Avtotransport vositalari konstruksiyasining yoʻl
harakati xavfsizligiga
taʼsir qiluvchi tarkibiy
qismlari va qoʻshimcha
jihozlari

Xavfsizlikning asosiy omil va koʻrsatkichlari

Avtotransport vositalari konstruksiyasining tarkibiy qismlari va qoʻshimcha jihozlarining yoʻl-transport hodisalarini bartaraf etishga moʻljallangan omil va koʻrsatkichlari yigʻindisi.

Standart boʻyicha gabarit oʻlchamlar, toʻla vazn va uning oʻqlar boʻyicha taqsimlanishi. Tashqi gʻildirak izi boʻylab minimal burilish radiusi, burilish radiusining minimal gabarit oʻlchami, aylanada belgilangan minimal radius boʻyicha harakatlanishda harakat yoʻlagining gabarit eni, yoʻlning harakat qismida harakatga xalaqit bermasdan burilish va qayrilib olishni taʼminlashi.

Yuqori va quyi uzatmalarda maksimal tezlikni, tezlanishni, maksimal koʻtarilishni (shatakka olish sharoitda) taʼminlaydigan nisbiy quvvat va dvigatel quvvati.

Rul boshqaruvining kinematik uzatish nisbati boshqariladigan gʻildiraklarning burilish burchagi nol boʻlgan paytidagi eng katta konstruktiv lyuft (eyilish), avtotransport vositalarini yengil boshqarishni va belgilangan sharoitda belgilangan yoʻnalishdan chiqmasdan harakatlanishni, haydovchining meʼyordan ortiq toliqmaslikni taʼminlovchi, rul
gʻildiragiga qoʻyiladigan eng katta kuch.

4. Tormoz tizimlari. Ishchi, zaxira (avariynaya), toʻxtab turish uchun moʻljallangan.

Ishchi tormoz tizimi ishlamay qolganligi haqida signal beruvchi qurilma.

Tormozlanishning samaradorligi, mavjudligi, tormoz kuchlarining oʻqlar boʻyicha va bir oʻqdagi gʻildiraklar boʻyicha taqsimlanishi. Toʻliq ogʻirligini hisobga olgan holda baʼzi turdagi tirkamalarda tormoz tizimi boʻlishi shart emas deb topilgan. Mavjudligi, sozligi.

Gʻildiraklarning ishonchli mahkamlanganligi.
Avtotransport vositasining turi, rusumi va vazniga mosligi. Qatnov qismining holati va har qanday qoplama turidan qatʼi nazar, shinalar bilan maksimal ishqalanish koeffitsenti.

6. Tashqi yoritish anjomlari va yorugʻlik qaytaruvchilar

Chiroqlar soni, rangi, oʻlcham koʻrsatkichlari va avtotransport vositasida joylashuvi, belgilangan burchaklarda koʻrishni taʼminlash, transport vositasi harakatlanayotganda yoʻlning old qismini yetarli darajada yoritishi va koʻzni qamashtiruvchi taʼsiri mavjud emasligi.

Tirkama va yarim tirkamalarni shatakka olish uchun qurilma, tirkamaning avtomobil-tyagach orqasidan belgilangan dinamik yoʻlak sharoitida harakatlanishini taʼminlash, tirkamaning oʻz-oʻzidan chiqib ketishining oldini olish.

Narsalarning hech qanday toʻsiqlarsiz, oʻzgartirmasdan aniq koʻrinishini taʼminlash.

9. Oyna tozalagichlar, oyna yuvgichlar hamda oynaga havo joʻnatuvchi va qizdiruvchi moslamalar

Boshqaruvning asosiy tarmoqlari, nazorat-oʻlchov, signal beruvchi va yoquvchi uskunalarning joylashuvi, shuningdek, ularning shartli belgilanishi va markirovkasi.
Nazorat-oʻlchov asboblarining intensiv yoritilishini va sutkaning har qanday vaqtida ularning aniq koʻrinishi.
Bunda shamoldan toʻsuvchi oynada yoritilgan nazorat-oʻlchov asboblarining aksi koʻrinmasligining taʼminlanishi.

Avtotranspot vositalari va ulardagi qoʻshimcha jihozlar konstruksiyasi tarkibiy qismlarining haydovchi, yoʻlovchi va boshqa harakat qatnashchilarining yoʻl-transport hodisasi jarayonida jarohat olmasliklari yoki tan jarohatini ogʻirligini
kamaytiruvchi koʻrsatkich va xususiyatlarining yigʻindisi.

