09.10.2024 йилдаги 652-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 09.10.2024 йилдаги 652-сон
Kuchga kirish sanasi
11.01.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Энергетика соҳасини ислоҳ қилишнинг навбатдаги босқичини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2023 йил 28 сентябрдаги ПФ-166-сон Фармони ижросини таъминлаш ҳамда электр энергиясининг улгуржи ва чакана бозори механизмларини босқичма-босқич жорий этиш, электр энергиясини тақсимлаш тизимининг хавфсиз ва самарали ишлашини ташкил этиш ҳамда истеъмолчиларнинг электр таъминоти барқарорлигини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими операторларининг вазифа ва мажбуриятларини белгилаш орқали тақсимлаш тизимларини ишончли ва барқарор ишлашини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолчилар ва кичик қувватдаги электр энергиясини ишлаб чиқарувчиларни тақсимлаш электр тармоқларига улаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергияси сифатини ва истеъмолчиларининг электр таъминоти барқарорлигини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимларидан самарали ва хавфсиз фойдаланишни ташкил этиш ҳамда барча фойдаланувчилар учун тенг шарт-шароитларни яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш электр тармоқларидан оқилона ва шаффоф фойдаланиш шартларини белгилаш орқали электр энергиясининг улгуржи ва чакана бозорида фаолият юритувчи томонлар учун умумий техник талабларни ўрнатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2. Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси энергетика вазири Ж.Т. Мирзамаҳмудов ҳамда Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги директори Ш.Х. Ходжаев зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 9 октябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
652-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 9 октябрдаги 652-сон қарорига

ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ҚОИДАЛАРИ

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I бўлим. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур Қоидалар тақсимлаш электр тармоқларидан оқилона ва шаффоф фойдаланиш орқали барча иштирокчиларга тенг шарт-шароитлар яратиш, уни хавфсиз ва ишончли эксплуатация қилиш, тақсимлаш тизимини ривожлантириш, шунингдек, истеъмолчиларга электр энергиясини ишончли, хавфсиз ва самарали етказиб беришдаги муносабатларни тартибга солади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур Қоидаларда маиший истеъмолчиларга фақатгина генерацияловчи модулларни ўрнатган ёки улардан фойдаланганда генерация модулларига нисбатан қўйилган талаб ва мажбуриятлар қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барқарор режим — тизим частотаси, кучланиш, узатиш тармоғи ва ускуналарнинг юкламаси нормал иш чегараларида ва оператив рентабеллик етарли бўлган ҳамда тизим конфигурацияси ҳар қандай қисқа туташув токини тўхтатиш, шунингдек, носоз ускуналар (қурилма) тармоқдан ажратилган тизимнинг ишчи ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модул — электр энергиясини синхрон ёки синхрон бўлмаган ҳолда генерация қилувчи (ишлаб чиқарувчи) қурилма ёки қурилмалар мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш — Тақсимлаш тизими оператори ва унинг истеъмолчилари ўртасидаги кундалик операциялар, жумладан, тўловлар, уланиш сўровлари ва истеъмолчиларнинг шикоятлари, шунингдек, Тақсимлаш тизими оператори ушбу операцияларнинг самарадорлигини ошириш учун ўз зиммасига оладиган ҳар қандай фаолият;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иҳоталанган тармоқ — тармоқнинг қолган қисмидан ажратилган, лекин иҳоталанган ҳудудда электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмолчиларни барқарор электр энергияси билан таъминлаш имкониятига эга электр станция ёки генерацияловчи модуллар жамланмаси ҳамда улар билан боғлиқ юклама.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иҳоталаш — ягона электр энергетикаси тизимнинг бир қисмини ёки компонентини, ушбу қисм ёки компонентга хизмат кўрсатиш лозим бўлганда хавфсизликни таъминлаш ёки электр таъминоти талаб этилмаганида электр тармоғидан алоҳида ажратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳим ҳодиса — тақсимлаш тизими ва (ёки) Фойдаланувчи тизимига сезиларли ва кенг тарқалган таъсир кўрсатадиган тақсимлаш тизими ёки Фойдаланувчи тизимида юз берган вазият (носозлик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Назорат қилувчи орган — электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя қилиниши устидан давлат назоратини амалга оширувчи орган — Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси ёки қонун ҳужжатларга мувофиқ белгиланиши мумкин бўлган бошқа ташкилот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
