Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 12 ноябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 312]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1997 йил 13 мартдаги 17-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.06.01-97 «Гидротехник иншоотлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 22 октябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-80-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 8 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 4 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 27 сентябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 9 сентябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 22 октябрдаги 01/2-80-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янги қуриладиган, реконструкция қилинадиган гидротехника иншоотларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.14-21 Ҳисобий гидрологик тавсифларни аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.03.11-96 Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНК 2.06.03-12 Суғориш тизимлари. Лойиҳалаш нормалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.04-21 Гидротехника иншоотларига бўладиган юкланиш ва таъсирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9.602-2016 Коррозия ва эскиришдан ҳимоя қилиш ягона тизими. Ерости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоялашга умумий талаблар (расмий манба: ГОСТ 9.602-2016 Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 26775-97 Ички сув йўлларидаги кўприкларнинг кўприк ости кема қатнов оралиқларининг ўлчамлари. Меъёрлар ва техник талаблар (расмий манба: Габариты подмостовые судоходных пролетов мостов на внутренних водных путях. Нормы и технические требования).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар, таърифлар ва қисқартмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотлари — сув омборлари тўғонлари, дарёлар, сойлар, каналлар ва коллекторлардаги тўғонлар, дарёларнинг ўзанларини тўсувчи иншоотлар, сув олиш, сув ўтказиш, сув ташлаш ҳамда қирғоқларни ҳимоя қилиш иншоотлари, гидроэлектростанциялар, насос станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидроузел — жойлашуви бўйича бирлашган гидротехника иншоотларининг гуруҳлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ушбу ШНҚда қўйидаги шартли белгиланишлар ва қисқартмалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНЎМ — назорат-ўлчаш мосламалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНДС — нормал димланган сатҳ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖДС — жадаллашган димланган сатҳ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС — гидроэлектр станцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГТЭС — гидротўплаш электр станцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНС — насос станцияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Доимий гидротехника иншоотларининг турлари мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг синфини ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ белгилаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Гидротехника иншоотларини сув ресурсларидан комплекс фойдаланиш, сув хўжалиги тармоқларини ривожлантириш ва жойлаштириш схемалари ҳамда сув оқими ёки сув ҳавзасидан комплекс фойдаланиш схемалари асосида қурилиш объектларини умумийлаштириш талабларидан келиб чиққан ҳолда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Гидротехника иншоотларининг тури, уларнинг параметрлари ва компоновкалари ҳамда ҳисобланган сув сатҳлари техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида ва қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларни қуриш жойлари ва ҳудуднинг табиий шароитларини (иқлимий, муҳандислик-геологик, гидрогеологик, сейсмик, топографик, гидрологик, биологик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув хўжалиги тармоқларини ривожлантириш ва жойлаштиришни, шунингдек транспорт схемасини ўзгартириш ва юк айланмасининг кўпайтиришни, суғориш ва зах қочиришни, сув таъминотини, сув омборлари ва сув оқимларининг қирғоқ бўйи майдонларини, нефт ва газ конларини, иссиқлик ва атом электр станцияларини ишлаб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори ва қуйи бьефлардаги дарёларнинг гидрологик, термик тартибининг ўзгаришларини прогноз қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдарёлар ва сув омборларининг ўзанлари ва қирғоқларини лойқа босиши ҳамда қайта шакллантирилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳудудларни сув босиши ҳамда у ерда жойлашган бинолар ва иншоотларни муҳандислик жиҳатидан муҳофаза қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкемасозлик, балиқчилик хўжалиги, сув таъминоти ва мелиорация тизимлари ишларининг шартлари ва вазифаларини ўзгаришларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаҳолининг маиший шароитлари ва дам олишини (санатория, курорт зоналари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Сувнинг сифатини таъминлашда қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиоген элементларни (таркибида азот бўлган моддалар, фосфор) келишини чеклаш, уларнинг сувдаги миқдори йўл қўйилган максимал концентрациясидан ошмаслигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларидан доимий ва вақтинчалик фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаб чиқариш ишлари, меҳнат ресурсларини мавжудлиги шартлари ва усуллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтабиий ресурсларни ишлаб чиқиш имкониятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув оқими ва сув ҳавзалари қирғоқларида жойлашган гидротехника иншоотларига эстетик ва архитектура талабларини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Гидротехника иншоотларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотлари ва уларнинг пойдеворларини ишончлилиги ва улардан фойдаланиш бўйича талаблар ҳамда чўкиндилар, селлар, муз, майда муз парчалари, оқувчи жисмларининг ноқулай таъсирини камайтириш шартларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш ва фойдаланиш даврида гидротехника иншоотлари ва ускуналарнинг ишлаши ва уларнинг ҳолатини доимий кузатувларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотлари тармоғини архитектуравий безашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнг юқори даражадаги механизация ишларини ва энг кам меҳнат сарфларида қурилишнинг норматив давомийлигини танлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув омборининг жойини ва ён атрофидаги ҳудудларни тайёрлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбалиқларни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини ташкил этишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдали қазилмалар конларини муҳофаза қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқишлоқ хўжалиги ерларини, қўриқхоналарни ва маданий ёдгорликларни сақланишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкемасозликнинг зарур шартларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуйи бьефда қулай сатҳ ва тезлик ҳамда ўзлаштирилган ерлар учун ер ости сувлари даражасининг қулай тартибини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилишда ва фойдаланишда ёнғин хавфсизлиги ва ёнғин ўчириш воситаларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Гидротехника иншоотларини лойиҳалашда техник-иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлик ва қуйидаги имкониятларни ҳисобга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли фойдаланиш функцияларини бажарадиган гидротехника иншоотларини бирлаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларини қуриш ва уларни алоҳида ишга тушириш мажмуалари билан фойдаланишга топширишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд гидротехника иншоотларини реконструкциясини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуналар, конструкциялар ва уларнинг ўлчамларини, қурилиш-монтаж ишларини бажариш усулларини бирхиллаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмелиоратив ва бошқа мақсадлар учун мўлжалланган гидроузелларда ҳосил бўладиган босимдан энергетика мақсадларида фойдаланишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ер ости гидротехника иншоотларини лойиҳалашда грунт массиви таркибини унинг сувлилигини, газ миқдори, геологик хусусиятларини ва радиоактивлигини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Гидротехника иншоотларини қуриш жараёнида қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishатроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига риоя этиш чора-тадбирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳудуддаги дарахт ва буталар ҳамда яшил майдонларга зарар етказмаслик, дарахт ва буталар атрофи бетонлаб ташланмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. I ва II синфдаги ҳамда III синф асосий гидротехника иншоотларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш жараёнида ва фойдаланишда гидротехника иншоотларининг ишончлилигини баҳолашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнуқсонларни ўз вақтида аниқлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаъмирлаш тадбирлари тайинлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаварияларнинг олдини олиш ва фойдаланишни яхшилаш учун қурилиш жараёнида ҳамда фойдаланиш вақтида гидротехника иншоотлари ва уларнинг асосларининг ишлашини табиий кузатиш учун назорат-ўлчов мосламалари ўрнатилишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. IV синфдаги гидротехника иншоотларида НЎМларни ўрнатиш, шунингдек III синфдаги гидротехника иншоотларида эса НЎМларни ўрнатмаслик техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий гидротехника иншоотларини лойиҳалаштиришда, уларнинг таъсир доирасидаги ҳудудларда фавқулодда вазиятлар юз берганда хабар берувчи маҳаллий огоҳлантириш тизимлари лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. I ва II синф гидротехника иншоотларини лойиҳалашда қабул қилинган техник ечимни асослаш учун илмий-тадқиқот ишлари, экспериментал ва тажриба-конструкторлик ишлари олиб борилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII ва IV синф гидротехника иншоотлари учун илмий-тадқиқот ишлари, экспериментал ва тажриба-конструкторлик ишларини бажариш асосланган ҳоллардагина йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Гидротехника иншоотларини реконструкция қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Доимий гидротехника иншоотларини реконструкция қилишда қуйидагилар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергетика объектларида электроэнергия ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуғориш тизимларини сув билан таъминланганлигини ошириш, зах қочириладиган ёки суғориладиган ва уларга туташ ҳудудларда, каналларнинг трассалари атрофида ер ости сувларини режимини яхшилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпортларда ва кемасозлик иншоотларида юк ва кема ўтказиш имкониятини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидроузелнинг таъсир зонасини экологик шароитларини яхшилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларининг ускуналарни алмаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларининг хавфсизлигини таъминлашни ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий гидротехника иншоотлари реконструкция қилинганда, улардан фойдаланиш тўхтатилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Гидротехника иншоотларини реконструкция қилишда мавжуд иншоотлар ва уларнинг юк кўтариш қобилияти захираларидан максимал даражада фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРеконструкция қилинаётган гидротехника иншоотлари ва уларнинг элементлари пойдеворининг материаллари ва грунтларининг техник ҳолати махсус тадқиқотлар билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Асосий ҳисобий талаблар, юкланиш ва таъсирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Гидротехника иншоотлари, уларнинг конструкциялари ва пойдеворларини чегаравий ҳолатлар усули бўйича ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоблаш иккита чегаравий ҳолатлар гуруҳлари бўйича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотлари, уларнинг конструкциялари ва пойдеворларининг фойдаланишга тўлиқ яроқсизлиги — пойдевор умумий мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблаш, пойдевор ва грунтли иншоотларини умумий фильтрациялар мустаҳкамлиги, гидротехника иншоотларининг алоҳида элементларининг мустаҳкамлиги, уларнинг мустаҳкамлиги ёки барқарорлиги билан боғлиқ бўлган конструкцияларни силжиши ҳисоб-китоблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнормал фойдаланишда яроқсизлиги — маҳаллий мустаҳкамликка асосларни ҳисоблаш, силжиш ва деформацияларни чеклаш бўйича ҳисоб-китоблар, ёриқлар ва қурилиш чокларини шаклланишига ёки уларни топишга, маҳаллий фильтрациялаш мустаҳкамлигини ёки биринчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари учун кўриб чиқилмайдиган гидротехника иншоотларининг алоҳида элементларининг мустаҳкамлигини бузилишига ҳисоблаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Гидротехника иншоотларини, уларнинг конструкцияларини ва пойдеворларини ҳисоблашда чегаравий ҳолатлар вужудга келмаслигини таъминлайдиган қуйидаги шартга риоя қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγic F≤ Rγc / γn
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγic — юкларнинг уйғунлаштириш коэффициенти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнормал фойдаланиш даврида юклар ва таъсирларнинг асосий бирикмалари учун биринчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисоб-китобларда — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш ва таъмирлаш даври учун — 0,95;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюклар ва таъсирларни махсус бирикмалари учун — 0,90;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи гуруҳнинг чегаравий ҳолати бўйича ҳисоб-китобларда — 1,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — умумлаштирилган куч таъсирининг (куч, момент, кучланиш), деформация ёки чегара ҳолатини баҳолаш амалга ошириладиган бошқа параметрининг ҳисобий қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR — умумлаштирилган юк кўтариш қобилияти, деформация билан белгиланадиган бошқа параметрларни ҳисобий қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγс — гидротехника иншоотларининг турини, конструкциясини ёки пойдеворини, материал турини, ҳисобий чизмаларнинг яқинлигини, чегаравий ҳолати турини ва бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда ва айрим турдаги гидротехника иншоотларини, уларни конструкцияларини ва пойдеворларини лойиҳалаш учун иш шароитлари коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγn — гидротехника иншоотларининг вазифасига кўра ишончлилик коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиринчи гуруҳнинг чегаравий ҳолати бўйича ҳисоб-китобларда гидротехника иншоотлари синфи учун қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — 1,25;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII — 1,20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII — 1,15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV — 1,10.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисоб-китобларда γn ни 1,0 га тенг деб қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТабиий қоялар барқарорлигини ҳисоб-китоб қилишда γn ни лойиҳалаштирилаётган гидротехника иншоотлари яқин жойлашган синфи учун каби қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Материалларнинг ҳисобий қаршиликлари ва грунтларнинг хусусиятларини аниқлаш учун қабул қилинган материаллар γm ва грунтлар γ g бўйича ишончлилик коэффициентларининг қийматлари гидротехника иншоотларининг алоҳида турларини, уларнинг конструкциялари ва асосларини лойиҳалаш ушбу ШНҚ бўйича белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМатериаллар ва грунтларнинг ҳисобий қаршиликлари экспериментал тадқиқотлар натижаларини статистик қайта ишлашдан сўнг аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Юкларнинг ҳисобий қиймати унинг норматив қийматига мос келадиган юк бўйича тегишли ишончлилик коэффициентига γ f кўпайтириш билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг конструкцияларини ва пойдеворларини лойиҳалашда, юкларнинг норматив қийматларини мазкур ШНҚнинг талаблари бўйича аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиринчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари учун ҳисоб-китобларда γ f юклар бўйича ишончлилик коэффициентининг қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Гидротехника иншоотлари, уларнинг конструкциялари ва пойдеворларини иккинчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисоб-китобларини γf, юклар бўйича ишончлилик коэффициенти билан ҳамда материаллар γm ва грунтлар γ g ишончлилиги коэффициент билан уларнинг конструкцияларини ва пойдеворларини алоҳида турларини лойиҳалашга 1,0 га тенг бўлганда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Гидротехника иншоотларини ва конструкцияларини ҳисоблаш, керакли ҳолатларда, чизиқли бўлмаган ва эгилувчан бўлмаган деформацияларни, ёриқлар таъсирини ва материалларнинг бир турда бўлмаганлигини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Гидротехника иншоотларига тушадиган юклар ва таъсирлар мазкур ШНҚнинг 4-иловасига кўра олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг алоҳида турларини, уларнинг конструкциялари ва пойдеворларини ҳамда бирикмаларини ҳисоблашда ҳисобга олиниши лозим бўлган юклар ва таъсирлар рўйхати ШНҚ 2.06.04-21га мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Гидротехника иншоотларини юклар ва таъсирларнинг асосий ва махсус бирикмаларига ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий бирикмалар доимий, узоқ давомий ва қисқа муддатли юклар ва таъсирларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМахсус бирикмалар доимий, узоқ давомий, қисқа муддатли ва махсус юклар ҳамда таъсирларнинг биттасини ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮкламалар ва таъсирларни энг ноқулай, бироқ кўриб чиқилаётган ҳисобий ҳолат учун ҳақиқий (реал) бўлган бирикмаларда қурилиш, фойдаланиш даврлари ва таъмирлаш ҳолати учун алоҳида қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Доимий гидротехника иншоотларини лойиҳалашда ҳисобланган максимал сув сарфлари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, гидрологик хусусиятларни ШНҚ 2.01.14-21 га мувофиқ аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Гидроузелнинг доимий сув ўтказгичлари орқали фойдаланиш жараёнида ўтказилиши керак бўлган ҳисобий сувнинг сарфи, унинг ушбу гидротехника иншооти учун лойиҳалаштирилаётган сув омборлари ёки мавжуд сув омборлари томонидан ўзгартирилишини ва дарё ҳавзасидаги хўжалик фаолияти натижасида юзага келадиган оқимларни шакллантириш шартларининг ўзгаришини трансформациясини ҳисобга олган ҳолда, ушбу ШНҚнинг 25-бандига мувофиқ олинган ҳисобий максимал сарф асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||||
Ҳисобий ҳолатлар | Гидротехника иншоотининг синфидан келиб чиқиб, ҳисобий максимал сув сарфларини Р, фоиз ортиши йиллик эҳтимоллиги | |||
I | II | III | IV | |
Асосий | 0.1 | 1.0 | 3.0 | 5.0 |
Текшириладиган | 0.01* | 0.1 | 0.5 | 1.0 |
* ШНҚ 2.01.14-21 га мувофиқ тўғрилашни ΔQ1 ҳисобга олиш керак. | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Асосий ҳисобий ҳолат учун ҳисобий сув сарфини ўтказиш юқори бьефнинг сув оқимининг нормал сатҳида фойдаланилган сув ташлаш иншоотлари тўлиқ очиқлигида таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий ҳисоблаш ҳолати учун ҳисобий сув сарфини ўтказиш, юқори бьефнинг нормал димланган сатҳида сув ташлаш иншоотлари (ГЭС барча турбиналари ва уларни фойдаланишида нормал тартибда бошқа сув ўтказиш иншоотлари) орқали улар тўлиқ очилганда таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий ҳисобий ҳолатга мос келувчи юкланишлар ва таъсирларни, асосий бирикмалар таркибида мазкур ШНҚга мувофиқ ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий ҳисобий ҳолат учун сув сарфларининг ўтказиш, тартибга солинмайдиган сув ташлаш иншоотларидан (затворсиз), НДСдан фарқ қиладиган юқори бьеф даражаларида ҳам амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНДС дан юқори даражаларга мувофиқ келадиган юкламалар ва таъсирлар уларнинг асосий бирикмалари таркибида ҳамда сув тошқинларига қарши курашишга мўлжалланган гидротехника иншоотлари учун уларнинг махсус бирикмалари таркибида техник — иқтисодий асосланганда ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Текшириш-ҳисоблаш ҳолати учун ҳисобий сув сарфини ўтказиш гидроузелнинг барча сув ўтказиш иншоотлари, шунингдек сув ташлаш иншоотлари, ГЭС гидротурбиналари, сув таъминотининг суғориш тизимларининг сув йиғиш иншоотлари, балиқ ўтказиш иншоотлари ва захира сув ташлаш иншоотлари томонидан техник-иқтисодий асосланган ЖДСда таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, агар асосий ҳисобий ҳолати учун сув сарфларини ўтиши юқори бьефнинг сув сатҳларида ΔН катталигига НДСдан юқори бўлганда амалга оширилиши, текшириш ҳисоб-китоб ҳолатининг максимал сув сарфи трансформацияси ЖДС — (НДС + ΔН) белгилар атрофида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув тошқинининг энг кўп миқдорини қисқа вақтда ўтишини, максимал ҳисобий текшириш сарфини ўтказишни ҳисобга олиб қуйидагиларга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС электр энергиясини ишлаб чиқишини камайишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув истеъмолчилари объектларида авария ҳолатларига олиб келмайдиган сув олиш иншоотларининг нормал ишлашининг бузилишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий гидротехника иншоотларни ишончлилигини пасайтирмайдиган, захира сув туширгичларни бузилишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув қувурларини бузилишига олиб келмайдиган ўзгарувчан тартибларда ёпиқ кўндаланг кесмали қувурлар орқали сувнинг ўтишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув тошқини ўтганидан кейин оқибатлар бартараф этилиши мумкин бўлган, асосий иншоотлар, турар жой ва корхоналар ҳудудларини бузилишига таҳдид солмайдиган, гидроузелнинг қуйи бьефининг ўзан ва қирғоқ ёнбағирларининг ювилишига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТекшириш ҳисобий ҳолатига мос келадиган юклар ва таъсирлар ушбу ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ юкланишларнинг махсус бирикмасининг таркибида ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Гидроузеллар каскадли жойлашган дарёларда лойиҳалаштирилаётган гидроузел учун ҳисобий максимал сув сарфи унинг синфи, каскадда жойлашуви, НДС ва ЖДСда юқорида жойлашган гидроузелнинг сув ўтказиш қобилияти, шунингдек каскаднинг гидроузеллари ва сув омборларидан фойдаланиш режими, юқори беъфнинг гидроузелга туташган қисмларида қўшимча ён томондан оқиб келиш ҳажмини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКаскадда жойлашган гидроузел иншоотларининг синфидан қатъий назар, асосий ҳисобий ҳолатида сув сарфининг ўтиши қуйи жойлашган гидроузелнинг асосий гидротехника иншоотларини нормал фойдаланишини бузилишига олиб келмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | |||
Каскадда лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг жойлашиши | Лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг синфи мавжуд гидроузел синфидан юқори бўлганда | Лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг синфи мавжуд гидроузелнинг синфига тенг бўлганда | Лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг синфи мавжуд гидроузел синфидан паст бўлганда |
Лойиҳалаштирилаётган гидроузел мавжуд гидроузелдан пастда жойлашганда | Асосий ва текшириш ҳолатлари учун сув сарфи лойиҳалаштирилаётган гидроузел синфига мувофиқ қабул қилинади | Асосий ва текшириш ҳолатлари сув сарфлари лойиҳаланаётган гидроузелнинг синфига мувофиқ асосий ва текшириш ҳолатлари учун мавжуд гидроузел орқали ўтказиладиган асосий ҳисоб-китоб ҳолати сув сарфлари ва гидроузеллар орасидаги ҳудудида ён томон оқим харажатлари йиғиндисига тенг деб қабул қилинади | |
Лойиҳалаштирилаётган гидроузел мавжуд гидроузелдан юқорида жойлашганда | Асосий ва текшириш ҳолатларининг сув сарфи лойиҳалаштирилган гидроузел синфига мувофиқ қабул қилинади. Мавжуд гидроузелнинг ўтказиш қобилияти лойиҳалаштирилаётган гидроузел орқали ўтказиладиган асосий ҳисобий ҳолат харажатлари ва мавжуд гидроузелнинг жавобгарлик даражасига жавоб берадиган асосий ва текшириш ҳолатлари учун гидроузеллар орасидаги участкада ёнлама оқим харажатлари йиғиндисига мувофиқлаштирилиши керак | Асосий ва текшириш ҳолатларининг сув сарфлари лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг муҳимлик даражасига мувофиқ қабул қилинади | |
Изоҳлар: 1. Мавжуд гидроузел — илгари ишга туширилиши мўлжалланган гидроузелни тушуниш лозим. 2. Уч ёки ундан ортиқ гидроузеллардан иборат каскадлар учун ушбу жадвалда келтирилган жараён, дарёнинг юқоридан пастга қараб ҳар бир жуфт гидроузеллар учун кетма-кет бажарилиши керак. | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. I — III синфдаги доимий гидротехника иншоотлари учун қурилиш жараёнидаги вақтинчалик фойдаланиш даврида, сув сарфининг ҳисобий максимал қийматларидан ошиб кетишнинг йиллик эҳтимолликларини ишга тушириш мажмуаси гидротехника иншоотларининг синфига кўра мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг вақтинча фойдаланиши чекланган муддатини ҳисобга олган ҳолда, ишга тушириш мажмуаси учун қабул қилинган сувнинг максимал сарфини техник-иқтисодий асослаш билан камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ушбу давр учун максимал сув сарфини ошиб кетиши эҳтимолини ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Вақтинчалик гидротехника иншоотларини лойиҳалашда, ҳисобий максимал сарфлар асосий ҳисобий ҳолат учун гидротехника иншоотининг синфи ва фойдаланиш муддатига кўра белгиланган йиллик ошиб кетиш эҳтимоли (таъминланганлик) дан келиб чиқиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, IV синфдаги вақтинчалик гидротехника иншоотлари учун ҳисобланган максимал сув сарфидан ошиб кетишнинг йиллик ҳисобий эҳтимоли қуйидагиларга тенг деб қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш муддати:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 йилгача бўлганда — 10 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 йилдан ортиқ — 5 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII синфдаги вақтинчалик гидротехника иншоотлари учун эса:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш муддати:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 йилгача бўлганда — 10 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 йилдан ортиқ — 3 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Қурилиш даврида музларнинг тўпланиш ва тиқилиш ҳодисалари юзага келиши сабабли сув сатҳининг кўтарилиши эҳтимолини инобатга олган ҳолда ҳисобий сув сатҳини танлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Комплекс гидроузел таркибига кирмайдиган кичик ва микро ГЭСлар учун ҳисобланган максимал сув сарфлари асосий ҳисобий ҳолат учун ушбу ШНҚнинг 26-бандига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув тошқини даврида кичик ГЭСларда электр энергияси ишлаб чиқаришнинг тўхтатилишига техник-иқтисодий асос бўлганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Тўғонлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Тўғоннинг тури ва конструкцияси унинг функционал мақсадига, муҳандислик-геологик, топографик, гидрологик ва иқлим шароитларига кўра ҳудуднинг сейсмиклигини, гидроузелнинг тўпланиши, ишларни ишлаб чиқаришини ташкил этиш чизмасидан келиб чиқиб, маҳаллий қурилиш материаллари мавжудлиги, қурилиш муддатлари ва тўғоннинг фойдаланиш шартларини ҳисобга олиб, вариантларни техник-иқтисодий таққослаш асосида танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Грунт материаллардан бўлган тўғонлар гидроузелнинг босимли юзасининг ёпиқ қисмлари учун қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон тўғонлардан асосан қояли пойдеворга эга бўлган устунлар ва гидроузелларнинг босимли юзасининг сув тушириш майдонлари учун фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Қояли даралар шароитида геологик шароитларга боғлиқ ҳолда тўғон створида аркали тўғонлар, фазовий ишлайдиган бетонли гравитация тўғонлар ва грунт материаллардан тўғонлар қуриш имкониятларини кўриб чиқиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Бетон ёки темир-бетон тўғонлар турини танлашда турли енгиллаштирилган ва технологик конструкцияларни қўллаш мақсадга мувофиқлиги кўриб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, кенгайтирилган чокли ва бўшлиқли гравитацион тўғонлар, контрфорсли тўғонлар, кам цементли зичланган бетондан қурилган тўғонлар ҳамда ГЭС биноси билан бирлаштирилган тўғон конструкциялари киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Дамбаларнинг конструкциясини танлашда тўкма грунтли гидротехника иншоотларига устунлик бериш лозим (агар бу ҳимояланган ҳудудни қўшимча сув босишига олиб келмаса).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Гидроэлектр станциялари, гидротўплаш электр станциялар, насос станциялар, кичик ва микро гидроэлектр станциялар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Гидроэлектр станциялар, гидротўплаш электр станциялар ва насос станциялар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Гидроэлектр станциялар, гидротўплаш электр станциялилари ва насос станциялари бинолар турини танлаш вариантларнинг техник — иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида ва қуйидагиларни ҳисобга олиб амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстанциянинг, унинг асосий ва ёрдамчи ускунасининг юқори самарадорлиги ишини таъминлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотлари ва ускуналар ишининг ишончлилигини, қулай доимий ва вақтинчалик фойдаланишни таъминлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншооти ва танланган технологик ускуна босимининг қийматини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидроузелдаги станция биносининг ҳолатини ва асосий таянч иншоотларнинг турини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпойдевор грунтларининг кўринишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш-монтаж ишлаб чиқариш ва таъмирлаш-тиклаш ишларини шартлари ва усулларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Ўзанли ва тўғонолди ГЭС ларнинг биноларини лойиҳалашда, сув ташлаш иншоотлари (ер усти ёки ер ости босимли сув ташлагичлар билан) мумкин бўлган турдаги гидроагрегатлар билан тўпламларни бирлаштирилган ва бирлаштирилмаган вариантларини кўриб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС биноси тор дарада жойлашган тоғли шароит учун гидроагрегатларнинг икки қаторли жойлашувини қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДеривацияли ГЭСлар учун жиҳозлар хонасининг ер устида ёки ер остида, гидроагрегатларнинг турли жойлашуви (бир ёки икки қаторли) билан алоҳида турган биноларни лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. ГЕС, ГТЭС ва НС биноларининг қурилиш гидротехника қисмининг таркибий ечимлари бинони ҳарорат чўкиш чоклари билан ажратилган агрегат секцияларга ажратиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгрегат секцияларининг ўлчамлари агрегатларнинг габарит ўлчамларига, пойдевор грунтларининг турига ва бинонинг қурилиш қисмининг конструктив ечимига кўра белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехник-иқтисодий асосланганда, ГЭС, ГТЭС ва НС биноларининг сув ости қисмини ҳар қандай асослар учун бўлинмайдиган конструкцияда қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМонтаж майдонини станциянинг асосий биносидан ҳарорат ёки ҳарорат-чўкиш чоклари билан ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Монтаж майдонининг ўлчамлари минимал қабул қилиниши ва битта монтаж агрегатни жойлаштириш ва бош кучайтирувчи трансформаторнинг ҳисоб–китоб билан танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, монтаж ишлари учун ускуналар хонасининг бир қисмини ишлатиш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости биноларида ер юзидаги майдонлардан фойдаланиш ҳисобига монтаж майдонини камайтириш имкониятини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. ГТЭСларда агрегатларни босимли сув қувурларининг устуни (створи)да жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГТЭС биноси қояли бўлмаган пойдеворда жойлашганда, қурилиш ва фойдаланиш даврларда қияликларнинг барқарорлигини таъминлаши, босимли қувурлар ётқизилган табиий ёнбағирларини энг кам кесиш билан станцияларнинг тўплами ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. ГТЭС ҳавзаларини лойиҳалашда, суткалик тўплаш тўплаш даврига эга юқори ҳавзада, уларнинг интенсив ишлатилиши ва тўлдирилиши режимини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗарур бўлган ҳолларда, фильтрацияга қарши ва дренаж қурилмалари билан таъминлашни керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. ГЭСнинг сув қабул қилиш жойларида чиқиндини ушлаб қолиш панжараларини, авария-таъмирлаш ва таъмирлаш затворларини ўрнатиш учун тирқишларни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПанжаралар музлашдан ва муз парчалари билан тиқилиб қолишдан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСўрувчи қувурларнинг чиқиш тешикларида кўчма таъмирлаш затворларини ўрнатиш учун тирқишлар ташкил этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Бириктирилган ГЭС биноларида, кириш жойида, босимли сув ташлагичлар учун чиқиш жойларида асосий, авария-таъмирлаш ва таъмирланадиган затворларни ўрнатиш учун тирқишлар мосламасини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗатворларни жойлашган жойини сув туширгичларнинг тўплами, тури ва конструкцияларидан келиб чиқиб аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. ГТЭС ва НС нинг юқори ҳавзаларининг сув қабул қилиш жойлари авария-таъмирлаш затворлари тўсиладиган панжараларни ўрнатиш учун тирқишларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПанжараларнинг тирқишлари, таъмирлаш затворларининг тирқишлари билан бирлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. НС учун чиқиш тешикларида авария-таъмирлаш затворлари ёки сифонларни ўрнатилишини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Ёпиқ ёки босимсиз деривация мавжуд бўлганда, уни текшириш ва таъмирлаш учун бўшатиш имкониятини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗатворлар билан тўсиладиган сув ўтказиш иншоотларини тўғри бурчакли тешикларининг ўлчамлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Чуқур сув қабул қилгичли ГЭСнинг ёпиқ деривацияларида панжараларни механик ёки гидравлик тозалаш билан чиқиндиларни ушлаб турувчи панжарани сув қабул қилгич узунлиги бўйича жойлашиш вариантларини кўриб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. ГЭС, ГТЭС ва НС биноларининг сув ости қисмининг ўлчамлари агрегатнинг оқар қисми ўлчамларидан, асосий ва ёрдамчи ускуналарни жойлаштириш ва улардан фойдаланиш бўйича технологик талаблардан келиб чиққан ҳолда, шунингдек қурилиш конструкцияларининг ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда минимал даражада бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. ГЭС биносида (ГТЭС, НС) ишлаб чиқариш, хизмат ва ёрдамчи хоналарнинг ўлчамлари сув ости қисми ўлчамларини ошишига олиб келмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁрдамчи хоналарни жойлаштириш учун оқим қисми устидаги мавжуд бўлган ҳажмлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС, ГТЭС ва НС биносининг сув ости қисмининг конструктив элементлари барча агрегат бўлимлари бўйича бирлаштириш (унификация) қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Турбина камераларини текшириш ва таъмирлаш учун бинонинг сув ости қисмида чиқариш ва кириш қувурлари, хизмат галереялари, юриш йўллари, йўллар ва лифтлар (12 m ва ундан ортиқ чуқурликда) лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГалереянинг бошида ва охирида бошқа хоналардан ажратилган ва зинапоя катакларига эга бўлган чиқишлар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Зинапоя катагининг юқориси қуйи бьефнинг максимал ҳисобий сув сатҳидан 0,5 m баландликда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГалереяларни сув босишини олдини олиш учун герметик люклар ёки эшиклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. НС, тўғон олди ва деривацион ГЭС ва ГАЭСларнинг босимли сув қувурлари очиқ пўлатдан тайёрланган ҳолларда, станция биноларини қувурларнинг тўсатдан бузилиши оқибатларидан ҳимоя қилиш бўйича чоралар (очиқ темир-бетон, темир-пўлатли бетон ва туннель сув қувурлари бундан мустасно) кўрилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Тоғли ҳудудларда ГЭС, ГТЭС ва НСларини лойиҳалашда ер ости ёки очиқ турдаги деривацияли ва турбинали сув қувурларини танлаш техник-иқтисодий таққослаш билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Ёрдамчи ишлаб чиқариш учун мўлжалланган бинолар, (мой хўжалиги бинолари) агар махсус талаблар бўлмаса, ер юзасига олиб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Ер ости гидротехника иншоотларини лойиҳалашда, транспорт галереялари ёки шахталар орқали ер усти билан алоқа ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГалереялар ва шахталар орқали ускуналар, материалларни механизациялашган тарзда ташиш ва хизмат кўрсатувчи ходимларни ташиш амалга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Хизмат кўрсатувчи ходимлар учун ер юзига чиқишни таъминлайдиган пиёда йўллари ёки зинапоялар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Транспорт галереялари ва шахталар монтаж майдонига яқин жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКабель коммуникациялари транспорт шахталари ва галереялари билан бирлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Қуйи бьефдаги барча сув сатҳларида сув чиқариш туннелининг гидравлик режимини фақат босимли ёки босимсиз ушлаб туриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Сувни олиб кетувчи туннелда, тўғри асосланган ҳолда сувни босимли режимдан босимсиз режимга ўтиш ёки аксинча босимсиз режимдан босимлига ўтиш қисқа муддатларга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Олиб кетувчи босимсиз туннеллар ҳар қандай иш ҳолатларида ҳаво билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Насос станцияларини лойиҳалашда сувни берилган ҳажмда ва сув таъминоти тизимининг барча иш тартиблари учун сув юбориш жадвалларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Сувни юбориш ҳажми ва жадваллар тизимнинг сув хўжалиги баланси томонидан қуйидагиларни ҳисобга олиб белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлойиҳалаштирилаётган тизимнинг ҳисобий параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув таъминоти манбасининг гидрологик параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув сақлаш жойидан пастда жойлашган сув оқимида зарур сув сарфлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Насос станциясида захира агрегатлари сонини сув юборилишининг ишончлилиги тоифасига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Катта қувватли (10 — 15 минг kW дан ортиқ) насос станциясининг иш режимини белгилашда уни энергия тизими қувват ростлагичининг истеъмолчиси сифатида ишлатиш, ҳамда турбина режимида (қисман ёки тўлиқ қувватда) ишлаш имкониятларини кўриб чиқиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Насос станцияларининг сув чиқариш иншоотларини лойиҳалашда оқимнинг тарқалиши, қайта тақсимланиши ва сув оқими тезлигининг пасайиши билан сувнинг каналга силлиқ чиқиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Сувни чиқариш иншоотида қувурларни каналдан автоматик равишда узилишини таъминлайдиган ускунани ўрнатишни лозим (тескари клапанлар, затворлар, вакуумни бузиш клапанлари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Кичик ва микро ГЭС лар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Ўрнатилган қуввати 5 MW гача бўлган ГЭСлар кичик ГЭСларга, ўрнатилган қуввати 0,5 MW гача бўлган ГЭСлар эса микро ГЭСларга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Кичик ГЭСларни иккита турга ажратиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказлаштирилган энергия таъминоти тизимида ишлайдиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергия тизимидан ажратилган, энергия истеъмолчиларининг энергия таъминотини таъминлайдиган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭнергия тизимидан ажратилган кичик ГЭСлар учун н қувватни энерго-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМикро ГЭСлар алоҳида истеъмолчини (истеъмолчиларни) энергия таъминоти учун ишлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Комплекс гидроузел таркибида қуриладиган кичик ГЭСларни лойиҳалашда, уларнинг иш тартибини асосий сувдан фойдаланувчилар билан боғлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Кичик ва микро ГЭСларни лойиҳалашда қуйидаги талабларни инобатга олган бирлаштирилган (унификацияланган) лойиҳаларни кенг қўллаш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкичик ва микро ГЭСларнинг техник тавсифларини, ускуналарини ва қурилиш қисмларини максимал турларга ажратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик ускунанинг юқори завод тайёргарлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиндустриал қурилиш конструкциялари ва буюмлари, маҳаллий (грунтли ва тошли) материаллардан кенг фойдаланишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуналар ва конструкцияларни автомобилли ва занжир (гусеница)ли кранлардан фойдаланиб монтаж қилишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Кичик ва микро ГЭСлар максимал даражада автоматлаштирилган, масофадан бошқариладиган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Кичик ва микро ГЭСларнинг ускуналар хонасининг ўлчамлари технологик ускуналарни жойлаштириш шартларидан келиб чиққан ҳолда минимал даражада белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУскуналарни монтаж қилиш жараёни учун очиқ монтаж қилиш майдонларини ва ечиб олинадиган томли майдонлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Кичик ва микро ГЭС сув қабул қилувчилари авария-таъмирлаш затворлари ва чиқиндиларни ушлаб қолувчи панжаралар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚуйи бьеф томонида, сув қабул қилувчиларининг чиқиш жойларида кўчма тўсиқни таъмирлаш учун тирқишлар ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвария-таъмирлаш затворларини сув қабул қилгичга ўрнатишдан кўра қуйи бьеф томонидан ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Кичик ГЭСларнинг деривация сув қувурлари ер усти ва ер остида бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМикро ГЭСларнинг деривация сув қувурлари очиқ каналлар, лотоклар ёки қувурлар кўринишида ер устида жойлаштирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Кичик ГЭСлар каскадининг асосий (энг катта) тартибга солувчи станцияси дарёнинг юқори қисмига жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Сув ташлаш, сув тушириш ва сув чиқариш иншоотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Сув ташлаш, сув тушириш ва сув чиқариш иншоотлари қуйидаги функцияларни бажариш таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) сув ташлаш иншоотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори бьефда лойиҳада белгиланган сув сатҳидан ошиб кетмасликни олдини олиш учун тошқинларни ва ёмғирли тошқинларни сув сарфларини ҳамда бошқа фойдаланилмайдиган сув сарфларини ўтказиб юбориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуз, майда муз бўлакларини, чиқиндиларни ва бошқа юқори оқимдан қуйи оқимга сузадиган буюмларни чиқариб ташлаш (агар бу талаб гидроузелнинг фойдаланиш шартларига тўғри келса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) сув тушириш иншоотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув омборларини ёки канални тўлиқ ва қисман бўшатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув тубидаги чўкиндиларни ювиб ташлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) сув чиқарувчи иншоотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувни сув омборларидан ёки каналлардан чиқариб юбориш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур гидротехника иншоотларини ёки уларнинг бир қисмини гидроузел таркибига киритилиши гидроузелнинг аниқ шартлари ва вазифасига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув ташлаш, сув тушириш ва сув чиқариш иншоотларининг турларини иншоотнинг функционал йўналтирилганлигига, муҳандислик-геологик ва бошқа шароитларга қараб вариантларни техник-иқтисодий таққослаш асосида танлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБитта гидротехника иншоотида турли функцияларнинг бирлаштирилишини ушбу ШНҚнинг 9-бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув ташлаш иншоотларининг турини танлашда ер усти гидротехника иншоотларига устунлик бериш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Сув ташлаш, сув тушириш ва сув чиқариш иншоотларини лойиҳалашда қурилиш давридаги сув сарфини ўтказиб юбориш учун улардан фойдаланиш имкониятини кўриб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Сув ташлаш иншоотлари тешикларининг тури, сони ва кўндаланг кесим ўлчамларини танлаш сувнинг ҳисобий сарфини ўтказиб юбориш талабларидан келиб чиқиб амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТекширув ҳисобий ҳолат учун ҳисобланган сув сарфининг ўтиши ушбу ШНҚнинг 27-бандига мувофиқ таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Затворлар билан тўсиб қўйиладиган сув ўтказадиган иншоотларнинг тўғри бурчакли тешикларининг оралиғини (кенглигини) ва баландлиги мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Сув ташлаш, сув чиқариш иншоотларининг қуйи бьефида солиштирма сув сарфини белгилаш, уларнинг конструкциясини танлаш, бьефларни сув ўтказгич конструкциялари, рисбермалари, қирғоқларни маҳкамлаш конструкцияларини, алоҳида ва туташтирувчи деворларни танлаш махсус гидравлик ҳисоблар асосида вариантларни техник-иқтисодий таққослаш билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий гидротехника иншоотлари учун математик моделлаштириш ва/ёки гидравлик модель тадқиқотлари асосида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Сув чиқариш иншоотларининг умумий тузилиши (компоновка қилиниши) ва лойиҳалашда уларнинг қуйи бьефи билан ўзаро боғлиқлигини танлашда гидроузел иншоотларининг пойдеворларини хавфли ювилиб кетилишидан, ГЭС биноларини тушадиган оқимлардан ҳимоя қилиш ва ушбу иншоотлардан фойдаланиш учун ноқулай бўлган канал деформацияларини олдини олишни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув ташлаш иншооти элементлари учун гидродинамик таъсирларни, оқим катта тезликлар билан оқиб ўтганда кавитация ва чўкиндилар билан ишқаланиш ҳодисаларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Сув оқими тезлиги 15 m/s дан ортиқ бўлган сув ташлаш иншоотларини ва қуйи бьефда маҳкамлагичларни лойиҳалашда оқим қисмининг геометрик шакллари кавитация бўлмаслигини таъминлайдиган тарзда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Агар ушбу ШНҚнинг 84-банди талабларини таъминлашнинг имкони бўлмаса, мумкин бўлган вакуумни вужудга келиши зонасига ҳаво етказиб беришни, кучайтирилган мустаҳкам бетондан фойдаланишни, ҳимоя қопламаларини ёки металл қопламани ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Босим 50 m дан ошганда, ёпиқ сув ташлагичнинг оқимга тушувчи юзаларини кавитация эрозиясидан ҳимоялаш ёки сув оқимининг пастки бьефга туташиши шароитларига кўра, кинетик энергияни оралиқ сўндириш талаб этилганда, шунингдек сув ташлаш йўлагининг бутун кесимини оқим билан тўлдириш ёки сув ташлаш миқдорини тартибга солишда режимларнинг ўзгаришини истисно қилиш зарур бўлганда, гидротехника иншооти ичида энергияни сўндирувчи сув ташлагичларни қўллашни кўриб чиқиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Асосий ҳисобий ҳолат учун қабул қилинган сув ташлаш конструкциялари ва уларнинг юқори ва қуйи бьефлари билан бирикиш элементлари қуйидагиларга текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтекшириладиган ҳисобий ҳолатга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ташлашнинг бир оралиғи (сув чиқарилиши, сув туширилиши) тўлиқ очилган ҳолатда, қолган қисми ёпиқ ва ГЭСнинг нормал ишлашига (белгиланган қувватнинг 80 фоизи).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС мавжуд бўлмаганда, қуйи бьефнинг даражасини, санитар-техник талабларга мувофиқ минимал йўл қўйилган даража сифатида қабул қилиниши, бунда ушбу ШНҚнинг 27-банди талабларига риоя қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Сув ташлаш иншоотларини (сув чиқариш, сув тушириш) лойиҳалашда затворларнинг манёвр қилиш схемалари чизмаларини ишлаб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, тавсия этилган затворларнинг манёвр қилиш схемалари пастки бьефда иншоотларни ва уларга туташган ўзан ҳудудларини ювилишдан ҳимоя қилиш бўйича қўшимча чора-тадбирларни амалга ошириш заруриятини келтириб чиқармаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Гидроузел комплекси умумий тузилишида (компоновка қилинишида) юқори ва қуйи бьефда қурилиш сарфини ўтказиш учун ва унинг таркибига кирадиган иншоотлардан (ГЭС, сув йиғиш иншоотлари, сув қабул қилиш иншоотлари) фойдаланишда қийинчилик туғдирмайдиган гидравлик шароитларни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Сув ташлаш, сув тушириш ва сув чиқариш иншоотларни лойиҳалашда асосий ва авария-таъмирлаш затворларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Асосий сирт затворлари олдида, фойдаланиш ва қурилиш чуқур сув ташлаш иншоотларининг асосий затворлари олдида, сув чиқариш ва сув тушириш иншоотларида авария-таъмирлаш затворларини инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Доимий чуқур сув ташлагичларга киришни бўшатишнинг иложи бўлмаганда, бош қисмининг кириш қисмида асосий ва авария-таъмирлаш затворларидан ташқари (масалан, қия ёпилган) таъмирлаш затворлари ҳам ўрнатиш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Бир хил тешиклари бир нечта бўлган сирт сув ташлагичларда кўчма авария-таъмирлаш (таъмирлаш) ясси затворларидан фойдаланишга йўл қўйилади: уларнинг сони тешиклар сонидан кам бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Чуқур сув ташлагичлар остоналари қуйи бьеф сатҳидан пастда жойлашган бўлса, сув ташлагич чиқиш кесимида кўчма таъмирлаш затворларини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Затворлар ва кўтариш механизмларининг турларини танлашда баҳорги тошқинлар ва ёмғир тошқинларининг ўсиш тезликларини, бьефларнинг туплаш қобилиятини, шунингдек қуйи бьефда турбиналарнинг бир қисми ёки барча ГЭСларнинг тўсатдан ўчиши ҳолатида минимал сув сарфини таъминлаш зарурлигини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Йирик ясси затворли чуқур сув ташлаш мавжуд бўлганда (майдони 30 m2 дан ортиқ) ва сарфлар битта сув ташлаш тешигининг ўтказиш қобилиятидан сезиларли даражада кам бўлган тез-тез сув ташлашни амалга ошириш зарур бўлганда, сегментли ёки телескопик затвор билан жиҳозланган махсус сув чиқариш тешиги қурилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Сув тўплаш иншоотлари ва тиндиргичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Сув тўплаш иншоотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Сув тўплаш иншоотлари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС, ГТЭС ва НСларнинг сув қувурлари, суғориш тизимларининг магистраль каналлари ва бошқа сув фойдаланувчиларга узлуксиз сув жўнатишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув қувурларига ва каналларга режали кўрикдан ўтказишда, фойдаланиш тартибига мувофиқ таъмирлаш ва авария содир бўлганда уларга сув беришни тўхтатишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув қувурлари ва каналларга сингиб кетган чўкинди, сузиб юрувчи предметлар ва чиқинди, ёғоч қисмлари, муз, муз парчалари тушишидан ҳимоя қилиш учун ушлаб қолиш тўсинлари, чиқиндини ушлаб қолувчи панжаралар, тўсадиганлар, майда музларни ўтказувчи жойлар, остоналар, ювувчи галереялар, чўктиргичлар билан таъминлаш, шунингдек сувдан чиқиндиларни олиб ташлаш бўйича чора-тадбирлар ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Моллюскалар личинкалари тўпланган жойларда (агар моллюскаларни йўқ қилиш бўйича чоралар кўзда тутилмаган бўлса) сув олишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосимсиз деривацияли сув қувурлари бўлган ГЭСларда майда музларни турбиналар орқали ўтказишни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Кафолатланган сув олиш шартлари дарё ва канал майдонини ўрганилганлиги, фойдаланиш жараёнида каналнинг деформациясининг прогноз қилинган ҳисоб-китоблари, тартибга солинган каналнинг режалаштирилган шаклларини мақбул белгилаш асосида аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Сув олиш иншоотининг таркиби, конструкцияси ва тўплами унинг мақсадига мувофиқ ва сув қувурининг турига, фойдаланиш шароитларига, табиий шароитларга, сув ҳавзаси ва сув оқимининг гидрологик тартибига, қирғоқларнинг морфологиясига кўра танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Кириш қувурларига ҳаво киришини олдини олиш ва босим йўқотишларини минималлаштириш билан сув таъминотини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув қабул қилувчи иншоотни таъмирлаш ёки тозалаш учун ҳар қандай бўлимни ўчириш имкониятини таъминлаш мақсадида бир нечта бўлимдан иборат қилиб лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Сув омборларидан ичимлик суви олишда қирғоқ чизиғининг қайта ишланиши, уларни жойлаштириш мумкин бўлган жойларда сувнинг ҳақиқий ва прогноз қилинаётган сифати, аэрация ва сув сатҳи оқимларининг интенсивлиги, шунингдек ер усти оқимларидаги биомасса, шу жумладан сув ўтларининг миқдорий таркиби ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Сув тўплаш турини танлаш дарёдаги сув сатҳи ва лойиҳалаштирилган магистраль каналда талаб қилинадиган даражаларга қараб, топографик, гидрологик ва геологик шароитларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Сув олиш створида дарёдаги сув сатҳининг каналдаги сув сатҳидан баландлиги етарли бўлмаганда тўғонли сув олишни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғонли сув олиш жойини насос станциялари орқали механик сув кўтарувчи сув олиш мосламасига алмаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Дарёда табиий ҳолатдаги максимал сув сарфининг қиймати мазкур ШНҚнинг 26-банди талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобий сув сатҳи сифатида қуйидагилар қабул қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғонсиз сув олишда — маиший ёки юқорида жойлашган сув омбори томонидан бошқариладиган, ўзан жараёнларини ҳисобга олган ҳолда асосий ҳолатдаги максимал сув сарфининг ҳисоблангандаги сув сатҳи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғонли сув олишда — текшириш ҳисобий ҳолатига мос келадиган ҳисобланган максимал сув сарфи ўтказишда юқори бьефдаги сув сатҳи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Ўзини-ўзи тартибга солувчи сув қувурларнинг сув қабул қилиш жойларида авария-таъмирлаш затворлари ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Сирт сув олишли сув қабул қилгичларда босимли деривацияли чуқурлардан тўлиқ ўтувчи каналга фақат таъмирлаш затворларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Ўзини-ўзи тартибга солмайдиган сув қабул қилиш жойларида (босимсиз сув қувурларининг чуқур сув қабул қилиш жойларида) босим остида узлуксиз тартибга солиш учун мослаштирилган ва кўтариш механизмлари билан жиҳозланган асосий затворларни, шунингдек авариявий-таъмирлаш затворларни лойиҳалаш ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Сув қувурларига тушадиган чўкиндиларининг кириб келишидан ҳимоя қилиш учун оқимнинг юқори қатламларидан сув олинишини таъминлаш, шунингдек сув қабул қилгичга кириш қисмида қуйидагиларни таъминлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтубида ювиш тешиклари бўлган баланд остоналар мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқия йўналган туб остонаси ва экран деворлари мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув қабул қилгич чўмичлар, оқим-бошқарувчи қалқонлар ва шпорлар ўрнатилганлигини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтартибга солиш ва тузатиш иншоотларини қуришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилган сув олиш гидроузелларидан фойдаланиш шароитларида текширувдан ўтган бошқа тадбирларни ўтказиш имконияти мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Катта бўлмаган қувватли манбадан сув олиш иншоотларининг конструкцияси ва ўлчамлари шамол томонидан манбага олиб борадиган, сув оқимида ҳаракатда бўлмаган сув ёки чўл-дашт ўсимликларининг ҳаракатланиши шароитида уларнинг нормал ишлашини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Агар турбиналар орқали муз ва майда муз бўлаклари ўтишининг имконияти бўлмаса, сув оқимининг муз, майда муз парчалари ва фойдаланиш шароитларидан келиб чиқиб, қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув оқимининг тегишли ҳарорат ва тезлик тартиблари мавжуд бўлганда юқори бьефда муз қопламининг шаклланиши учун шароит яратишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори бьефда майда муз бўлакларини ва устки музни ушлаб қолишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбош тармоқда майда муз бўлакларини ва устки музни тўғон орқали чиқариб ташлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори бьефда майда муз бўлакларини ушлаб туриш имконияти бўлмаганда, шунингдек қуйи бьефда майда муз бўлакларининг тўсиб қўйилиши хавфи мавжуд бўлганда, каналда ёки босимли ҳавзадаги майда муз бўлакларини туширадиган иншоотлари орқали майда муз бўлакларини туширишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Майда муз бўлакларини ва музни қуйи бьефга тўкишда, шунингдек тўсиқлар пайдо бўлишининг олдини олиш учун зарур сарфларни ўтишини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Сув олиш иншоотлари, олинадиган сувнинг тегишли равишда тозаланишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунинг учун гидроузел таркибида чиқиндиларни тутиб оладиган ва чиқиндиларни ушлаб қоладиган иншоотлар ва қурилмалар — тиндиргичлар, шағал ва қум ушлагичлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Сув олиш иншоотларини лойиҳалашда ушбу ШНҚнинг 10-боби талабларига риоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Тиндиргичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Чиқиндиларни тутиб оладиган ва чиқиндиларни ушлаб қоладиган иншоотлар ва қурилмалар қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйириклиги техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланган қийматдан ошиб кетадиган чўкинди зарраларини чўктириш ёки тутиб олиш йўли билан сувни тозалашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув таъминлаш жадвалларига биноан сув қувурларига тозаланган сувни узлуксиз узатишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиғим камераларида ётган чўкиндиларни бартараф қилишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧиқиндиларни тутиб оладиган, чиқиндиларни ушлаб қоладиган иншоотлар ва суғориш тизимларини қурилмалари қуйидаги талабларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуғориш тармоғига фақат суғориш тизимини лойқаланишдан ҳимоя қилиш бўйича лойиҳада қабул қилинган чора-тадбирлар билан рухсат этилган миқдорли ва йирик бўлган ўша чўкиндиларни ўтказиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиллиқланмаган каналларнинг ювилиб кетилишига олиб келмайдиган сувнинг тозалик даражасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқулай шароитларда сиғимда ётган чўкиндиларни гидравлик ювиш имкониятини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Дарёларнинг ўрта ва қуйи оқимларида сув олиш кўпайганда, чўккан оқизиқларни тиндиргичлардан дарёга оқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай шароитда тиндиргичлар чўкиндиларни чиқиндихоналарга чиқариб ташлаш имкониятини ҳисобга олган холда лойиҳаланиши, бунда уларни харита кўринишида жойлаштириш ва қишлоқ хўжалигида фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧиқиндихоналар остидаги грунтнинг унумдор қатлами олиб ташланиши ва рекультивацияда ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Суғориш тизими каналларидаги тиндиргичларни ҳисоблаш лойқалиги йиллик ўртача бўлган лойқа чўкиндилар таркиби учун амалга оширилади, кейинчалик лойиҳалаштирилган тиндиргичнинг лойқалиги максимал бўлган йил бўйича ишлаш қобилияти каналнинг иш режимларини ҳисобга олган ҳолда текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Тиндиргич жойлашувини бош гидроузел чегаралари ёки магистраль каналларида танлашда қуйидагиларни ҳисобга керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгеологик ва топографик шароитларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамераларда чўкиндиларни чўкишини таъминлайдиган сиғимга сувни олиб келинишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўкинди камераларида чўкиб қолган чўкиндиларни олиб ташлаш ёки сақлаш имкониятларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидроузелнинг қуйи бьефидаги магистраль (деривацион) канал ва дарёнинг сув ташиш қобилиятини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Тиндиргич турини танлашда (доимий ёки даврий ювиш, механик тозалаш) қуйидаги талабларни инобатга олган ҳолда тиндиргични қурилиши ва фойдаланишида техник-иқтисодий таққослаш асосида амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishювиш трактининг етарлилиги, гидравлик қиялиги ва эркин сув сарфи мавжудлигида тиндиргичларни фақат гидравлик ювиш билан ишлатишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўкиндиларни тўлиқ ювиш учун зарур бўлган сув босимлари фарқи бўлмаганда, комбинацияланган (механик ва гидравлик) тозалаш билан тиндиргичлардан фойдаланишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Сув қувурига ёки суғориш тармоқларига сув етказиб беришда узилишлар ёки тозаланмаган сувни қисқа муддатли етказиб беришга йўл қўйилган ҳолларда даврий ювиладиган бир камерали тиндиргичлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Ёпиқ кўндаланг кесимли сув ўтказгичлар ва улардаги иншоотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. ГЭС, ГТЭС ва НСларнинг ёпиқ кўндаланг сув ўтказгичлари лойиҳада назарда тутилган барча фойдаланиш режимларида сувнинг ўтишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. ГЭС, ГТЭС ва НСларнинг босимли сув ўтказгичларининг трассаси ва бўйлама профили, ҳар қандай иш тартибида сув ўтказгичларда вакуум ҳосил бўлишга йул қўйилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Ёпиқ кўндаланг кесимли сув ўтказгичлар ва улардаги иншоотларни лойиҳалашда гидравлик ҳисоб-китоблар амалга оширилиши, I ва II синф гидротехника иншоотларининг сув ўтказгични узунлиги бўйлаб босимнинг йўқолишларини, гидравлик зарбани ҳисобга олган ҳолда босимли сув ўтказгичининг узунлиги бўйича, сувнинг нотекис ва беқарор ҳаракати билан босимсиз сув ўтказгичларда энг юқори ва энг паст сув сатҳларини аниқлаш учун лаборатория изланиш ишларини бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Бутун узунлиги бўйлаб ёки алоҳида ҳудудларда очиқ бўлган ГЭС ва ГТЭС турбинанинг пўлат сув қувурлари учун сув қабул қилгичда қувур ёрилганда босимли трактдан тезда узилишини таъминлайдиган индивидуал юритмали авария-таъмирлаш затворларини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвария-таъмирлаш затвори олдида таъмирлаш затвори ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЭС ва ГТЭС биноларини сув тошқинидан ҳимоя қилувчи иншоотлари инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Тўғон танасидан ёки тоғ массивидан ўтадиган қувурлар учун, пўлат-бетон ва темир-бетон қувурлар учун авария-таъмирлаш затворлари ва ҳимоя иншоотлари бўлмаслигига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвария-таъмирлаш затворлари орқасида қувурга ҳаво етказиб берилиши таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Гидротехника тунеллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Трассани ва туннель турини (босимли ёки босимсиз), маҳкамлаш конструкциясини ва кўндаланг кесим шаклини танлашни вариантларни техник-иқтисодий таққослаш асосида амалга ошириш керак. Бунда, қуйидагилар ҳисобга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидроузел умумий тузилиши (компоновка қилиниши);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishернинг ҳисобий юзасига нисбатан жойлашиш чуқурлиги ва катталиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳандислик-геологик ва тектоник шароитлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтуннелнинг гидравлик режими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаб чиқариш шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидроузелнинг қўшни ер ости ва ер усти иншоотларининг таъсирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Лойиҳалаштирилаётган туннель трассасини, тўғри чизиқли, энг қисқа узунликда танлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТуннелнинг тўғри чизиқли бўлмаган трассасига ўта мураккаб муҳандислик-геологик ёки гидрогеологик шароитларда (тектоник бузилишлар, ёриқлар, кўчкилар), мураккаб қурилиш шароитларида йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидроузел иншоотининг жойлашиш шароитларига кўра, агар туннель фаол тектоник ёриқ зонасини кесиб ўтса, туннель қопламасининг тузилишини ер массивидаги тектоник кучларга бардош берадиган, мослашувчан қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Сув сарфларини ўтказиш учун туннелларни лойиҳалашда улардан қурилиш сув сарфларини хам ўтказиш учун фойдаланиш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Вақтинчалик туннелларни лойиҳалашда, уларнинг фойдаланиш муддати тугагандан сўнг, гидроузелнинг гидротехника иншоотлари асосида грунт массивининг талаб қилинган табиий хусусиятларини сақланишини таъминлайдиган тўлдиришни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғоннинг фильтрацияга қарши элементи створини кесиб ўтадиган вақтинчалик туннеллар фойдаланиш муддати тугагандан сўнг, юқори бьеф босимига чидамли бетон тиқинлар билан ёпиб кетилиши керак. Бунда, қамровчи массивнинг юк кўтариш ва фильтрация қобилиятини туннель атрофида заифлашган зона мавжудлигини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Туннелларнинг конструкцияларини лойиҳалашда грунт массивининг юк кўтариш қобилиятидан максимал даражада фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қувурлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Қувурнинг тури ва конструкциясини танлашда қувурнинг мақсадини, уни монтажи ва фойдаланиш шартларини, иншоотнинг тузилиши (компоновкаси), босимни қийматини, пойдевори грунтининг хусусиятларини ҳисобга олиб техник-иқтисодий таққослаш вариантлари асосида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТурли хил вариантларнинг бир хил кўрсаткичларида пўлат-бетон ва темир-бетон конструкцияларга устунлик бериш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни лойиҳалашда чўкувчан, сув босган, лойли грунтларда ва ботқоқ ҳудудларда алоҳида таянчлар ёки турли конструкцияли эстакадалар ёрдамида ер сатҳидан юқорида ўтказиш ва пойдеворнинг грунтларини мустаҳкамлаш бўйича махсус чоралар инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Ер усти ётқизилган қувурни қоясимон бўлмаган асосда лойиҳалашда унинг узунлиги бўйича компенсаторлар (ГЭС, ГТЭС ва НС сув қабул қилгичларида) қурилиши, улар қувур жойлашган ҳудудларнинг мустақил чўкишини ва уларнинг ҳарорат деформациясини ёки қувурнинг яхлит темир-бетон пойдевор конструкцияси бир текисда чўкишини таъминлай олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Қувурнинг конструкциясини танлаш (ўлчамларини, арматуралаш, материалларни) ҳисоб-китоб билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Қувурларни лойиҳалашда металларни коррозиядан ҳимоя қилишни ГОСТ 9.602-2016 ва ҚМҚ 2.03.11-96 талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Қувурни кириш қисмида ва трассада, қувурни сув билан олдиндан тўлдириш учун ҳамда ҳавони юбориш ва чиқариш учун мосламалар ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур тирсаги ўқининг радиуси камида учта қувур диаметридан иборат бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Темир-бетон ва пўлат-бетон қувурларига, арматура ва бетоннинг коррозияси шартлари бўйича конструкциянинг узоқ муддатлилигини, шунингдек етарли даражада фильтрацияли ўтказмаслигини таъминлайдиган ёриқлар очилишининг кенглигини чеклаш талабини қўйиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон ва пўлат-темир-бетон қувурларга ёриқларнинг очилиш кенглигини чеклаш талабини қўйиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Кунлик тартибга солинадиган ҳовузлар ГЭС, ГТЭС ва НСнинг босимли ҳовузлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланган бўлса, тўғонларнинг юқори бьефида ва деривацион сув қувурларида етарли даражада ростлаш сиғимлари мавжуд бўлмаганда деривацион ГЭСларнинг суткалик ростлаш ҳавзаларини лойиҳалашни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Кунлик ростлаш ҳавзалари деривация йўналишида ёки унинг тармоқларида, босимли ҳавзага яқинроқ жойлаштирилиши лозим. Бунда, дарёлар водийси ва табиий чуқурликлардан фойдаланиш мақсадга мувофиқ бўлиб, ҳавзалардан сув сизиб чиқиши, лойқа ва оқизиқлар билан тўлиб қолиши эҳтимолини ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКунлик ростлаш ҳавзасини босимли ҳавза билан бирлаштиришга йул қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Энг юқори иш режимига эга бўлган ГЭСнинг суткалик ростлаш ҳавзаларини ва ГТЭСнинг босимли ҳавзаларини лойиҳалашда сув сатҳининг кескин ўзгариши, қияликларда музлашнинг тўсувчи иншоотларининг турғунлиги, уларнинг қопламалари мустаҳкамлилигига таъсирини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Босимли ҳавзаларни лойиҳалашда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishортиқча сувни ҳамда сузадиган буюмларни, чиқиндини, музни ва майда муз бўлакларини чиқариб ташлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳавзада туриб қолган чўкиндиларни бартараф қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурбина сув қувурлари авариявий ёки фойдаланишдан бўшатилганда уларга ҳаво киритиш, сув қувурлари сув билан тўлдирилганда ҳавони чиқариш қурилмаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Босим ҳавзаларида максимал сатҳ ўрнатишда ГЭС ва ГТЭСларнинг юкланишларини тўкишда ҳосил бўлган димланган сув тўлқинини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосимли ҳавзадаги сувнинг минимал фойдаланиш сатҳини ГЭС ва ГТЭС нинг фойдаланиш шароитларига кўра энг катта юкламани ишга туширишда ўрнатилмаган режимда тўлқиннинг оқишини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Деривацион сув қувурларини лойиҳалашда босимли ҳавза ёнида автоматик ишлайдиган сув ташлаш иншоотларини (затворларсиз сув тоширгич, сифонли сув ташлагич, гидравлик автоматик затворли сув ташлагич) бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу иншоотлар ГЭСнинг барча ҳисобланган сув сарфини ўтказиб юборишни ёки ГЭС тўхтатилганда, пастроқда жойлашган сув истеъмолчиларига сув етказиб беришни таъминлаши керак. Бунда, сув истеъмолчиларининг захира сиғимлари мавжудлиги ҳисобга олиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Босимли ҳавзаларнинг қоя бўлмаган асосларида (чўкадиган грунтларда) жойлашганда, сув ҳавзаси фильтрацияси натижасида юзага келиши мумкин бўлган кўчки ҳодисалари, нотекис ёғингарчиликларнинг олдини олиш чораларини инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. НС босимли ҳавзаларини лойиҳалашда қуйидаги чора-тадбирларни инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли қувурлардан чиқадиган сувнинг кинетик қувватини сўндириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли ҳавзаларда қолиб кетган чўкиндиларни бартараф қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли бассейннинг канал ёки ундан чиқувчи сув қувурлари билан равон туташиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Босимли қувурларни босимли ҳавзалар билан бирикиши қуйидаги холларда бажарилишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли қувурлардан сувнинг босимли ҳавзадаги сув сатҳигача оқиши схемасига кўра, ҳар бир босимли қувурнинг бошида тескари клапан (насос тўхтатилганда сувнинг тескари оқишини олдини олиш учун) ва задвижка (клапанни таъмирлаш вақтида босимли қувурни ажратиб қўйиш учун) ўрнатилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсифонли сув чиқариш қурилмалари ёрдамида, уларнинг ҳар бири насос тўхтатилганда сифондаги вакуумни узиш ва босимли ҳавзадан насосга сувнинг тескари оқимини олдини олиш учун автоматик ҳаво клапани билан жиҳозланганида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур вариантни танлаш техник-иқтисодий таққослаш билан асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§.Тенглаштирувчи резервуарлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Тенглаштирувчи резервуар мосламасининг зарурлиги, чиқадиган деривация босими, гидравлик зарба ҳисоб-китоблари ва агрегатларнинг иш шароитларини таҳлил қилиш билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Тенглаштирувчи резервуарларнинг ўтувчи тартибларининг гидравлик ҳисоби юкланишни ўчиришга (тушириш) ва ёқишга (кўтариш) учун амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТенглаштирувчи резервуаридаги сув сатҳининг энг катта қийматини ГЭСнинг барча агрегатлари юкламаси тўлиқ бўшатилганда аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, юқори бьефдаги сув сатҳини энг юқори, босим йўқотилишини эса энг кам деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТенглаштирувчи резервуардаги сув сатҳининг энг кўп пасайиши қиймати фойдаланиш шароитларига кўра юкланиш энг юқори даражада ошган ҳолда аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, юқори бьефдаги сув сатҳини энг паст, босим йўқотилишини эса мумкин бўлган энг юқори даражада деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Каналлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Канал трассасини, сув оқимини, кўндаланг кесмаларини, конструктив параметрларини танлаш каналнинг мақсади ва маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда техник-иқтисодий асослаш асосида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Каналларнинг режали жойлашуви ҳудуднинг рельефи, грунтли шароитлар, ҳудуднинг ўзлаштирилганлиги ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Каналларни лойиҳалашда уларни чуқурликда ёки ярим чуқурлик, кўтармада жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКаналнинг кўтармада қурилишига унинг йўналиши маҳаллий пастликлар билан кесишганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Каналлардаги сувнинг тезлигини уларнинг каналларини лойқаланмаслиги ва ювилмаслиги шартларидан келиб чиқиб ҳисоб-китоблар билан аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Канал ўзанининг ювилишини олдини олиш мақсадида уни қоплаш зарурати қиёсий техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Каналларни лойиҳалашда кучли ўтказувчан грунтларда ва қуйи жойлашган ер майдонларини сув босишини олдини олиш учун филтрлашга қарши чора-тадбирларни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Каналларнинг охирги қисмида, каналларни бўшатиш учун сув ташловчи иншоотлар лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКанал узунлигининг охирги қисмида сув ташлаш иншоотлардан ташқари, авария сув ташлагичлари ташкил этилиши керак, уларнинг жойлашуви муҳофаза қилинадиган объектлар ва маҳаллий шароитларга қараб танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Каналлар бўйлаб каналлар ва ундаги иншоотларнинг ҳолатини назорат қилиш учун хизмат (инспекторлик) автомобиль йўлларини, шунингдек аҳоли пунктлари ҳудудларида чегара-химоя тўсиқларни ўрнатиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Тоғли ҳудудларнинг қиялигидан ўтган каналларни ёмғир, эриган ва оқава сувлар ювиб кетмаслиги учун ҳимоялаш чора-тадбирларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Жарликлар ва сойлар билан кесишган жойларда махсус сув ва сел ўтказиш иншоотларини лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Сойлардан тошқинлар ўтиши даври суғориш каналларидаги сув талаби даврига тўғри келганда, сув чиқариш иншоотларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Чуқур ўйиқлардан ўтадиган каналларнинг майдонларида (суғориладиган зоналарда) қияликларнинг вайрон бўлиши ва кўчиши ва канални грунт билан тўсиб қўйишнинг олдини оладиган чора-тадбирларни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Канал дамбасининг максимал сув сатҳидан баландлиги каналнинг параметрлари ва мақсадига кўра белгиланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНасос станцияларининг сув олиб келиш каналларини лойиҳалашда дамба ўркачининг сув сатҳидан баландлигини насос станциясини ўчиришда тўлқин ва авария захирасини ҳисобга олган холда лойиҳалаштириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Тўғонларнинг ўркачи ва бермалари кенглиги қурилиш ва таъмирлаш ишларини амалга оширишни ҳисобга олган ҳолда фойдаланиш талабларидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Агар канал орқали моторли қайиқлар ва бошқа сузиш воситалари ўтиши мумкин бўлса, қирғоқни тўлқинлар деформациясидан ва ювилишидан ҳимоя қилиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Магистраль каналларнинг трассалари бурилишларининг айланма радиуси махсус гидравлик ҳисоб-китоб натижалари асосида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Канал лойиҳаларида сувни муҳофаза қилиш зоналари ва қирғоқ бўйи чизиқлари белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Суғориш мақсадлари учун каналларнинг ҳисобий сарфлари ШНҚ 2.06.03-12 га мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Қирғоқларни мустаҳкамлаш, муҳофаза қилиш ва тартибга солиш иншоотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Қирғоқни мустаҳкамлаш, ҳимоя қилиш ва тартибга солиш иншоотларини ҳимоя қилинадиган майдондан фойдаланиш мақсади ва хусусиятига кўра дарё оқимини тартибга солиш, сув омбори ёки дарё каналининг қирғоқ чизиғини қайта ишлаш прогнози, чўкинди, тўлқин ва муз таъсирлари ҳаракатини, мумкин бўлган кўчкиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, зарур ҳолларда кемасозлик, сувдан фойдаланиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, шунингдек аҳоли пунктлари истиқболли ривожлантириш талабларини ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Қирғоқларни мустаҳкамлаш, ҳимоя қилиш ва тартибга солиш иншоотларини улардан ижтимоий мақсадларда (муҳандислик иншоотлари сифатида, аҳолининг оммавий дам олиши ва спорт-соғломлаштириш тадбирлари учун) фойдаланиш имкониятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Дарёнинг туби ва сув сатҳини барқарорлаштириш учун боғловчи (сув сақловчи) иншоотлар каскадини қуриш мақсадга мувофиқлигини кўриб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Гидротехника иншоотлари конструкцияларини танлашда уларнинг мақсадига қўшимча равишда, маҳаллий қурилиш материалларининг мавжудлиги ва мумкин бўлган ишлаб чиқариш усулларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚирғоқни муҳофаза қилиш иншоотларининг конструктив турлари ва улардан фойдаланишнинг асосий шартлари мазкур ШНҚнинг 7-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚирғоқни муҳофаза қилиш иншоотларининг узунлиги бўйича геологик хусусиятлари, чуқурлиги, тўлқинларнинг ҳолати мувофиқ турли конструкциялардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Қирғоқларни емирилишдан ҳимоялаш сунъий иншоотлар (тўлқинлардан ҳимояловчи ва тўлқинларни энергиясини сўндирувчи) ёрдамида ёки келаётган чўкиндилардан фойдаланиб зарур кенгликдаги қумлоқ яратиш орқали, ёхуд қумлоқ материаллари конларидан олинган қум билан қумлоқ ҳосил қилиш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Гидротехника иншоотларнинг қирғоқларини мустаҳкамлаш турлари ва уларни қўллашнинг асосий шартлари мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-боб. Балиқни ўтказувчи ва балиқни муҳофаза қилиш иншоотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Дарёлар, сув омборлари, кўллар ёки балиқчилик хўжалиги аҳамиятига эга бўлган ички сув ҳавзаларида (ҳовузларда) гидроузел иншоотларини лойиҳалашда техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида танланадиган балиқ ўтказувчи ва балиқни ҳимоя қилиш иншоотларини ўрнатишни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Балиқчилик сув ҳавзаларида сув олиш иншоотларини лойиҳалашда балиқларни сув олиш иншоотларига киришдан ҳимоя қилиш учун махсус қурилмалар ўрнатилишини керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-боб. Сув омборлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Сув омборларини лойиҳалашда қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқишлоқ хўжалиги ерларини сув босишидан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаҳоли пунктларини, ишлаб чиқариш объектларини, алоҳида иншоотларни ёки биноларни, тарихий ёки меъморий ёдгорликларни муҳандислик муҳофазаси қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтомобиль ва темир йўллар, газ ва нефть қувурлари, электр узатиш ва алоқа линиялари, сув омбори тубини санитария ҳолатига келтириш, дарахтлар ва буталарни олиб ташлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ҳавзаларида балиқчиликни ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратиш, шунингдек уларни муҳофаза қилиш ва улардан оқилона фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув, гидробиологик, ўсимлик ва бошқа табиий ресурсларни муҳофаза қилиш ҳамда улардан оқилона фойдаланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидрологик, геологик, гидрогеологик, геоботаник, қишлоқ хўжалиги, экологик ва бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда сув омборларини яратиш натижасида табиий атроф-муҳитнинг ўзгариши прогнозларини, шу жумладан сув сифати, сув омборларининг лойқаланиши, қирғоқларни қайта ишлаш, ер ости сувлари сатҳларининг, грунт хусусиятларини ўзгаришини прогнозларини тузиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув омборининг эркин сатҳини эгри юзаси поналаш зонасида сув тубида ва қирғоқларида сурилиб борадиган чўкиндиларининг чиқишини ҳисобга олиш,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув омборларидан фойдаланиш даврида сузувчи ёғочлар, чиқиндилар, музли қор ва бошқа тўсиқлардан келиб чиқадиган қийинчиликларни бартараф этишга қаратилган чоралар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув омборларни сув муҳофазаси ва қирғоқ бўйи зоналарини белгилаш ва улар учун тегишли чора тадбирлар ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув омборларидан фойдаланиш бўйича кўрсатмалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Қирғоқларнинг қайта ишлаш прогнози 10 йилга ва охирги босқич учун тузилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 йиллик қайта ишлаш ҳудудида бинолар, қабристон ва бошқа иншоотларни кўчириш бўйича чораларни кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Иссиқлик ва атом электр станцияларни сув билан таъминлаш учун сув омборлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Сув омборлари-совитгичларининг параметрлари, сув тўкувчи ва сув олувчи гидротехника иншоотларининг тўпламини термик ҳисоб-китоблари асосида аниқланиши, моделларда тадқиқотлар билан аниқлаш ва техник-иқтисодий кўрсаткичларни вариантларини таққослаш натижаларига кўра танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Сув омборлари-совитгичлар сифатида сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчиларининг манфаатларини ҳисобга олган ҳолда комплекс мақсадларда сув омборларини ёки уларнинг ажратилган қисмидан фойдаланиш имкониятини кўриб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Сув омборлари-совитгичларни лойиҳалашда улардан балиқ хўжалиги, суғориш, дам олиш масканларини ташкил этиш учун комплекс фойдаланиш имкониятини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-боб. Портли иншоотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Порт гидротехника иншоотларини (причал ва қирғоқни мустаҳкамлаш) улар асосида порт тўпламлари, иншоотларнинг узунлиги, вертикал режалаштириш белгилари, норматив фойдаланиш юклари ўрнатиладиган технологик талаблардан келиб чиқиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Порт объектларининг жойлашуви порт акваториясининг зарур кенглиги ва майдонини яратиш, қулай сув, темир йўл ва автомобиль ёндашувлари, ҳудуднинг ва порт акваториясини яратиш бўйича минимал грунт ишлари ҳажмини, қазиб олиш ва тўкишлар ҳажмининг мақбул мувозанати, портнинг ривожланиш истиқболлари, геологик ва бошқа табиий ва шаҳар қуришни режалаштириш билан боғланганлигида фойдаланиш шароитларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Порт акваториясининг лойиҳа жойлашуви (навигацияси) чуқурлигини ҳисобий чўкишидан ва зарур захираларга қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЛойиҳавий жойлашуви (навигацияси) чуқурлигини ички сув йўллари учун — сувнинг энг паст даражасига кўра ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Кема қатнови учун мўлжалланган энг паст сув сатҳи қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжойлашув (навигация) даражаси узоқ йиллик даврда кундалик маълумотлардан (сув йўллари майдонларининг тартибга солинадиган майдонларида кунлик тебранишларни ҳисобга олган ҳолда) аниқланган ҳолда, I ва II тоифадаги портлар учун — 99 фоиз, III ва IV тоифадаги портлар учун — мувофиқ равишда 97 ва 95 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув йўлининг ён қўшни майдонлардаги лойиҳадаги сув сатҳи, унинг ўзгариши истиқболларини ва сув омборларида эса максимал жойлашуви (навигацияси) ишлаб кетишини даражасини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖойлашув (навигация) даври — портларда жойлашув (навигация) муддатларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Мавжуд портнинг тоифасини ўзгартирганда, тегишли асослар билан, илгари қурилган иншоотларда қабул қилинган, ҳисобланган сув сатҳларини ёки кордон ва причаллар (кемалар боғлаб қўйиладиган махсус жойлар) олдида акватория тубининг белгиларини ўзгартирмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Чуқурликларнинг катталашиши, фойдаланиш юкларининг кўтарилиши билан боғлиқ бўлган порт иншоотларини реконструкция қилишни лойиҳалашда мавжуд иншоотларнинг конструкцияларининг юк кўтариш қобилиятининг захираларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Иншоотнинг турини ва конструкциясини танлашни причални, технологик талабларни, портнинг ҳудуди ва акваториясининг ўлчамлари, ишлаб чиқариш ишлари мумкин бўлган усуллари ҳисобга олиб амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Кордон яқинидаги причал ҳудудининг белгиси дарё портининг тоифасига, сув сатҳи ва музнинг силжишига қараб, мақсади, қўшни ҳудуднинг рельефи, сув сатҳининг кутилаётган ўзгаришини, ишлатиладиган технологик ускуналар ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДарёларда юк причаллари ҳудудининг белгиси портлар учун йиллик эҳтимоли фоиз дан ортиқ бўлган сув тошқини чўққиси даражасидан кам бўлмаган ҳолда белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДарёларда портлар учун юк причаллари ҳудудининг белгиси сув тошқинининг энг юқори даражасидан кам бўлмаган йиллик эҳтимоллик кўрсаткичи билан белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI тоифасини…………..…..1 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII ва III тоифаларни...……5 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV тоифани............………10 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув омборларида кордонда яқинидаги причалнинг белгиси кўрсатилганидан паст бўлмаслиги ва НДС дан камида 2 m баландликда бўлиши керак, бунда, қоида тариқасида, у тирбандлик ҳодисаларини ҳисобга олган ҳолда сўнгги 60 йил ичида белгиланган муз силжишининг энг юқори даражадаги белгисидан камида 0,2 m баланд бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Причал иншоотларини лойиҳалашда муҳандислик тармоқларини ётқизишни, ёнғинга қарши ўтиш жойлари мосламаси, урадиган ғилдиракларни брусларини, нарвонларини, урадиган ва боғлаш мосламаларини ўрнатишни, ер усти сувларини олиб бориб ҳудудни қоплаш, чуқурни маҳкамлаш ва бошқалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Кранларни ортиқча юкланган ускуналари ўрнатилмаган причаллар учун (паромли ўтиш жойлари, оғир вазнли причаллар, нефт причаллари ва бошқалар) кеманинг чўкиши ўзгарганда ва акватория сатҳини тебранишларида, уларнинг нормал фойдаланишини таъминлайдиган конструктив чора-тадбирлар ва қурилмаларни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСузувчи причалларни маҳкамлаш мосламалари ўзгарувчан сув сатҳларида кеманинг хавфсиз боғланишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Қирғоқ бўйларни мустаҳкамлаш иншоотларини лойиҳалашда ушбу ШНҚнинг 9-боби талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий гидротехника иншоотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Асосий гидротехника иншоотларига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғонлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосим майдонининг таркибига таянчлар ва ҳимоя деворлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўраб турадиган дамбалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқирғоқни мустаҳкамлайдиган (портдан ташқари), тартибга соладиган ва панжарали иншоотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ташловчилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув қабул қилувчи ва сув йиғиш иншоотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдеривацияли каналлар, акведуклар, дюкерлар, канал-кўприклар, қувурлар-селни туширгичлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтуннеллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли ҳавзалар ва текислайдиган резервуарлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидравлик ва гидроаккумуляцияловчи электрстанциялар, насос станциялар, кичик ва микро гидроэлектрстанциялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпортларнинг (пристанлар, қирғоқ бўйи, пирслар), кемаларни таъмирлайдиган корхоналарни, паромли ўтказгичларни гидротехника иншоотлари, иккинчи даражалиларга тегишлилардан ташқари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқлик электрстанцияларнинг гидротехника иншоотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Иккинчи даражали гидротехника иншоотларига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуздан ҳимоя қиладиган иншоотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув оқимини бўладиган деворлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли майдон таркибига кирмайдиган устунлари ва таянч деворлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқирғоқни мустаҳкамлайдиган портларнинг иншоотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбалиқларни ҳимоя қиладиган иншоотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий гидротехника иншоотларнинг таркибида кўрсатилмаган бошқа иншоотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБузилишида мумкин бўлган зарарга кўра ва тегишли асослар билан портларнинг қирғоқни ҳимоя қилиш иншоотларини асосий иншоотларга киритишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотлари синфининг вазифаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Асосий гидротехника иншоотлари синфи 1 — 3-жадвалларга мувофиқ аниқланган энг юқори қиймати бўйича олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи даражали гидротехника иншоотлари синфи ушбу гидроузелнинг асосий иншоотлари синфидан пастроқ бирликка, бироқ III синфдан юқори бўлмаган қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВақтинчалик иншоотлар IV синфга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ушбу иншоотларнинг бузилиши ҳалокатли оқибатларга олиб келиши ёки I ва II синфдаги асосий иншоотларни қуришда сезиларли кечикишларга олиб келиши мумкин бўлса, уларни тегишли асослар билан III синфга киритилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бир вақтнинг ўзида сув хўжалиги комплексининг бир нечта иштирокчиларини (энергетика, мелиорация, сув таъминоти, сув тошқини билан кураш) таъминлайдиган гидроузел мажмуасининг асосий гидротехника иншоотлари синфини, кўрсаткичлари юқори синфга мос келадиган иштирокчи учун каби белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосим майдонининг таркибига кирадиган асосий иншоотлар синфи, юқори синфга тўғри келадиган иншоотга кўра белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Агар асосий гидротехника иншоотининг бузилиши шаҳарлар, йирик саноат корхоналари, гидроузеллар, транспорт магистраллари учун олиб келиши мумкин бўлса, 1-жадвал бўйича аниқланадиган иншоотнинг синфи, каналлар учун эса 3-жадвалга мувофиқ, тегишли асослар билан гидротехника иншоотлари синфини бирликка оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу илованинг 3-жадвалга мувофиқ аниқланадиган, қуввати 1,5 миллион kW дан кам бўлган гидравлик ёки иссиқлик электр станциясининг асосий гидротехника иншоотлари синфини, агар бу электр станциялари энергия тизимларидан ажратилган бўлса ва йирик аҳоли пунктларига, саноат корхоналарига, транспорт ва бошқа истеъмолчиларга хизмат қилса, йирик аҳоли пунктлари ва саноат корхоналарини иссиқлик, иссиқ сув ва буғ билан таъминлайдиган бўлса, гидротехника иншоотлари синфини бирликка оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. 1, 2 ва 3-тоифали дарё портларини асосий гидротехника иншоотларини III синфга, қолганларини IV синфга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПорт тоифасини 4-жадвалга асосан белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮк айланмаси ва йўловчилар айланмаси дарё портларини технологик лойиҳалаш талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Баландлиги 15 m гача бўлган махсус конструкциядаги тўғонлар (филтрлайдиган, тўлдирувчи затворли, сув бостирадиган ва босимсиз дамбалар) IV синфли иншоотларга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Комплекс гидроузел таркибига кирувчи кичик ва микро ГЭСларни III синфга киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Битта гидротехника иншоотининг юқори синфдаги бошқа иншоотлар билан кесишган жойида лойиҳалаштирилган гидротехника иншооти синфининг ошиши асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Бош сув олиш жойидан биринчи тартибга солувчи сув омборигача бўлган канал ҳудудининг синфи, шунингдек тартибга солувчи сув омборлари орасидаги канал ҳудудлари, агар оқибатларини бартараф этиш даврида асосий сув истеъмолчисига сув етказиб берилса, каналдаги авария сув омборлари ёки бошқа манбаларнинг тартибга солиш сиғими ҳисобидан таъминланганда унинг синфи мумкин бўлган бирликка қисқартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Қирғоқни мустаҳкамлайдиган гидротехника иншоотлари III ва IV синфларга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар қирғоқни мустаҳкамлайдиган иншоотда ҳалокатли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлса (кўчки, сувнинг ювиб кетиши) гидротехника иншоотининг синфини бирликка ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий доимий гидротехника иншоотларни уларнинг баландлигидан ва пойдевори тупроқларининг туридан келиб чиққан холда синфланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |||||
Иншоотлар | Пойдевор тупроғининг тури | Гидротехника иншоотининг баландлиги, m, уларнинг қуйидаги синфида | |||
I | II | III | IV | ||
1. Грунтли материаллардан тўғонлар | А | 100 дан ортиқ | 70 дан 100 гача | 25 дан 70 гача | 25 дан кам |
Б | 75 дан ортиқ | 35 дан 75 гача | 15 дан 35 гача | 15 дан кам | |
В | 50 дан ортиқ | 25 дан 50 гача | 15 дан 25 гача | 15 дан кам | |
2. Босимли юзанинг ҳосил қилишда иштирок этадиган бетонли ва темир-бетони тўғонлар, электростанциялар бинолари ер ости конструкциялари иншоотлар | А | 100 дан ортиқ | 60 дан 100 гача | 25 дан 60 гача | 25 дан кам |
Б | 50 дан ортиқ | 25 дан 50 гача | 10 дан 25 гача | 10 дан кам | |
В | 25 дан ортиқ | 20 дан 25 гача | 10 дан 20 гача | 10 дан кам | |
3. Таянч деворлар | А | 40 дан ортиқ | 25 дан 40 гача | 15 дан 25 гача | 15 дан кам |
Б | 30 дан ортиқ | 20 дан 30 гача | 12 дан 20 гача | 12 дан кам | |
В | 25 дан ортиқ | 18 дан 25 гача | 10 дан 18 гача | 10 дан кам | |
4. Дарёвий, причалли иншоотлар | А, Б, В | 25 дан ортиқ | 20 дан 25 гача | 20 дан камроқ | - |
5. Пассив ҳимояланган дарёвий портли қирғоқли мустаҳкамлашлар; тор йўналтирилган ва чиқинди-ларни ушлаб қоладиган дамбалар | А, Б, В | - | 15 дан юқори | 15 ва камроқ | - |
Изоҳлар: 1. А грунтлар — қояли, Б — қумли, йирик бўлакли ва қаттиқ ва ярим қаттиқ ҳолатда лойли; В — лойли, пластик сув билан тўйинган ҳолатда. 2. Гидротехника иншоотининг баландлигини ва унинг пойдеворини баҳолашни ушбу ШНҚга мувофиқ аниқланиши керак. 3. Мазкур жадвалнинг 4-позициясида иншоотнинг баландлиги ўрнига иншоот олдидаги чуқурлик олинган. | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган иншоотларнинг синфи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||||
Ҳимояланадиган ҳудудлар | Ҳимояланадиган гидротехника иншоотларининг синфида сув таянч иншоотига максимал ҳисобий босим, m | |||
I | II | III | IV | |
1. Аҳоли пунктлари. Яшаш жойининг ҳудудини яшаш жамланмаси зичлиги, 1 ha m2 | ||||
2500 дан ортиқ | х) | 5 гача | 3 гача | - |
2100 дан 2500 гача | - | 8 гача | 5 гача | 2 гача |
1800 дан 2100 гача | - | 10 гача | 8 гача | 5 гача |
1800 гача | - | 10 дан кўп | 10 гача | 8 гача |
Соғломлаштириш-рекреацион ва санитар-ҳимоя мўлжалланган | - | - | 10 дан кўп | 10 гача |
Саноат: | ||||
Ишлаб чиқаришнинг йиллик ҳажми билан саноат корхоналари | ||||
500 дан ортиқ | х) | 5 гача | 3 гача | - |
100 дан 500 гача | - | 8 гача | 5 гача | 2 гача |
100 гача | - | 8 дан кўп | 8 гача | 5 гача |
4. Коммунал-омборли: | ||||
умумшаҳарга мўлжалланган коммунал-омборхона корхоналари | - | 8 гача | 5 гача | 2 гача |
бошқа коммунал-омборхона корхоналари | - | 8 дан кўп | 8 гача | 5 гача |
5. Маданият ва табиат ёдгорликлари | - | 3 гача | - | - |
х) Тегишли асослар билан, агар авария оқибатида улардаги ҳимояланадиган йирик шаҳарлар ва саноат корхоналари учун ҳалокатли хусусиятли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган, ҳимоя иншоотларини I синфга киритишга йўл қўйилади. | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий гидротехника иншоотларининг улардан фойдаланиши бузилиши оқибатларига кўра синфи (ижтимоий-иқтисодий масъулиятини)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | |
Гидротехника қурилишининг объектлари | Иншоотлар синфи |
1. Гидравлик, гидротўпловчи, гидротехника иншоотларининг ва иссиқлик электрстанцияларининг қуввати, минг kVt: | |
1,5 ва ундан кўп | I |
1,5 дан кам | II — IV |
2. Ички сув йўлларида гидротехника иншоотлар ва кема юрадиган каналлар (дарё портларининг иншоотларидан ташқари): | |
юқори магистраль | II |
магистраль ва маҳаллий аҳамиятли | III |
3. Иншоотлар томонидан хизмат кўрсатиладиган суғориш ва қуритиш майдонида мелиоратив тизимларнинг гидротехника иншоотлари, минг.га: | |
300 дан кўпроқ | I |
100 дан кўп 300 гача | II |
50 дан кўп 100 гача | III |
50 ва ундан кам | IV |
4. Ҳажми мелиоратив мақсадлар учун бўлган сув омборларининг таянч иншоотлари, млн. м3: | |
1000 дан катта | I |
200 дан катта 1000 гача | II |
50 дан катта 200 гача | III |
50 ва ундан кам | IV |
5. Дарё портлари ва кема таъмирлаш корхоналарининг тўсиқ иншоотлари | III |
Изоҳ: Юқори магистраль бўлиб I ва II синфларга ГОСТ 26775-97 га тегишли сув йўллари ҳисобланади, магистраллиларга — III ва IV синфларга тегишли, маҳаллий аҳамиятли сув йўллари — бошқа барча ички сув йўллари | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДарё портларининг тоифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | ||
Портнинг тоифаси | Ўртача кунлик | |
Юк айланмаси, шартли t | Йўловчи ташиш айланмаси, шартли йўловчи | |
1 | 15000 дан кўп | 2000 дан кўп |
2 | 3501 — 15000 | 501 — 2000 |
3 | 751 — 3500 | 201 — 500 |
4 | 750 ва кам | 200 ва кам |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиринчи гуруҳ чекланган ҳолати ҳисоб-китобларда γf юкланиш бўйича ишончлилик коэффициентларининг қийматлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |
Юкланишлар ва таъсирлар | γf юкланиш бўйича ишончлилик коэффициентининг қийматлари |
Тўғридан-тўғри иншоотнинг ва пойдевор юзасида сув босими, филтрловчи сувнинг куч таъсири; тўлқинли босим, остонадаги босим | 1,0 |
Туннелларни қоплашга ер ости сувларини гидростатик босими | 1,1 (0,9) |
Иншоотнинг оғирлиги (грунтнинг оғирлигисиз) | 1,05 (0,95) |
Туннелларнинг қопламаларини оғирлиги | 1,2 (0,8) |
Грунтнинг оғирлиги (грунтнинг оғирлигидан вертикал босим) | 1,1 (0,9) |
Грунтнинг ён босими (жадвалга 2 ва 3 эслатмага қаранг) | 1,2 (0,8) |
Насосларнинг босими | 1,2 |
Кўтарадиган юк ўтказиш ва транспорт воситаларидан юкланишлар | 1,2 |
Кран йўллари, йўловчи, хизмат ва бошқа причаллари ва қирғоқлари ичидаги юк причаллари ҳудудида омборланадиган юклардан (қуйма юклардан ташқари) юкланишлар | 1,2 |
Юк кўтариш йўлларини чеккасида ва бошқа иншоотларида | 1,3 |
Қуйма юклардан юкланишлар | 1,3 (1,0) |
Конструкцияларни олдиндан кучланишидан юкланишлар | 1,0 |
Кемалардан юкланишлар (оғирлик, қуймалар, швартли ва зарбли) | 1,2 |
Музли юкланишлар | 1,1 |
Маълумотли ва адабий маълумотлардан қабул қилинадиган ҳароратли ва намли таъсирлардан кучлар | 1,1 |
Сейсмик таъсирлар | 1,0 |
Экспериментал тадқиқотлар, ҳақиқий ўлчовлар ва динамик коэффициентларининг ҳисобга олиб белгиланадиган кўп йиллик қатор кузатувларни статистик қайта ишлаш асосида белгиланадиган юкланишлар, меъёрий қийматлар | 1,0 |
Изоҳлар: 1. Қавслар ичида келтирилган юкланиш бўйича ишончлилик коэффициентларнинг қийматлари, коэффициентларнинг минимал қийматидан фойдаланиш иншоотнинг фойдасиз юкланишига олиб келадиган ҳолатларга тегишли. 2. Грунт хусусиятлари (солиштирма оғирликнинг ва мустаҳкамлик хусусиятлари) ва материалларнинг (бетоннинг солиштирма оғирлиги) ҳисобий қийматларини қўллаб ҳисобланган, барча грунт юкланишлари ва иншоотнинг оғирлиги учун бирга тенг бўлиши керак. 3. Грунтнинг норматив тавсифларидан фойдаланганда грунтнинг ён босимидан юкланишлар учун γf =1,2 (0,8) коэффициентининг қиймати. | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларига таъсир қиладиган юклар ва таъсирлар рўйхати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Гидротехника иншоотларининг лойиҳалашда қуйидаги юклар ва таъсирларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий ва вақтинчалик (давомий ва қисқа муддатли):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) конструкциялар ва иншоотнинг оғирлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) фойдаланиш жараёнида, унинг иншоотдаги жойи ўзгармайдиган, доимий технологик ускунанинг оғирлиги (затворларни, гидроагрегатларни, трансформаторларни);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) иншоот ва пойдеворнинг айни юзасига сувнинг босими, филтрлашга қарши ва дренаж мосламаларининг асосий ҳисобий ҳолатидан ошиб кетишнинг ҳисобий эҳтимоллигининг ва нормал ишлашининг максимал сув сарфларига мос келадиган, нормал таянч даражасида босимга қарши босим, иншоот ва пойдеворнинг сув билан тўйинган қисмларида ҳажмий кучларни филтрлашни ва ўлчашни ҳисобга оладиган филтрловчи сувнинг кучли таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) грунтни оғирлиги ва унинг ён босими, тоғ босими, ташқи юкланишлар ва ҳароратли таъсирлар билан вужудга келадиган пойдеворни ва конструкцияни деформацияси оқибатида пайдо бўладиган грунтнинг босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) ташқарига чиққан чўкиндиларнинг босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) конструкцияларнинг олдиндан кучланишидан юкланишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishж) филтрлашга қарши ва дренаж қурилмаларининг нормал таянч даражасида ва нормал ишлашида сув билан тўйинган грунтда тугатилмаган бирлаштиришни керагидан ортиқ остона босими билан юзага келадиган юкланишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishз) ўртача ойлик ташқи ҳаво ҳароратининг ўртача тебраниш амплитудаси билан бир йил учун белгиланадиган қурилиш ва фойдаланиш даврларининг ҳароратли таъсирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishи) қайта юклаш ва юкларни транспорт воситаларидан, шунингдек иншоотнинг фойдаланиши билан боғлиқ бошқа юкланишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishк) шамолнинг ўрта кўп йиллик тезлигида кўрсатилган босимни портли иншоотлардан ташқари, тўлқиннинг босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishл) кемалардан (оғирлик, қуйма, швартли ва зарбли) ва сузувчи жисмлардан юкланишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishм) қор ва шамол юклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishн) кўтарувчи ва бошқа механизмлардан юклар (кўприкли ва осилувчан кранларни);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishо) нормал фойдаланиш даврида гидравлик зарбдан босим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishп) нормал таянч сатҳида босимсиз ва босимли сув қувурлар бўйича сарфларни ўтказишда динамик юклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishр) сувни ўтказувчи иншоотларга чўкиндиларни тозаловчи таъсири.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Махсус (юкларнинг махсус бирикмасида уларни уларга мос келадиган доимий, вақтинчалик, давомий ва қисқа муддатли юклар билан алмаштирилади):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishс) тўғридан-тўғри иншоот ва пойдевор юзасидаги сув босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфилтрловчи сувнинг куч таъсири, иншоотнинг сувга тўйинган қисмлари чегарасида қарши босим ва иншоотнинг ва пойдеворнинг сувга тўйинган қисмларида филтрлашни ва тортишни ҳажмий кучлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий ҳисобий ҳолатдан ошиб кетишнинг ҳисобланган эҳтимоли даражаси максимал сув сарфига мос келадиган НДС дан юқори бўлган текшириш ҳисобий ҳолатидан ошиб кетишнинг ҳисобланган эҳтимолининг ва юқори бьефнинг сатҳларида сувнинг максимал сарфларига мос келадиган юқори бьефнинг кучайтирилган даражасида сув билан тўйинган тупроғида тугатилмаган бирлашишининг жуда кўп бўлган остона босими билан филтрланишга қарши ёки дренаж ускуналарини асосий ҳисобий ҳолатини ҳисобий эҳтимолини максимал сув сарфларига мос келадиган ва нормал ишлашини бузилишида («в» ва «ж» банд остиларнинг юклари ўрнига), юқори бьефнинг нормал таянч даражасида филтрланишга қарши нормал ишида ёки юқори бьефнинг юклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishт) ўртача ойлик ташқи ҳаво ҳароратининг энг катта тебраниш амплитудаси бўлган йил учун аниқланган, қурилиш ва фойдаланиш даврларининг ҳароратли таъсири («з» кичик бандидаги юклар ўрнига);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishу) шамолнинг максимал ҳисобий тезлигида белгиланадиган, сувнинг босими («к» банд ости юкланиши ўрнига);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishф) юкнинг тўлиқ туширилишида гидравлик зарбадан босим («о» банд ости юки ўрнига);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishх) юқори бьефнинг тезлаштирилган сатҳида босимсиз ва босимли сув қувурлари бўйича сарфларни ўтказиш пайтида динамик юклар («п» банд ости юк ўрнига);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishц) сейсмик таъсирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishч) портлатишлардан динамик юклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishш) сувнинг шиддатли оқимларидан гидродинамик ва ўлчанадиган таъсирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг вақтинчалик фойдаланиш даври учун сув сарфларининг ортиб кетиши эҳтимолини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув оқимидан ортиб кетишнинг ҳисобланган эҳтимоли Р, фоиз (сувнинг ҳисобий оқими Qр ҳар қандай йилда содир бўлиши эҳтимоли), бир марта такрорланишнинг ўртача даври Т, йиллар ва ишончлилик R қуйидаги боғлиқликлар билан боғлиқ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларини қуриш ёки реконструкция қилиш даврида максимал сув сарфидан ошиб кетишнинг ҳисобланган эҳтимолини, қабул қилинган иншоотнинг синфи учун Р текшириш ҳисобий ҳолатига мос келадиган нормал даражадаги ишончлилик даражаси билан «n» иншоотнинг вақтинчалик фойдаланиш даврининг давомийлигидан келиб чиқиб, қуйидаги жадвал бўйича белгилашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшончлиликнинг норматив даражаси — РQ нинг текшириш ҳисобий ҳолатга мос келадиган максимал сув сарфи Qр, иншоотнинг ҳисобий хизмат муддати давомида содир бўлмаслиги эҳтимоли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||
Гидротехника иншоотининг вақтинчалик даврининг фойдаланиш давомийлиги n, йиллар | Иншоотнинг синфи | |
I | II | |
1 | 1,0 | 3,0 |
2 | 0,5 | 3,0 |
3 | 0,3 | 3,0 |
5 | 0,2 | 2,0 |
10 | 0,1 | 1,0 |
100 | 0,01 | 0,1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII синф иншоотлар учун вақтинчалик фойдаланиш муддати 10 йилгача бўлган сув сарфи дан ошиб кетишининг ҳисобланган эҳтимоли 5 фоизга тенг деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИншоотнинг вақтинчалик фойдаланишининг бошланиши лойиҳада қурилишнинг календар режасида белгиланган ёки ҳужжат билан қайд этилган иншоотни ёки иншоотнинг тугалланмаган қурилишида бошланғич фойдаланиш юкларига ва таъсирларига ёки ҳисобий юкларга ва таъсирларига унинг алоҳида элементларини юклар ва таъсирга ўрнатиш санаси ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗатворлар билан тўсиладиган сув ўтказиш иншоотларини тўғри бурчакли тешикларининг ўлчамлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Затворлар билан тўсиб қўйилган тўғри бурчакли тешикларнинг кенглиги (оралиғи) ва баландлиги қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТешикларнинг кенглиги ва баландлиги ўртасидаги муносабатини, ушбу объектнинг аниқ лойиҳалаш шароитларидан келиб чиқиб танлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Техник-иқтисодий асослашда, қуйидаги 1-жадвалда келтирилган, тешикларнинг ўлчамларидан четга чиқишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |
Тешикларнинг кенглиги (оралиғи), м | 0,4; 0,6; 0,8; 1; 1,25; 1,5; 2; 2,5; 3; 3,5; 4; 4,5; 5; 5,5; 6; 7; 8; 10; 12; 14; 16; 18; 20; 24; 30 |
Тешикларнинг баландлиги, м | 0,6; 0,8; 1; 1,25; 1,5; 1,75; 2; 2,5; 3; 3,5; 4; 4,5; 5; 5,5; 6; 7; 8; 9; 10; 12; 14; 16; 18; 20 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Тешикнинг оралиғи учун ён вертикал қирралари орасидаги минимал ўлчам олинади (оқимнинг маҳаллий четга чиқарувчиларини ҳисобга олмасдан).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Тешиклар баландлигига қабул қилинади: юза тешиклари учун — остонанинг юқори қиррасидан то затворнинг тикилган юқори четигача бўлган ўлчам, чуқур бўлгани учун — текис затворларда ва силжиш текислигида ўлчанадиган, тешикнинг шифтигача бўлган остонанинг юқори қиррасигача ўлчами, бошқа затворлар турида — сув қувури ўқи бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКема юрадиган каналларнинг ва каналлаштирилган дарёларнинг ҳисобий сатҳлари ва ўлчамлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Дарё ёки сув омборининг унга қўшни қисмида уларнинг даражаси сувнинг тебраниши билан белгиланадиган каналларда, узоқ муддатли ўрнатилган навигация даври учун кунлик маълумотлардан аниқланган, таъминланган ҳисобий энг паст кема юрадиган сувнинг даражаси билан навигация сув даражасини қабул қилиш керак, сув йўллари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори магистралли ……….. 99 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмагистралли ……………... 97 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳаллий аҳамиятли ....……... 95 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОчиқ каналларда сувнинг энг юқори кема юрадиган сатҳини ҳисобий ортиб кетиш эҳтимоли билан сув сарфи бўйича, сув йўллари учун кўп йиллик кесимда қабул қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори магистралли ……….... 1 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмагистралли ……………..... 3 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳаллий аҳамиятли ……..... 5 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ҳисобий энг паст кема юрадиган сатҳларни белгилашда каналнинг кўп йиллик эрозияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтагини чуқурлаштириш ишлари туфайли сатҳнинг пасайишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол кўтарилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнавигация даврида уни узайтириш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда сув омборини сув тошқини олдидан тортиб олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувнинг беқарор ҳаракати (ГЭС ва ГТЭСда чақириладиган кунлик тартибга солиш, насос станцияларининг иши билан) ҳисобига қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ҳисобий энг юқори кема юриши сатҳларини белгилашда сатҳнинг шамол ҳайдаши, тиқилишлар вужудга келиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувнинг белгиланмаган ҳаракати билан чақирилувчи сатҳнинг кўтарилишини (ГЭС, ГТЭС, НС, бўш туширилиши оқибатида) ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Икки томонлама ҳаракатга эга бўлган кема ҳаракатланадиган каналнинг ҳисобий кенглигини шамол силкинишини ҳисобга олган ҳолда келаётган ҳисобий кемалар ва таркибларнинг фарқ қилиши ҳолатидан, сувни ёндан танлаш ёки жўнатиш майдонларида оқим туфайли чақириладиган дрейф ҳисобига аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобий энг паст кема юрадиган сув сатҳида унинг ҳисобий чуқурлигини сатҳида кемаларнинг икки томонлама ҳаракати билан каналнинг кенглигини кеманинг (таркиб) ҳисобий кенглиги энг камида 2.6, бир томонлама ҳаракат билан майдонларда эса — энг камида унинг бир яримли кенглиги деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Каналларнинг ҳисобий энг паст кема юришининг сув сатҳи ҳисобланган чуқурлигини, ҳисоб-китоб билан, дарё каналлари учун эса унинг тўлиқ тўлганида ҳисобий кеманинг статик тушишини энг камида 1,3 деб аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ҳисобий кема юриши сув сатҳида каналнинг тирик кесими майдони, уни тўлиқ тўлганида ҳисобий кеманинг (таркибнинг) энг камида мидел кесимининг беш карра майдони бўлиши, унинг тўлиқ тўлганида ҳисобий кеманинг (таркибнинг) мидел кесимининг кема юрадиган шлюзининг камераси мидел кесимига нисбати, худди ўша сатҳда энг камида, 0,7 бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКаналдаги сув оқимининг тезлиги, унинг ҳаракати пайтида кеманинг тирик кесимининг торайишидан келиб чиқадиган, каналдаги оқимнинг ўтиш тезлигини ҳисобга олган ҳолда, босиб тубини ва қирғоқларини ювилиб кетишини чақирмаслиги ва кемаларнинг нормал ҳаракат қилишига халақит бермаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Пастки қияликли ва кемачилик учун ишлатиладиган мажмуавий мақсадлар учун каналлар ва оқимларни ўтказиш учун каналларида, 4 ва 5 остиларнинг талаблари, оқим бўлмаганда ҳар бир бьефнинг юқори кесимида риоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Каналларнинг айланиши радиуслари ҳисобий биттали ўзи юрар кеманинг, ҳисобий кеманинг буксири таркибида ёки қаттиқ ушлаш билан таркибнинг энг камида беш карра узунлиги бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАйланишларда канални, иккита бир-бири билан кўришишга ҳаракатланаётган ҳисобий кемаларни (таркибларни) тўсиқсиз ўтишини таъминлайдиган ўлчамгача кенглигини камайтириш қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Тўкилганларда барпо этилаётган чуқурликда канал бермасининг ёки канал дамбасининг қирраси белгиси ҳисобий энг юқори кема юриши сув сатҳи кема тўлқинининг максимал юқори белгисидан энг камида 0,5 m га ортиб кетиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Кўприк-каналлар туташ каналларнинг ҳудудларининг ўлчамларидан кам бўлмаган кема ҳаракати ўлчамларига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўприк-каналнинг юқориси ҳисобий бўш бўлган кеманинг пастки кўтариладиган брусидан, ҳисобий энг юқори сатҳда энг камида 0,5 м га баланд бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Авария-таъмирлаш тўсиқнинг тешиклари кенглиги ҳисобий энг паст кеманинг юриши сув сатҳида ҳисобий чуқурликда каналнинг кенглигидан энг камида 1,2 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Каналларни кесиб ўтувчи иншоотларнинг кўприк ости габаритлари ГОСТ 26775-97 га мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.01-24 «Гидротехника иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг қирғоқларини мустаҳкамлаш турлари ва уларни қўллашнинг асосий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |
Қирғоқларни мустаҳкамлаш иншоотлари | Қўллашнинг асосий шартлари |
1. Пляжлар | Пляжни ташкил қилиш ёки кенгайтириш зарурлиги; Карьер материалларини етарли даражадаги захиралари мавжудлигида бухталарда ва қирғоқнинг чекланган ҳудудларида ҳисобий кенглигини пляжни барқарорлигини таъминлаш |
а) иншоотсиз: | |
даврий тўлдириш билан | Пляжнинг даврий мавсумий эрозияси, қирғоқ тўлқини |
доимий тўлдириш билан | Қирғоқ чизиғини тизимий кетиб қолиши, чўкиндиларни табиий келишини амалий бўлмаслиги, унча катта бўлмаган узунликдаги қирғоқнинг алоҳида ҳудудларида |
б) иншоотлар билан: | |
деворлар билан | Қирғоқнинг сув ости ёнбағрининг қирғоқ тўлқини ва ости кесилган зоналарида тошлар ва қум чўкиндилари билан ювилиши |
сув ости тўлқин қайтаргичлар билан | Қирғоқ тўлқини ва ости кесилган зоналарда 0,05 гача қиялик билан ер ости нишабини ювилиши, чўкиндиларни етарли даражада бўлмаган табиий келишида, тўлқинларни қийшиқ бурчакда келишида (15° дан ортиқ), сунъий пляж билан биргаликда кўчки жойларида ва қирғоқнинг пастки қисмидаги пляжларни тўлдиришда |
2. Қиялик туридаги иншоотлар | Сув ости қисмини ювилиши ва бузилишига учраган қиялама қирғоқлар |
3. Ярим очиқ ёки ярим вертикал иншоотлар | Причал сифатида ишлатилганда қиялама қирғоқлар; мустаҳкамланадиган нишабни узунлигини қисқартириш кераклигида, порт ичидаги ва шаҳар қирғоқлари учун |
4. Деворлар | тикка нишаблар билан қирғоқлар учун |