1. Yengil avtomobil va avtobuslarning kuzovi, yuk avtomobilining kabinasi

Toʻqnashuv va agʻdarilib ketish vaqtida haydovchi va yoʻlovchilar hayotiga xavf soluvchi yoʻlochilar salonining deformatsiya qiluvchi zarbaga bardoshlik va mustahkamlik xususiyati.
Yukning ishonchli mahkamlanganligi va yuk avtomobillari qarama-qarshi toʻqnashganda yuklarni siljishdan saqlovchi moslamalarning mavjudligi.
Tashqi tomonida oʻtkir burchak va chiqib turuvchi boʻlaklarning mavjud emasligi.

2. Manzarali detallar va qoʻshimcha jihozlarning chiqib turishi, orqani koʻrish oynasi.

Uncha katta boʻlmagan tezlikdagi toʻqnashuvda va toʻxtab turish joyiga qoʻyish paytda kuzovni jarohatlanishdan saqlash. Piyodalar va boshqa harakat qatnashchilarini ilinib qolishining oldini oladi. Toʻqnashuv paytida balandlik boʻyicha yengil avtomobillarni bufyerlar ishonchli himoyalashi. Yuk avtomobillari, tirkamalar, yarim tirkamalarning orqa qismiga yengil avtomobillarning old qismining kirib ketishidan saqlovchi, energiyani soʻndiruvchi qurilmalarning mavjudligi.

Toʻqnashuv va surilib ketish, ogʻirlik taʼsirida eshiklarning oʻz-oʻzidan ochilib ketishining, ishlamay qolishining oldini olish. Yengil avtomobillarning eshik dastaklari eshik yuzasidan chuqurlikda joylashuvi. Avtobuslar eshigi yoki moslamasini ochiq ekanligini bildiruvchi signal, eshik ochiq vaqtida joyidan qoʻzgʻalishining oldini olish.

Zarb bilan urilganda haydovchi va yoʻlovchilarga jiddiy jarohat yetkazuvchi oʻtkir qirralar va siniqlar paydo boʻlishining oldini olish.

Rul kolonkasining salonga xavfli kirishini oldi olingan, toʻqnashuv paytida haydovchining jarohatlanishining oldini olish maqsadida zarba quvvatini soʻndirish.

a) orqani koʻrish oynasi, quyosh nurlariga qarshi ayvon, dastaklar, richaglar, tugmachalar va boshqalar

Odam tanasi bilan zarba taʼsirida urilganda, oʻtkir burchakli boʻlak va qirralar hosil qilmasdan deformatsiyalanish, pachoqlanish va sinish qobiliyati yoki ularni zarba zonasidan tashqarida joylashuvi.

b) kuzov shipi (kabina, salon), eshiklarning ichki qoplamasi va yon ustunlar

v) oʻrindiqlar va ularni sozlash mexanizmlari

Qarama-qarshi toʻqnashuvlar va agʻdarilish paytida yuzaga keluvchi ogʻirlik ostida buzilish ehtimolligidan holi.
Oʻrindiq suyanchigʻining jarohat xavfsizligi (orqa oʻrindiqlardan boshqa). Yengil avtomobillarning barcha oʻrindiqlarida xavfsizlik yostiqlarining mavjudligi.

III. Avtofalokatdan keyingi xavfsizlik

Yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlganda haydovchi va yoʻlovchilarni tezda evakuatsiyasini taʼminlovchi, avtotranspot vositalari va ulardagi qoʻshimcha jihozlar konstruksiyasi tarkibiy qismlarining koʻrsatkichlari va xususiyatlarining yigʻindisi.

1. Avtotransport vositasi yaxlit holatda

Har qanday yoʻl-transport hodisasi yoki yongʻin sodir boʻlganda shikstlangan transport vositasidan haydovchi va yoʻlovchilarni tezda evakuatsiya qilish imkoniyati.
Oʻt oʻchiruvchi moslama, tibbiy quticha va avariya holati belgilarini joylashtirish hamda olish uchun qulay joy mavjudligi.

2. Eshiklarning yopiluvchi mexanizmlari, dastagi va osmalari

3. Falokatdagi (eshiklar, oynalar, lyuklar)

Falokat paytida chiqish yoʻllarining soni, oʻlchamlari va joylashuvi har qanday yoʻl-transport hodisasi yoki yongʻin sodir boʻlganda ichki va tashqi tomondan ochish imkoniyatini taʼminlashi kerak.

Yoʻl-transport hodisasida yongʻinning oldini olish, toʻxtatish uchun av�otransport vositalari va ulardagi qoʻshimcha jihozlar konstruksiyasi tarkibiy qismlarining koʻrsatkich va xususiyatlarining yigʻindisi.

1. Avtotransport vositasi yaxlit holatda

Haydovchi joyidan elektroenergiya manbaini oʻchirish moslamasining mavjudligi. Kabina va yoʻlovchi salonida akkumulyator batareyasining joylanmasligi. Oʻt oʻchiruvchi moslamaning olish uchun qulay joyga ishonchli mahkamlangan tarzda oʻrnatilishi.

Yoʻl-transport hodisalari sodir boʻlganda boʻlaklanib ketishdan, mexanik jarohatlanishdan himoyalangan va germetik holati taʼminlangan.

Manzil uchun joy

Transport vositalarining konstruksiyalarida
yoʻl harakat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha
qoida, meʼyor va standartlar talablariga rioya
qilinishi toʻgʻrisida
KOʻRSATMA

____________________________________________________________________
^{(qoida, meʼyor va standartlarning bajarilmaganligi,}

____________________________________________________________________
^{ularning nomlari hamda bajarilmagan}

__________________________________________________________ aniqlandi.
^{aniq koʻrsatkichlar sanab oʻtiladi)}

^{(unvoni, imzosi, F.I.Sh.)}

Texnik topshiriq, texnik loyiha va texnik
shartlar loyihalarining muqovasiga kelishuv
haqidagi kiritiladigan yozuv namunasi

“K E L I Sh I L G A N”

Oʻzbekiston Respublikasi IIV
YHX Bosh boshqarmasi boshligʻi
___________________________
^{(unvoni, F.I.Sh. imzosi)}

200__ yil “___”_____________

Imzo gerbli muhr bilan tasdiqlanadi.

____Guvohnomaning raqamlangan kseronusxasi ishlab chiqaruvchi korxona
tomonidan har bir transport vositasiga beriladi va u yoʻl harakati xavfsizligi idoralari tomonidan roʻyxatga olish uchun asos boʻlgan hujjatlardan biri sifatida qabul qilinadi.

Avtotransport vositasining yoki uning biror
qismining konstruksiyasi yoʻl harakati
xavfsizligi talablariga mosligi haqida

G U V O H N O M A № _______

____IIV YHXBB boshligʻi

^{(imzosi, F.I.Sh.)}

200__ yil “____” ___________

____M.Oʻ.

№№
t/r

Tadbirlarning
nomi

Ish hajmi
(kishi/min)

Jihoz va
uskunalar

Meʼyoriy
talablar

DYHXX diagnostika
stansiyasi burchak shtampi

Diagnostika kartasi

____________________________________________________________________
^{(transport vositasining turi, rusumi, davlat raqam belgisi)}

Tegishliligi ________________________________________________________ ^{(tashkilotning nomi, egasining F.I.Sh.)}

____________________________________________________________________
^{(hududiy YHXB nomi)}

____________________________________________________________________

Boshlangan 200__ y “___” _____________
Tugallangan 200__ y “__” ______________

Jurnal beti

^{(inventar raqami)}

^{(jihoz, asbob nomi)}

^{(turi, rusumi)}

^{(tayyorlovchi-zavod)}

^{(zavod raqami)}

^{(turi, rusumi)}

Oʻrnatilgan joyi

Oʻrnatilgan yili

Taʼmirlash ishlari

Sana

Taʼmir turi

____________________________________________________________________
^{(berildi (hisobdan chiqarildi): sana, qayerga, asos)}

____________________________________________________________________

“TASDIQLAYMAN”
DYHXX diagnostika stansiyasi
boshligʻi _____________________________________
^{(IIB nomi)}

_____________________________________

^{(unvoni, imzosi, F.I.Sh.)}

200___ yil “____” ____________________

200_ yilda diagnostika jihozlari va
nazorat-oʻlchov asboblariga xizmat
koʻrsatish va taʼmirlash
JADVALI

Tartib №

Inventar №

Diagnostika jihozlari va nazorat-oʻlchov asboblarining nomi

Xizmat koʻrsatish turi va ularning davomiyligi (soatlarda)

yanvar

fevral

mart

aprel

may

iyun

iyul

avgust

sentyabr

oktyabr

noyabr

dekabr

^{(imzosi, F.I.Sh)}

“TASDIQLAYMAN”

^{(hududiy YHXXB nomi)}

_______________________________________

^{(hududiy YHXXB nomi)}

diagnostika jihozlari va nazorat-oʻlchov
asboblarini foydalanishga topshirish

DALOLATNOMASI № ________ __________________________________________________________________
^{(lavozimi, unvoni, F.I.Sh.)}

__________________________________________________________________

_______________________________________________________ ishtirokida

^{(jihoz yoki asbob nomi)}

^{(diagnostika stansiyasining nomi)}

Toʻgʻri oʻrnatilganligi va sozligi tekshirildi __________________________ __________________________________________________________________

^{(sinov turi koʻrsatiladi)}

____________________________
____________________________