1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.23.00.00 Бошқа кредит муассасалари / 07.23.02.00 Ломбардлар]
[ТСЗ:
1.Молия / Банклар ва бошқа кредит муассасалари. Кредитлар]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбардлар томонидан фаолият ва операцияларни амалга ошириш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2003 йил 10 декабрда 1290-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2021 йил 2 апрелдаги 5/10-сонли «Микрокредит ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига (рўйхат рақами 3300, 07.05.2021 й.) асосан 2021 йил 8 августдан ўз кучини йўқотади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонунининг 50-моддаси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 17 сентябрдаги 402-сон «Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ломбардларни рўйхатдан ўтказиш ва улар фаолиятини лицензиялаш масалалари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ломбардлар томонидан фаолият ва операцияларни амалга ошириш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилган кундан бошлаб ўн кун ўтгандан кейин кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк раиси вазифасини вақтинча бажарувчи М.Р. ЖУМАГАЛДИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2003 йил 22 сентябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23/4-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви томонидан 2003 йил 22 сентябрдаги 23/4-сон қарор билан «ТАСДИҚЛАНГАН»
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбардлар томонидан фаолият ва операцияларни амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚОИДАЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур қоидалар Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 17 сентябрдаги 402-сон «Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ломбардларни рўйхатдан ўтказиш ва улар фаолиятини лицензиялаш масалалари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиб, фуқароларга қисқа муддатли кредитлар бериш ва мол-мулкни сақлашга қабул қилиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ломбардлар шахсий истеъмолга мўлжалланган кўчар мол-мулкни заклад шаклида гаровга қабул қилиб, фуқароларга қисқа муддатли (уч ойдан ошмаган муддатга) кредитлар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбардлар тижорат банкларидан кредитлар, юридик шахслардан ва жисмоний шахс-таъсисчилардан қарз маблағларини жалб этишга ҳақли. Бунда, жами жалб этилган маблағлар ҳажми (қолдиқ) ҳақиқатда шакллантирилган Устав фонди миқдоридан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ломбардлар шахсий истеъмолга мўлжалланган кўчар мол-мулкни сақлашга қабул қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ломбард ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан бериладиган ломбард фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензия асосида амалга оширишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбард қимматбаҳо металлар ва қимматбаҳо тошлар билан ишларни қонунчиликда белгиланган тартибда бериладиган рўйхатдан ўтказиш гувоҳномаси асосида амалга оширишга ҳақли.
(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2019 йил 14 сентябрдаги 22/8-сонли қарори (рўйхат рақами 1290-3, 03.10.2019 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 03.10.2019 й., 10/19/1290-3/3853-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қимматбаҳо металлар ва қимматбаҳо тошлардан ясалган буюмлар билан амалга ошириладиган ишларнинг хусусиятлари қонунчилик билан белгиланади.
(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2019 йил 14 сентябрдаги 22/8-сонли қарори (рўйхат рақами 1290-3, 03.10.2019 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 03.10.2019 й., 10/19/1290-3/3853-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ломбард, паспорт ёки шахсни тасдиқловчи бошқа ҳужжат тақдим этилганда, фуқаролар билан шартномалар тузади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбард, зарур бўлган ҳолларда, гаровга ёки сақлашга топширилаётган мол-мулкка эгалик ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатларни ёки бошқа далилларни талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ломбард томонидан гаровга ёки сақлаш учун мол-мулкни қабул қилиш, шунингдек, гаровга қўйилган мол-мулкка ундирувни қаратиш Фуқаролик кодекси ва «Гаров тўғрисида»ги Қонунга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбард томонидан қабул қилинган мол-мулк, ломбардга тегишли бўлган барча тўловлар қопланганидан сўнг эгасига қайтарилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ломбарддан ашёларни олиш ҳуқуқини бошқа шахсларга топшириш, фақат мулк эгасининг ўрнатилган тартибда расмийлаштирилган ишончномасидан бошқасига рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ломбард гаровга ёки сақловга қўйилган ашёлардан фойдаланишга ва уларни тасарруф этишга ҳақли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Гаровга ёки сақлаш учун топширилган мол-мулк йўқолганда, агар йўқотиш енгиб бўлмас куч оқибатида юз берганлигини исботлай олмаса, ломбард гаров паттаси ёки сақлаш паттасида кўрсатилган нарх бўйича унинг қийматини мол-мулк эгасига қайтариши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Гаровга ёки сақлаш учун топширилган мол-мулкка зарар етказилган ҳолда, агар етказилган зарар енгиб бўлмас куч оқибатида юз берганлигини исботлай олмаса, ломбард мол-мулк эгасига, томонлар келишувига кўра, мулкий зарарни гаров паттаси ёки сақлаш паттасида кўрсатилган мол-мулк нархидан ошмаган қийматда тўлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ломбард операцияларни ушбу Қоидалар, операцияларни ўтказиш умумий шартлари тўғрисидаги қоидалар ва ички қоидаларга мувофиқ амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Операциялар ўтказилишининг умумий шартлари тўғрисидаги қоидалар ломбарднинг юқори бошқарув органи томонидан ушбу Қоидалар асосида тасдиқланган бўлиши ва қуйидаги маълумот ҳамда тартибларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бериладиган кредитларнинг чегараланган суммаси ва муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бериладиган кредитлар бўйича ҳақ ставкаларининг чегараланган миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кредитлар бўйича ҳақ олиш шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ломбард томонидан олинадиган таъминотга талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мол-мулкни сақлашга қабул қилиш қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўрсатиладиган хизматлар учун ставкалар ва тарифлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ломбард ва унинг мижозларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, уларнинг жавобгарлиги вужудга келиши шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гаровга берувчи гаров паттасини йўқотганида, дубликат бериш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ломбарднинг юқори бошқарув органи операциялар ўтказиш умумий шартларига киритилиши зарур деб ҳисоблаган бошқа шартлар, талаблар ва чеклашлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Ломбард томонидан кўрсатиладиган хизматлар учун тариф ва нархлар фақат миллий валютада белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Операцияларни ўтказишнинг умумий шартлари очиқ маълумотлар ҳисобланади ва улар тижорат сири предмети бўлиши мумкин эмас. Операциялар ўтказишнинг умумий шартлари тўғрисидаги қоидалар ломбарднинг мижозлари учун қулай ва кўринарли жойга ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ломбарднинг ички қоидалари ломбарднинг юқори бошқарув органи томонидан тасдиқланиши ва қуйидагилар белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ломбарднинг тузилиши, унинг вазифалари, функциялари ва ваколатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
раҳбар ва бош бухгалтернинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ломбарднинг мансабдор шахслари ва ходимлари томонидан ломбард номидан ва унинг ҳисобидан битимларни амалга оширишдаги ваколатлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. Кредитларни расмийлаштириш ва бериш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Гаров асосида кредитнинг берилиши ломбард билан фуқаро ўртасида тузиладиган кредит шартномаси ва гаров шартномаси асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбардда мол-мулклар гаровга қўйилиши тўғрисидаги шартнома ломбард томонидан 1-иловада келтирилган шакл бўйича гаров паттасининг берилиши билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Ломбард ундирув қаратилиши мумкин бўлмаган мол-мулкни гаровга қабул қилишга ҳақли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Бир шахсга берилиши мумкин бўлган кредитлар суммаси ва сони, уларнинг бериладиган муддатлари, шунингдек, кредитлардан фойдаланиш учун тўловлар ҳажми томонларнинг келишувига асосан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Кредит олиш учун ломбардга гаровга топшириладиган мол-мулк томонлар келишувига асосан баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ломбард қуйидагиларни бажариши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гаров нарсасини сақлаш учун чоралар кўриши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гаров нарсаси йўқолиши хавф-хатари пайдо бўлганлиги ёки шикаст етказилганлиги тўғрисида гаровга қўювчига дарҳол хабар бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кредит шартномасининг шартлари гаровга қўювчи ёки учинчи шахс томонидан бажарилганида, гаров нарсасини дарҳол қайтариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гаровга қабул қилинган ашёларни гаровга қабул қилиш пайтида шунга ўхшаш ва шундай сифатли ашёларнинг нархларига мос баҳодаги тўлиқ суммасида ўз ҳисобидан гаровга қўювчи фойдасига суғурталаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гаровга қўювчининг талабига асосан кредит шартномасидан келиб чиққан мажбуриятларнинг гаровга қўювчи ёки учинчи шахс томонидан қисман ёки тўлиқ бажарилганлигини тасдиқловчи маълумотнома бериши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Ломбардда ашёлар гарови билан таъминланган кредит суммаси белгиланган муддатда қайтариб берилмаган тақдирда, ломбард нотариуснинг ижро ёзуви асосида имтиёзли бир ойлик муддат ўтганидан кейин гаровга қўйилган мол-мулкни сотиш учун белгилаб қўйилган тартибда ушбу мол-мулкни сотишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шундан кейин ҳатто гаровга қўйилган мол-мулкни сотишдан тушган сумма талабларни тўлиқ қаноатлантириш учун етарли бўлмаса ҳам, ломбарднинг гаровга қўювчига (қарздорга) талаблари бекор бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Гаровга қўйилган ашёларни сотишдан тушган сумма, агар шартномада бошқа ҳоллар кўзда тутилмаган бўлса, кредит, кредит бўйича фоизлар, неустойка, ижро муддати ўтганлиги натижасидаги зарарларни қоплаш, шунингдек, сақлаш ва суғурта учун тўлов, гаровга олинган мол-мулкнинг сотилиши бўйича харажатларни қоплашга қаратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Ломбарднинг талаблари меъёридан ошган ва гаровга қўйилган мол-мулкнинг сотилиш кунидан уч йил давомида талаб қилиб олинмаган сумма, ломбарднинг ихтиёрида қолади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Ломбард томонидан мол-мулкларни сақлаш учун қабул қилиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Ломбардга сақлаш учун фуқаролардан шахсий истеъмол учун мўлжалланган кўчар мол-мулклар (ашёлар) қабул қилиниши мумкин. Ломбардда ашёларни сақлаш шартномаси ломбард томонидан юк топширувчи (мижоз)га 2-сон иловага мувофиқ шакл бўйича эгасининг номи ёзилган сақлов паттаси бериш йўли билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Ломбардга топшириладиган ашё тарафларнинг келишуви билан сақлаш учун қабул қилиш пайтида ва жойида одатда савдода шу турдаги ва сифатдаги ашёга белгиланадиган нархларга мувофиқ баҳоланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбард сақлашга қабул қилган ашёларни уларнинг тўлиқ баҳоланадиган суммасида мижоз фойдасига ўз ҳисобидан суғурталаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Агар, мижоз тез алангаланадиган, портлаш хавфи бўлган ёки ўзи табиатан хавфли ашёларни сақлашга топшириш вақтида уларнинг хусусиятлари тўғрисида ломбардни огоҳлантирмаган бўлса, ломбард ашёларни топширган мижозга кўрилган зарарларини қопламаган ҳолда, уларни хоҳлаган вақтда хавфсизлантириш ёки йўқ қилиши мумкин. Мижоз ломбардга ва учинчи шахсларга ушбу ашёларни сақлаш натижасида етказилган зарарларни қоплашга жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Мижоз ашёни қайтариб олишдан бош тортган ҳолатда, ломбард ушбу ашёларни уч ой муддат ичида сақлаши керак. Уч ой ўтгандан сўнг талаб қилиб олинмаган ашёларни ломбард мазкур Қоидаларнинг 16- бандида ўрнатилган тартибда сотиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ашёлар сотувидан тушган суммадан сақлаш бўйича ва ломбардга тегишли бошқа тўловлар қопланади. Қолган сумма сақлов паттасини эгасига, уни тақдим қилганда, ломбард томонидан қайтариб берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Ломбарднинг қонунчилик талабларини бузганлиги учун жавобгарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Марказий банк ломбардлар фаолиятини қонунчиликда белгиланган тартиб ва асосларга кўра текшириши мумкин. Ломбардлар Марказий банк ваколатли вакилларининг қонуний талабига кўра текшириш учун зарур бўлган маълумот ва ҳужжатларни тақдим этиши, уларни текширув объектларига кириб-чиқишларини таъминлаши, уларнинг мажбуриятлари ижросида амалий ёрдам кўрсатиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг ваколатли вакиллари текшириш жараёнида олинган ломбард фаолиятига оид тижорат сири ва бошқа сир бўлган маълумотларини ошкор этганлиги учун жавобгар бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ломбардлар ушбу Қоидалар талабларини бажармаганликлари учун қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбардлар томонидан фаолият ва операцияларни амалга ошириш қоидаларига 1-сонли ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Гаров мол-мулки ломбардга эгалик қилиш учун топширилади. Ломбард гаров мол-мулкидан фойдаланиш, бошқа шахсга беришга, учинчи шахсларга ижарага ёки текинга фойдаланишга бериш, ёки, гаров мол-мулкини бошқа кўринишда тасарруф этиш ҳуқуқига эга эмас. Гаровнинг мол-мулкини навбатдаги гаровга қўйиш тақиқланади. Гаровнинг мол-мулки гаровга қўювчининг ва/ёки унинг оила аъзоларининг нормал турмуш кечириши учун зарур бўлган мол-мулк бўла олмайди. Ломбардда гаров мол-мулки билан таъминланган кредит суммаси белгиланган вақтда қопланмаган тақдирда, ломбард нотариуснинг ижро ёзувига асосан ушбу мол-мулкни мустақил равишда ундиришга қаратиш ҳуқуқига эга.
Бошқа шартлар ___________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________________________
Ушбу гаров паттаси 2-нусхада тузилган
Қабул қилувчи __________________________
Гаров паттаси шартлари билан танишдим ва
(фамилия, имзо)
бир нусхасини олдим.
Гаровга қўювчи ________________________
Ломбарднинг муҳри
(имзо)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ломбардлар томонидан фаолият ва операцияларни амалга ошириш қоидаларига 2-сонли ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish