10.04.2026 yildagi 01/2-16-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 10.04.2026 yildagi 01/2-16-son
Kuchga kirish sanasi
25.05.2026
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Buyrug‘i
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 25-mayda hisobga olindi, hisob raqami 401]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi hamda Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir SH. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 10-aprel,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-16-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 18-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. IKRAMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 17-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Raqamli texnologiyalar vazirining birinchi o'rinbosari O. PEKOS
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 17-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi boshlig'i D. ISAQULOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 12-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi boshlig'ining birinchi o'rinbosari J. JABBOROV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 5-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026-yil 25-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirining 2026-yil 10-apreldagi 01/2-16-son buyrug‘iga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yer ostidan o‘tkaziladigan nominal kuchlanishi 1 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan elektr uzatish kabel tarmoqlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu SHNQda quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 14254-2015 (IEC 60529:2013) “Qobiqlar bilan ta’minlanadigan himoya darajalari (IP kod)” (rasmiy manba: Степени защиты, обеспечиваемые оболочками (Код IP);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 28157-2018 “Plastmassalar. Yonishga chidamlilikni aniqlash usullari” (rasmiy manba: Пластмассы. Методы определения стойкости к горению);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘z DSt IEC 60502-2:2020 “(IEC 60502-2:2014, IDT) 1 kV (Um = 1,2kV) dan 30 kV (Um = 36kV) gacha bo‘lgan nominal kuchlanishli, ekstrudlangan izolyatsiyali kuch kabellari va ularning qismlari. 2-qism: 6 kV (Um = 7,2 kV) va 30 kV (Um = 36 kV) nominal kuchlanishli kabellar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘z DSt IEC 60183:2019 (IEC 60183:2015, IDT) “Yuqori kuchlanishli o‘zgaruvchan tok kabel tizimlarini tanlash bo‘yicha ko‘rsatma”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘z DSt IEC 60840:2019 (IEC 60840:2011, IDT) “Ekstrudiya izolyatsiyali kuch kabellari va ularning 30 kV (Um=36 kV) dan 150 kV (Um=170 kV) gacha bo‘lgan nominal kuchlanishga mo‘ljallangan armaturalari. Sinov usullari va ularga qo‘yiladigan talablar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘z DSt IEC 62067:2019 (IEC 62067:2011, IDT) “Ekstruziya usuli bilan izolyatsiyalangan kuchli tok uzatuvchi kabel va ular uchun 150 kV (Um=170 kV) dan yuqori 500 kV (Um=550 kV) gacha bo‘lgan nominal kuchlanishga chidamli armatura. Sinash usullari hamda ularga qo‘yiladigan talablar”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va ta’riflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur SHNQda quyidagi atamalar va ularning ta’riflari qo‘llanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarning transpozitsiyasi — bir kabel tarmog‘i tarkibidagi uchta bir fazali kabelning o‘zaro joylashuvini davriy ravishda almashtirib ulash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlar transpozitsiyasi —bir kabel tarmog‘i tarkibidagi uchta bir fazali kabel metall ekranlarining o‘zaro ulanish sxemasini davriy ravishda almashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transpozitsiya qutisi — bir fazali kabel ekranlarining transpozitsiyasini amalga oshirish, shuningdek kabellarning tashqi qobig‘ini impulsli kuchlanishlardan himoya qilish uchun mo‘ljallangan, tarkibida kuchlanishni cheklovchi chiziqli bo‘lmagan qurilma mavjud bo‘lgan elektrotexnik qurilma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash — ko‘chma burg‘ilash qurilmalari yordamida yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini transheyasiz usulda yotqizishga mo‘ljallangan ko‘p bosqichli texnologiya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taqsimlash qurilmasi — elektr energiyasini qabul qilish va taqsimlash uchun mo‘ljallangan, tarkibida kommutatsiya apparatlari, yig‘ma va ulovchi shinalar, yordamchi qurilmalar (kompressor va akkumulyator qurilmalari), shuningdek himoya, avtomatika, telemexanika, aloqa va o‘lchash vositalari mavjud bo‘lgan elektr qurilma.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Kabel tarmoqlarini loyihalashda quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari yoki kabel elektr uzatish tarmoqlarining boshlang‘ich va yakuniy punktlarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining taqsimlash qurilmalari, havo elektr uzatish tarmoqlari hamda asosiy elektr uskunalariga ulash usullarini asoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hududning seysmik faolligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hududning iqlimiy hududlashtirish xaritalari asosida tabiiy-iqlimiy sharoitlarni hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining o‘tkazish qobiliyatini hisoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining qisqa tutashuv toklariga bardoshliligini aniqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Kabel tarmoqlarini loyihalashda quyidagilar aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i trassasi va uning uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining parallel zanjirlari soni hamda ularning o‘zaro joylashuvi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ining har bir zanjiri uchun bir fazali konstruksiyadagi kabellarning o‘zaro joylashuvi (agar kabel tarmoqlarini qurish uchun bir fazali kabellar tanlangan bo‘lsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini yotqizish usuli va konstruktiv yechimlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer quvurlarda yotqiziladigan maydonlarning mavjudligi, quvurlar turi hamda ularning asosiy parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel konstruksiyasi, o‘tkazgich materiali, o‘tkazgich va ekran kesimlari, tashqi qobiqning foydalanish xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini yerga ulash sxemasi va uni bajarish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarning uzunligi, biriktiruvchi hamda oxirgi muftalar soni, ularning trassada joylashtirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel uzatish tarmoqlarining joylashuvi va turi, shuningdek avtomatik qayta ulashni ta’minlash tamoyillari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini kuchlanishlardan (momaqaldiroq va kommutatsiya) himoya qilish bo‘yicha texnik yechimlar va himoya vositalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Uzunligi 25 km dan ortiq bo‘lgan kabel tarmoqlarini loyihalash va qurishda quyidagilar hisobga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklanmagan (bo‘sh rejimdagi) kabel tarmoqlarining sig‘im toki qiymati hamda ularning qizib ketish xavfi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining yoki unga tutash tarmoqlarda reaktiv quvvatni kompensatsiya qilish vositalarini (shuntlovchi reaktorlar) jihozlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklamasiz kabel tarmoqlarining sig‘im toklarini uzgichlar bilan kommutatsiya qilish imkoniyati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Kabel tarmog‘ini loyihalashda har bir fazani bir vaqtning o‘zida bir nechta parallel kabel orqali bajarishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik yechimdan foydalanishga loyiha hujjatlarida texnik-iqtisodiy va elektr hisob-kitoblar bilan asoslangan hollarda yo‘l qo‘yiladi. Bunda quyidagilar ta’minlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
parallel kabellar o‘rtasida tok yuklamalarining bir tekis taqsimlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ining umumiy elektr sig‘imi va sig‘im toklarining hisobga olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarida induksiyalanadigan toklar va kuchlanishlarning ruxsat etilgan qiymatlardan oshmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i tomonidan hosil qilinadigan magnit maydonning ruxsat etilgan darajada bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarning o‘zaro joylashuvi tok taqsimoti, ekranlardagi yo‘qotishlar, sovutish sharoitlari va elektromagnit ta’sirlarni hisobga olgan holda optimallashtirilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Yer osti kabel tarmoqlari uchun muhofaza zonasi belgilanishi, bunda muhofaza zonasining chegaralari kabel tarmog‘i trassasi bo‘ylab, kabellar ustidagi yer maydoni doirasida, chekka kabellardan har ikki tomonga kamida 1 m masofada bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Kabel tarmoqlarining trassasini tanlash va ularni yotqizish usullariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Kabel tarmoqlarini yotqizish trassasi va usullarini tanlashda quyidagilar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari o‘tkazgichlarining materiali va kesimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining ekranlarini yerga ulash sxemasi (ekranlarda yo‘qotishlarning mavjudligi yoki mavjud emasligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining to‘g‘ri va nol ketma-ketliklar bo‘yicha bo‘ylama aktiv hamda induktiv qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari tomonidan hosil qilinadigan magnit maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir nechta zanjirga ega kabel tarmoqlarining kabellariga xavfsiz xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash shartlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Kabel tarmoqlarining trassasini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Kabel tarmoqlarining trassasi turli yo‘nalish variantlarini texnik-iqtisodiy jihatdan taqqoslash asosida tanlanishi lozim. Bunda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hududning tabiiy xususiyatlari (iqlim sharoiti, seysmik faolligi va xavfli geologik jarayonlarning mavjudligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tabiiy muhitning holati (grunt, yer osti suvlarining agressivligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hududning ahamiyati (tabiatni muhofaza qilish, moddiy madaniy meros, alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini yotqizish natijasida atrof tabiiy muhitga ko‘rsatilishi mumkin bo‘lgan ta’sirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Kabel tarmoqlari trassasini tanlashda quyidagi hududlar va obyektlarni chetlab o‘tish nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydali qazilmalar konlari, kon ajratmalari va yer osti kon ishlanmalari mavjud hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sanoat korxonalari hududlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sug‘oriladigan, zax qochirilgan va boshqa melioratsiyalangan yerlar massivlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘p yillik mevali daraxtzorlar, tokzorlar joylashgan hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tuproqning tabiiy unumdorligi yuqori bo‘lgan yer maydonlari va ularga tenglashtirilgan boshqa yer maydonlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar hamda ularning muhofaza zonalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moddiy madaniy meros obyektlari va ularning muhofaza zonalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tashqi qobig‘iga yemiruvchi ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan kimyoviy moddalar, sanoat chiqindilari, shlak, qurilish chiqindilari, chiqindi poligonlari, ko‘milgan chiqindi joylari yoki agressiv gruntlar mavjud hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muhandislik-geologik sharoiti noqulay bo‘lgan hududlar, shu jumladan botqoqliklar, cho‘kuvchan, bo‘rtuvchan, muzlagan yoki beqaror gruntlar mavjud joylar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Kabel tarmoqlarini loyihalashda kabellarni mexanik shikastlanish, kimyoviy ta’sir, tebranish, qizish hamda qisqa tutashuv natijasida yuzaga keladigan elektr yoyining ta’siridan himoya qilish choralari ta’minlanishi, bunda kabel sarfi texnik jihatdan asoslangan minimal miqdorda qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Kabel tarmoqlari trassasini tanlashda kabel tarmoqlarining issiqlik manbalari va issiqlik nurlanishi manbalariga yaqin joylashtirilishiga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha texnik yechimlar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday joylashtirishning oldini olish imkoniyati mavjud bo‘lmaganda kabel tarmog‘i kabelning ruxsat etilgan harorat rejimi, tok o‘tkazish qobiliyati, issiqlik ta’siridan himoyalash choralari hamda ekspluatatsiya sharoitlari hisobga olingan holda loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Aholi punktlarida kabel tarmoqlarining trassasini transport qatnovi mavjud bo‘lmagan yoki cheklangan ko‘chalar bo‘ylab, trotuarlar ostidan, hovlilar, texnik yo‘laklar hamda maysazorlar bo‘ylab joylashtirish nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmoqlari trassasini ko‘chalarning qatnov qismi bo‘ylab, kabellar polimer himoya quvurlari ichida joylashtirilgan holda loyihalashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni polimer himoya quvurlari ichiga joylashtirishda quyidagilar ta’minlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini ochiq (transheya) yoki yopiq (gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash) usullarda o‘tkazish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini mexanik shikastlanishlardan (transport harakati natijasida yuzaga keladigan tebranish ta’siri) himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini agressiv muhit ta’siridan (yo‘llardan foydalanishda qo‘llaniladigan kimyoviy moddalar va reagentlar) himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yo‘l qoplamasini ochmasdan kabelni ta’mirlash yoki yangisiga almashtirish uchun uni himoya quvuridan chiqarib olish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biriktiruvchi muftalarni qatnov qismi ostida joylashtirishga muftalarni transport yuklamalaridan qo‘shimcha himoya qilish choralari nazarda tutilgan hollarda yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ekranlar transpozitsiyasi nazarda tutilgan kabel tarmoqlarida transpozitsiya quduqlari va ekranlarni yerga ulash quduqlarini avtomobil yo‘llarining qatnov qismida joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur quduqlar ularga tezkor kirish, xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash ishlarini xavfsiz bajarish imkoniyatini ta’minlaydigan joylarda, shu jumladan trotuar, maysazor yoki texnik yo‘lak hududida joylashtirilishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quduqlarga tezkor xizmat ko‘rsatish imkoniyati esa ularning kirish qismlarini trotuar yoki maysazor hududiga chiqarish orqali ta’minlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Kabel tarmoqlari trassasini tanlashda ularni boshqa yuqori va past kuchlanishli kabel tarmoqlari, shuningdek nazorat kabellari o‘tkazilishi mo‘ljallangan yoki o‘tkazilgan tunnellarda (metropoliten tunnellari) joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyihalanayotgan kabel tarmoqlarini mavjud ishlab turgan kabellar joylashgan tunnellardan o‘tkazish zarurati yuzaga kelganda trassani tanlash jarayonida elektromagnit ta’sirlar hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni tunnellarda yotqizishda mavjud kabellarga va ularning ishlash rejimiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaslik, kabellarga xizmat ko‘rsatish va ularni ta’mirlash imkoniyatini cheklamaslik, shuningdek boshqa elektr tizimlarining normal ishlashiga xalaqit bermaslik ta’minlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Kabel tarmoqlarini ko‘priklar, yo‘l o‘tkazgichlar bo‘ylab o‘tkazishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel tarmoqlarining joylashuvi uning qizishi va sovushiga ta’sir qiluvchi omillar (tashqi muhit harorati, quyosh radiatsiyasi, himoya quvurlari yoki kanallarining materiali, kabelning ruxsat etilgan tok yuklamasi) hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Elektr energiyasini uzatish uchun kabel tarmoqlarini yotqizishda amaldagi ehtiyojlar bilan birga, kelgusida elektr yuklamalarining ortishi hamda kabel tarmoqlarini kengaytirish imkoniyati loyiha yechimlarida hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Energetika obyektlarining binolari ichida kabel tarmoqlari trassasi kabel konstruksiyalari bo‘ylab, shuningdek quvurlar, kanallar, tunnellar, shaxtalar va kabel qavatlarida yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Kabel konstruksiyalari kabel tarmoqlaridagi kabellarning massasini, shuningdek tarmoqda qisqa tutashuv toklari o‘tganda kabellarga ta’sir etuvchi elektrodinamik kuchlarni hisobga olgan holda loyihalanishi, bunda kabel konstruksiyalari olovbardosh materiallardan tayyorlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Kabel tarmoqlari trassalari ko‘chki, karst, soliflyuksiya, tosh qulash, sel oqimlari, suv havzalari qirg‘oqlarining yemirilishi va qayta shakllanishi, tektonik yoriqlar, agressiv gruntlar, beqaror qiyaliklar hamda yer osti kon ishlanmalari bilan bog‘liq xavfli geologik va muhandislik-geologik jarayonlar kuzatiladigan hududlarni chetlab o‘tgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shuningdek, kabel tarmoqlari trassalarini kul uyumlari, chiqindixonalar, keng daryo qayirlari, botqoqliklar, sho‘rlangan gruntlar, ko‘chma qumlar, qiya tog‘ hududlari va cho‘kuvchan gruntli hududlardan o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur hududlarni chetlab o‘tish imkoniyati bo‘lmaganda, kabel tarmoqlarini polimer himoya quvurlari ichida, germetik tarzda, gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli orqali yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan o‘tkazilgan kabel tarmoqlari joylashgan hududlarda grunt ko‘chishining oldini olish choralari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli orqali yotqiziladigan kabel tarmoqlari muftalarsiz va uzluksiz holda yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Tog‘li hududlarda kabel tarmoqlari trassalarini qiyalik burchagi 30° dan ortiq bo‘lgan uzun qiya maydonlarda serpantin (ilon izi yo‘li) shaklida yotqizish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda trassalarda ulovchi va transpozitsiya muftalar tekis maydonchalarda joylashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Kabel tarmoqlari trassalarini joylashtirishda ularning o‘zaro va quvurlar bilan kesishishiga yo‘l qo‘yilmaydi (bundan kabellarni nomagnit materialdan tayyorlangan polimer himoya quvurlari ichida yotqizilgan hollar mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Himoya quvurlari ichida yotqiziladigan kabel tarmoqlari trassasining qismlari (bundan gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan bajariladigan qismlar mustasno) to‘g‘ri chiziqli qilib loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Himoya quvurlari ichida yotqiziladigan kabel tarmoqlari trassalarining to‘siqlar bilan kesishish qismlari, qoida tariqasida, kesib o‘tilayotgan to‘siqqa nisbatan to‘g‘ri burchak ostida loyihalashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Kabel tarmoqlarini yotqizish trassalarida 90° burchak ostidagi egilishlar soni 8 tadan ortiq bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Kabel tarmoqlarini yotqizish usullarini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Kabel tarmoqlari loyihasida kabel tarmoqlari trassasining har bir qismi uchun kabellarni yotqizish usuli texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan holda tanlanishi lozim. Bunda quyidagi yotqizish usullaridan biri yoki ularning kombinatsiyasi qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transheyalarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transheyalarga yotqizilgan polimer himoya quvurlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer ostida polimer himoya quvurlarida, gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli orqali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel kanallari va lotoklarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel estakadalari va konstruksiyalari bo‘ylab;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel bloklarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel inshootlari va ishlab chiqarish binolari ichida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv ostida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
po‘lat arqonlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus inshootlarda (ko‘priklar, dambalar, to‘g‘onlar, prichallar va boshqa shunga o‘xshash inshootlar bo‘ylab);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik tarmoqlari, quvur o‘tkazgichlar, avtomobil yo‘llari, temir yo‘llar va boshqa muhandislik kommunikatsiyalari bilan kesishgan joylarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Kabellarni transheyalarda temir-beton lotoklar ichida yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni temir yo‘l yo‘llari bo‘ylab joylashgan maxsus lotoklarda (kanallar) yotqizishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda lotoklar (kanallar) yer yuzasida yoki qisman chuqurlashtirilgan holda joylashtirilishi hamda ularning ichki bo‘shlig‘i grunt bilan to‘ldirilmagan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Kabel tarmoqlarini transheyalarda yotqizish quyidagi hollarda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq yer qazish ishlarini bajarish imkoniyati mavjud bo‘lganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlariga yuqori mexanik ta’sirlar mavjud bo‘lmaganda (transport vositalaridan tushadigan ortiqcha bosim, transport harakati natijasida gruntning xavfli tebranishlari hamda seysmik ta’sir xavfi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari agressiv muhit ta’siriga uchramaydigan sharoitlarda joylashtirilganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Kabel tarmoqlari transheya ichida muhandislik kommunikatsiyalari yoki boshqa kabel tarmoqlari bilan kesishgan hollarda, kesishish joylarida kabellar himoya quvurlari ichida yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Kabel tarmoqlarini polimer himoya quvurlari ichida yotqizish (transheyalarda yoki transheyasiz yopiq usulda hamda gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli orqali) amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur usul quyidagi hollarda qo‘llanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq yer qazish ishlari hajmini kamaytirish zarur bo‘lganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini mexanik shikastlanishdan himoya qilish talab etilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari avtomobil yo‘llari, temir yo‘llar, maydonlar, xiyobonlar va boshqa hududlar ostidan o‘tkazilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari tor sharoitlarda yoki mavjud muhandislik kommunikatsiyalari zich joylashgan hududlarda yotqizilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari muhandislik kommunikatsiyalari yoki boshqa kabel tarmoqlari bilan kesishgan joylarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar suv havzasidan qirg‘oqqa chiqish hududlarida himoya qilinishi zarur bo‘lganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar xavfli moddalar, chiqindilar yoki agressiv muhit ta’siridan himoya qilinishi zarur bo‘lganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarini ta’mirlash yoki almashtirish imkoniyatini ta’minlash zarur bo‘lganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining elektr stansiyalari va podstansiyalari hududiga kirish hamda chiqish joylarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kengligi 500 m dan kam bo‘lgan daryolar, kanallar va boshqa suv havzalarini kesib o‘tishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Kabel tarmoqlarini pichoqsimon kabel yotqizgichlar yordamida transheyasiz yotqizish usulini qo‘llashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Elektr stansiyalari va podstansiyalar hududida kabel tarmoqlarini himoyalanmagan holda transheyalarda yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday hududlarda kabellar himoya quvurlari, kabel lotoklari yoki boshqa kabel konstruksiyalari orqali mexanik shikastlanishdan himoyalangan holda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Sanoat korxonalari hududida kabel tarmoqlarini yotqizish kabel estakadalari, himoya quvurlari, kabel konstruksiyalari yoki boshqa kabel inshootlari orqali, ochiq yoki himoyalangan usulda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Transport harakati jadal bo‘lgan ko‘chalar, maydonlar va avtomobil yo‘llarini kesib o‘tishda kabel tarmoqlari po‘lat yoki polimer himoya quvurlari ichida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda, temir yo‘llar, daryolar, kanallar va boshqa suv havzalari, keng ko‘chalar hamda transport harakati jadal bo‘lgan ko‘chalar bilan kesishish joylarida polimer himoya quvurlarini transheyasiz yopiq usulda (gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli orqali) yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Kabel tarmoqlari trassasining quvurlar orqali bajariladigan kesishuv maydonlarida loyiha hujjatlarida zaxira quvurlar nazarda tutilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesishuvlar gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli bilan bajarilganda, kabel tarmog‘ini keyinchalik ta’mirlash yoki almashtirish imkoniyatini ta’minlash maqsadida zaxira quvurlar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlarining har bir zanjiri uchun zavod sharoitida tayyorlangan, germetiklangan kamida bitta zaxira quvur nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira quvur uchlari germetik yopuvchi qopqoqlar bilan berkitilgan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Kesishish joylarida zaxira kabellarni nazarda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira kabellar soni texnik-iqtisodiy asoslash orqali belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira kabellar himoya qobig‘iga ega bo‘lishi hamda mavjud ishchi kabellarning har birini almashtirish imkonini beradigan tarzda yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli orqali amalga oshirilgan yopiq o‘tish uzunligi 100 m dan ortiq bo‘lganda, shuningdek texnik-iqtisodiy asoslash mavjud bo‘lganda, zaxira kabeli joylashtirilgan zaxira quvurlar nazarda tutilishi lozim (bir fazali konstruksiyadagi kabellardan iborat kabel tarmoqlari uchun har bir zanjirga kamida bitta zaxira kabel nazarda tutilishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Bir oqimda 10 ta va undan ortiq kabel tarmoqlari yotqizilganda, ularni kollektorlarda, kabel kanallarida yoki kabel tunnellarida joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Seysmik hududlarda, agressiv iqlim sharoitlariga ega joylarda, shuningdek kabellarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan boshqa sharoitlarda kabel tarmoqlari bir-biri bilan ketma-ket ulangan, yaxlit va germetik quvur kanallarida yer ostidan yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda quvur kanallari quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarning og‘irligi, quvurlarning o‘z og‘irligi, shuningdek tashqi mexanik ta’sirlarga, (yuklamalar, tebranishlar va zarbalar) deformatsiyasiz hamda shikastlanmasdan bardosh beradigan darajada mustahkam bo‘lishi (yotqiziladigan kabellarning turi, soni, kuchlanish darajasi hamda ekspluatatsiya sharoitlariga bog‘liq hisobiy yuklamalar inobatga olinishi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlar suv, namlik, agressiv muhit, korroziya va boshqa salbiy ta’sirlarga chidamli materiallardan tayyorlangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning geometrik o‘lchamlari, jumladan ichki diametri yoki kengligi, yotqizish chuqurligi, devor qalinligi va boshqa konstruktiv ko‘rsatkichlari loyiha hujjatlariga muvofiq bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur kanallari, kabel tunnellari yoki kabel inshootlarining mustahkamligi va ishonchliligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan yoriqlar, cho‘kishlar, bo‘shliqlar, deformatsiyalar va boshqa nuqsonlarga ega bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning tashqi yuzasi korroziya, agressiv muhit va boshqa salbiy ta’sirlardan himoya qiluvchi qoplama bilan qoplanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Kabel tarmoqlarini yotqizishda bir fazali kabellarni uchburchak shaklida joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar quvurlarsiz yotqizilgan hollarda, har bir kabel tarmoqlari zanjirining bir fazali kabellari bir-biriga zich tutashtirilgan uchburchak shaklida mazkur SHNQning 1-ilovasi 1-rasmiga muvofiq joylashtirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 — 500 kV kuchlanishli kabel tarmoqlari quvurlar ichida yotqizilganda har bir bir fazali kabel alohida quvurda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir kabel tarmog‘i zanjiriga tegishli quvurlar bir-biriga zich tutashtirilgan uchburchak shaklida quvurlar dastasi ko‘rinishida, mazkur SHNQning 1-ilovasi 2-rasmiga muvofiq joylashtirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Kabellarni yer ostiga yotqizish chuqurligi (kabelning muftalardan chiqadigan qismlari bundan mustasno) trassaning barcha qismida bir xil bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabellarni yotqizish chuqurligi mazkur SHNQning 259-bandiga muvofiq bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zanlari va qirg‘oqlari yuvilishga moyil bo‘lgan daryolar, kanallar va boshqa suv obyektlarini kesib o‘tishda kabel tarmoqlarini yotqizish usuli hamda chuqurligi mahalliy gidrologik, muhandislik-geologik va ekspluatatsiya sharoitlarini hisobga olgan holda loyiha hujjatlarida asoslanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Kabellarni mahkamlash hamda zaxira elementlarga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Kabel tarmoqlar montaj qilish va ekspluatatsiya qilish jarayonida mexanik zo‘riqishlar hamda shikastlanishlar yuzaga kelishining oldi olinadigan tarzda joylashtirilishi lozim. Bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) kabellar grunt siljishi, shuningdek kabellar yoki ular yotqizilgan konstruksiyalarning harorat ta’sirida deformatsiyalanishini hisobga olgan holda, yetarli uzunlikdagi zaxira bilan yotqizilishi hamda loyiha hujjatlarida 1 km trassa uchun quyidagi uzunlikdagi kabel nazarda tutilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel yerga yotqizilganda — 1 km trassa uchun 1,04 km kabel;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv to‘siqlari orqali yotqizilganda — 1 km trassa uchun 1,14 km kabel;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel kanalizatsiyasi orqali yotqizilganda — 1 km trassa uchun 1,057 km kabel;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) kabellar konstruksiyalar, devorlar, yopmalar va boshqa shunga o‘xshash elementlar bo‘ylab gorizontal yotqizilganda, ular kabel uzunligi bo‘ylab belgilangan oraliqlarda, oxirgi nuqtalarda, muftalarda, burilish joylarining ikkala tomonida, shuningdek biriktiruvchi va transpozitsiya muftalar joylashgan hududlarda mustahkam hamda tekis mahkamlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d) kabellar konstruksiyalar va devorlar bo‘ylab vertikal yotqizilganda, ular qobiqlarning deformatsiyalanishiga hamda muftalardagi sim ulanishlarining buzilishiga yo‘l qo‘ymaydigan tarzda mustahkam mahkamlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e) zirhlanmagan kabellar yotqiziladigan konstruksiyalar kabel qobiqlarini mexanik ta’sirlardan himoya qilishni ta’minlashi hamda kabellar qattiq mahkamlanadigan joylarda ham qobiqlar shikastlanish va korroziyadan himoyalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
f) mexanik shikastlanishlar yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan joylarda joylashgan kabellar pol yoki yer sathidan 3 m dan 4 m gacha balandlikda hamda yer ostida 0,5 m dan 0,7 m gacha chuqurlikda yonmaydigan, bir fazali kabellar uchun esa magnitsiz materiallar bilan himoyalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) ekspluatatsiya davomida kabellar boshqa kabellar bilan yonma-yon joylashtirilganda, ularning shikastlanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun zarur choralar ko‘rilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h) kabellar qizib ketishining oldini olish uchun ular qiziydigan sirtlardan yetarli masofada yotqizilishi, shuningdek berkituvchi armatura (zadvijka) va flanesli birikmalar o‘rnatilgan joylarda issiq moddalarning sizib chiqishi yoki oqib ketishi ehtimoli mavjud bo‘lsa, kabellarni himoya qilish choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Kabel inshootlarida materiallar, asbob-uskunalarni saqlashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Kabel tarmoqlarining muhofaza zonalariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Yer osti va suv osti kabel tarmoqlari joylashgan hududlarda muhofaza zonalari quyidagi tartibda belgilanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aloqa kabellari va optik tolali aloqa kabellari bilan birgalikda yotqizilmagan yer osti kabel tarmoqlari bo‘ylab ularning har ikki tomonida chekka kabellardan 1 m masofada joylashgan vertikal tekisliklar bilan chegaralangan yer uchastkasi ko‘rinishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aloqa kabellari va optik tolali aloqa kabellari bilan birgalikda yotqizilgan yer osti kabel tarmoqlari bo‘ylab ularning har ikki tomonida chekka kabellardan 2 m masofada joylashgan vertikal tekisliklar bilan chegaralangan yer uchastkasi ko‘rinishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv osti elektr uzatish kabel tarmoqlari bo‘ylab suv yuzasidan suv tubigacha bo‘lgan, kabel taqmoqlarining har ikki tomonida chekka kabellardan 100 m masofada joylashgan vertikal tekisliklar bilan chegaralangan suv maydoni ko‘rinishida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Kabel tarmoqlarining muhofaza zonalari axborot belgilari bilan belgilangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Kabel tarmoqlari trassasi qurilishsiz hududlardan o‘tganda, shuningdek kuchlanishi 110 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari uchun va aholi punktlarida axborot belgilari o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Axborot belgilari kabel tarmoqlari trassasining burilish joylarida, birlashtiruvchi muftalar joylashgan hududlarda, yo‘llar va yer osti inshootlari bilan kesishish joylarining har ikki tomonida, binolarga kirish joylarida, shuningdek trassaning to‘g‘ri qismlarida har 100 m oraliqda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Haydaladigan yerlarda axborot belgilari kamida har 500 m oraliqda o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. 35 kV va undan yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlarining trassasini aniqlash hamda ularni identifikatsiya qilish maqsadida kabel tarmoqlarining butun uzunligi bo‘ylab elektron markerlardan (antennani o‘z ichiga olgan ma’lum shakldagi germetik korpus, past chastotali passiv rezonans kontur, buyumlar, kabellar hamda kabel armaturalarini tamg‘alash uchun elektron belgi) foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Elektron markerlar bir-biridan 50 m dan ortiq bo‘lmagan masofada, shuningdek trassa burilish burchaklarida, trassaning chuqurlashgan nuqtalarida, muftalar montaj qilinadigan joylarda, quvur orqali o‘tish qismlari chegaralarida, boshqa muhandislik kommunikatsiyalari bilan kesishish joylarida, suv to‘siqlaridan o‘tish hududlari chegaralarida, kabel qobig‘i va o‘rnatilgan optik tolalarni ta’mirlash joylarida o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Kuchlanishi 6 kV dan 20 kV gacha bo‘lgan kabellar transheyalarda yotqizilganda kabel trassasi signal tasmasi bilan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Signal tasmasi transheyada kabellar ustidan, ularning tashqi qoplamasidan 250 mm masofada yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheyada bitta kabel yotqizilganda, signal tasmasi kabel o‘qi bo‘ylab joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir nechta kabel yotqizilganda, signal tasmasining chetlari chekka kabellardan kamida 50 mm tashqariga chiqib turishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheya kengligi bo‘ylab bittadan ortiq signal tasmasi yotqizilganda, qo‘shni signal tasmalar kamida 50 mm kenglikda ustma-ust joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Kabellarni tanlash va ekranlarni yerga ulash sxemalariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Kabel markasi foydalanish sharoitlarida atrof-muhit ta’siri, yotqizish va montaj qilish jarayonida yuzaga keladigan mexanik zo‘riqishlar hamda ekspluatatsiya sharoitlarini inobatga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Kabel turi va konstruktiv yechimi quyidagi omillarni hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning nominal kuchlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tok o‘tkazuvchi simlarining soni (bir fazali, uch fazali kabel, simlarning shakli va konstruksiyasi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel izolyatsiyasining turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelni germetiklash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tashqi qobig‘ining turi va himoya xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
optik tolani integratsiya qilish zarurati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Kabelning turi va konstruktiv yechimi qabul qilingandan so‘ng quyidagilar aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranining materiali va kesimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ining kabellari ekranlarini yerga ulash sxemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tok o‘tkazuvchi simining materiali va kesimi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tarmoqdagi qisqa tutashuv toklarining qiymati hamda ularni o‘chirish vaqtiga bog‘liq holda kabel ekranining materiali va kesimi aniqlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarni yerga ulash sxemasi (ekranlardagi quvvat yo‘qotishlari bilan yoki ularsiz), shuningdek kabellarni sovutish sharoitlariga ta’sir qiluvchi yotqizish sharoitlarini inobatga olgan holda kabel tok o‘tkazuvchi simining materiali va kesimi aniqlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dastlabki bosqichda ekranlarda quvvat yo‘qotishlarisiz ishlaydigan sxema qabul qilingan bo‘lsa, hisob-kitoblar asosida ekranlarni yerga ulashning optimal sxemasi aniqlanishi, bunda ekranlarni bir tomonlama yerga ulash, ekranlarni transpozitsiyalash yoki ularning kombinatsiyasidan foydalanish imkoniyati ko‘rib chiqilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Kabellar va ularning ekranlarini yerga ulash sxemalarini tanlash quyidagi omillarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tarmoqning qisqa tutashuv tokining qiymati va/yoki rele himoyasi bilan qisqa tutashuvni uzib qo‘yish vaqti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i bo‘yicha uzoq muddatli normal rejimda yoki turli avariya va avariyadan keyingi rejimlarda uzatilishi rejalashtirilgan quvvat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i yukining xususiyati va uning sutkalik hamda yillik o‘zgarish grafiklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni yotqizish usuli va sharoitlari, atrof-muhit parametrlari (grunt, havo);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
himoya quvurlarining tashqi diametri, devor qalinligi hamda quvur materiali solishtirma issiqlik qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
parallel kabel va issiqlik tarmoqlari bilan yaqinlashish yoki kesishish holatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur ma’lumotlardan bittasi o‘zgargan taqdirda, kabellar hamda ularning ekranlarini yerga ulash sxemasi qayta tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Elektr kabellarini tanlash hamda ularning ekranlarini yerga ulash sxemasini aniqlash uchun tarmoqning bo‘ylama aktiv va induktiv qarshiliklari to‘g‘ri va nol ketma-ketliklar bo‘yicha hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Nominal kuchlanishi 110 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlarini loyihalashda ularning holatini monitoring qilish tizimlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni haroratni nazorat qilish tizimi bilan jihozlashda kabel ekrani tarkibiga o‘rnatilgan optik tolalardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Kabel konstruksiyasi, uning izolyatsiyasi va tok o‘tkazuvchi simlarini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Kabellar va kabel armaturalarining nominal kuchlanishi O‘z DSt IEC 60183:2019 ga muvofiq tanlanishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan plastmassa izolyatsiyali kabellar O‘z DSt IEC 60502-2:2020 ga muvofiq bo‘lishi tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan kabellar esa O‘z DSt IEC 60840 hamda O‘z DSt IEC 62067:2019 larga muvofiq bo‘lishi tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari uchun kabelning nominal kuchlanishini tanlashda tarmoq neytralining yerga ulanish rejimi hamda bir fazali yerga tutashuv rejimining davomiyligi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel elektr uzatish tarmoqlarida kabellarning belgilangan nominal kuchlanishlari quyidagi 1-jadvalga muvofiq qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 35 kV li kabel elektr uzatish tarmoqlardagi kabellarning belgilangan nominal kuchlanishlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Tarmoqning nominal kuchlanishi, kV

Tarmoqning eng katta ishchi kuchlanishi, kV

Kabel va armaturalarning kuchlanishlari,

U0/U, kV

“A”, “B” toifalari

“C” toifasi

6

7,2

3,6/6

6/10

10

12

6,0/10

8,7/15

15

17,5

8,7/15

12,0/20

20

24

12,0/20

18,0/30

35

40,5

18,0/30

-

Izoh:

kabellarni tasniflash va belgilash maqsadida uch ko‘rsatkichli nominal kuchlanish qoida tariqasida, ketma-ket U0/U (Um) shaklida yoziladi;

U0 – kabelning nominal fazaviy kuchlanishi (tok o‘tkazuvchi sim va yerga ulangan ekran orasidagi kuchlanish);

U – kabelning nominal kuchlanishi (qo‘shni fazalarning tok o‘tkazuvchi simlari orasidagi kuchlanish);

Um – tarmoqning eng katta ishchi kuchlanishi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari uchun kabelning nominal kuchlanishini tanlashda tarmoq toifasi, tarmoq neytralining yerga ulanish rejimi hamda bir fazali yerga tutashuv davomiyligi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda tarmoq neytralining quyidagi yerga ulanish rejimlari inobatga olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
izolyatsiyalangan neytral;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoyni so‘ndiruvchi reaktor orqali yerga ulangan neytral (kompensatsiyalangan neytral);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rezistor orqali yerga ulangan neytral (rezistiv yerga ulangan neytral);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kombinatsiyalangan neytral.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari bir fazali yerga tutashuvdan himoya qurilmalari bilan jihozlanishi va shikastlangan kabel tarmoqlarini yoki taqsimlash qurilmasining tegishli shina seksiyasini avtomatik ravishda tezkor o‘chirishni ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Shikastlangan kabel tarmog‘ining bir fazali yerga tutashuv holatida (beqaror (yoy) ega bo‘lgan bir fazali yerga tutashuvda) avtomatik ravishda o‘chiruvchi himoya mavjud bo‘lmaganda kabellarning nominal kuchlanishi mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan “C” toifasi bo‘yicha tarmoqning nominal kuchlanishidan bir yuqori kuchlanish darajasiga mos qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 35 kV bo‘lgan tarmoqlarda har qanday bir fazali yerga tutashuv o‘chirilishi, kabelning kuchlanish sinfi esa tarmoqning kuchlanish sinfiga mos bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda kabellar va kabel armaturalarining nominal kuchlanishi tarmoq toifasi (“A”, “B” yoki “C”) hisobga olingan holda mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq tanlanishi lozim. Kabel va armaturalar uchun U0/U(Um) kuchlanish qiymatlari quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3,6/6 (7,2) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6/10 (12) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8,7/15 (17,5) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12/20 (24) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18/30 (36) kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Nominal kuchlanishi 110 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan, neytrali yerga ulangan hamda istalgan qisqa tutashuvni tezkor va selektiv o‘chirishni ta’minlaydigan tarmoqlarda qo‘llaniladigan kabellar va kabel armaturalarining nominal kuchlanishi tarmoqning nominal kuchlanishiga mos bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 dan 500 kV gacha bo‘lgan tarmoqlar uchun kabellarning nominal kuchlanishlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Tarmoqning nominal kuchlanishi, kV

Tarmoqning eng katta ishchi kuchlanishi, kV

Kabel va armaturalarning kuchlanishi, U0/U, kV

110

126

63/110

150

172

86/150

220

252

127/220

330

363

190/330

500

525

290/500

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Kuchlanishi 110 dan 500 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda kabellar va armaturalar uchun eng katta ishchi kuchlanishning yo‘l qo‘yiladigan qiymati Um quyidagicha bo‘lishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV tarmoq uchun — 123 kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150 kV tarmoq uchun — 170 kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 kV tarmoq uchun — 245 kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330 kV tarmoq uchun — 362 kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 kV tarmoq uchun — 550 kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar va armaturaning uchta U0/U (Um) kuchlanishining yo‘l qo‘yiladigan qiymatlari quyidagicha bo‘lishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV tarmoq uchun — 63/110 (123) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150 kV tarmoq uchun — 86/150 (170) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 kV tarmoq uchun — 127/220 (245) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330 kV tarmoq uchun — 190/330 (362) kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 kV tarmoq uchun — 2 90/500 (550) kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Kabel konstruksiyasini (bir fazali yoki uch fazali) tanlashda kabellarni ishlab chiqarish, tashish, yotqizish, montaj qilish va ekspluatatsiya qilish sharoitlaridan kelib chiqadigan texnik cheklovlarni hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 35 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda uch fazali kabellar qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda uch fazali kabellarning tok o‘tkazuvchi simlari kesimi, qoida tariqasida, 240 mm² gacha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 20 kV gacha bo‘lgan uch fazali kabellarda sektor shaklidagi tok o‘tkazuvchi simlar qo‘llanilganda, tok o‘tkazuvchi simlar kesimini 400 mm² gacha qabul qilishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar nominal kuchlanishi 500 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda bir fazali kabellarning tok o‘tkazuvchi simlari kesimi, qoida tariqasida, 2500 mm² gacha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Kabel konstruksiyasini (bir fazali yoki uch fazali) tanlash tarmoq neytralining yerga ulanish rejimini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar faqat bir fazali yerga tutashuvdan himoya bilan jihozlangan, qisqa tutashuvda tarmoqni tezda uzib qo‘yishga ta’sir qiluvchi, shu jumladan o‘zgaruvchan tok xususiyatiga ega bo‘lgan kabel tarmoqlarida foydalanilishga yo‘l qo‘yiladi. Bunday tarmoqlarga quyidagilar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
neytrali bevosita yerga ulangan tarmoqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
neytrali samarali yerga ulangan tarmoqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
neytrali past omli rezistor orqali yerga ulangan tarmoqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
neytrali kombinatsiyalangan usulda (rezistor va reaktor) yerga ulangan tarmoqlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali yerga tutashuvda shikastlangan maydonni tezkor o‘chirish ta’minlanmagan tarmoqlarda, qoida tariqasida, uch fazali kabellardan foydalanish nazarda tutiladi. Bunda tarmoq neytrali izolyatsiyalangan, yoyni so‘ndiruvchi reaktor orqali yerga ulangan yoki rezistor orqali yerga ulangan bo‘lishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Nominal kuchlanishi 6 kV dan 20 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda uch fazali kabellardan foydalanish nazarda tutilganda, kabelning tok o‘tkazuvchi simlari shakli kabel konstruksiyasi, yotqizish sharoitlari, tok yuklamasi, issiqlik rejimini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 6 kV dan 20 kV gacha bo‘lgan uch fazali kabellarda sektor shaklidagi uchta ko‘p simli tok o‘tkazuvchi kesim qo‘llanilganda, kabelning tashqi diametri dumaloq kesimli kabellarga nisbatan kichikroq bo‘lishi, bunda kabellarda har bir tok o‘tkazuvchi sim kesimini 400 mm² gacha qabul qilishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 6 kV dan 20 kV gacha bo‘lgan dumaloq shakldagi uchta ko‘p simli tok o‘tkazuvchi jilaga ega uch fazali kabellar sektor shaklidagi jilalarga ega kabellarga nisbatan tashqi diametrining kattaligi bilan tavsiflanadi hamda har bir jilasining kesimi 240 mm² gacha bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 20 kV gacha bo‘lgan kabellar uchun tok o‘tkazuvchi sim shakli talab etiladigan kesim, kabellarni tortish sharoitlari hamda muftalarni o‘rnatish sharoitlarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Nominal kuchlanishi 6 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda bir fazali kabellar qo‘llanilganda, tok o‘tkazuvchi sim konstruksiyasi kabelning nominal kuchlanishi, tok yuklamasi, kesimi, issiqlik rejimini hisobga olgan holda tanlanishi, bunda quyidagi tok o‘tkazuvchi sim konstruksiyalaridan foydalanish mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dumaloq shakldagi ko‘p tolali tok o‘tkazuvchi sim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Milliken turidagi segmentlangan dumaloq tok o‘tkazuvchi sim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘tkazgichlarda yuzaki ta’sirni kamaytirish maqsadida Milliken turidagi segmentlangan tok o‘tkazuvchi simlardan quyidagi hollarda foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘ndalang kesimi 1000 mm² va undan ortiq bo‘lgan kabellarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘ndalang kesimi 1200 mm² va undan ortiq bo‘lgan alyuminiy tok o‘tkazuvchi simli kabellarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Segmentlangan tok o‘tkazuvchi simlardan kichikroq kesimli kabellarda ham loyiha hujjatlarida texnik jihatdan asoslangan hollarda foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Kabel izolyatsiyasi materiali kabel tarmog‘ini yotqizish, montaj qilish va ekspluatatsiya qilish sharoitlarini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 6 dan 500 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda tikilgan polietilen izolyatsiyali kabellarni qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tikilgan polietilen izolyatsiyali kabellar tok o‘tkazuvchi simlarining harorati 90 °C gacha bo‘lgan uzoq muddatli ish rejimida ishlashga mo‘ljallangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polipropilen izolyatsiyali kabellar 6 dan 500 kV gacha nominal kuchlanishli tarmoqlarda ham qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Nominal kuchlanishi 10 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda polivinilxlorid plastikat izolyatsiyali kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Nominal kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda etilen-propilen rezina izolyatsiyali yoki unga tenglashtirilgan elastomer izolyatsiyali kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur kabellar yuqori moslashuvchanlik talab etiladigan quyidagi hollarda qo‘llanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tikilgan polietilen va polivinilxlorid izolyatsiyali kabellar bilan ta’minlab bo‘lmaydigan egilish radiuslari talab etiladigan tor sharoitlarda kabellarni montaj qilishda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past harorat sharoitida kabellarni montaj qilishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Kabellarning tashqi qobig‘ini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Nominal kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan bir fazali va uch fazali kabellar uchun tashqi qobiq qalinligi mazkur SHNQning 3-jadvalida belgilangan minimal qiymatlardan kam bo‘lmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6–35 kV kabellarning tashqi qobig‘ining nominal qalinligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Tashqi qobiq ostidagi kabelning diametri, mm

Tashqi qobiqning nominal qalinligi, mm, kamida

40 gacha (40 ham kiradi)

2,5

40 dan 50 gacha (50 ham kiradi)

2,7

50 dan 60 gacha (60 ham kiradi)

