Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Кўчирма]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ва тасдиқлашни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китобларни келишиш ва технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishваколатли органлар ва уларнинг жавобгарлигини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига амал қилиниши юзасидан мониторинг қилиш ва тасдиқланган меъёрларни қайта кўриб чиқиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Адлия вазирлиги билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни уч ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров, энергетика вазири Ж.Т. Мирзамаҳмудов ҳамда Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги директори Ш.Х. Ходжаев зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 29 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish472-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 29 июлдаги 472-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низом электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг (кейинги ўринларда — технологик сарф) рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиб-тамойилларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу Низомга асосан белгиланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш методикаси (кейинги ўринларда — Методика) ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш операторларининг, шунингдек, истеъмолчиларнинг электр тармоғи хўжалиги объектлари учун татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ушбу Низомга асосан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари тегишлилиги бўйича электр тармоғининг эгаси, яъни электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ва тегишли ҳудудлар бўйича тақсимлаш тизими операторлари томонидан ҳисоб-китоб қилинади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китоблар Энергетика вазирлиги томонидан кўриб чиқилади ҳамда келишилади.
(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг (кейинги ўринларда — Ўзэнергоинспекция) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармалари томонидан таянч даврида ишга туширишга рухсат олинган янги қурилган, модернизация ва реконструкция қилинган қурилмалар бўйича бирламчи маълумотлар келишилади;
(3-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелишилган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги (кейинги ўринларда — Энергетика бозори регулятори) томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоблаш, келишиш ҳамда тасдиқлаш схемаси ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ўзэнергоинспекция доимий равишда технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши ҳамда ҳисоб-китоблар ушбу Низомга мувофиқ амалга оширилгани юзасидан давлат назоратини ўтказади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳар бир электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари объектлари учун алоҳида кучланиш даражалари бўйича ҳисоб-китоб қилинади. Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори кучланиш — 110 kV ва ундан юқори (220 kV ва 500 kV кучланиш даражалари учун алоҳида) кучланиш даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрта кучланиш — 1 — 35 kV кучланиш даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпаст кучланиш — 1 kV гача кучланиш даражаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкуч трансформаторларидаги йўқотишлар — куч трансформаторида электр энергиясини трансформация қилиш жараёнида содир бўладиган физик жараёнларнинг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб юзага келадиган, трансформаторнинг конструкцияси, ишлаш шароити ва юклама режимларига боғлиқ бўлган электр энергияси йўқотишлари бўлиб, улар салт юриш йўқотишлари ва юклама йўқотишларидан ташкил топади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсалт юриш йўқотишлари — электр тармоқлари хўжалиги объектлари кучланиш берилган (тармоққа уланган), лекин юкламасиз ҳолатида (ҳеч қандай юклама уланмаган ҳолда) содир бўладиган электр энергияси йўқотишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаянч давр — ҳисоб давридан аввалги мос давр (йил);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарф — электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш, тақсимлаш ва истеъмол қилиш жараёнида иштирок этадиган электр тармоғи хўжалиги объектларида ускуналарнинг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлар, ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ҳамда трансформатор ва (ёки) подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергияси ҳажмининг йиғиндиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёри — технологик сарф учун белгиланадиган рухсат этилган меъёр фоизларда ифодаланади) бўлиб, белгиланган ҳисобот давридаги технологик сарфнинг тармоқ орқали узатилган (ёки қабул қилинган) электр энергияси ҳажмига нисбатининг фоиздаги миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқ муддатли тартибга солиш даври — бир йилдан ортиқ муддатни ўз ичига олган, тегишли ривожлантириш дастурлари (стратегиялар, концепциялар) ишлаб чиқиладиган давр;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр тармоғи хўжалиги объектлари — электр энергиясини узатиш ва етказиб бериш учун мўлжалланган электр тармоқлари (ҳаво ёки кабел тармоқлари), трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр тожланиш — юқори кучланишли электр майдони таъсирида электр тармоқлари, изоляторлар, электродлар ва бошқа электр жиҳозлари атрофида газ (атрофдаги ҳаво ёки бошқа газ муҳити) ионланиши натижасида юзага келадиган электр разряди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюклама йўқотишлари — электр тармоғи хўжалиги объектларида электр токи оқиши (юклама бўлганда) натижасида ўтказгичларнинг қаршилиги ва магнит майдон таъсири орқали юзага келадиган электр энергияси йўқотишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб даври — технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисобланадиган давр (келгуси календарь йил);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар — электр энергиясини ҳисобга олиш тизимига киритилган ўлчаш элементларининг (ток ва кучланиш трансформаторлари, ҳисоблагичлар ва бошқалар) техник хусусиятлари, аниқлик даражаси ва иш режимидан келиб чиқадиган электр энергияси йўқотишлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик сарфнинг тузилмаси ушбу Низомга 3-иловада, тақсимлаш тизимлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотлар 4-иловада, узатиш тизими учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотлар 5-иловада келтирилган намунавий шаклларга мувофиқ тегишли тизим оператори томонидан шакллантирилади ва Энергетика вазирлигига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб даври ёки узоқ муддатли тартибга солиш даври учун ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Технологик сарфнинг тузилмаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Электр тармоғи хўжалиги объектларидаги технологик сарф қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг техник йўқотишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг ўз эҳтиёжлари учун сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Техник йўқотишлар Методикага асосан ҳисоб-китоб қилиниб, узатилаётган қувватга боғлиқ бўлмаган шартли-ўзгармас йўқотишлар (кейинги ўринларда — шартли-ўзгармас йўқотишлар) ҳамда узатилаётган қувватга боғлиқ бўлган юклама йўқотишларидан (кейинги ўринларда — юклама йўқотишлари) иборат бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) шартли-ўзгармас йўқотишлар (салт ишлаш йўқотишлари) қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкуч трансформаторларидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват компенсацияси қурилмаларидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўлчаш трансформаторлари ва юқори частотали алоқа восита (қурилма)ларидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкабель тармоқларининг изоляцияларидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр тожланишидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр тармоқлари изоляторларининг сиртларида электр токининг сизиб чиқиши (сирқиши) натижасида юзага келадиган йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) юклама йўқотишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво ва кабель тармоқларидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкуч ва оширувчи трансформаторлардаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishток ва кучланишни ўлчаш трансформаторларидаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори частотали резисторлардаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтокни чекловчи реакторлардаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзгартиргич қурилмалардаги йўқотишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни компенсацияловчи қурилмалардаги йўқотишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ўз эҳтиёжи учун электр энергияси истеъмоли электр тармоғи хўжалиги объектларининг тўғри ишлашини таъминловчи ва эксплуатация қилувчи ходимларнинг иш шароитларини таъминлаш учун сарфланадиган электр энергияси миқдори қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкуч трансформаторлари ва автотрансформаторларни совитиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishподстанция биноларини ёритиш, иситиш, совитиш ва ҳаво алмаштириш ҳамда иссиқ ва (ёки) совуқ сув билан таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishподстанция ҳудудини ёритиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккумулятор батареяларини зарядловчи қурилмаларнинг эксплуатацияси билан боғлиқ бўлган қурилмаларнинг ишлашини таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishподстанциялардаги операцион занжирлар ва бошқарув занжирларининг ишлашини таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкомплект тақсимлаш қурилмалари ячейкаларида ҳамда ташқарида ўрнатилган реле ҳимояси шкафларида ҳаво алмаштириш, совитиш ва иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчиргичлар ва юритмалар бакларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishажраткичлар ва қисқа туташтиргичлар юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторлар ва мой бакларининг юклама остида кучланишни ростлаш ускуналарининг юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishажраткичларнинг юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоқа каналлари, технологиялари орқали ҳисобга олиш маълумотларини йиғиш, қайта ишлаш, узатиш учун фойдаланиладиган электр энергиясини ҳисобга олишнинг иккиламчи занжирида иштирок этадиган ускуна ва воситаларнинг ишлаши, уларда ёритиш ва (ёки) иситиш, ҳаво алмаштириш, совитиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчиргичларни бошқариш шкафлари ва агрегатлар шкафларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкомпрессорларнинг ишлаши учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво йиғувчи қурилмаларни иситиш учун электр энергияси сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхрон компенсаторлар ва бошқа ёрдамчи қурилмаларда электр энергияси истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатация жараёнида бажарилган таъмирлаш ишларида фойдаланилган электр энергияси истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли насослар, дистилляторлар, кичик станоклар ва қурилмаларнинг электр энергияси истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиспетчерлик бошқаруви ва маълумотларни йиғиш дастурий-аппарат комплекси тизимига киритилган алоқа воситалари ва ускуналарининг электр энергияси истеъмоли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз эҳтиёжлари учун сарфланадиган электр энергияси миқдори номенклатурага асосан ва таянч давр маълумотларини инобатга олган ҳолда ҳисоблаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз эҳтиёжлари номенклатураси ҳар бир электр тармоқлари хўжалиги объектлари учун ишлаб чиқилади ва тармоқнинг тегишли оператори томонидан тасдиқланади. Ўз эҳтиёжлари номенклатурасига хўжалик эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементлар киритилиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз эҳтиёжлари учун амалда сарфланган электр энергиясининг ҳажми ҳисобга олиш ускуналари кўрсаткичлари бўйича аниқланади. Ҳисобга олиш ускуналари мавжуд бўлмаган ёки ҳисобга олиш маълумотлари қайд этилмаган тақдирда, ўз эҳтиёжлари учун сарф номенклатура асосида ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрининг 5 фоизидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар Методикага асосан ҳисоб-китоб қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Бирламчи маълумотларни шакллантириш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоб-китоб қилиш учун бирламчи маълумотлар (кейинги ўринларда — бирламчи маълумотлар) тегишлилиги бўйича электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси, яъни электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ёки тақсимлаш тизими операторлари томонидан ҳар бир объект учун тўлиқ ҳажмларда шакллантирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБирламчи маълумотлар таянч даври ва ҳисоб даври учун ва (ёки) тегишлилиги бўйича узоқ муддатли тартибга солиш даври учун шакллантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Бирламчи маълумотлар қуйидагилардан ташкил топади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъект тўғрисида умумий маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг баланс кўрсаткичлари (умумий, ҳудудлар ва кучланиш даражалари кесимида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш даражалари бўйича электр энергияси балансининг тузилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаянч давридаги электр энергияси оқимларининг тузилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвестиция ва ишлаб чиқариш дастурлари ҳамда электр энергиясини тежаш чора-тадбирларига мувофиқ трансформаторлар сонининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда трансформаторлар сони, тури ва ўрнатилган қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвестиция ва ишлаб чиқариш дастурлари ҳамда электр энергиясини тежаш чора-тадбирларига мувофиқ электр тармоқлари узунлигининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда электр тармоқларининг турлари бўйича узунлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони, тури ва қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво ва кабель тармоқлари ва шиналарнинг узунлиги (занжирлар бўйича);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг тузилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш учун асосий кўрсаткичларнинг динамикаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўлчов трансформаторлари ва ҳисобга олиш тизимлари ҳақида маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ҳисоб-китобларнинг аниқ ва батафсил бўлиши учун электр ускуна ва қурилмалари ишлаб чиқарувчиларининг (завод) маълумотлари ва услубий қўлланмаларидан фойдаланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш учун бирламчи маълумотлар ҳар йили 1 сентябрга қадар шакллантирилади ва Энергетика вазирлигига келишиш учун киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭнергетика вазирлиги ҳар йили 10 сентябрга қадар бирламчи маълумотларни кўриб чиқади ва келишади.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Шакллантирилган бирламчи маълумотларнинг ҳаққонийлиги учун электр тармоғи хўжалиги объекти эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ва тақсимлаш тизими операторлари) жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишдан аввал ушбу давр учун технологик сарфнинг мутлақ (абсолют) ҳажми (kW·h) ҳисоблаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблашда электр тармоқларининг амалдаги юкланиши тўғрисида таянч даврдаги маълумотлар (электр энергияси оқими ва қуввати тақсимланиши схемасининг ўзгариши ҳақидаги маълумотлардан) ва ҳисоб даври учун электр энергияси балансининг прогноз маълумотларидан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Ҳисоб даври учун технологик сарф кучланиш даражаларига кўра электр тармоқлари бўйича, шунингдек, шартли-ўзгармас йўқотишлар, юклама йўқотишлари ҳамда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлари бўйича алоҳида ва умумий шаклда ҳисоблаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Шартли-ўзгармас йўқотишлар уларнинг таянч даврдаги ҳисоб-китоблари натижалари бўйича олиниб, ҳисоб даврида электр тармоғи хўжалиги объектлари таркибининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда (агар ўзгарган бўлса) ўзгартиришлар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ҳисоб даври учун юклама йўқотишлари таянч давридаги юклама йўқотишлари асосида, ҳисоб даврида электр тармоғи хўжалиги объектларининг, шу жумладан, тақсимлаш ва узатиш тизимларининг тузилмавий ўзгаришлари, таянч даврининг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлари электр энергиясини ҳисобга олишда иштирок этадиган барча ҳисобга олиш тизимлари маълумотлари асосида Методикага асосан ҳисоблаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобга олиш тизимига киритилган элементларнинг аниқлик синфи қонунчилик ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мос бўлиши шарт. Агар аниқлик синфи мос бўлмаса, ҳисоб-китоб учун аниқлик синфининг рухсат этилган энг паст чегараси қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Таянч давр учун технологик сарф қуйидаги тартибда аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг ҳар бир даражасида электр энергиясини тармоққа қабул қилиш, тармоқдан узатиш ва етказиб бериш (тақсимлаш) қийматларига кўра (қўшни кучланиш тармоғидан электр энергиясини қабул қилишни ҳисобга олган ҳолда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий ва кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг шартли равишда доимий йўқотишлари, кучланиш даражаси бўйича электр энергиясининг юклама йўқотишлари, электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари сабабли юзага келадиган электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш орқали.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб даври ва узоқ муддатли тартибга солиш даври учун умумий ва кучланиш даражалари бўйича қуйидаги тартибда ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) ҳисоб даври учун ҳар йили 1 октябрга қадар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ кучланишининг ҳар бир даражасида электр энергиясини тармоққа қабул қилиш, тармоқдан узатиш ва тармоққа етказиб беришнинг режалаштирилган (прогноз) қийматлари аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб даврида режалаштирилган чора-тадбирларни амалга ошириш натижасида электр ускуна (қурилма)лар таркибидаги ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда, электр энергиясини тежаш ҳамда инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурларига мувофиқ тармоқларнинг электр схемалари шакллантирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпрогноз (кутилаётган) юкламалар таянч даврига нисбатан ҳисоб давридаги баланснинг таркибий қисмларининг ўзгаришининг прогноз динамикасини ҳисобга олган ҳолда ва (ёки) истеъмолчилар томонидан буюртма қилинган электр энергияси ҳажмини ҳисобга олган ҳолда аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликларидан келиб чиқадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китоб қилиниб, кучланиш даражалари бўйича тақсимланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) узоқ муддатли ҳисоб даври учун ривожлантириш дастурларини ишлаб чиқиш муддатларига мувофиқ равишда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари узоқ муддатли тартибга солиш даврининг биринчи йилидаги рухсат этилган меъёрий сарфни ҳисоблаш натижалари асосида ҳар бир йил учун алоҳида белгиланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқ муддатли ҳисоб даврининг иккинчи ва кейинги йилларида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрининг ҳисоб-китоби электр тармоғининг амалдаги юкламаларининг ўзгариши ҳамда тизимларни ривожлантириш режаларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Ҳисоб-китоб натижалари технологик сарфни мониторинг ва таҳлил қилишдаги асословчи ҳужжатларнинг бир қисми сифатида тақдим этиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Электр энергияси ягона электр энергетика тизимидан транзит бўйича истеъмолчининг электр тармоғи орқали узатиш ёки тақсимлаш тизимига, субистеъмолчиларга узатилганда, истеъмолчи тармоқларидаги электр энергияси технологик сарфининг бир қисми, истеъмолчининг электр тармоғига келиб тушган электр энергиясининг умумий миқдорига нисбатан тегишли тизим операторининг электр тармоғига истеъмолчи томонидан узатилган электр энергияси миқдорига мутаносиб равишда, унинг электр тармоқларидаги технологик сарфларга ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда истеъмолчи тармоғининг транзит узатишда қатнашган қисми бўйлаб электр энергиясини узатишдаги технологик сарфнинг ягона электр энергетикаси тизимига тегишли қисми Методикага асосан ҳисобланади ва тегишли тизим операторининг технологик йўқотишларининг мутлақ (абсолют) миқдорига қўшиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Ҳисоб-китобларни келишиш ва технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари, унинг ҳисоб-китобларини амалга оширишда фойдаланилган бирламчи маълумотларнинг тўғрилиги ва ҳисоб-китоблар меъёрий ҳужжатлар талабларига асосан амалга оширилганини текшириш ва келишиш ҳамда электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичларини шакллантириш учун ҳар йили 1 октябрга қадар Энергетика вазирлигига тақдим этилади. Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) тақсимлаш тизими операторларининг ва электр станциялари операторларининг ҳисоб-китоблари тегишлилиги бўйича «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ, «Иссиқлик электр станциялари» АЖ ва «Ўзбекгидроэнерго» АЖлар томонидан (хусусий электр энергетикаси корхоналари бундан мустасно) умумлаштирилган ҳолда Энергетика вазирлигига киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ҳисоб-китобларни тасдиқловчи ҳужжатлар келишиш ва тасдиқлаш учун электрон шаклда ва раҳбарият томонидан тасдиқланган шаклда қуйидагиларни ўз ичига олган (илова қилинган) ҳолда тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтушунтириш хати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китобларни амалга оширишда фойдаланилган бирламчи маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалга оширилган ҳисоб-китоблар (уларни дастурий таъминот ёрдамида таҳлил қилиш имконини берадиган даражада бўлиши лозим);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжадвал шаклидаги ҳисоб-китоблар (дастурий таъминот мавжуд бўлмаса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китоб натижалари киритилган ҳисоблаш схемалари (ҳар бир узеллар учун кучланиш даражалари бўйича ҳар бир участкадаги электр энергияси ва актив қувват оқимлари ҳақида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир ҳисоблаш схемасига ҳисоб-китоблар билан бирга алоҳида жадваллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб ва таянч даврлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари қийматларини асословчи тушунтириш хати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаянч ва ҳисоб даврлари учун электр энергиясининг баланси (прогнози) ва йўқотишлари тўғрисидаги маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи маълумотлар тўғрисида бухгалтерия ҳисоботи ва охирги марта амалга оширилган хатлов ҳисоботи (хатловдан сўнг фойдаланишга қабул қилинган ёки фойдаланишдан чиқарилган қурилма ёки ускуналар далолатномаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китобларда фойдаланиладиган ва электр энергияси сарфини ҳисоблашда қўлланадиган усулларга мос келадиган таянч даври параметрларининг ўлчаш натижалари (узатиладиган қувват, юкламалар, кучланиш даражаси, қувват коэффициентлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини тежаш дастури (чора-тадбирлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishривожлантириш (инвестиция) дастури (қисқа ёки узоқ муддатли ривожлантириш стратегиялари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаб чиқариш дастури (электр энергиясини тежаш дастури ва инвестиция дастури мавжуд бўлмаган тақдирда тақдим этилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Энергетика вазирлиги ҳар йили 1 ноябрга қадар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини келишади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелгуси йил учун электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичлари ушбу ҳисоб-китоблар асосида шакллантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Технологик сарфни ҳисоблаш учун фойдаланилган дастурий таъминот ушбу Низомда белгиланган йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш усулларига мос келиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Қўшимча равишда тушунтириш хатида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш учун фойдаланиладиган дастурлар (дастур номи, ишлаб чиқувчининг номи, ишлатилган версиянинг рақами ва ишлаб чиқилган йили) тўғрисидаги маълумотлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Энергетика бозори регулятори томонидан ҳар йили 15 ноябрга қадар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари тасдиқланади ҳамда Энергетика вазирлиги ва электр тармоғи хўжалиги объектлари эгаларига ижро учун, Ўзэнергоинспекцияга ушбу меъёрларга риоя этилиши устидан мониторинг қилиш ва давлат назоратини амалга ошириш учун юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрига амал қилиниши юзасидан мониторинг (таҳлил) қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши, технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китобларнинг ушбу Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилгани юзасидан доимий равишда Ўзэнергоинспекция томонидан мониторинг (таҳлил) қилиниб, қонунчиликка мувофиқ ўрганиш ва текширувлар ўтказиб борилади ва тегишли чоралар кўрилади.
(33-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоб-китобларни тасдиқловчи ҳужжатлар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилишини мониторинг қилиш жараёнида электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари томонидан ваколатли республика ижро этувчи ҳокимияти органларига тақдим этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши ва унинг амалдаги ҳажмлари юзасидан ойлик ҳисоботларни шакллантиради ва Энергетика вазирлиги ҳамда Ўзэнергоинспекцияга киритиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумлаштирилган ойлик ҳисоботлар Энергетика вазирлиги томонидан Энергетика бозори регуляторига бозор муносабатлари, нархлар ва тарифларни тартибга солишда фойдаланиш учун киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Ҳар йили 15 январга қадар электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари томонидан йил якуни бўйича қуйидагиларни ўз ичига олган батафсил ҳисобот Энергетика вазирлигига тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ва унинг амалдаги ҳажмлари юзасидан ойлар кесимидаги маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалдаги кўрсаткичларнинг рухсат этилган меъёрлардан ошгани ёки камайгани сабабларининг батафсил тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкузатилган ҳодисалар (авариялар, узилишлар, об-ҳаво ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр тармоғи хўжалиги объектларининг эскириш даражалари.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Энергетика вазирлиги ҳисобот йили якуни бўйича ягона электр энергетикаси тизими бўйича технологик сарфнинг рухсат этилган меёърларига риоя этилиши ҳамда таҳлили юзасидан йиллик умумлаштирилган ҳисоботни шакллантиради ва ҳар йили 30 январга қадар бозор муносабатлари, нархлар ва тарифларни тартибга солишда фойдаланиш учун Энергетика бозори регуляторига киритиб боради.
(36-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши юзасидан ўтказилган мониторинг (таҳлил) натижалари ва ишлаб чиқариш кўрсаткичлари (амалдаги ёки прогноз кўрсаткичларининг) ўзгариши ҳамда иқлим шароитларидан келиб чиқиб, тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар (корректировка) киритишга қуйидаги ҳолатларда рухсат этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси баланси кўрсаткичларининг прогноз ва (ёки) амалдаги кўрсаткичлари, шунингдек, тармоққа узатилган (қабул қилинган) электр энергияси ҳажми технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмидан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна ва қурилмаларнинг ҳақиқий ҳажми (трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (сони) ва электр тармоқларининг умумий узунлиги) технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмидан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқ муддатли тартибга солиш даврида фойдаланилган электр энергияси баланси кўрсаткичлари ёки ускуна ва қурилмаларнинг ҳажми (трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (сони) ва электр тармоқларининг умумий узунлиги) ривожлантириш дастурлари (стратегия ва консепциялар) асосида ёки уларнинг янгиланиши натижасида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмлардан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тармоқлари хўжалиги объектларидаги ўтказгичларда (симлар), электр тожланиш ва ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторларидаги сизиб чиқиш (сирқиш) токлари натижасида ҳосил бўладиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблашда фойдаланилган об-ҳаво шароитларининг амалдаги кўрсаткичлардан кескин ўзгаргани кузатилгани тўғрисида Ўзгидромет агентлигининг асословчи ҳужжатлари мавжуд бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар (корректировка) киритишда ҳисоб-китобларни амалга ошириш, келишиш ва тасдиқлаш ушбу Низомга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш электр тармоқлари хўжалиги объектлари эгаси, жумладан, узатиш ва тақсимлаш тизимлари операторларининг ташаббуси асосида камида ҳар чоракда бир марта амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш учун асословчи маълумотлар ҳамда амалга оширилган ҳисоб-китоблар ҳар чоракдан кейинги ойнинг сўнгига қадар келишиш ва тасдиқлаш учун киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Ушбу Низом талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибида ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоблаш, келишиш ва тасдиқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСХЕМАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСубъектлар | Амалга ошириладиган тадбирлар | Бажариш муддатлари | ||||
1-босқич | Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари) | Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилиш учун бирламчи маълумотларни шакллантиради ва келишиш учун Энергетика вазирлигига киритади. Бунда таянч даврида ишга туширишга рухсат олинган янги қурилган, модернизация ва реконструкция қилинган қурилмалар бўйича бирламчи маълумотларни келишиш учун Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаларига киритади. | Ҳар йили 1 сентябрга қадар | |||
2-босқич | Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари) | Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари) ўзи томонидан тасдиқланган бирламчи маълумотлар асосида келгуси йил учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китобини амалга оширади ва келишиш учун Энергетика вазирлигига киритади. | Ҳар йили 1 октябрга қадар | |||
3-босқич | Энергетика вазирлиги | 1. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини уни асословчи бирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китобларни кўриб чиқади, келишади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига тақдим этади. 2. Ушбу ҳисоб-китоблар асосида электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичларини шакллантиради. | Ҳар йили 1 ноябрга қадар | |||
4-босқич | Энергетика бозори регулятори | Келгуси йил учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини кўриб чиқади ва тасдиқлайди. | Ҳар йили 15 ноябрга қадар | |||
5-босқич | Энергетика бозори регулятори | Келгуси йил учун тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ишда қўллаш, мониторинг қилиш ҳамда риоя этилишини таъминлаш учун тегишли вазирлик ва идораларга юборади. | Ҳар йили 15 ноябрь | |||
(1-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМЕТОДИКАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Тақсимлаш ва узатиш тизимларида юзага келадиган технологик сарфнинг мутлақ (абсолют) миқдори (∆WТС) — техник йўқотишлар, ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ва ўз эҳтиёжи учун электр энергияси сарфининг мутлақ миқдорлари йиғиндисига тенг бўлади ва қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WТЙ — техник йўқотиш (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Wхато.Й — ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWЎЭ — ўз эҳтиёжи учун электр энергияси сарфи (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WШ-ЎЗ — шартли ўзгармас йўқотишлар (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WЮК — юклама йўқотишлари (kW·h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари нисбий қийматлари
узатиш ва тақсимлаш тизимлари бўйича умумий ҳамда кучланиш даражалари бўйича алоҳида аниқланади ва қуйидаги формулалар ёрдамида ҳисобланади:
узатиш ва тақсимлаш тизимлари бўйича умумий ҳамда кучланиш даражалари бўйича алоҳида аниқланади ва қуйидаги формулалар ёрдамида ҳисобланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) умумий:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WТС — технологик сарфнинг мутлақ миқдори (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWЭТҚҚ — технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини аниқлаш даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига қабул қилинган (берилган) электр энергияси (kW·h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) кучланиш даражалари бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— i кучланишли тармоқлардаги технологик сарфнинг мутлақ миқдори (kW·h);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини аниқлаш даврида электр тармоқларига i кучланишли тармоқларда қабул қилинган (берилган) электр энергияси (kW·h);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUi — технологик сарф ҳисобланаётган i-кучланиш даражаси (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ҳисоб даври учун электр тармоқлари хўжалиги объектларидаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) таянч даврдаги юклама йўқотишлари асосида қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WТД.ЮЙ — таянч даврдаги юклама йўқотишлари ҳажми (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWҲД.ЭТҚҚ — ҳисоб даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига бериладиган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWТД.ЭТҚҚ — таянч даврда электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига берилган электр энергияси ҳажми (kW·h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига қабул қилинадиган ва (ёки) қабул қилинган электр энергияси ҳажмига бошқа электр тармоқлари орқали истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси ҳажми киритилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоб даврида таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшимча равишда ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ҳисоб даврида, таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинган электр тармоғи хўжалиги объектлари фойдаланишдан чиқарилган ёки бошқа операторлари балансига ўтказилган бўлса, ҳисоб даври учун ушбу объектлардаги электр энергиясининг юклама йўқотишлари чегириб ташланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ҳисоб даври учун ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари (∆Wхато.Й) ҳажми қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Wхато.Й.ТД,% — таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларнинг нисбий қиймати (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WҲД.ЭТҚҚ — ҳисоб даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига бериладиган электр энергияси (kW·h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Шартли-ўзгармас йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Шартли-ўзгармас йўқотишлар юкламага боғлиқ бўлмаган ҳолда, ускуналарда (трансформаторлар, реакторлар, синхрон компенсаторлар ва бошқалар) тармоққа уланган ва кучланиш остида бўлган пайтда (кейинги ўринларда — салт юришида) юзага келадиган, уларнинг ички магнит майдонини ҳосил қилиш жараёнлари, диэлектрик ва ферритли йўқотишлари ҳисобидан рўй берадиган энергия йўқотишларидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШартли-ўзгармас йўқотишлар ускунани ишлаб чиқарган завод томонидан тақдим этилган паспорт маълумотлари асосида, унинг электр тармоғида бўлган вақти ва амалдаги кучланишига боғлиқ ҳолда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Куч трансформаторларида (автотрансформаторларда) электр энергиясининг салт юришидаги йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) дискрет вақт асосида ҳисоблаш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) режимлар асосида ҳисоблаш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРСЮ — трансформаторнинг паспорт маълумотида келтирилган салт юришдаги актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUi — i — режимда трансформаторнинг юқори томонидаги кучланиш (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUном — трансформаторнинг юқори кучланиш чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТpi — трансформаторнинг i — режимда ишлаш вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔti — i — режимда ўлчаш қадами (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — режимлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий интервалда кучланиш маълумотлари мавжуд бўлса (камида ҳар соатда) ва маълумотларни автоматик йиғиш имконияти яратилган бўлса, салт юришдаги йўқотишлар дискрет вақтга асосланган усул орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТрансформаторнинг кучланиш режимлари ўзгарувчан бўлиб, кучланиш доимий равишда ўлчанмаса ёки унинг қиймати қайд этиб борилмаса, режимлар асосидаги усулдан фойдаланилади (масалан трансформатор 3 хил кучланишда 3 хил вақтда ишлаган бўлса, 220 кВ, 230 кВ ва 235 кВ, у ҳолда n=3 бўлади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТрансформатордаги (автотрансформатордаги) кучланиш қийматлари ўлчашлар ёрдамида ёки электротехника талаблари асосида, тармоқнинг барқарор режими учун белгиланган қийматлар бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКуч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) салт юришдаги қувват йўқотиши уларнинг техник ҳолати ва хизмат қилган муддатини ҳисобга олинган ҳолда, ишлаб чиқарган завод томонидан тақдим этилган паспорт маълумотларини белгилашда қўлланадиган усулларда ўлчашлар йўли билан аниқлашга рухсат этилади. Бунда асословчи ҳужжат сифатида, белгиланган тартибда тасдиқланган салт юриш қуввати йўқотишларини ўлчаш бўйича баённомалар киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Синхрон компенсаторда (кейинги ўринларда — СК) ёки синхрон компенсатор режимига ўтказилган генераторда электр энергиясининг йўқотилиши (ΔWСК) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРном — синхрон компенсаторнинг паспорт маълумотларига мувофиқ номинал юкланиш режимидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβQ=QЮК/QНОМ — синхрон компенсаторнинг таянч даврдаги максимал юкланиш коэффициенти (н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQЮК — таянч даврдаги максимал реактив қувват юкламаси (kVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQНОМ — синхрон компенсаторнинг номинал реактив қуввати (kVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТр — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги ишлаш вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинхрон компенсатордаги электр энергияси йўқотишлари 1-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1-жадвал |
СК нинг номинал қуввати (MVA) | 5 | 7,5 | 10 | 15 | 30 | 50 | 100 | 160 | 320 |
СКдаги электр энергияси йўқотишлари, (минг kW·h/йил) | 400 | 540 | 675 | 970 | 1 570 | 2 160 | 3 645 | 4 725 | 10 260 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: синхрон компенсаторнинг қуввати жадвалда келтирилгандан фарқ қилганда, электр энергиясининг йўқотишлари чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Статик конденсаторлар батареяларида (кейинги ўринларда — СКБ) ва статик тиристорли компенсаторларда (кейинги ўринларда — СТК) электр энергиясининг йўқотишлари (ΔWКҚ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРКҚ — компенсацияловчи қурилманинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши (kW/kVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSКҚ — компенсацияловчи қурилманинг қуввати, статик тиристорли компенсатор учун унинг сиғим ташкил этувчиси бўйича қабул қилинади (kVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТр — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги ишлаш вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтатик конденсатор батареялари ва статик тиристорли компенсаторларнинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаса улардаги электр энергияси йўқотишлари 2-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
|
|
|
|
| 2-жадвал | |
СКБ ва СТК нинг номинал қуввати (MVA) | 5 | 7,5 | 10 | 15 | 30 | 50 | 100 | 160 | 320 | |
Электр энергияси сарфи (минг kW·h/йил) | СКБ | 30 | 45 | 60 | 90 | 180 | 300 | 600 | 960 | 1920 |
СТК | 120 | 180 | 240 | 360 | 720 | 1 200 | 2 400 | 3 840 | 7 680 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтатик конденсатор батареялари ва статик тиристорли компенсаторларнинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаганда уларнинг солиштирма қувват йўқотишининг (ΔРКҚ) қиймати 1000 V гача статик конденсатор батареялари учун — 0,004 kW/ kVAr, 1000 V дан юқори статик конденсатор батареялари учун — 0,002 kW/ kVAr, статик тиристорли компенсаторлар учун эса — 0,006 kW/ kVAr олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Шунтловчи реакторда электр энергиясининг йўқотиши (ΔWШР), қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРШР — шунтловчи реакторнинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — шунтловчи реактор ишлаш соати (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUi — шунтловчи реакторнинг i-режимда ишлаганида унинг юқори томонидаги кучланиш (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUном — шунтловчи реактор юқори чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆ti — i-режимда ўлчаш қадами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШунтловчи реакторлардаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Подстанцияларнинг тақсимловчи йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергиясининг йўқотишлари ушбу Методиканинг 9-бандида келтирилган формулага асосида ҳисобланади. Шу билан бирга йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишларни 3-жадвалдаги маълумотлар асосида белгиланишига ҳам рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
|
| 3-жадвал |
Кучланиш (kV) | 6 | 10 | 35 | 110 | 220 | 500 |
Шунтловчи реакторларда йўқотишлар (минг kW·h/йил) | 84 | 84 | 36 | 32 | 29 | 20 |
Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишлар (минг kW·h/йил) | 1,3 | 1,3 | 3 | 11 | 31 | 415 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктлари (кейинги ўринларда — ТП) тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар технологик йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини аниқлашда подстанцияларнинг ток ўтказувчи шиналарида юкламадаги йўқотишлар ҳисоб-китоби амалга оширилган бўлса, тақсимлаш қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари алоҳида ҳисобланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланиш чеклагичлари, юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторлари ҳамда 0,22 — 0,66 kV кучланишли электр энергиясини ҳисобга олиш ускуналаридаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВентилли разрядлагичлар, ўта кучланиш чеклагичлари, юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторларининг ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) мавжуд бўлмаганда йўқотишлар 4-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
| 4-жадвал |
Кучланиш даражаси, (kV) | Ускуналар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари, (минг kW·h/йил) | ||||
Вентилли разрядлагичлар | Ўта кучланиш чеклагичлари | Юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари | Ток трансформатори | Кучланиш трансформатори | |
6 | 0,009 | 0,001 | 0,01 | 0,06 | 1,54 |
10 | 0,021 | 0,001 | 0,01 | 0,1 | 1,9 |
35 | 0,091 | 0,013 | 0,02 | 0,4 | 3,6 |
110 | 0,60 | 0,22 | 0,22 | 1,1 | 11,0 |
220 | 1,59 | 0,74 | 0,43 | 2,2 | 13,1 |
500 | 4,93 | 3,94 | 3,24 | 5,0 | 28,9 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: юқори частотали алоқа уланма тузилмалари учун электр энергиясининг йўқотишлари бир фаза учун келтирилган, қолган ускуналар учун қийматлар уч фаза учун берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчта бир фазали кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотиши битта уч фазали кучланиш трансформаторидаги йўқотишга тенг деб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,4 kV кучланишли ток трансформаторларидаги электр энергиясининг йўқотишлари йилига 0,05 минг kW·h га тенг деб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТок трансформатори ва кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотишлари ҳисобга олиш тизимига кирувчи электр энергиясини ҳисобга олиш ускуналаридаги йўқотишларни ҳам ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ҳисобга олиш тизимларининг электр энергияси йўқотишлари ушбу тизимга киритилган элементларнинг паспорт маълумотлари асосида шакллантирилади. Шунингдек, 0,22 — 0,66 kV кучланишли тўғридан-тўғри уланган ҳисобга олиш ускуналаридаги электр энергиясининг йўқотишлари битта ҳисобга олиш ускунасида бир йил учун қуйидагича қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир фазали, индукцион — 18,4 kW·h;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуч фазали, индукцион — 92,0 kW·h;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир фазали, электрон — 21,9 kW·h;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуч фазали, электрон — 73,6 kW·h.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. 110 — 500 kV кучланишли ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига электр энергияси йўқотиши (ΔWТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆рт — об-ҳаво шароитлари ва кучланиш миқдорига боғлиқ ҳолда тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши (kW/km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUi — i — режимда электр тармоғи кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUном — электр тармоғининг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — электр тармоғининг узунлиги (km).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. 220 — 500 kV ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши 5-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
| 5-жадвал |
Кучланиш, (kV) | Сим тури | Об-ҳаво коди | Тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши, бир занжирда, (∆рт, kW/km) | |
ҳаво ҳарорати 0ºС дан юқори бўлганда | ҳаво ҳарорати 0ºС дан паст бўлганда | |||
220 | АС-240 | 0 | 1,30 | 1,30 |
АС-240 | 2 | 1,30 | 1,30 | |
АС-240 | 4 | 1.30 | 1,30 | |
АС-240 | 6 | 17,0 | 6,8 | |
АС-240 | 8 | 6,60 | 34,0 | |
АС-300 | 0 | 1,10 | 1,10 | |
АС-300 | 2 | 1,10 | 1,10 | |
АС-300 | 4 | 1,10 | 1,10 | |
220 | АС-300 | 6 | 15,90 | 6,10 |
АС-300 | 8 | 6,10 | 32,0 | |
АС-400 | 0 | 0,85 | 0,85 | |
АС-400 | 2 | 0,85 | 0,85 | |
АС-400 | 4 | 0,85 | 0,85 | |
АС-400 | 6 | 13,4 | 3,80 | |
АС-400 | 8 | 3,80 | 45,0 | |
АС-500 | 0 | 0,64 | 0,64 | |
АС-500 | 2 | 0,64 | 0,64 | |
АС-500 | 4 | 0,64 | 0,64 | |
АС-500 | 6 | 12,26 | 2,86 | |
АС-500 | 8 | 2,86 | 42,83 | |
500 | 3АС-330 | 0 | 2,39 | 2,39 |
3АС-330 | 2 | 2,39 | 2,39 | |
3АС-330 | 4 | 2,39 | 2,39 | |
3АС-330 | 6 | 33,76 | 10,97 | |
3АС-330 | 8 | 10,97 | 92,42 | |
3АС-400 | 0 | 1,73 | 1,73 | |
3АС-400 | 2 | 1,73 | 1,73 | |
3АС-400 | 4 | 1,73 | 1,73 | |
3АС-400 | 6 | 26,74 | 7,73 | |
3АС-400 | 8 | 7,73 | 77,91 | |
3АС-500 | 0 | 1,32 | 1,32 | |
3АС-500 | 2 | 1,32 | 1,32 | |
3АС-500 | 4 | 1,32 | 1,32 | |
3АС-500 | 6 | 20,52 | 5,75 | |
3АС-500 | 8 | 5,75 | 64,24 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши ҳисоблашни амалга оширишдаги об-ҳаво кодлари қуйидаги маънони англатади 0 — очиқ, 2 — кам булутли, 4 — булутли, 8 — туман.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. 110 kV кучланишли ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотилиши 6-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
| 6-жадвал |
Ҳаво электр узатиш тармоғи кучланиши, таянчнинг тури, фазадаги симнинг сони ва кесим юзаси, (mm2) | Тожланишда қувват йўқотиши, об-ҳавода шароитида, (kW/km) | |||
яхши | қуруқ қор | нам ҳаво | совуқ нам ҳаво | |
110 пўлат-1х120 | 0,013 | 0,04 | 0,17 | 0,69 |
110 пўлат/2-1х120 | 0,015 | 0,05 | 0,25 | 0,93 |
110 тб-1х120 | 0,018 | 0,06 | 0,30 | 1,1 |
110 тб/2-1х120 | 0,020 | 0,07 | 0,35 | 1,21 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда 110/2-1х120 икки занжирли ҳаво электр узатиш тармоқларига тўғри келади. Барча ҳолатларда йўқотишлар битта занжир учун келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Кабелларининг изоляциясидаги электр энергиясининг йўқотишлари уларни ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ қабул қилинади. Ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) мавжуд бўлмаганда йўқотишлар 7-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
| 7-жадвал |
Кабелнинг кесим юзаси, (mm2) | Қуйидаги номинал кучланишда (kV) кабеллар изоляциясидаги электр энергиясининг йиллик солиштирма йўқотишлари, (минг kW·h/km. йил) | |||
6 kV | 10 kV | 35 kV | 110 kV | |
10 | 0,14 | 0,33 | - | - |
16 | 0,17 | 0,37 | - | - |
25 | 0,26 | 0,55 | - | - |
35 | 0,29 | 0,68 | - | - |
50 | 0,33 | 0,75 | - | - |
70 | 0,42 | 0,86 | 4,04 | - |
95 | 0,55 | 0,99 | 4,45 | - |
120 | 0,60 | 1,08 | 4,66 | 26,6 |
150 | 0,67 | 1,17 | 5,26 | 27,0 |
185 | 0,74 | 1,28 | 5,46 | 29,1 |
240 | 0,83 | 1,67 | 7,12 | 32,4 |
300 | - | - | - | 35,2 |
400 | - | - | - | 37,4 |
500 | - | - | - | 44,4 |
625 | - | - | - | 49,3 |
800 | - | - | - | 58,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторлари бўйлаб токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) келиб чиқадиган электр энергияси йўқотишлари (∆WС) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆рс — токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотиши (kW/km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — тармоқ узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT — сизиб чиқиши (сирқиши) кузатилган вақт даври (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТокнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотиши об-ҳаво шароитига боғлиқ равишда, 8-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
|
| 8-жадвал |
Об-ҳавонинг ҳолати | Қуйидаги кучланишли (kV) ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторлари бўйлаб токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўладиган қувватнинг солиштирма йўқотиши, (kW/km) | |||||
6 kV | 10 kV | 35 kV | 110 kV | 220 kV | 500 kV | |
1 | 0,011 | 0,017 | 0,035 | 0,055 | 0,069 | 0,156 |
2 | 0,094 | 0,153 | 0,324 | 0,510 | 0,637 | 1,440 |
