Кейинги йилларда мамлакатимизда тинчлик ва осойишталикни таъминлаш, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш, фуқаролар учун муносиб турмуш шароитларини яратиш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда.

Шу билан бирга зўравонликни ҳамда радикал қарашларни тарғиб қилишга қарши курашиш жараёнларини миллий ўзликни, маданий-маърифий ва оилавий қадриятларни асраш ҳамда Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузуми асосларини муҳофаза қилиш мақсадида такомиллаштириш зарурияти юзага келмоқда.

Мазкур Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига ва Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиб, жамоат хавфсизлигига ва жамоат тартибига таҳдид соладиган материаллар билан боғлиқ қонунга хилоф ҳаракатлар учун жавобгарлик чоралари такомиллаштирилмоқда.

Шунингдек Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш борасидаги ишлар самарадорлигини оширишга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.

Ушбу Қонун мамлакатимизда тинчлик ва осойишталикни таъминлашга, экстремизмга қарши курашиш соҳасидаги ишлар самарадорлигини янада оширишга ҳамда мазкур соҳадаги халқаро нормалар ва стандартларнинг миллий қонунчиликка жорий этилишига хизмат қилади.

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2012-ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 1, 3-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, № 9, 144-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда; 2001 йил, № 1-2, 23-модда, № 9-10, 165-модда; 2002 йил, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда, № 9, 171-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 314-модда, № 12, 417, 418-моддалар; 2006 йил, № 6, 261-модда, № 12, 656-модда; 2007 йил, № 4, 158, 166-моддалар, № 6, 248-модда, № 9, 416, 422-моддалар, № 12, 607-модда; 2008 йил, № 4, 187, 188, 189-моддалар, № 7, 352-модда, № 9, 485, 487, 488-моддалар, № 12, 640, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 4, 128-модда, № 9, 329, 334, 335, 337-моддалар, № 12, 470-модда; 2010 йил, № 5, 176, 179-моддалар, № 9, 341-модда, № 12, 471, 477-моддалар; 2011 йил, № 1, 1-модда; 2012 йил, № 4, 108-модда, № 9/1, 242-модда, № 12, 336-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда, № 10, 263-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда, № 5, 130-модда, № 9, 244-модда, № 12, 343-модда; 2015 йил, № 6, 228-модда, № 8, 310, 312-моддалар, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда, № 9, 276-модда, № 12, 383, 385-моддалар; 2017 йил, № 3, 47-модда, № 6, 300-модда, № 9, 506, 510-моддалар; 2018 йил, № 1, 4-модда, № 4, 218, 224-моддалар, № 7, 430-модда, № 10, 679-модда; 2019 йил, № 1, 3, 5-моддалар, № 3, 161-модда, № 5, 259, 267, 268-моддалар, № 7, 386-модда, № 8, 471-модда, № 9, 592-модда, № 11, 787-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 4-модда, № 3, 204-модда, № 7, 449-модда, № 10, 593-модда, № 11, 651-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, № 1, 5, 14-моддалар, № 2, 142, 144-моддалар, № 3, 217-модда, 4-сонга илова, № 8, 800, 803-моддалар, № 10, 966, 968, 973-моддалар, № 12, 1193-модда; 2022 йил, № 2, 81-модда, № 3, 215, 216-моддалар, № 4, 337-модда, № 5, 464, 466-моддалар, № 6, 575-модда, № 10, 981-модда; 2023 йил, № 3, 184, 185, 187, 188-моддалар, № 4, 265-модда, № 5, 319-модда, № 10, 798-модда, № 11, 921-модда; 2024 йил, № 1, 8-модда, № 2, 111-модда, № 3, 245-модда, № 8, 818-модда, № 9, 954, 964-моддалар, № 10, 1070, 1071, 1073, 1077, 1079, 1083-моддалар, № 11, 1186-модда, № 12, 1280, 1287-моддалар; 2025 йил, № 2, 196-модда, № 3, 376, 377-моддалар, № 5, 643, 647-моддалар, № 8, 968-модда, № 9, 1084-модда, № 10, 1156-модда, № 11, 1236-модда; 2026 йил, № 1, 5-модда, № 3, 249, 250, 253-моддалар) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 244¹-модда:

биринчи қисмининг диспозицияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Экстремизм, сепаратизм ёки ақидапарастлик ғоялари билан йўғрилган, қирғин солишга ёки фуқароларни зўрлик билан кўчириб юборишга даъват этадиган ёхуд аҳоли орасида ваҳима чиқаришга қаратилган материалларни тайёрлаш ёки уларни тарқатиш мақсадида сақлаш, шунингдек экстремистик, террорчилик ташкилотларининг атрибутларини ёки рамзий белгиларини тарқатиш ёхуд намойиш этиш мақсадида тайёрлаш, сақлаш, шундай қилмишлар учун маъмурий жазо қўлланилганидан кейин содир этилган бўлса»;

иккинчи қисмининг диспозицияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Экстремизм, сепаратизм ёки ақидапарастлик ғоялари билан йўғрилган, қирғин солишга ёки фуқароларни зўрлик билан кўчириб юборишга даъват этадиган ёхуд аҳоли орасида ваҳима чиқаришга қаратилган материалларни ҳар қандай шаклда тарқатиш, худди шунингдек фуқаролар тотувлигини бузиш, туҳматона, вазиятни беқарорлаштирувчи уйдирмалар тарқатиш ҳамда жамиятда қарор топган хулқ-атвор қоидаларига ва жамоат хавфсизлигига қарши қаратилган бошқа қилмишларни содир этиш мақсадида диндан фойдаланиш, шунингдек экстремистик, террорчилик ташкилотларининг атрибутларини ёки рамзий белгиларини тарқатиш ёхуд намойиш этиш»;

қуйидаги мазмундаги тўртинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибига таҳдид соладиган материалларни сақлашда, тарқатишда ёки намойиш этишда иштирок этган шахс, агар у ҳокимият органларига ўз вақтида хабар бериш ёки бошқа усул билан оғир оқибатлар юзага келишининг олдини олишга фаол кўмаклашган бўлса, башарти бу шахснинг ҳаракатларида бошқа жиноятнинг таркиби бўлмаса, жавобгарликдан озод этилади»;

2) 244²-модда:

номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

қуйидаги мазмундаги биринчи қисм билан тўлдирилсин:

«Экстремистик, сепаратистик, фундаменталистик ёки бошқа тақиқланган ташкилотларда иштирок этиш, —

беш йилдан ўн йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади»;

биринчи, иккинчи ва учинчи қисмлари тегишинча иккинчи, учинчи ва тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Экстремистик, сепаратистик, фундаменталистик ёки бошқа тақиқланган ташкилотларни тузиш, уларга раҳбарлик қилиш, —

ўн йилдан ўн беш йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади»;

учинчи қисмининг диспозициясидаги «Ўша ҳаракатлар» деган сўзлар «Ушбу модданинг биринчи ёки иккинчи қисмида назарда тутилган ҳаракатлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

тўртинчи қисмидаги «биринчи қисмида назарда тутилган жиноят» деган сўзлар «биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган жиноятлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3) 246-модда биринчи қисмининг диспозициясидаги «диний экстремизм, сепаратизм ва ақидапарастликни» деган сўзлар «экстремизмни, сепаратизмни, ақидапарастликни» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2015-ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 3, 6-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 9, 193-модда, № 12, 269-модда; 1996 йил, № 5-6, 69-модда, № 9, 144-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 4-5, 126-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 3, 38-модда, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда, № 7-8, 217-модда; 2001 йил, № 1-2, 23-модда, № 9-10, 165, 182-моддалар; 2002 йил, № 1, 20-модда, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 5, 67-модда, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда, № 5, 90-модда, № 9, 171-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 312-модда, № 12, 413, 417, 418-моддалар; 2006 йил, № 6, 261-модда, № 9, 498-модда, № 10, 536-модда, № 12, 656, 659-моддалар; 2007 йил, № 4, 158, 159, 164, 165-моддалар, № 9, 416, 421-моддалар, № 12, 596, 604, 607-моддалар; 2008 йил, № 4, 181, 189, 192-моддалар, № 9, 486, 488-моддалар, № 12, 640, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 9, 334, 335, 337-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-моддалар; 2010 йил, № 5, 175, 179-моддалар, № 6, 231-модда, № 9, 335, 339, 341-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 468, 473, 474-моддалар; 2011 йил, № 1, 1-модда, № 4, 104, 105-моддалар, № 9, 247, 252-моддалар, № 12/2, 365-модда; 2012 йил, № 4, 108-модда, № 9/1, 242-модда, № 12, 336-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда, № 10, 263-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда, № 5, 130-модда, № 9, 244-модда, № 12, 341, 343-моддалар; 2015 йил, № 6, 228-модда, № 8, 310, 312-моддалар, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 1, 2-модда, № 4, 125-модда, № 9, 276-модда, № 12, 383, 385-моддалар; 2017 йил, № 4, 137-модда, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4, 5-моддалар, № 4, 224-модда, № 7, 430, 431, 432-моддалар, № 10, 671, 673, 679-моддалар; 2019 йил, № 1, 1, 3, 5-моддалар, № 2, 47-модда, № 3, 161, 165, 166-моддалар, № 5, 259, 261, 267, 268-моддалар, № 7, 386-модда, № 8, 469, 471-моддалар, № 9, 591, 592-моддалар, № 10, 674, 676-моддалар, № 11, 787, 791-моддалар, № 12, 880, 891-моддалар; 2020 йил, № 1, 4-модда, № 3, 203, 204-моддалар, № 7, 449-модда, № 9, 539, 540-моддалар, № 10, 593, 596-моддалар, № 11, 651-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, № 1, 5, 7, 12, 13, 14-моддалар, № 2, 142-модда, № 3, 217-модда, № 4, 290, 293-моддалар, 4-сонга илова, № 8, 800, 802, 803-моддалар, № 9, 903-модда, № 10, 966, 967, 968, 973-моддалар, № 11, 1066-модда; 2022 йил, № 1, 1, 2-моддалар, № 2, 80, 81-моддалар, № 3, 215, 216-моддалар, № 4, 337-модда, № 5, 464, 465, 466, 467-моддалар, № 8, 787-модда, № 10, 981, 984-моддалар, № 12, 1188-модда; 2023 йил, № 3, 184, 185, 188, 189-моддалар, № 4, 265, 266, 268-моддалар, № 5, 319, 320-моддалар, № 7, 533, 534, 535, 537, 539-моддалар, № 8, 634-модда, № 10, 798-модда, № 11, 921, 923, 924-моддалар, № 12, 1004-модда; 2024 йил, № 1, 5, 7, 8, 9-моддалар, № 2, 102, 111, 115, 116-моддалар, № 3, 243, 245-моддалар, № 6, 530, 532-моддалар, № 7, 629-модда, № 8, 826, 829, 831-моддалар, № 9, 954, 964, 965-моддалар, № 10, 1070, 1071, 1073, 1077, 1078, 1083, 1084-моддалар, № 11, 1187, 1188, 1189-моддалар, № 12, 1279, 1280, 1282, 1286, 1287-моддалар; 2025 йил, № 1, 5, 8-моддалар, № 2, 187, 188, 196, 198, 201-моддалар, № 3, 368, 376-моддалар, № 4, 517, 521-моддалар, № 5, 643, 644-моддалар, № 6, 729-модда, № 7, 828, 829, 832-моддалар, № 8, 968, 971-моддалар, № 11, 1233, 1236, 1237-моддалар, № 12, 1322, 1327, 1328, 1329-моддалар; 2026 йил, № 1, 2, 6-моддалар, № 2, 131, 133-моддалар, № 3, 249, 250, 253-моддалар) қуйидаги қўшимчалар киритилсин:

1) 29¹-модданинг иккинчи қисми «184³» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

2) қуйидаги мазмундаги 184⁵-модда билан тўлдирилсин:

Экстремизм, сепаратизм ёки ақидапарастлик ғоялари билан йўғрилган, қирғин солишга ёки фуқароларни зўрлик билан кўчириб юборишга даъват этадиган ёхуд аҳоли орасида ваҳима чиқаришга қаратилган материалларни тайёрлаш ёки уларни тарқатиш мақсадида сақлаш, шунингдек экстремистик, террорчилик ташкилотларининг атрибутларини ёки рамзий белгиларини тарқатиш ёхуд намойиш этиш мақсадида тайёрлаш, сақлаш, —

ҳуқуқбузарлик ашёсини мусодара қилиб, фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик бараваридан юз бараваригача, мансабдор шахсларга эса — юз бараваридан бир юз эллик бараваригача миқдорда жарима солишга ёки ўн беш суткагача муддатга маъмурий қамоққа олишга сабаб бўлади»;

3) 245-модданинг биринчи қисми «184⁴» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

4) 287-модданинг:

1-банди «184⁴» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

2-банди «184³» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

6-банди «184³» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

5) 288-модданинг учинчи қисми «184³» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

6) 305-модданинг учинчи қисми «184³» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин;

7) 346¹-модданинг иккинчи хатбошиси «184³» рақамидан кейин «184⁵» рақами билан тўлдирилсин.

3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2002 йил 12 декабрда қабул қилинган «Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида»ги 439-II-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 йил, № 1, 2-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 12, 452-модда; 2018 йил, № 4, 224-модда; 2021 йил, 4-сонга илова) 15-моддасининг олтинчи хатбошисидаги «диний экстремизм» деган сўзлар «экстремизм» деган сўз билан алмаштирилсин.

4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2003 йил 11 декабрда қабул қилинган «Ахборотлаштириш тўғрисида»ги 560-II-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2004 йил, № 1-2, 10-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 9, 244-модда; 2021 йил, № 3, 217-модда, 4-сонга илова; 2024 йил, № 9, 960-модда; 2026 йил, № 1, 6-модда) 12¹-моддаси биринчи қисмининг бешинчи хатбошисидаги «диний экстремизм» деган сўзлар «экстремизм» деган сўз билан алмаштирилсин.

5-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майда қабул қилинган «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги ЎРҚ-371-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 5, 129-модда; 2015 йил, № 8, 310-модда; 2016 йил, № 12, 383-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 1, 1-модда; 2019 йил, № 1, 5-модда, № 2, 47-модда, № 5, 267-модда, № 9, 589, 591-моддалар, № 10, 674-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 11, 1061-модда; 2022 йил, № 1, 5-модда, № 5, 466-модда; 2023 йил, № 4, 265-модда; 2025 йил, № 12, 1329-модда; 2026 йил, № 1, 5-модда) 10-моддаси биринчи қисмининг саккизинчи хатбошисидаги «диний-экстремистик» деган сўзлар «экстремистик» деган сўз билан алмаштирилсин.

6-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 14 сентябрда қабул қилинган «Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида»ги ЎРҚ-406-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2016 йил, № 9, 271-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда; 2018 йил, № 7, 431-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 1, 5-модда; 2024 йил, № 9, 964-модда; 2025 йил, № 12, 1329-модда) 5-моддасининг саккизинчи хатбошисидаги «диний экстремизм» деган сўзлар «экстремизм» деган сўз билан алмаштирилсин.

7-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 30 июлда қабул қилинган «Экстремизмга қарши курашиш тўғрисида»ги ЎРҚ-489-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 7, 434-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2023 йил, № 11, 923-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 3-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

экстремизм (экстремистик фаолият) — қуйидагилар билан боғлиқ фаолият:

Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузуми асосларини зўрлик билан ўзгартириш, ҳудудий яхлитлиги ва суверенитетини бузиш, қонуний равишда сайлаб қўйилган ёки тайинланган ҳокимият вакилларини ҳокимиятдан зўрлик ишлатиб четлатиш, шундай ҳаракатларни режалаштириш, тайёрлаш, рағбатлантириш ёки уларни амалга оширишга ошкора даъват қилиш;

ҳокимият ваколатларини эгаллаш ёки ўзлаштириш, шундай ҳаракатларни режалаштириш, тайёрлаш, рағбатлантириш ёки уларни амалга оширишга ошкора даъват қилиш;

қонунга хилоф қуролли тузилмаларни тузиш ёки уларда иштирок этиш, шундай ҳаракатларни режалаштириш, тайёрлаш, рағбатлантириш ёки уларни амалга оширишга ошкора даъват қилиш;

террорчилик фаолиятини амалга оширишга ошкора даъват қилиш;

зўрлик ишлатиш ёки зўрлик ишлатишга ошкора даъват қилиш билан боғлиқ ҳолда миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатиш;

жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибига таҳдид солувчи материалларни тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ёки намойиш этиш, шунингдек экстремистик ташкилотларнинг атрибутларини ёки рамзий белгиларини тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ёки намойиш этиш;

бирор-бир ижтимоий гуруҳга нисбатан сиёсий, мафкуравий, ирқий, миллий, этник ёки диний адоват ёхуд душманлик сабабли оммавий тартибсизликларни амалга ошириш, шундай ҳаракатларни рағбатлантириш ёки уларни амалга оширишга ошкора даъват қилиш;

адоват, муросасизлик ёки нифоқ келтириб чиқариш мақсадида миллий, ирқий, этник ёки диний мансублигига қараб, фуқароларнинг устунлигини ёки нуқсонли эканлигини тарғиб қилиш;

экстремизмни молиялаштириш — экстремистик фаолиятнинг мавжуд бўлишини ва фаолият кўрсатишини, шахсларнинг экстремистик фаолиятда иштирок этиш учун хорижга чиқиб кетишини ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали ҳаракатланишини таъминлашга, экстремистик ташкилотларга ёхуд экстремистик фаолиятга кўмаклашаётган ёки бундай фаолиятда иштирок этаётган шахсларга бевосита ёки билвосита ҳар қандай маблағларни, ресурсларни беришга ёхуд йиғишга, бошқа хизматлар кўрсатишга қаратилган фаолият;

экстремизмга оид жиноятлар — Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 156-моддасида, 159-моддасида, 244-моддаси биринчи, иккинчи ва тўртинчи қисмларида, 244¹ ва 244²-моддаларида назарда тутилган жиноятлар (экстремистик фаолиятга тааллуқли қисмида);

экстремистик гуруҳ — олдиндан тил бириктириб экстремистик фаолиятни амалга ошираётган ёки уни содир этишга суиқасд қилаётган икки ёки ундан ортиқ шахс;

экстремистик материал — экстремистик фаолиятни амалга оширишга ошкора даъват қиладиган ёхуд шундай фаолиятни амалга ошириш зарурлигини асослаб берадиган ёки ошкора оқлайдиган, тарқатиш учун мўлжалланган ҳужжат ёки ҳар қандай воситадаги бошқа ахборот;

экстремистик ташкилот — экстремистик фаолиятни амалга оширганлиги туфайли ўзига нисбатан фаолиятини тугатиш ёки тақиқлаш тўғрисида суднинг қонунда назарда тутилган асослар бўйича қонуний кучга кирган қарори қабул қилинган ташкилот ёхуд норасмий тузилма»;

2) 4-модда:

қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«экстремизмнинг олдини олишга доир чора-тадбирларнинг устуворлиги»;

тўртинчи ва бешинчи хатбошилари тегишинча бешинчи ва олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

3) 5-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Экстремизмга қарши курашиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

экстремизмнинг олдини олишга доир чора-тадбирларни амалга ошириш, шу жумладан аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтириш, ижтимоий, миллатлараро ва конфессиялараро тотувликни таъминлаш, жамиятда экстремизмга нисбатан муросасизлик муносабатини шакллантириш, шунингдек унинг юзага келишига имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш;

экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича дастурларни қабул қилиш ҳамда уларнинг ижросини таъминлаш;

экстремистик фаолиятни ўз вақтида аниқлаш ва унга чек қўйиш, унинг оқибатларини бартараф этиш, шунингдек жавобгарликнинг муқаррарлиги принципини таъминлаш;

экстремизмга оид хавф-хатарлар ва таҳдидларни доимий равишда мониторинг қилиш ҳамда баҳолаш;

экстремизмга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга ошириш»;

4) қуйидаги мазмундаги 5¹, 5² ва 5³-моддалар билан тўлдирилсин:

Экстремизмга қарши курашиш соҳасидаги давлат сиёсатини самарали ташкил этиш ва амалга ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати томонидан экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи бошқа давлат органлари билан ҳамкорликда экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича дастур ишлаб чиқилади ҳамда мазкур дастур Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

Экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича дастурда қуйидагилар назарда тутилади:

экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашишнинг, шу жумладан Интернет жаҳон ахборот тармоғида экстремизмга қарши курашишнинг самарали тизимини жорий этиш;

ёшларни турли миллий маданиятларга ва динларга нисбатан бағрикенглик руҳида тарбиялаш;

ижтимоий, миллатлараро ва конфессиялараро тотувликни таъминлашга доир ишларни ташкил этиш;

экстремизмнинг янги кўринишлари кириб келишининг олдини олиш ва хавфларини бартараф этиш;

аҳоли орасида экстремизмга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларининг мазмун-моҳиятини очиб беришга қаратилган тушунтириш ишларини олиб бориш;

жамиятда экстремистик фаолиятнинг ёки экстремистик мафкуранинг, миллатлараро, конфессиялараро, динлараро ва бошқа ихтилофларнинг, адоватнинг қўллаб-қувватланишига ёхуд тарғиб қилинишига нисбатан муросасизлик муҳитини яратиш.

Экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича бошқа дастурлар ҳам қабул қилиниши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан Экстремистик ташкилотларнинг, материалларнинг (манбаларнинг) электрон реестри (бундан буён матнда Электрон реестр деб юритилади) юритилади. Электрон реестр Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг расмий веб-сайтига жойлаштирилади ва ҳамма танишиб чиқиши учун очиқ ҳисобланади.

Электрон реестрга қуйидагилар киритилади:

экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан фаолияти тўхтатиб турилган ташкилотлар;

экстремистик ташкилот деб топилган ташкилотлар;

экстремистик материал деб топилган материаллар;

телекоммуникациялар тармоқларидаги ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги тизимли равишда (бир йил мобайнида икки ва ундан ортиқ маротаба) экстремистик материаллар жойлаштирилган ва тарқатилган электрон манбалар.

Ташкилотни ёки материалларни (манбаларни) экстремистик деб топиш тўғрисидаги қарор қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида мазкур ташкилот ёки материаллар (манбалар) ҳақидаги маълумотлар Электрон реестрга киритилади.

Электрон реестр янги маълумотлар билан тўлдирилган, шунингдек Электрон реестрдаги мавжуд маълумотларга ўзгартириш киритилган кундан эътиборан бир кун ичида бу ҳақда оммавий ахборот воситаларида ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида эълон қилинади.

Ташкилотни ёки материалларни (манбаларни) экстремистик деб топиш тўғрисидаги қарорнинг бекор қилиниши ташкилотни ёки материалларни (манбаларни) Электрон реестрдан чиқариш учун асос бўлади.

Экстремизмга оид хавф-хатарлар ва таҳдидларни мониторинг қилиш экстремизм кўринишларининг пайдо бўлиши учун шарт-шароит яратувчи жараёнларнинг ривожланиши тўғрисидаги ахборотни тўплаш, таҳлил қилиш ва баҳолаш бўйича чора-тадбирларни амалга оширишдан иборат.

Экстремизмга оид хавф-хатарлар ва таҳдидларни мониторинг қилиш экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари, шунингдек қонунчилик билан ваколат берилган бошқа органлар томонидан амалга оширилади.

Экстремистик материалларни (манбаларни) аниқлаш, экстремистик фаолиятни амалга оширишга даъват қилиш ёки қўллаб-қувватлаш ҳолатларини аниқлаш мақсадида оммавий ахборот воситаларига, телекоммуникация тармоқларига ва Интернет жаҳон ахборот тармоғига жойлаштириладиган ахборот белгиланган тартибда мониторинг қилинади.

Экстремизмга оид хавф-хатарлар ва таҳдидларни мониторинг қилиш натижалари экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органларининг фаолиятида ҳамда экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича дастурларни ишлаб чиқишда инобатга олинади»;

5) 7-модданинг биринчи қисми:

қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш соҳасидаги илмий тадқиқотларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш;

экстремистик фаолиятга оид ҳолатлар тўғрисида хабар берган шахсларни рағбатлантириш ва уларнинг ҳимоя қилинишини таъминлаш»;

учинчи — саккизинчи хатбошилари тегишинча бешинчи — ўнинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

ўнинчи хатбошисидаги «ташкилотни» деган сўз «ташкилотни (норасмий тузилмани)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги ўн биринчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«экстремизмга оид жиноят содир этганликда айбдор деб топилган шахсларга нисбатан муайян чекловлар жорий этиш»;

6) 8-модданинг биринчи қисми:

қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«оммавий ахборот воситаларида, телекоммуникация тармоқларида ва Интернет жаҳон ахборот тармоғида олиб бориладиган экстремистик мафкура тарғиботига қарши курашиш»;

тўртинчи — еттинчи хатбошилари тегишинча бешинчи — саккизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

7) қуйидаги мазмундаги 8¹ ва 8²-моддалар билан тўлдирилсин:

Экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари манфаатдор вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар билан биргаликда экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш соҳасидаги илмий тадқиқотларни ривожлантиришга кўмаклашади.

Экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари илмий ташкилотларга ва олий таълим ташкилотларига экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш соҳасидаги илмий тадқиқотлар доирасида зарур статистика маълумотларини ҳамда бошқа маълумотларни тақдим этади, бундан давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи, фуқароларнинг шахсий хавфсизлигига, ҳуқуқларига, жамият ёки давлат манфаатларига таҳдид солувчи маълумотлар мустасно.

Экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш соҳасидаги илмий тадқиқотларни молиялаштириш Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари, бюджетдан ташқари маблағлар ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари экстремизмга қарши курашиш соҳасидаги илмий тадқиқотлар натижаларини амалиётга жорий қилиш борасида илмий ташкилотлар ва олий таълим ташкилотлари билан яқиндан ҳамкорлик қилади.

Экстремистик фаолиятга оид ҳолатлар тўғрисида хабар берган шахслар давлат томонидан ҳимоя қилинади.

Экстремистик фаолиятга оид ҳолатлар тўғрисида хабар берган шахслар, шунингдек уларнинг оила аъзолари «Жабрланувчиларни, гувоҳларни ва жиноят процессининг бошқа иштирокчиларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида белгиланган хавфсизлик чораларидан фойдаланишга ҳақли.

Экстремистик фаолиятга оид ҳолатлар тўғрисида хабар берган шахслар қонунчиликда белгиланган тартибда Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашиш бўйича республика идоралараро комиссияси ҳамда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашиш бўйича ҳудудий комиссиялар томонидан рағбатлантирилиши мумкин.

Экстремистик фаолиятга оид ҳолатлар тўғрисида хабар берган шахсларни рағбатлантириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади»;

8) 10-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Юридик шахс томонидан унинг фаолиятида экстремизм белгилари мавжудлиги тўғрисида далолат берувчи қонун бузилиши содир этилган тақдирда, прокурор ёки экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органининг бошқа мансабдор шахси мазкур юридик шахснинг мансабдор шахсига кўрсатиб ўтилган қонунбузарликларга йўл қўймаслик тўғрисида тақдимнома киритади ва уларни бартараф этиш учун муддат белгилайди. Тақдимнома дарҳол кўриб чиқилиши ва тегишинча тақдимнома киритган прокурор ёки экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органи кўрилган чора-тадбирлар тўғрисида ёзма равишда хабардор қилиниши лозим. Тақдимнома коллегиал орган томонидан кўриб чиқиладиган ҳолларда, тақдимнома кўриб чиқиладиган кун ҳақида тегишинча прокурорга ёки экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органига хабар берилади ва улар тақдимномани кўриб чиқишда иштирок этишга ҳақлидир. Агар ушбу қонунбузарликлар белгиланган муддатда бартараф этилмаса, шунингдек тақдимнома киритилган кундан эътиборан бир йил ичида экстремизм белгилари мавжудлиги ҳақида далолат берувчи янги фактлар аниқланса, прокурорнинг ёки экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органи бошқа мансабдор шахсининг тақдимномасига асосан юридик шахснинг фаолияти олти ойгача бўлган муддатга тўхтатиб турилади ёки Ўзбекистон Республикаси Олий судининг қарори билан тақиқланади»;

9) 11-модда:

қуйидаги мазмундаги учинчи — тўққизинчи қисмлар билан тўлдирилсин:

«Экстремистик материаллар қонунчиликда тақиқланмаган усуллар орқали, шу жумладан қуйидагилар орқали аниқланади:

экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари ёхуд қонунчилик билан тегишли соҳада текшириш ва (ёки) назорат қилиш вазифалари ўз зиммасига юклатилган давлат органлари томонидан ўтказилган текширувлар ва ўрганишлар;

экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари, шунингдек қонунчилик билан ваколат берилган бошқа органлар томонидан ўтказилган оммавий ахборот воситалари, телекоммуникация тармоқлари ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги веб-сайт ва (ёки) веб-сайт саҳифалари ёхуд бошқа ахборот ресурсларининг мониторинги;

жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини ўрганиш;

оммавий ахборот воситаларида тарқатилган хабарларни ўрганиш.

Материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги илтимоснома экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасига тақдим этилади.

Илтимосномага материалда (манбада) экстремистик материал мавжуд эканлигини тасдиқловчи экспертиза хулосаси илова қилинади.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги ҳужжатларнинг асослилигини текширади, унга рози бўлган тақдирда, материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги ариза Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ёки унинг ўринбосари томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий судига киритилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди томонидан материални (манбани) экстремистик деб топиш ушбу Қонуннинг 4¹-бобида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Суднинг материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги қарори устидан белгиланган тартибда шикоят қилиниши мумкин.

Экстремистик деб топилган материал (манба) ушбу Қонуннинг 5²-моддасида белгиланган тартибда Электрон реестрга киритилади»;

учинчи ва тўртинчи қисмлари тегишинча ўнинчи ва ўн биринчи қисмлар деб ҳисоблансин;

ўнинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Экстремистик материаллар, экстремистик ташкилотларнинг атрибутлари ва рамзий белгилари белгиланган тартибда йўқ қилиниши ёки олиб ташланиши керак. Оммавий ахборот воситаларида ёхуд телекоммуникациялар тармоқларидаги ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги манбаларда жойлаштирилган экстремистик материалларни, экстремистик ташкилотларнинг атрибутларини ва рамзий белгиларини йўқ қилиш ёки олиб ташлаш имкони бўлмаганда улардан фойдаланиш чекланади, шунингдек бундай манбаларни қўллаб-қувватлаш тақиқланади»;

10) 13 ва 14-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Юридик шахс экстремистик фаолиятга алоқадор бўлган тақдирда, шу жумладан экстремизмни молиялаштиришда иштирок этганда унинг фаолияти экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органининг аризасига кўра суднинг қарори билан бир йилгача муддатга тўхтатиб турилади.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш тўғрисидаги илтимоснома экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасига тақдим этилади.

Илтимосномага юридик шахснинг фаолияти экстремистик фаолиятга алоқадорлигини тасдиқловчи экспертиза хулосаси илова қилинади.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш тўғрисидаги ҳужжатларнинг асослилигини текширади, унга рози бўлган тақдирда, юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш тўғрисидаги ариза Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ёки унинг ўринбосари томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий судига киритилади.

Суд томонидан юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш ушбу Қонуннинг 4¹-бобида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Суднинг юридик шахс фаолиятини тўхтатиб туриш тўғрисидаги қарори устидан белгиланган тартибда шикоят қилиниши мумкин.

Сиёсий партиялар фаолиятини тўхтатиб туриш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

Экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан фаолияти тўхтатиб турилган юридик шахслар ушбу Қонуннинг 5²-моддасида белгиланган тартибда Электрон реестрга киритилади.

Ўзбекистон Республикасида ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот деб топиш суд тартибида амалга оширилади.

Ташкилот (норасмий тузилма), агар унинг таркибий тузилмаларидан ҳеч бўлмаса биттаси (бўлинмаси, филиали ва ваколатхонаси) экстремистик фаолиятни амалга ошираётган бўлса, экстремистик ташкилот деб топилади.

Ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот деб топиш тўғрисидаги илтимоснома экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасига тақдим этилади.

Илтимосномага ташкилот (норасмий тузилма) экстремистик фаолиятни амалга ошираётганлигини тасдиқловчи экспертиза хулосаси илова қилинади.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот деб топиш тўғрисидаги ҳужжатларнинг асослилигини текширади, унга рози бўлган тақдирда, ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот деб топиш тўғрисидаги ариза Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ёки унинг ўринбосари томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий судига киритилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди томонидан ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот деб топиш ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида унинг фаолиятини тақиқлаш ушбу Қонуннинг 4¹-бобида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Экстремистик ташкилот деб топилган ташкилотлар (норасмий тузилмалар) ушбу Қонуннинг 5²-моддасида белгиланган тартибда Электрон реестрга киритилади»;

11) 2-боб қуйидаги мазмундаги 14¹-модда билан тўлдирилсин:

Экстремизмга оид жиноят содир этганликда айбдор деб топилган шахслар маърифий фаолият, психологик ёрдам кўрсатиш фаолияти, журналистлик фаолияти билан шуғуллана олмайди, оммавий ахборот воситасининг муассиси бўла олмайди, шунингдек уларга оммавий тадбирни ўтказиш учун рухсатномалар расмийлаштирилмайди.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган чекловлар шахснинг содир этган экстремизмга оид жинояти учун судланганлик ҳолати тугалланишига ёки судланганлиги олиб ташланишига қадар амалда бўлади.

Экстремизмга оид жиноят содир этганликда айбдор деб топилган шахсга нисбатан оқлов ҳукми чиқарилиши чекловларнинг муддатидан олдин бекор қилиниши учун асос бўлади»;

12) 15-модда биринчи қисмининг олтинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси»;

13) 16-модда қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Давлат органлари, бошқа ташкилотлар, шу жумладан фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органларига экстремизмнинг олдини олишга ва унга қарши курашишга доир вазифаларни бажаришда ўз ваколатлари доирасида кўмаклашиши шарт»;

14) 4-боб қуйидаги мазмундаги 19¹-модда билан тўлдирилсин:

Экстремизмга оид жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган шахсларга нисбатан ижтимоий мослаштириш чоралари қўлланилади.

Экстремизмга оид жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган шахсларга ижтимоий, ҳуқуқий, тиббий, психологик ёрдам кўрсатиш, уларнинг таълим олишига, касб-ҳунар ўрганишига ва ишга жойлашишига кўмаклашиш воситасида жамиятнинг тўла ҳуқуқли аъзосига айланишига қаратилган фаолият ижтимоий мослаштириш чораларидир.

Ижтимоий мослаштириш жазони ўташ давридаги ва жазо ўтаб бўлинганидан кейинги чораларни қамраб олади.

Экстремизмга оид жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган шахс жазони ўтаётганда индивидуал ижтимоий-психологик мослаштириш дастурлари орқали уни экстремистик қарашлардан қайтариш жазони ўташ давридаги ижтимоий мослаштириш ҳисобланади.

Жазони ўтаб бўлинганидан кейинги ижтимоий мослаштириш экстремизмга оид жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган шахсни реабилитация қилиш ва ижтимоий мослаштириш марказлари томонидан индивидуал дастур асосида кўпи билан бир йил давомида амалга оширилади.

Экстремизмга оид жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган шахсларни ижтимоий мослаштириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади»;

15) қуйидаги мазмундаги 4¹-боб билан тўлдирилсин:

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот деб топиш ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги ариза Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ёки унинг ўринбосари томонидан Ўзбекистон Республикаси Олий судига берилади.

Аризада қайси ташкилотнинг (норасмий тузилманинг) ёки материалнинг (манбанинг) экстремистик деб топилиши кераклиги, ўша ташкилотнинг (норасмий тузилманинг) фаолияти Ўзбекистон Республикаси ҳудудида тўхтатиб турилиши ёки тақиқланиши кўрсатилган бўлиши, ташкилот (норасмий тузилма) экстремистик фаолиятни амалга ошираётганлигини, материалда (манбада) экстремистик материал мавжудлигини тасдиқловчи далиллар келтирилган бўлиши керак.

Аризага юридик шахс фаолиятининг экстремистик фаолиятга алоқадорлигини, экстремистик фаолият амалга оширилганлигини ёки экстремистик материал мавжудлигини тасдиқловчи экспертиза хулосаси илова қилинади.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги ариза ва унга илова қилинган материаллар келиб тушганидан кейин Ўзбекистон Республикаси Олий суди судьяси ишни судда кўриш учун тайинлаш тўғрисида ўн кун муддатда ажрим чиқаради.

Иш кўриб чиқиладиган кун тўғрисида ташкилотнинг (норасмий тузилманинг) вакили, материалнинг (манбанинг) эгаси (агар улар маълум бўлса), шунингдек Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ёки унинг ўринбосари хабардор қилинади.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги иш суд мажлисида тегишинча ташкилотнинг (норасмий тузилманинг) вакили, материалнинг (манбанинг) эгаси ҳамда унинг вакили (агар улар маълум бўлса), шунингдек прокурор иштирокида кўриб чиқилади.

Тегишли тарзда хабардор қилинган ташкилот (норасмий тузилма) вакилининг ёки материал (манба) эгасининг ҳамда унинг вакилининг суд мажлисида ҳозир бўлмаганлиги ишни кўриб чиқишга монелик қилмайди.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш натижаси бўйича суд қарор чиқаради.

Суд аризани қаноатлантирган тақдирда, суднинг бу қарори тегишинча юридик шахснинг фаолиятини тўхтатиб туриш, экстремистик ташкилотни (норасмий тузилмани) тугатиш ва унинг фаолиятини тақиқлаш, экстремистик материалларни (манбаларни), экстремистик ташкилотларнинг атрибутларини ва рамзий белгиларини белгиланган тартибда йўқ қилиш ёки олиб ташлаш ёхуд улардан фойдаланишни чеклаш учун асос бўлади.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги суднинг қарорида қуйидагилар кўрсатилади:

юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисида қарор қабул қилинган вақт ва жой ҳақидаги маълумотлар, қарорни қабул қилган суднинг номи, судьянинг, тарафларнинг, ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг фамилияси, исми ва отасининг исми;

ташкилотнинг номи, унинг жойлашган ери (почта манзили), ташкилотнинг солиқ тўловчи идентификация рақами, материалнинг (манбанинг) номланиши ёки сарлавҳаси (агар мавжуд бўлса), унинг тавсифи ва хусусиятларига оид маълумотлар;

тегишли қарорни қабул қилиш учун асос бўлиб хизмат қилган ҳолатлар.

Суднинг қарори ўқиб эшиттирилган пайтдан эътиборан кучга киради ва дарҳол ижро этилади.

Судья тарафларга қарор устидан шикоят қилиш тартиби ва муддатини тушунтиради.

Суд қарорининг кўчирма нусхаси Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасига унинг ижросини ташкил этиш учун, шунингдек тегишинча ташкилотнинг вакилига ёки материалнинг (манбанинг) эгасига дарҳол топширилади.

Агар тарафлар суд мажлисига келмаган бўлса, суд қарорининг кўчирма нусхаси уларга бир сутка ичида почта орқали юборилади.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) ёки материални (манбани) экстремистик деб топиш тўғрисидаги ишлар бўйича суд ҳужжатлари устидан тарафлар, уларнинг адвокати томонидан етмиш икки соат ичида кассация тартибида Ўзбекистон Республикаси Олий судининг тегишли судлов ҳайъатига шикоят қилиниши, Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори томонидан протест келтирилиши мумкин.

Юридик шахснинг фаолиятини экстремистик фаолиятга алоқадорлиги муносабати билан тўхтатиб туриш, ташкилотни (норасмий тузилмани) экстремистик ташкилот ёки материални (манбани) экстремистик материал (манба) деб топиш тўғрисидаги қарор устидан шикоят қилиниши унинг ижро этилишини тўхтатиб турмайди».

8-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 23 сентябрда қабул қилинган «Таълим тўғрисида»ги ЎРҚ-637-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2020 йил, № 9, 538-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 10, 968-модда; 2023 йил, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 101-модда, № 9, 958, 964-моддалар, № 11, 1188-модда; 2025 йил, № 2, 188-модда, № 10, 1155-модда, № 12, 1329-модда) 14¹-моддасининг учинчи қисми «Ўзбекистон Республикасига қарши жиноятларни» деган сўзлардан кейин «экстремизмга оид жиноятларни» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

9-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 20 октябрда қабул қилинган «Аҳоли бандлиги тўғрисида»ги ЎРҚ-642-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2020 йил, № 10, 595-модда; 2021 йил, № 4, 287-модда, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 464-модда, № 6, 570-модда, 10-сонга илова; 2023 йил, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда, № 8, 818-модда, № 9, 958, 968-моддалар, № 10, 1079-модда; 2025 йил, № 2, 188-модда, № 5, 648-модда, № 11, 1233-модда, № 12, 1328, 1329-моддалар; 2026 йил, № 2, 132-модда) 104-моддаси тўртинчи қисмининг бешинчи хатбошисидаги «диний» деган сўз чиқариб ташлансин.

10-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 26 ноябрда қабул қилинган «Ноширлик фаолияти тўғрисида»ги ЎРҚ-731-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 11, 1063-модда; 2025 йил, № 11, 1231-модда) 8-моддаси биринчи қисмининг бешинчи хатбошисидаги «диний» деган сўз чиқариб ташлансин.

11-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 5 ноябрда қабул қилинган «Аҳолига психологик ёрдам кўрсатиш тўғрисида»ги ЎРҚ-989-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2024 йил, № 11, 1187-модда) қуйидаги қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин:

1) 13-модда:

қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Суд томонидан муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган шахслар, шунингдек қасддан содир этган жинояти учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёки судланганлиги олиб ташланмаган шахслар психологик ёрдам кўрсатиш бўйича фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмас»;

иккинчи — олтинчи қисмлари тегишинча учинчи — еттинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

2) 22-модданинг учинчи хатбошисидаги «13-моддасининг бешинчи қисмида» деган сўзлар «13-моддасининг олтинчи қисмида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

12-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ушбу Қонун 7-моддаси 7-бандининг ўн биринчи хатбошисида назарда тутилган экстремистик фаолиятга оид ҳолатлар тўғрисида хабар берган шахсларни рағбатлантириш тартибини мазкур Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ичида белгиласин;

ушбу Қонун 7-моддаси 14-бандининг саккизинчи хатбошисида назарда тутилган экстремизмга оид жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган шахсларни ижтимоий мослаштириш тартибини мазкур Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ичида белгиласин;

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин;

ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

13-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.