2,9

60 va undan ortiq

3,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Nominal kuchlanishi 110 dan 500 kV gacha bo‘lgan kabellar uchun kabellarning tashqi qobig‘ining qalinligi kamida 4 mm bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Murakkab konstruktiv yechimlarga ega kabel tarmoqlari uchun kuchaytirilgan tashqi qobiqli kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Nominal kuchlanishi 35 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmoqlarida kabellarning ichki qismiga namlik va suv kirishining oldini olish maqsadida quyidagi konstruktiv himoya choralarini nazarda tutish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tok o‘tkazuvchi sim bo‘ylab suv tarqalishini cheklovchi bo‘ylama germetiklash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekrani bo‘ylab suv tarqalishini cheklovchi bo‘ylama germetiklash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranini alyuminiy-polimer tasma bilan qoplash orqali ko‘ndalang germetiklash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Barcha nominal kuchlanishli kabellarda tashqi qobiq materiali kabel tarmog‘ini yotqizish va ekspluatatsiya qilish sharoitlari, mexanik, kimyoviy, namlik va harorat ta’sirlari, shuningdek yong‘in xavfsizligi talablarini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Kuchlanishi 6 dan 35 kV gacha bo‘lgan tarmoqlarda quyidagilar qo‘llanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer ostiga yotqizishda polietilen qobiqli kabellar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq havoda yotqizilganda polivinilxlorid qobiqli kabellar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq havoda bir nechta kabellar yotqizilganda (guruhli yotqizishda) olovbardosh, past yonuvchanlikka ega polivinilxlorid qobiqli kabellar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polietilen qobiqli kabellarning kislorod kirishi mumkin bo‘lgan chiqish joylari olovbardosh qoplama bilan qoplanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polivinilxlorid tashqi qobiqli kabellarni bevosita gruntga yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Kuchlanishi 110 — 500 kV bo‘lgan kabel tarmoqlarida quyidagi turdagi kabellar qo‘llanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yerga yotqizilganda — olovbardosh, past yonuvchanlikka ega polivinilxlorid qobiqli kabellar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq havoda yotqizilganda — tarkibida galogenlar bo‘lmagan polimer kompozitsiyali qobiqli kabellar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polietilen qobiqli kabellarning kislorod kirishi mumkin bo‘lgan chiqish joylari yotqizilgandan so‘ng olovbardosh tarkib bilan qoplanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Grafit qoplamali tashqi qobig‘i bo‘lgan kabellar quyidagicha qo‘llanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabellar ochiq usulda yoki quvurlar ichida yotqizilishiga yo‘l qo‘yiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabellar ochiq usulda yoki quvurlar ichida yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Zirhlangan kabellarni qo‘llashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Nominal kuchlanishi 6 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlarini qurishda, qoida tariqasida, zirhlanmagan kabellardan foydalanish nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Simli zirh quyidagi hollarda qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelni trassa bo‘ylab tortib yotqizishda (uzun trassalarda yoki burilishlari ko‘p bo‘lgan trassalarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g‘adir-budur gruntlar, gruntning siljishi, ko‘chkilar, zilzilalarda kabellarni mexanik himoyalash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni uchinchi shaxslar tomonidan yetkazilishi mumkin bo‘lgan mexanik ta’sirlardan himoya qilish uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel shikastlanganda yerga ulanish yoyi yoki qisqa tutashuv toki xavfli oqibatlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan hollarda (kimyo korxonalari, portlash xavfi bo‘lgan ishlab chiqarishlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Bir fazali simli zirhli kabellarda zirhni yerga ulash sxemasi zirhda yuzaga keladigan induksiyalangan toklar va kuchlanishlarni hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda quyidagi sxemalardan biri qo‘llanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki tomonlama yerga ulash, bunda kabel zirhi kabel tarmog‘ining har ikki uchida yerga ulanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir tomonlama yerga ulash, bunda kabel zirhining bir uchi yerga ulanadi, ikkinchi uchi izolyatsiyalanadi va tasodifiy tegib ketishdan himoyalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Zirhni yerga ulash sxemasi kabel ekranlarini yerga ulash sxemasi bilan o‘zaro muvofiqlashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali zirhli kabellarda zirh transpozitsiyasi hamda ekran transpozitsiyasini birgalikda yoki alohida qo‘llashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Bir fazali kabellarda magnit materiallardan tayyorlangan zirhdan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Kabel tarmog‘ining har bir fazasi uchun bir nechta kabellarni qo‘llashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Barcha kuchlanish sinflaridagi kabel tarmoqlari iste’molchilarning elektr ta’minotiga ishonchini oshirish maqsadida ikki zanjirli qilib loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmoqlarining har bir zanjiri tegishli kuchlanish sinfiga mos bo‘lgan alohida uzgich bilan jihozlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlarining har bir zanjiri quyidagi usullardan biri orqali bajarilishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitta uch fazali kabel bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali kabellarning uch fazali guruhi bilan (har bir fazaga bittadan bir fazali kabel).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmoqlarining har bir zanjiri, qoida tariqasida har bir faza uchun bittadan bir fazali kabeldan iborat uch fazali guruh ko‘rinishida bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Kabel tarmoqlari yuqori quvvatni uzatish uchun mo‘ljallanganda 1 dan 6 tagacha bir fazali kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Har bir zanjiri bir vaqtning o‘zida bir nechta bir fazali kabellardan tashkil topgan kabel tarmoqlarini loyihalashda zanjirning umumiy elektr sig‘imi hamda uning 50 Hz sanoat chastotasidagi sig‘im toki (ushbu tokni kabel tarmoqlari o‘chirgichi orqali kommutatsiya qilish imkoniyati bilan birga) hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Kabel tarmog‘ining har bir zanjirida har bir faza uchun bir nechta bir fazali parallel kabellar qo‘llanilganda, ularni A, B va C fazalar bo‘yicha alohida guruhlamasdan har bir uch fazali guruh tarkibida joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘ining har bir zanjiri har bir fazada uchta bir fazali kabeldan iborat bo‘lgan taqdirda (A faza — A1, A2, A3; B faza — B1, B2, B3; C faza — C1, C2, C3) ushbu kabellar quyidagi uchta alohida uch fazali uchburchak guruh ko‘rinishida joylashtirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birinchi guruh — A1, B1, C1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi guruh — A2, B2, C2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchinchi guruh — A3, B3, C3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Kabel ekranining kesimini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Kabel ekrani kabelning elektr maydonini ekranlash, qisqa tutashuv toklarini o‘tkazish, mexanik va elektr himoyasini ta’minlash vazifalarini bajarishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel ekrani materiali va kesimi kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimini yakuniy tanlashdan oldin loyiha hujjatlarida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Ekran sifatida qalinligi 0,5 mm gacha bo‘lgan mis yoki alyuminiy folga qo‘llanilgan bir fazali va uch fazali kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Bir fazali kabellarni namlik va suv kirishidan himoya qilish darajasini oshirish maqsadida qalinligi 0,5 mm va undan ortiq bo‘lgan yaxlit alyuminiy ekranlardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Kabel ekranining kesimi izolyatsiyaning issiqlikka chidamliligi, qisqa tutashuv tokining qiymati va uning davomiyligi hisobga olingan holda tanlanishi lozim. Tikilgan polietilen hamda etilen-propilen rezina izolyatsiyali kabellar uchun qisqa tutashuv holatida ekran materialining ruxsat etilgan maksimal harorati 350 °C qilib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Ekran kesimini hisoblashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 — 500 kV kuchlanishli, neytrali yerga ulangan tarmoqlarda — bir fazali yerga qisqa tutashuv toki IK(1);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 35 kV kuchlanishli, izolyatsiyalangan neytralli tarmoqlarda — ikki karrali yerga qisqa tutashuv toki Ik (1,1), ushbu tok qiymati uch fazali qisqa tutashuv toki Ik (3) ga nisbatan koeffitsiyent orqali quyidagi formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 35 kV kuchlanishli, past qarshilikli rezistor RN orqali yerga ulangan neytralli tarmoqlarda umumiy bir fazali yerga tutashuv toki IBFET sig‘im va aktiv tashkil etuvchi komponentlar vektorlari yig‘indisi sifatida quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ω=2 π f — tarmoqning aylanma chastotasi, =50 Hz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Cus — butun ko‘rib chiqilayotgan tarmoqning bitta fazasining umumiy sig‘imi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Unk — ko‘rilayotgan tarmoqning nominal kuchlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Iк(1) tokining qiymati sifatida loyihalanayotgan kabel tarmog‘ining uchlarida joylashgan taqsimlash qurilmasi shinalaridagi bir fazali qisqa tutashuv toklarining eng katta qiymatlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Iк(3) toki qiymati sifatida loyihalanayotgan kabel tarmoqlarining uchlarida joylashgan taqsimlash qurilmasi shinalaridagi uch fazali qisqa tutashuv toklarining eng katta qiymatlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IBFET toki qiymati sifatida, faqat Cus tarmog‘ining umumiy sig‘imi to‘g‘risida ishonchli axborot mavjud bo‘lmagan sharoitda dastlabki baholashni o‘tkazish uchun, IBFET = 500 ÷ 1000 A qiymatidan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Bir fazali kabel ekranining kesimi va uch fazali kabel fazalari uchun har bir ekranning kesimi quyidagi formula bo‘yicha tanlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
FЕ — kesim mm²; tok IK (IK(1) yoki IK(1.1)) kA da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tk — vaqt, s.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabelning A, B, C fazalarining uchta alohida ekrani kabel bo‘ylab bir-biriga tegib turgan hollarda, uchta ekranning har birining kesimi quyidagi formulaga muvofiq Ik tokning (tok Ik (1) yoki Ik (1,1)) uchdan bir qismi uchun tanlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
KЕ ning mutanosiblik koeffitsiyenti sifatida quyidagilardan foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mis ekran uchun — KE = 0,174;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alyuminiy ekran uchun — KE = 0,114.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisob-kitoblarda ekran kesimini tanlashda tK = 1 s vaqt qiymatini formulaga kiritishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Mazkur SHNQning 92-bandida keltirilgan formula bo‘yicha aniqlangan kabel ekranining hisobiy kesimi FE standart qatorning yaqin katta qiymatigacha yaxlitlanishi lozim: 16, 25, 35, 50, 70, 95, 120, 150, 185, 210, 240, 265, 300 mm².
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Ekrandagi yo‘qotishlarni hisobga olgan holda tok o‘tkazuvchi sim kesimini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimi kabel ekranining kesimi va uni yerga ulash sxemasi tanlanganidan so‘ng aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik hisob-kitoblarida kabelning qizishi va sovushiga ta’sir qiluvchi barcha omillar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimi kabel tarmoqlari zanjirlari soni hamda har bir fazaga to‘g‘ri keladigan kabellar sonini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Kabel tarmoqlarida ko‘ndalang kesimi 1000 mm² gacha bo‘lgan alyuminiy tok o‘tkazuvchi simli kabellar qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mis tok o‘tkazuvchi simli kabellardan foydalanish quyidagi omillar asosida texnik-iqtisodiy tahlil va taqqoslash natijalari bilan asoslangan hollarda yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining hisobiy tok yuklamasini ta’minlovchi alyuminiy yoki mis tok o‘tkazuvchi simli kabellarning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qo‘llanilayotgan nominal kuchlanish sinfiga muvofiq elektr tarmog‘idagi aktiv quvvat yo‘qotishlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari trassasi bo‘ylab alyuminiy yoki mis tok o‘tkazuvchi simli kabellarni tortib yotqizishda qo‘llanishi mumkin bo‘lgan tortish kuchi qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Ekranlarni yerga ulash sxemasi hisobga olingan holda kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimini tanlash uchun quyidagilar ta’minlanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining trassasi haqidagi ma’lumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni gruntda yotqizish chuqurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo haroratining mavsumiy qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining yotqiziladigan chuqurlikdagi grunt haroratining mavsumiy qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntning issiqlik qarshiligi (grunt va qayta to‘ldirish materiallari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
trassani tashkil etuvchi maydonlarda kabellar va kabel zanjirlarining o‘zaro joylashishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel o‘qlari va zanjirlar orasidagi masofalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni yotqizishda qo‘llaniladigan quvurlarning tavsiflari, jumladan ichki va tashqi diametri, devor materiali, ularning o‘zaro joylashuvi hamda yotqizish chuqurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari trassasi yaqinida issiqlik trassalarining mavjudligi va ularning tavsiflari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yozgi va qishki maksimal yuklamalarda kabel tok o‘tkazuvchi simidagi normal ish rejimi toki;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklama koeffitsiyentini to‘g‘ri hisobga olish uchun yuklamaning namunaviy sutkalik grafigi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Tok o‘tkazuvchi simlarning materiali va kesimi kabel izolyatsiyasi uchun belgilangan ruxsat etilgan harorat qiymatlaridan oshmaydigan shartlarda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Tiklangan va etilen-propilen rezina izolyatsiyali kabellar uchun sim harorati quyidagi belgilangan qiymatdan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoq muddatli ish rejimida, kabelning butun xizmat muddati davomida — 90 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisqa muddatli yuklama rejimida, yiliga 100 h dan yoki butun xizmat muddati davomida jami 1000 h dan ortiq bo‘lmagan hollarda — 105 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polivinilxlorid izolyatsiyali kabellar uchun tok o‘tkazuvchi sim harorati quyidagi qiymatlardan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoq muddatli ish rejimida kabelning butun xizmat muddati davomida — 70 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisqa muddatli yuklama rejimida — 90 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Kabel tarmoqlarining issiqlik hisob-kitobini bajarishda hamda kabellar uchun tugun kesimini FJ tanlashda O‘z DSt IEC 60287-1-1 va O‘z DSt IEC 60287-3-1 talablariga muvofiq quyidagi ta’sir etuvchi omillarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
grunt harorati va grunt yuzasidagi havo harorati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni gruntda yotqizish chuqurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntning issiqlik qarshiligi (qum/qum-shag‘al aralashmasi va boshqa gruntlarning farqi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari kabellari o‘rtasidagi masofa (agar bir fazali kabellar bo‘lsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarning zanjirlar soni va ularning orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari yo‘nalishidagi quvurlar, ularning o‘zaro joylashuvi va parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar ekranlaridagi yo‘qotishlar PE (ekranlarning kesimi FE va yerga tutashtirish sxemasiga bog‘liq);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabeldan o‘tuvchi tokning vaqt bo‘yicha o‘zgarishini ko‘rsatuvchi grafik.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Bir fazali kabellardan iborat kabel tarmoqlari uchun issiqlik hisob-kitoblari va kabel kesimini (FJ) tanlash ekranlardagi yo‘qotishlarni hisobga olgan holda quyidagi holatlar bo‘yicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PE > 0 — ekranlar har ikki uchidan yerga ulangan va ekranlarda yo‘qotishlar mavjud bo‘lgan holatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PE = 0 — ekranlar bir uchidan yerga ulangan yoki transpozitsiya qilingan hamda ekranlardagi yo‘qotishlar hisobga olinmaydigan holatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar ekranlaridagi yo‘qotishlar PE kabelning tok o‘tkazish qobiliyatidan foydalanish koeffitsiyenti K7 orqali amalga oshirilishi va quyidagi formula asosida aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda, PЕ /PJ — ekranlardagi nisbiy yo‘qotishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Bir fazali yoki uch fazali kabellardan iborat kabel tarmoqlari uchun issiqlik hisob-kitoblari (batafsil kompyuter hisoblari va tuzatish koeffitsiyentlari tizimi) orqali hisoblash, shuningdek kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimi FJ ni tanlash kabellardagi tok yuklamasi hamda atrof-muhit haroratini hisobga olgan holda quyidagi ikki holat bo‘yicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qishki maksimal yuklama toki bo‘yicha, bunda grunt harorati va yer ustidagi havo harorati qishki davr uchun xos qiymatlarda qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yozgi maksimal yuklama toki bo‘yicha, bunda grunt harorati va yer ustidagi havo harorati yozgi davr uchun xos qiymatlarda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Issiqlik hisob-kitoblarini bajarishda va kabellar FJ kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimini tanlashda yuklama grafigining notekisligini (kabel tarmoqlari kabellarining simlarida tokning davriy o‘zgarishi) hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklama grafigining notekisligini tuzatish koeffitsiyentlari tizimi orqali hisobga olishda K8>1 koeffitsiyentidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dastlabki hisob-kitoblar uchun K8 = 1/Kn koeffitsiyenti qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi (bu yerda, Kn ≈ 0,8 — yuklama koeffitsiyenti).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Issiqlik hisob-kitoblarini bajarishda hamda kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimini FJ tanlashda energiya tizimining istiqboldagi rivojlanishi va kabellardagi tok yuklamasining ortishi hisobga olinishi lozim. Bunda energiya tizimini rivojlantirishning 5 yoki 10 yillik rejalari inobatga olinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Kabel ekranlarini yerga ulash sxemasini tanlashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Uch fazali kabellardan tashkil topgan kabel tarmoqlarida kabel ekranlari tarmoqning har ikki uchida yerga ulangan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar uchun kabel ekranlarini yerga ulash sxemasi quyidagi sxemalardan biri bo‘yicha tanlanishi va hisob-kitoblarda inobatga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarni ikki tomonlama yerga ulash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarni bir tomonlama yerga ulash (ekvivalent potensial shinasiz yoki shina bilan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarni transpozitsiya qilish (bitta yoki bir nechta to‘liq transpozitsiya davrlari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘i ekranlarini ulash va yerga ulashning asosiy sxemalari SHNQning 2-ilovasi 1 — 4-rasmlariga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik-iqtisodiy asoslash mavjud bo‘lgan hollarda, kabel ekranlarini yerga ulashning boshqa sxemalarini qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Uchta bir fazali kabel (fazalar A, B, C) orasidagi o‘rtacha masofa quyidagicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, S𝐴𝐵, S𝐵𝐶, S𝐴𝐶 — A , В, C fazalar orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d va D – kabel va polimer quvurning tashqi diametrlari bo‘lib, yotqizilishiga ko‘ra quyidagicha bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar yopiq uchburchak shaklida yotqizilganda (sAB = sBC = sAC = d) - s = d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar quvurlarda faza bo‘yicha (sAB = sBC = sAC = D) o‘tkazilganda - s = D;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar qator qilib yotqizilganda (sAB = sBC va sAC = 2sAB =2sBC) - s = 1,26 sAB.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar kabel tarmoqlari trassasi bo‘ylab bir fazali kabellarni yotqizishning turli usullari (kabellarning turli xil o‘zaro joylashuvi) mavjud bo‘lsa, bunda trassa bo‘ylab kabellar orasidagi o‘rtacha masofa quyidagicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Si — uzunligi 𝑙𝑖 bo‘lgan “i” uchastkada fazalar o‘qlari orasidagi o‘rtacha masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lKL=l1+ l1+ l1....+ ln – kabel tarmoqlarining uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Kabel tarmoqlarining ekranlarini ulash va yerga ulash sxemasini tanlashda kabel ekranining diametrini aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekran diametri 𝑑Е quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
𝑑 — kabelning tashqi diametri (kabel ishlab chiqaruvchisining katalogiga muvofiq);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O — kabel qobig‘ining qalinligi (ma’lumotlar yo‘qligida 4 yoki 5 mm deb qabul qilinadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Kabel tarmoqlaridagi bir fazali kabellari ekranlarini ulash va yerga ulash sxemasini tanlashda yerdagi tokning ekvivalent chuqurligi DЗ quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
𝜌Z — tuproqning solishtirma qarshiligi (Om⋅m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μ0 =4𝜋 10−7 — vakuumning absolyut magnit o‘tkazuvchanligi (Gn/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
𝜔 = 2𝜋𝑓 — to‘g‘ri chastota va tokning doira chastotasi (rad/s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
𝑓 — tarmoq chastotasi (Hz).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekvipotensial shinalar bir fazali kabel bilan bajarilishi, sim va ekran (agar mavjud bo‘lsa) ikki tomonlama yerga ulanishi va simning kesimi kompyuter hisoblari orqali asoslanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekvipotensial shinalar mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 2-3-rasmlarga muvofiq bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Nominal kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmoqlarida bir fazali kabellar ekranlarini bir tomonlama yerga ulashga kabel tarmog‘i uzunligi 500 m gacha bo‘lganda yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekvipotensial shina yotqizilganda mazkur uzunlikni 1000 m gacha oshirish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nominal kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlarida ekranlarni bir tomonlama yerga ulashga kabel tarmog‘i uzunligi 2000 m gacha bo‘lganda yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlarida ekvipotensial shinani qo‘llashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Bir fazali kabellar ekranlarini transpozitsiya qilishga yo‘l qo‘yilishi hamda transpozitsiya davrlarining yetarli soni quyidagi hisob-kitoblar asosida aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 2-ilovasining 6-rasmi yordamida UЕ RIS kuchlanishi aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlarining uzoq muddatli ish rejimida hosil qilingan kuchlanish quyidagi formulaga asosan hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IJ — kabel tarmog‘idagi tok ( normal rejimdagi tok);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — ekranlar transpozitsiyasining to‘liq davrlari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lkabel tarmoq — kabel tarmoqlarining uzunligi (m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qisqa tutashuvga nisbatan tashqi uch fazali kabel tarmog‘ida keltirilgan kuchlanish quyidagicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, IJ — kabel tarmoqlarining boshi yoki oxiridagi shinalarda uch fazali qisqa tutashuv paytida kabel tarmog‘idagi tok.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uch fazali qisqa tutashuv 6 kV va undan yuqori bo‘lgan barcha kabel tarmoqlarning nominal kuchlanishlari hisoblab chiqilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekranlar transpozitsiyasini hisoblashda bir fazali qisqa tutashuvdan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quyidagi shartlar bajarilganda ekranlarni transpozitsiya qilishga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
UЕ ≤ 100 V uzoq ish rejimida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uch fazali qisqa tutashuv rejimida UЕ ≤ 5 ÷ 7 kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ko‘rsatilgan shartlarni bajarish uchun kerakli sondagi N davrlarni tanlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Kabel tarmoqlarining maydonlari uzunliklari yoki kabellar orasidagi masofalar 20 foizdan ortiq farq qilsa kabel ekranlarining mukammal bo‘lmagan transpozitsiyasi bo‘yicha hisob-kitoblar bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Kabel tarmoqlarida alyuminiy yoki alyuminiy qotishmasidan tayyorlangan simli zirhli bir fazali kabellar qo‘llanilganda, loyiha hujjatlarida kabel ekranlarini yerga ulash sxemasi bilan birga kabel zirhini yerga ulash sxemasi ham asoslanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur turdagi zirhni oddiy ikki tomonlama yerga ulashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Kesishmalar va parallel yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-§. Mavjud kabel tarmoq bilan kesishish va parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Foydalanishda bo‘lgan mavjud kabel tarmoqlarining yaqinida yangi kabel tarmoqlarini yotqizishda mavjud kabellarning shikastlanishining oldini olish bo‘yicha zarur choralar ko‘rilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yangi qurilayotgan kabel tarmoqlari foydalanishda bo‘lgan kabellar bilan kesishganda yoki ular bilan yonma-yon yotqizilganda, mavjud kabellarni himoya qilish maqsadida yangi kabel tarmoqlarini polimer himoya quvurlari ichida yotqizish nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Kabel tarmoqlari uchun quvurlarni yer ostiga yotqizishni loyihalashda quvurlar bilan boshqa kabellar, shu jumladan yuqori kuchlanishli, past kuchlanishli, nazorat va aloqa kabellari orasidagi ochiq masofa kamida 0,5 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlarini nazorat va aloqa kabellari bilan parallel yotqizishda kabel tarmoqlarining magnit maydoni ushbu kabellarga ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan ta’siri hisob-kitoblar asosida baholanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Kabel tarmoqlari boshqa kabellar bilan kesishgan joylarda mavjud kabellardan kamida 0,5 m masofada yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Kesishma joylarida kabel tarmoqlari butun kesishma bo‘ylab quvurlar ichida yotqizilishi va har tomondan qo‘shimcha 1 m himoyalangan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Kabel tarmoqlari o‘zaro kesishganda yuqori kuchlanishli kabellar past kuchlanishli kabellar ostiga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Kabel tarmoqlari trassasi boshqa kabellarning uzun maydonini kesib o‘tsa, yer qazish ishlari vaqtida mavjud kabellarning shikastlanishining oldini olish maqsadida kabel tarmoqlari polimer quvurlarda yopiq usulda (gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan) yotqizilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda himoya quvuri sirtidan kesib o‘tiladigan mavjud kabellargacha bo‘lgan masofa gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash ishlarini xavfsiz bajarish va mavjud kabellarning shikastlanishiga yo‘l qo‘ymaslik shartlarini hisobga olgan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Kabel tarmoqlarining boshqa kabellar bilan kesishishi ushbu SHNQning 3-ilovasidagi 1 — 3-rasmlarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Quvur o‘tkazgichlar bilan kesishish va parallel yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Kabel tarmoqlari suv, neft va gaz quvurlari bilan kesishganda, kabellar polimer himoya quvurlari ichida yotqizilishi lozim
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Kabel tarmoqlari quvur o‘tkazgichlar (neft va gaz quvurlari) bilan tor sharoitlarda kesishganda, ichiga kabel yotqizilgan himoya quvuri bilan quvur o‘tkazgich orasidagi ochiq masofa kamida 0,25 m bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabellar kesishish joyidan har ikki tomonga kamida 2 m masofada himoya quvurlari ichida yotqizilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Quvurlar ichida yotqizilgan kabel tarmoqlari quvur o‘tkazgichlar, suv ta’minoti, oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlari va drenaj tarmoqlari bilan parallel yotqizilganda, ular orasidagi gorizontal ochiq masofa kamida 1 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Kabel tarmoqlari quvur o‘tkazgichlar bilan parallel yotqizilganda, ular orasidagi gorizontal ochiq masofa quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) quvurlarga yotqizilgan 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur o‘tkazgichlar, suv ta’minoti, oqova suvlarini chiqarib yuborish tizimi va drenaj quvurlari kamida 1 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past (0,0049 MPa), o‘rta (0,294 MPa), yuqori (0,294 dan 0,588 MPa gacha) bosimli gaz quvurlarigacha kamida 1 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori bosimli gaz quvurlarigacha (0,588 dan 1,176 MPa gacha) kamida 2 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) quvurlarga yotqizilgan 110 kV kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur o‘tkazgichlar, suv ta’minoti, oqova suvlarini chiqarib yuborish tizimi va drenajgacha kamida 1,5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past (0,0049 MPa), o‘rtacha (0,294 MPa), yuqori bosimli (0,294 dan 0,588 MPa gacha) gaz quvurlarigacha kamida 1,5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori bosimli gaz quvurlarigacha (0,588 dan 1,176 MPa gacha) kamida 2 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d) quvurlarga yotqizilgan 220 dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur o‘tkazgichlar, suv ta’minoti, oqova suvlarini chiqarib yuborish tizimi va drenajgacha kamida 2 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past (0,0049 MPa), o‘rta (0,294 MPa), yuqori (0,294 dan 0,588 MPa gacha) bosimli gaz quvurlarigacha kamida 2 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori bosimli gaz quvurlarigacha kamida 3 m (0,588 dan 1,176 MPa gacha).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun ko‘rsatilgan masofalarni quyidagicha kamaytirishga yo‘l qo‘yiladi (biroq, yonuvchi suyuqliklar va gaz quvurlari bilan bo‘lgan masofalar bundan mustasno):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni maxsus himoya qilmasdan 0,5 m gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar polimer quvurlarda yotqizilganda 0,25 m gacha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 dan 220 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun, 50 m dan oshmagan yaqinlashuv maydonida quvur o‘tkazgichlar bilan gorizontal ochiq masofani kamaytirishga quyidagi holatda yo‘l qo‘yiladi (biroq, yonuvchi suyuqliklar va gaz quvurlari bundan mustasno):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 dan 220 kV gacha kuchlanishli bo‘lgan kabel tarmoqlari va quvur o‘rtasida mexanik shikastlanishning oldini oluvchi himoya devori qurilmasi o‘rnatilgan bo‘lsa, 0,5 m gacha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Quvur o‘tkazgichlar ustida va ostida kabel tarmoqlarini parallel yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Kabel tarmoqlarining turli xil quvurlar bilan kesishishi va yaqinlashuvi ushbu SHNQning 3-ilovasidagi 4 — 7-rasmlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Issiqlik quvuri bilan kesishish va parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Kabel tarmoqni issiqlik quvur o‘tkazgichi yaqinida parallel yotqizilganda hamda yaqinlashuv uchastkasi uzunligi 10 m dan ortiq bo‘lganda, kabel tok o‘tkazuvchi simining kesimini tanlash va uzoq muddatli yo‘l qo‘yilgan tok yuklamasini hisoblashda issiqlik quvur o‘tkazgichining ta’siri hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Kabel tarmog‘i issiqlik quvur o‘tkazgichi bilan parallel yotqizilganda, kabel bilan issiqlik quvur o‘tkazgichi devori orasidagi masofa kamida 2 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu masofani ta’minlash imkoniyati bo‘lmaganda, issiqlik quvur o‘tkazgichi kabelga yaqin joylashgan butun uchastka bo‘ylab issiqlik izolyatsiyasi bilan ta’minlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel yotqizilgan joyda issiqlik quvur o‘tkazgichi ta’sirida gruntning yil davomidagi qo‘shimcha qizishi 10 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari uchun 10 °C dan, 20 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari uchun esa 5 °C dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Kabel tarmog‘i issiqlik quvur o‘tkazgichi bilan kesishgan joylarda kabellar bilan issiqlik quvur o‘tkazgichining tashqi yuzasi orasidagi masofa kamida 1 m, tor sharoitlarda esa kamida 0,5 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kesishish uchastkasida issiqlik quvur o‘tkazgichi chekka kabellardan har ikki tomonga kamida 3 m masofada issiqlik izolyatsiyasi bilan ta’minlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Grunt haroratining yilning istalgan davrida issiqlik quvur o‘tkazgichi ta’sirida 5 °C dan ortiq ko‘tarilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Kabel tarmog‘ini issiqlik quvur o‘tkazgichi ustidan o‘tkazish imkoniyati bo‘lmaganda, kabellarni issiqlik quvur o‘tkazgichining ostidan, undan kamida 0,5 m masofada yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Kabel tarmoqlari issiqlik quvur o‘tkazgichi bilan kesishgan joylarda kabellar himoya quvurlari ichida yotqizilishi hamda kesishish chegarasidan har ikki tomonga kamida 2 m masofada himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Kabel tarmog‘ining issiqlik simlari bilan kesishishi va parallel yotqizilishi ushbu SHNQning 3-ilovasidagi 8 — 11-rasmlariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Temir yo‘llar va avtomobil yo‘llari bilan kesishish va parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Kabel tarmoqlari temir yo‘llar va avtomobil yo‘llari bilan kesishgan joylarda kabellar polimer himoya quvurlari ichida yotqizilishi lozim. Bunda xavfli hududlar bo‘ylab bloklar yoki tunnellarda yotqiziladigan kabellar yo‘l qoplamasi yuzasidan kamida 2 m, suv chiqarish ariqlari tubidan esa kamida 1,5 m chuqurlikda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xavfli hududlar mavjud bo‘lmaganda, mazkur yotqizish shartlari faqat kesishish uchastkasida hamda yo‘l qatlamlarining har ikki tomonidan kamida 2 m masofada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Avtotransport vositalari uchun hovlilar, garajlar va boshqa shunga o‘xshash obyektlarga kirish yo‘llari bilan kesishadigan kabel tarmoqlari polimer himoya quvurlari ichida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Temir yo‘llar va avtomobil yo‘llari ostida kabel tarmoqlarini yotqizish chuqurligi yo‘l qo‘yiladigan minimal chuqurliklar, grunt xususiyatlari, mexanik ta’sirlar, transport yuklamalari va tebranishlarni hisobga olgan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Avtomobil yo‘llari, temir yo‘llar, mustahkam qoplamaga ega ko‘chalar va maydonlar bilan kesishish joylarida kabellarni transheyasiz usullar orqali, shu jumladan gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli bilan yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Kabel tarmog‘ini temir yo‘llar va avtomobil yo‘llari bilan kesishgan joylarda ishonchlilikni oshirish maqsadida kabellar joylashtirilgan himoya quvurlarini beton bilan to‘ldirilgan po‘lat yoki polimer quvurlardan tashkil topgan himoya qoplamasi ichida joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Himoya quvurlari uchastkasi uzunligini qisqartirish maqsadida kabel yoki himoya quvuri kesib o‘tilayotgan inshootga nisbatan perpendikulyar tarzda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Yirik gabaritli transport vositalari (zanjirli yoki harbiy texnika) harakatlanadigan yo‘llar bilan kesishish joylarida himoya quvurlari beton plitalar bilan qo‘shimcha himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton plitalar vertikal mexanik yuklamalar ta’sirini hisobga olgan holda tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Kabel tarmoqlari elektrlashtirilgan yoki elektrlashtirilishi nazarda tutilgan temir yo‘llarning o‘zgarmas tokli uchastkalari bilan kesishganda, kesishish joyi strelkalar, krestovinalar hamda so‘ruvchi kabellarning relslarga ulanish joylaridan kamida 10 m masofada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarning elektrlashtirilgan relsli transport yo‘llari bilan kesishishi yo‘l o‘qiga nisbatan 75° dan 90° gacha burchak ostida amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Kabel tarmog‘ini temir yo‘llar bilan parallel yotqizilganda, kabellar temir yo‘lning xavfli hududidan tashqarida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabeldan temir yo‘l o‘qigacha bo‘lgan masofa kamida 3,25 m bo‘lishi, bunda kabellarni yaxlit germetik kanal hosil qiluvchi polimer himoya quvurlari ichida yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Kabel tarmog‘i tramvay yo‘llari bilan parallel yotqizilganda, kabeldan tramvay yo‘li o‘qigacha bo‘lgan masofa kamida 2,75 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda kabellar butun yaqinlashuv uchastkasi bo‘ylab izolyatsiyalovchi bloklar yoki polimer himoya quvurlari ichida yotqizilganda, mazkur masofani kamaytirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Kabel tarmoqlari I va II toifadagi avtomobil yo‘llariga parallel yotqizilganda, kabellar yo‘l chetidagi suv chiqarish arig‘ining yoki yo‘l ko‘tarmasi asosining tashqi tomonida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabeldan yo‘l yoqasi qirrasigacha bo‘lgan masofa kamida 1 m, bordyur toshigacha bo‘lgan masofa esa kamida 1,5 m bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Kabel tarmoqlarining temir yo‘llar, tramvay yo‘llari va avtomobil yo‘llari bilan kesishishi hamda parallel yotqizilishi mazkur SHNQning 3-ilovasi 12 — 24-rasmlariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Kabel tarmoqlarining suv havzalari va botqoqlik hududlari bilan kesishishiga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Ariqlar va kichik suv oqimlari bilan kesishish joylarida kabellar polimer himoya quvurlari ichida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvli va botqoqlik hududlarda suv ostida yotqizish uchun mo‘ljallanmagan kabellar polimer himoya quvurlari ichida, mexanik va namlik ta’siridan himoyalangan holda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Kabel quvurining chuqurligi va joylashtirish tartibini geologik sharoitlar va texnologik imkoniyatlarni hisobga olib tanlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Kabellar transheyasiz usulda yotqizilganda, kabel trassasining yo‘nalishi va uzunligini aniqlashda bitta qurilish uchastkasida talab etiladigan kabelning umumiy uzunligi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshish usuli bilan bajariladigan kesishish joylarida zaxira quvurlar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda zaxira quvurlar shikastlangan quvurlarni almashtirish yoki yangi kabelni yotqizish imkoniyatini ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir kabel tarmog‘i zanjiri uchun uchlari germetik yopuvchi qopqoqlar bilan berkitilgan kamida bitta zaxira quvur nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Suv havzalari ostidan yotqizilgan kabel tarmog‘ining ruxsat etilgan tok yuklamasini hisoblashda suv sathi emas, balki kabelning suv havzasi tubiga nisbatan yotqizilish chuqurligi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Kabel tarmoqlarining suv havzalari va botqoqlik hududlari bilan kesishishlari mazkur SHNQning 3-ilovasi 25-26-rasmlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Kabel tarmoqlarining binolarga kirishi va kabel yo‘laklariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Ishlab chiqarish binolari va kabel inshootlarida kabellarning devorlar, pardevorlar, to‘siqlar va orayopmalar orqali o‘tishi polimer himoya quvurlari yordamida amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Kabellar o‘tkazilgandan so‘ng quvurlar kesimidagi bo‘shliqlar devor, pardevor, to‘siq yoki orayopmaning butun qalinligi bo‘yicha yonmaydigan materiallar bilan zich berkitilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Devorda yong‘inga qarshi to‘siqlar bo‘lmasa, devorlardan o‘tish joylaridagi tirqishlarni berkitmaslikka yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Kabellarni o‘tkazish uchun qo‘llaniladigan himoya quvurlarining uchlari devor yuzasidan kamida 50 mm chiqib turishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Kabellarni binolarga, kabel inshootlariga va boshqa xonalarga kiritish polimer himoya quvurlari ichida amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda quvurlarning uchlari bino yoki poydevor devoridan transheya tomonga kamida 0,6 m chiqib turishi hamda transheya tomonga qiyalik bilan joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Polimer himoya quvurlari ichida yotqizilgan kabellarni binoga kiritishda, trassa uchastkasi uzunligi 5 m gacha bo‘lganda, kabellarni yer ostiga yotqizish uchun belgilangan chuqurlikni 0,5 m gacha kamaytirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Quvurlarni binolarga va yerto‘lalarga kiritish quyidagi usullardan biri orqali amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarni bevosita binoga yoki yerto‘laga kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binolar ichida kabel quduqlarini tashkil etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yerto‘la yoki uning tashqi devorlari yonida kabel kameralarini qurish orqali.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmoqlarining bir bo‘lim (xona)dan boshqa bo‘lim (xona)ga o‘tishi faqat germetik olovbardosh himoyalovchi tiqinlar (zadelka) orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Quvursiz kabellarni bino va kabel inshootlariga kiritish, qurilish poydevori, yoki boshqa asoslardan o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Bino, kabel inshootlari va boshqa xonalarga kabel tarmoqlarining kirish joylarida transheyalar orqali suv hamda mayda hayvonlar kirib kelishini bartaraf etishga qaratilgan choralar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zarur germetizatsiya darajasini ta’minlash uchun halqasimon zichlovchilarni qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Quvurlarni kabel inshooti yoki binoga kiritilgandan so‘ng, devorlarning gidroizolyatsiyasini tiklash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Kabel tarmoqlarini bino yoki kabel inshootlariga kirish joylari mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 27-28-rasmlariga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Havo elektr uzatish tarmoqlari bilan kesishish va parallel yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Kabel tarmoqlaridan nominal kuchlanishi 1 kV gacha bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari tayanchigacha bo‘lgan ochiq masofa kamida 1 m bo‘lishi, bunda kabel yaqinlashuv uchastkasida polimer himoya quvuri ichida yotqizilganda, mazkur masofani 0,5 m gacha kamaytirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Kabel tarmoqlaridan nominal kuchlanishi 1 kV dan yuqori bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari tayanchlarining yerga ulangan qismlari va yerga ulash qurilmalarigacha bo‘lgan ochiq masofa quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV gacha bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari uchun — kamida 5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli havo elektr uzatish tarmoqlari uchun — kamida 10 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda, nominal kuchlanishi 1 kV dan yuqori bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari tayanchlarining yer osti qismlari va alohida tayanchlarning yerga ulash qurilmalarigacha bo‘lgan masofani kabel yaqinlashuv uchastkasida polimer himoya quvuri ichida yotqizilganda kamida 2 m qilib qabul qilishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Elektr stansiyalari va podstansiyalar hududida havo elektr uzatish tarmoqlari tayanchlarining yerga ulash qurilmalari podstansiyaning umumiy yerga ulash konturiga ulangan bo‘lsa, nominal kuchlanishi 1 kV dan yuqori bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari tayanchlarining yer osti qismlaridan kamida 0,5 m masofada kabel tarmoqlarini yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Kabel estakadalari va galereyalarning havo elektr uzatish tarmoqlari bilan kesishishi kamida 30° burchak ostida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Nominal kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari bilan kabel tarmog‘i parallel yotqizilganda, kabel tarmog‘i bilan havo elektr uzatish tarmoqlarining chekka tok o‘tkazuvchi simi orasidagi masofa kamida 10 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Kabel tarmoqlari bilan parallel yotqiziladigan optik tolali aloqa kabellari, aloqa kabellari va nazorat kabellari transheya chetidan kamida 250 mm masofada, reja sathidan kamida 700 mm chuqurlikda joylashtirilishi hamda ustidan temir-beton yoki unga teng mustahkamlikdagi kompozit plitalar bilan himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Optik tolali, aloqa va nazorat kabellarini kuchlanish kabellari ustida yoki ostida bir transheyada joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Kabel tarmoqlarining o‘tish punktlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Kabel elektr uzatish tarmog‘i kabel va havo maydonlarining o‘zaro tutashgan joylarida o‘tish punktlari jihozlanishi lozim. O‘tish punktlari quyidagi turlarga bo‘linadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yerda joylashgan ochiq turdagi o‘tish punkti — ochiq kabel elektr uzatish tarmoqlarining havo elektr uzatish tarmoqlari bilan tutashish joylarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yerda joylashgan yopiq turdagi o‘tish punkti — yopiq kabel elektr uzatish tarmoqlarining havo elektr uzatish tarmoqlari bilan tutashish joylarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchidagi ochiq turdagi o‘tish punkti — kabel elektr uzatish tarmog‘ining havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchida ulanish joylarida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Kabel elektr uzatish tarmog‘ining o‘tish punkti turini tanlash va uni joylashtirishda quyidagi omillar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘rib chiqilayotgan kuchlanish darajasidagi kabellar va kabel muftalarini balandlikda o‘rnatish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘tish punkti joylashtiriladigan hududning tashqi muhit sharoitlari, shu jumladan iqlim omillari, tashqi izolyatsiyaning ifloslanish darajasi, seysmik sharoitlar va boshqa ta’sir etuvchi omillar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zich shahar qurilishi sharoitida o‘tish punktlarini joylashtirish talablari, shu jumladan avariya holatlarida odamlarni himoya qilish hamda uskunalarni vandalizm ta’siridan himoyalash zarurati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel elektr uzatish tarmog‘i tarkibidagi havo elektr uzatish tarmog‘i simlari va troslarida muzlamani eritish zarurati hamda uni amalga oshirish usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik-iqtisodiy maqsadga muvofiqlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekspluatatsiya qilish va texnik xizmat ko‘rsatish qulayligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tizimning ishonchliligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Havo elektr uzatish tarmog‘ini taqsimlash qurilmasiga kabel orqali ulash, shuningdek kabel tarmog‘i bilan havo tarmog‘i tutashadigan joylarda qo‘shimcha kommutatsiya apparatlari (o‘chirgich, ajratgich va boshqalar) qo‘llanilmasdan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Kabellarni havo elektr uzatish tarmog‘idan ajratish kommutatsiya apparatlari yordamida amalga oshirilishi lozim. Bunda quyidagi kommutatsiya apparatlari qo‘llanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) kuchlanishi 6 kV dan 35 kV gacha bo‘lgan havo elektr uzatish tarmoqlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ajratuvchilar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tok uzilishidan so‘ng avtomatik qayta faollashuvchi qurilma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) kuchlanishi 110 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ajratuvchilar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklama ostida ishlaydigan o‘chirgichlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori kuchlanishli o‘chirgichlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Avtomatik qayta ulash qurilmalari va o‘chirgichlar tarmoq ish rejimlarini avtomatik boshqarish hamda tarmoqning shikastlangan qismini avtomatik o‘chirish tizimlari nazarda tutilgan hollarda qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Ajratuvchilar tarmoq ish rejimlarini avtomatik boshqarish va tarmoqning shikastlangan qismini avtomatik o‘chirish tizimlari nazarda tutilmagan hollarda qo‘llanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Kabel elektr uzatish tarmog‘ining o‘tish punktida tok transformatorlari va kuchlanish transformatorlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Optik transformatorlardan foydalanilganda, ularning konstruksiyasi va o‘rnatish joyi quyidagi joylashtirish variantlarini hisobga olgan holda loyiha hujjatlarida asoslanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori potensial qismda, kabel muftasining yuqori flanesida o‘rnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muftaga ulangan kabelga kiydirilgan holda, kabel muftasining pastki flanesida o‘rnatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Kommutatsiya apparatlari, tok uzatish tarmog‘ini himoya qiluvchi avtomatika vositalari, aloqa vositalari, yoritish, isitish hamda qo‘riqlash signalizatsiyasi tizimlarining boshqaruv zanjirlarini elektr bilan ta’minlash uchun kabel elektr uzatish tarmog‘ining o‘tish punkti hududida ikkita mustaqil ta’minot manbai nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mustaqil ta’minot manbalari sifatida quyidagi manbalardan alohida yoki o‘zaro (kombinatsiyada) foydalanishga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
barcha turdagi yuklamalarni elektr bilan ta’minlashni hisobga olgan holda tanlangan quvvat olish qurilmasi (bir fazali elektromagnit kuchlanish transformatori);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV kuchlanishli taqsimlash elektr tarmog‘ining eng yaqin taqsimlash punktidan kabel elektr uzatish tarmoqlarining o‘tish punktiga ulangan mustaqil kabel yoki havo elektr uzatish tarmog‘i;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy ta’minot manbai yo‘qolganda avtomatik ravishda ishga tushiriladigan, zarur quvvatga ega dizel generatori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy ta’minot manbai uzilganda avtomatik ravishda ishga tushiriladigan, zarur quvvatga ega quyosh elektr ta’minoti qurilmasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy ta’minot manbai uzilgandan so‘ng ta’mirlash xizmati yetib kelguniga qadar boshqaruv va yordamchi zanjirlardagi kuchlanishni qisqa muddat saqlab turish hamda birinchi ta’minot manbai bilan bog‘liq nosozlikni bartaraf etish uchun yetarli sig‘imga ega akkumulyator batareyasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mustaqil ta’minot manbai sifatida dizel generatori va akkumulyator batareyasidan bir vaqtning o‘zida foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dizel generatori va akkumulyator batareyasidan foydalanilganda, ta’minot zanjirlarida kuchlanishni saqlab turish vaqti kabel elektr uzatish tarmog‘ining o‘tish punktini loyihalash bo‘yicha texnik shartlarda belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining o‘tish punkti hududida akkumulyator batareyasi joylashtirilganda, o‘tish punkti tarkibida akkumulyator batareyasini zaryadlash uchun avtomatik boshqaruv tizimiga ega zaryadlash qurilmasi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Barcha turdagi kabel elektr uzatish tarmoqlarining o‘tish punktlarida kabel tarmog‘i izolyatsiyasi va uskunalarni impulsli o‘ta kuchlanishlardan (momaqaldiroq va kommutatsiya) himoya qilish nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel elektr uzatish tarmog‘ining har bir oxirgi kabel muftasiga parallel ravishda, muftaga bevosita yaqin joyda, tegishli kuchlanish sinfiga mos keluvchi chiziqli bo‘lmagan o‘ta kuchlanish cheklagichi o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Kabel elektr uzatish tarmog‘ida shuntlovchi reaktorlarni o‘rnatish zarurati loyiha topshirig‘iga muvofiq belgilanadi. Shuntlovchi reaktorlar, qoida tariqasida, taqsimlash qurilmasining oxirgi shinalarida o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shuntlovchi reaktorlar kabel elektr uzatish tarmog‘iga bevosita ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ularning umumiy reaktiv quvvati kabel elektr uzatish tarmog‘ining zaryad quvvatiga nisbatan 50 — 60 foizdan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel elektr uzatish tarmog‘ining zaryad quvvatining 60 foizidan ortig‘i shuntlovchi reaktorlar bilan kompensatsiya qilingan hollarda loyiha hujjatlarida quyidagi himoya choralari nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel elektr uzatish tarmog‘ining uchlarida o‘rnatilgan o‘chirgichlar qisqa muddatli katta toklar ta’siridan himoyalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i va unga ulangan uskunalar rezonansli kuchlanishlardan izolyatsiyalanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining o‘tish punktida uning havo va kabel uchastkalarida qo‘llaniladigan optik tolali aloqa tarmoqlarining o‘zaro ulanishi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel elektr uzatish tarmog‘i havo maydonida (momaqaldiroqdan himoyalovchi trosga o‘rnatilgan optik tola) optik tolali aloqa tarmog‘idan foydalanganda, havo maydonida ushbu tarmoqni o‘rnatishning quyidagi usullaridan birini tanlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekrani tarkibiga integratsiya qilingan optik toladan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
optik tolali aloqa kabelini kuch kabeliga parallel ravishda, alohida polimer himoya quvuri ichida yotqizish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Tok o‘tkazuvchi qismlar bilan yerga ulangan qismlar (oxirgi kabel muftasi, optik-kabelli shleyflar) orasidagi izolyatsiya masofa shleyflarning shamol ta’sirida siljishi va xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarning tayanch konstruksiyalarga chiqish ehtimolini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Kabel uzatish tarmoqlarining o‘tish joylari chaqmoqdan himoyalovchi moslama bilan jihozlangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Kabel uzatish tarmoqlarining o‘tish joylarida yerga ulash qurilmasi orqali yerga ulangan qarshilik quyidagicha bo‘lishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 dan 35 kV gacha nominal kuchlanishdagi kabel elektr uzatish tarmog‘i uchun — ko‘pi bilan 2 Ω;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 dan 500 kV gacha nominal kuchlanishdagi kabel elektr uzatish tarmog‘i uchun — ko‘pi bilan 0,5 Ω.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining o‘tish punkti va uning atrofidagi xizmat ko‘rsatish maydonlarida yer usti suvlarini chiqarib yuborish tizimi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda hududning botqoqlanishi va suv bosishining oldini olish, yer maydonlarining rejalashtirilishi, drenaj tizimi hamda suv chiqarish ariqlarining samarali ishlashi ta’minlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Yer ustida joylashgan ochiq turdagi o‘tish punktlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Yer ustida joylashgan ochiq turdagi o‘tish punktlari (bundan buyon matnda ochiq turdagi o‘tish punktlari deb yuritiladi) nominal kuchlanishi 220 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel elektr uzatish tarmoqlari uchun nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq turdagi o‘tish punktlarini quyidagi joylarda joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli elektr stansiyalari va podstansiyalarining ochiq taqsimlash qurilmalari hududida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholi punktlari hududidan tashqaridagi kabel elektr uzatish tarmog‘i trassasida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Yer ustida joylashgan ochiq turdagi kabel elektr uzatish tarmoqlarining ochiq turdagi o‘tish punktlarining hududi elektr uskunalarini, ichki xizmat va tashqi kirish yo‘llarini joylashtirishni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq turdagi o‘tish punktlari ochiq taqsimlash qurilmasi hududidan tashqarida joylashtirilganda, uning hududi to‘siq bilan o‘ralishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda quyidagilar nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transport vositalarining ochiq turdagi o‘tish punkti hududi bo‘ylab harakatlanish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘tish punkti hududida yoki unga tutash hududda kranlar, ko‘targichlar, ko‘chma sinov laboratoriyalari hamda yuk avtomobillarining kirib-chiqishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq turdagi o‘tish punkti hududida yoki unga tutash hududda transport vositalarining, shu jumladan maxsus transport vositalarining burilish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transport vositalari va xodimlar kirib-chiqishi uchun ikkita darvoza hamda ikkita eshikcha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq turdagi o‘tish punktiga olib boruvchi kirish yo‘li.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Kabel uzatish tarmoqlarining o‘tish joyi va ochiq taqsimlash qurilmasi hududlari yopiq bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq taqsimlash qurilmasi hududidan tashqarida joylashgan ochiq turdagi o‘tish punkti hududi balandligi kamida 3 m bo‘lgan temir-beton, metall, to‘rli yoki panjarasimon to‘siq bilan o‘ralishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq turdagi o‘tish punkti hududida kabellarni grunt cho‘kishi, yuvilishi yoki boshqa mexanik ta’sirlar oqibatida shikastlanishdan himoya qilish uchun metall yoki beton plitalar, shuningdek boshqa himoya konstruksiyalari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq turdagi o‘tish punkti hududiga transport vositalari va shaxslarning nazorat ostida kirishini ta’minlash uchun darvozalar va eshiklar o‘rnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. 220 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel elektr uzatish tarmoqlari uchun ochiq turdagi o‘tish punkti energiya korxonasining dispetcherlik punkti va qo‘riqlash pultiga ogohlantirish signalini uzatish imkoniyatiga ega qo‘riqlash signalizatsiyasi tizimi bilan jihozlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Kabel elektr uzatish tarmog‘i ochiq turdagi o‘tish punkti hududi bo‘ylab transheyalar, himoya quvurlari yoki lotoklar ichida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Kabellar yer yuzasiga chiqadigan joylarda mexanik shikastlanishlardan himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya konstruksiyalari yer yuzasidan yuqoriga 2,0 m dan 3,0 m gacha bo‘lgan balandlikda hamda yer ostida 0,5 m dan 0,7 m gacha bo‘lgan chuqurlikda nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda yonmaydigan materiallardan tayyorlangan polimer, kompozit yoki metall hamda bir fazali kabellar uchun nomagnit metall himoya konstruksiyalari, quvurlar yoki qobiqlar qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarning quvur yoki himoya qobig‘idan yer yuzasiga chiqish joylari germetiklangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda halqasimon zichlagichlar, issiqlik ta’sirida qisqaruvchi materiallar va boshqa germetiklovchi vositalardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Montaj ko‘pigi bilan germetiklashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining ochiq turdagi o‘tish punkti maydonchasida sutkaning qorong‘i vaqtida avtomatik yoqiladigan, shuningdek yorug‘ vaqtda esa avtomatik o‘chiriladigan tashqi yoritish tizimi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Nominal kuchlanishi 220 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel elektr uzatish tarmoqlarining ochiq turdagi o‘tish punktlari tarkibidagi elektr uskunalar alohida poydevorlarga o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Kabel elektr uzatish tarmog‘ining havo qismini ochiq turdagi o‘tish punkti hududiga kiritish yagona portal orqali (umumiy metall/temir-beton konstruksiya) yoki ishga tushirilayotgan havo elektr uzatish tarmog‘ining oxirgi tayanchlaridan bevosita amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining ochiq turdagi o‘tish punkti hududida yer maydoni rekultivatsiya qilinishi hamda kabel yotqizish va xizmat ko‘rsatish maydonchalari kamida 30 cm qalinlikdagi shag‘al aralashmasi bilan qoplanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Yer ustida joylashgan yopiq turdagi o‘tish punktlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Yer ustida joylashgan yopiq turdagi o‘tish punktlari (bundan buyon matnda yopiq turdagi o‘tish punktlari deb yuritiladi) qurilish zichligi yuqori bo‘lgan, begona shaxslarning ruxsatsiz kirishidan himoya qilish alohida ahamiyatga ega bo‘lgan shahar hududlarida, shuningdek tashqi havo harorati minus 55 °C va undan past bo‘lgan hududlarda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Yopiq turdagi o‘tish punktlari nominal kuchlanishi 110 kV gacha bo‘lgan kabel elektr uzatish tarmoqlari uchun nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Begona shaxslarning ruxsatsiz kirishining oldini olish maqsadida barcha elektr uskunalari yopiq turdagi o‘tish punktlari binosi ichida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining yopiq turdagi o‘tish punktlarida elektr uskunalari, xizmat yo‘laklari va transport harakati quyidagi talablarni hisobga olgan holda joylashtirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transport vositalarining yopiq o‘tish punkti hududi bo‘ylab harakatlanishi, burilishi hamda kirish yo‘liga ega bo‘lishi ta’minlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqarish yoki sanoat korxonasi hududida joylashgan ixtisoslashtirilgan elektr podstansiyasi tarkibidagi elektr uskunalariga xizmat ko‘rsatish uchun erkin kirish imkoniyati ta’minlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar yopiq turdagi o‘tish punktlari hududida yoki ishlab chiqarish va sanoat korxonasi hududida transport vositalarining elektr uskunalarini tashish, joyidan ko‘chirish yoki burilish imkoniyati mavjud bo‘lmasa, uskunalarni ko‘tarish va ko‘chirish uchun kran-balka yoki boshqa yuk ko‘tarish qurilmalari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Qish mavsumida yopiq turdagi o‘tish punktlaridan uzluksiz foydalanishni ta’minlash uchun unda isitish tizimi nazarda tutilishi lozim. Isitish tizimining quvvati yopiq turdagi o‘tish punktlari ichida o‘rnatilgan elektr uskunalari va apparatning normada ishlashi uchun zarur harorat rejimini ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Yilning iliq davrida yopiq turdagi o‘tish punktlaridan foydalanish uchun shamollatish (ventilyatsiya) tizimi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Energiya korxonasining dispetcherlik punktida shamollatish (ventilyatsiya) tizimini avtomatik boshqarish, shuningdek uning nosozligi to‘g‘risida signal beruvchi tizim nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Kabel tarmoqlari yopiq turdagi o‘tish punktlariga qurilish-montaj ishlari davomida nazarda tutilgan himoya quvurlari yoki kirish g‘ilzalari orqali kiritilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar himoya quvurlari orqali o‘tkazilgandan so‘ng quvurlardagi bo‘shliqlar olovbardosh va yonmaydigan germetiklovchi materiallar bilan zich berkitilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel zichlagichlari, issiqlik ta’sirida qisqaruvchi quvurlar yoki yonmaydigan manjetlardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya quvurlarini montaj ko‘pigi bilan germetiklashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Kabel uzatish tarmoqlarining yopiq turdagi o‘tish punktlari ichidagi kabel tarmog‘ini kabel kanallariga yotqizish kerak. Bunda ular yopiq holda bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining yopiq turdagi o‘tish punktlariga kemiruvchilar, qushlar va boshqa hayvonlarning kirishining oldini olish bo‘yicha choralar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining yopiq turdagi o‘tish punktlariga xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar uchun avariya yoki zaxira yoritish vositalari, shu jumladan qo‘l chiroqlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Kabel elektr uzatish tarmog‘ining havo qismidan yopiq turdagi o‘tish punktlariga kirishi tunnel, himoya qutisi, kabel tarmog‘ining oxirgi tayanchlari, shuningdek yopiq turdagi o‘tish punkti binosining devori yoki tomida nazarda tutilgan kirish g‘ilzalari orqali amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel elektr uzatish tarmog‘ining havo qismidan kabel qismiga bevosita o‘tishini ta’minlash uchun ixtisoslashtirilgan oxirgi kabel muftalarini qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Kabel uzatish tarmoqlarining yopiq turdagi o‘tish punktlarida joylashgan kabel holatini monitoring qilish tizimlari harorat rejimiga muvofiq ishlashi yoki isitiladigan shkaflarda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Kabel elektr uzatish tarmog‘ining yopiq turdagi o‘tish punktlarida yong‘in signalizatsiyasi tizimi nazarda tutilishi lozim. Mazkur tizim yong‘in yoki tutunlanish holati to‘g‘risidagi signalni energiya korxonasining dispetcherlik punktiga hamda yong‘indan saqlash xizmati pultiga uzatish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Kabel elektr uzatish tarmoqlarining yopiq turdagi o‘tish punktlarida qo‘llaniladigan kabellar va kabel armaturalari yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiq tanlanishi hamda yonishni tarqatmaydigan xususiyatlarga ega bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Yonishni tarqatmaydigan xususiyatlarga ega bo‘lmagan kabellar qo‘llanilgan hollarda, ular olovbardosh qoplama bilan qoplanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Yopiq turdagi o‘tish punktlari inshootlari va tashqi to‘siq orasidagi hududda qurilish-montaj ishlari yakunlangandan so‘ng yer maydoni rekultivatsiya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur hudud past bo‘yli o‘tlar bilan ko‘kalamzorlashtirilishi yoki kamida 30 cm qalinlikdagi shag‘al aralashmasi bilan qoplanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlari nominal kuchlanishi 330 kV gacha bo‘lgan kabel elektr uzatish tarmoqlari uchun quyidagi hollarda qurilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholi punktlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholi punktlaridan tashqarida, kabel tarmog‘i trassasi bo‘ylab;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarida kommutatsiya uskunalari, nazorat-o‘lchov asboblari va avtomatika shkaflarini o‘rnatishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarini qurish uchun tanlangan havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchi qo‘shimcha mexanik yuklamalarga, shu jumladan statik, dinamik va shamol ta’sirlariga mo‘ljallangan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda tayanchda quyidagi qo‘shimcha uskunalarni joylashtirish imkoniyati hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
montaj va xizmat ko‘rsatish maydonchalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar, oxirgi kabel muftalari hamda kabel ekranlarini ulash/yerga ulash qutilari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘ta kuchlanish cheklagichlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
optik tolali aloqa tarmog‘ining o‘tish muftalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vandalizmga qarshi to‘siqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qo‘riqlash signalizatsiyasi tizimi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Tayanchda xodimlarning xavfsizligini ta’minlash, tayanchga o‘rnatilgan elektr uskunalarini montaj qilish, ta’mirlash va ularga texnik xizmat ko‘rsatish qulayligini yaratish maqsadida vaqtinchalik, montaj davrida foydalaniladigan yoki doimiy montaj maydonchalari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur maydonchalar to‘siqlar va boshqa himoya qurilmalari bilan jihozlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Oxirgi kabel muftalari uchun tayanch konstruksiyalari, o‘ta kuchlanish cheklagichlari va kabellarni tayanchga mahkamlash qurilmalari kabel o‘rnatilgandan so‘ng mufta bo‘yin qismida yuzaga keladigan bo‘ylama va ko‘ndalang mexanik yuklamalarni mufta uchun xavfsiz darajagacha kamaytirishni ta’minlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarining tayanchiga o‘rnatiladigan oxirgi kabel muftalarini tanlashda izolyatsiya suyuqlik bilan to‘ldirilmaydigan “quruq” turdagi oxirgi kabel muftalaridan foydalanish lozim. Bunda muftalarni to‘g‘ri vertikal holatga nisbatan burchak ostida joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarining tayanchida izolyatsiya suyuqlik bilan to‘ldirilgan oxirgi kabel muftalari qo‘llanilganda, ular qo‘zg‘almas va to‘g‘ri vertikal holatda o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda bunday muftalarni vertikal holatga nisbatan 30° dan oshmaydigan qiyalik ostida o‘rnatishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Kabel oxirgi kabel muftalariga to‘g‘ri yo‘nalishda, ortiqcha egilish va burilishlarsiz mahkamlanishi hamda shamol ta’sirida tebranishiga yo‘l qo‘yilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarida oxirgi kabel muftalarining pastki flaneslari uchun qo‘shimcha tayanch yoki mahkamlash konstruktiv elementlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarning tayanch konstruksiyalarida kabelni mahkamlash nuqtalari orasidagi masofa 1 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Tayanch va mahkamlash konstruksiyalari elementlari hosil qilgan kabel tarmog‘ining bitta fazasi atrofida yopiq metall konturlar hosil bo‘lishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Kabellarning yer yuzasiga chiqish joylari shikastlanishning oldini olish maqsadida mazkur SHNQning 231-bandiga muvofiq mexanik shikastlanishlardan himoya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. O‘tish punkti tayanchida joylashtiriladigan releli himoya tizimlari tanlanganda, elektr ta’minotini tashkil etishni talab qilmaydigan passiv qurilmalardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Kabelning turli fazalari ekranlarini ulash va yerga ulash qutilari hamda rele himoyasi (elektr tarmoqlari va uskunalarda signal berish, himoya qilish yoki avtomatik uzilishni ta’minlaydigan qurilma) va avtomatika passiv datchiklarini (atrof-muhitdagi o‘zgarishlarni sezib, signal beruvchi datchik) joylashtirish qutilari tayanchning pastki qismiga, yer yuzasidan 3-4 m balandlikda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Kabel ekranlarini va o‘ta kuchlanish cheklagichlarini yerga ulashni bir fazali kabellar ekranlarida o‘rnatilgan ulash va yerga ulash qutilari orqali bevosita havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlarining tayanchi korpusiga ulashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlariga xizmat ko‘rsatish uchun kirish yo‘li hamda ixtisoslashtirilgan texnika, shu jumladan kranlar, ko‘targichlar, sinov laboratoriyalari va boshqa maxsus texnika uchun zarur maydonlar o‘tish punkti atrofida nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Havo elektr uzatish tarmog‘i tayanchlarida joylashtiriladigan ochiq turdagi o‘tish punktlari tayanchi yaqinidagi yer maydonlari qurilish-montaj ishlari yakunlangandan so‘ng qishloq xo‘jaligi maqsadlarida yoki ko‘kalamzorlashtirish uchun foydalanish imkoniyatini hisobga olgan holda rekultivatsiya qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Kabel tarmog‘ini yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Turli nominal kuchlanishli kabellarni yotqizish trassasi, yotqizish chuqurligi, kabellar orasidagi masofa hamda mexanik himoya qilish usuli kabel tarmog‘i loyihasida tok yuklamalari, iqtisodiy samaradorlik va ishonchlilik omillari hisobga olingan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur parametrlar loyiha hujjatlarida asoslangan holda ko‘rsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Kabel tarmog‘i kabellarini yer ostida (transheyalarda, himoya quvurlari yoki temir-beton lotoklarda) quvurli o‘tish joylarida, kabel inshootlarida (tunnellar, galereyalar, estakadalar va boshqa inshootlarda), shuningdek ishlab chiqarish xonalarida yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Yer qazish ishlarini boshlashdan oldin (transheyalar va kotlovanlar qazish, gruntni burg‘ilash yoki teshish) mavjud muhandislik kommunikatsiyalari va kabel tarmoqlarining aniq joylashuvi hamda yotqizish chuqurligini aniqlash maqsadida zarur hajmda muhandislik izlanishlari va aniqlashtirish ishlari bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Transheyalar va kotlovanlar qazilganda, ular to‘siqlar bilan o‘ralishi, ogohlantiruvchi belgilar va yoritish chiroqlari o‘rnatilishi, shuningdek aylanma va vaqtinchalik o‘tish yo‘llari tashkil etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Kabel tarmog‘i kabellarini yotqizishda kabellar ostida va ustida issiqlik tarqalishi uchun qulay sharoit yaratish hamda kabellarni mexanik shikastlanishlardan himoya qilish maqsadida qum-shag‘al aralashmasidan foydalanish lozim. Qum-shag‘al aralashmasi, qoida tariqasida, 50/50 nisbatda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel tagida kamida 10 cm qalinlikdagi to‘shama qatlami, kabel ustida esa kamida 20 cm qalinlikdagi dastlabki himoya-to‘ldirish qatlami nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Faqat qumdan foydalanishga kabel tarmog‘ining issiqlik hisob-kitobi bajarilganda hamda belgilangan yuklama quvvatida kabelning ruxsat etilgan haroratdan ortiq qizib ketmasdan ishlashi tasdiqlangan hollarda yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Transheyalarda kabel tarmog‘i kabellari polimer himoya quvurlari ichida yoki transheya yoxud temir-beton lotok tubida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheya yoki lotok tubiga yotqiziladigan kabellar ostida kamida 100 mm qalinlikdagi qum-shag‘al aralashmasi yoki elangan qum to‘shama qatlami bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar ustidan esa kamida 100 mm qalinlikda qum-shag‘al aralashmasi, elangan qum yoki qum-sement aralashmasidan iborat dastlabki himoya-to‘ldirish qatlami ta’minlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheyani tarkibida toshlar, qurilish chiqindilari, shlak, muzlagan grunt bo‘laklari va kabel qobig‘iga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan boshqa qo‘shimchalar bo‘lmagan mahalliy grunt bilan qayta ko‘mishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Yerga yotqiziladigan kabel tarmoqlari kabellarining yotqizish chuqurligi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — 0,7 m, haydaladigan yerlarda, ko‘chalar va maydonlar bilan kesishish joylarida — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 kV dan yuqori va 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — 1,5 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni binolarga kiritish joylarida hamda yer osti inshootlari bilan kesishish qismlarida kabellarni mexanik himoya qilish va elektromagnit xavfsizlik talablarini ta’minlash choralarini nazarda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur hollarda, uzunligi 5 m gacha bo‘lgan hududlarda kabellarni yotqizish chuqurligini 0,5 m gacha kamaytirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Kabel tarmoqlari parallel yotqizilganda ular orasidagi gorizontal masofa quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
turli tashkilotlarga tegishli kabellar, shuningdek kuch kabellari va aloqa kabellari orasida — kamida 500 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali yoki uch fazali kabellar tekis joylashuvda parallel yotqizilganda — yotqizilayotgan kabelning tashqi diametridan kam bo‘lmagan masofada;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kV gacha kuchlanishli kabellar orasida — kamida 100 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabellar orasida, shuningdek ular bilan 1000 V dan yuqori kuchlanishli boshqa kabellar orasida — kamida 250 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV kuchlanishli kabellar orasida, shuningdek ular bilan 1000 V dan yuqori kuchlanishli boshqa kabellar orasida — kamida 500 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 kV dan 330 kV gacha kuchlanishli kabellar orasida, shuningdek ular bilan 1000 V dan yuqori kuchlanishli boshqa kabellar orasida — kamida 700 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 kV kuchlanishli kabellar orasida, shuningdek ular bilan 1000 V dan yuqori kuchlanishli boshqa kabellar orasida — kamida 1000 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli tikilgan polietilen izolyatsiyali kabel tarmoqlarida parallel kabel tarmoqlari o‘zaro hamda boshqa kabellardan polimer himoya quvurlari yoki temir-beton lotoklar orqali ajratilgan holda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Kabel tarmoqlari kabellari butun uzunligi bo‘ylab mexanik shikastlanishlardan himoya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mexanik himoya usuli kabel tarmog‘ining kuchlanish sinfi, yotqizish sharoiti, ekspluatatsiya xavfsizligi va loyiha yechimlarini hisobga olgan holda belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 20 kV gacha kuchlanishli kabellar temir-beton plitalar yoki kamida shunga teng mustahkamlikka ega polimer himoya plitalari bilan himoyalanishi lozim. Bunda oddiy yoki teshikli g‘ishtlardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV kuchlanishli kabellar qalinligi kamida 50 mm bo‘lgan temir-beton plitalar yoki mexanik xususiyatlari temir-beton plitalarnikidan kam bo‘lmagan polimer materiallardan tayyorlangan himoya plitalari bilan qoplanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV kuchlanishli kabellarni yotqizishda har bir kabel tarmog‘i zanjiri orasida hamda transheyaning yon tomonlarida balandligi kamida 500 mm bo‘lgan temir-beton yoki polimer vertikal himoya devorlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur himoya devorlari qalinligi kamida 50 mm bo‘lgan temir-beton plitalar yoki ularga teng mustahkamlikka ega polimer himoya plitalari bilan yopilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyiha hujjatlarida vertikal va gorizontal himoya plitalarining mexanik mahkamlanishi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabellar kabel tarmog‘i trassasining butun uzunligi bo‘ylab transheyada temir-beton lotoklar ichida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lotoklar qalinligi kamida 50 mm bo‘lgan temir-beton himoya plitalari yoki mexanik xususiyatlari temir-beton plitalarnikidan kam bo‘lmagan polimer materiallardan tayyorlangan himoya plitalari bilan yopilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik jihatdan asoslangan hollarda 35 kV va 110 kV kuchlanishli kabellarni 220 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun transheyaga yotqizilgan lotoklar ichida joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun transheyaning butun uzunligi bo‘ylab kabellardan 500 mm masofada ogohlantiruvchi signal tasmasi yoki plastmassa himoya plitalari yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Biriktiruvchi muftalarni montaj qilish uchun kotlovanlarda joylashtiriladigan 35 kV va undan yuqori kuchlanishli kabellar hamda muftalar tekis va qattiq asosga (temir-beton plita) yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ular yuqori va yon tomonlardan temir-beton plitalar yoki ularga teng mustahkamlikka ega himoya konstruksiyalari bilan mexanik shikastlanishlardan himoya qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Mexanik shikastlanishlar (avtotransport, yuklar va mexanizmlarning harakatlanishi) bo‘lishi mumkin bo‘lgan joylardagi xonalar ichi va tashqarisidagi kabellar xavfsiz balandlikkacha, biroq yer yoki pol sathidan kamida 2 m gacha hamda yer ostida 0,3 m chuqurlikda himoyalangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Bir fazali kabellar parallel yotqizilishi hamda bir tekislikda yoki uchburchak shaklida bir-biriga yaqin joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar bir tekislikda parallel yotqizilganda, alohida kabel tarmog‘i zanjiri kabellari orasidagi yorug‘likdagi gorizontal masofa bitta kabelning tashqi diametridan kam bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Bir fazali kabel tarmog‘i kabellari tutash uchburchak shaklida joylashtirilganda, ularni o‘zaro mahkamlashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mahkamlash uchun nomagnit materiallardan tayyorlangan lentalar, qisqichlar, xomutlar yoki skobalardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yerga yotqizilgan kabellarni mahkamlash qadami tanlanganda, uchburchak shaklida mahkamlangan kabellar transheya qayta ko‘milgandan so‘ng o‘z joylashuv holatini saqlab qolishi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV va undan past kuchlanishli bir fazali kabellar tutash uchburchak shaklida joylashtirilganda, ular har 1,5 m da mahkamlanishi lozim (110 kV va undan yuqori kuchlanishli kabellar bundan mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Alohida yotqiziladigan bir fazali kabellar (uchburchak shaklida bog‘lanmagan) har bir kabel atrofida magnit materiallardan tayyorlangan yopiq metall konturlar hosil bo‘lmaydigan tarzda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabelni yopiq kontur bo‘ylab o‘rab turuvchi bandajlar, mahkamlash elementlaridan (skobalar, xomutlar, manjetlar va ekranlar uchun magnit materiallar) foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar kapron, plastmassa iplar yoki nomagnit metallardan (zanglamaydigan po‘lat yoki mis) tayyorlangan simlar bilan mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Kabel tarmog‘ini yerga yotqizishda bitta transheyaga ko‘pi bilan oltita kuchlanish kabelini yotqizishga yo‘l qo‘yiladi. Bir fazali kabellardan foydalanilganda esa ko‘pi bilan ikkita kabel tarmoq zanjirini yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar kabellar soni ko‘p bo‘lsa, ularni kabel guruhlari orasidagi masofa 0,9 m dan kam bo‘lmagan alohida transheyalarda yoki kanallar, tunnellar, estakadalar va galereyalarda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel guruhlari yoki kabel tarmog‘i orasidagi masofani tanlashda ularning o‘tkazuvchanlik qobiliyatiga o‘zaro ta’siri hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Ishlab chiqarish binolari va kabel inshootlarida kabellar devorlar, to‘siqlar va orayopmalar orqali loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan nometall quvurlar, kirish g‘ilzalari yoki temir-beton konstruksiyalarda maxsus tayyorlangan teshiklar orqali o‘tkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar o‘tkazilgandan so‘ng, quvurlar, kirish g‘ilzalari, kabel o‘tish joylari va ulardagi bo‘shliqlar yonmaydigan materiallar bilan zich berkitilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yong‘inga qarshi to‘siqlar orqali o‘tish joylarida bo‘shliqlar tegishli yong‘inga chidamlilik darajasini ta’minlaydigan olovbardosh materiallar bilan germetiklanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Kabellarni binoga kiritish loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan nometall himoya quvurlari, kirish g‘ilzalari yoki temir-beton konstruksiyalarda kabel o‘tishi uchun tayyorlangan maxsus teshiklar orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya quvurlarining uchlari bino devoridan transheya tomonga kamida 0,6 m chiqib turishi, transheya tomonga qiya holatda joylashtirilishi va kabel kirish elementlari bilan yakunlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya quvurlari, kirish g‘ilzalari yoki kabel o‘tish joylari orqali suv, namlik hamda mayda hayvonlarning binolar, tunnellar va boshqa kabel inshootlariga kirishining oldini olish bo‘yicha germetiklash va himoya choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Kabellarni bino yoki inshoot poydevori yoxud boshqa qurilish konstruksiyalari orqali himoya quvurisiz o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Kabellar oxirgi nuqtalarida, muftalar yaqinida, egilish joylarida hamda to‘g‘ri maydonlarda har 1 m dan oshmagan masofada mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Konstruksiyalar va devorlar bo‘ylab vertikal yotqizilgan kabellar fazalar bo‘yicha mahkamlanishi, bunda kabellar va muftalarda ularning deformatsiyalanishiga olib keluvchi mexanik zo‘riqishlar yuzaga kelmasligi ta’minlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Zirhlanmagan kabellar o‘rnatiladigan konstruksiyalar kabel qobig‘ining mexanik shikastlanishiga yo‘l qo‘ymaydigan tarzda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiq mahkamlash joylarida kabel qobig‘i elastik qistirmalar bilan himoyalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Kabel tarmog‘i kabellarini guruhlab yotqizish va himoya qilish uchun mo‘ljallangan qurilmalar hamda quvurlar orqali kabellarni binolar, tunnellar va yerto‘lalarga kiritish quyidagi usullardan biri bilan amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni bloklar va quvurlar orqali bevosita binolar, tunnellar va yerto‘lalarga kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binolar ichida kabel o‘tishi uchun quduqlar yoki chuqurliklar qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binolarning tashqi devorlari yonida kabel o‘tishi uchun maxsus kameralar tashkil etish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Kabellarni guruhlab yotqizish va himoya qilish uchun mo‘ljallangan konstruksiyalar, quvurlar, ularning chiqish qismlari va birikmalari silliq, ishlov berilgan hamda tozalangan yuzaga ega bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni tortish jarayonida kabel qobig‘ining mexanik shikastlanishining oldini olish uchun quvurlar uchlariga kabel kirish voronkalari, himoya vtulkasi yoki boshqa himoya elementlari o‘rnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar chiqish joylarida kabel qobig‘ining ishqalanishi va yorilishining oldini olish uchun elastik zichlagichlar qo‘llanilishi, shuningdek zarur egilish radiuslari ta’minlanishi lozim. Kabel o‘tkazilgan quvurlar uchlari mustahkam germetiklangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel quvurlarining uchlarini germetiklash uchun zavodda tayyorlangan maxsus buyumlardan foydalanish lozim. Bunda montaj ko‘pigidan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni tortishda ularning tashqi qobig‘iga zarar yetkazmaydigan va atrof-muhitni ifloslantirmaydigan kabel tortish uchun mo‘ljallangan maxsus moylovchi tarkiblardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Bitta quvurga yoki uchta bir fazali kabel uchun mo‘ljallangan blok kanaliga kabellarni po‘lat tros yordamida alohida-alohida, ketma-ket tortib o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur uzunligi 20 m gacha bo‘lganda, alohida bir fazali kabellarni qo‘lda, arqon yordamida ketma-ket tortib o‘tkazishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Kuchlanishi 6 kV dan 500 kV gacha bo‘lgan kabel tarmoqlari yotqizilganda, uzunligi 100 m dan ortiq bo‘lgan gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash maydonlarida kamida bitta zaxira quvur nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira quvurlarning uchlari suv va grunt kirishining oldini oluvchi germetik tiqinlar bilan berkitilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Transheyaga kabel tarmoqlarini yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Kabel tarmoqlarini transheyalarda yotqizishda kabellar mustahkam va suvni yaxshi o‘tkazuvchi gruntlar, shu jumladan shag‘alli, shag‘al-toshli, shag‘al-qumli va yirik qumli gruntlar ustiga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bo‘rtma va cho‘kuvchan tuproqlarda kabel tarmoqni yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Kabel tarmog‘i transheyada muhandislik tarmoqlari yoki boshqa kabel tarmoqlari bilan kesishgan joylarda yotqizilganda kabellar himoya quvurlari ichida o‘tkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Bir transheyada bir nechta kabel tarmoqlari zanjirlari yotqizilganda, qo‘shni zanjirlar orasidagi yorug‘likdagi masofa kamida 0,5 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar qo‘shni zanjirlar himoya plitalari, to‘siqlar yoki boshqa ajratuvchi konstruksiyalar bilan ajratilgan bo‘lsa, mazkur masofani loyiha hujjatlarida asoslangan holda kamaytirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Kabel tarmog‘i bir fazali kabellar bilan bajarilganda, bir fazali kabellar transheyada yoki transheyaga joylashtirilgan lotokda, oldindan bajarilgan qum-shag‘al aralashmasi qatlami ustida tutash uchburchak shaklida yoki gorizontal tekislikda parallel ravishda yotqizilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir zanjirdagi kabellarning o‘zaro joylashuvi quyidagi omillarni hisobga olgan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i tomonidan hosil qilinadigan magnit maydon kattaligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni sovutish sharoitlari va ularning tok yuklamasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
trassaning kengligi va yotqizish sharoitlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar tutash uchburchak shaklida joylashtirilganda, bitta zanjir tarkibidagi uchta faza kabellari bir guruhda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellarni tutash uchburchak shaklida mahkamlash nomagnit materiallardan tayyorlangan lentalar, tortqilar, xomutlar yoki qisqichlar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheya qayta ko‘milgandan so‘ng tutash uchburchak shaklida joylashtirilgan kabellarning loyihaviy holati o‘zgarmasligi ta’minlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni mahkamlash qadami 1,0 m dan 1,5 m gacha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabellar qum-shag‘al aralashmasi qatlami ustida tutash uchburchak shaklida zich joylashtirilganda, ustidan qum-shag‘al aralashmasi bilan yopilganda va mexanik himoya qatlami bilan himoyalanganda, to‘g‘ri maydonlarda ularni lenta yoki xomutlar bilan qo‘shimcha mahkamlash talab etilmaydi. Bunda kabellarning tutash uchburchak shaklidagi holati qum-shag‘al aralashmasi va qayta ko‘milgan grunt bosimi hisobiga saqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Transheya tubining kengligi kabellarning loyiha hujjatlarida qabul qilingan joylashish usuliga muvofiq to‘siqsiz yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheya kengligi kabellarni qabul qilingan joylashish sxemasi bo‘yicha yotqizish uchun talab etiladigan kenglikdan kamida 40 cm ortiq bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Transheya chuqurligi oldindan tayyorlangan tubga (kamida 10 cm qalinlikdagi to‘shama qatlami ustiga) yotqizilgan kabellar uchun yetarli bo‘lishi lozim. Bunda kabelning yuqori sathidan yer yuzasigacha bo‘lgan masofa quyidagicha ta’minlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 20 kV kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — kamida 0,7 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — kamida 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 — 500 kV kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — kamida 1,5 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Transheyaga yotqizilgan kabellar gruntga to‘ldirilayotganda o‘z holatini o‘zgartirmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarning loyihaviy holatini saqlash uchun zarur mahkamlash chora-tadbirlari loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Kabellar transheyaga yotqizilgandan so‘ng kabel tarmog‘idan foydalanish jarayonida gruntning cho‘kishi xavfini kamaytirish maqsadida transheya qatlamma-qavat qayta ko‘milishi va mexanik usulda zichlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Kabellarni transheyaga yotqizish mazkur SHNQning 4-ilovasi 1-rasmiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Kabel tarmoqlarini gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan himoya quvurlari ichida yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli burg‘ilash eritmasi (bentonit yoki boshqa mos eritmalar yordamida burg‘ilangan quduq devorlarining barqarorligi ta’minlanadigan qoyasimon bo‘lmagan gruntlarda (qum, qumloq, qumoq va gil) qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan himoya quvurlariga kabel tarmog‘ini yotqizishda quyidagi ishlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishga tushirish va qabul qilish kotlovanlarini qazish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida himoya quvurlarini bir-biriga ketma-ket ulash yo‘li bilan ularni tutash payvandlash hisobiga kerakli miqdordagi himoya quvurlarini tayyorlash (gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilashda elektrmuftalarni qo‘llash taqiqlangan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pilotli burg‘ilangan quduq tayyorlash, uni kengaytirish va devorlarini zichlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
burg‘ilangan quduqqa (burg‘ilash kanaliga) himoya quvurini yoki quvurlar dastasini tortib qo‘yish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
himoya quvurining uchlariga kabelni himoyalash uchun voronka o‘rnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
himoya quvurlaridan kabellar chiqadigan joylarda quvurlarning uchlari bo‘ylab qum-shag‘al aralashmasi (yoki qum)dan to‘shama tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
himoya quvurlarini ichidan tozalash va nazorat kalibrini tortish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning aniq joylashuvini aniqlash hamda ularni shaharsozlik hujjatlariga kiritish maqsadida quvurlar yer osti trassirovkasi (geolokatsiyasi)dan o‘tkazish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni quvurlarga tortish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
himoya quvurlarining uchlariga germetiklovchi zichlagichlarni o‘rnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boshlang‘ich va qabul qilish kotlovanlarini dastlab to‘ldirish (yoki qum bilan), shuningdek uni zichlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kotlovanlarni grunt bilan qayta to‘ldirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash trassasi hamda ishga tushirish va qabul qilish kotlovanlari chuqurligi quvurlarga joylashtirilgan barcha kabellarni belgilangan chuqurlikda yotqizishni ta’minlaydigan tarzda tanlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 20 kV nominal kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — kamida 0,7 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV nominal kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — kamida 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 — 500 kV nominal kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — kamida 1,5 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Bir nechta kabel tarmog‘i yoki bir nechta kabel tarmoqlari zanjirlarini gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan yotqizishda burg‘ilangan quduqlar orasidagi masofa burg‘ilash uskunasining texnologik imkoniyatlari, grunt sharoitlari hamda kabel tarmoqlarining o‘zaro ta’siri hisobga olingan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Kabel tarmog‘i gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usulida yotqizilishi tugallangandan so‘ng boshlang‘ich va qabul qilish kotlovanlari qayta ko‘milishi hamda kabel tarmog‘idan foydalanish davrida grunt cho‘kishi xavfini kamaytirish maqsadida grunt mexanik usulda zichlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usulida quvurlarda kabellarni yotqizish mazkur SHNQning 4-ilovasi 3 — 5-rasmlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Quvurdagi kabel tarmoqlari maydonining uzunligi gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash uskunalarining texnologik imkoniyatlaridan ortiq bo‘lsa, kabel tarmog‘ini bir nechta ketma-ket gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash maydonlari orqali yotqizishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda bir gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash maydonidan keyingi maydonga o‘tish joyi mazkur SHNQning 4-ilovasi 6-rasmiga muvofiq kabellarni quvurlarsiz yotqizishga yo‘l qo‘yiladigan hududda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Kabel tarmoqlarini teshish usuli bilan quvurga yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Kabel tarmog‘ini gruntni teshish usuli bilan himoya quvurlari ichida yotqizish mazkur SHNQning 4-ilovasi 7-rasmiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Gruntni teshish usuli bilan bajariladigan o‘tishlar, qoida tariqasida, diametri 1220 mm gacha va uzunligi 50 m dan 100 m gacha bo‘lgan maydonlarda qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Kabellarning yer ostidan yer yuzasiga chiqish joylariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Kabellarni himoya qilish uchun silliq devorli quvurlar o‘rniga yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun mo‘ljallangan maxsus gofrlangan himoya quvurlaridan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda gofrlangan himoya quvurlari quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoq muddatli ish harorati kamida 90 °C bo‘lgan issiqlikka chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yonishni tarqatmaydigan xususiyatga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ultrabinafsha nurlar ta’siriga chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mexanik mustahkam, halqasimon qattiqligi SN 6 dan kam bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qayishqoq bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oddiy gofrlangan quvurlardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi (bundan kabel yer ostida joylashgan silliq devorli polimer quvurdan yoki temir-beton lotokdan qattiq vertikal himoya konstruksiyasiga o‘tadigan qisqa o‘tish hududlari mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Kabelning gofrlangan himoya quvuridan chiqish joyida kabel markazlashtirilgan holda joylashtirilishi va zichlagich yordamida germetiklanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zichlagich sirtida namlik to‘planishi va uning muzlab qolishining oldini olish uchun qo‘shimcha ravishda issiqlik ta’sirida qisqaruvchi manjet o‘rnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Kabel tarmog‘ini kabel bloklari va temir-beton lotoklarda yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Kabellarni bir joyda to‘plab o‘tkazish va himoya qilish uchun mo‘ljallangan kabel o‘tkazish konstruksiyalari ko‘p sonli kabellarni birgalikda yoki parallel yotqizish zarur bo‘lgan hollarda qo‘llanilishi lozim. Bunday konstruksiyalar, qoida tariqasida, 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni bir joyda to‘plab o‘tkazish va himoya qilish konstruksiyalari kabel tarmoqlari soni 20 tagacha bo‘lgan hollarda qo‘llanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur konstruksiyalarning o‘lchamlari, joylashtirish tartibi va yotqizish shartlari loyiha hujjatlarida belgilanadi hamda ularda joylashtiriladigan kabellarning uzoq muddatli ruxsat etilgan tok yuklamasi issiqlik hisob-kitoblari bilan tasdiqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Har bir kabel bloki 15 foizgacha zaxira kanallarga, biroq kamida bitta zaxira kanalga ega bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Kabel bloklari, temir-beton lotoklar va himoya quvurlarining yerga yotqizish chuqurligi mahalliy sharoitlar, kabelning nominal kuchlanishi, mexanik ta’sirlar va loyiha yechimlari hisobga olingan holda belgilanadi. Bunda yuqori kabel sathidan yer yuzasigacha bo‘lgan masofa mazkur SHNQda belgilangan minimal yotqizish chuqurligidan kam bo‘lmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Kabel bloklari va temir-beton lotoklarda yotqizilgan kabellarni tortish, almashtirish va ta’mirlash imkoniyatini ta’minlash uchun kabel quduqlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel quduqlari kabel trassasining yo‘nalishi o‘zgaradigan joylarda, kabel bloklari yoki lotoklardan kabellarning yerga chiqish joylarida, shuningdek kabellarni tortish va xizmat ko‘rsatish uchun zarur bo‘lgan boshqa joylarda joylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar soni 10 tadan oshmaganda, kabel bloklari yoki himoya konstruksiyalaridan yerga chiqish joylarini kabel quduqlarisiz bajarishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda kabellarning chiqish joylari kabel zichlagichlari yordamida germetiklangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel quduqlari trassaning to‘g‘ri maydonlarida kabellarning yo‘l qo‘yiladigan maksimal tortish kuchi va qurilish uzunligi hisobga olingan holda belgilanadigan masofalarda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Kabel bloklari, temir-beton lotoklar va himoya quvurlari kabel quduqlari tomonga kamida 0,2 foiz qiyalik bilan yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Kabel bloki quvurlari bevosita yerga yotqizilganda quvurlar orasidagi, shuningdek quvurlar bilan boshqa kabellar va inshootlar orasidagi eng kichik ochiq masofalar quvursiz yotqizilgan kabellar uchun belgilangan masofalar kabi qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel bloki quvurlari xona polida yotqizilganda ular orasidagi masofalar yerga yotqizishdagi kabi qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Kabel tarmoqlarini lotoklarda yotqizish elektr stansiyalari, podstansiyalar hamda ularning taqsimlash qurilmalari hududida nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lotoklarni o‘rnatish chuqurligi loyiha hujjatlarida belgilanadi. Bunda yuqori kabelning yuqori sathidan yer yuzasigacha bo‘lgan masofa kamida 1,5 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyiha hujjatlarida lotoklar va gorizontal himoya plitalarining mexanik mahkamlanishi nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lotoklarda joylashtirilgan kabellar qum-shag‘al aralashmasi bilan to‘ldirilgan holda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Kabel tarmoqlarining himoya quvurlaridan temir yo‘l lotoklariga o‘tish joylari himoya qoplamasi bilan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar lotok asosiga kamida 150 mm kirib turishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar quvur o‘qi lotok tekisligi bilan mos kelmasa, quvurning chiqish joyida kabelning zarur egilish radiusini va mexanik himoyasini ta’minlash uchun qumli qoplar, qum-shag‘al aralashmasi yoki boshqa himoya materiali yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Kabel tarmoqlarini kabel inshootlarida yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Barcha turdagi kabel inshootlari (kabel qavatlari, tunnellar, galereyalar, estakadalar va shaxtalar) loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan kabellar soniga nisbatan kamida 15 foiz miqdorida qo‘shimcha kabel yotqizish imkoniyatini hisobga olgan holda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Kabel inshootlarida kabellar butun uzunligi bo‘yicha ortiqcha kesish va uzilishlarsiz, shuningdek eng kam miqdordagi muftalar bilan yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni kabel inshootlarida joylashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nazorat kabellari va aloqa kabellari kuch kabellaridan alohida, ularning faqat ustki yoki pastki sathida joylashtirilishi, bunda ular olovbardoshlik chegarasi kamida EI 45 bo‘lgan yonmaydigan to‘siqlar bilan ajratilishi hamda kesishish va tarmoqlanish joylarida nazorat kabellari hamda aloqa kabellarini kuch kabellari ustidan yoki ostidan o‘tkazilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuchlanishi 1 kV gacha bo‘lgan kuch kabellari 1 kV dan yuqori kuchlanishli kabellar ustida joylashtirilishi, bunda ular olovbardoshlik chegarasi kamida EI 45 bo‘lgan yonmaydigan to‘siqlar bilan ajratilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
turli guruhdagi kabellar, shu jumladan I toifadagi elektr qabul qilgichlarni ta’minlovchi 1 kV dan yuqori kuchlanishli ishchi va zaxira kabellar, generatorlar, transformatorlar va boshqa elektr uskunalariga tegishli kabellar turli gorizontal darajalarda yotqizilishi hamda olovbardoshlik chegarasi kamida EI 45 bo‘lgan yonmaydigan to‘siqlar bilan ajratilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel inshootlarida 110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabellarni 6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabellar bilan birgalikda yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel inshootlarida biriktiruvchi, transpozitsiya, stoporli va boshqa maqsadlarga mo‘ljallangan kabel muftalarini o‘rnatishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Kuch kabellarini bir joyga zich to‘plangan dasta shaklida yoki ko‘p qatlamli tarzda yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Kabel inshootlari boshqa xonalar va qo‘shni kabel inshootlaridan yong‘inga qarshi to‘siqlar bilan ajratilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur to‘siqlarning olovbardoshlik chegarasi kamida EI 45 bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzun kabel tunnellari yong‘inga qarshi to‘siqlar bilan uzunligi 150 m dan oshmaydigan bo‘linmalarga ajratilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki qavatli polning har bir bo‘limi maydoni 600 m² dan ortiq bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zaro zaxiralovchi kuch kabel tarmoqlari (I toifali maxsus guruh elektr qabul qilgichlariga ulangan kabel tarmoqlari bundan mustasno) estakadalarda oraliq yuk ko‘taruvchi konstruksiyaning har ikki tomonida yoki galereyalarda o‘tish yo‘lagining har ikki tomonida joylashtirilishi, bunda ular orasidagi gorizontal masofa kamida 600 mm bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi kabel estakadalari va galereyalarining asosiy yuk ko‘taruvchi qurilish konstruksiyalari, shu jumladan ustunlar va to‘sinlar, olovbardoshlik chegarasi kamida EI 45 bo‘lgan temir-beton yoki yong‘indan himoyalangan po‘lat konstruksiyalardan tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi kabel estakadalari va galereyalarida kabellar guruhlari yonganda xavfli deformatsiyalanishi yoki mexanik mustahkamligi pasayishi mumkin bo‘lgan bino va inshootlarning yuk ko‘taruvchi konstruksiyalari olovbardoshlik chegarasi kamida EI 45 bo‘lishini ta’minlaydigan yong‘indan himoya qoplamasi yoki boshqa himoya vositalari bilan himoyalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Kabel kanallari, taqsimlash qurilmalaridagi ikki qavatli pollar va xonalardagi kabel o‘tish joylari olinadigan yonmaydigan plitalar bilan yopilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kanallarda kabellarni yotqizish usuli foydalanish jarayonida kabel tarmoqlarini tekshirish, ta’mirlash, shuningdek yer qazish ishlarisiz yangi kabellarni yotqizish yoki mavjud kabellarni almashtirish imkoniyatini ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kanallarga yotqizilgan kuch kabellarini grunt yoki boshqa to‘ldiruvchi materiallar bilan to‘ldirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Kirish joyi, lyuklar va shamollatish (ventilyatsiya) shaxtalari yaqinida (25 m dan ortiq bo‘lmagan radiusda) yong‘in o‘chirish kranlari o‘rnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yong‘in o‘chirish gidrantlari estakada va galereya trassasi o‘qining istalgan nuqtasidan eng yaqin gidrantgacha bo‘lgan masofa 100 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Kabel inshootlari, estakadalar, tunnellar, kanallar va kameralar tabiiy yoki sun’iy shamollatish (ventilyatsiya) tizimi bilan ta’minlanishi lozim (kabelni ulash muftalari uchun quduqlar bundan mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir bo‘limning shamollatish (ventilyatsiya) tizimi mustaqil bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shamollatish (ventilyatsiya) tizimi qurilmalari yong‘in sodir bo‘lganda havo kirishini to‘xtatish, shuningdek qish mavsumida tunnel muzlab qolishining oldini olish uchun shiberlar bilan jihozlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Tunnellar va kanallarda grunt hamda yomg‘ir suvlarini chetlatish bo‘yicha choralar ko‘rilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ulardagi pollar suv to‘plagichlar yoki yomg‘ir suvi oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimi tomonga kamida 0,5 foizli nishab bilan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Binolardan tashqaridagi yer osti tunnellari to‘siqlar ustidan qalinligi 0,5 m dan kam bo‘lmagan grunt qatlamiga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Kabel tunnellari lyuklarining bo‘g‘zi diametri 600 mm dan kam bo‘lmasligi va ikki qavatli metall qopqoqlar bilan yopilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Kabel tarmoqlari, kanallar, kameralar va ochiq estakadalarda ko‘chma yoritgichlar hamda elektr asboblarini ulash uchun elektr yoritish va rozetka tarmog‘i nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel muftalari uchun quduqlarda bunday tarmoqlarni nazarda tutish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Kuchlanishi 35 dan 500 kV gacha bo‘lgan kabellar, kabel estakadalari va galereyalari bo‘ylab yotqizilganda kabellarning tashqi qobig‘ining butunligini sinash va tekshirish uchun elektr o‘tkazuvchi tashqi qatlamga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Kabellarni ochiq havoda yotqizishda, kengligidan qat’i nazar, kabellarni ultrabinafsha nurlanishdan himoya qilish uchun ultrabinafsha nurlanishga chidamli kabellardan foydalanish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. 65° dan kichik geografik kengliklarda bo‘lgan hududlarda kabellar yotqizilganda, ularni ultrabinafsha nurlanish va qo‘shimcha qizish ta’siridan himoyalash uchun quyoshdan himoyalovchi soyabonlar qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday himoya nazarda tutilmagan hollarda yozgi ekspluatatsiya sharoitlari uchun uzoq muddatli ruxsat etilgan yuklama toklariga tuzatish kiritilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Kabel tarmoqlarining elektrotexnik xonalarga kirish joylari devor teshiklari orqali, nomagnit materiallardan tayyorlangan himoya quvurlari yoki kirish gilzalari ichida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel kirish joylari maxsus zichlovchi qistirmalar yoki germetiklovchi vositalar yordamida zichlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Sanoat korxonasi hududining transport qatnovi mavjud bo‘lmagan qismida joylashtiriladigan kabel estakadalari va galereyalarining eng kichik balandligi kabellarning pastki qatorini yer sathining rejalashtirilgan belgisi sathidan kamida 2,5 m balandlikda o‘tkazish imkoniyatini ta’minlaydigan tarzda qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Kabel estakadalari va galereyalarida harorat ta’sirida yuzaga keladigan kengayish va qisqarishlarni kompensatsiya qilish uchun harorat choklari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Kabel tarmog‘ini maxsus inshootlar bo‘ylab yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Tosh, temir-beton va metall ko‘priklar bo‘ylab kabel tarmoqlarini yotqizish ko‘prikning piyodalar qismi ostida, kabel kanallarida yoki har bir kabel uchun yonishni tarqatmaydigan alohida himoya quvurlarida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur quvurlar orqali jala suvlari oqib kirishi yoki oqib o‘tishining oldini olish choralari nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall va temir-beton ko‘priklar bo‘ylab hamda ularga yaqinlashish qismlarida kabellar yonishni tarqatmaydigan polimer yoki boshqa yonmaydigan himoya quvurlarida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ko‘prik konstruksiyalaridan gruntga o‘tish joylarida kabellar polimer himoya quvurlari ichida yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Temir yo‘l ko‘priklari va transport harakati jadal bo‘lgan boshqa ko‘priklar bo‘ylab kabellar yotqizilganda, tebranish va mexanik ta’sirlarga yuqori chidamlilikka ega zirhli kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Kabellarda, ko‘priklarning harorat choklari va ko‘prik konstruksiyalaridan ustunlarga o‘tish joylarida, ko‘prik konstruksiyalarining harorat deformatsiyasi natijasida mexanik kuchlardan shikastlanishning oldini olish uchun kabellarda yarim aylana ko‘rinishidagi kompensatorlar hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Metall va temir-beton ko‘priklar bo‘ylab kabellar o‘tkazilganda, kabellar ko‘prikning metall qismlaridan elektr jihatdan izolyatsiyalangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Yog‘och inshootlar (ko‘priklar va suv bo‘yida qurilgan platformalar) bo‘ylab kabel tarmoqlarini yotqizish himoya quvurlarida bajarilishi lozim. Uch fazali kabellar uchun po‘lat quvurlardan, bir fazali kabellar uchun esa nomagnit materiallardan tayyorlangan himoya quvurlaridan foydalanish kerak. Bunda quvur va ko‘prik konstruksiyalari orasidagi masofa kamida 50 mm bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Kabellarni mahkamlash ko‘priklarning yuk ko‘taruvchi konstruksiyalarining mexanik mustahkamligini pasaytirmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. To‘g‘onlar, dambalar va suv bo‘yida qurilgan platformalar bo‘ylab kabel tarmoqlarini bevosita yer transheyasida yotqizishga kabel ustidagi yer qatlamining qalinligi kamida 1 m bo‘lgan hollarda yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-§. Kabel tarmoqlarini suv ostida yotqizishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Daryolar, kanallar va boshqa suv to‘siqlarini kesib o‘tishda kabellar, qoida tariqasida, suv tubi va qirg‘oqlari kam yuviladigan maydonlarda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zani beqaror va qirg‘oqlari yuvilishga moyil bo‘lgan daryolar orqali kabellarni o‘tkazishda, kabellarni suv tubiga chuqurlashtirib yotqizish mahalliy sharoitlar, shu jumladan daryo oqimi, qirg‘oqlarning yuviluvchanligi va suv sathi hisobga olingan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Daryolar, kanallar va boshqa suv to‘siqlari orqali kabel tarmoqlarini suv ostida yotqizishda o‘tish joyidagi suv chuqurligi, oqim tezligi va oqim rejimi, shamol ta’siri, suv tubining profili, tub gruntlarining tarkibi va kimyoviy xususiyatlari, shuningdek suvning kimyoviy tarkibi to‘g‘risidagi ma’lumotlar hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Kabel tarmog‘i suv tubi bo‘ylab kabellar notekis joylarda osilib qolmasligi hamda o‘tkir chiqib turgan jinslar, toshlar va boshqa elementlar ta’sirida shikastlanmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Trassa bo‘ylab joylashgan sayozliklar, toshli to‘siqlar va boshqa suv osti to‘siqlari aylanib o‘tilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ularni aylanib o‘tish imkoniyati mavjud bo‘lmaganda, suv tubida transheyalar yoki maxsus himoyalangan o‘tish maydonlari tashkil etilishi nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Daryolar, kanallar va boshqa suv to‘siqlarini kesib o‘tishda kabellar suv tubiga yotqizilishi lozim. Qirg‘oqbo‘yi, sayoz suvli hamda kema qatnovi yoki yuk tashish amalga oshiriladigan suv yo‘llarida kabellar suv tubidan kamida 1 m chuqurlikda yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Daryolar va kanallarda 35 kV hamda undan yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlari yotqizilganda, ularni mexanik shikastlanishlardan himoya qilish maqsadida transheyalar qumli qoplar bilan to‘ldirilishi hamda ustidan tosh materiallar bilan himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Kengligi 100 m gacha bo‘lgan daryolar, kanallar va boshqa suv havzalari tubiga yotqiziladigan parallel kabellar orasidagi yorug‘likdagi masofa kamida 0,25 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yangi qurilayotgan suv osti kabel tarmoqlari mavjud suv osti kabel tarmoqlaridan ko‘p yillik o‘rtacha suv sathi bo‘yicha hisoblangan suv havzasi chuqurligining kamida 1,25 baravari miqdoridagi masofada joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari suv ostida parallel yotqizilganda, ular orasidagi yorug‘likdagi gorizontal masofa ko‘p yillik o‘rtacha suv sathi bo‘yicha hisoblangan suv havzasi chuqurligining kamida 1,25 baravariga teng bo‘lishi, biroq 20 m dan kam bo‘lmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari suv ostida parallel yotqizilganda, ular orasidagi yorug‘likdagi gorizontal masofa kabel ishlab chiqaruvchi tashkilotlarning texnik talablari, suv havzasining xususiyatlari, tub gruntlarining muhandislik-geologik sharoitlari hamda kabellarni yotqizish sharoitlarini hisobga olgan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Daryolar, kanallar va boshqa suv havzalari tubiga yotqiziladigan kabellardan neft quvurlari, gaz quvurlari va boshqa quvur o‘tkazgichlargacha bo‘lgan gorizontal masofa quvurlar va kabellarni yotqizishda bajariladigan tubni chuqurlashtirish ishlarining turiga ko‘ra loyiha hujjatlarida belgilanadi, biroq 50 m dan kam bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar suv tubiga mahkamlanmagan holda, 5 m dan 15 m gacha chuqurlikda va oqim tezligi 1 m/s dan oshmagan sharoitda yotqizilganda, parallel kabellar orasidagi masofa kamida 5 m bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv ostida 60 m gacha chuqurlikda, shuningdek oqim tezligi 3 m/s va undan yuqori bo‘lgan sharoitda kabellar orasidagi masofa loyiha hujjatlarida belgilanadi, biroq 20 m dan kam bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv ostida yotqiziladigan kabel tarmoqlarining o‘zaro kesishishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Kesishish holatini chetlab o‘tish imkoniyati mavjud bo‘lmaganda, texnik yechim loyiha hujjatlarida alohida asoslanishi hamda kabel tarmoqlarining mexanik va elektr xavfsizligi ta’minlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Qirg‘oq qismlarida himoya quvurlarini yotqizish uchun suv havzasi tubida hamda qirg‘oq kotlovanlarida transheyalar qazish ishlari mexanizatsiyalashtirilgan usulda bajarilishi lozim. Mazkur ishlarni bajarish usullari loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Mustahkamlanmagan qirg‘oqlarda suv osti kabel tarmoqlarining qirg‘oqqa chiqish qismlari daryolar uchun kamida 10 m, dengiz va yirik suv havzalari uchun kamida 30 m uzunlikda himoyalangan holda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mustahkamlangan qirg‘oqlarda kabellar himoya quvurlari ichida yotqizilishi kerak. Kabellarning qirg‘oqqa chiqish joylarida kabel quduqlari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya quvurining yuqori uchi qirg‘oqdagi kabel qudug‘iga kiritilishi, pastki uchi esa eng past suv sathidan kamida 1 m pastda joylashishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qirg‘oq qismlaridagi himoya quvurlarining uchlari germetik tarzda berkitilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Kabellarni suv havzalari orqali mexanizatsiyalashtirilgan usulda yotqizish quyidagi usullardan biri orqali amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirg‘oqqa o‘rnatilgan chig‘irlar yordamida arqon tortish orqali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv havzasi bo‘ylab chig‘ir yordamida harakatlanadigan barjadan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shatakka olingan yoki o‘zi yurar barjadan yoxud o‘zi yurar kemadan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qish sharoitida muz ustidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellarni yotqizish usuli loyiha hujjatlarida belgilanadi. Kabelni mexanizatsiyalashtirilgan usulda yotqizish tezligi minutiga 12 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Suv ostida 35 kV gacha kuchlanishli uch fazali kabellar yotqizilganda, har uchta ishchi kabel uchun bitta zaxira kabel nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv ostida bir fazali kabellardan iborat kabel tarmoqlari yotqizilganda, zaxira fazalar quyidagi tartibda nazarda tutilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitta kabel tarmog‘i uchun — bitta zaxira faza;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkita kabel tarmog‘i uchun — ikkita zaxira faza;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchta va undan ortiq kabel tarmog‘i uchun — loyiha hujjatlarida belgilanadi, biroq kamida ikkita zaxira faza.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira fazalar mavjud ishchi fazalarning istalgan birini almashtirish imkonini beradigan tarzda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Suv osti kabel o‘tish joyining har ikki tomonida kabellar ekranlari loyiha hujjatlarida qabul qilingan ekranlarni yerga ulash sxemasiga muvofiq yerga ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Kabel tarmog‘ini quvurlarsiz suv ostida yotqizish uchun tashqi himoya korroziyaga qarshi qoplamali yassi yoki dumaloq simdan yasalgan zirhli qo‘rg‘oshin qobiqli kabel qo‘llanilishi kerak. Suv osti kabellariga biriktiruvchi muftalar o‘rnatilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchli oqimli yoki qirg‘oqlari yuvilib ketadigan daryolardan o‘tishda qo‘shaloq dumaloq simli zirhli kabel qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kichik oqmaydigan daryolar kesishgan joylarda kabel o‘tkazishda tasmali zirhli kabeldan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv ostida polivinilxlorid qobiqli rezina va plastmassa izolyatsiyali kabellarni yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Qirg‘oq qismlaridagi kotlovanlarni qayta ko‘mish himoya quvurlari ularning yuqori uchlari sathigacha yotqizilgandan hamda kabellar quvurlar ichidan o‘tkazilgandan so‘ng amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. O‘zan va qirg‘oq yuvilishiga moyil bo‘lgan joylarda, shuningdek muz ko‘chishi va suv toshqinlari ta’siri mavjud hududlarda kabellarning ochilib qolishining oldini olish uchun qirg‘oqlarni mustahkamlash choralari nazarda tutilishi lozim. Bunda choralar tindirgichlar, suvni chetlatish dambalari, qoziqlar, shpuntlar, plitalar yoki boshqa muhandislik himoya inshootlari orqali amalga oshirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Kabellar yotqizilgandan so‘ng ularning suv ostida loyiha yechimlariga muvofiq to‘g‘ri yotqizilganligi tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Suv osti kabel o‘tish joylari qirg‘oq qismlarida, ichki kema qatnovi yo‘llarida hamda dengiz qirg‘oqlarida signal belgilari bilan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-§. Biriktiruvchi va transpozitsiya muftalarni joylashtirishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Yangidan qurilayotgan kabel tarmog‘ining har 1 km uzunligida biriktiruvchi muftalar soni quyidagilardan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘ndalang kesimi 3×95 mm² gacha bo‘lgan 6 kV dan 10 kV gacha kuchlanishli uch fazali kabellar uchun — 4 dona;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘ndalang kesimi 3×120 mm² dan 3×240 mm² gacha bo‘lgan 6 kV dan 10 kV gacha kuchlanishli uch fazali kabellar uchun — 5 dona;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli uch fazali kabellar uchun — 6 dona;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli bir fazali kabellar uchun — har bir faza bo‘yicha 2 dona.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli bir fazali kabellardan iborat kabel tarmoqlarida kabel ekranlari transpozitsiyasi nazarda tutilganda, biriktiruvchi va transpozitsiya biriktiruvchi muftalar soni ekranlar transpozitsiyasining talab etiladigan to‘liq sikllari sonidan kelib chiqib loyiha hujjatlarida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Biriktiruvchi muftalar kabellarning qurilish uzunligi, yotqizish sharoitlari va kabel tarmog‘i trassasining konstruktiv xususiyatlari hisobga olgan holda kabel tarmog‘i trassasi bo‘ylab joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Bir oraliqda yotqiziladigan bir fazali kabellarning qurilish uzunliklari bitta transheyada joylashtirilgan barcha faza kabellari uchun bir xil bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda biriktiruvchi muftalarning bir joyda to‘planib qolmasligi uchun ularning pog‘onali joylashtirilishi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Bir nechta kabel tarmoqlari yoki bir nechta kabel tarmoqlari zanjirlari yer ostida yotqizilganda, biriktiruvchi muftalarni keyinchalik montaj qilish uchun qoldiriladigan kabel uchlari qo‘shni kabellardagi ulanish joylariga nisbatan siljitib joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muftani montaj qilish va kompensatsiya yoyini hosil qilish uchun zarur bo‘lgan uzunlikdagi kabel zaxirasi qoldirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel zaxirasini halqa yoki o‘ram ko‘rinishida joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Biriktiruvchi muftalarni joylashtirish uchun, qoida tariqasida, kabel tarmog‘i trassasining gorizontal maydonlari tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel muftalarini qiyaliklarda o‘rnatish zarur bo‘lganda, mufta va kabelni o‘rnatish hamda himoya qilish uchun mo‘ljallangan maxsus quti, konteyner yoki boshqa tayyor himoya konstruksiyalaridan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Loyiha hujjatlarida biriktiruvchi muftalar va kabellarni mexanik shikastlanishlardan himoya qilish choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yer ostiga joylashtirilganda, kabel va muftalar ostiga qum yoki shag‘al-qum aralashmasidan to‘shama qatlami qo‘yilishi, mufta maydonchalari yoki quduqlar temir-beton plitalar bilan yopilishi hamda zarur hollarda boshqa himoya choralari qo‘llanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Kabel tarmog‘ini yerga yotqizilganda, biriktiruvchi muftalarning joylashish chuqurligi kabellarning transheyaga yotqizish chuqurligidan kelib chiqib belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mufta maydonchalari yoki quduqlarning o‘lchamlari muftalarning joylashish xususiyatlari, montaj qilish sharoitlari hamda bir fazali konstruksiyadagi kabellar ekranlarini transpozitsiya qilish zarurati hisobga olingan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Kabel tarmog‘i yerga yotqizilganda, 35 kV va undan past kuchlanishli biriktiruvchi muftalar bevosita gruntda joylashtirilishi, bunda muftalar kamida 10 cm qalinlikdagi qum yoki shag‘al-qum aralashmasidan tayyorlangan tekis asosga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va 220 kV kuchlanishli biriktiruvchi muftalar maxsus tayyorlangan tekis va qattiq temir-beton asosga joylashtirilishi kerak. Muftalar va ularga tutash kabellar qumli qoplar yoki qum-shag‘al aralashmasi bilan mahkamlanishi, transheya qayta to‘ldirilgandan so‘ng esa muftalar ustidan temir-beton himoya plitalari bilan yopilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. 110 kV va undan yuqori kuchlanishli biriktiruvchi muftalarni quyidagi usullarda joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
temir-beton lotoklarda — qum yoki qum-shag‘al aralashmasi solingan qoplar bilan mahkamlangan va ustidan grunt bilan qayta to‘ldirilgan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mufta kameralarida — qoida tariqasida, to‘ldirilgan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel quduqlarida — qoida tariqasida, to‘ldirilmagan holda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muftaning joylashtirish turidan qat’i nazar, kabellar muftadan kamida 1 m masofada mufta korpusiga tegmaydigan hamda kabel o‘qiga parallel holatda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. 6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabellar transheyaga yotqizilganda, muftani montaj qilish va qayta montaj qilish uchun zarur bo‘lgan kabel zaxirasi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda har bir kabel uchida kompensatsiya yoyi quyidagi uzunlikda qoldirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun — kamida 350 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 kV va 35 kV kuchlanishli kabellar uchun — kamida 400 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar muftaning har ikki tomonida mufta shikastlanganda uni montaj qilish yoki almashtirish uchun yetarli zaxira bilan joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel zaxirasini halqa yoki o‘ram ko‘rinishida joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda yoki kabellar soni ko‘p bo‘lgan hollarda kompensatsiya yoylarini vertikal tekislikda, kabellar yotqizish sathidan pastroqda joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Kabel zaxirasini gorizontal yo‘nalishda joylashtirish imkoniyati mavjud bo‘lmaganda, muftalar montaj qilingandan so‘ng kotlovanning ikki tomonidan transheya ichida kabellarning yotqizish sathidan taxminan 0,5 m pastroqda maxsus o‘yiqlar tashkil etishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur o‘yiqlar kabel zaxirasi va kompensatsiya yoyini joylashtirish, shuningdek kabelning zarur egilish radiusini ta’minlash uchun mo‘ljallangan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. 110 kV va undan yuqori kuchlanishli biriktiruvchi muftalarni o‘rnatish uchun mo‘ljallangan kamera va quduqlarning konstruksiyasi hamda chuqurligi, ularni montaj qilish texnologiyasini hisobga olgan holda loyihada belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kamera va quduqlarda muftalar qum yoki shag‘al-qum aralashmasi solingan qoplarga yotqiziladi yoki kabel va muftani o‘rnatish hamda himoya qilish uchun mo‘ljallangan maxsus quti, konteyner yoki boshqa maxsus tayyorlangan konstruksiyalarga o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabellar muftaning ikki tomonidan qumli qoplarga yoki qum-shag‘al aralashmasiga yoki transheyaga yotqizilgan kabellar kameraga qanday darajada kelgan bo‘lsa, xuddi shu darajada konteyner yoki boshqa maxsus tayyorlangan konstruksiyalarga yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mufta qayerga o‘rnatilishidan qa’tiy nazar kabellar muftadan kamida 1 m masofada, muftaga tegmasdan va muftaga parallel tarzda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel kamerasi yoki quduq devori bilan eng yaqin kabel yoki mufta orasidagi yorug‘lik masofasi 250 mm dan kam bo‘lmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pastki mufta bilan quduq tubi yoki ustki mufta bilan shift (yopish plitalari) orasidagi yorug‘lik masofasi kamida 300 mm qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel muftasi tashqi ta’sirlardan himoya qiluvchi qattiq qoplamaga ega bo‘lishi va kabellar orasidagi yorug‘likdagi masofa muftalarni almashtirish ishlarini bajarish imkonini berishi, muftalar konstruksiyasiga bog‘liq bo‘lishi va 250 mm dan kam bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Kabel tarmog‘ining 110 kV va undan yuqori kuchlanishli biriktiruvchi muftalarini yerga joylashtirish uchun qurilish konstruksiyalari, shuningdek biriktiruvchi muftalarni o‘rnatish usullari quyidagi talablarga muvofiq nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq o‘z joyida qo‘yilishi yoki bir-biriga mahkamlangan standart betonlangan yig‘ma konstruksiyalardan tayyorlanishi yoki ishlab chiqaruvchi zavod sharoitida tegishli markalardagi betondan butunicha tayyorlangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
monolit shishaplastik yoki polimer quduqlardan foydalanishga yo‘l qo‘yilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xizmat ko‘rsatiladigan quduqlar ishchi kamerasining balandligi (poldan plitagacha) kamida 1,8 m bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv osti o‘tish joylarida qirg‘oq quduqlari zaxira kabellari joylashtirilishini ta’minlaydigan o‘lchamlarga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduqning tubida sizot va jala suvlarini yig‘ish uchun moslama bo‘lishi, shuningdek suv chiqarish qurilmasi hisobga olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel quduqlari metall zinapoyalar yoki polimer materiallardan tayyorlangan quduqlar uchun izolyatsiya materiallardan tayyorlangan zinapoyalar bilan ta’minlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel quduqlarida kabellar va biriktiruvchi muftalar konstruksiyalarga, lotoklarga yoki to‘siqlarga, kabel va muftani o‘rnatish hamda himoya qilish uchun mo‘ljallangan maxsus qutiga yotqizilgan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel quduqlarining lyuklari tuynuk diametri mazkur ShNQning 285-bandiga muvofiq bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
temir-beton quduq yuqoridan quduq devorlariga tiralgan temir-beton qoplama (to‘siq) plitalari bilan yopilgan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mufta bo‘ynidan 1 m uzunlikdagi kabel gorizontal joylashgan va mahkamlangan bo‘lishi (to‘ldirish paytida (quduqda va quduqdan tashqarida) va foydalanishda sinmasligi uchun — bunga maxsus konstruksiyalar bilan yoki qum-shag‘al aralashmasi yoki qumli qoplarni yotqizish orqali erishiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel quduqdan tashqariga polimer quvurlar kesmalari orqali chiqishi, ular germetik yopilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduqdan tashqarida muftalar (kompensator) qayta montaj qilinishini ta’minlaydigan uzunlikdagi kabel zaxirasini egilish radiuslarini hisobga olgan holda yotqizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biriktiruvchi muftalar uchun quduqni to‘ldirish, agar u loyihada ko‘rsatilgan bo‘lsa, qo‘lda bajarilishi kerak, shundan so‘ng plitalar quduq devorlariga o‘rnatiladi va ularning siljishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun mahkamlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq o‘tkazuvchi materiallardan va biriktiruvchi muftadan (ichki va tashqi) bajarilganda quduqni yerga ulash konturlari hisobga olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduqqa yer osti va yer usti suvlarining kirishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun quduqni germetizatsiya qilish (gidroizolyatsiya qilish) choralari inobatga olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toshqin davrida yer osti suvlari bilan kabel quduqlarining yer yuzasiga chiqib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik choralari hisobga olinishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Transpozitsiya joylarida kabel tarmoqlarining uch fazasi ekranlarini ulash mufta ishlab chiqaruvchisining texnik tavsiyalari va loyiha hujjatlarida qabul qilingan transpozitsiya sxemasiga muvofiq quyidagi ulovchi elementlardan biri yordamida bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oltita egiluvchan izolyatsiyalangan bir simli kabel (sim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchta egiluvchan izolyatsiyalangan koaksial kabel.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali ulovchi simlar yoki kabellarning kesimi transpozitsiya qilinadigan kabel ekrani kesimidan kam bo‘lmasligi lozim. Ushbu talab koaksial kabelning simlari va ekranlariga ham tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali ulovchi sim yoki kabelning izolyatsiyasi va qobig‘i, shuningdek koaksial ulovchi kabelning izolyatsiyasi va qobig‘i sinov kuchlanishlariga bir fazali kabelning tashqi qobig‘i uchun belgilangan qiymatlardan kam bo‘lmagan darajada bardosh berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar transpozitsiya qutilari muftalar joylashtirilgan kabel qudug‘i chegarasidan tashqarida joylashtirilsa, kabel ekranlarini ulash uchun mo‘ljallangan simlar quduqdan suv o‘tkazmaydigan materiallar bilan germetiklangan polimer himoya quvurlari orqali chiqarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Montaj ko‘pigidan germetiklash materiali sifatida foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Bir fazali kabel tarmoqlari ekranlarining transpozitsiya qutilarini joylashtirish uchun mo‘ljallangan quduqlar quyidagi talablarga muvofiq bo‘lishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer materiallardan yoki temir-betondan tayyorlangan yaxlit germetik bo‘lishi (oqova suvlarni chiqarib yuborish quduqlarini ishlatishga yo‘l qo‘yilmaydi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq og‘zi va lyuk o‘lchamlari xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarning kabel tarmog‘i elementlarini ekspluatatsiya qilish va ta’mirlash uchun quduqqa to‘siqsiz kirishini ta’minlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq ikki qopqoqli bo‘lishi, tashqi qopqoq sharnirli va qulflash mexanizmiga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pastki qopqoq quduqning germetikligini ta’minlashi hamda tashqi qopqoqda qulflash mexanizmi mavjud bo‘lmagan hollarda qulflanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq suv o‘tkazmaydigan bo‘lishi va GOST 14254-2015 bo‘yicha IP68 himoya darajasini ta’minlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq 6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun ko‘pi bilan 2 Om, 110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun ko‘pi bilan 0,5 Om qarshilikka ega yerga ulash konturi bilan jihozlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer materiallardan tayyorlangan quduqlar transpozitsiya qutilarini joylashtirish uchun montaj maydonchasiga, shuningdek quduqdagi elektr uskunalar va elektr o‘tkazuvchi elementlarni yerga ulash konturiga ulash uchun ichki va tashqi yerga ulash elementlariga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer materiallardan tayyorlangan quduqlar GOST 28157-18 bo‘yicha PV-0 toifasi bo‘yicha yonishga chidamli ichki qatlamga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer materiallardan tayyorlangan quduqlar uchun yer osti suvlari ta’sirida quduqning ko‘zda tutilgan montaj joyidan siljishini istisno qiluvchi konstruktiv yechimlar inobatga olinishi (quduq ostidagi gruntda joylashgan temir-beton plitaga mahkamlangan bo‘lishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transpozitsiya qutilari va ekranlarni yerga ulash qutilari transpozitsiya muftalari joylashtirilgan mufta maydonchasi yaqinida, mufta maydonchasining yon tomonida yoki zanjirlar orasida joylashtirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari ekranlarini transpozitsiya qilish va yerga ulash qutilari, xizmat ko‘rsatiladigan kabel qudug‘i hajmi imkon bergan hollarda, biriktiruvchi transpozitsiya muftalari mavjud kabel quduqlari ichida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekranlarni transpozitsiya qutisiga ulash uchun bir fazali ulovchi kabellar yoki koaksial kabellarning uzunligi hisob-kitob asosida loyiha hujjatlarida belgilanadi. Bunda ularning uzunligi, qoida tariqasida, 10 m dan oshmasligi, texnik asoslangan hollarda esa 15 m gacha qabul qilinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ulovchi kabellarni transpozitsiya qudug‘iga, transpozitsiya qutisiga va ekranlarni yerga ulash qutisiga kiritish joylari suv o‘tkazmaydigan bo‘lishi hamda GOST 14254-2015 bo‘yicha IP68 himoya darajasini ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel quduqlari lyuklarini avtomobil yo‘llarining qatnov qismida joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi, bunda kabel quduqlariga doimiy va to‘siqsiz tezkor kirish imkoniyati ta’minlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yerga ulash qutilari va ekranlar transpozitsiyasi qutilarini joylashtirish uchun loyiha hujjatlarida asoslangan hollarda kichik chuqurlikda joylashtiriladigan beton, polimer yoki metall yacheykalar, shuningdek kabelli beton yoki metall kioskalardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki zanjirli kabel tarmoqlarida qo‘shni zanjirlarning transpozitsiya qutilarini bitta umumiy transpozitsiya qudug‘iga yoki xizmat ko‘rsatish xavfsizligini oshirish maqsadida ikkita alohida quduqqa joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Kabellar va armaturaga qo‘yiladigan talablar
1-§. Kabellarga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Kabellar konstruktiv bajarilishi, texnik tavsiflari va foydalanish parametrlariga ko‘ra quyidagi talablarga muvofiq bo‘lishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 dan 35 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun — O‘z DSt IEC 60502-2:2020;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV kuchlanishli kabellar uchun — O‘z DSt IEC 60840:2019;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 dan 500 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun — O‘z DSt IEC 62067:2019.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Kabel tarmog‘i loyihasida kabelning quyidagi konstruktiv va foydalanish ko‘rsatkichlari texnik hisob-kitoblar asosida asoslantirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning nominal faza kuchlanishi (U0) va chiziqli kuchlanishi (U);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning eng katta ishchi chiziqli kuchlanishi (Um);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning izolyatsiya turi (polivinilxlorid, tikilgan polietilen, etilen-propilen rezinasi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning tok o‘tkazuvchi simlari soni (bir fazali, uch fazali);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uch fazali kabelning (dumaloq yoki sektor shaklidagi) simli konstruksiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali kabelning simli konstruksiyasi (ko‘p simli yoki segmentlangan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranining konstruksiyasi (simli yoki yaxlit);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranning materiali va kesimi (tarmoqning neytralligini hisobga olib tarmoqning qisqa tutashuv toklari asosida hisob-kitoblar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
simlar kesimlarini ekranlarni yerga ulash sxemasi bilan birgalikda (ekranlarda yo‘qotishlar bor/yo‘q);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali kabellar ekranlarini yerga ulashning aniq sxemasi (ekranlarni ikki tomondan yerga ulash, ekranlarni bir tomondan yerga ulash, ekranlarni transpozitsiyalash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelni germetizatsiyalash (qo‘shaloq germetizatsiyalash talab etiladi yoki talab etilmaydi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning tashqi qobiq turi (polivinilxlorid, polietilen, polimer kompozitsiya va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tashqi qobig‘ining qalinligi (oddiy yoki kuchaytirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
izolyatsiya ustida yarim o‘tkazgich (grafit) qatlamning mavjudligi/yo‘qligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi qobiqning yonish tarqalishiga chidamlilik toifasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zirhga bo‘lgan ehtiyoj va zirh konstruksiyasi (simli, lentali, sintetik);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
simli zirh qo‘llanilganda zirhni yerga ulash sxemasi (ikki tomonlama yoki bir tomonlama yerga ulash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarning aloqasi va/yoki harorat monitoringi uchun zarur bo‘lgan kabel ekraniga o‘rnatilgan optik tola mavjudligi/yo‘qligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Kabellarni yotqizishda bo‘ylama tortish kuchlari quyidagi qiymatlardan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mis simli kabellar uchun — kamida 50 N/mm²;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alyumin simli kabellar uchun — ko‘pi bilan 30 N/mm².
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur qiymatlardan oshib ketish xavfi mavjud bo‘lganda, loyiha hujjatlarida quyidagi choralardan biri yoki bir nechtasi nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i trassasining burilishlar sonini kamaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelning qurilish uzunligini kamaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni polimer himoya quvurlarida yotqizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni tortishda polimer quvurlarga kirish joylarida kabel qobig‘iga zarar yetkazmaydigan moylovchi tarkiblardan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni tortishda oraliq itaruvchi chig‘irlardan foydalanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zirhli kabel qo‘llanilganda kabelning issiqlik hisob-kitobi, zirhdagi quvvat yo‘qotishlari, zirhni yerga ulash sxemasi, shuningdek zirhning materiali va kesimi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali zirhli kabellar qo‘llanilganda sintetik zirhli kabellardan foydalanish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ferromagnit materiallardan tayyorlangan zirhni qo‘llash faqat elektromagnit yo‘qotishlar, qizish va yerga ulash sxemasi loyiha hisob-kitoblari bilan asoslangan hollarda yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Alyuminiy yoki uning qorishmasidan (splav) yoki po‘latdan yasalgan zirhli kabellardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Tikilgan polietilen izolyatsiyali kabellarni yotqizishda minimal egilish radiusi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun — kamida 15 d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 220 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun — kamida 20 d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabellar uchun — kamida 25 d.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polivinilxlorid izolyatsiyali 6 kV va 10 kV kabellar uchun minimal egilish radiusi kamida 10 d bo‘lishi lozim (bunda d — kabelning tashqi diametri).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Kabellar quyidagi harorat ko‘rsatkichlariga ega bo‘lishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabelni yotqizishda minimal havo harorati — minus 10 °C minus (10 °C dan past haroratlarda kabellarni yotqizishga faqat ularni oldindan qizdirish va ishlarni bajarish loyihasida nazarda tutilgan chora-tadbirlar bajarilgan holda yo‘l qo‘yiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havoda foydalanish sharoitida atrof-muhit haroratining yuqori chegaraviy ishchi qiymati — +45°C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havoda foydalanish sharoitida atrof-muhit haroratining eng past chegaraviy ishchi qiymati — minus 50 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tok o‘tkazuvchi simning uzoq muddat yo‘l qo‘yiladigan harorati quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tikilgan polietilen yoki etilen-propilen rezinasi izolyatsiyali kabellar uchun — 90 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kV gacha kuchlanishli polivinilxlorid izolyatsiyali kabellar uchun — 70 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qisqa muddatli yuklamalarda tok o‘tkazuvchi simlarning maksimal harorati quyidagicha qabul qilinadi. Bunda qisqa muddatli yuklama davomiyligi yiliga 100 h dan va kabelning xizmat muddati davomida jami 1000 h dan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV gacha kuchlanishli tikilgan polietilen va etilen-propilen rezinasi izolyatsiyali kabellar uchun — 130 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli tikilgan polietilen va etilen-propilen rezinasi izolyatsiyali kabellar uchun — 105 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kV gacha kuchlanishli polivinilxlorid izolyatsiyali kabellar uchun — 90 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qisqa tutashuv toki o‘tganda tok o‘tkazuvchi simlarning maksimal harorati quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tikilgan polietilen va etilenpropilen rezinasi izolyatsiyali kabellar uchun — 250 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tok o‘tkazuvchi sim kesimi 300 mm² va undan kam bo‘lgan 10 kV gacha kuchlanishli polivinilxlorid izolyatsiyali kabellar uchun — 160 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘ndalang kesimi 300 mm² dan yuqori bo‘lgan 10 kV gacha kabellarni polivinilxlorid izolyatsiyasi uchun — 140 °С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qisqa tutashuv toki o‘tganda ekranlarning maksimal harorati quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tikilgan polietilen va etilen-propilen rezinasi izolyatsiyali kabellar uchun — 350 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kV gacha kuchlanishli polivinilxlorid izolyatsiyali kabellar uchun — 160 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Kabel muftlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Kabel tarmoqlarida quyidagi turdagi kabel muftalari qo‘llanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) tashqi qurilmalar uchun oxirgi kabel muftalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) kabelli kiritmalar, shu jumladan kabel adapterlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV gacha kuchlanishli komplekt taqsimlash qurilmalariga ulash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli komplekt taqsimlash qurilmalariga ulash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuchlanish transformatorlariga ulash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d) biriktiruvchi kabel muftalari, shu jumladan biriktiruvchi transpozitsiya kabel muftalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Kabel muftalari konstruktiv bajarilishi, texnik tavsiflari va foydalanish parametrlariga ko‘ra quyidagi talablarga muvofiq bo‘lishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabel muftalari uchun — O‘z DSt IEC 60502-2:2020;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV kuchlanishli kabel muftalari uchun — O‘z DSt IEC 60840:2019;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel muftalari uchun — O‘z DSt IEC 62067:2019.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Kabel tarmog‘i kabellarini ulashda va elektr uskunalariga biriktirishda ularning ish sharoitlari, kuchlanish sinfi, kabel konstruksiyasi, yotqizish muhiti hamda atrof-muhit ta’sirlariga mos keladigan kabel muftalarining konstruksiyalari va markalari qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Kabel tarmog‘i uchun qo‘llaniladigan kabel muftalari montaj jarayonida inson omili ta’sirini, shuningdek tashish va montaj qilish vaqtida mufta konstruksiyasi elementlarining shikastlanish ehtimolini kamaytiradigan tarzda tayyorlangan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel muftalari montaj qilish uchun zarur bo‘lgan barcha materiallar va butlovchi qismlar to‘plami bilan yetkazib berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yerga ulash tizimi elementlari, ulovchi simlar, ulagichlar, kabel uchliklari va montaj uchun zarur boshqa butlovchi qismlar mazkur to‘plam tarkibiga kiritilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Kabellarni kabel armaturasiga ulash joylarida kabel va armatura elementlarining bir-biriga nisbatan siljishiga yo‘l qo‘ymaslik choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel armaturaga tutashgan joyda kamida 1 m masofada to‘g‘ri yo‘nalishda, armatura o‘qiga parallel va armatura korpusiga mexanik zo‘riqish bermaydigan holatda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Kabel armaturasiga ulanish joylarida kabel haroratining o‘zgarishi hamda grunt siljishi ta’sirida kabel uzunligining o‘zgarishi natijasida armaturaga xavfli mexanik zo‘riqishlar uzatilishining oldini olish uchun kabel zaxirasi nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel zaxirasini halqa yoki o‘ram ko‘rinishida joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. 6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun qo‘llaniladigan kabel muftalari, shu jumladan oxirgi va biriktiruvchi muftalar, quruq turdagi (tarkibida suyuq yoki gazsimon dielektriklar bo‘lmagan) konstruksiyadan bo‘lishi lozim. Bunda quyidagi turdagi kabel muftalarini qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
termik kirishish muftalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq kirishish muftalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq alanga bilan ishlash xavfli bo‘lgan obyektlarda sovuq kirishish muftalaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. 110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlarida qo‘llaniladigan biriktiruvchi muftalar quruq turdagi konstruksiyadan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi o‘rnatish uchun mo‘ljallangan oxirgi muftalar quyidagi konstruktiv bajarilishlarda qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — moy bilan to‘ldirilgan oxirgi muftalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 220 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — quruq turdagi oxirgi muftalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun — gaz bilan to‘ldirilgan oxirgi muftalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. 110 kV va undan yuqori kuchlanishli kabel tarmoqlarida tashqi o‘rnatish uchun qo‘llaniladigan oxirgi muftalar kompozit polimer izolyatorli moy bilan to‘ldirilgan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 220 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlarida loyiha hujjatlarida asoslangan hollarda suyuq yoki gazsimon dielektriklarsiz quruq turdagi tashqi oxirgi muftalardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quruq turdagi tashqi oxirgi muftalarni kabel elektr uzatish tarmoqlarining havo tarmog‘idan kabel tarmog‘iga o‘tish punktlarida, shu jumladan o‘tish tayanchlarida qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kompozit polimer izolyatorlar obyekt joylashgan hududdagi atmosferaning ifloslanish darajasi, iqlimiy sharoitlar va ekspluatatsiya talablari hisobga olingan holda zarur sizib o‘tish yo‘li uzunligiga ega bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Oxirgi muftalarni o‘rnatish va mahkamlash uchun korroziyaga qarshi himoya qoplamasiga ega bo‘lgan, zavod sharoitida issiq ruxlash yoki termodiffuzion ruxlash usuli bilan ishlov berilgan ishonchli metall konstruksiyalardan foydalanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bitta oxirgi muftani bir vaqtning o‘zida o‘zaro konstruktiv bog‘lanmagan bir nechta asos yoki konstruksiyalarga mahkamlashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bitta oxirgi muftani o‘zaro mahkamlanmagan alohida beton ustunlarga bir vaqtning o‘zida o‘rnatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oxirgi muftalar o‘rnatiladigan konstruksiyalarning poydevorlari cho‘kish, siljish hamda gruntning mavsumiy ko‘tarilishi ta’sirida deformatsiyalanishga yo‘l qo‘ymaydigan tarzda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. 110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlarida tashqi o‘rnatish uchun mo‘ljallangan oxirgi muftalarni o‘rnatish joylari va ularning vertikal joylashuvi loyiha hujjatlarida ko‘rsatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Kabelni tayanch yoki ko‘tarib turuvchi konstruksiyalarga mahkamlashda oxirgi muftaning pastki flanesi ostida kabelning xomutlarda sirpanib ketishiga hamda kabel og‘irligidan yuzaga keladigan mexanik yuklamalarning oxirgi muftaga uzatilishiga yo‘l qo‘ymaydigan qo‘shimcha xomutlar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xomutlar nomagnit materiallardan tayyorlangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. 110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun oxirgi muftalarni tanlashda quyidagi imkoniyatlarga ega bo‘lgan muftalarga ustuvorlik berilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘chma o‘lchash qurilmalari yordamida qisman razryadlanish darajasini davriy nazorat qilish uchun maxsus adapterlarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisman razryadlanishni doimiy (statsionar) nazorat qilish datchiklarini o‘rnatish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlaridagi toklarni nazorat qilish va o‘lchash imkoniyati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. 110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun qo‘llaniladigan biriktiruvchi va transpozitsiya muftalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quruq turdagi konstruksiyada bajarilgan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer ostida, grunt sharoitida va kabel inshootlarida o‘rnatishga mos bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlik kirishidan germetik himoyalangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
montaj qilish, tekshirish va almashtirish uchun qulay bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekraniga o‘rnatilgan optik tolalarni ulash imkonini berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekspluatatsiya davrida doimiy texnik xizmat ko‘rsatishni talab qilmaydigan konstruksiyada bajarilgan bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Har qanday kuchlanishli biriktiruvchi muftalar konstruksiyasi quyidagilarni ta’minlashi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mufta gruntda joylashtirilganda mexanik shikastlanishlardan himoyalangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv va chang kirishidan germetik himoyalangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik xizmat ko‘rsatmasdan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV va undan yuqori kuchlanishli muftalarda kabel ekraniga o‘rnatilgan optik tolalarni mufta himoya qoplamasi ichida ulash imkonini berishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabelning mis ekranini tiklovchi biriktiruvchi mufta elementlari qisqa tutashuv toklarining termik ta’siriga bardoshli bo‘lishi hamda kabel ekrani bilan ishonchli elektr kontaktni ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qisqichlar va ulagichlar materialining elektr qarshiligi kabel ekrani materiali elektr qarshiligidan yuqori bo‘lmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Biriktiruvchi muftalar soni va turi kabel konstruksiyasi (bir fazali yoki uch fazali) kabel tarmog‘ining kuchlanish sinfi, tok o‘tkazuvchi simlar kesimi, kabelni yotqizishda yuzaga keladigan bo‘ylama zo‘riqishlar hamda ekranlarni yerga ulash sxemasi hisobga olingan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘ini loyihalashda biriktiruvchi muftalar sonini kamaytirish, shuningdek qo‘llaniladigan kabel armaturasi va uskunalarini unifikatsiyalash tamoyiliga rioya etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Bitta transheyada bir nechta kabel tarmog‘i yoki kabel tarmog‘i zanjirlari yotqizilganda, biriktiruvchi muftalarni keyinchalik montaj qilish va almashtirish imkoniyatini ta’minlash uchun kabel uchlari qo‘shni kabellardagi ulanish joylariga nisbatan siljitib joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda ulanish joylari orasidagi siljish masofasi, qoida tariqasida, qo‘llaniladigan mufta uzunligidan kam bo‘lmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Kabel tarmoqlari tik qiya trassalarda loyihalanganda, bunday maydonlarda biriktiruvchi, transpozitsiya va boshqa turdagi muftalarni joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tik qiya maydonlarda 110 kV va undan yuqori kuchlanishli kabel tarmog‘i muftalarini o‘rnatish zarurati loyiha hujjatlarida asoslangan hollarda, muftalar uchun barqaror gorizontal temir-beton monolit asos nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda mazkur asos mufta, kabel zaxirasi va kompensatsiya elementlarini joylashtirish, ularga xizmat ko‘rsatish hamda kabelga ta’sir etuvchi bo‘ylama zo‘riqishlarning muftaga uzatilishini oldini olish choralari ta’minlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Kuchlanishi 6 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmog‘ining ulash muftalarini gorizontal ravishda tayyorlangan qattiq yuzalarga joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmog‘i uchun biriktiruvchi muftalar tekis beton konstruksiya va plitalarga, beton lotoklarga, kamera hamda quduqlarga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biriktiruvchi muftalarni bevosita yerga yotqizishga yo‘l qo‘yilmaydi. Kabellar mufta bo‘ynidan kamida 1 m masofada gorizontal holatda bo‘lishi kerak. Bunda maxsus konstruksiyalar, qumli qoplar yoki qum-shag‘al aralashmalardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Muftalarni montaj qilish ishlari tugagandan so‘ng ularning joylashish sharoiti va kuchlanish sinfiga qarab quyidagi himoya choralari amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntda joylashtirilgan 35 kV gacha kuchlanishli muftalar qum yoki qum-shag‘al aralashmasi bilan to‘ldirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntda joylashtirilgan 110 kV va undan yuqori kuchlanishli muftalar qum yoki qum-shag‘al aralashmasi bilan to‘ldirilishi hamda ustidan temir-beton himoya plitalari bilan yopilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli muftalar joylashtirilgan temir-beton lotoklar qum yoki qum-shag‘al aralashmasi bilan to‘ldirilishi va lotok qopqoqlari bilan yopilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli muftalar joylashtirilgan kameralar qum yoki qum-shag‘al aralashmasi bilan to‘ldirilishi hamda temir-beton plitalar yoki mexanik xususiyatlari temir-beton plitalarnikidan kam bo‘lmagan polimer plitalar bilan yopilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli muftalar joylashtirilgan quduqlar temir-beton plitalar bilan yopilishi, germetiklanishi hamda lyuklari qo‘shaloq qopqoqlar bilan jihozlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya konstruksiyalari, shu jumladan lotok qopqoqlari, temir-beton plitalar va polimer himoya plitalari muftalarga tegmasligi hamda mufta konstruksiyalariga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan mexanik yuklama uzatmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Kabel tarmog‘i ekranlarining yerga ulash sxemalariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. 6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli uch fazali konstruksiyadagi kabellar, kabel tarmog‘i trassasining har ikki uchida ekranlarni yerga ulash sxemasi bilan loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli bir fazali konstruksiyadagi kabellar uchun ekranlarni yerga ulash sxemasi texnik hisob-kitoblar asosida tanlanishi va loyiha hujjatlarida asoslantirilishi lozim. Bunda quyidagi asosiy sxemalardan biri qo‘llaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini ikki tomonlama yerga ulash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini bir tomonlama yerga ulash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini transpozitsiyalash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Bir fazali kabel tarmoqlari ekranlarini ikki tomonlama yerga ulash sxemasini qo‘llash imkoniyati quyidagi ko‘rsatkichlar bo‘yicha texnik hisob-kitoblar asosida tekshirilishi hamda hisob-kitob natijalari belgilangan ruxsat etilgan qiymatlar bilan taqqoslanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarda yo‘naltirilgan toklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
har bir ekranda (uchta 3PЕ ekranida) РЕ aktiv quvvatining absolyut yo‘qotilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aktiv quvvatning nisbiy yo‘qotishlari PЕ/PJ ekrandagi simga nisbatan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ini o‘tkazish qobiliyatidan foydalanish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ini ekranlaridagi aktiv quvvat yo‘qotilishining yillik qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekranlarni ikki tomonlama yerga ulashga quyidagi hollarda yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlardagi nisbiy yo‘qotishlar 𝑃Е/𝑃J ≤ 0,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydalanish koeffitsiyenti 𝐾I ≥ 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
har bir fazaning ekranidagi yo‘qotishlari 𝑃Е≤5 kVt (uch fazali ekranda 15 kVt).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. 110 kV va undan yuqori kuchlanishli bir fazali kabel tarmoqlari ekranlarini bir tomonlama yerga ulash sxemasini qo‘llashga ekran bilan yer orasidagi 50 Hz chastotali o‘zgaruvchan kuchlanishning amaldagi qiymati quyidagi shartlarga muvofiq bo‘lganda yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normal rejimda — UЕ ≤ 100 V;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali qisqa tutashuvda, tashqi kabel tarmog‘iga nisbatan — UЕ ≤ 5÷7 kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan bir fazali kabel tarmog‘i ekranlarini bir tomonlama yerga ulash imkoniyatini kuchlanishni hisoblash yo‘li bilan asoslash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tarmoqning normal ishlash rejimida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali qisqa tutashuvda, tashqi kabel tarmog‘iga nisbatan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. 35 kV va undan past kuchlanishli bir fazali kabel tarmoqlari ekranlarini bir tomonlama yerga ulash sxemasini qo‘llashga ekran bilan yer orasidagi 50 Hz chastotali o‘zgaruvchan kuchlanishning amaldagi qiymati quyidagi shartlarga muvofiq bo‘lganda yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normal rejimda: UЕ ≤ 100 V;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uch fazali qisqa tutashuvda, tashqi kabel tarmoqqa nisbatan: UЕ ≤ 5 kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV va undan past kuchlanishli kabel tarmoqlarida ekranlarni bir tomonlama yerga ulash sxemasi qo‘llanilganda, ekvipotensial shinadan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. 110 kV va undan yuqori kuchlanishli bir fazali kabel tarmoqlarida ekranlar transpozitsiyasi sxemasi qo‘llanilganda, transpozitsiya sikllari soni kabel tarmog‘ining uzunligi, fazalar orasidagi masofa, normal ish rejimidagi toklar, qisqa tutashuv toklari hamda ekranlarda induksiyalanadigan kuchlanishlar hisobga olingan holda loyiha hujjatlarida asoslantirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘ining uzunligi 5000 m dan ortiq bo‘lganda, loyiha hisob-kitoblari asosida, kamida ikkita to‘liq transpozitsiya sikli nazarda tutiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda ikkita qo‘shni to‘liq transpozitsiya siklining ulanish tugunida kabel ekranlarini yerga ulash choralari ko‘rilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabel tarmoqlari ekranlarining transpozitsiya sikllari sonini aniqlash uchun ekran bilan yer orasidagi kuchlanish hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisob-kitoblar quyidagi rejimlar uchun bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ining normal ish rejimida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisqa tutashuv rejimida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Kabel ekranlarini transpozitsiyalash sxemasini qo‘llashga ekran bilan yer orasidagi 50 Hz chastotali o‘zgaruvchan kuchlanishning amaldagi qiymati quyidagi shartlarga muvofiq bo‘lganda yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normal ish rejimida — UE ≤ 100 V;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisqa tutashuv rejimida — UE ≤ 5÷7 kV (35 kV va undan past sinfdagi kabel tarmoqda chegaraviy kuchlanishni UE ≤ 5 kV darajasi bilan cheklashga yo‘l qo‘yiladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar ekran bilan yer orasidagi kuchlanish mazkur bandda belgilangan qiymatlardan oshsa, kabel ekranlari transpozitsiyasining to‘liq sikllari soni oshirilishi yoki ekranlarni yerga ulashning boshqa texnik jihatdan asoslangan sxemasi loyiha hujjatlarida nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Kabel ekranlarini yerga ulash elementlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. 6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli uch fazali konstruksiyadagi kabellar ekranlarini yerga ulash yetarli ko‘ndalang kesimga ega bo‘lgan mis o‘tkazgichlar yordamida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda yerga ulash o‘tkazgichlari qoplanmagan yoki izolyatsiya qatlami bilan qoplanishi, ularning ko‘ndalang kesimi esa kamida 16 mm² bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli uch fazali kabellar ekranlarini yerga ulashda, agar loyiha hujjatlarida boshqacha texnik yechim asoslanmagan bo‘lsa, alohida elektromontaj qutilaridan foydalanish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Bir fazali kabellar ekranlarini yerga ulash, himoyalash va transpozitsiyalash sxemalarini amalga oshirish uchun loyiha hujjatlarida quyidagi turdagi elektromontaj qutilari nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini yerga ulash qutilari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali kabellar tashqi qobiqlarini impulsli ortiqcha kuchlanishlardan himoya qilish uchun “ekran-yer” zanjiriga ulanadigan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar joylashtiriladigan qutilar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini transpozitsiyalash qutilari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qo‘shni transpozitsiya sikllari tutashgan joylarda kabel ekranlarini yerga ulash uchun mo‘ljallangan transpozitsiya va yerga ulash qutilari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. 35 kV gacha kuchlanishli bir fazali kabellar ekranlarini yerga ulashda quyidagi hollarda ekranlarni yerga ulash qutilaridan foydalanmaslikka yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tor sharoitlarda, shu jumladan komplekt taqsimlash qurilmasi katkachalarida (yacheyka);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir faza uchun bir nechta bir fazali kabel parallel yotqizilganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekranlarni yerga ulash qutilaridan foydalanilmagan hollarda, kabel ekranlari oxirgi muftalardan chiqarilib, bevosita umumiy yerga ulash nuqtasiga ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A, B va C fazalar ekranlarini yerga ulash konturining turli nuqtalariga alohida-alohida ulashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. 110 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlarida texnik jihatdan asoslangan hollarda “ekran-yer” zanjiriga ulanadigan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalarni himoya qutilarisiz ochiq holda o‘rnatishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar va begona shaxslarning xavfsizligi ta’minlanishi, kabel ekranlari potensialida bo‘lishi mumkin bo‘lgan ochiq tok o‘tkazuvchi qismlarga tasodifiy tegib ketmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq holda o‘rnatiladigan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar tasodifiy tegib ketish imkoniyatini istisno qiladigan joylarda yer sathidan kamida 2,5 m balandlikda, oxirgi kabel muftalarining pastki flaneslari yaqinida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV va 10 kV kuchlanishli kabel tarmoqlarida ekranlarni impulsli ortiqcha kuchlanishlardan himoya qiluvchi ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalarni qutilarda yoki qutilarsiz qo‘llamaslikka yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda oxirgi muftalardan chiqarilgan kabel ekranlari issiqlik ta’sirida qisqaruvchi izolyatsiya naylar yordamida ishonchli izolyatsiyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Barcha kuchlanish sinflaridagi bir fazali kabel tarmoqlarida ekranlarni yerga ulash va transpozitsiyalash sxemalarini amalga oshirishda quyidagilarga yo‘l qo‘yilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlari bir tomonlama yerga ulanadigan hollarda ekranlarni yerga ulash joylarida ularni oxirgi mufta ichida uzib qo‘yish va yerga ulash uchun muftadan tashqariga chiqarilmasdan qoldirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini transpozitsiyalashda bir faza ekranini muftadan chiqarib, boshqa faza muftasiga bevosita kiritish orqali transpozitsiya qutilarisiz bo‘linmaydigan transpozitsiya sxemasini bajarish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Bir fazali kabellarni yerga ulash sxemalaridagi qutilarga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Kabel tarmog‘i trassasining oxirgi uchastkalarida bir fazali kabellar ekranlarini yerga ulash va himoyalash uchun oxirgi qutilar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Oxirgi qutilar quyidagi talablarga javob berishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer ustida joylashtirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpusining germetiklik darajasi IP 65 dan kam bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali yoki uch fazali bajarilishda bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpusi alyuminiy, shishaplastik yoki polimer materiallardan tayyorlangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpus hamda uning ichida joylashgan barcha konstruktiv elementlar korroziyaga chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpus va konstruktiv elementlar agressiv muhit ta’siriga chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpus ultrabinafsha nurlanish ta’siriga chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tok o‘tkazuvchi qismlar kabel tarmog‘ida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qisqa tutashuv toklariga termik va elektrodinamik jihatdan bardoshli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini ulash va yerga ulash imkoniyatini ta’minlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tashqi qobig‘ini 10 kV o‘zgarmas sinov kuchlanishi bilan sinovdan o‘tkazish imkoniyatini ta’minlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quti ichida ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar mavjud bo‘lganda, ularni sinov vaqtida xavfsiz ajratish va qayta ulash imkoniyatini ta’minlashi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Oxirgi qutilarni kabel tarmoqlarining oxirgi muftalariga ulash uchun qo‘llaniladigan ulovchi simlar egiluvchan, bir simli, metall ekransiz va alohida tashqi qobiqsiz konstruksiyada bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda ulovchi simlarning ko‘ndalang kesimi kabel ekrani kesimidan kam bo‘lmasligi, materiali kabel ekrani materiali bilan mos bo‘lishi, izolyatsiya qalinligi kamida 4 mm va izolyatsiya sinfi kamida 6/10 kV bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ulanish joylari germetik bo‘lishi, ulovchi simlar esa agressiv muhit va ultrabinafsha nurlanish ta’siriga chidamli bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Transpozitsiya qutilaridan quyidagi maqsadlarda foydalanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i ekranlarini transpozitsiya qilish tugunlarida ekranlarni belgilangan sxemaga muvofiq qayta ulash hamda kabel qobiqlarini impulsli kuchlanishlardan himoya qilish uchun ortiqcha kuchlanishni cheklovchi nochiziqli qurilmalarni joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ida ikki yoki undan ortiq to‘liq transpozitsiya sikli nazarda tutilganda, ekranlarni yerga ulash qo‘shni to‘liq transpozitsiya sikllarining ulanish tugunlarida amalga oshirilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Transpozitsiya qutilari quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer ostida, polimer yoki beton transpozitsiya qudug‘ida joylashtirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpusining germetiklik darajasi IP 68 dan kam bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali yoki uch fazali bajarilishda bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpusi alyuminiy, shishaplastik yoki polimer materiallardan tayyorlangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpus hamda uning ichida joylashgan barcha konstruktiv elementlar korroziyaga chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korpus va konstruktiv elementlar agressiv muhit ta’siriga chidamli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tok o‘tkazuvchi qismlar kabel tarmog‘ida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qisqa tutashuv toklariga termik va elektrodinamik jihatdan bardoshli bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini qutini ochmasdan ulash uchun o‘tish izolyatorlari tizimiga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tashqi qobiqlarini 10 kV o‘zgarmas sinov kuchlanishi bilan transpozitsiya qutisini ochmasdan hamda quti ichida joylashtirilgan nochiziqli ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalarni uzmasdan sinovdan o‘tkazish imkoniyatini ta’minlashi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Oxirgi va transpozitsiya qutilarida o‘rnatiladigan chiziqli bo‘lmagan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV kuchlanish sinfiga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eng katta ish kuchlanishi 7,2 — 8,5 kV oralig‘ida bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 ms davomiylikdagi to‘g‘ri burchakli impulsda o‘tkazish toki kamida 400 A bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kV o‘zgarmas kuchlanishda tok qiymati 0,1 mA dan kam bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi izolyatsiyasi va quti izolyatorlari mo‘tadil yoki sovuq iqlim sharoitida foydalanishga mos, 1 yoki 2-toifaga mansub bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 10 kV nominal kuchlanishli kabel tarmoqlarida yengillashtirilgan chiziqli bo‘lmagan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda qurilmalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 kV kuchlanish sinfiga ega bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eng katta ish kuchlanishi 3,0 — 3,6 kV oralig‘ida bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 ms davomiylikdagi to‘g‘ri burchakli impulsda o‘tkazish toki kamida 300 A bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi izolyatsiyasi va quti izolyatorlari mo‘tadil yoki sovuq iqlim sharoitida foydalanishga mos, 1 yoki 2-toifaga mansub bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Ulovchi kabellarning umumiy uzunligi oxirgi muftadan oxirgi qutisigacha va oxirgi qutidan yerga ulash qurilmasigacha 30 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Oxirgi va transpozitsiya qutilarining metall korpuslari ekranlaridan alohida, kesimi kamida 16 mm² bo‘lgan ochiq mis o‘tkazgich yordamida yerga ulash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Transpozitsiya qutilarini joylashtirishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Kabel tarmog‘i ekranlarining transpozitsiya qutilari quyidagi joylarda o‘rnatilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida transpozitsiya quduqlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘i muftalari quduqlarda joylashtirilganda, muftalar bilan birgalikda ushbu quduqlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘i ekranlarining transpozitsiya qutilarini bevosita yerga joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biriktiruvchi transpozitsiya muftalardan quduqdagi transpozitsiya qutilarigacha bo‘lgan masofa 10 — 15 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki zanjirli kabel tarmog‘i ekranlarining transpozitsiya ulanish nuqtasida ikkala zanjirga tegishli transpozitsiya qutilarini bitta quduqda joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transpozitsiya qutilari quduq ichida montaj qilinganda, ular quduqning yuqori qismida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asoslangan hollarda transpozitsiya qutilarini yer ustida maxsus qulflanadigan shkaflarda joylashtirishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda ular uchinchi shaxslarning kirishidan, vandalizmdan hamda transport vositalari, shu jumladan yuk mashinalari va qishloq xo‘jaligi texnikasi urilishidan ishonchli mexanik himoyalangan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Transpozitsiya qudug‘i konstruksiyasi quyidagilarni ta’minlashi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
grunt va transport yuklari ta’sirida mexanik mustahkamlikni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yomg‘ir va yerosti suvlari, loy, balchiq, qum va boshqalarning kirishidan himoyalanganlikni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xodimlar va boshqa shaxslar uchun elektr xavfsizligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agressiv muhit va yo‘l reagentlari ta’siriga chidamlilikni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ining xizmat muddati davomida foydalanish xossalarining saqlanishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quduq polimer materiallardan tayyorlangan hollarda, GOST 28157-2018 bo‘yicha PV-0 yonuvchanlik toifasiga muvofiqlikni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Transpozitsiya qudug‘i va lyuklarning o‘lchamlari xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarning quduqqa erkin tushishi va undan chiqishini ta’minlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quduq devorlaridan tashqariga chiqarilgan kabellar kirish joylarida ishonchli tarzda germetik yopilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer quduqlar montaj qilinganda, quduq kotlovanga o‘rnatilgandan so‘ng uning butun balandligi bo‘ylab qum, qum-shag‘al aralashmasi yoki zarracha o‘lchami 20 mm dan oshmaydigan elangan grunt bilan qayta to‘ldirilishi hamda qatlamma-qatlam zichlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quduqning asos qismi zichlantirilmasdan qayta to‘ldirilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. Transpozitsiya quduqlari joylashgan hududda, ulanish nuqtasi yaqinida belgilangan yerga ulash qarshiligini ta’minlovchi yerga ulash qurilmasi o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Kabel tarmog‘ini yotqizish uchun quvurlarga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Kuchlanishi 6 — 20 kV bo‘lgan bir fazali kabellardan iborat kabel tarmog‘ida A, B va C fazalariga tegishli uchta bir fazali kabel bitta polimer quvurga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 35 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmog‘ida har bir bir fazali kabel alohida polimer quvurga joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. Kuchlanishi 110 kV va undan yuqori bo‘lgan kabel tarmoqlarida kesishuv uchastkasi uzunligi 30 m dan ortiq bo‘lsa hamda kabellar polimer quvurlar orqali o‘tkazilsa, zaxira quvurlar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Kesishuvlar gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash yoki teshik ochish usuli bilan bajarilganda, har bir kabel tarmog‘i zanjiri uchun bitta zaxira quvur nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira quvurning har ikki uchi tiqinlar bilan germetik yopilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘i quvurlar orqali yotqizilganda, asosiy va zaxira quvurlarga qo‘shimcha ravishda aloqa kabellarini joylashtirish uchun alohida quvur nazarda tutilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Kabel tarmog‘ini yotqizishda shikastlanish joyini aniqlash funksiyasiga ega bo‘lgan hamda PV-0 toifasi bo‘yicha ochiq alanga ta’siriga chidamli ichki qatlamli maxsus issiqqa chidamli polimer quvurlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlarini yotqizishda quyidagi quvurlardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq yoki issiq suv ta’minoti quvurlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gaz ta’minoti quvurlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 kV gacha kuchlanishli past kuchlanishli kabellar uchun mo‘ljallangan quvurlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkilamchi xomashyodan tayyorlangan quvurlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
metall quvurlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall quvurlardan polimer quvurlarni yotqizish uchun himoya g‘ilofi sifatida foydalanishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda metall g‘ilof ichidan kabel tarmog‘ining barcha uchta faza kabeli o‘tkazilgan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va xonalarning devorlaridan o‘tish joylarida metall va nometall quvurlardan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. Polimer quvurning ichki diametri kabelni to‘siqsiz uzatish yoki uni almashtirish imkoniyatini ta’minlash shartini qanoatlantirishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dv ≥ 1,5∙d, quvurda bitta d diametrli kabel mavjud bo‘lganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dv ≥ 2,15∙d, quvurda har birining diametri d bo‘lgan uchta bir fazali kabel mavjud bo‘lsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dv, SN, Fmax ga qo‘yilgan talablar asosida polimer quvur tashqi diametrining minimal qiymatini quyidagi formulaga asosan hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D va Dv — quvurning tashqi va ichki diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e — quvur devorining qalinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Diametrning topilgan qiymatini eng yaqin katta standart qiymatgacha yaxlitlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Kabel tarmoqlarini yotqizish uchun qo‘llaniladigan polimer himoya quvurlari uch qatlamli konstruksiyada bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer himoya quvurlarining qatlamlari quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ichki qatlam — qora rangda bo‘lishi hamda ochiq alanga ta’siriga chidamlilik bo‘yicha PV-0 toifasiga muvofiq bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy qatlam — tabiiy, bo‘yalmagan yoki oq rangda bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi qatlam — qizil rangda bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Polimer himoya quvurlari montaj qilinishidan oldin ularning butunligi, geometrik o‘lchamlari, ichki yuzasining holati, qatlamlarining yaxlitligi, shuningdek kabelni tortish va keyinchalik almashtirishga to‘sqinlik qilishi mumkin bo‘lgan shikastlanishlar mavjud emasligi bo‘yicha kirish nazoratidan o‘tkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda polimer quvurlarda shikastlanish joyini aniqlash imkonini beruvchi konstruktiv yoki texnologik yechimlar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Polimer himoya quvurlari uzun uzluksiz quvur uchastkalarini hosil qilish uchun ketma-ket ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni ulash usuli quvur materiali, yotqizish usuli va loyiha hujjatlarida belgilangan texnik talablarga muvofiq tanlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar payvandlab ulanganda, kabelni tortish jarayonida kabel tashqi qobig‘ining shikastlanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun quvur ichki yuzasidagi payvand chokining balandligi 5 mm dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar transheyaga yotqizilganda ularni elektr payvand muftalari yordamida ulashga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usulida, shuningdek burg‘ilangan yoki teshilgan maydonlarda yotqiziladigan quvurlarni elektr payvand muftalari yordamida ulashga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda quvurlar butun uzunligi bo‘yicha tortish kuchlariga bardosh beradigan payvand choklari orqali ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Quvurlarning uchlarini jihozlashda quyidagi talablarga rioya qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarni yotqizish jarayonida ularning tashqi qobig‘i shikastlanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun quvurlarning uchlariga maxsus kengaytiruvchi voronkalar o‘rnatilishi hamda uzunligi 10 m dan kam bo‘lgan quvur uchastkalarida voronkalardan foydalanmaslikka yo‘l qo‘yilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur ichiga qum, qum-shag‘al aralashmasi va grunt tushishining, shuningdek kabellar yotqizilgan quvurlarda loy tiqilib qolishining oldini olish uchun quvurlarning uchlarida maxsus halqasimon kabel zichlagichlari o‘rnatilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tor sharoitlarda tutash payvandlashdan foydalanish imkoniyati mavjud bo‘lmagan hollarda, tiqinlarni o‘rnatish uchun elektr payvand muftalaridan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. Voronkalar polimer himoya quvurlarining uchlariga kabellarni tortish ishlari boshlangunga qadar o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qo‘shni quvurlarning uchlari orasida voronkalarni montaj qilish, kabelni tortish va zarur hollarda kabel zichlagichlarini o‘rnatish uchun yetarli masofa oldindan nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. Kabelli quvurlarni germetizatsiyalash quvurning ichki diametri Dv, kabelning tashqi diametri d, kabellar soni (bir yoki uchta) hisobga olingan holda tanlangan halqali zichlagichlar bilan bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Maxsus issiqlik ta’sirida qisqaruvchi naylar yoki manjetlardan foydalanilganda quvur uchlarini germetiklashga yo‘l qo‘yiladi. Bunda naylar yoki manjetlar kabellarni tortish ishlari boshlangunga qadar quvurga o‘rnatilishi, kabellar esa quvur ichida oldindan markazlashtirilgan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Grunt yoki suv bilan bevosita aloqada bo‘lmagan, devorlar va yopmalarda kabel o‘tish joylari sifatida ishlatiladigan quvurlarni germetiklash uchun loyiha hujjatlarida asoslangan hollarda maxsus yonmaydigan montaj ko‘piklaridan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi. Bunda kabellar quvur ichida oldindan markazlashtirilgan bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Kabel tortilganda quvur ichiga qum va qum-shag‘al aralashmasi tushishining oldini olish uchun quvurlarning uchlari yonida transheya tubi quvurlardan 10 cm dan 15 cm gacha bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Kabel tarmog‘i trassasining burilish maydonlarida, shuningdek kabellarning yer yuzasiga chiqish joylarida ularni mexanik shikastlanishlardan himoya qilish uchun maxsus polimer gofrlangan himoya quvurlaridan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda gofrlangan himoya quvurlari mazkur SHNQning 266-bandida belgilangan talablarga muvofiq bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Kabellarni mahkamlash xomutlariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. Kabel xomutlari kabellarni ochiq usulda yotqizishda ularni ko‘tarib turuvchi konstruksiyalarga mahkamlash uchun qo‘llanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel xomutlari, jumladan, oxirgi muftalar yaqinida, kabel estakadalari bo‘ylab, kabel galereyalari va kabel tunnellarida yotqiziladigan kabellarni mahkamlash uchun nazarda tutiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Kabel xomutlari quyidagi materiallardan tayyorlanishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poliamid;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alyuminiy;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zanglamaydigan po‘lat yoki boshqa metall materiallar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellarni fazalar bo‘yicha alohida mahkamlashda magnit xususiyatga ega po‘latdan tayyorlangan xomutlardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Kabel xomutlari minus 60 °C dan plus 120 °C gacha bo‘lgan harorat oralig‘ida ishlashga yaroqli bo‘lishi, atmosfera ta’siriga, moylar va boshqa neft mahsulotlariga, ozon hamda ultrabinafsha nurlanish ta’siriga chidamli bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel xomutlari yonishni davom ettirmaydigan materiallardan tayyorlangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-§. Avtomatik qayta ulashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Kabel elektr uzatish tarmoqlarida avtomatik qayta ulashni qo‘llash loyiha hujjatlarida texnik jihatdan asoslantirilishi lozim. Kabel maydonida shikastlanish mavjud bo‘lganda kabel tarmog‘iga avtomatik tarzda qayta kuchlanish berilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Kabel-havo elektr uzatish tarmog‘ida avtomatik qayta ulash qo‘llanilganda, qisqa tutashuv joyi kabel maydonida bo‘lganda kabel tarmog‘iga qayta kuchlanish berish ehtimoli minimal darajaga keltirilishi lozim. Bunda quyidagilar ta’minlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel-havo elektr uzatish tarmoqlarining kabel maydoni, qoida tariqasida, biriktiruvchi muftalarsiz va bitta qurilish uzunligida bajarilishi lozim. Mazkur talab kabel maydonining uzunligi 500 m gacha bo‘lgan hollarda qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel-havo elektr uzatish tarmoqlarining kabel maydonida uchinchi shaxslar harakatlari natijasida kabellarning shikastlanish ehtimolini minimal darajaga kamaytirish bo‘yicha himoya choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Kabel-havo elektr uzatish tarmog‘i loyihasida avtomatik qayta ulash natijasida kabel maydoniga qayta kuchlanish berilish ehtimoli o‘rganilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel ekranlarining kesimi avtomatik qayta ulash sikllari, qisqa tutashuv toklari va ularning takroriy ta’siri hisobga olingan holda tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
397. Kabel-havo elektr uzatish tarmog‘ida kabel maydonining shikastlanish ehtimoli havo qismining shikastlanish ehtimoliga nisbatan sezilarli bo‘lgan hamda havo qismi uchun avtomatik qayta ulash zarurati mavjudligi sababli avtomatik qayta ulashdan to‘liq voz kechish imkoniyati bo‘lmagan hollarda selektiv avtomatik qayta ulash nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Selektiv avtomatik qayta ulash quyidagi shartlarni ta’minlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel-havo elektr uzatish tarmog‘ining havo qismida qisqa tutashuv yuzaga kelganda avtomatik qayta ulashga ruxsat berilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel-havo elektr uzatish tarmog‘ining havo qismida qisqa tutashuv yuzaga kelganda avtomatik qayta ulashga yo‘l qo‘yilmasligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Selektiv avtomatik qayta ulashni sozlash uchun kabel-havo elektr uzatish tarmog‘i shikastlangan maydonni aniqlash imkonini beruvchi himoya qurilmalari bilan jihozlanishi lozim. Bunday qurilmalar jumlasiga quyidagilar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
masofaviy himoya, bunda taqsimlash qurilmasi shinalaridan qisqa tutashuv joyigacha bo‘lgan masofa aniqlanadi va shikastlanish tarmog‘ining qaysi qismida yuzaga kelgani belgilanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel maydonining differensial himoyasi, bunda kabel maydonining har ikki uchida tok transformatorlari o‘rnatilishi orqali qisqa tutashuv kabel maydoni yuzaga kelgan yoki kelmaganligi aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
loyiha hujjatlarida asoslangan boshqa himoya variantlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-§. Kabel tarmoqlarini yerga ulashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
398. 6 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli bir fazali kabel tarmoqlari ekranlarini yerga ulash loyiha hujjatlarida qabul qilingan ekranlarni yerga ulash sxemasiga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
399. Bir fazali kabellardan iborat kabel tarmoqlarida ekranlar bir tomonlama yerga ulanganda, ekranlarning bevosita yerga ulanadigan uchi taqsimlash qurilmasining yerga ulash qurilmasiga yoki kabel o‘tish punktining yerga ulash qurilmasiga ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekranlarni bir tomonlama yerga ulash sxemasida “ekran-yer” zanjiriga ulanadigan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar nazarda tutilgan bo‘lsa, kabel ekranlari oxirgi qutilarda joylashtirilgan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalarga ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur qurilmalarning yerga ulanadigan qismlari taqsimlash qurilmasi yoki kabel o‘tish punktining yerga ulash qurilmasiga ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekranlarni bevosita yerga ulash joyi kabel tarmog‘ining uchlaridagi qisqa tutashuv toklari qiymatlari, yerga ulash qurilmalarining texnik holati hamda ekspluatatsiya xavfsizligi hisobga olingan holda loyiha hujjatlarida belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar kabel tarmog‘i ikkita taqsimlash qurilmasini bog‘lasa, kabel ekranlarini bevosita yerga ulash joyi qisqa tutashuv toklari yuqori bo‘lgan taqsimlash qurilmasi tomonida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar kabel tarmog‘i taqsimlash qurilmasi va kabel o‘tish punktini bog‘lasa, kabel ekranlarini bevosita yerga ulash kabel o‘tish punktida emas, taqsimlash qurilmasida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400. Kabel tarmog‘ining oxirgi uchlarida joylashtirilgan ekranlarni yerga ulash qutilarining korpuslari, ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar mavjudligidan qat’i nazar, kamida 16 mm² kesimli mis yerga ulash o‘tkazgichlari orqali yerga ulash qurilmasiga ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Bir fazali kabel ekranlarining transpozitsiya quduqlari loyihalanayotganda kabel tarmog‘i trassasida bajarilgan muhandislik izlanishlari natijasida aniqlangan gruntlarning solishtirma elektr qarshiligi ma’lumotlari hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transpozitsiya quduqlarining yerga ulash qurilmalari quyidagilarni ta’minlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normal va avariya rejimlarida, shu jumladan izolyatsiya yoki transpozitsiya qutisidagi ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilma shikastlanganda, quduq ichida va unga tutash hududlarda qadam hamda teginish kuchlanishlarining xavfsiz qiymatlarda bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarida ortiqcha kuchlanish yuzaga kelganda transpozitsiya qutilariga o‘rnatilgan “ekran-yer” zanjiriga ulanadigan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalarning barqaror ishlashi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transpozitsiya quduqlarining yerga ulash qurilmalari qarshiligi quyidagi qiymatlardan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun beton quduqlarda — 1,5 Ω;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari uchun beton quduqlarda — 0,5 Ω;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer quduqlar uchun — 10 Ω.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-§. Kabel tarmoqlarini ortiqcha kuchlanishlar va chaqmoqdan himoya qilishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlarini ortiqcha kuchlanishlardan, shu jumladan chaqmoq va kommutatsiya impuls kuchlanishlardan himoya qilish choralari loyiha hujjatlarida nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zarur hollarda kabelning metall ekrani, elektr o‘tkazuvchi tashqi qatlami yoki boshqa himoya elementlari orqali kabel tashqi qobig‘ini sinash, nazorat qilish va ortiqcha kuchlanishlardan himoya qilish imkoniyati ta’minlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘ini ortiqcha kuchlanishlardan himoya qilish uchun kabel tarmog‘ining oxirgi uchlarida tegishli kuchlanish sinfiga mos ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
403. Kabel-havo elektr uzatish tarmog‘ining har bir o‘tish punktida, o‘tish punkti turi hamda kabel maydonining uzunligidan qat’i nazar, kabellar va muftalar izolyatsiyasini momaqaldiroq natijasida yuzaga keladigan ortiqcha kuchlanishlardan himoya qilish maqsadida tegishli kuchlanish sinfiga mos nochiziqli ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
404. Kuchlanishi 220 kV va undan past bo‘lgan kabel tarmoqlari hamda kabel-havo elektr uzatish tarmoqlarida bir fazali va uch fazali kabellarning “tok o‘tkazuvchi sim-ekran” izolyatsiyasini kommutatsion ortiqcha kuchlanishlardan himoya qilish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
405. 330 kV va 500 kV kuchlanishli kabel tarmoqlarida kabel ekranlari, elektr o‘tkazuvchi tashqi qatlamlari va tashqi qobiqlarini kommutatsiya ortiqcha kuchlanishlardan himoya qilish choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday kabel tarmoqlarining oxirgi uchlarida, hisob-kitoblarda ortiqcha kuchlanish yuzaga kelishi ehtimoli past deb baholangan hollarda tegishli kuchlanish sinfiga mos “ekran-yer” zanjiriga ulanadigan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar o‘rnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
406. Mazkur SHNQning 5-ilovasi, 1-rasmga muvofiq kabel tarmog‘i yoki kabel qismlarining uchlariga ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilma (chiziqli bo‘lmagan) o‘rnatilganda, ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilmaning yuqori flanesi bilan himoyalanayotgan kabel muftasining yuqori flanesi orasidagi LОPN masofasi minimal bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biroq ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilma shikastlangan yoki buzilgan hollarda muftalarni himoya qilish maqsadida bu masofa 0,5 m dan kam bo‘lmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 5-ilovasi, 2-b rasmiga muvofiq chiziqli bo‘lmagan o‘ta kuchlanish cheklagichi ulanadigan shinalash tushirmalarining uzunligi LSH ​ imkon qadar minimal qilib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
407. Kabel elektr uzatish tarmog‘i kabel maydonini himoya qilish uchun ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilmani (chiziqli bo‘lmagan) joylashtirish sxemasi SHNQning 5-ilovasidagi 2-rasmiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
408. Kabel kiritish yo‘llarining uzunligi 100 m dan ortiq bo‘lganda taqsimlash qurilmasi nafaqat bevosita o‘zidagi ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar orqali, balki kabel o‘tish punkti tomonidan ham ortiqcha kuchlanishlardan himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilma kabel o‘tish punktining oxirgi muftalari bilan kabel elektr uzatish tarmog‘ining o‘chirgichi orasida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
409. Kabel va kabel muftalarining metall yoki o‘tkazuvchi qoplama izolyatsiyasini himoya qilish uchun kuchlanish sinfiga mos chiziqli bo‘lmagan ortiqcha kuchlanishni cheklovchi qurilmalar qo‘llanilishi lozim. Ular quyidagi joylarda o‘rnatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir tomonlama yerga ulashda — ekranlar yerga ulangan tomondagi oxirgi qutilarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlar transpozitsiyasida — trassa bo‘ylab joylashgan transpozitsiya qutilarida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘i ekranlarida ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilmani (chiziqli bo‘lmagan) joylashtirish sxemasi SHNQning 5-ilovasidagi 1-rasmga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-§. Kabel tarmog‘ining monitoringi va diagnostikasi tizimiga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
410. Kabel tarmoqlari quyidagi monitoring va diagnostika tizimlari bilan jihozlanishiga yo‘l qo‘yiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel haroratini monitoring qilish tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel va kabel muftalarida qisman razryadlarni qayd etish tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel muftalarida akustik faollikni qayd etish tizimi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
411. Kabelning haroratini monitoring qilish tizimi issiqlik ajralish manbalari (issiqlik trassalari, issiq va sovuq suv quvurlari, kanalizatsiya va neft quvurlari) yaqinidan o‘tadigan 110 dan 500 kV gacha kuchlanishli mas’ul kabel tarmoqlarda, suv to‘siqlarini kabellar kesib o‘tganida va yuklar rejimlarini optimallashtirish uchun chegaraviy yuklar bilan ishlaydigan kabel tarmoqlarda o‘rnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
412. Kabel va kabel muftalaridagi qisman razryadlarni qayd etish tizimi, 35 dan 500 kV gacha kuchlanishli, tez-tez kommutatsiyaga uchraydigan va kuchlanish darajasi yuqori bo‘lgan mas’ul kabel tarmoqlarga o‘rnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
413. Kabel muftalarida akustik faollikni qayd qilish tizimi kabel muftalarining shikastlanishi yuqori bo‘lgan 110 dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel elektr uzatish tarmog‘iga o‘rnatilishiga yo‘l qo‘yiladi. Akustik faollik datchiklari uchki kabel muftalariga hamda mavjud ulovchi (transpozitsion) kabel muftalariga o‘rnatilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
414. Kabel tarmog‘i trassasining vandallikka qarshi monitoringi tizimi sanoat zonalarida va aholi zichligi yuqori bo‘lgan, og‘ir texnikadan foydalangan holda yer qazish ishlari olib borish ehtimoli yuqori bo‘lgan hududlarda joylashgan, kuchlanishi 6 dan 500 kV gacha bo‘lgan eng mas’uliyatli kabel tarmoqlariga o‘rnatilishiga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel tarmog‘i kabellar qobig‘i yoki ekraniga o‘rnatilgan optik tolali aloqa tarmoglari (datchiklarga) ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-§. Kabellarni yotqizishda yong‘in xavfsizligiga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
415. Ochiq usulda (ochiq havoda, kabel inshootlarida va ishlab chiqarish binolarida) yotqizilgan kabellar yonishni tarqatmaydigan tashqi qobiqqa ega bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabellarning tashqi qobig‘ini tayyorlashda quyidagilardan foydalanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 kV dan 35 kV gacha kuchlanishli kabel tarmog‘i uchun – polivinilxlorid yoki past yonuvchan polivinilxlorid;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmog‘i uchun – tarkibida galogenlar bo‘lmagan polimer NF-kompozitsiya (kabel belgisiga HF harflari yozilishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
416. Polietilen qobiqli umumiy sanoat kabellarini ochiq havoda yotqizishda, shuningdek ularni kabel inshootlari va ishlab chiqarish xonalariga kiritishda yong‘inga qarshi qo‘shimcha himoya choralari nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda kabel trassasining yong‘in xavfi yuqori bo‘lgan cheklangan uchastkalarida yong‘indan himoyalovchi qoplamalar, o‘ramlar yoki boshqa yong‘inga qarshi himoya vositalaridan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
417. Yerdagi polimer quvurlarga kabellarni yotqizish uchun (transheyalarda, gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilashda, kesishishlarni bajarishda) PV-0 olovbardosh ichki qatlamli polimer quvurlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yer ustida yotqizish uchun mo‘ljallangan silliq yoki gofrlangan polimer quvurlar, shuningdek kabellarni yer ostidan yer yuzasiga chiqarish joylarida qo‘llaniladigan himoya quvurlari yonishni tarqatmaydigan va olovbardosh xususiyatlarga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
418. Yong‘inga qarshi himoya tizimlari, yong‘indan saqlash bo‘linmalari faoliyatini ta’minlash vositalari, yong‘inni aniqlash, yong‘in paytida odamlar evakuatsiyasini xabardor qilish va boshqarish tizimlari, evakuatsiya yo‘llarida avariyaviy yoritish, avariyaviy ventilyatsiya va tutunga qarshi himoya, avtomatik yong‘inni o‘chirish, ichki ichki yong‘inga qarshi suv quvurlari, binolarda, inshootlarda yong‘indan saqlash bo‘linmalarini tashish uchun liftning past voltli kabel va simlari ish qobiliyatini saqlab qolishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda xavfsizlik kabellari yonmaydigan, zararli gazlar chiqarmaydigan va olovbardosh bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-bob. Elektr xavfsizligi talablari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
419. Loyiha hujjatlarida kabel tarmoqlarini qurish, montaj qilish, ekspluatatsiya qilish va ta’mirlash jarayonlarida elektr xavfsizligi hamda xavfsizlik texnikasi talablarining bajarilishini ta’minlovchi chora-tadbirlar nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Kabel tarmoqlarining elektr va magnit maydoni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
420. 6 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli kabel tarmoqlari loyihalarida magnit maydon kuchlanganligini kabel tarmoq trassasi yaqinida, aholi va xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar bo‘lishi mumkin bo‘lgan joylarda aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Magnit maydon kuchlanganligini hisoblash bir fazali kabellar bilan bajarilgan kabel tarmog‘i uchun bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uch fazali kabellar bilan bajarilgan kabel tarmog‘i uchun hisoblash talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
421. 6 kV dan 500 kV gacha kuchlanishli bir fazali kabellardan iborat kabel tarmoqlarida magnit maydon kuchlanganligini hisoblash quyidagi hollarda bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tok o‘tkazuvchi simlaridagi ishchi tok 500 A dan oshganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A, B, C fazalarning bir fazali kabellari tutashmagan uchburchak shaklida joylashganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqlari kabellarining biriktiruvchi muftalari joylashgan maydonlar yaqinida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellar yer ostida 2 m dan kam chuqurlikda joylashgan bo‘lganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qolgan hollarda kabel tarmoqlarining magnit maydonini hisoblash talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
422. Kabel tarmog‘ining magnit maydon kuchlanishini hisoblash quyidagicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer yuzasidan 1 m balandlikda joylashgan nuqtalarda (ushbu holat yer ostida yoki ustida joylashgan kabel tarmoqlari trassasida joylashganda hamda konstruksiyalar bo‘yicha yer ustida joylashgan kabel tarmoqlarining trassasi ostida bo‘lgan aholi uchun maydon xavfini baholash imkonini beradi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ini yotqizish sathiga nisbatan 1 m balandlikda joylashgan nuqtalarda (bu holat ikki zanjirli kabel tarmog‘ining uzilgan zanjiriga xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar uchun ishlayotgan zanjir maydoni ta’sirida yoki kabel tarmoqlarini yerda yotqizishda yoki kabel tarmoqlarini konstruksiyalar bo‘yicha yer ustida yotqizishda maydonning xavfliligini baholash imkonini beradi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
423. Kabel tarmoqlari magnit maydonining xavfliligi va odamlarning bu maydon ta’sirida bo‘lishining cheklangan vaqti maydon kuchlanishi hisoblari ushbu SHNQning 4-jadvalida keltirilgan qiymatlarga asosan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
424. Kabel tarmoqning magnit maydoni kabel tarmoqlari yaqinida bo‘lgan aholi yoki xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar uchun yo‘l qo‘yiladigan darajadan ortiq bo‘lgan hollarda loyiha hujjatlarida quyidagi texnik yechimlardan biri yoki bir nechtasi nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A, В, С fazalarining bir fazali kabellari orasidagi masofani qisqartirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ining gruntda yotqizish chuqurligini oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmoqning yerdan yuqorida joylashish balandligini oshirish (agar kabel tarmog‘i konstruksiyalarda bo‘lsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel tarmog‘ini uy-joylar, jamoat binolari va odamlar gavjum bo‘ladigan hududlardan uzoqroqda joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
magnit maydon ta’siri yuqori bo‘lgan hududlarni to‘sish yoki ularga kirishni cheklash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Odamlar uchun 50 Hz chastotali Hd kuchlanishining chegaraviy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ta’sir ko‘rsatish xususiyatlari

Hd, A/m

T, h

Ishlab chiqarish sharoitida xodimlar uchun

1600

<1

800

2

400

4

80

8

Odamlar vaqti-vaqti bilan bo‘ladigan, odam yashamaydigan va borish qiyin bo‘lgan joylarda

80

-

Aholi yashaydigan joyda turar joy qurish zonasidan tashqarida, shu jumladan >1 kV kuchlanishli kabel tarmoq zonasida;

elektr qurilmalaridan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lmagan shaxslar kabel tarmoqlaridan o‘tish hududida bo‘lganda

16

-

Turar joy binolarining yashash uchun mo‘ljallanmagan xonalarida, jamoat binolarida, bog‘ maydonlari hududida

8

-

Turar joy binolarida, tibbiyot va ta’lim tashkilotlarida

4

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Kabel tarmoqlari elementlaridagi elektr potensiallariga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
425. Kabel tarmoqlariga xizmat ko‘rsatishda ekranlari oddiy ikki tomonlama yerga ulash sxemasidan farqli sxema bo‘yicha ulangan bir fazali kabellar ekranlarida 50 Hz sanoat chastotasidagi induksiyalangan kuchlanish yuzaga kelishi mumkinligi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday kuchlanish quyidagi omillar ta’sirida yuzaga kelishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko‘rib chiqilayotgan kabel tarmog‘ining tok o‘tkazuvchi simlari bo‘ylab o‘tuvchi toklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
parallel yotqizilgan kabel tarmoqlari zanjirlarining tok o‘tkazuvchi simlaridan o‘tuvchi toklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir fazali kabellar ekranlarida induksiyalanadigan 50 Hz chastotali o‘zgaruvchan kuchlanish tok o‘tkazuvchi simdagi har 1000 A tok va kabel tarmog‘ining har 1000 m uzunligi uchun 100 V gacha yetishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
426. Kabel ekranlari loyiha hujjatlarida qabul qilingan yerga ulash sxemasiga muvofiq yerga ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel ekranlarini yerga ulash yoki transpozitsiyalash joylarida xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarni yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan kuchlanishlardan himoya qilish uchun quyidagi chora-tadbirlar nazarda tutilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarni muftalardan ochiq o‘tkazgichlar orqali emas, balki izolyatsiyalangan o‘tkazgichlar orqali chiqarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlarni ulash, yerga ulash va transpozitsiyalash sxemalarini qopqoqlar bilan yopiladigan elektromontaj kabel qutilari orqali bajarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel ekranlarini ulash va yerga ulash qutilarini begona shaxslar kira olmaydigan joylarda, shu jumladan yopiq quduqlarda yoki kabel o‘tish punktlarida yer sathidan kamida 2,5 m balandlikda joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qutilarning metall korpuslarini yerga ulash qurilmasiga ulash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘ini yotqizishning namunaviy usullari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Quvursiz kabel tarmoqlarini yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — siqilgan uchburchak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — qatorga (tekislikda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Kabel tarmog‘ini polimer quvurlarga yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — tutash uchburchak shaklidagi quvurlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — quvurlar qatorga (tekislikda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘i ekranlarini ulash va yerga ulashning asosiy sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Kabel tarmog‘i ekranlarini ulash va yerga ulashning asosiy sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — ekranlarni ikki tomonlama yerga ulash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — ekranlarni bir tomonlama yerga ulash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(v) — ekranlarning transpozitsiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Kabel tarmog‘i ekranlarini bir tomonlama yerga ulash va ekvipotensial shina
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Ekvipotensial shinaning kabel tarmog‘i trassasi bo‘ylab joylashish variantlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — tutash uchburchakli kabellarni yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — kabellarni qator qilib yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Kabel tarmog‘i ekranlari transpozitsiyasining ikkita to‘liq sikli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Ikki tomonlama yerga ulangan kabel tarmog‘i ekranlarida yo‘naltirilgan toklar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — misdan bo‘lgan (CU) ekranlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — alyuminiydan bo‘lgan (AL) ekranlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Kabel tarmog‘i ekranidagi kuchlanish s/de nisbatiga bog‘liq ravishda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Kabel tarmog‘i ekranidagi kuchlanish ekran diametri dE va chuqurligiga bog‘liq
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mavjud kabel tarmog‘i bilan kesishish va parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Kabel tarmog‘ini mavjud kabel bilan kesishuvi (ko‘ndalang kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Kabellarning mavjud kabel tarmog‘i bilan kesishuvi (bo‘ylama kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Yopiq usulda yotqizilgan kabel tarmog‘i trassasi profili (gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash) mavjud kabel tarmoqlari bilan kesishganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Quvurlar bilan kesishmalar va parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Kabel tarmog‘ining quvuro‘tkazgich bilan kesishuvi (kabel tarmog‘i pastdan)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Kabel tarmog‘ining quvur o‘tkazgich bilan kesishuvi (kabel tarmog‘i yuqoridan)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Yopiq usulda yotqizilgan kabel tarmog‘i trassasi profilli quvurlar to‘plami bilan kesishganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Kabel tarmog‘ini quvur bilan parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Issiqlik quvuri bilan kesishish va parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-rasm. Kabel tarmog‘ini issiqlik trassasi bilan parallel yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-rasm. Kabel tarmog‘ining issiqlik trassasi bilan kesishuvi (kabel tarmog‘i yuqoridan)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-rasm. Kabel tarmog‘ining issiqlik trassasi bilan kesishuvi (kabel tarmog‘i pastdan)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-rasm. Kabel tarmog‘ining issiqlik trassasi bilan kesishuvi (bo‘ylama kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Temir yo‘l va avtomobil yo‘llari kesishmasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-rasm. Xavfli yer maydoni hududi mavjud bo‘lganda kabel tarmog`ining avtoyo‘l bilan kesishishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-rasm. Kabel tarmog‘ining avtomobil yo‘li bilan kesishuvi (chapda — xavfli yer maydoni hududi va suv chiqarish arig‘i mavjud bo‘lmaganda, o‘ngda — taqiqlangan yer maydoni hududi va suv chiqarish arig‘i mavjud bo‘lmaganda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-rasm. Elektrlashtirilmagan temir yo‘l bilan kabel tarmog‘ini kesib o‘tish, xavfli yer maydoni hududi mavjud bo‘lganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-rasm. Kabel tarmog‘ining elektrlashtirilmagan temir yo‘l bilan kesishishi (chapda — xavfli yer maydoni hududi va suv chiqarish arig‘i mavjud bo‘lganda, o‘ngda — xavfli yer maydoni hududi va suv chiqarish arig‘i mavjud bo‘lmaganda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-rasm. Avtomobil yo‘llari ostidagi quvurlarda kabel tarmog‘ini yotqizish (ko‘ndalang kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-rasm. Kabel tarmog‘ini quvurlarga, g‘iloflarga yotqizish (ko‘ndalang kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-rasm. Avtomobil yo‘llari ostidagi quvurlarda kabel tarmog‘ini yotqizish (ko‘ndalang kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-rasm. Quvurlarga yotqizilgan kabel tarmog‘ini temir-beton plitalari bilan himoyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-rasm. Kabel tarmog‘ining elektrlashtirilgan temir yo‘l bilan kesishishi, xavfli yer maydoni hududi mavjud bo‘lganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-rasm. Kabel tarmog‘ining elektrlashtirilgan temir yo‘l bilan kesishuvi (chapda — xavfli yer maydoni hududi va suv chiqarish arig‘i mavjud bo‘lganda, o‘ngda — xavfli yer maydoni hududi va suv chiqarish arig‘i mavjud bo‘lmaganda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-rasm. Kabel tarmog‘ini xavfli yer maydoni hududidan tashqarida temir yo‘llarga parallel ravishda yotqizish: temir yo‘l lotoklarida yoki polimer quvurlarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-rasm. Xavfli yer maydoni hududida temir yo‘llarga parallel ravishda kabel tarmog‘ini yotqizish: temir yo‘l lotoklarida yoki polimer quvurlarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-rasm. Kabel tarmog‘ini ni tramvay yo‘llariga parallel ravishda yotqizish: temir yo‘l lotoklarida yoki polimer quvurlarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Suv havzalari va botqoqlik joylarining kabel tarmog‘i kesishmasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-rasm. Suv havzasi ostiga yotqizilgan kabel tarmog‘i trassasining bo‘ylama profili
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26-rasm. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan quvurlarga yotqizilgan kabel tarmog‘ining ko‘ndalang kesimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Kabel tarmog‘ining binolarga kirish joylari va kabel o‘tkazgichlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27-rasm. Kabel tarmog‘ini binoga yoki kabel qurilmasiga kiritish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28-rasm. Kabel tarmog‘ini bino yoki kabel inshootiga kiritish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘ini gruntga yotqizishda qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Transheyaga yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Transheya usulida quvurlarga yotqizilgan bir fazali kabellar bilan bajarilgan bir zanjirli kabel tarmog‘ining ko‘ndalang kesimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usuli bilan yotqizilgan kabel tarmog‘i trassasining bo‘ylama profili
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Gorizontal yo‘naltirilgan burg‘ilash usulida quvurlarga yotqizilgan bir fazali kabellar bilan bajarilgan ikki zanjirli kabel tarmog‘ining ko‘ndalang kesimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Kabel quvurlarining temir yo‘l lotogiga chiqishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Kabel tarmog‘ining bir quvurdan ikkinchisiga o‘tishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Teshish usuli bilan yotqizilgan kabel tarmog‘i trassasining bo‘ylama profili
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.19-24 “Yer ostidan o‘tkaziladigan kabel tarmoqlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kabel tarmog‘idagi kabellarni himoya qilish uchun ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilmaning (chiziqli bo‘lmagan) ulanish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Kabel tarmog‘ini himoya qilish uchun ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilma (chiziqli bo‘lmagan) ulanish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — mufta bilan bir asosda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — muftaning yonida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Kabel elektr uzatish tarmog‘i kabellarini himoya qilish uchun ortiqcha kuchlanishli cheklovchi qurilmani (chiziqli bo‘lmagan) joylashtirish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(a) — havo elektr uzatish tarmoqlari kabel qo‘yilmasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b) — taqsimlash qurilmasidagi kabel kirishi