паст кучланиш — 1000 V дан ошмайдиган кучланиш даражаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими — узатиш тизимидан ёки ишлаб чиқарувчилардан то якуний истеъмолчиларнинг уланиш нуқтасигача кучланиши 35 kV ва ундан паст бўлган электр тармоғи хўжалиги объектлари мажмуи (35 kV кучланишли фидерлар ва ушбу фидерга уланган тақсимлаш қурилмалари ва трансформаторлар ҳам тақсимлаш тизими ҳисобланади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори — Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги (кейинги ўринларда — Энергетика бозори регулятори) томонидан берилган лицензия асосида Ўзбекистон Республикасининг муайян ҳудудида электр энергиясини тақсимлаш бўйича фаолиятни амалга ошириш ваколати берилган юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъминотчи — электр энергиясини истеъмолчиларга етказиб бериш (сотиш) билан шуғулланадиган корхона;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори — электр энергиясига бўлган талаб ва таклифга таъсир қилувчи омилларни ҳисобга олган ҳолда тезкор-диспетчерлик бошқарувини амалга оширувчи юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узатиш тизими оператори — Ўзбекистон Республикасида узатиш тизимларини эксплуатация қилиш ва ривожлантириш бўйича фаолиятни амалга ошириш ваколатига эга бўлган юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узиш — истеъмолчини электр энергияси етказишни тўхтатиш, шунингдек, бир вақтнинг ўзида бир нечта электр узатиш тармоқлари орқали электр энергиясини қабул қилувчи истеъмолчилар учун электр энергияси истеъмолини чекламасдан бир ёки бир нечта электр таъминоти тармоқларини узиш, автоматик ҳимоя воситаларининг муваффақиятли ишлаши натижасида юзага келган узилишлар бундан мустасно;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш нуқтаси — уланиш шартномасида кўрсатилган, Фойдаланувчининг тизимини тақсимлаш тизимига жисмоний улаш жойи(жойлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш шартномаси — Фойдаланувчи ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида Фойдаланувчи ускуна ва қурилмаларини тақсимлаш тизимига (янги уланиш нуқтасига) улаш шартларини белгиловчи шартнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўткинчи кучланиш — қисқа муддатли кучланиш тебранишларидан қисқароқ вақтдаги юқори частотали ўта кучланишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрта кучланиш — 1 kV дан 35 kV гача бўлган кучланиш даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўчиргич — барқарор шароитларда электр занжирини узиш, улаш ва ўтказиш учун ҳамда қисқа туташув каби авария ҳолатларида электр занжирларини узиш ва маълум муддатда улаш имкониятига эга бўлган механик коммутация ускунаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўчириш — электр энергетика тизимининг таркибий қисми ушбу компонент билан бевосита боғлиқ бўлган баъзи бир ҳодиса сабабли ўз вазифасини бажара олмайдиган ҳолат. Учириш истеъмолчиларнинг электр таъминотидан узилишига ёки узилмаслигига олиб келиши мумкин. Чақмоқ чақиши, конденсатор батареялари ёки кабелни алмашлаб улаш, токнинг узилиши, ерга туташув ёйи, феррорезонанс ва бошқа шунга ўхшаш ҳодисалар натижасида юзага келган юқори частотали ўта кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

фликерлар — милтиллаш, электр тармоғида юкламанинг тез ёки тез-тез ўзгариши ёхуд бошқа сабабларга кўра кучланишнинг тебраниши натижасида юзага келадиган ҳолат. Бу ҳолат ёруғликнинг милтиллашига олиб келади ёки сезгир ускуналарнинг ишлашига таъсир қилади;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи — ўз тармоқлари орқали тақсимлаш тизимига уланган ёки уланиши режалаштирилган истеъмолчи ва электр энергиясини ишлаб чиқарувчи (тақсимлаш тизимидан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган жисмоний ёки юридик шахс);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик — электр энергетика тизимининг барқарор ҳолатда узлуксиз ишлаши, тизимнинг баъзи қисмлари ёки компонентлари ўчирилган ҳолатида ҳам якуний истеъмолчиларни хавфсиз ва етарли даражада электр энергияси билан таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳодиса — қисқа туташув, ускунанинг ишдан чиқиши, ноқулай об-ҳаво шароити ёки табиий ҳодиса туфайли тизимидаги фавқулодда ўзгариш ёки узилишнинг режадан ташқари ёки режалаштирилмаган ҳолда содир бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чеклаш — шартномада назарда тутилган тадбирларни амалга ошириш оқибатида муайян вақт оралиғи давомида, шунингдек, Тақсимлаш тизими операторининг электр тармоқларида форс-мажор ҳолатлар туфайли пайдо бўлган авария режимлари вақтида истеъмолчига шартномада белгиланган электр энергиясини етказиб бериш миқдорининг камайиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр станцияси оператори — Электр станцияларига ёки генерацияловчи модулларга эга бўлган жисмоний ёки юридик шахс, жумладан генерацияловчи модул оператори деб ҳам юритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр схемаси — ускуналар ёки электр энергетика тизимининг таркибий қисмларини бир-бирига ёки ташқи тизимларга улашни кўрсатадиган соҳага оид белгилардан фойдаланган схематик чизма (диаграмма);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергияси сифати — электр энергияси параметрларининг миллий стандартлари бўйича белгиланган талабларга мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергияси таъминотидаги танаффус — истеъмолчига электр энергияси етказиб беришни тўхтатиш, автоматика қурилмаларининг муваффақиятли ишлаши туфайли ёки электр энергияси истеъмол қилишнинг чекланишига олиб келмайдиган, бир вақтнинг ўзида бир нечта линиялар бўйича электр энергиясини олувчи истеъмолчилар учун битта ёки бир нечта электр энергияси етказиб бериш линияларининг узиб қўйилиши туфайли содир бўладиган танаффуслар бундан мустасно;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори кучланиш — 110 kV дан 500 kV гача бўлган кучланиш даражаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Юқори ва ўрта кучланишли подстанциялар Узатиш тизими оператори томонидан, 0,4 — 10 kV кучланишли электр тармоғи хўжалиги объектлари ва 35 kV кучланишли фидерлар (ушбу фидерга уланган тақсимлаш қурилмалари ва трансформаторлар) Тақсимлаш тизими операторлари томонидан эксплуатация қилинади ҳамда узатиш ва тақсимлаш тизимлари ўртасидаги мансублик чегараси ўрта кучланишли подстанциянинг ячейкаларида (фидерларнинг чиқиш нуқтасида) белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II бўлим. Электр таъминоти меъёрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Электр энергияси сифати меъёрлари (талаблари)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§ Электр энергияси сифати бузилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Электр энергиясининг сифати техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан белгиланади ва сифат кўрсаткичларининг ушбу ҳужжатларда белгиланган чегаралардан четга чиқиши (оғиши) электр энергиясининг сифати бузилишига олиб келади. Электр энергиясининг сифати ягона электр энергетикаси тизимини ишончли ва самарали ишлашини таъминлаш ҳамда истеъмолчиларнинг электр таъминотидаги асосий кўрсаткич ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Электр энергиясининг сифати кучланиш ва частота даражалари ҳамда уларни ташкил этувчиларнинг тўлқин шакли бузилиши билан ўлчанади. Қуйидагилардан камида биттаси мавжуд бўлиб, у тақсимлаш тизимининг барқарор ишлашига сезиларли таъсир кўрсатса, электр энергияси сифати бузилган ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
частотанинг 50 Нz номинал қийматдан оғиши рухсат этилган диапазондан ошганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланиш белгиланган номинал қийматдан оғганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланиш тебраниши рухсат этилган диапазондан ошганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланиш номутаносиблигида (носимметриялик ёки носинусоидаллик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизимда гармоник частоталар мавжуд бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланиш тебранишлари интенсивлиги рухсат этилган чегаралардан ташқарига чиқувчи фликерлар (милтиллаш)га олиб келганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимида юқори частотали ўта кучланишлар мавжуд бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Частота тебранишлари (оғиши)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Тақсимлаш тизимида номинал частота 50 Нz га тенг бўлиши шарт. Тақсимлаш тизими частотасининг номинал қийматдан оғиши (кўтарилиши ёки тушиши) частота тебраниши (оғиши) ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир ҳафта давомида 95 фоиз вақт оралиғида ±0,2 Нz дан ва 100 фоиз вақт оралиғида ±0,4 Нz дан ошиши электр энергиясининг сифатини бузилиши ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Тақсимлаш тизими оператори ўз тизимини Тизим операторига ягона электр энергетикаси тизимида техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ асосий частотани сақлаб туришга ёрдам берадиган тарзда лойиҳалаштириши ва эксплуатация қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Барқарор эксплуатация шароитлари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга (Техник жиҳозларнинг электромагнит мослиги, Умумий мақсадлар учун электр таъминоти тизимларида электр энергияси сифати стандартлари) мос бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Кучланиш тебраниши (оғиши), носимметриялиги ва ўткинчи кучланишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Кучланиши тебраниши (оғиши) кучланишнинг ўртача квадратик оғишининг фоизларда ифодаланган номинал қийматидан четга чиқиши сифатида аниқланади. Барқарор эксплуатация режимларида кучланиш ўзгариши ±10 фоиздан ошмаслиги шарт. Кучланиш тебранишлари қисқа ёки узоқ муддатли бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Кучланишнинг қисқа муддатли тебраниши номинал частотанинг ярим циклидан (10 миллисония) ортиқ, лекин бир дақиқадан кўп бўлмаган вақт давомида кучланиш ўртача квадратик қийматининг номинал қийматидан оғиши сифатида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кучланишнинг ўртача квадратик қиймати номинал қийматнинг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 фоиздан 180 фоизгача ошса кучланишнинг қисқа муддатли тебраниши кучланишнинг сакраши (лаҳзада кўтарилиши);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90 фоизидан 10 фоизигача камайса кучланишнинг қисқа муддатли тебраниши кучланишнинг қисқа вақтли пасайиши (ёки лаҳзада пасайиши) ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Кучланишнинг узоқ муддатли тебранишлари кучланиш ўртача квадратик қийматининг номинал қийматдан бир дақиқадан ортиқ вақт давомида оғиши сифатида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кучланишнинг ўртача квадратик қиймати номинал қийматнинг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90 фоиз миқдорига тенг ёки ундан камни ташкил этса кучланишнинг узоқ муддатли ўзгариши — паст кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 фоиз миқдорига тенг ёки ундан юқори бўлса кучланишнинг узоқ муддатли ўзгариши — ўта кучланиш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Тақсимлаш тизими операторлари барқарор эксплуатация шароитида Фойдаланувчининг тақсимлаш тизимига уланиш нуқтасида кучланишнинг пасайиши ёки ўта кучланиш юзага келмаслигини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Тақсимлаш тизими оператори катта қувватли асинхрон двигателларни ишга тушириш вақтидаги кучланиш пасайишлари бошқа Фойдаланувчилар қурилмалари ёки жиҳозларига салбий таъсир кўрсатмаслигини таъминлаш учун тақсимлаш тизимининг етарли қувват ўтказувчанликка эга бўлишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Кучланиш носимметриялиги фаза кучланиши ўртача қийматининг уч фазали кучланишнинг ўртача қийматидан максимал оғиши ҳисобланади. Кучланиш носимметриялиги фаза кучланишини уч фазали кучланишнинг ўртача қийматига нисбати билан (фоизларда) аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Барқарор эксплуатация шароитларида Фойдаланувчининг уланиш нуқтасида максимал кучланиш носимметриялиги (номутаносиблиги) электр энергияси сифати кўрсаткичларида белгиланган қийматдан ошмаслиги шарт. Бунда 10 дақиқанинг 95 фоизи давомида 2 фоиз, 100 фоизи давомида эса 4 фоиздан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Гармоникалар ва фликерлар (милтиллаш) интенсивлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Гармоникалар кучланиш ва токнинг синусоидалиги частотасининг асосий частота бутун сони каррасига тенглиги билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Жами гармоник бузилиш индивидуал гармоникалар амплитудалари квадратлари йиғиндисининг ўртача квадратик қийматининг асосий тўлқин частотасининг ўртача квадратик қийматига нисбати билан аниқланади ва бу гармоник ташкил этувчиларнинг умумий коэффициенти деб юритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Максимал юкламадаги умумий гармоник бузилиш максимал юкламадаги токнинг гармоник бузилишлари ўртача квадрат қийматининг (15 ёки 30 дақиқа давомида) жорий максимал истеъмол ток кучининг улуши сифатида фоизларда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Кучланишнинг гармоник ташкил этувчиларининг умумий коэффициенти қийматлари қуйидагича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1000 V кучланишгача — 12,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 10 kV кучланишларда — 8,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35 kV кучланишда — 6,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Фликерлар (милтиллаш) таъсирини баҳолашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисқа даврли фликерлар интенсивлиги уларни келтириб чиқарувчи манбадан келиб чиқадиган таъсир 10 дақиқалик давр учун аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узоқ муддатли ва ўзгарувчан даврийлик (цикл)даги фликерлар интенсивлиги уларни келтириб чиқарган манбадан келиб чиқадиган қисқа муддатли фликерлар интенсивлиги билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узоқ муддатли фликерлар интенсивлиги икки соатлик вақт мобайнида кетма-кет 12 қисқа муддатли фликерлар интенсивлигини ўлчашдан олинган қиймат билан ўлчанади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қисқа муддатли фликерлар интенсивлиги 10 дақиқа вақт давомида милтиллашни ҳисоблаш ускунаси кўрсаткичларидаги вақт оралиқларида аниқланган милтиллашнинг визуал интенсивлиги даражаси билан ўлчанади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Фойдаланувчиларнинг уланиш нуқтасида фликерлар интенсивлиги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган қийматдан ошмаслиги лозим, бунда мос равишда қисқа давр учун 1,38 бирликдан ва узоқ муддат давомида 1,0 бирликдан ошмаслиги талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-боб. Электр таъминоти ишончлилиги кўрсаткичлари

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Тақсимлаш тизимининг ишончлилик кўрсаткичларини белгилаш мезонлари ва ҳисоботларини юритиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Энергетика вазирлиги тақсимлаш тизимининг ишончлилик кўрсаткичларини ўрнатиш, ҳисобга (рўйхатга) олиш ва ