O‘zbekiston Respublikasi Davlat
bojxona qo‘mitasining raisi
U.T. KAMILOV
1999-yil 24-sentabr
“TASDIQLANGAN”
BOJXONA YuK DEKLARATSIYASINI TO‘LDIRISh TARTIBI TO‘G‘RISIDA
Yo‘riqnoma
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1999-yil 3-noyabrda 834-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan]
Mazkur Yo‘riqnoma O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasining 2016-yil 29-fevraldagi 01-02/15-08-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan qabul qilingan ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida”gi qaroriga (ro‘yxat raqami 2774, 06.04.2016-y.) asosan o‘z kuchini yo‘qotgan.
Mazkur Yo‘riqnoma “O‘zbekiston Respublikasining tashqi iqtisodiy faoliyati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasini tashkil etish to‘g‘risida” 1997-yil 8-iyuldagi 1815-son Farmoni, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish masalalari to‘g‘risida” 1997-yil 30-iyuldagi 374-son qarori, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 372-f-son Farmoyishi, shuningdek MDH mamlakatlari bojxona xizmatlari rahbarlari kengashining “Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi ishtirokchisi bo‘lgan davlatlarning bojxona yuk deklaratsiyasini to‘ldirish tartibi haqidagi yagona yo‘riqnomasi to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan va tovarlarni O‘zbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali olib o‘tish paytida davlat manfaatlariga rioya etishni ta’minlash, yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlari va manfaatlarini himoya qilishga yo‘naltirilgan.
1. UMUMIY QOIDALAR
1.1. Mazkur Yo‘riqnomaning amal qilishi har qanday transportda yoki shaxslar yukida O‘zbekiston Respublikasidan olib chiqilayotgan va O‘zbekiston Respublikasiga olib kirilayotgan barcha tovarlarga, O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali mulkchilik shaklidan, mansubligi va ro‘yxatga olingan joyidan qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan jismoniy va yuridik shaxslar nomiga (manziliga) kelayotgan elektr quvvati, quvur o‘tkazgichlar orqali yetkazib berilayotgan tovarlar (neft, gaz)ga nisbatan tatbiq etiladi.
1.2. Bojxona yuk deklaratsiyasini to‘ldirish tartibi to‘g‘risidagi mazkur yo‘riqnoma bojxona yuk deklaratsiyasi (matn davomida — BYuD)ni qo‘llagan holda tovarlar va transport vositalarini (matn davomida — tovarlar) deklaratsiyalash tartibi va shaklini hamda eksport bojxona rejimlari ostida joylashtiriladigan va erkin muomala (import) uchun chiqariladigan tovarlar to‘g‘risidagi, bojxona maqsadlari uchun zarur bo‘lgan va BYuDda ko‘rsatiladigan ma’lumotlar ro‘yxatini belgilaydi.
1.3. BYuDni qo‘llagan holda tovarlarni deklaratsiyalash bojxona maqsadlari uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni BYuD blankida yozma ravishda ko‘rsatish shaklida amalga oshiriladi. Boshqa bojxona rejimlari ostida joylashtiriladigan tovarlarni deklaratsiyalash shakli va tartibi, shuningdek, bunday hollarda bojxona maqsadlari uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlar ro‘yxati mazkur yo‘riqnoma qoidalarini hisobga olgan holda O‘zbekiston Respublikasi DBQ me’yoriy hujjatlari bilan belgilanadi.
1.4. Mazkur Yo‘riqnomada asosiy tushunchalar quyidagi mazmunda qo‘llaniladi:
— tovarlar — oldi-sotdi yoki ayirboshlash obyektlari bo‘lgan har qanday ko‘chma mulk, shu jumladan valyuta va valyuta boyliklari, elektr, issiqlik va boshqa turdagi quvvatlar, aqliy mulk obyektlari, bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlarning natijalari, shuningdek yo‘lovchi va tovarlarni tashish uchun qo‘llaniladigan transport vositalaridan tashqari transport vositalari, shu jumladan konteynerlar va boshqa transport (tashish) uskunalari;
— turkum — transport qoidalariga muvofiq bitta transport hujjati (yukxat, konosament va hokazolar) bo‘yicha bitta oluvchi nomiga (manziliga) jo‘natiladigan, shuningdek bitga pochta yukxati bilan jo‘natiladigan yoki O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali o‘tayotgan bitta shaxsning qo‘l yuki va yukida olib o‘tiladigan tovarlar;
— shaxs — mulkchilik shakli, ro‘yxatga olingan joyi va mansubligidan qat’i nazar yuridik shaxslar, shuningdek jismoniy shaxslar;
— jo‘natuvchi — o‘z nomidan tovarlarni tashish uchun tashuvchiga u bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq beruvchi va u haqidagi ma’lumotlar transport hujjatlarida ko‘rsatilgan shaxs, tovarlar bojxona rejimi o‘zgargan hollarda esa — BYuDga muvofiq bunday tovarlar ilgari, ko‘rsatilayotganidan oldingi bojxona rejimi ostida joylashgan, u haqidagi ma’lumotlar BYuDda (2-ustun) ko‘rsatilgan shaxs;
— oluvchi — o‘zi bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq yuk tashishni amalga oshiradigan tashuvchi berishi shart bo‘lgan, tashilgan tovarlarni o‘z nomidan qabul qilib oladigan va u haqda ma’lumotlar transport hujjatlarida ko‘rsatilgan shaxs, tovarlar bojxona rejimi o‘zgargan hollarda esa — BYuD topshirish vaqtida deklaratsiyalangan tovarlarni, ularning bojxona rasmiylashtiruvidan keyin bojxona organlaridan o‘z tasarrufiga o‘z nomidan olish vakolatlariga ega bo‘lgan shaxs;
— moliyaviy tartiblashtirish uchun javobgar bo‘lgan shaxs — tashqi savdoga oid oldi-sotdi yoki almashish bitimini tuzgan va ular bo‘yicha hisob-kitoblar qilish uchun javobgar shaxs;
— deklarant — tovarlarni olib o‘tuvchi, tovarlar va transport vositalarini o‘z nomidan deklaratsiya qiluvchi, taqdim etuvchi va taklif etuvchi shaxs yoki tovarlarni olib o‘tuvchi shaxs nomidan ish yurituvchi bojxona brokeri;
— bojxona brokeri — bojxona brokeri sifatida faoliyat yuritish huquqi uchun O‘zbekiston Respublikasi DBQ litsenziyasini olgan O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxsi;
— tashuvchi — haqiqatda tovarlarni olib o‘tuvchi yoki transport vositasidan foydalanish uchun javobgar shaxs;
— transport hujjati — transport yukxati, konosament yoki tashish shartnomasi yoxud tovarlarni xalqaro tashish va (yoki) ularni bojxona nazorati ostida O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududidan tashib o‘tish bo‘yicha boshqa shartnomaning tuzilganligini tasdiqlovchi o‘zga hujjatlar.
— bojxona nazorati — ijro nazorati O‘zbekiston Respublikasi bojxona idoralari zimmasiga yuklatilgan bojxona ishlari to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va shuningdek, xalqaro shartnomalarga rioya etilishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi bojxona idoralari tomonidan amalga oshiriladigan chora-tadbirlar majmui;
— bojxona rejimi — O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlar va transport vositalari maqomini bojxona maqsadlari uchun belgilab beruvchi qoidalar majmui;
— bojxona rasmiylashtiruvi — tovarlar va transport vositalari ustidan bojxona nazoratini ta’minlash maqsadida bojxona idoralarining mansabdor shaxslari tomonidan o‘tkaziladigan operatsiyalar majmui.
1.5. O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlar, bojxona rejimi o‘zgaradigan tovarlar, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilanadigan holatlarda boshqa tovarlar bojxona organlariga BYuD topshirish yo‘li bilan deklaratsiyalanishi shart.
1.6. BYuD komplekti risola shakliga keltirilgan, o‘zidan nusxa ko‘chiruvchi, raqamlangan B1 (asosiy varaq) shaklidagi 6 ta varaqdan iborat bo‘ladi va mazkur yo‘riqnomada ko‘zda tutilgan hollarda BD2 (qo‘shimcha varaqlar) shaklidan tashkil topib, ularning har biri o‘z nomi va tartib raqamiga ega.
Mazkur Yo‘riqnomaning 1 va 1a-son ilovalar*ida BD1 (asosiy varaq) shakli va BD2 (qo‘shimcha varaqlar) shaklidagi BYuD blanki namunalari keltirilgan
*Ilovalar qarorning rus tilidagi matnida keltirilgan.
1.7. BYuD bitta shartnomaga muvofiq olib o‘tilayotgan tovarlarning har bir turkumi uchun to‘ldiriladi, bunday tovarlarga nisbatan bir xil bojxona rejimi o‘rnatilgan bo‘lishi shart. Agar turkumdagi tovarlarga nisbatan turli bojxona rejimlari o‘rnatilgan bo‘lsa, bu holda to‘ldiriluvchi bojxona yuk deklaratsiyalari soni bojxona rejimlari soniga muvofiq bo‘lishi lozim.
Bitta BYuDda quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatilishi mumkin;
bir xil bojxona rejimi ostida joylashtirilgan, bir taqvim oyi davomida bitta shartnomaga muvofiq quvur o‘tkazgich transportida olib o‘tiladigan tovarlar to‘g‘risida;
bir xil bojxona rejimi ostida joylashtirilgan, bir chorak davomida bitta shartnomaga muvofiq elektr uzatish tarmoqlari bo‘yicha olib o‘tiladigan elektr quvvati to‘g‘risida;
bitta shartnomaga muvofiq oldi-sotdi yoki almashish obyektlari hisoblanadigan bajarilgan ishlar, xizmatlar ko‘rsatish natijalari to‘g‘risida;
O‘zbekiston Respublikasi DBQ me’yoriy hujjatlari bilan belgilanadigan hollarda boshqa belgilarga ega bo‘lgan tovarlar to‘g‘risida.
1.8. O‘zbekiston Respublikasi DBQ me’yoriy hujjatlarida boshqa holatlar nazarda tutilmagan bo‘lsa, bir turdagi bojxona to‘lovlariga tortiladigan, bir mamlakatdan kelib chiqqan yoki kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lgan, Tashqi iqtisodiy faoliyat tovar nomenklaturasiga (matn davomida — TIF TN) muvofiq bitta to‘qqiz belgili kod bilan tasnif qilinadigan bir nomdagi, tur va rusumdagi tovarlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar BYuDda faqat BYuD asosiy varag‘ini qo‘llagan holda tovarlarni deklaratsiyalashda ko‘rsatilishi mumkin.
1.9. Bir necha nomdagi tovarlarni deklaratsiya qilishda BYuDning ajralmas qismi hisoblanadigan qo‘shimcha varaqlar (BD2 shakli) qo‘llanadi. Agar O‘zbekiston Respublikasi DBQ me’yoriy hujjatlarida boshqa holatlar nazarda tutilmagan bo‘lsa bir turdagi bojxona to‘lovlariga tortiladigan, bir mamlakatdan kelib chiqqan yoki kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lgan, har biri TIF TNga muvofiq bitta to‘qqiz belgili kod bilan tasnif qilinadigan uch nomdagi, tur va rusumdagi, BYuDda deklaratsiya qilinadigan tovarlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar bitta qo‘shimcha varaqda ko‘rsatilishi mumkin.
1.10. Bitga BYuDda (BD1 va BD2 shakllari) 100 ta nomdagi tovarlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni ko‘rsatish mumkin (asosiy varaqqa bir vaqtning o‘zida 33 tadan ortiq bo‘lmagan qo‘shimcha varaqlar ilova qilinishi mumkin). Qo‘shimcha varaqlarni to‘ldirish qoidalari BYuD asosiy varag‘i tegishli ustunlarini to‘ldirish qonunlari bilan bir xildir (“A” ustuni bundan mustasno bo‘lib, u qo‘shimcha varaqlarda deklarant tomonidan to‘ldirilmaydi).
1.11. BYuDda o‘chirib tashlash va dog‘lar bo‘lmasligi kerak. Har qanday tuzatishlar xato ma’lumotlarni chiziq tortib o‘chirish, tegishli ma’lumotlarni yozuv mashinkasida yoki qo‘lda yozish yo‘li bilan amalga oshiriladi. Har bir to‘g‘rilash vakolatli shaxs imzosi va deklarant muhri bilan tasdiqlanadi.
1.12. BYuD o‘zbek (rus) tilida kompyuterning yozuv qurilmasida yoki yozuv mashinkasida to‘ldiriladi.
Ayrim hollarda qiymat ko‘rsatkichlarini (faktura va bojxona qiymatlarini) bojxona idoralari ruxsati bilan qo‘lda yozish mumkin, lekin bunda ularning qiymati 9 belgili sondan ortiq bo‘lishi lozim.
BYuD blanklari o‘qib bo‘lmaydigan qilib to‘ldirilsa, ular bojxona deklaratsiyasi sifatida bojxona idoralari tomonidan rasmiylashtirish uchun qabul qilinmaydi.
1.13. Agar BYuD biror ustunining matn ma’lumotlari ilgari to‘ldirilgan ustunning matn ma’lumotlarini takrorlasa, bu ustunda ilgari to‘ldirilgan ustunga “_____-son
ustunga qaralsin” shaklidagi havola keltirilishi mumkin. Kodlarga nisbatan bunday havolalar qo‘llanmaydi.
1.14. Ayrim turdagi tovarlar uchun, agar ularga nisbatan bojxona bojlari va soliqlar undirilmasa, shuningdek iqtisodiy siyosat chora-tadbirlari (litsenziyalash, kvotalash va hokazo) qo‘llanmasa, qo‘shimcha varaqlar o‘rniga spetsifikatsiyalar, o‘rash-joylash varaqlari yoki ayrim tovarlar turlari uchun ro‘yxatlar shaklidagi tovarlar ro‘yxati qo‘llanishiga yo‘l qo‘yiladi. Bunday ro‘yxatda tovarlarning nomlari, TIF TNga muvofiq ularning kodlari, soni, brutto vazni va boj qiymati ko‘rsatiladi.
1.15. BYuD birorta ustunida ko‘rsatilgan ma’lumotlarni (korxona nomi, vagon, konteyner raqami va hokazo) qayd etish uchun joy mavjud bo‘lmagan hollarda ularning varaqning orqa tomonida ko‘rsatilishiga yo‘l qo‘yiladi. Bunday yozuv deklarantning imzosi va muhri bilan tasdiqlanadi, tegishli ustunda esa “orqa tomoniga qarang” belgisi qo‘yiladi. Shuningdek, BYuD asosiy varag‘ining orqa tomonidan boshqa nazorat qiluvchi organlarning shtamp va imzolarini qo‘yish uchun foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
1.16. BYuD blanklaridan deklarantlarning mazkur Yo‘riqnomada nazarda tutilmagan boshqa axborotni kiritish uchun foydalanishlariga yo‘l qo‘yilmaydi.
1.17. BYuDning bojxona organi tomonidan qabul qilinishi uni ro‘yxatdan o‘tkazish yo‘li bilan rasmiylashtiriladi. Bojxona idorasi deklaratsiya va qo‘shimcha varaqlarni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun BYuD asosiy varag‘ining 7-ustunida va har bir qo‘shimcha varaq “A” ustunining pastki qismiga mazkur yo‘riqnomaning 3.4-bandida keltirilgan chizma bo‘yicha ro‘yxat raqamini va sanasini qo‘yib ro‘yxatdan o‘tkazadi.
BYuD qabul qilinganligi rasmiylashtirilgan vaqtdan boshlab u yuridik ahamiyatga ega bo‘lgan faktlar to‘g‘risida guvohlik beruvchi hujjat hisoblanadi.
1.18. Rasmiylashtirilgan BYuD varaqlari quyidagi tarzda taqsimlanadi:
— birinchi varaq — bojxona organlari yig‘ma jildida qoladi;
— ikkinchi varaq — O‘zR DBQ statistika hisoboti uchun;
— uchinchi varaq — deklarantga qaytariladi;
— to‘rtinchi varaq — bojxona to‘lovlari hisobini olib boruvchi bojxona idorasi uchun;
— beshinchi varaq — tovarlarni olib chiqishda tovar transport hujjatlari bilan birgalikda belgilangan mamlakatga yuboriladi; tovarlarni olib kirishda tovarni oluvchiga qaytariladi;
— olishni varaq — tovar eksportchisi/importchisi uchun.
1.19. BYuD elektron ko‘chirma nusxasining hajmi, tuzilmasi va bojxona organiga taqdim etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi DBQ boshqa me’yoriy hujjatlari bilan belgilanadi.
1.20. O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan, qiymati eng kam oylik ish haqi belgilangan miqdorining o‘n baravarigacha bo‘lgan tovarlarga BYuD taqdim etilmaydi va tovarlar tovarga ilova etiluvchi hujjatlar asosida (qonun hujjatlarida ko‘zda tutilgan hollar bundan mustasno) o‘tkaziladi.
1.21. Ayrim toifadagi tovarlarni deklaratsiya qilishda O‘zbekiston Respublikasi DBQ o‘z vakolatlari doirasida BYuDni to‘ldirish xususiyatlarini belgilashga haqli.
1.22. BYuDda bojxona maqsadlari uchun zarur ma’lumotlarni ko‘rsatish tartibi, tovarlarni vaqtinchalik yoki noto‘liq, davriy bojxona deklaratsiyasini qo‘llagan holda deklaratsiya qilishda O‘zbekiston Respublikasi DBQning boshqa me’yoriy hujjatlari bilan, mazkur yo‘riqnoma qoidalarini hisobga olgan holda belgilanadi.
1.24. Bojxona rasmiylashtiruvi va bojxona nazorati yakunlanganidan keyin BYuD birinchi varag‘i bojxona organining maxsus arxiviga saqlash uchun jo‘natiladi. Rasmiylashtirilgan BYuDlar qat’iy moliyaviy hisobot hujjatlarini saqlash uchun belgilab qo‘yilgan tartibda saqlanadi. BYuDlarni saqlash muddati eksport bojxona rejimiga muvofiq olib chiqiladigan tovarlar uchun 10 yildan, boshqa bojxona rejimlari uchun 5 yildan iborat bo‘ladi. Belgilangan saqlash muddatlari tugaganidan so‘ng ular O‘zbekiston Respublikasi DBQ tashkil etgan maxsus komissiya tomonidan yo‘q qilinadi. Tovarlarning bojxona chegaralarini kesib o‘tishi, olib kirish olib chiqish muddatlariga rioya etilishi ustidan nazoratni nazarda tutuvchi bojxona rejimi ostida tovarlarni joylashtirishda BYuD tegishli bojxona rejimining amal qilish muddati davomida maxsus nazorat ostida bo‘ladi. BYuD qolgan varaqlarini saqlash, hisobga olish va yo‘q qilish tartibi boshqa me’yoriy hujjatlar bilan belgilanadi.
2. TOVARLARNI EKSPORT BOJXONA REJIMIDA O‘TKAZISh TO‘G‘RISIDA NIZOM
2.1. Eksport — shunday rejimki, bunda tovarlar ularni qaytadan olib kelish majburiyatisiz bojxona hududi tashqarisiga olib chiqiladi.
Eksport rejimida tovarlarni olib chiqish bojxona to‘lovlari to‘langan, iqtisodiy siyosat chora-tadbirlariga rioya qilingan va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa talablar bajarilgan sharoitda amalga oshiriladi.
Yuridik shaxslar tomonidan eksport bojxona rejimi ostiga joylashtiriladigan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvida mazkur rasmiylashtiruvini amalga oshiruvchi bojxona idoralariga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
— TIF qatnashchisining guvohnomasi va ro‘yxat varaqchasi;
— tegishli vakolatli idoralarda ro‘yxatga olingan kontrakt (shartnoma, bitim);
— litsenziya (litsenziyalash talab etiladigan tovarlar uchun);
— qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda hisob-kitoblar to‘g‘risida vakolatli banklar tomonidan berilgan ma’lumotnoma;
— transportga oid va tovarlarga ilova qilinuvchi hujjatlar;
— zarur hollarda kelib chiqish sertifikati, muvofiqlik sertifikati, fitosanitariya va veterinariya sertifikatlarini taqdim etish;
— bojxona yuk deklaratsiyasi;
— zarur hollarda vakolatli organlar ruxsatnomasi. Jismoniy shaxslar tomonidan eksport bojxona rejimida joylashtiriladigan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvida mazkur rasmiylashtirishni amalga oshiradigan bojxona organlariga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi;
— transportga oid va tovarga ilova qilinuvchi hujjatlar (tovarlar qo‘l yukida yoki yuk tarzida olib o‘tiladigan hollardan tashqari);
— zarur hollarda kelib chiqish, muvofiqlik, fitosanitariya va veterinariya sertifikatlarini taqdim etish;
— bojxona yuk deklaratsiyasi;
— zarur hollarda vakolatli organlarning ruxsatnomasi. Eksport rejimida olib chiqishda tovarlar soliqlardan ozod qilinadi yoki soliqlarning to‘langan summalari qonun hujjatlariga muvofiq qaytarilishi kerak.
Tovarlarni eksport rejimida chiqarishda tovarlar bojxona deklaratsiyasi qabul qilingan kunda qanday holatda bo‘lgan bo‘lsa bojxona hududidan tashqariga shu holda chiqarilishi lozim, tovarlarning tabiiy eskirishi yoxud transportda tashish va saqlashning me’yordagi sharoitlarida kamayishi natijasida tovarlar holatining o‘zgarishi bundan mustasno.
2.2. Amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududidan olib chiqish taqiqlangan tovarlar eksport bojxona rejimi ostida joylashtirilishi mumkin emas.
2.3. Oldi-sotdi yoki almashish obyektlari bo‘lib hisoblanmaydigan quyidagi tovarlar kontraktlarni taqdim etishsiz O‘zbekiston Respublikasidan tashqariga o‘tkaziladi:
— tovarlarning sarflanadigan namunalari;
— sarflanadigan tovarlar;
— reklama materiallari va esdalik buyumlar;
Bunday tovarlarni chiqarish o‘z faoliyat zonasida tovarlarni olib o‘tish amalga oshirilayotgan O‘zbekiston Respublikasi bojxona qo‘mitasi boshqarma boshlig‘ining qaroriga ko‘ra, tovarlarni olib o‘tayotgan shaxslarning yozma arizasi asosida amalga oshiriladi.
Ko‘rsatilgan tovarlar O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy manfaatlariga zarar yetkazish mumkinligiga, shuningdek ulardan boshqa maqsadlarda foydalanishga yo‘l qo‘ymaydigan miqdorda o‘tkaziladi.
3. EKSPORT BOJXONA REJIMI OSTIDA JOYLAShTIRILADIGAN TOVARLARGA BOJXONA YuK DEKLARATSIYASINI TO‘LDIRISh QOIDALARI
3.1. Deklarant tomonidan BYuDning quyidagi ustunlari to‘ldiriladi: raqamli — 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 17a, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 50, 54;
harfli — A (faqat BYuD asosiy varag‘ida), V va S, 3.3-bandda ko‘zda tutilgan hollarda. BYuD qolgan ustunlari O‘zbekiston Respublikasining boshqa me’yoriy hujjatlarida ko‘zda tutilgan hollarda to‘ldiriladi.
3.2. Bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan 7, D va A (faqat qo‘shimcha varaqlarda) ustunlari to‘ldiriladi.
3.3. Ustunlarini deklarant tomonidan to‘ldirish tartibi:
1-ustun “Deklaratsiya turi”
Ustunning birinchi bo‘limchasida tovarlarni olib o‘tishning yo‘nalishi ko‘rsatiladi — “EK”.
Ustunning ikkinchi bo‘limchasida Tovarlarni bojxona chegarasi orqali olib o‘tish rusum qoidalari tasnifnomasi (klassifikatori)ga muvofiq bojxona rejimining ikki belgili kodi ko‘rsatiladi (2-son ilova).
Uchinchi bo‘limchada ko‘rsatiladi:
Uchinchi bo‘limchada ko‘rsatiladi:
1 — agar eksportchi tomonidan uning o‘zi tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot olib chiqilsa;
0 — agar eksportchi tomonidan u ishlab chiqarmagan mahsulot olib chiqilsa
2-ustun. “Jo‘natuvchi”
Ustunda tovarni jo‘natuvchi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Agar tovarni jo‘natuvchi yuridik shaxs bo‘lsa, uning to‘liq nomi va joylashgan yeri (yuridik manzili) ko‘rsatiladi.
Agar jo‘natuvchi nomidan yuridik shaxsning tuzilmaviy bo‘linmasi harakat qilsa, tuzilmaviy bo‘linmaning to‘liq nomi va joylashgan yeri (yuridik manzili), shuningdek yuridik shaxs to‘g‘risidagi yuqorida qayd etilgan ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Agar jo‘natuvchi jismoniy shaxs bo‘lsa, uning familiyasi, ismi, otasining ismi va uning doimiy yashash joyi manzili, shuningdek uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning yuqori qismi o‘ng tomonida “№” belgisidan keyin jo‘natuvchining “Korxona va tashkilotlar umumiy tasnifnomasi” (KTUT)ga muvofiq sakkiz belgili kodi ko‘rsatiladi, jo‘natuvchining nomidan uning tuzilmaviy bo‘linmasi harakat qilgan hollarda esa bo‘linmaning KTUT kodi ko‘rsatiladi.
Xorijiy davlatlarning diplomatik vakolatxonalari, xalqaro tashkilotlari va birlashmalarga tegishli tovarlar deklaratsiya qilinganda akkreditatsiya kodi (Tashqi ishlar vazirligi ro‘yxatining muddati) ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismida “№” belgisidan keyin tashkilotlarning tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchisi sifatida O‘zbekiston Respublikasi TIAVdan olgan ro‘yxat raqami, shuningdek sertifikat berilgan sana ko‘rsatiladi.
Agar jo‘natuvchi jismoniy shaxs bo‘lsa, yuqori qismning o‘ng tomonida “№” belgisidan keyin, kod (KTUT) o‘rnida 00000001 raqamlari qo‘yiladi, ustunning pastki qismida “№” belgisidan keyin “FL” (jismoniy shaxs — “JSh”) harfiy belgisi qo‘yiladi. Keyin esa Ma’muriy-hududiy bo‘linishi belgilash tizimiga muvofiq ravishda aholi punktining kodi kasr orqali beriladi (11-ilova).
3-ustun. “Qo‘shimcha varaqlar”
Agar qo‘shimcha varaqlar qo‘llansa, bu ustun to‘ldiriladi.
Ustunning birinchi bo‘limchasida varaqning tartib raqami ko‘rsatiladi, ikkinchisida qo‘shimcha varaqlarni ham qo‘shgan holda taqdim etiladigan BYuD varaqlarining umumiy soni beriladi.
Masalan, agar ikkita qo‘shimcha varaq bilan bitta deklaratsiya mavjud bo‘lsa, deklaratsiyada — 1/3; birinchi qo‘shimcha varaqda 2/3; ikkinchi qo‘shimcha varaqda — 3/3 ko‘rsatilishi kerak.
4-ustun. “Yuklab jo‘natish spetsifikatsiyalari”
Qo‘shimcha varaqlar o‘rniga tovarlar ro‘yxati berilganda to‘ldiriladi.
Ilova qilingan varaqlarning umumiy soni ko‘rsatiladi.
5-ustun. “Tovarlarning barcha nomlari”
Ustunda tovarlar deklaratsiya qilinayotgan turkumining BYuD asosiy va qo‘shimcha varaqlari 31-ustunlarida ko‘rsatilgan nomlari umumiy miqdori qo‘yiladi.
6-ustun. “Joylar soni”
Ustunda tovarlar deklaratsiya qilinayotgan turkumining yuk o‘rinlari umumiy miqdori ko‘rsatiladi. Sochiluvchi, quyiluvchi tovarlar va quvur o‘tkazgich transporti orqali, elektr uzatgich liniyalari orqali o‘tkaziladigan, shuningdek uyulgan tovarlarni olib o‘tishda ustunda “0” qo‘yiladi.
Konteynerlarda, qutilar yoki tagliklarda tashiladigan tovarlar uchun tegishli ravishda konteynerlar, qutilar, tagliklar miqdori ko‘rsatiladi.
Bir vaqtning o‘zida yuqoridagi ikkita xatboshida ko‘rsatilgan belgilarga ega bo‘lgan tovarlarni deklaratsiya qilishda konteyner, quti, tagliklarning umumiy soni ko‘rsatiladi.
8-ustun. “Oluvchi”
Ustunda tovarlarni oluvchi to‘g‘risidagi ma’lumotlar beriladi: yuridik shaxsning nomi (jismoniy shaxs uchun — ism-sharifi), uning joylashgan yeri (manzili), shu jumladan u joylashgan erdagi mamlakatning qisqacha nomi.
Qo‘shimcha varaqda ustun to‘ldirilmaydi.
9-ustun. “Moliyaviy tartiblashtirish uchun javobgar shaxs”
Ustunda yuridik shaxsning nomi va pochta manzili yoki tashqi savdo bitimini tuzgan va oldi-sotdi yoki almashish bitimi bo‘yicha aniq hisob-kitoblar uchun javobgar bo‘lgan jismoniy shaxsning ism-sharifi, manzili va shaxsini tasdiqlovchi hujjat to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning yuqori qismida “№” belgisidan keyin shaxsning KTUTga muvofiq 8 belgili kodi ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismi xuddi 2-ustundagi kabi tartibda to‘ldiriladi.
Tovarni jo‘natuvchi eksportchi bo‘lgan hollarda 2-ustunga havola beriladi (ya’ni, 2-ustunga qaralsin).
Tovarlar tekin asosda amalga oshiriladigan bitimlar bo‘yicha o‘tkazilgan hollarda ustun to‘ldirilmaydi.
11-ustun. “Savdo qiluvchi mamlakat”
Ustunda Jahon mamlakatlari tasnifnomasiga muvofiq savdo qiluvchi mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi (3-son ilova).
BYuD 9-ustunida ko‘rsatilgan shaxs bilan shartnoma tuzgan shaxs ro‘yxatga olingan va doimiy yashayotgan, bu shartnomaga muvofiq tovarlar O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan yoki uni bajarish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarning bojxona rejimi o‘zgartiriladigan mamlakat savdo qiluvchi mamlakat deb hisoblanadi.
Agar BYuDda deklaratsiya qilinadigan tovarlar O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tilsa yoki O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarning bojxona rejimi shartnomaning bajarilishi bilan bog‘liq bo‘lmagan holda bojxona rejimi o‘zgartirilsa ustun to‘ldirilmaydi.
12-ustun.
Bu ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarlarning asosiy va qo‘shimcha varaqlar 45-ustunida ko‘rsatilgan tovarlar qiymatlari summasi sifatida olingan umumiy qiymati qo‘yiladi.
13-ustun.
Ustunda deklaratsiya bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan sanaga AKD1 dollarining O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasiga nisbatan belgilangan kursi ko‘rsatiladi.
14-ustun. “Deklarant”
Ustunda tovarlar deklaranti to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Tovarlarni deklaratsiya qiluvchi tashkilotning nomi va pochta manzili ko‘rsatiladi.
Ustunning yuqori qismida “№” belgisidan keyin shu tashkilotning “Korxonalar va tashkilotlar umumiy tasnifnomasi” (KTUT)ga muvofiq 8 belgili kodi ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismida, mazkur tashkilot bojxona brokeri bo‘lgan taqdirda, tovarlarni shartnoma asosida bojxona brokeri sifatida deklaratsiya qilish huquqini beruvchi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan berilgan litsenziyaning raqami, berilgan sanasi ko‘rsatiladi. Mustaqil deklaratsiya qilingan holatlarda ustunning pastki qismi 2-ustundagi tartibda to‘ldiriladi.
16-ustun. “Kelib chiqish mamlakati”
Ustunda “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi”ga muvofiq tovar kelib chiqish mamlakatining qisqacha nomi ko‘rsatiladi (3-son ilova).
Agar bojxona rasmiylashtiruvi vaqtida kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lsa, bu holda ustunda “noma’lum” deb ko‘rsatiladi.
Agar tovar turli mamlakatlardan kelib chiqqan bo‘lsa, bu holda ustunda “turli” deb ko‘rsatiladi.
17-ustup. “Tayinlangan mamlakat”
Ustunda Jahon mamlakatlari tasnifnomasiga (3-son ilova) muvofiq tayinlangan mamlakatning qisqacha nomi ko‘rsatiladi.
17a-ustun. “Tayinlangan mamlakat kodi”.
Ustunda Jahon mamlakatlari tasnifnomasiga (3-son ilova) muvofiq tayinlangan mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi.
18-ustun “Jo‘natishdagi transport vositasi”
Ustunda O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasidagi o‘tkazish punktiga yetkazib berish uchun tovarlar yuklatishi kerak bo‘lgan transport vositalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning chap bo‘limchasida transport vositalarining soni qo‘yiladi, bo‘sh joydan keyin esa tovarlar bojxona chegarasidagi o‘tkazish punktiga jo‘natish uchun yuklanadigan transport vositasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi (dengiz yoki daryo kemasining nomi, reys raqami va havo kemasining bort raqami, temir yo‘l vagonining raqami, yo‘l-transport vositasining ro‘yxat raqami va shu tarzdagi ma’lumotlar).
Barcha ma’lumotlarni ko‘rsatish imkoniyati bo‘lmaganda “orqa tomoniga qaralsin” havolasi berilib, BYuD varaqlari orqa tomonida transport vositalari raqamlari ko‘rsatiladi.
Ustunning o‘ng bo‘limchasida Jahon mamlakatlari tasnifnomasiga muvofiq ravishda (3-son ilova) transport vositasi tegishli bo‘lgan mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi.
19-ustun. “Konteyner”
Ustunda ko‘rsatiladi:
— “1” — agar tovar konteynerda o‘tkazilsa;
— “0” — agar tovarlar konteynerda olib o‘tkazmasa.
20-ustun. “Etkazib berish shartlari”
Agar deklaratsiya qilinadigan tovarlar O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali haqi to‘lanadigan shartnomaga muvofiq o‘tkazilsa, ustun to‘ldiriladi.
Ustunning birinchi bo‘limchasida Etkazib berish shartlari tasnifnomasiga muvofiq yetkazib berish shartlarining raqamli kodi ko‘rsatiladi (4-son ilova).
Ustunning ikkinchi bo‘limchasida Etkazib berish shartlari tasnifnomasiga muvofiq kontrakt bo‘yicha tovarni yetkazib berish shartlarining harfli kodlari ko‘rsatiladi. (4-ilova). Bunda geografik punkt va valyuta tushumining olti raqamli kelib tushish muddati ko‘rsatiladi. Ularning har bir jufti nuqtalar bilan ajratiladi va tegishli ravishda kun, oy va yilni anglatadi.
Ustunning uchinchi bo‘limchasida oldi-sotdi shartnomasi shartlariga muvofiq ravishda eksport qilinadigan tovar uchun qo‘llanadigan hisob-kitoblar shaklining ikki belgili raqamli kodi ko‘rsatiladi:
“10” — akkreditiv;
“20” — inkasso;
“30” — o‘tkazma;
“40” — akkreditiv/inkasso;
“50” — akkreditiv/o‘tkazma;
“60” — inkasso/o‘tkazma;
“70” — akkreditiv/inkasso/o‘tkazma.
Tovarlarni oldi-sotdi shartnomasidan farq qiluvchi shartnoma bo‘yicha olib chiqishda yoki shartnoma yoxud tomonlarning maqsadlarini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar mavjud bo‘lmaganda ustun to‘ldirilmaydi.
Hisob-kitoblarning aralash shakllari qo‘llangan hollarda ustunda mutlaq ifodada ustuvor bo‘lgan shakl ko‘rsatiladi.
Barter operatsiyalarida, shuningdek kontraktlar (shartnomalar)ni bajarishda hisob-kitoblar O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida ko‘rsatilganda valyuta tushumi kelib tushgan sana ko‘rsatilmaydi va uchinchi bo‘limcha to‘ldirilmaydi.
21-ustun. “Transport vositasi chegarada”
Ustunda tovarlar haqiqatan O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan transport vositalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning chap bo‘limchasida transport vositalarining miqdori qo‘yiladi, bo‘sh joydan keyin tovarlar bojxona hududidan tashqariga olib chiqiladigan transport vositasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi (dengiz yoki daryo kemasining nomi, reys raqami va havo kemasining bort raqami, temir yo‘l vagoni raqami, yo‘l transport vositasining ro‘yxat raqami va shu tarzdagi ma’lumotlar).
Barcha ma’lumotlarni ko‘rsatishning imkoni bo‘lmaganda “orqa tomoniga qaralsin” havolasi keltiriladi, BYuD varaqlarining orqa tomonida transport vositalarining raqamlari ko‘rsatiladi.
Ustunning o‘ng bo‘limchasida transport vositasi tegishli bo‘lgan mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi. Kod Jahon mamlakatlari tasnifnomasiga muvofiq ko‘rsatiladi (3-ilova).
Tovarlar bojxona hududidan tashqariga olib chiqiladigan transport vositasi to‘g‘risida deklarantda ma’lumotlar mavjud bo‘lmagan hollarda (tovarlar bojxona nazorati ostida qayta yuklaganda) ustun to‘ldirilmaydi.
22-ustun. “Valyuta va tovarlarning umumiy faktura qiymati”
Ustunning chap bo‘limchasida kontrakt (shartnoma) valyutasining raqamli kodi Valyutalar tasnifnomasiga muvofiq ko‘rsatiladi (5-son ilova).
Kontrakt (shartnoma) valyutasi deganda kontrakt (shartnoma)ga muvofiq tovar yetkazib beriladigan valyuta tushuniladi.
Kontrakt (shartnoma) valyutasi deganda kontrakt (shartnoma)ga muvofiq tovar yetkazib beriladigan valyuta tushuniladi.
O‘ng bo‘limchada BYuDning asosiy va qo‘shimcha varaqlari 42-ustunlarida ko‘rsatilgan qiymatlar summasi sifatida olingan, deklaratsiya qilinadigan tovarlar turkumining umumiy faktura qiymati raqamlarda ko‘rsatiladi.
23-ustun. “Valyuta kursi”
Ustunda BYuD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kunga kontrakt valyutasining O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasiga nisbatan Markaziy bank tomonidan tasdiqlangan kursi qo‘yiladi.
Agar O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasi kontrakt valyutasi bo‘lsa, ustun to‘ldirilmaydi.
24-ustun. “Bitim xususiyati”
Ustunning chap bo‘limchasida Bitimlar xususiyati tasnifnomasiga muvofiq bitim xususiyati kodi ko‘rsatiladi (6-son ilova).
Ustunning o‘ng bo‘limchasida Valyutalar tasnifnomasiga muvofiq yetkazib berilgan tovar uchun kontragent bilan hisob-kitob qilish valyutasining raqamli kodi ko‘rsatiladi (5-son ilova).
Hisob-kitob valyutasi deganda deklaratsiyaning 9-ustunida ko‘rsatilgan tashkilotning tashqi iqtisodiy bitimi bo‘yicha o‘zaro hisob-kitob amalga oshirilgan yoki amalga oshiriladigan valyuta tushuniladi.
25-ustun. “Chegarada transport turi”
Ustunda Transport turlari tasnifnomasiga muvofiq 21-ustunda ko‘rsatilgan transport vositasi turi kodi ko‘rsatiladi (7-son ilova).
26-ustun. “Mamlakat ichkarisida transport turi”
Ustunda Transport turlari tasnifnomasiga muvofiq 18-ustunda ko‘rsatilgan transport vositasi turi kodi ko‘rsatiladi (7-son ilova).
28-ustun “Moliyaviy va bank ma’lumotlari”
Ustunda bojxona to‘lovlarini to‘lovchi shaxsning moliyaviy va bank ma’lumotlari ko‘rsatiladi, bunda rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va ulardan har birining oldiga tartib raqami qo‘yiladi:
1 — to‘lovchining KTUT kodi/bankning KTUT kodi;
2 — bankning to‘liq nomi;
3 — bankning pochta manzili;
4 — O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasidagi hisobvaraqning raqami;
5 — erkin almashtiriladigan valyutada to‘lovlar mavjud bo‘lganda valyuta hisobvarag‘i raqami.
Jismoniy shaxslar tomonidan bojxona to‘lovlari naqd pul to‘lash yo‘li bilan amalga oshirilganda 28-ustunda “Naqdina to‘lov” deb yoziladi.
29-ustun. “Chegaradagi bojxona”
Ustunda “Bojxona postlari tasnifnomasi”ga muvofiq O‘zbekiston Respublikasidan tovarlar olib chiqiladigan (8-son ilova) bojxona postining nomi va kodi ko‘rsatiladi.
31-ustun. “Yuk joylari va tovar tavsifi”, “Tamg‘alash va miqdor — konteynerlar raqami, tovar tavsifi”
TIF TN bo‘yicha tovarni tasniflash qoidalarga muvofiq deklaratsiya qilinadigan tovarlarni bir turda 9 belgili muayyan quyi subpozitsiyada tasniflash imkonini beradigan tovarlarning firma nomi va ularning texnik tavsiflari, shu jumladan model raqamlari, turlari, o‘lchamlari, GOSTlari, ko‘rsatkichlari (parametrlari) va hokazolar ko‘rsatiladi.
TIF TNda keltirilgan tovar pozitsiyasi umumiy nomi bilan deklaratsiya qilinadigan tovarlarni ko‘rsatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Bundan keyin yuk joylari turi va miqdori hamda ularni tamg‘alash to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Konteynerlarda tashiladigan tovarlar uchun konteynerlarning miqdori va bo‘sh joydan keyin raqamlari ko‘rsatiladi.
Agar bu ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarlar hamma yuk joylarini yoki konteynerlarni to‘liq egallamasa, ustunda “qutining bir qismi”, “konteynerning bir qismi” va boshqalar ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki o‘ng burchagida maxsus ajratilgan hoshiyada tovarlarning miqdori qo‘shimcha o‘lchov birligida ko‘rsatiladi va TIF TNga muvofiq ravishda o‘lchov birligining shartli belgisi ko‘rsatiladi (qo‘shimcha o‘lchov birligi kodi 41-ustunda qo‘yiladi).
Faqat asosiy o‘lchov birligi — “kg” qo‘llangan hollarda ustunning pastki o‘ng burchagi to‘ldirilmaydi.
Qo‘shimcha varaqlardagi foydalanilmagan “Tovarning tavsifi” ustunlari ustiga chizib o‘chiriladi.
Pastki chap burchakda, maxsus ajratilgan hoshiyada KTUTga muvofiq deklaratsiya qilinayotgan tovarni tayyorlovchi tashkilotning 8 belgili kodi ko‘rsatiladi.
Agar mazkur tovarning tayyorlovchisi aniqlanmagan bo‘lsa, u holda mazkur tovarni eksport qiluvchi tashkilotning KTUT kodi ko‘rsatiladi.
32-ustun “Tovar №”
Ustunda 31-ustunda deklaratsiya qilinayotgan tovarning tartib raqami ko‘rsatiladi.
Deklaratsiyada va qo‘shimcha varaqlarda deklaratsiya qilinayotgan tovarlar miqdori 100 dan oshmasligi kerak. Bu miqdordan oshib ketganda yangi deklaratsiya rasmiylashtiriladi.
Agar deklaratsiya qilinadigan tovarlar bir nomda bo‘lsa, ustunda “1” qo‘yiladi.
33-ustun. “Tovar kodi”
Ustunning chap qismida 31-ustunda deklaratsiya qilinuvchi TIF TN bo‘yicha tovarlarning 9 belgili kodi ko‘rsatiladi. Tuzilishi jihatidan kod bo‘sh joylarsiz va boshqa ajratish belgilarsiz yoziladi.
34-ustun. “Kelib chiqish mamlakati kodi”
Ustunning chap bo‘limchasida 31-ustunda deklaratsiya qilinuvchi tovarlarning “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi”ga muvofiq kelib chiqish mamlakati raqamli kodi ko‘rsatiladi.
Bojxona rasmiylashtiruvi vaqtida kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lsa, u holda “000” kodi qo‘yiladi.
35-ustun. “Brutto vazni (kg)”
Ustunda 31-ustunda tavsiflangan tovarning brutto vazni (kilogrammda) ko‘rsatiladi. Brutto vazni — tovar umumiy vaznining o‘rab-joylash materiallari vaznini ham qo‘shganda yaxlitlash qoidalariga ko‘ra to‘liq yaxlitlangan miqdoridir.
Vazni bir kilogrammdan kam bo‘lgan tovarlar uchun nuqtali 0.XXX soni ko‘rsatiladi, bu erda XXX — tovarning grammlardagi vazni.
36-ustun “Preferensiya”
Ustunda “Preferensiyalar, imtiyozlar va bojxona to‘lovlarini to‘lashning boshqa xususiyatlari tasnifnomasi”ga muvofiq (9-son ilova) berilgan preferensiyalar, imtiyozlar yoki bojxona to‘lovlarini to‘lashning boshqa xususiyatlarining quyidagi chizma bo‘yicha beriladigan harfiy kodlari ko‘rsatiladi:
1/2/3/4, bu erda tegishli ravishda:
1 — bojxona rasmiylashtiruvi uchun bojxona yig‘imlarini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi;
2 — bojxona bojini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi;
3 — aksiz solig‘ini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi;
4 — qo‘shilgan qiymat solig‘ini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi.
37-ustun “Rusum-qoidalar”
“Tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tishning rusum-qoidalari tasnifnomasi”ga muvofiq (2-son ilova) tovarlarning O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tish quyidagi uchta tarkibiy qismdan iborat bo‘lgan rusum-qoidalarning olti belgili tarkibiy kodi ko‘rsatiladi:
dastlabki ikki raqam — e’lon qilinayotgan bojxona rejimi kodi;
keyingi ikki raqam — avvalgi bojxona rejimining kodi, agar u mavjud bo‘lsa. Agar avvalgi bojxona rejimi noma’lum bo‘lsa yoki mavjud bo‘lmasa, u holda “00” qo‘yiladi;
oxirgi ikki raqam — “Tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tishning rusum-qoidalari tasnifnomasi” bilan belgilangan, deklaratsiya qilingan tovarlarni olib o‘tishning xususiyat kodi. Agar tovarlarni olib o‘tish xususiyati yuqorida nomi qayd etilgan tasnifnomada aniqlanmasa, u holda “00” qo‘yiladi.
38-ustun. “Netto vazni (kg)”
Ustunda 31-ustunda tavsiflangan tovarning netto vazni (kilogrammlarda) ko‘rsatiladi. Netto vazni — tovarning u iste’mol qilinguniga qadar ajralmas qismi bo‘lgan va u bilan tovar chakana savdoga qo‘yilgan sirtqi o‘ralmasini ham qo‘shib hisoblangandagi vazni yoki quyiladigan va sochiladigan tovarlar uchun yaxlitlash qoidalariga ko‘ra to‘liq miqdorlargacha yaxlitlangan umumiy vaznidir.
Vazni bir kilogrammdan kam bo‘lgan tovar uchun nuqtali 0.XXX soni beriladi, bu erda XXX — tovarning grammlardagi vazni.
39-ustun. “Kvota”.
Miqdoriy cheklashlar belgilangan tovarlar uchun to‘ldiriladi.
Ustunda olingan litsenziyaga muvofiq o‘lchov birligida ajratilgan kvota qoldig‘i ko‘rsatiladi. Kvota qoldig‘ini belgilash paytida tovarlarning deklaratsiya qilinayotgan turkumi hisobga olinmaydi.
40-ustun. “Umumiy deklaratsiya/undan oldingi hujjat”
Agar e’lon qilinayotgan bojxona rejimidan oldin boshqa bojxona rejimi mavjud bo‘lgan bo‘lsa yoki vaqtinchalik, davriy yoki umumiy deklaratsiya taqdim etilgan bo‘lsa ustun to‘ldiriladi.
Ustunda avvalgi deklaratsiyaning ma’lumot raqami ko‘rsatiladi.
41-ustun. “Qo‘shimcha o‘lchov birliklari”
Ustunda TIF TNda keltirilgan, “O‘lchov birliklari jadvali”ga muvofiq 31-ustunning pastki o‘ng bo‘limchasida ko‘rsatilgan tovarlar miqdorining qo‘shimcha o‘lchov birligi kodi ko‘rsatiladi.
Agar mazkur tovarga TIF TN bo‘yicha faqat asosiy o‘lchov birligi (kg) qo‘llansa, ustun to‘ldirilmaydi.
42-ustun. “Tovarning faktura qiymati”
Ustunda 31-ustunda deklaratsiya qilinayotgan tovarning haqiqatda to‘langan yoki to‘lanishi lozim bo‘lgan yoxud bepul bo‘lmagan shartnoma shartlariga muvofiq tovarlar, ishlar, xizmatlar, aqliy mulk natijalarining muqobil yetkazib berish bilan kompensatsiyalanadigan faktura qiymati shartnoma valyutasida ko‘rsatiladi.
43-ustun.
Ustunda 9-ustunda ko‘rsatilgan tashkilot valyuta tushumining bir qismini sotish belgilangan tartibi kodi ko‘rsatiladi:
“0” — agar tashkilot valyuta tushumining bir qismini sotishdan ozod qilinmagan bo‘lsa;
“1” — agar tashkilot valyuta tushumining bir qismini sotishdan ozod qilingan bo‘lsa;
“2” — agar valyuta tushumining bir qismini majburiy sotishning imtiyozli tartibi belgilangan bo‘lsa;
“3” — agar valyuta tushumining bir qismini majburiy sotishning imtiyozli tartibi belgilanmagan bo‘lsa.
44-ustun. “Qo‘shimcha axborot/taqdim etiladigan hujjatlar”
Ustunda (har bir rekvizitni yangi satrdan boshlab va ulardan har birining oldidan tartib raqamini qo‘yib) ko‘rsatiladi:
1 — litsenziya raqami va berilgan sanasi, shuningdek uning amal qilish muddati;
2 — tovar-transport hujjatlari, hisobvaraq-fakturalar, invoyslar raqamlari;
3 — shartnoma (kontrakt, bitim), shartnomaga qo‘shimchaning raqami va sanasi, shuningdek shartnomaning umumiy summasi;
4 — boshqa davlat organlari (ularning nomi ko‘rsatiladi) ruxsatnomalari raqami va berilgan sanasi, agar bu tovarlar ana shu organlarning nazoratiga tegishli bo‘lgan hollarda;
5 — kontraktning O‘zbekiston Respublikasi TIAV da ro‘yxatdan o‘tkazilgan raqami va sanasi;
6 — bojxona to‘lovlarini to‘lashdan ozod qilishni ko‘zda tutadigan hujjatning nomi, raqami va sanasi
7 — tovarning kelib chiqishi to‘g‘risidagi sertifikatning raqami va sanasi;
8 — bojxona rasmiylashtiruvida zarur bo‘lgan boshqa hujjatlar va ma’lumotlar (bojxona to‘lovlarini to‘lash muddatlarining uzaytirilishi, garov shartnomalari, NTZ bayonnomalari, qayta deklaratsiya qilish va hokazo).
45-ustun
Ustunning chap bo‘limchasida kontrakt (shartnoma) valyutasi kodi ko‘rsatiladi
Ustunning o‘ng bo‘limchasida 31-ustunda deklaratsiya qilinayotgan tovarning FOB baholarida hisoblangan qiymati raqamlarda ko‘rsatiladi yoki kontrakt valyutasida eksportchi mamlakatning franko — chegarasi ko‘rsatiladi.
Agar tovar boshqa shartlarda sotilgan bo‘lsa, tegishli narxni FOB narxiga qayta baholash 46-ustunga muvofiq amalga oshiriladi.
Agar tovar boshqa shartlarda sotilgan bo‘lsa, tegishli narxni FOB narxiga qayta baholash 46-ustunga muvofiq amalga oshiriladi.
46-ustun. “Statistik qiymat”
Tovarning FOB yoki eksportchi mamlakatning franko-chegarasi baholarida, ming AQSh dollarida hisoblangan qiymati X.XXning ikkinchi belgisi aniqligiga qadar ko‘rsatiladi.
Agar tovar xaridor mamlakatining franko-chegara shartlarida sotilgan bo‘lsa, bu holda boshqa mamlakatlar hududi orqali tovarni tashib o‘tish bo‘yicha xorijiy valyutadagi haqiqatdagi xarajatlarni tovar narxidan — chiqarish yo‘li bilan kontraktning bahosi eksportchi mamlakat franko chegarasi narxlarida qayta hisoblab chiqiladi. SIF va KAF — xaridor mamlakati porti shartlarida sotilgan tovar FOB bahosida hisobga olinadi. Bu holda kontraktning bahosi SIF bahosidan haqiqiy xarajatlarni va sug‘urtani, KAF bahosidan esa fraxt bo‘yicha xarajatlarni ayirish yo‘li bilan FOB bahosida qayta baholanadi.
45-ustunda ko‘rsatilgan va kontrakt valyutasida ifoda etilgan (shu jumladan O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida tuzilgan bitimlar bo‘yicha ham) tovar qiymatini AQSh dollariga qayta hisoblash deklaratsiya bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan sanaga O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan kurs bo‘yicha amalga oshiriladi.
47-ustun. “Bojxona bojlari va yig‘imlarini hisoblash”
Bojxona to‘lovlari summasini hisoblash BYuD asosiy varag‘i va qo‘shimcha varaqlarda 31-ustunda e’lon qilingan har bir tovar bo‘yicha alohida amalga oshiriladi, BYuD asosiy varag‘ining 47-ustunida doimo ko‘rsatiladigan bojxona rasmiylashtiruvi uchun bojxona yig‘imlari bundan mustasno.
“Turi” kichik ustunida bojxona to‘lovlari tasnifnomasi (10-son ilova)ga muvofiq bojxona to‘lovi turining kodi ko‘rsatiladi.
“Hisoblash asosi” kichik ustunida O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida qonun hujjatlariga muvofiq belgilanadigan bojxona to‘lovini hisoblash asosi ko‘rsatiladi.
Hisoblash asosini belgilashda tovarning 12 va 45-ustunlarda ko‘rsatilgan qiymatlarini qayta hisoblash bojxona rasmiylashtiruviga deklaratsiyani qabul qilish sanasiga Markaziy bank kursi bo‘yicha amalga oshiriladi.
“Stavka” kichik ustunida bojxona to‘lovi summasini hisoblashda qo‘llanadigan bojxona to‘lovlari stavkasining belgilangan miqdori ko‘rsatiladi.
“Summa” kichik ustunida bojxona to‘lovining O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida hisoblangan summasi ko‘rsatiladi.
“TU” — kichik ustunida to‘lov usulining ikki belgili harfli kodi ko‘rsatiladi:
“nh” — bank orqali naqdsiz hisob-kitob;
“nt” — bojxona to‘lovlari summasining naqd pul bilan to‘lovi;
“ut” — bojxona to‘lovlarini to‘lash bo‘yicha uzaytirilgan muddat taqdim etiladi;
“bt” — bojxona to‘lovlarini to‘lash bo‘yicha bo‘lib-bo‘lib to‘lash muddati taqdim etiladi;
“00” — to‘lov amalga oshirilmasligi kerak.
48-ustun. “To‘lovlar muddatini uzaytirish”
Ustunda bojxona to‘lovlarini to‘lash muddatini uzaytirish yoki bo‘lib-bo‘lib to‘lash taqdim etilganda bu to‘lovlarning olti raqamli uzil-kesil muddati ko‘rsatiladi. Bunda har bir juftlik nuqtalar bilan ajratiladi va tegishli ravishda kun, oy va yilni anglatadi
49-ustun. “Omborning nomi”
Agar deklaratsiya qilinadigan tovarlar ilgari tegishli rejimlarga joylashtirilgan bo‘lsa, u holda ustunda bojxona va erkin omborni tashkil etish uchun litsenziyaning raqami va berilgan sanasi ko‘rsatiladi.
50-ustun. “Ishonchnoma beruvchi shaxs”
Ustunda quyidagi mazmundagi yozuv yoziladi:
“Taqdim etilgan ma’lumotlar uchun javobgar ...”,
keyin deklaratsiyaga kiritish uchun zarur ma’lumotlarni bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassisga taqdim etgan, tovarlar va transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib o‘tuvchi tashkilot yoki jismoniy shaxslar ishonchnoma beruvchi shaxsining familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi va telefon raqamlari, uning shaxsiy imzosi va sana ko‘rsatiladi
Agar ishonchnoma beruvchi shaxs deklaratsiyani to‘ldirgan bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassis bo‘lsa, quyidagi mazmundagi yozuv yoziladi: “Berilgan ma’lumotlar uchun javobgar 54-ustunga qaralsin”.
54-ustun. “Joyi va sanasi”
Ustunda 14-ustunda ko‘rsatilgan shaxs tomonidan BYuD topshiruvchi, bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassis to‘g‘risidagi quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
— BYuD to‘ldirilgan joy va sana;
— bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassisning familiyasi va initsiallari, malaka shahodatnomasining raqami, shuningdek uning amal qilish muddati;
— deklarant tashkilotning telefon raqami. BYuDda e’lon qilingan ma’lumotlarning ishonchliligi bojxona rasmiylashtiruvi mutaxassisining imzosi va deklarant tashkilotning muhri bilan tasdiqlanadi.
Bunday tasdiqlash qo‘shimcha varaqlarda “S” ustunidan yuqorida joylashgan, ustun pastki o‘ng qismida har bir qo‘shimcha varaqda amalga oshiriladi.
A ustuni
Ustunda 9-ustunda ko‘rsatilgan shaxsning tashqi savdo shartnomasi (kontrakti) hisobga olingan vakolatli bankning rekvizitlari va bu shaxs hisobvaraqlarining raqamlari (har bir rekvizitni yangi satrdan boshlab va ular har birining oldidan tartib raqamini qo‘yib) ko‘rsatiladi.
1 — bankning KTUT kodi;
2 — bankning to‘liq nomi;
3 — bankning pochta manzili;
4 — O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasi hisobvarag‘ining raqami;
5 — valyuta hisobvarag‘ining raqami.
Tovarlarni bankda hisobga olinmaydigan shartnomalar bo‘yicha olib o‘tish hollarida, 9-ustunda ko‘rsatilgan shaxsning hisob-kitoblariga xizmat ko‘rsatuvchi bankning rekvizitlari ko‘rsatiladi.
Bankda hisobvaraqlarga ega bo‘lmagan jismoniy shaxslar tomonidan eksport amalga oshirilganda “A” ustuni to‘ldirilmaydi.
V ustuni. “Hisob-kitob tafsilotlari” Ustunda Bojxona to‘lovlari tasnifnomasiga (10-son ilova) muvofiq to‘lov kodi, BYuD asosiy varaq va qo‘shimcha varaqlari bo‘yicha to‘lovlardan tarkib topgan, mazkur kod bo‘yicha to‘lovlarning umumiy summasi shuningdek bojxona to‘lovlari to‘langanini tasdiqlovchi to‘lov hujjatlarining raqami va sanasi ko‘rsatiladi.
S ustuni
Mazkur ustunda 1 raqami ostida ko‘rsatiladi:
1-eksport, barter, birja kontraktlarining O‘zbekiston Respublikasi bojxona organlarida hisobga olish (ro‘yxatdan o‘tkazish) simvoli, raqami va sanasi.
Shuni ta’kidlash lozimki, simvol deganda quyidagi mazmunlardagi muhr ottisk (iz)lari quyiladigan kontraktlarning bojxona organlarida hisobga va ro‘yxatga olinishi tushuniladi:
“Eksport kontrakti № raqami bilan hisobga olindi” yoki “Eksport-barter kontrakti № ____ raqam bilan hisobga olindi”. Bunda hisobga olish amalga oshiriladigan muhrlarda tegishli viloyatlar belgilangan — TN — Toshkent shahri, SN — Samarqand va hokazo.
O‘zbekiston Respublikasi DBKda hisobga olingan kontraktlarda “O‘z” belgili muhr qo‘yiladi.
Masalan:
EK — O‘z 123-son 12.05.98 y. — DBKda 123-son bilan
12.05.98 yilda hisobga olingan eksport kontraktini anglatadi. EBk— O‘Z 2351-son 12.05.98 y. — DBQda 12.05.98
yilda 2351-son bilan hisobga olingan eksport-import barter kontraktini anglatadi.
BJk — O‘z 151-son 12.05.98 y. — birja kontrakti DBQ tomonidan 12.05.98 yilda 151-son bilan hisobga qo‘yilganligini anglatadi.
EK — TN 523-son 12.05.98 y. — eksport kontrakti DBQ Toshkent shahar boshqarmasi tomonidan 523-son bilan 12.05.98 yilda hisobga olinganini anglatadi. EBk SD 1223-son 12.05.98 y. — eksport barter kontrakti DBQ Surxondaryo viloyat boshqarmasi tomonidan 1223-son bilan 12.05.98 yilda hisobga olinganligini anglatadi.
3.4. Ustunlarni mansabdor shaxslar tomonidan to‘ldirish tartibi
7-ustun. “Ma’lumot raqami”
Ustunda quyidagi chizma bo‘yicha deklaratsiyani qabul qilish raqami va sanasi ko‘rsatiladi.
|
|
99999 | | 99.99.99. | | 999999 |
|
___________ |
/ |
____________ |
/ |
____________ |
|
|
1 |
|
234 |
|
5 |
|
1-son unsur — Bojxona postlari tasnifnomasiga muvofiq bojxona organining 5 belgili raqamli kodi;
2, 3 va 4-son unsurlar — deklaratsiyani bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilish sanasi, oyi va yili;
5-unsur — tegishli bojxona organi tomonidan rasmiylashtirilgan deklaratsiyaning tartib raqami (joriy yildagi o‘sib boruvchi natija bilan, yil tugaganida raqamlash yangilanadi). Deklaratsiyaning tartib raqami takrorlanmasligi lozim.
D ustuni.
Ustunda bojxona organlarining burchak muhrlari va muhrlari, shuningdek, zarur hollarda bojxona nazorati natijalari to‘g‘risida guvohlik beruvchi boshqa belgilari qo‘yiladi.
Bojxona nazorati natijalari to‘g‘risidagi burchak muhrlar tovarlarni o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qilgan bojxona organi inspektorining shaxsiy raqamli muhri bilan tasdiqlanadi.
Bojxonaning boshqa burchak muhrlarini qo‘yish uchun orqa tomondan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
4. ERKIN MUOMALAGA ChIQARISh (IMPORT) UChUN TOVARLARNI ChIQARISh BOJXONA REJIMIDA O‘TKAZISh TO‘G‘RISIDA NIZOM
4.1. Tovarlarni erkin muomalaga chiqarish (import) — shunday bojxona rejimidirki, bunda O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirilgan tovarlar ularni bu hududdan olib chiqish majburiyatisiz unda doimiy qoladi.
Rejim import bojlari to‘lovlarini, qo‘shilgan qiymat solish, aksizlar va boshqa bojxona to‘lovlarini, shuningdek iqtisodiy siyosat chora-tadbirlariga rioya etishni (kvotalash, litsenziyalash va hokazo) ko‘zda tutadi.
4.2. Erkin muomalaga (import) chiqarish uchun bojxona rejimi ostida O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududidan vaqtinchalik olib chiqish va bojxona hududidan tashqarida qayta ishlash bojxona rejimlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqilgan tovarlar, shuningdek vaqtincha olib kirish, vaqtincha saqlash, bojxona hududida qayta ishlash, bojxona nazorati ostida qayta ishlash, bojsiz savdo do‘koni, erkin bojxona hududi va erkin ombor, bojxona ombori va tranzit bojxona rejimlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi hududiga kiritilgan tovarlar joylashtirilishi mumkin.
4.3. Erkin muomala uchun chiqarish (import) bojxona rejimi ostida amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirish taqiqlangan tovarlarni joylashtirish mumkin emas.
4.4. Tovarlar erkin muomala uchun mazkur nizomga muvofiq ulardan faqat O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududida foydalanish maqsadidagina chiqarilishi mumkin.
5. ERKIN MUOMALA UChUN ChIQARISh BOJXONA REJIMI OSTIDA JOYLAShTIRILADIGAN TOVARLARNING BOJXONA RASMIYLAShTIRUVI
5.1. Erkin muomala uchun chiqariladigan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi mazkur Nizom va O‘zR DBQning erkin muomala uchun chiqarish bojxona rejimiga tegishli bo‘lgan me’yoriy hujjatlari bilan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
5.2. Erkin muomala uchun chiqariladigan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining III bo‘limiga muvofiq kiritiladigan tovarlarning bojxona nazoratini o‘tkazish imkoniyati mavjud bo‘lgandagina amalga oshiriladi.
5.3. Erkin muomala uchun chiqariladigan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi ularni oluvchi yoki uning tuzilmaviy bo‘linmasi joylashgan hududda faoliyat yurituvchi bojxona organida amalga oshiriladi.
Tovarlar O‘zbekiston Respublikasining boshqa mintaqasiga kelib tushgan hollarda manfaatdor shaxsning yozma arizasiga ko‘ra shu tovarlar kelib tushgan mintaqada faoliyat yurituvchi bojxona organi tomonidan bojxona rasmiylashtiruvi amalga oshirilishi mumkin.
5.4. O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirilgan va oldi-sotdi yoki almashish obyekti hisoblanmaydigan quyidagi tovarlar erkin muomalaga uchun kontraktlar taqdim etilmasdan o‘tkaziladi:
— tovarlarning sarflanadigan namunalari;
— sarflanadigan tovarlar;
— reklama materiallari va esdalik buyumlar;
— vakillik maqsadlari uchun mo‘ljallangan tovarlar. Bunday tovarlarni chiqarish tovarlarni olib o‘tish;
amalga oshirilayotgan hududda faoliyat yurituvchi O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi boshqarmasi boshlig‘ining qarori bilan, tovarlarni olib o‘tayotgan shaxslarning yozma arizalari asosida bojxona bojlari va soliqlar to‘lanadigan yoki to‘lanmaydigan holda amalga oshiriladi.
Ko‘rsatilgan tovarlar O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy manfaatlariga zarar yetkazish, shuningdek ulardan boshqa maqsadlarda foydalanish mumkinligini istisno etuvchi miqdorlarda o‘tkaziladi.
5.5. Erkin muomala (import) uchun chiqarish bojxona rejimi ostida joylashtirilgan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvida mazkur bojxona rasmiylashtiruvini amalga oshirayotgan bojxona idorasiga yuridik shaxslar tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
— TIF qatnashchisining shahodatnomasi va ro‘yxati varaqchasi;
— tegishli organlarda ro‘yxatdan o‘tkazilgan kontrakt (shartnoma, bitim);
— tovarning kelib chiqish sertifikati (“Boj tarifi to‘g‘risida”gi Qonunning 28-moddasi bilan belgilangan hollarda);
— kontrakt (shartnoma, bitim)ning TIAVda ro‘yxatdan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi sertifikat va/yoki vakolatli bankda hisobga olinganligi to‘g‘risida belgi qo‘yilgan kontrakt;
— import bitimi pasporti (xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar ustav fondi hisobiga tovar yetkazib berish, shuningdek texnik, muruvvat yordami, tekinga yetkazib berish doirasidagi holatlar bundan mustasno);
— TIAVda ro‘yxatdan o‘tkazish shart bo‘lmagan kontraktlar uchun — majburiyatlardan xoli bo‘lgan o‘z mablag‘lari mavjudligi to‘g‘risida ma’lumotnoma yoki mazkur kontrakt bo‘yicha import qiluvchining to‘lov qobilliligini tasdiqlovchi, belgilangan shaklda, vakolatli bank tomonidan beriladigan kafolatnoma;
— transportga oid va tovarga ilova qilinadigan hujjatlar (invoys);
— muvofiqlik sertifikati (majburiy sertifikatlashtiriladigan tovarlar uchun);
— fitosanitariya, karantin (veterinar) sertifikatlari (belgilangan tartibda, zarur hollarda vakolatli organlar tomonidan taqdim etiladi);
— litsenziya (majburiy tarzda litsenziyalanadigan tovarlar uchun);
— zaruriy hollarda vakolatli organlar ruxsatnomasi;
— bojxona yuk deklaratsiyasi.
Jismoniy shaxslar tomonidan import bojxona rejimi ostida joylashtirilgan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvida mazkur rasmiylashtiruvini amalga oshirayotgan bojxona idoralariga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
— transportga oid va tovarga ilova qilinadigan hujjatlar (tovarlarni qo‘lda yoki kuzatiluvchi yuqda olib o‘tish hollari bundan mustasno);
— zarur hollarda kelib chiqish, muvofiqlik sertifikati, fitosanitariya va veterinariya sertifikatlarini taqdim etish;
— bojxona yuk deklaratsiyasi;
— zarur hollarda vakolatli organlar ruxsatnomasi.
6. TOVARLARNI ERKIN MUOMALA (IMPORT) UChUN ChIQARISh REJIMI OSTIDA JOYLAShTIRIShDA BOJXOIA YuK DEKLARATSIYASINI TO‘LDIRISh QOIDALARI
6.1. Tovarlarni erkin muomala uchun chiqarish (import) rejimi ostida joylashtirishda, ular quyidagi qoidalarga muvofiq to‘ldirilgan bojxona yuk deklaratsiyasi (matn davomida — BYuD)ni bojxona organiga taqdim etish yo‘li bilan deklaratsiyalashi shart.
6.2. Deklarant tomonidan BYuDning quyidagi ustunlari to‘ldiriladi: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 15a, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 53. 54, A (BYuDning faqat asosiy varag‘ida, V va S 3.4-bandda ko‘zda tutilgan hollarda. BYuDning boshqa ustunlari O‘zbekiston Respublikasi DBQ boshqa me’yoriy hujjatlarida ko‘zda tutilgan hollarda to‘ldiriladi).
6.3. Tovarlarni eksport paytida olib chiqishdagi kabi tartibda 7, D va A (faqat qo‘shimcha varaqlarda) ustunlari bojxona idorasining mansabdor shaxsi tomonidan to‘ldiriladi.
6.4. Ustunlarni deklarant tomonidan to‘ldirish tartibi:
1-ustun. “Deklaratsiya turi”
Ustunning 1-bo‘limchasida olib o‘tiladigan tovarlarning yo‘nalishi ko‘rsatiladi — “IM”.
Ustunning ikkinchi bo‘limchasida Tovarlarning bojxona chegarasi orqali olib o‘tilishi rusum-qoidalari tasnifnomasiga muvofiq bojxona rejimining ikki belgili kodi ko‘rsatiladi (2-son ilova).
Uchinchi bo‘limchada ko‘rsatiladi:
1 — agar importchi tomonidan shaxsiy ehtiyojlari uchun mo‘ljallangan mahsulot olib kirilsa;
0 — agar importchi tomonidan shaxsiy ehtiyoj uchun mo‘ljallanmagan mahsulot olib kirilsa.
2-ustun. “Jo‘natuvchi”
Ustunda tovarlarining jo‘natuvchisi to‘g‘risidagi ma’lumotlar beriladi:
yuridik shaxsning nomi (jismoniy shaxs uchun — ism-sharifi), uning joylashgan yeri (manzili), shu jumladan u joylashgan mamlakatning qisqacha nomi.
Qo‘shimcha varaqda ustun to‘ldirilmaydi.
3-ustun. “Qo‘shimcha varaqlar”
Agar qo‘shimcha varaqlar qo‘llansa ustun to‘ldiriladi.
Agar qo‘shimcha varaqlar qo‘llansa ustun to‘ldiriladi.
Ustunning birinchi bo‘limchasida varaqning tartib raqami ko‘rsatiladi, ikkinchisida — BYuDda qo‘shimcha varaqlarni ham qo‘shganda taqdim etilayotgan varaqlarning umumiy miqdori ko‘rsatiladi.
Masalan, agar ikkita qo‘shimcha varaqli bitta deklaratsiya mavjud bo‘lsa, deklaratsiyaning o‘zida — 1/3; birinchi qo‘shimcha varaqda — 2/3; ikkinchisida 3/3 ko‘rsatiladi.
4-ustun. “Yuklab jo‘natish spetsifikatsiyalari”
Qo‘shimcha varaqlar o‘rniga tovarlar ruxsatidan foydalanganda to‘ldiriladi.
Ilova qilingan varaqlarning umumiy miqdori ko‘rsatiladi.
5-ustun. “Tovarlarning jami nomi”
Ustunda BYuD asosiy va qo‘shimcha varaqlarining 31-ustunida ko‘rsatilgan, deklaratsiya qilingan turkumdagi tovarlar nomlarining umumiy miqdori qo‘yiladi.
6-ustun. “Joylar miqdori”
Ustunda deklaratsiya qilingan tovarlar turkumining yuk joylari umumiy miqdori ko‘rsatiladi.
Sochiladigan, quyiladigan tovarlarni, quvur o‘tkazgach transporti orqali, elektr o‘tkazgich liniyalar orqali olib o‘tiladigan, shuningdek uyma (uyushi) tovarlarni olib o‘tishda ustunda “0” ko‘rsatiladi.
Konteynerlarda, qutilar yoki tagliklarda olib o‘tiladigan tovarlar uchun tegishli ravishda konteyner, quti, tagliklar miqdori ko‘rsatiladi.
Bir vaqtning o‘zida yuqoridagi ikki xatboshida ko‘rsatilgan belgilarga ega bo‘lgan tovarlarni deklaratsiya qilishda konteyner, quti, tagliklarning umumiy miqdori ko‘rsatiladi.
8-ustun. “Oluvchi/import qiluvchi”
Ustunda tovarlarni oluvchi to‘g‘risidagi ma’lumotlar beriladi.
Agar tovarlarni oluvchi yuridik shaxs bo‘lsa, uning to‘liq nomi va joylashgan yeri (yuridik manzili) ko‘rsatiladi.
Agar oluvchi nomidan yuridik shaxsning tuzilmaviy bo‘linmasi harakat qilsa, bu holda tuzilmaviy bo‘linmaning nomi va joylashgan yeri (yuridik manzili), shuningdek yuridik shaxs to‘g‘risida yuqorida ko‘rsatilgan ma’lumotlar beriladi.
Agar oluvchi jismoniy shaxs bo‘lsa, uning familiyasi, ismi, otasining ismi va uning doimiy yashash joyining manzili, shuningdek uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning yuqoridagi o‘ng qismida “№” belgisidan keyin “Korxona va tashkilotlar umumiy tasnifnomasi (KTUT)”ga muvofiq oluvchining 8 belgili kodi ko‘rsatiladi, oluvchi nomidan uning tuzilmaviy bo‘linmasi harakat qilgan hollarda tuzilmaviy bo‘linmaning KTUT kodi ko‘rsatiladi.
Xorijiy davlatlar, xalqaro birlashma va tashkilotlarning diplomatik vakolatxonalariga tegishli tovarlar deklaratsiya qilinganda akkreditatsiya kodi (TIV ro‘yxati muddati) ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismida “№” belgisidan keyin tashkilotning O‘zbekiston Respublikasi TIAVda tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchisi sifatida olingan ro‘yxat raqami, shuningdek sertifikat berilgan sana ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismida “№” belgisidan keyin tashkilotning O‘zbekiston Respublikasi TIAVda tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchisi sifatida olingan ro‘yxat raqami, shuningdek sertifikat berilgan sana ko‘rsatiladi.
Agar oluvchi jismoniy shaxs bo‘lsa, yuqoridagi o‘ng qismda “№” belgisidan keyin kod (KTUT) o‘rniga 00000001 raqamlari, ustunning pastki qismidagi “№” belgisidan keyin esa “JSh” (FL), ya’ni jismoniy shaxs belgisi harflarda qo‘yiladi, keyin esa kasr orqali aholi
punktining kodi Ma’muriy-huquqiy bo‘linish belgisi tizimiga muvofiq qo‘yiladi (11-son ilova).
9-ustun. “Moliyaviy tartiblashtirish uchun javobgar shaxs”
Ustunda yuridik shaxsning nomi va pochta manzili yoki tashqi iqtisodiy bitimni tuzgan va oldi-sotdi yoki almashishning aniq bitimi bo‘yicha hisob-kitoblar uchun javobgar bo‘lgan jismoniy shaxsning ism-sharifi, manzili va uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning yuqori qismida “№” belgisidan keyin shaxsning KTUTga muvofiq 8 belgili kodi ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismi ham xuddi 8-ustundagi kabi tartibda to‘ldiriladi.
Agar tovar oluvchi import qiluvchi bo‘lsa, 8-ustunga havola beriladi (ya’ni, 8-ustunga qaralsin, degan havola).
Tekin asoslarda amalga oshiriladigan bitimlar bo‘yicha tovarlarni olib o‘tishlarda ustun to‘ldirilmaydi.
11-ustun. “Savdo qiluvchi mamlakat”
Ustunda Jahon mamlakatlari tasnifnomasiga muvofiq (3-son ilova) savdo qiluvchi mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi.
Unga muvofiq ravishda, tovarlar O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan yoxud uni bajarish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarning bojxona rejimi o‘zgartiriladigan shartnomani BYuD 9-ustunida ko‘rsatilgan shaxs bilan tuzgan shaxs ro‘yxatiga olingan yoki doimiy yashaydigan mamlakatni savdo qiluvchi mamlakat deb hisoblash lozim.
Agar BYuD da deklaratsiya qilinadigan tovarlar O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tilsa yoki O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarning bojxona rejimi shartnomani bajarish bilan bog‘liq bo‘lmagan holda o‘zgartirilsa ustun to‘ldirilmaydi.
12-ustun. “Umumiy boj qiymati”
Ustunda kontrakt (shartnoma) valyutasida deklaratsiya qilinadigan tovarlarning asosiy va qo‘shimcha varaqlar 45-ustunlarida ko‘rsatilgan tovarlar qiymatlarining summasi sifatida olingan umumiy boj qiymati ko‘rsatiladi.
13-ustun
Ustunda BYuDning bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan sanaga AQSh dollarining O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasiga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan kursi ko‘rsatiladi.
14-ustun. “Deklarant”
Ustunda tovarlar deklaranti to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Tovarlarni deklaratsiya qiluvchi tashkilotning nomi va pochta manzili ko‘rsatiladi.
Ustunning yuqori qismida “№” belgisidan keyin KTUTga muvofiq bu tashkilotning 8 belgili kodi ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki qismida, agar mazkur tashkilot bojxona brokeri bo‘lsa, bu holda bojxona brokeri sifatida shartnoma asosida tovarlarni deklaratsiya qilish huquqini beruvchi litsenziyaning O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan berilgan sanasi, litsenziya raqami ko‘rsatiladi. Mustaqil deklaratsiya qilingan hollarda ustunning pastki qismi xuddi 8-ustundagi kabi tartibda to‘ldiriladi.
15-ustun. “Jo‘natish mamlakati”
Ustunda “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi” (3-son ilova)ga muvofiq jo‘natish mamlakatining qisqacha nomi ko‘rsatiladi.
O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarni deklaratsiya qilishda, tegishli ravishda tovarlarni xalqaro tashish amalga oshirilgan transport hujjatlarida keltirilgan ma’lumotlar asosida jo‘natish mamlakati aniqlanadi, bojxona rejimi o‘zgaradigan tovarlarni deklaratsiya qilishda esa jo‘natish mamlakati to‘g‘risidagi ma’lumotlar avvalgi BYuD tegishli ustunlaridan olib ko‘rsatiladi.
15a-ustun “Jo‘natish mamlakati kodi”
Ustunning birinchi bo‘limchasida “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi”ga muvofiq (3-son ilova) tovarlari O‘zbekiston Respublikasiga jo‘natilgan mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi.
16-ustun. “Kelib chiqish mamlakati”
Ustunda “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi”ga muvofiq tovarning kelib chiqish mamlakati qisqacha nomi ko‘rsatiladi. Agar bojxona rasmiylashtiruvi sanasida kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lsa, bu holda ustunda “noma’lum” deb, agar tovar turli mamlakatlardan kelib chiqqan bo‘lsa, ustunda “turli” deb yoziladi.
18-ustun. “Jo‘natishda transport vositasi”
Ustunning chap bo‘limchasida tovarlar O‘zbekiston Respublikasiga jo‘natishda yuklangan transport vositalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi (daryo kemasining nomi, havo kemasining reys raqami va bort raqami, temir yo‘l vagoni raqami, yo‘l transport vositasining ro‘yxat raqami va shu kabi boshqa ma’lumotlar).
Barcha ma’lumotlarni ko‘rsatish imkoni bo‘lmaganda “orqa tomoniga qaralsin” degan havola beriladi, BYuD varaqlarining orqa tomonida transport vositalari raqamlari ko‘rsatiladi.
O‘ng bo‘limchada transport vositasi tegishli bo‘lgan mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi. Kod “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi” (JMT)ga muvofiq ko‘rsatiladi.
19-ustun. “Kopteyner”
Ustunda ko‘rsatiladi:
— agar tovarlar konteynerda borayotgan bo‘lsa 1;
— agar tovarlar konteynerda bormayotgan bo‘lsa 0.
20-ustun. “Etkazib berish shartlari”
Ustunning birinchi bo‘limchasida Etkazib berish shartlari tasnifnomasiga (4-son ilova) muvofiq yetkazib berish shartlarining raqamli kodi ko‘rsatiladi.
Ustunning ikkinchi bo‘limchasida Etkazib berish shartlari tasnifnomasiga (4-son ilova) muvofiq geografik punktni ko‘rsatgan holda tovarni yetkazib berish shartlarining harfiy nomi ko‘rsatiladi.
21-ustun. “Transport vositasi chegarada”
Ustunda O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali deklaratsiya qilingan tovarlar haqiqatda olib o‘tilgan transport vositalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ustunning chap bo‘limchasida transport vositasi to‘g‘risidagi quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi: daryo kemasining nomi, havo kemasining reys raqami va bort raqami, temir yo‘l vagoni raqami, yo‘l transport vositasining ro‘yxat raqami va shu kabi ma’lumotlar.
Ustunning o‘ng bo‘limchasida transport vositasi tegishli bo‘lgan mamlakatning raqamli kodi ko‘rsatiladi. Kod “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi” (3-son ilova)ga muvofiq ko‘rsatiladi.
22-ustun. “Valyuta va tovarning umumiy faktura qiymati”
Ustunning chap bo‘limchasida Valyutalar tasnifnomasi (5-son ilova)ga muvofiq kontrakt (shartnoma) valyutasining raqamli kodi ko‘rsatiladi.
Kontrakt (shartnoma) valyutasi deganda yetkazib berilgan tovar baholangan valyuta tushuniladi.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan kotirovka qilinmaydigan valyutada kontrakt (shartnoma) tuzilgan holda birinchi bo‘limchada “100” qo‘yiladi.
O‘ng bo‘limchada asosiy varaq va qo‘shimcha varaqlarning 42-ustunida ko‘rsatilgan, tovarlarning deklaratsiya qilinadigan turkumining qiymatlar summasi sifatida olingan umumiy faktura qiymati raqamlarda ko‘rsatiladi.
23-ustun. “Valyuta kursi”
Ustunda kontrakt valyutasining O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasiga nisbatan BYuD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan sanaga Markaziy banki tomonidan belgilangan kursi ko‘rsatiladi.
Agar O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasi kontrakt valyutasi bo‘lsa, ustun to‘ldirilmaydi.
24-ustun. “Bitimning xususiyati” Ustunning chap bo‘limchasida Bitim xususiyati tasnifnomasi (6-son ilova)ga muvofiq bitim xususiyatining kodi ko‘rsatiladi.
Ustunning o‘ng bo‘limchasida Valyutalar tasnifnomasi (5-son ilova)ga muvofiq yetkazib berilgan tovar uchun kontragent bilan hisob-kitob qilish valyutasining raqamli kodi ko‘rsatiladi.
Hisob-kitob valyutasi deganda deklaratsiyaning 9-ustunida ko‘zda tutilgan, tashkilotning tashqi savdo biti mi bo‘yicha o‘zaro hisob-kitoblari amalga oshirilgan yoki oshiriladigan valyuta tushuniladi.
25-ustun. “Chegaradagi transport turi” Ustunda “Transport turlari tasnifnomasi”ga (7-son ilova) muvofiq 21-ustunda ko‘rsatilgan transport vositasi turining kodi ko‘rsatiladi.
26-ustun. “Mamlakat ichidagi transport turi” Ustunda, tovarlarni deklaratsiya qilish ham amalga oshiriladigan bojxona organiga tovarlar yetkazib berilgan transport turi kodi ko‘rsatiladi. Kod “Transport turlari . tasnifnomasi” (7-son ilova)ga muvofiq ko‘rsatiladi.
28-ustun. “Moliyaviy va bank ma’lumotlari” Ustunda bojxona to‘lovlarini to‘lovchi shaxsning moliyaviy va bank ma’lumotlari ko‘rsatiladi.
Rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va ular har birining oldiga tartib raqami qo‘yiladi:
1 — to‘lovchining KTUT kodi / bankning KTUT kodi;
2 — bankning to‘liq nomi;
3 — bankning pochta manzili;
4 — O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasidagi hisobvaraq raqami;
5 — erkin almashtiriladigan valyutadagi to‘lovlar mavjud bo‘lganda valyuta hisobvarag‘i raqami.
Bojxona to‘lovlari jismoniy shaxslar tomonidan naqd to‘langan hollarda 28-ustunda “Naqdina to‘lov” deb yoziladi.
29-ustun. “Chegaradagi bojxona”
Ustunda tovarlar O‘zbekiston Respublikasiga kiritiladigan bojxona postining nomi, shuningdek uning “Bojxona posti tasnifnomasi”ga muvofiq kodi (8-ilova) ko‘rsatiladi.
31-ustun. “Yuk joylari va tovar tavsifi” “Tamg‘alash va miqdor — konteynerlar raqami, tovar tavsifi”
TIF TN bo‘yicha tovarlar tasnifi qoidalariga muvofiq deklaratsiya qilinadigan tovarlarni muayyan 9 belgili subpozitsiyaga bir xilda tasniflash imkonini beruvchi tovarlarning firma nomlari va ularning texnik xususiyatlari, shu jumladan model raqamlari, turlari, o‘lchamlari, GOSTlar, ko‘rsatkichlar va hokazolar ko‘rsatiladi. Deklaratsiya qilinadigan tovarlarni TIF TNda keltirilgan tovar pozitsiyasi umumiy nomi bilan ko‘rsatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Shundan keyin yuk joylarining turi va miqdori hamda ularning tamg‘alanishi bo‘yicha ma’lumotlar beriladi.
Konteynerlarda tashiladigan tovarlar uchun miqdor ko‘rsatiladi va bo‘sh joydan keyin konteynerlar raqami ko‘rsatiladi.
Ustunning pastki o‘ng burchagida maxsus ajratilgan hoshiyada tovarlarning qo‘shimcha o‘lchov birligida miqdori, TIF TNga muvofiq o‘lchov birligining shartli belgisi ko‘rsatiladi (qo‘shimcha o‘lchov birligi kodi 41-ustunda qo‘yiladi).
Faqat asosiy o‘lchov birligi — “kg” qo‘llangan hollarda ustunning pastki o‘ng qismi to‘ldirilmaydi.
Qo‘shimcha varaqlardagi foydalanilmagan “Tovar tavsifi” ustunlari chizib o‘chiriladi.
Pastki chap burchakda ajratilgan hoshiyadagi “№” belgisi ostida deklaratsiya qilinadigan tovar iste’molchisi bo‘lgan tashkilotning KTUTiga muvofiq 8 belgili kodi ko‘rsatiladi.
Agar iste’molchilar bir nechta bo‘lsa, u holda mazkur tovarni import qiluvchi tashkilot KTUTiga muvofiq kod ko‘rsatiladi.
32-ustun. “Tovar №”
Ustunda 31-ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarning tartib raqami ko‘rsatiladi.
Deklaratsiyada va qo‘shimcha varaqlarda deklaratsiya qilinadigan tovarlar miqdori 100 tadan oshmasligi kerak. Bu miqdordan oshib ketilganda yangi deklaratsiya rasmiylashtiriladi.
Agar bir nomdagi tovarlar deklaratsiya qilinsa, bu holda ustunda “1” qo‘yiladi.
33-ustun. “Tovar kodi”
Ustunning chap qismida 31-ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarlarning TIF TN bo‘yicha 9 belgili kodi ko‘rsatiladi. Kod tuzilish jihatidan bo‘sh joylarsiz va boshqa ajratish belgilarisiz yoziladi.
34-ustun. “Kelib chiqish mamlakati kodi”
Ustunning chap bo‘limchasida “Jahon mamlakatlari tasnifnomasi”ga muvofiq 31-ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarlar kelib chiqish mamlakatining raqamli kodi ko‘rsatiladi.
Agar bojxona rasmiylashtiruvi vaqtiga kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lsa, u holda “000” kodi qo‘yiladi.
35-ustun. “Brutto vazni (kg)”
Ustunda 31-ustunda tavsiflangan tovarning brutto vazni (kilogrammlarda) ko‘rsatiladi. Brutto vazni — o‘rab-joylash materiallari vaznini ham qo‘shib hisoblaganda, tovarning yaxlitlash qoidalari bo‘yicha butun miqdorlargacha yaxlitlangan umumiy vaznidir.
Vazni bir kilogrammdan kam bo‘lgan tovarlar uchun 0.XXX nuqtali soni ko‘rsatiladi, bu erda XXX — tovarning grammlardagi vazni.
36-ustun. “Preferensiya”
Ustunda “Preferensiyalar, imtiyozlar yoki bojxona to‘lovlarini to‘lashning boshqa xususiyatlari tasnifnomasi”ga muvofiq berilgan preferensiyalar, imtiyozlar yoki bojxona to‘lovlarini to‘lashning boshqa xususiyatlarining harfli kodi (9-son ilova) kuyidagi chizma bo‘yicha ko‘rsatiladi: 1/2/3/4, bu erda tegishli ravishda:
1 — bojxona rasmiylashtiruvi uchun bojxona yig‘imlarini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi;
2 — bojxona bojini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi;
3 — aksiz solig‘ini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi;
4 — qo‘shilgan qiymat solig‘ini to‘lash bo‘yicha xususiyat kodi.
37-ustun. “Rusum-qoidalar”
Ustunda “O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib o‘tish rusum-qoidalari tasnifnomasi”ga muvofiq (2-son ilova) quyidagi uch tarkibiy qismdan iborat bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib o‘tish rusum-qoidalarining 6 belgili tarkibiy kodi ko‘rsatiladi:
keyingi ikki raqam — avvalgi bojxona rejimi kodi, agar u mavjud bo‘lsa. Agar avvalgi bojxona rejimi noma’lum yoki bo‘lmagan bo‘lsa, u holda “00” qo‘yiladi;
oxirgi ikki raqam — “O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib o‘tish rusum-qoidalari tasnifnomasi”da belgilab qo‘yilgan, deklaratsiya qilinadigan tovarlarning xususiyat kodi. Agar yuqorida qayd etilgan tasnifnomada tovarlarni o‘tkazish xususiyatlari aniqlanmasa, u holda “00” qo‘yiladi.
38-ustun. “Netto vazni (kg)”
Ustunda 31-ustunda tasniflangan tovarning netto vazni (kilogrammlarda) ko‘rsatiladi. Netto vazni — tovarning sof vazni bo‘lib, uning iste’mol qilinishi chog‘igacha ajralmas qismi bo‘lib hisoblanadigan va tovar chakana savdoga yetib kelguniga qadar unda bo‘ladigan o‘rab-joylash sirtini ham o‘z ichiga oladi yoki quyiluvchi va sochiluvchi tovarlar uchun yaxlitlash qoidalari bo‘yicha butun miqdorlargacha yaxlitlangan umumiy vazn.
Vazni bir kilogrammdan kam bo‘lgan tovarlar uchun 0.XXX nuqtali soni ko‘rsatiladi, bu erda XXX — tovarning grammlardagi vazni.
39-ustun. “Kvota”
Miqdoriy cheklashlar belgilangan tovarlar uchun to‘ldiriladi.
Ustunda ajratilgan kvota qoldig‘i olingan litsenziyaga muvofiq o‘lchov birligida ko‘rsatiladi.
Tovarning deklaratsiya qilinayotgan turkumi kvota qoldig‘ini belgilashda hisobga olinmaydi.
40-ustun. “Umumiy deklaratsiya / avvalgi hujjat”
Agar e’lon qilinayotgan bojxona rejimidan oldin boshqa bojxona rejimi bo‘lgan bo‘lsa yoki vaqtincha, davriy yoxud umumiy deklaratsiya taqdim etilgan bo‘lsa, ustun to‘ldiriladi.
Ustunda avvalgi deklaratsiyaning ma’lumot raqami ko‘rsatiladi.
41-ustun. “Qo‘shimcha o‘lchov birliklari”
Ustunda TIF TNda keltirilgan “O‘lchov birliklari jadvali”ga muvofiq, 31-ustunning pastki o‘ng bo‘limchasida berilgan tovarlar miqdorining qo‘shimcha o‘lchov birliklari kodi ko‘rsatiladi.
Agar mazkur tovar uchun TIF TN bo‘yicha faqat asosiy o‘lchov birligi (kg) ko‘rsatilsa, ustun to‘ldirilmaydi.
42-ustun. “Tovarning faktura qiymati”
Ustunda 31-ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarning haqiqatda to‘langan yoki to‘lanishi lozim bo‘lgan yoxud tovarlar, ishlar, xizmatlarni muqobil yetkazib berish bilan kompensatsiyalanadigan, haqi to‘lanadigan shartnoma shartlariga muvofiq aqliy mulk natijalarining faktura qiymati shartnoma valyutasida ko‘rsatiladi.
44-ustun. “Qo‘shimcha axborot taqdim etiladigan hujjatlar”
Ustunda quyidagilar ko‘rsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va ulardan har birining oldidan tartib raqami ko‘rsatiladi):
1 — litsenziya raqami va berilgan sanasi, shuningdek uning amal qilish muddati;
2 — tovar-transport hujjatlari, hisobvaraq-fakturalar, invoyslarning raqamlari;
3 — shartnoma (kontrakt, bitim)ning, shartnomaga qo‘shimchaning raqami va sanasi, shuningdek shartnomaning umumiy summasi;
4 — boshqa davlat organlari (ularning nomi ko‘rsatiladi) ruxsatnomasining raqami va berilgan sanasi, agar tovarlar bu organlarning nazoratiga tegishli bo‘lsa;
5 — kontraktning O‘zbekiston Respublikasi TIAVda ro‘yxatdan o‘tkazilgan raqami va sanasi;
6 — bojxona to‘lovlarini to‘lashdan ozod etishni ko‘zda tutgan hujjatning nomi, raqami va sanasi;
7 — tovarning kelib chiqishi to‘g‘risidagi sertifikatning raqami va sanasi;
8 — bojxona rasmiylashtiruvi uchun zarur bo‘lgan boshqa hujjatlar va ma’lumotlar (bojxona to‘lovlari muddatining uzaytirilishi, garov shartnomalari, NTZ bayonnomasi, qayta deklaratsiyalash va hokazo).
45-ustun. “Boj qiymati”
Ustunda 31-ustunda deklaratsiya qilinadigan tovarlarning boj qiymati deklaratsiyasida (BQD) e’lon qilinadigan “Boj tarifi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunida belgilangan, tovarlarning boj qiymatini belgilash usullariga muvofiq hisoblab chiqilgan boj qiymati kontrakt valyutasida ko‘rsatiladi.
46-ustun. “Statistik qiymat”
Ustunda tovarlarning 45-ustunda keltirilgan boj qiymati bo‘yicha X.XXning ikkinchi belgisigacha aniqlikda qayta hisoblab chiqilgan statistik qiymati ming AQTTT dollari miqdorida ko‘rsatiladi.
Statistik qiymatni AKD1 dollarida qayta hisoblashda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan, deklaratsiya bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan sanadagi kursi qo‘llaniladi.
47-ustun. “Bojxona bojlari va yig‘imlarini hisoblash”
Bojxona to‘lovlari summasini hisoblash BYuD asosiy varag‘i va qo‘shimcha varaqlaridagi 31-ustunlarda e’lon qilingan har bir tovar bo‘yicha bojxona to‘lovlari turlariga ko‘ra alohida amalga oshiriladi. Doimo BYuDning asosiy varag‘i 47-ustunida ko‘rsatiladigan jismoniy shaxslar tomonidan olib kiriladigan tovarlar uchun yig‘imlar va bojxona rasmiylashtiruvi uchun yig‘imlar bundan mustasno.
“Turi” kichik ustunida Bojxona to‘lovlari tasnifnomasi (10-son ilova)ga muvofiq bojxona to‘lovi turining kodi ko‘rsatiladi.
“Hisoblash asosi” kichik ustunida bojxona to‘lovining qonun hujjatlariga muvofiq belgilangan hisoblash asosi ko‘rsatiladi. Hisoblash asosini aniqlashda 12 va 45-ustunlarda ko‘rsatilgan tovarlar qiymatlarini deklaratsiya bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan sanadagi Markaziy bank tomonidan belgilangan kurs bo‘yicha qayta hisoblash amalga oshiriladi.
“Stavka” kichik ustunida bojxona to‘lovi summasini hisoblashda qo‘llanadigan bojxona to‘lovlari stavkasining belgilangan miqdori ko‘rsatiladi.
“Summa” kichik ustunida bojxona to‘lovining O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida hisoblangan summasi ko‘rsatiladi.
“TU” kichik ustunida to‘lov usulining ikki belgili harfiy kodi ko‘rsatiladi:
“nh” — bank orqali naqdsiz hisob-kitob;
“nt” — bojxona to‘lovlarining naqd to‘lov summasi;
“mu” — bojxona to‘lovlari bo‘yicha muddati uzaytirilgan to‘lov taqdim etilgan;
“bt” — bojxona to‘lovlari bo‘yicha bo‘lib-bo‘lib to‘lash taqdim etilgan;
“00” — to‘lov amalga oshirilmasligi kerak.
48-ustun. “To‘lovlar muddatini uzaytirish”
Ustunda to‘lovlar bo‘yicha uzaytirilgan muddat yoki bo‘lib-bo‘lib to‘lash taqdim etilgan holda bunday to‘lovlarni to‘lashning oxirgi muddati ko‘rsatiladi. U olti raqamli bo‘lib, ularning har bir juftligi nuqtalar bilan ajratiladi va tegishli ravishda kun, oy va yilni anglatadi.
49-ustun. “Ombor pomi”
Ustunda bojxona yoki erkin omborni tashkil etish uchun berilgan litsenziya raqami va sanasi ko‘rsatiladi, agar deklaratsiya qilinadigan tovarlar ilgari tegishli rejimlarda joylashtirilgan bo‘lsa.
50-ustun. “Ishonchnoma beruvchi shaxs” Ustunda quyidagi mazmundagi yozuv yoziladi:
“Taqdim etilgan ma’lumotlar uchun javobgar ... ”, keyin esa bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassisga deklaratsiyaga kiritish uchun zarur ma’lumotlarni taqdim etgan, bojxona chegarasi orqali tovar va transport vositalarini olib o‘tuvchi tashkilot yoki jismoniy shaxsga ishonchnoma beruvchi shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi, telefon raqamlari, uning shaxsiy imzosi va sana ko‘rsatiladi.
Agar ishonchnoma beruvchi shaxs deklaratsiyani to‘ldirgan bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassis bo‘lsa, quyidagi mazmundagi yozuv yoziladi:
“Taqdim etilgan ma’lumotlar” uchun javobgar 54-ustunga qaralsin.
53-ustun. “Bojxona va tayinlangan mamlakat” Ustunda, bojxona rasmiylashtiruvini o‘tkazish uchun ichki bojxona organiga tovarlar keltirilishiga asos bo‘lgan bojxona tranziti hujjatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va ular har birining oldiga tartib raqami qo‘yiladi):
1 — yetkazib berish nazorati hujjatining (EBNH) raqami;
2 — MDP daftarchasining raqami va sanasi.
54-ustun. “Joy va sana”
Ustunda 14-ustunda ko‘rsatilgan shaxs nomidan BYuD topshiruvchi, bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassis to‘g‘risida quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi:
— BYuD to‘ldirilgan joy va sana;
— bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassisning familiyasi, initsiallari, ixtisoslik shahodatnomasining raqami, shuningdek uning amal qilish muddati;
— deklarant tashkilotning telefon raqami. BYuDda e’lon qilingan ma’lumotlarning ishonchliligi bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassisning imzosi va deklarant-tashkilotning muhri bilan tasdiqlanadi.
Qo‘shimcha varaqlarda bunday tasdiqnoma har bir qo‘shimcha varaqning “S” ustuni ustida joylashgan, pastki o‘ng qismida amalga oshiriladi.
A ustuni
Ustunda 9-ustunda ko‘rsatilgan shaxsning tashqi savdo shartnomasi (kontrakt)ni hisobga olgan vakolatli bankning rekvizitlari, shuningdek bu shaxsning hisob varaqlari raqami ko‘rsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va xar birining oldiga tartib raqami qo‘yiladi):
1 — bankning KTUT kodi;
2 — bankning to‘liq nomi;
3 — bankning pochta manzili;
4 — O‘zbekiston Respublikasi milliy valyuta hisobvarag‘i raqami;
5 — valyuta hisobvarag‘i raqami.
Tovarlarni bankda hisobga olish shart bo‘lmagan shartnomalar bo‘yicha olib o‘tish hollarida, 9-ustunda ko‘rsatilgan shaxsning hisobvaraqlarda xizmat ko‘rsatuvchi bankning hisobvaraqlari ko‘rsatiladi.
Tovarlar banqda o‘z hisobvaraqlariga ega bo‘lmagan jismoniy shaxslar tomonidan import qilinganda “A” ustuni to‘ldirilmaydi.
V ustuni. “Hisoblash tafsilotlari”
Ustunda Bojxona to‘lovlari tasnifnomasiga (10-son ilova) muvofiq BYuD asosiy varag‘i va qo‘shimcha varaqlar bo‘yicha to‘lovlardan iborat bo‘lgan to‘lov kodi ko‘rsatiladi, shuningdek bojxona to‘lovlari to‘langanini tasdiqlovchi to‘lov hujjatlarining raqami va sanasi ko‘rsatiladi.
S ustuni
Ustunda quyidagilar ko‘rsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va ularning har birining oldiga tartib raqami qo‘yiladi):
1 — import kontraktlarini O‘zbekiston Respublikasi bojxona organlarida hisobga (ro‘yxatga) qo‘yish simvoli, raqami va sanasi.
Masalan: Im-O‘z 123-son 12.05.98 y. - DBQda 12.05.98 y. da 123-son bilan hisobga qo‘yilgan import kontrakti-ni anglatadi. Bunda DBQ tomonidan hisobga olingan import kontraktining simvoli “Im-O‘z” bilan belgilanadi. Viloyatlarda hisobga qo‘yilgan import kontrakti simvolining ikkinchi qismida tegishli viloyat belgisi qo‘yiladi, ya’ni “Im-TN” — Toshkent shahri, “Im-TSh” — Toshkent viloyati, “Im-SN” — Samarqand viloyati va hokazo;
2 — tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirish sanasi.
Olib kirish sanasi quyidagicha belgilanadi:
— avia- va temir yo‘l transporti uchun _ tovarning O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasidan o‘tishining tovar-transport yukxatida ko‘rsatilgan sanasi bo‘yicha;
— avtotransport uchun — olib o‘tish qaydnomasi berilgan sana bo‘yicha tovarga ilova qilinuvchi hujjatlarga chegaradagi bojxona postida — O‘zbekiston Respublikasi chegarasini kesib o‘tish punktida burchak muhr qo‘yilgan sana bo‘yicha;
3 — import bitimi pasportini rasmiylashtirish raqami va sanasi.
6.5. Ustunlarni bojxona organlari mansabdor shaxslari tomonidan to‘ldirish tartibi
7-ustun. “Ma’lumot raqami”
Ustunda quyidagi chizma bo‘yicha deklaratsiya qabul qilish rejimi va sanasi ko‘rsatiladi:
|
|
99999 | | 99.99.99. | | 999999 |
|
___________ |
/ |
____________ |
/ |
____________ |
|
|
1 |
|
234 |
|
5 |
|
1-son element — Bojxona postlari tasnifnomasiga muvofiq bojxona organining besh belgili raqamli kodi;
2, 3 va 4-son elementlar — bojxona rasmiylashtiruviga deklaratsiya qabul qilish kuni, oyi va yili;
5-son element — tegishli bojxona organi tomonidan rasmiylashtirilgan deklarantning tartib raqami (joriy yilda o‘sib boruvchi yakun bilan, yil tugashi bilan raqamlash yangilanadi).
Deklaratsiyaning tartib raqami takrorlanmasliga kerak.
B ustuni
Ustunda bojxona organlarining muhr va burchak muhrlari, shuningdek zarur hollarda bojxona nazorati natijalaridan dalolat beruvchi boshqa belgilar qo‘yiladi.
Bojxona nazorati natijalari xususidagi burchak muhrlar tovarlarni olib o‘tish to‘g‘risida qaror qabul qilgan bojxona organi inspektorining raqamli muhri bilan tasdiqlanadi. Bojxonaning boshqa burchak muhrlarini qo‘yish uchun BYuD orqa tomonidan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
7. YAKUNLOVChI QOIDA
BYuD orqa tomonidan boshqa zaruriy ma’lumotlarni taqdim etish uchun, shuningdek BYuD ustunlariga tegishli ma’lumotlarni ularni old tomoniga sig‘dirish imkoniyati bo‘lmagan hollarda foydalanishga yo‘l qo‘yiladi. Bunday hollarda mazkur ma’lumotlar bitta chiziq bilan o‘raladi va tovarni deklaratsiya qiluvchi shaxs (deklarant yoki bojxona brokeri) muhri bilan, shuningdek tovarni o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qilgan bojxona organi mansabdor shaxsining shaxsiy raqamli muhri bilan tasdiqlanadi.
Mazkur me’yoriy hujjat qabul qilinishi munosabati bilan “O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarni o‘tkazish va deklaratsiya qilish tartibi to‘g‘risida”ga Vaqtinchalik yo‘riqnomaning I, II, IX, X bo‘limlari va Davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan 1993-yil 23-dekabrda 162-son buyruq bilan tasdiqlangan, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1993-yil 14-oktabrda 3-son bilan ro‘yxatga olingan “Bojxona yuk deklaratsiyasini to‘ldirish tartibi to‘g‘risida”gi Vaqtinchalik yo‘riqnomaning I, II, III bo‘limlari va ilovalar, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1995-yil 20-sentabrda 176-son bilan ro‘yxatga olingan “Jismoniy shaxslar tomonidan O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib o‘tiladigan tovarlarga bojxona yuk deklaratsiyasi to‘ldirish tartibi to‘g‘risida”gi Vaqtinchalik yo‘riqnoma, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1995-yil 20-sentabrda 175-son bilan ro‘yxatga olingan Eksport va import bojlarini hamda bojxona rusum-qoidalarini o‘tkazish uchun yig‘imlarni hisoblash va undirish Vaqtinchalik yo‘riqnomasining bojxona yuk deklaratsiyasi ustunlarini to‘ldirish qismi o‘z kuchini yo‘qotadi.