3 | 0,154 | 0,255 | 0,543 | 0,850 | 1,061 | 2,400 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: сизиб чиқиш (сирқиш) токлари об-ҳавонинг 3 та ҳолатига боғлиқ равишда белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-ҳолат — намлиги 90 фоиздан кам бўлган яхши об-ҳаво, қуруқ қор, совуқ нам ҳаво, яхлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-ҳолат — ёмғир, ҳўл қор, шудринг, намлиги 90 фоиз ва ундан ортиқ бўлган яхши об-ҳаво;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-ҳолат — туман.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясининг сарфи ўз эҳтиёжлари трансформаторларининг юқори томонида ўрнатилган ҳисобга олиш ускуналари кўрсаткичлари асосида аниқланади. Агар ҳисобга олиш ускуналари ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг паст кучланишли томонига ўрнатилган бўлса, ўз эҳтиёжлари трансформаторларидаги техник йўқотишлар ҳисобга олиш ускуналари асосида аниқланган йўқотишларга қўшилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Электр тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар, трансформаторлар (автотрансформаторлар) чулғамларининг актив ва реактив қаршиликларини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ҳаво электр узатиш тармоғининг актив қаршилиги (RҲТ)қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳарорати 20°С га тенг бўлгандаги 1 км симнинг солиштирма актив қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/км);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — қаршиликнинг ҳароратга боғлиқ ўзгариш коэффициенти, (мис ва алюминий учун α = 0,004 деб қабул қилинади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — ҳаво электр узатиш тармоғининг трасса бўйича узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishθ — таҳлил даврида симнинг ўртача ҳарорати (°С);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnз — параллел занжирларнинг сони (дона).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТармоқнинг ўртача юкланиши токнинг иқтисодий зичлигидан паст бўлганида юқоридаги формуладан фойдаланишда симнинг ҳарорати тахминан ҳавонинг ҳароратига тенг деб қабул қилинади. Симнинг ҳарорати тўғрисидаги аниқ маълумотлар мавжуд бўлмаганда, унинг қиймати 20°С деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Кабель электр узатиш тармоғининг актив қаршилиги (RКЛ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrо — 1 км кабелнинг солиштирма актив қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — трасса бўйича кабелнинг узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnз — параллел занжирларнинг сони (дона).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги (RШ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρ — шинанинг солиштирма қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом·mm2/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — шинанинг узунлиги (m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — шинанинг кесим юзаси (mm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — қаршиликнинг ҳароратга боғлиқ ўзгариш коэффициенти, (мис ва алюминий учун α = 0,004 деб қабул қилинади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishθ — шинанинг қаршилиги ҳисобланадиган даврдаги ўртача ҳарорат (ºС).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎртача ҳарорат тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, ҳарорат 20°С га тенг деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ток ўтказувчи шинанинг паспорт маълумотларида 1 метр ток ўтказувчи шина солиштирма актив қаршилигининг қиймати кўрсатилган бўлса, унда ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги (RШ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishro — шинанинг солиштирма актив қаршилиги паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — ток ўтказувчи шина узунлиги (m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Уч фазали икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРқт — трансформаторнинг қисқа туташувдаги қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — уч фазали трансформаторнинг номинал қуввати (kVA).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун актив қаршилик (RТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРқт — бир фазали трансформаторнинг қисқа туташувдаги актив қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном ТР — бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларнинг қувватлари тенг бўлган уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ҳар бир чулғам қисми учун актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРҚТ ЮК-ЎК, ΔР ҚТ ЮК-ПК, ΔР ҚТ ЎК-ПК — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қувват йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) номинал қуввати (MVA).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларининг қувватлари турлича бўлган уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ҳар бир чулғам қисми учун актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРҚТ ЮК-ЎК, ΔР ҚТ ЮК-ПК, ΔР ҚТ ЎК-ПК — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қувват йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) номинал қуввати (MVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — чулғамининг номинал қуввати турлича бўлган трансформаторлар чулғамлари учун қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтириш коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Чулғамининг номинал қуввати турлича бўлган трансформаторлар чулғамлари учун қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтириш коэффициенти (α) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЎК ном — ўрта чулғамнинг номинал кучланиши (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Агар трансформаторнинг паспорт маълумотларида фақат битта жуфт чулғам бўйича қисқа туташувдаги йўқотиш қиймати келтирилган бўлса, у ҳолда уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) «умумий ўтказувчи актив қаршилиги» аниқланади ва кейин чулғамлар қувватига мутаносиб тарзда 9-жадвалга мувофиқ тақсимланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 9-жадвал | ||||
Номиналга нисбатан трансформатор чулғамларининг қуввати, (%) | Актив қаршилик, (Ом) | ||||
SЮК | SЎК | SПК | RТ ЮК | RТ ЎК | RТ ПК |
100 | 100 | 100 | 0,5 Rмуф | 0,5 Rмуф | 0,5 Rмуф |
100 | 67 | 100 | 0,5 Rмуф | 0,75 Rмуф | 0,5 Rмуф |
100 | 100 | 67 | 0,5 Rмуф | 0,5 Rмуф | 0,75 Rмуф |
100 | 67 | 67 | 0,55 Rмуф | 0,82 Rмуф | 0,82 Rмуф |
100 | 100 | 50 | 0,5 Rмуф | 0,5 Rмуф | Rмуф |
100 | 50 | 50 | 0,5 Rмуф | Rмуф | Rмуф |
100 | 100 | 33 | 0,5 Rмуф | 0,5 Rмуф | 1,5 Rмуф |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) умумий ўтказувчи актив қаршилиги (Rуў) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРҚТ — юқори кучланиш чулғамининг номинал юкламадаги қисқа туташув қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун умумий ўтказувчи актив қаршилик (Rуў) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРҚТ — гуруҳдаги бир фазали трансформаторда юқори чулғам бўйича қисқа туташув қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — гуруҳдаги бир фазали трансформаторнинг юқори чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном ТР — гуруҳдаги бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Чулғами бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторларнинг актив қаршилиги ҳар бир чулғам учун алоҳида қуйидаги формула асосида аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) юқори чулғам учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) паст чулғамнинг ҳар бир қисми учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — чулғамли бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (МВА);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆РҚТ — чулғамли бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторнинг қисқа туташувдаги йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементларида юклама йўқотишларини ҳисоблаш методлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво ва кабель электр узатиш тармоқларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторларда (автотрансформаторларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishток ўтказувчи шиналарда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтокни чегараловчи реакторлардаги юклама йўқотишлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Юклама йўқотишлари электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементлари бўйича ва умумлашган тартибда ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементлари бўйича юклама йўқотишлари мавжуд маълумотлар асосида тезкор ҳисоблаш ёки ўртача юкламалар методларининг биридан фойдаланиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимида юқори аниқлик талаб қилинадиган элементлар (масалан, 220 — 500 кВ кучланишли тармоқлар, трансформаторлар) учун фақатгина тезкор ҳисоблаш методидан фойдаланишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тезкор ҳисоблаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Тезкор ҳисоблаш методида ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг фазага нисбатан актив қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIi — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг Δti вақт интервалидаги ўзгармас деб олинадиган ток юкламаси (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPi, Qi — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган актив ва реактив қуввати (мос равишда MW·h, MVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUi — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформатордаги Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган кучланиш қиймати (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔti — R қаршиликка эга бўлган тармоқ элементининг юкламаси ўзгармас деб олинадиган вақт интервали (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) учун таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ TPi) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРТР ЮКi, РТР ЎКi, РТР ПКi, QTP ЮКi, QTP ЎКi, QTP ПКi, ITP ЮКi, ITP ЎКi, ITP ПКi — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватлари ҳамда ток юкламаларининг Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган қийматлари (мос равишда MW, MVAr, А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUТР ЮКi, UТР ЎКi, UТР ПКi — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) юқори, ўрта ва паст чулғамлари кучланишларининг Δti вақт интервалидаги қийматлари (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRТР ЮК, RТР ЎК, RТР ПК — уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) чулғамларининг актив қаршиликлари (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔti — ҳисоблаш давридаги i — вақт интервали (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) паст кучланиш томонида ўлчаш натижалари мавжуд бўлмаса ёки қайд этиб борилмаган бўлса, ҳисоблаш таянч даврдаги юқори ва ўрта кучланишли чулғамлар маълумотлари асосида амалга оширилишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Токни чегараловчи реактордаги таянч давр учун юклама йўқотишлари (∆WЮЙ.ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРҚЙ ТЧР — номинал токда реакторнинг ҳар бир фазасидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIном — реакторнинг номинал ток қиймати (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIi — i — вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган ишчи ток қиймати (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔti — ҳисоблаш давридаги i — вақт интервали (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ўртача юкламалар методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Ўртача юкламалар методига асосан ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРўрт ҚЙ — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторнинг таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— таянч давр учун юклама графиги шакл коэффициенти квадрати (н.б);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати 
қуйидаги формула орқали аниқланади:
қуйидаги формула орқали аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: kт — графикни тўлдириш коэффициенти бўлиб, юклама графигининг узлуксизлигини ифода этади (н.б).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Графикни тўлдириш коэффициенти (kт) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWТУ — таянч давр давомида тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPўрт — ҳисоб давридаги ўртача актив қувват (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват юкламаси (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар қайдномаларидан олинган, kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТmax — тармоқнинг энг катта юклама (Pmax )да ишлаш вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрафикни тўлдириш коэффициенти тўғрисидаги ёки уни ҳисоблаш учун зарур маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, 6 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун kт=0,7 га , кучланиши 1000 V гача бўлган тармоқлар учун kт=0,5 тенг деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотишлари (∆Рўрт ҚЙ) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) ўртача ток юкламаси бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ўртача қувват юкламалари бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қувват коэффициенти бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача актив қуввати юкламаси (MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача реактив қуввати юкламаси (MVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg φ — реактив қувват коэффициенти (н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIўрт — тармоқ элементининг ўртача ток юкламаси (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR — тармоқ элементининг актив қаршилиги (Ом).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Ўртача юкламалар (Рўрт, Qўрт, Iўрт) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWT актив — таянч даврда узелдан оқиб ўтган актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWT реактив — таянч даврда узелдан оқиб ўтган реактив энергия (kVAr·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcos φ — қувват коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Уч чулғамли трансформаторда (автотрансформаторда) таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ ТР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРўрт ҚЙ — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати (н.б);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Уч чулғамли трансформаторларда (автотрансформаторларда) таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотишлари (∆Рўрт ҚЙ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) ўртача ток юкламаси бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ўртача қувват юкламалари бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қувват коэффициенти бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРўрт ТР ЮК, Рўрт ТР ЎК, Рўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача актив қувват юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQўрт ТР ЮК, Qўрт ТР ЎК, Qўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача реактив қувват юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, MVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIўрт ТР ЮК, Iўрт ТР ЎК, Iўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача ток юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUўрт ТР ЮК Uўрт ТР ЎК, Uўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг юқори, ўрта ва паст чулғамлари бўйича ўртача кучланиш (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg φ — реактив қувват коэффициенти (н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRўрт ТР ЮК, Rўрт ТР ЎК, Rўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформатор чулғамларининг актив қаршиликлари (Ом).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) паст кучланиш томонида ўлчаш натижалари мавжуд бўлмаса ёки қайд этиб борилмаган бўлса, ҳисоблаш таянч даврдаги юқори ва ўрта кучланишли чулғамлар маълумотлари асосида амалга оширилишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Токни чегараловчи реактордаги таянч давр учун юклама йўқотишлари (∆WЮЙ ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРўрт ҚЙ ТЧР — токни чегараловчи реакторда ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати (н.б).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Ўртача юкламада токни чегараловчи реактордаги актив қувват йўқотиши (ΔРўрт ҚЙ ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРўрт ҚЙ ТЧР | = | 3 | · | ΔРҚЙ ТЧР | · | ( | Iўрт | )2, | [kW] |
Iном |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРҚЙ ТЧР — номинал токда реакторнинг ҳар бир фазасидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIўрт — таянч даврда токни чегараловчи реактордаги ўртача ток юкламаси (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIном — токни чегараловчи реакторнинг номинал ток юкламаси (A).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Электр тармоқлари бўйича юклама йўқотишларини умумлашган тартибда ҳисоблаш методлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Электр тармоқларидаги юклама йўқотишларини умумлашган тартибда ҳисоблаш схемалар ҳамда тармоқ юкламалари тўғрисидаги мавжуд ахборотлар ҳажмидан келиб чиқиб, қуйидаги методлардан бирини қўллаш орқали амалга оширилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) тезкор ҳисоблаш методи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) йўқотишлар энг катта бўлган соатлар сони асосида ҳисоблаш методи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар асосида йўқотишларни баҳолаш методи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқори кучланишли электр тармоқлари хўжалиги объектларида фақатгина «а» ва «б» методлардан фойдаланишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«а» — «г» методлардан фойдаланган ҳолда йўқотишларни ҳисоблашда белгиланган тармоқ схемаси ва элементларидаги юкламалар ўлчовлари ёки электротехникага оид ҳисоблашлар ёрдамида аниқланган электр тармоқ элементларининг юкламалари асос қилиб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«б» — «г» методлари бўйича йўқотишларни ҳисоблашда ҳисоб даврининг ҳар бир ойи учун шу ойга мос бўлган тармоқ схемасини ҳисобга олган ҳолда алоҳида ҳисобланади. Тармоқ схемаларини ўзгармас деб олиб, йўқотишларни бир неча ойларни ўз ичига олган давр учун ҳам ҳисоблашга йўл қўйилади. Таянч давр учун электр энергиясининг йўқотишлари, таянч даврга кирувчи ойлардаги (ҳисоблаш оралиқлари) йўқотишлар йиғиндиси орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Ҳисоб-китобларни амалга оширишда қувват коэффициенти тўғрисида маълумот мавжуд бўлмаган ҳолларда унинг қиймати шартли равишда юқори кучланишли тармоқлар учун — 0,85, ўрта ва паст кучланишли тармоқлар учун — 0,9 деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тезкор ҳисоблаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Тезкор ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRi — i-тармоқ элементининг актив қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIij — i-тармоқ элементининг j-вақт интервалидаги ток юкламаси (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔtij — i-тармоқ элементининг ток юкламаси (Iij) ўзгармас деб олинган вақт интервали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — тармоқдаги элементлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — ҳар бир элемент учун ҳисобланган вақт интервали (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Тармоқ элементларининг ток юкламаси диспетчерлик қайдномалари, телеўлчовлар бўйича тезкор ўлчов комплекслари ва электр энергиясини ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизими маълумотлари асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— минимал юклама даврининг ҳар бир i-ойидаги юклама йўқотишлари (kW∙h);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— максимал юклама даврининг ҳар бир j-ойидаги юклама йўқотишлари (kW∙h);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn ва m — шартли равишда йил давомидаги минимал ва максимал юклама даврлари (n + m = 12 бўлиши керак).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Ойларни шартли равишда минимал ва максимал юклама даврларига тегишлилиги ойлик тармоқдан узатилган электр энергиясининг йиллик тармоқдан узатилган электр энергиясининг ўртача арифметик қийматига нисбатан таққослаш орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Ҳар бир ойдаги юклама йўқотишлари ( 
, ) қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
, ) қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— минимал юклама давридаги базавий суткада (ҳар соатлик интерваллар бўйича ҳисобланган) юклама йўқотишлари (kW∙h);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— максимал юклама давридаги базавий суткада (ҳар соатлик интерваллар бўйича ҳисобланган)юклама йўқотишлари (kW∙h);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWi ва Wj — i — ёки j — ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW∙h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWmin ва Wmax — тегишлилиги бўйича максимал ва минимал юклама даврларидаги базавий ойда тармоққа узатилган электр энергияси ҳажми (kW∙h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— суткалик юклама (тармоққа узатиладиган электр энергияси) графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkл — ҳаво электр узатиш тармоғи арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент (110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун 1,02 га ва ундан паст кучланишли тармоқлар учун 1,0 га тенг деб олинади, н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКэкв i ва Кэкв j — ойдаги кунларнинг эквивалент сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Базавий суткалик юклама йўқотишлари ҳисобланаётган суткалардаги ҳар бир соатлик интервал учун ҳисобланган қувват йўқотишларининг йиғиндиси орқали аниқланади (ҳар бир интервалнинг максимал давомийлиги — бир соат).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги шакли коэффициентининг квадрати (k2ш) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWi — ойнинг i-кунидаги тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWўрт.сут — ҳисобланаётган ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКo — ойдаги кунлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Ойнинг ҳар бир суткасида тармоққа узатилган электр энергияси тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги шакли коэффициентининг квадрати (k2ш) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКиш, Кд.о — ойдаги ишланадиган ва ишланмайдиган (дам олиш) кунлар сони (Ко = Киш + Кд.о);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkw — ишланмайдиган ва ўртача иш кунларидаги ўртача истеъмол қилинган электр энергияси қийматларининг нисбати kw = Wд.о/Wиш (н.б).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Эквивалент кунлар сони қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКэкв i = Киш + kw · Кд.о, [н.б]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔРўрт — тармоқдаги ўртача юкламага мос ўртача актив қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish— ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг умумий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkк — тармоқнинг турли қисмларидаги (шохобчаларидаги) актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаганда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTi — i — ҳисоблаш интервалининг давомийлиги (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Тармоқнинг юклама графиги поғонали кўринишда берилган бўлса, ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг умумий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
) қуйидаги формула орқали аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРi — давомийлиги Δti бўлган графикнинг i-поғонасидаги юклама (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔti — поғоналарнинг давомийлиги (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — умумий ишлаш вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ҳисоб даври оралиғидаги график поғоналарининг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси (kW).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6 — 10 kV кучланишли тармоқлар ва 35 kV кучланишли радиал тармоқлар учун юқоридаги формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда kk = 1,02 га тенг деб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Ҳисоблаш оралиғи учун юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
) қуйидаги формула орқали аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобланган назорат ўлчовлари кунининг суткалик графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— меъёрий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ойлик тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги (миқдорларининг сони, ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сонига тенг бўлган график) шакли коэффициентининг квадрати (н.б).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Тармоққа узатиладиган электр энергияси ойлик графиги шакли коэффициенти () қуйидаги формула орқали аниқланади:
) қуйидаги формула орқали аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWОi — ҳисоблаш оралиғининг i-ойида тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWўрт.ой — ҳисоблаш оралиғида тармоққа узатилган ўртача ойлик электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNj — ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоб-китоб бир ой учун амалга оширилса, 
деб олинади.
деб олинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Юклама графиги мавжуд бўлмаганда юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (
) қуйидаги формула орқали аниқланади:
) қуйидаги формула орқали аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Тармоқнинг умумий юкламаси графигини тўлдириш коэффициенти (kт) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWб — тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPўрт — тармоқ қисмининг ўртача юкламаси (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват(kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТmax — тармоқнинг энг катта юкламада ишлаган вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Тармоқ қисми ёки шохобчаси учун ўртача юклама (Pўрт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPўрт i | = | Wi | , | [kW] |
Т |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWi — Т вақт ичида i-тугунда (ёки тармоқ шохобчасида) истеъмол қилинган (ишлаб чиқарилган) электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — ҳисоблаш даври (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатлари сони асосида ҳисоблаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатлари сони асосида ҳисоблаш методида йўқотишлар (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WЮК i = kл · kk · ΔPmax · Ti · τн, [kW·h]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔPmax — тармоқдаги максимал юклама режимидаги қувват йўқотиши (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTi — ҳисоблаш давомийлиги (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτн — тармоқнинг умумий юклама графиги бўйича аниқланган, ҳисоблаш интервалида қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қиймати (н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkл — ҳаво электр узатиш тармоғи арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент (110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун 1,02 га ва ундан паст кучланишли тармоқлар учун 1,0 га тенг деб олинади, н.б);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий сони қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРi — ҳисоблаш интервалининг i-поғонасидаги актив қувват (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРmax — ҳисоблаш интервалидаги энг катта қувват (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔti — i-интервалнинг давомийлиги (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ҳисоблаш интерваллари сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTj — ҳисоблаш давомийлиги (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6 — 10 kV кучланишли тармоқлар ва 35 kV кучланишли радиал тармоқлар учун юқоридаги формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда kk = 1,02 га тенг деб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Ҳисоблаш давридаги юклама графиклари тўлиқ бўлмаса, қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қийматини (τн) қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτн = τс · τм · τN,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτс — қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий сони (назорат суткасининг графиги учун ушбу Методиканинг 68-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτм — ой кунларини характерловчи коэффициент (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτN — ой кунлари графиги турлилигини ҳисобга олувчи коэффициент (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Ой кунларини характерловчи коэффициент (τм) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKиш — ойдаги иш кунлари сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKд.о — ойдаги дам олиш кунлари сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKо — ойдаги кунлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkw — дам олиш ва иш кунларидаги электр энергияси истеъмоли нисбати (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Ой кунларини характерловчи ва ой кунларида графикнинг турлилигини ҳисобга олувчи коэффициент (τN) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWoi — i-ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWҳ.о — ҳисобот ойида тармоққа берилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNj — ҳисобланган ойлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Агар юклама графиги умуман мавжуд бўлмаса, қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қиймати (τн) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: kт — графикни тўлдириш коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи асосида йўқотишларни баҳолаш кучланиши 6,10 ва 0,4 kV бўлган электр тармоқларида қўлланади. Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6,10 ва 0,4 kV кучланишли электр тармоқлари хўжалиги объектлари мажмуасида йўқотишларни регрессия моделларидан фойдаланиб ҳисоблаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,4 kV кучланишли электр тармоқларида технологик йўқотишларни тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр энергиясининг йўқотишини кучланишнинг пасайишига боғлиқ равишда ҳисоблаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр тармоғи схемалари ва ишлаш режим параметрларидан фойдаланиб, қувват ва энергия йўқотишларини алоҳида элементлар бўйича ҳисоблаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Кучланиши 6,10 ва 0,4 kV бўлган электр тармоқлари, шунингдек, 6 ва 10 kV кучланишли трансформаторлар учун ҳамда 0,4 kV кучланишли «шаҳар» ва «қишлоқ» туридаги электр тармоқлари мажмуаси учун электр энергиясининг йўқотишлари регрессия моделлари асосида алоҳида ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни (∆W) тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB0 — регрессия коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблашда тармоқнинг умумий қаршилиги (Rум) қуйидагилардан бири орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNв — тармоқлар мажмуасига кирувчи барча фидерлар шохобчаларининг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRi — i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRсол — сим ёки кабелнинг солиштирма актив қаршилиги (Ом/км).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблашда моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 10-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 10-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 | 500 — 1000 |
В0 | 0,0004400 | 0,0005739 | 0,0006738 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Тармоқнинг эквивалент қаршилиги асосида 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB0 — регрессия коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRЭКВ — эквивалент қаршилик (Ом).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. 10 kV кучланишли тармоқларнинг эквивалент қаршилиги (RЭКВ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishri — i-шохобчанинг солиштирма қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSmi — i-шохобчанинг умумий юкламаси (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSўрн — умумий (барча шохобчалар бўйича) юклама (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNE — тармоқ шохобчаларининг сони (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТармоқнинг эквивалент қаршилиги асосида 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни ҳисоблаш учун моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 11-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 11-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 | 500 — 1000 |
В0 | 0,000995 | 0,000965 | 0,000935 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. 10 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB0 — регрессия коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — трансформаторлар мажмуасига берилган актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSўрн — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишларни ҳисоблаш учун моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 12-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 12-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 | 500 — 1000 |
В0 | 4,597 | 5,361 | 5,361 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. 10 kV кучланишли трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB0 — регрессия коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSўрн — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТрансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишларини ҳисоблашда моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 13-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 13-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 |
ВО | 0,000472 | 0,000458 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. 6 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. 6 kV кучланишли тармоқларда йўқотишлар (∆W) тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича қуйидаги регрессия формуласи асосида аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBo — моделнинг эмпирик коэффициенти (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — тармоққа узатилган актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМоделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 14-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 14-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 |
ВО | 0,0006973 | 0,0007335 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. 6 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB0 — регрессия коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — трансформаторлар мажмуасига берилган актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSўрн — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМоделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 15-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 15-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 500 — 5000 |
В0 | 2,8685 | 2,5146 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. 6 kV кучланишли трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB0 — регрессия коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSўрн — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМоделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 16-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 16-жадвал |
Nфид | 10 — 50 | 50 — 500 |
ВО | 0,0005532 | 0,0004586 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. 0,4 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. 0,4 kV кучланишли «қишлоқ» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBo — моделнинг эмпирик коэффициенти (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — тармоққа узатилган актив электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNn — тармоқлар мажмуасидаги истеъмолчилар сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRотп — тармоқлар мажмуасидаги шохобчалар (таянчдан уйнинг киришигача бўлган қисми) қаршиликларининг йиғиндиси (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN3ф — тармоқлар мажмуасидаги уч фазали истеъмолчилар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМоделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 17-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
| 17-жадвал |
Nфид | 100 — 250 | 250 — 800 | 800 — 2000 | 2000 — 5000 | >5000 |
В0 | 0,14055 | 0,12025 | 0,10448 | 0,091625 | 0,081014 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. 0,4 kV кучланишли «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси учун йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМоделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 18-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
|
| 18-жадвал |
Nфид | 100 — 200 | 200 — 500 | 500 — 1000 | 1000 — 2000 | 2000 — 5000 | >5000 |
В0 | 0,75107 | 0,9054 | 1,096 | 1,2848 | 1,5622 | 1,8616 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Уйлар орасидаги тармоқларининг умумий қаршилиги (Rум.уо) қуйидаги формулалардан бири орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRi — i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRсол — сим ёки кабелнинг солиштирма актив қаршилиги (Ом/km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNШ — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги тармоқларининг шохобчалари сони (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRi — i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLум.уо — барча фидерларнинг уйлар оралиғидаги тармоқларининг умумий узунлиги (km).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Электр энергияси йўқотишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Электр энергияси йўқотишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методида йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW0,4 — 0,4 кВ кучланишли тармоқларга берилган электр энергияси (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFб.ўрт — бош участкаларнинг ўртача кўндаланг кесими (mm²);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishД — ҳисоблаш амалга ошириладиган кунлар (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLэкв — тармоқларнинг умумий эквивалент узунлиги (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg φ — ўртача реактив қувват коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk0,4 — тармоқ узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdн — 0,4 kV ли тармоққа берилган умумий электр энергияси миқдорига нисбатан, трансформатор пунктидан 1-2 таянчлар оралиғига тенг масофада истеъмол қилинаётган электр энергиясининг улуши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар бўйича электр энергиясининг йўқотишларини баҳолаш методи умумий сони 100 та ва ундан ортиқ, кучланиши 6 — 10/0,4 kV бўлган трансформатор пунктидан тарқалган тармоқлар жамланмасидаги электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш учун қўлланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Кичикроқ ҳажмдаги, яъни умумий сони 100 тадан кам, кучланиши 6 — 10/0,4 kV бўлган трансформатор пунктидан тарқалган тармоқлар учун қуйидаги усуллар қўлланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Тармоқ схемаси ва унинг иш режими параметрларидан фойдаланган ҳолда қувват ва электр энергияси йўқотишларини элементлар бўйича ҳисоблаш методи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) 0,4 kV кучланишли тармоқлардаги йўқотишларни кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда ҳисоблаш методи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. 0,4 kV кучланишли N та тармоқлар мажмуасининг умумий эквивалент узунлиги (Lэкв) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLэкв = Lм + 0,44L2-3 + 0,22L1, [km]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLм — 0,4 kV кучланишли N та тармоқ магистраллари узунлигининг йиғиндиси (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL2-3 — 0,4 kV кучланишли N та тармоқнинг икки ва уч фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL1 — 0,4 kV кучланишли N та тармоқнинг бир фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси (km).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Кучланиши 0,4 kV бўлган битта тармоқ магистралини аниқлашда 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктидан уч фазали ёки икки фазали тармоқларгача уланган энг узоқдаги истеъмолчигача бўлган масофа ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Тармоқнинг мансублик чегараси таянчда ёки кўп хонадонли уйларга кириш қисмида бўлса, тармоқлар узунлиги эквивалентнинг йиғиндисини аниқлашда шохобчанинг узунлигига кўп хонадонли уй-жойларнинг умумий фойдаланишидаги электр тармоқлари (шунингдек, уй-жой ичидаги электр тармоқлари), уй-жойлардаги шохобчалар узунликлари киритилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Магистрал ёки шохобчаларда алюминий, пўлат ва мисли симлар мавжуд бўлганда ушбу Методиканинг 90-бандида келтирилган формулага қўйиладиган тармоқлар узунликлари (L) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL = Lа + 4 · Lп + 0,6 · Lмис, [km]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: Lа, Lп, Lмис — алюминий, пўлат ва мисли симларнинг мос узунликлари (km).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Тармоқ узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент (k0,4) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdp — 0,4 kV кучланишли тармоққа берилган умумий электр энергиясига нисбатан аҳолига етказиб берилган электр энергиясининг улуши (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishku — 400/230 V бўлган тармоқ учун 1 га тенг ва 220/127 V бўлган тармоқ учун 3 га тенг деб олинадиган коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Бош участкаларнинг ўртача кўндаланг кесими (Fб ўрт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFri — i — тармоқнинг бошланғич участкаси кесимининг юзаси (mm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLri — i — тармоқ бошланғич участкасининг узунлиги (km).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Графикни тўлдириш коэффициенти ва (ёки) реактив қувват коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда kт = 0,5 ва tg φ = 0,6 деб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. 0,4 kV кучланишли тармоқларга берилган ва (ёки) бериладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизими мавжуд бўлмаганда ёки қайд этилмаганда унинг қиймати 6 — 10 kV ли тармоқларга берилган электр энергияси ҳажмидан 6 — 10 kV ускуналардаги йўқотишларни, 6 — 10/0,4 kV ли трансформатор пунктларига берилган электр энергиясини трансформатор пунктининг шиналарига уланган истеъмолчиларга берилган электр энергияси ҳамда истеъмолчилар балансидаги 0,4 kV ли тармоқларга берилган электр энергиясини айириб ташлаган ҳолда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. 0,4 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни кучланишнинг пасайиши қийматига боғлиқлиги ҳолда ҳисоблаш методини қўллаш учун максимал юклама режимида трансформатор пункти шиналаридаги ва магистрал тармоқнинг узоқ нуқтасидаги фаза кучланишлари ўлчанади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎлчаш маълумотлари бўйича кучланиш йўқолишлари (ΔU) 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктининг 0,4 kV кучланишли шиналаридаги фаза кучланишининг ўртача қийматига нисбатан мутлақ (абсолют) ва нисбий (фоиздаги) қийматлари аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда 0,4 kV кучланишли тармоқдаги йўқотишларининг нисбий қиймати (ΔW) қуйидаги формула бўйича аниқланади (тармоққа берилган электр энергиясининг қийматига нисбатан фоизда):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔW% | = | 0,7 | · | Кнт | · | ΔU | · | τ | , | [%] |
Tmax |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔU — максимал юклама даврида тармоқдаги кучланиш пасайиши, яъни трансформатор пункти шиналаридан энг узоқ электр қабул қилгичгача кучланишнинг йўқотилиши (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКнт — юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτ — қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг умумий давомийлиги (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTmax — таянч ёки ҳисоб давридаги максимал юклама давомийлиги (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Агар трансформатор пунктининг шиналарида ўлчанган фаза кучланишининг даражалари ҳар хил бўлса, максимал юклама даврида тармоқдаги кучланиш пасайишини (ΔU) аниқлашда трансформатор пунктининг шиналаридаги учта ўлчанган кучланишнинг ўртача арифметик қиймати қабул қилинади. Агар юкламанинг максимал қийматида магистрал тармоқнинг энг узоқ нуқтасидаги уч фазалик киришида фаза кучланиши ўлчанган бўлса, ҳисоблаш учун учта ўлчанган қийматлардан энг кичиги қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент (Кнт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIа, Iв, Iс — фазаларнинг ўлчанган ток юкламалари (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRн/Rф — ноль ва фаза симлари қаршиликларининг нисбати (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Фазаларнинг ток юкламалари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRн/Rф = 1 бўлган тармоқлар учун Кнт = 1,13;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRн/Rф = 2 бўлган тармоқлар учун Кнт = 1,2 деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг умумий давомийлигининг максимал юклама давомийлигига нисбати (τ/Тмакс) 19-жадвалга мувофиқ қўлланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
| 19-жадвал |
Тmax, (h) | 2000 | ё3000 | 4000 | 5000 | 6000 |
τ/Тmax | 0,46 | 0,52 | 0,6 | 0,72 | 0,77 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. 0,4 kV кучланишли N та тармоқларидаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— i — тармоқдаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари (%);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIi — i — тармоқнинг бош участкасидаги максимал юклама (А).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. 0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр энергияси йўқотишларини аниқ ҳисоблаш учун бошланғич ахборотлар етарли даражада мавжуд бўлганда, 0,4 kV кучланишли алоҳида тармоқларда электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда қувват ва электр энергияси йўқотишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, унинг элементлари бўйича ҳисоблаш методини қўллаш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. 0,4 kV кучланишли тармоқларда электр энергияси йўқотишларини кучланишнинг пасайишига боғлиқ ҳолда ҳамда қувват ва электр энергиясининг йўқотишлари элементлари бўйича ҳисоблашни электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, ихтиёрий танлаб олинган 0,4 kV тақсимлаш тармоқлари бўйича амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда кучланиши 0,4 kV бўлган тармоқларнинг умумий сони 100 тадан ортиқ 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктларининг камида 20 фоизидан таъминланаётган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Электр станцияларининг электр тармоқлари хўжалиги объектларида амалдаги юкланиш графиклари ва юклама коэффициенти бўйича техник йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Уч фазали икки чулғамли трансформаторларининг (автотрансформаторларининг) амалдаги юкланиш графиги мавжуд бўлса, улардаги электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆ РС.Ю — трансформаторнинг салт ишлаш режимида қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆ РҚ.Т — трансформаторнинг қисқа туташувдаги қувват йўқотиши трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSmax — трансформаторнинг максимал юкламаси трансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — трансформаторнинг номинал қуввати трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформаторлар учун билдиргич бўйича қабул қилинади (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — ҳисобот даврида трансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτ — ҳисобот даврида ишлатилган максимал юклама давомийлиги бўйича аниқланадиган трансформатордаги энг катта йўқотишлар вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Бир фазали икки чулғамли трансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆РСЮ — салт юриш режимида бир фазали трансформаторда қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆РҚ.Т — қисқа туташув режимида бир фазали трансформаторда қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSmax — трансформаторнинг максимал юкламаси трансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — трансформаторнинг номинал қуввати трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформаторлар учун билдиргич бўйича қабул қилинади (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — ҳисобот даврида трансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτ — ҳисобот даврида ишлатилган максимал юклама давомийлиги бўйича аниқланадиган трансформаторда электр энергиясининг энг катта йўқотишлар вақти (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Паст кучланишли чулғами икки тармоққа бўлинган уч фазали икки чулғамли трансформаторлар учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.т.ЮК — трансформаторнинг юқори кучланишли чулғамидаги қисқа туташув режимида қувват исрофи, трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.т ПК1, ∆Рқ.тПК2 — паст кучланиш чулғамининг 1- ва 2-тармоғида қисқа туташув режимидаги қувват исрофи (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.тПК1, ∆Рқ.тПК2 = 0,5 · DРқ.т ЮК-ПК — шу қувватдаги икки чулғамли паст кучланишли чулғами бўлинмаган трансформаторда қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSномПК1, SномПК2 — трансформаторнинг паст кучланиш чулғамининг 1- ва 2-тармоқлари номинал қуввати (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSномПК1 = SномПК2 = 0,5 Sном — паст кучланишли чулғами бўлинмаган шу қувватдаги икки чулғамли трансформатор номинал қуввати (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSномПК1, SномПК2 — трансформаторнинг максимал юкламаси (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSmaxПК1=SmaxПК2=0,5∙SmaxЮК— трансформаторнинг амалий юкланиш жадвали бўйича қабул қилинади (kV·А).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Уч фазали уч чулғамли трансформатор ва автотрансформаторлар учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (∆Wтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: SномЮК = SномЎК = SномПК = Sном — трансформаторнинг тегишли чулғамларидаги номинал қуввати (kV·А).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ҳар бир чулғамнинг қуввати Sном нинг 100 фоизига тенг бўлса, ҳамда паспортда ёки услубий қўлланмада ∆Рқ.тЮК-ПК — берилган бўлса, ҳар бир чулғамнинг қисқа туташув йўқотишлари бир хил ва 0,5 ∆Рқ.тЮК-ПК га тенг олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар паст (ПК) ва ўрта (ЎК) кучланишли чулғамларининг қуввати SномПК = 0,67 Sном ёки SномЎК = 0,67 Sном бўлса, ∆Рқ.тПК ва ∆Рқ.тЎК қувват йўқотишлари ∆Рқ.тЮК-ПК ни 0,67 ни 0,5 коэффициентига кўпайтириш орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSmaxЮК, SmaxЎК, SmaxПК — трансформаторнинг тегишли чулғамлари максимал юкламаси, трансформаторнинг амалий юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτЮК, τЎК, τПК — трансформатор тегишли чулғамларида энг катта йўқотишлар вақти, трансформаторнинг амалий юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Агар уч чулғамли трансформатор ёки автотрансформатор учун паспортида ∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК кўрсатилмаган бўлиб, ∆РқтЮК-ЎК, ∆Рқ.тЮК-ПК ва ∆Рқ.тЎК-ПК берилган бўлса, унда ҳар бир чулғамнинг юклама йўқотишларини қуйидаги ўзаро нисбатлардан аниқлаш мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: Кфой — фойдалилик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Уч чулғамли трансформатор учун Кфой=1 га тенг деб қабул қилинади. Автотрансформатор учун эса қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКфой | = | 1 | – | UЎК | , | [н.б.] |
UЮК |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: UЎК, UЮК — тегишли равишда ўрта ва юқори кучланишли чулғамларнинг номинал кучланиши (V).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Бир фазали трансформаторлар (автотрансформаторлар)нинг уч фазали гуруҳи учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆РСЮ — бир фазали автотрансформаторнинг салт ишлаши режимида қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК — бир фазали автотрансформаторларнинг қисқа туташув режимида тегишли чулғамларида қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSmaxЮК, SmaxЎК, SmaxПК — автотрансформаторнинг тегишли чулғамлари максимал юкламаси, автотрансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSном — автотрансформаторнинг номинал қуввати, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kV·А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — ҳисобот даврида автотрансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτЮК, τЎК, τПК — тегишли чулғамнинг энг катта йўқотишлари вақти, автотрансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича белгиланади (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Трансформаторларнинг (автотрансформаторларнинг) амалдаги юкланиш графиги мавжуд бўлмаганда, улардаги электр энергияси йўқотишлари қуйидаги услубларнинг биридан фойдаланган ҳолда юклама коэффициенти орқали аниқланиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) биринчи услубда трансформатор маълумотлари паспорт ёки услубий қўлланмалардан олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβ | = | Iўр | , | [н.б.] |
Iном |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIўр — трансформаторнинг ҳисоб-китоб қилинаётган даврдаги ўртача ток юкламаси (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIном — трансформаторнинг тегишли чулғамининг номинал токи трансформаторнинг паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланмалар бўйича қабул қилинади (А).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWакт — актив электр энергияси миқдори, актив электр энергиясини ҳисобга олиш ускунаси бўйича аниқланади (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWреак — реактив энергия миқдори реактив энергияни ҳисобга олиш ускунаси бўйича аниқланади (kVAr·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUном — трансформаторнинг тегишли чулғами номинал кучланиши трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtp — трансформаторнинг юкланишда ишлаган соати (h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) Иккинчи услубда зарур бирликлар тригонометрик жадвалдан олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβ | = | Wакт | , | [н.б.] |
Sном · cosj · tp |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcosφ — қувват коэффициенти тригонометрик жадвалдан аниқланади (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда φ бурчак қуйидагича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj | = | arctg | Wреак | , |
Wакт |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Турли фаза ва хар хил чулғамли трансформаторлар учун электр энергияси йўқотишлари қуйидаги формулалар асосида аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) синхрон генераторли блокда ишловчи уч фазали икки чулғамли трансформатор учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDWTP = (DРСЮ + DРқ.т · β2) · tp, [kW·h]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) тармоқда ишловчи уч фазали икки чулғамли трансформатор учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WTP = ∆РСЮ · t + ∆Рқ.т · β2 · tp, [kW·h]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Бир фазали икки чулғамли трансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆WTP = ∆WTP = 3 · ∆РСЮ · t + 3 · ∆Рқ.т · β2 · tp, [kW·h]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆РСЮ — бир фазали трансформаторнинг салт ишлаш режимида қувват йўқотишлари, трансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.т — бир фазали трансформаторнинг қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари, трансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади, (kW).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Паст кучланишли чулғами икки тармоққа бўлинган уч фазали икки чулғамли трансформаторлар учун йўқотишлар қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: βюк, βпк1, βпк2 — трансформаторнинг тегишли чулғамлари юкланиш коэффициенти (н.б).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Уч фазали уч чулғамли трансформатор ва автотрансформаторлар учун йўқотишлар қуйидаги формула асосида аниқланади (kW∙h):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда: βюк, βўк, βпк — трансформатор ёки автотрансформаторларнинг тегишли чулғамларидаги юкланиш коэффициентлари (нисбий бирлик).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Уч фазали уч чулғамли трансформаторда йўқотишларни етарли даражада аниқлик билан қуйидаги соддалаштирилган формула орқали ҳисоблаш мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.тЮК-ПК — икки чулғамли режимда юқори ва паст кучланишли чулғамларининг 100 фоизли юклама ҳолати учун. ∆Рқ.т нинг максимал миқдорини берувчи қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα1, α2, α3 — ҳар бир чулғам номинал қувватда юкланганда унинг жами йўқотишлардаги улушини белгиловчи коэффициентлар (нисбий бирлик).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ҳар бир чулғамнинг қуввати Sномнинг 100 фоизига тенг бўлса, унда α1= 0,6, α2= α3= 0,4 бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар паст ёки ўрта кучланишли чулғамнинг қуввати SномПК=0,67 ∙ Sном ёки SномПК=0,67 ∙ Sном бўлса, унда α2= α3= 0,3 бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβюк, βўк, βпк — трансформаторнинг тегишли чулғамларининг юкланиш коэффициентлари (нисбий бирлик).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Бир фазали автотрансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун йўқотишлар қуйидаги формулага асосан аниқланади (kW∙h):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆РСЮ — бир фазали автотрансформаторларнинг салт юриш режимидаги қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги автотрансформаторлар учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК — бир фазали автотрансформаторнинг қисқа туташув режимида тегишли чулғамларидаги қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги автотрансформаторлар учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβюк, βўк, βпк — автотрансформатор тегишли чулғамларининг юкланиш коэффициентлари (н.б.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилмаларнинг барча паспорт ёки услубий қўлланма маълумотлари ишлаб чиқарилган йилини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларни ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (ΔWҳато.Й.ТД) бутун электр тармоғи бўйича электр энергияси нобалансининг чегаравий қиймати сифатида таянч давр маълумотларидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδi, δj — электр энергиясини қабул қилиш ва узатиш ҳисобга олиш нуқталаридаги ҳисоблаш каналларининг рухсат этилган хатолиги (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWi, Wj — электр тармоғи бўйлаб ўлчов каналларида қайд қилинган, қабул қилинган ва узатилган актив электр энергияси (минг·kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — электр энергиясининг қабул қилинишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталарининг сони (дона);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — электр энергиясининг берилишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталарининг сони (дона).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Таянч даврда тақсимлаш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларининг нисбий қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWҳато.Й.ТД — таянч даврда тақсимлаш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWтақ.ТД — таянч даврда тақсимлаш тизимига берилган (тақсимланган) электр энергияси (kW·h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Таянч даврда узатиш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларининг нисбий қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWҳато.Й.ТД — таянч даврда узатиш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWузат.ТД — таянч даврда узатиш тизимидан узатилган электр энергияси (kW·h).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Ҳисобга олиш тизимининг (актив электр энергиясини ўлчаш каналининг) рухсат этилган нисбий хатолиги миқдори қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδҲП, δТТ, δКТ — нормал шароитларда ҳисобга олиш ускуналарининг (ҳисоблагич, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторлари) рухсат этилган хатоликлари (аниқлик синфи қиймати бўйича қабул қилинади, %);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδЛ — ҳисобга олиш ускуналарининг кучланиш трансформаторларига уланган тармоқларидаги рухсат этилган кучланиш йўқотишларининг чегараси (%).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг йўқотишлари таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича тармоққа берилган электр энергиясига мутаносиб равишда тақсимланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Агар таянч даврда ҳисобланган технологик йўқотишлар амалдаги технологик йўқотишлардан кичик ёки унга тенг бўлса, ҳисоб даври учун ҳисобга олиш тизими хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (∆Wхато.Й) нолга тенг деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Ушбу Методикада келтирилган катталикларни ва коэффициентларнинг мутлақ қийматлари, шу жумладан, жадваллардаги мутлақ қийматлар бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициентни қўллаган ҳолда тузатиш киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Ушбу Методикадаги жадвалларда ускунанинг кўрсаткичларига мос аниқланадиган катталиклар қийматлари келтирилмаган бўлса, ушбу ускунага мос қийматлар чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Ушбу Методика асосида амалга оширилган ҳисоб-китоблар ва уларни амалга оширишда қўлланадиган маълумотларнинг ишончлилиги учун масъулият ушбу маълумотларни тақдим этувчи ташкилотларга юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик сарф тузилмасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНАМУНАВИЙ ШАКЛИ*
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ/р | Технологик сарф тузилмаси элементлари | Ўлчов бирлиги | Кучланиш даражалари бўйича (kV) | Жами | |||||
500 | 220 | 110 | 35 | 6 — 10 | 0,4 | ||||
I | Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси ҳажми | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
II | Технологик сарф | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| Технологик сарфнинг нисбий кўрсаткичи (тармоққа берилган электр энергияси ҳажмига нисбатан) | % |
|
|
|
|
|
|
|
1. | Техник йўқотишлар | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
|
|
| ||
а) | Шартли-ўзгармас йўқотишлар, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| трансформаторларда (автотрансформаторларда) салт ишлаш йўқотишлари | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| ҳаво тармоқларида тожланиш ҳисобига юзага келадиган йўқотишлар | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| синхрон компенсатор ва статик конденсатор батареяларида | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| шунтловчи реакторларда | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| уловчи симлар ва йиғма шиналарда | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| ток ва кучланиш трансформаторларида, тўғридан-тўғри уланган ҳисоблагичлар ва бошқа ҳисобга олиш тизими ускуналарида | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| кабель тармоқларида | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
б) | Юклама йўқотишлари, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| куч трансформаторлари ва автотрансформаторларда | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| ҳаво тармоқларида тожланиш ҳисобига | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| синхрон компенсатор ва статик конденсатор батареяларида | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| шунтловчи реакторларда | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| уловчи симлар ва йиғма шиналарда | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| ток ва кучланиш трансформаторларида, тўғридан-тўғри уланган ҳисоблагичлар ва бошқа ҳисобга олиш тизими ускуналарида | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| кабель тармоқларида | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
| ... | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
2. | Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
|
|
| ||
3. | Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
|
|
| ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:* ушбу намунавий жадвалларга электр тармоқлари хўжалиги объектлари, шу жумладан, узатиш ва тақсимлаш тизимлари тузилиши ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish__________________________________________________________________________
(Лавозими) ________________ (Имзо) _______________ (Ф.И.О)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизимлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотларнинг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНАМУНАВИЙ ШАКЛЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| ||||||
Тақсимлаш тизими оператори (ҳудудий электр тармоқлари корхоналари) тармоқлари бўйича электр энергияси баланс кўрсаткичлари | ||||||
| ||||||
_______________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||
| ||||||
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Кўрсаткичлар | Ўлчов бирлиги | Йиллар кесимида кўрсаткичлар | |||
Таянч даврдан олдинги йил | Таянч давр | Жорий йил | Ҳисоб даври | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
I | Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
1. | узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан) | минг kW·h |
|
|
|
|
2. | тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан) | минг kW·h |
|
|
|
|
3. | қўшни давлатлар тармоқларидан | минг kW·h |
|
|
|
|
4. | генерацияловчи объект (компания)лардан | минг kW·h |
|
|
|
|
5. | блок-станциялардан | минг kW·h |
|
|
|
|
| … |
|
|
|
|
|
II | Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
1. | узатиш тизимига (магистрал электр тармоқларига) | минг kW·h |
|
|
|
|
2. | тақсимлаш тизимига (ҳудудий электр тармоқларига) | минг kW·h |
|
|
|
|
3. | қўшни давлатлар тармоқларига | минг kW·h |
|
|
|
|
4. | генерацияловчи объект (компания)ларга | минг kW·h |
|
|
|
|
… | ... | минг kW·h |
|
|
|
|
III | Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси (I-II) | минг kW·h |
|
|
|
|
IV | Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
1. | ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи | минг kW·h |
|
|
|
|
2. | истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси | минг kW·h |
|
|
|
|
V | Ҳақиқий ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар) | минг kW·h |
|
|
|
|
% |
|
|
|
| ||
VI | Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри | минг kW·h |
|
|
| - |
% |
|
|
| - | ||
VII | Белгиланган меъёрдан ортиқ электр энергияси сарфи | минг kW·h |
|
|
| - |
% |
|
|
| - | ||
|
|
|
|
|
|
|
| _________________________________________ | ____________ | __________________________ | |||
|
|
|
| |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||||
| ||||
Таянч даврда электр энергияси оқимлари тузилмаси | ||||
| ||||
_______________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||
тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи | ||||
|
|
|
|
|
Электр энергияси ишлаб чиқарувчилар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари | Кучланиш даражаси сони | Кучланиш даражаси, kV | Электр энергияси оқимлари, минг kW·h | |
қабул қилиш | узатиш | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
... |
|
|
|
|
... |
|
|
|
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
_________________________________________ | ____________ | __________________________ | ||
| Имзо | Ф.И.О. | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| |||||||||||||
Таянч ва ҳисоб даврларида электр энергиясининг технологик йўқотишлари тузилмаси | |||||||||||||
| |||||||||||||
_______________________________________________________________________________________________________________________________ | |||||||||||||
| |||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Тузилманинг ташкил этувчилари | Жами | шу жумладан, кучланиш даражалари бўйича | ||||||||||
110 kV | 35 kV | 10 kV | 6 kV | 0,4 kV | |||||||||
минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | ||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
I | Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси |
| - |
| - |
| - |
| - |
| - |
| - |
II | Электр энергиясининг технологик сарфи (III+IV+V) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
III | Электр энергиясининг техник йўқотишлари, шу жумладан: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а) | шартли-ўзгармас йўқотишлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | трансформаторнинг салт юриши |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | ҳаво электр узатиш тармоқларидаги сирқиш токи |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | кабель электр узатиш тармоқларидаги изоляция |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5. | ток трансформаторлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6. | кучланиш трансформаторлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7. | тўғридан-тўғри (бевосита) уланган ҳисоблагичлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8. | шунтловчи реакторлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9. | подстанцияларнинг уловчи симлари ва йиғма шиналари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10. | вентилли разрядлагичлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11. | ўта кучланиш чегаралагичлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12. | юқори частотали алоқани улаш қурилмалари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13. | компенсация қурилмалари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) | юклама йўқотишлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | трансформаторлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | тармоқлар (ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | токни чегараловчи реакторлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | шинали ўтказгич |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
IV | Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
V | Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| _________________________________________ | ____________ | __________________________ | ||||||||||
|
| Имзо | Ф.И.О. | ||||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал | ||||||
| ||||||
Трансформаторлар сони ва ўрнатилган қуввати | ||||||
| ||||||
_______________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||
| ||||||
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Қувват бирлиги | Юқори кучланиш | Сони, дона | Ўрнатилган қуввати, kV А | ||
Таянч давр | Ҳисоб даври | Таянч давр | Ҳисоб даври | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
I | 2 500 kVА гача | жами |
|
|
|
|
1. | 6 kV |
|
|
|
| |
2. | 10 kV |
|
|
|
| |
3. | 35 kV |
|
|
|
| |
II | 2 500 kVА дан 10 000 kVА гача | жами |
|
|
|
|
1. | 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
III | 10 000 kVА дан 80 000 kVА гача | жами |
|
|
|
|
1. | 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
IV | 80 000 kVА дан юқори | 110 kV |
|
|
|
|
Жами: | - |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
_________________________________________ | ____________ | __________________________ | ||||
| Имзо | Ф.И.О. | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: захирадаги фойдаланишда бўлмаган трансформаторлар жадвалга киритилмайди. Ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | ||||||
| ||||||
Реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони ва қуввати | ||||||
| ||||||
_______________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||
| ||||||
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Тури | Параметри | Сони, дона/гуруҳ | Ўрнатилган қуввати, МVАr | ||
Таянч давр | Ҳисоб даври | Таянч давр | Ҳисоб даври | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
I. | Шунтловчи реакторлар | Жами |
|
|
|
|
1. | 6 — 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
II | Синхрон компенсатор ва синхрон компенсатор режимидаги генераторлар | Жами |
|
|
|
|
1. | 15,0 минг kVА гача |
|
|
|
| |
2. | 15,1 мингдан 37,5 минг kVА гача |
|
|
|
| |
3. | 37,51 мингдан 50 минг kVА |
|
|
|
| |
4. | 50,1 мингдан 75 минг kVА |
|
|
|
| |
5. | 75,1 мингдан 100 минг kVА гача |
|
|
|
| |
6. | 100,1 мингдан 160 минг kVА гача |
|
|
|
| |
7. | 160,1 минг kVАдан юқори |
|
|
|
| |
III | Статик конденсаторлар батареялари ва статик тиристорли компенсатор | Жами |
|
|
|
|
1. | 0,4 — 6 — 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
| _________________________________________ | ____________ | __________________________ | |||
|
| Имзо | Ф.И.О. | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал | |||
| |||
Ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари ҳамда шиналарининг узунлиги (занжирлар бўйлаб) | |||
| |||
________________________________________________________________________________________ | |||
| |||
|
|
|
|
Т/р | Кучланиш даражаси | Узунлиги, km | |
Таянч давр | Ҳисоб даври | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
I. Ҳаво электр узатиш тармоқлари | |||
| Жами |
|
|
1. | 110 kV |
|
|
2. | 35 kV |
|
|
3. | 10 kV |
|
|
4. | 6 kV |
|
|
5. | 0,4 kV ва ундан паст |
|
|
II. Кабель электр узатиш тармоқлари | |||
| Жами |
|
|
1. | 110 kV |
|
|
2. | 35 kV |
|
|
3. | 10 kV |
|
|
4. | 6 kV |
|
|
5. | 0,4 kV ва ундан паст |
|
|
Жами ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари (I+II) |
|
| |
III. Шиналар | |||
| Жами |
|
|
1. | 110 kV |
|
|
2. | 35 kV |
|
|
3. | 10 kV |
|
|
4. | 6 kV |
|
|
|
|
|
|
| _________________________________________ | ____________ | __________________________ |
|
| Имзо | Ф.И.О. |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотларнинг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНАМУНАВИЙ ШАКЛЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||||||
| ||||||
Узатиш тизими оператори (магистрал электр тармоқлари корхоналари) бўйича электр энергияси баланс кўрсаткичлари | ||||||
| ||||||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||
Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси | ||||||
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Кўрсаткичлар | Ўлчов бирлиги | Йиллар кесимида кўрсаткичлар | |||
Таянч даврдан аввалги йил | Таянч давр | Жорий йил | Ҳисоб даври | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
I | Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
1. | узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан) | минг kW·h |
|
|
|
|
2. | тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан) | минг kW·h |
|
|
|
|
3. | қўшни давлатлар тармоқларидан | минг kW·h |
|
|
|
|
4. | генерацияловчи объект (комапния)лардан | минг kW·h |
|
|
|
|
5. | блок-станциялардан | минг kW·h |
|
|
|
|
| … |
|
|
|
|
|
II | Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
1. | узатиш тизимига (магистрал электр тармоқларига) | минг kW·h |
|
|
|
|
2. | тақсимлаш тизимига (ҳудудий электр тармоқларига) | минг kW·h |
|
|
|
|
3. | қўшни давлатлар тармоқларига | минг kW·h |
|
|
|
|
4. | генерацияловчи объект (комапния)ларга | минг kW·h |
|
|
|
|
| ... | минг kW·h |
|
|
|
|
III | Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси (I-II) | минг kW·h |
|
|
|
|
IV | Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
1. | ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи | минг kW·h |
|
|
|
|
2. | истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси | минг kW·h |
|
|
|
|
V | Ҳақиқий ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар) | минг kW·h |
|
|
|
|
% |
|
|
|
| ||
VI | Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри | минг kW·h |
|
|
|
|
% |
|
|
|
| ||
VII | Белгиланган меъёрдан ортиқ электр энергияси сарфи | минг kW·h |
|
|
|
|
% |
|
|
|
| ||
|
|
|
|
|
|
|
| _____________________________________ | ________________ | _____________________________ | |||
|
| Имзо | Ф.И.О. | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||||||||||
| ||||||||||
Таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича магистрал электр тармоқларида электр энергияси баланси тузилиши | ||||||||||
| ||||||||||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||||||
Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси | ||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Кўрсаткичлар | Ўлчов бирлиги | Кучланиш даражалари бўйича кўрсаткич | |||||||
Жами | 500 kV | 220 kV | 110 kV | 35 kV | 10 kV | 6 kV | 0,4 kV | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
I | Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан) | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан) | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | қўшни давлатлар тармоқларидан | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | генерацияловчи объект (комапния)лардан | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
5. | блок-станциялардан | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
II | Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | узатиш электр тармоқларига | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | тақсимлаш электр тармоқларига | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | қўшни давлатлар тармоқларига | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | генерацияловчи объект (компания)ларга | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
5. | электр таъминоти корхоналари истеъмолчиларига | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
| .... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
III | Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
IV | Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
V | Ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар) | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
|
|
|
| ||
VI | Технологик сарф, шу жумладан: | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | техник йўқотишлар | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
a) | шартли-ўзгармас йўқотишлар | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
б) | юклама йўқотишлари | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | тармоққа узатилган электр энергиясига нисбатан технологик сарфнинг нисбий қиймати | % |
|
|
|
|
|
|
|
|
VII | Электр энергиясининг иқтисодий йўқотишлари (5-6) | минг kW·h |
|
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
|
|
|
| ||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| _____________________________________ | ________________ | _____________________________ | |||||||
|
| Имзо | Ф.И.О. | |||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||||
| ||||
Таянч даврда магистрал электр тармоқларида электр энергияси оқимлари тузилмаси | ||||
| ||||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||
Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси | ||||
|
|
|
|
|
Электр энергияси ишлаб чиқарувчилар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари | Кучланиш даражаси сони | Кучланиш даражаси, kV | Электр энергияси оқимлари, минг kW·h | |
қабул қилиш | узатиш | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
... |
|
|
|
|
... |
|
|
|
|
... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
_____________________________________ | ________________ | _____________________________ | ||
| Имзо | Ф.И.О. | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| |||||||||||||||||
Таянч ва ҳисоб даврларида электр энергиясининг технологик йўқотишлари тузилмаси | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Тузилманинг ташкил этувчилари | Жами | шу жумладан, кучланиш даражалари бўйича | ||||||||||||||
500 kV | 220 kV | 110 kV | 35 kV | 10 kV | 6 kV | 0,4 kV | |||||||||||
минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | минг kW·h | % | ||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
I | Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси |
| - |
|
|
|
|
| - |
| - |
| - |
| - |
| - |
II | Электр энергиясининг технологик сарфи (III+IV+V) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
III | Электр энергиясининг техник йўқотишлари, шу жумладан: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а) | шартли-ўзгармас йўқотишлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | трансформаторнинг салт юриши |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | ҳаво электр узатиш тармоқларидаги сирқиш токи |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | кабель электр узатиш тармоқларидаги изоляция |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5. | ток трансформаторлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6. | кучланиш трансформаторлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7. | тўғридан-тўғри (бевосита) уланган исоблагичлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8. | шунтловчи реакторлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9. | подстанцияларнинг уловчи симлари ва йиғма шиналари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10. | вентилли разрядлагичлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11. | ўта кучланиш чегаралагичлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12. | юқори частотали алоқани улаш қурилмалари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13. | компенсация қурилмалари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) | юклама йўқотишлари |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. | трансформаторлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. | тармоқлар (ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3. | токни чегараловчи реакторлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4. | шинали ўтказгич |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
IV | Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
V | Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| _____________________________________ | ________________ | _____________________________ | ||||||||||||||
|
| Имзо | Ф.И.О. | ||||||||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал | ||||||
| ||||||
Трасформаторлар сони ва ўрнатилган қуввати | ||||||
| ||||||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||
| ||||||
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Қувват бирлиги | Юқори кучланиш | Сони, дона | Ўрнатилган қуввати, kV А | ||
Таянч давр | Ҳисоб даври | Таянч давр | Ҳисоб даври | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
I | 2 500 kVА гача | Жами: |
|
|
|
|
1. | 6 kV |
|
|
|
| |
2. | 10 kV |
|
|
|
| |
3. | 35 kV |
|
|
|
| |
II | 2 500 kVА дан 10 000 kVА гача | Жами: |
|
|
|
|
1. | 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
III | 10 000 kVА дан 80 000 kVА гача | Жами: |
|
|
|
|
1. | 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
4. | 220 kV |
|
|
|
| |
IV | 80 000 kVА дан юқори | Жами: |
|
|
|
|
1. | 110 kV |
|
|
|
| |
2. | 220 kV |
|
|
|
| |
3. | 500 kV бир фазали |
|
|
|
| |
4. | 500 kV уч фазали |
|
|
|
| |
Жами: | - |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
_____________________________________ | ________________ | _____________________________ | ||||
| Имзо | Ф.И.О. | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: захирадаги фойдаланишда бўлмаган трансформаторлар жадвалга киритилмайди. Ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | ||||||
| ||||||
Реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони ва қуввати | ||||||
| ||||||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | ||||||
| ||||||
|
|
|
|
|
|
|
Т/р | Тури | Параметри | Сони, дона./гуруҳ | Ўрнатилган қуввати, МVАr | ||
Таянч давр | Ҳисоб даври | Таянч давр | Ҳисоб даври | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
I | Шунтловчи реакторлар | Жами |
|
|
|
|
1. | 6 — 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
4. | 220 kV |
|
|
|
| |
5. | 500 kV |
|
|
|
| |
II | Синхрон компенсатор ва синхрон компенсатор режимидаги генераторлар | Жами |
|
|
|
|
1. | 15,0 минг kVА гача |
|
|
|
| |
2. | 15,1 мингдан 37,5 минг kVА гача |
|
|
|
| |
3. | 37,51 мингдан 50 минг kVА |
|
|
|
| |
4. | 50,1 мингдан 75 минг kVА |
|
|
|
| |
5. | 75,1 мингдан 100 минг kVА гача |
|
|
|
| |
6. | 100,1 мингдан 160 минг kVА гача |
|
|
|
| |
7. | 160,1 минг kVАдан юқори |
|
|
|
| |
III | Статик конденсаторлар батареялари ва статик тиристорли компенсатор | Жами |
|
|
|
|
1. | 0,4 — 6 — 10 kV |
|
|
|
| |
2. | 35 kV |
|
|
|
| |
3. | 110 kV |
|
|
|
| |
4. | 220 kV ва ундан юқори |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
| _____________________________________ | ________________ | _____________________________ | |||
|
| Имзо | Ф.И.О. | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал | |||
| |||
Ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари ҳамда шиналарининг узунлиги (занжирлар бўйлаб) | |||
| |||
________________________________________________________________________________________________________________________________ | |||
| |||
|
|
|
|
Т/р | Кучланиш даражаси | Узунлиги, km | |
Таянч даври | Ҳисоб даври | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
| I. Ҳаво электр узатиш тармоқлари | ||
| Жами |
|
|
1. | 500 kV |
|
|
2. | 220 kV |
|
|
3. | 110 kV |
|
|
4. | 35 kV |
|
|
5. | 10 kV |
|
|
6. | 6 kV |
|
|
| II. Кабель электр узатиш тармоқлари | ||
| Жами |
|
|
1. | 500 kV |
|
|
2. | 220 kV |
|
|
3. | 110 kV |
|
|
4. | 35 kV |
|
|
5. | 10 kV |
|
|
6. | 6 kV |
|
|
Жами ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари (I+II) |
|
| |
| III. Шиналар | ||
| Жами |
|
|
1. | 500 kV |
|
|
2. | 220 kV |
|
|
3. | 110 kV |
|
|
4. | 35 kV |
|
|
5. | 10 kV |
|
|
6. | 6 kV |
|
|
|
|
|
|
| _____________________________________ | ________________ | _____________________________ |
|
| Имзо | Ф.И.О. |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.07.2025 й., 09/25/472/0661-сон; 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон)