O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki to‘g‘risida” hamda “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlari hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 18-maydagi PF-3878-son “Yosh oilalarni moddiy va ma’naviy qo‘llab-quvvatlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoniga asosan Markaziy bank Boshqaruvi qaror qiladi:

1. Tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga imtiyozli asosda kreditlar berish tartibi to‘g‘risida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ushbu qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida ro‘yxatdan o‘tgan kundan o‘n kundan keyin kuchga kiradi.

Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”, “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”, “Mikromoliyalash to‘g‘risida”, “Ipoteka to‘g‘risida”, “Iste’mol krediti to‘g‘risida”gi qonunlari va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yosh oilalarni moddiy va ma’naviy qo‘llab-quvvatlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2007-yil 18-maydagi PF-3878-son Farmoniga muvofiq, tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga imtiyozli shartlar asosida mikrokreditlar, ipoteka va moliyaviy iste’mol kreditlari berish tartibini belgilaydi.

1. Ushbu Nizom maqsadlarida quyidagi tushunchalar qo‘llaniladi:

yosh oila — er-xotinning ikkisi ham o‘ttiz yoshdan oshmagan oila yoxud farzand (bola) tarbiyalab voyaga yetkazayotgan o‘ttiz yoshdan oshmagan yolg‘iz otadan yoki yolg‘iz onadan iborat bo‘lgan oila, shu jumladan nikohdan ajralgan, beva erkak (beva ayol);

imtiyozli davr — kredit bo‘yicha asosiy qarzni qaytarish muddati kechiktirilgan davr;

mikrokredit — yosh oilalarga bazaviy hisoblash miqdorining 1000 baravaridan oshmaydigan miqdorda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun beriladigan pul mablag‘lari;

ipoteka krediti — yosh oilalarga sotib olinayotgan ko‘chmas mulkni garovga olish orqali uy-joy qurish, rekonstruksiya qilish va sotib olish uchun beriladigan kredit;

1¹. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 8-sentabrdagi 250-son “Mamlakatning ijtimoiy hayotida faol qatnashayotgan yosh oilalarni uy-joy bilan ta’minlashni yanada qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorida belgilangan “Yoshlar” uylaridagi kvartiralarni sotib olishga ipoteka kreditlari berish bo‘yicha munosabatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2. Kreditlar tijorat banklari tomonidan qaytarishlik, to‘lovlilik, ta’minlanganlik, maqsadli foydalanish va muddatlilik shartlari asosida beriladi.

3. Tijorat banklarining o‘z mablag‘lari hisobidan yosh oilalarga kreditlar quyidagi imtiyozli shartlar asosida beriladi:

oilaviy tadbirkorlikni tashkil etish uchun mikrokreditlar bo‘yicha foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasidan ortiq bo‘lmagan miqdorda o‘rnatiladi;

yosh oilalarga beriladigan ipoteka kreditlari uch yillik imtiyozli davr bilan foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasidan ortiq bo‘lmagan miqdorda belgilanadi;

yosh oilalarga beriladigan moliyaviy iste’mol kreditlari olti oylik imtiyozli davr bilan foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasidan ortiq bo‘lmagan miqdorda belgilanadi.

4. Imtiyozli davr o‘rnatilgan holda berilgan kreditlar asosiy qarzni to‘lash bo‘yicha imtiyozli davr tugagandan keyingi oydan boshlanadi.

Imtiyozli davr kredit bo‘yicha foizlar hisoblash va undirishga tatbiq etilmaydi. Bunda foizlar yosh oilaga kredit bo‘yicha qarzdorlikning amaldagi qoldig‘iga kunlik hisoblab boriladi va oyda bir marta undiriladi.

5. Yosh oilalarga mikrokreditlar quyidagi maqsadlarga beriladi:

oilaviy tadbirkorlikni tashkil etish uchun;

mikrofirmalar, kichik korxonalar, oilaviy korxonalar, fermer xo‘jaliklari, shuningdek yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lgan dehqon xo‘jaliklari dastlabki (boshlang‘ich) sarmoyasini shakllantirish uchun;

yakka tartibdagi tadbirkorlik, mikrofirmalar, kichik korxonalar, oilaviy korxonalar, fermer va dehqon xo‘jaliklarini kengaytirish va rivojlantirish uchun.

6. Tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga mikrokreditlarning berilishi, monitoringi va qaytarilishi O‘zbekiston Respublikasining “Mikromoliyalash to‘g‘risida”gi Qonuni va banklarning ichki kredit siyosatlari bilan tartibga solinadi.

Bunda, bankning Imtiyozli kredit berish maxsus jamg‘armasi hisobidan berilgan mikrokreditdan foydalanganlik uchun imtiyozli foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasining 50 foizi miqdorida o‘rnatiladi.

8. Davlat maqsadli jamg‘armalari kredit liniyalari hisobidan yosh oilalarga imtiyozli foiz stavkalari bo‘yicha mikrokreditlarning berilishi, monitoringi va qaytarilishi “Tijorat banklari tomonidan davlat maqsadli jamg‘armalari kredit liniyalari hisobidan imtiyozli mikrokreditlar berish tartibi to‘g‘risidagi nizom”ga (ro‘yxat raqami 2527, 2013-yil 19-noyabr)” asosan tartibga solinadi.

9. Ipoteka kreditlari yosh oilalarga quyidagi maqsadlar uchun beriladi:

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda kelishilgan yakka tartibdagi va namunaviy loyiha asosida, qurilishning belgilangan normalari va qoidalariga rioya qilgan holda yakka tartibda uy-joy qurishga va rekonstruksiya qilishga;

yakka tartibdagi uy-joyni yoki ko‘p kvartirali uydagi kvartirani sotib olishga.

10. Tijorat banklari yoki boshqa kredit tashkilotlari tomonidan yosh oilalarga ipoteka kreditlari berish, monitoring qilish va qaytarish tartibi O‘zbekiston Respublikasining “Ipoteka to‘g‘risida”gi Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 3-yanvardagi 2-son qarori bilan tasdiqlangan “Uy-joy qurilishiga, uni rekonstruksiya qilishga va sotib olishga ipoteka krediti berish to‘g‘risida nizom” (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2007-yil, 1-2-son, 9-modda) asosida, mazkur Nizomda belgilangan xususiyatlarni inobatga olgan holda tartibga solinadi.

11. Ipoteka kreditlari yosh oilalarga 15 yildan kam bo‘lmagan muddatga beriladi.

Bunda, yosh oilalar vositachilik haqini to‘lamasdan kreditni muddatidan oldin qaytarishi hamda unga hisoblangan foizlar to‘lovini muddatidan oldin amalga oshirishi mumkin.

12. Tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga beriladigan ipoteka krediti kredit resurslari manbasidan qat’i nazar, quyidagi miqdorlarda beriladi:

yakka tartibdagi uy-joyni qurilishi va sotib olish uchun — qonun hujjatlarida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining 3000 baravarigacha;

yakka tartibdagi uy-joyni rekonstruksiya qilish, shuningdek ko‘p kvartirali uydagi kvartirani sotib olish uchun — qonun hujjatlarida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining 2500 baravarigacha.

13. Yosh oila a’zolari (er yoki xotin)ning ish beruvchisi bo‘lgan yuridik shaxslar yosh oila tomonidan olinadigan uy-joy qurish, rekonstruksiya qilish va sotib olishga ipoteka krediti uchun dastlabki badalni bankka o‘tkazishlari mumkin.

Bunda, badal summasi yosh oila a’zosi (eri yoki xotini)ning qaysi biri nomiga ipoteka krediti rasmiylashtiriladigan bo‘lsa, uning nomiga bankda ochilgan jamg‘arma omonat hisobvarag‘iga ish beruvchi tomonidan o‘tkaziladi.

14. Tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga moliyaviy iste’mol kreditlari berish, monitoring qilish va qaytarish tartibi O‘zbekiston Respublikasining “Iste’mol krediti to‘g‘risida”gi Qonuni bilan ushbu Nizomda belgilangan xususiyatlar hisobga olingan holda tartibga solinadi.

15. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.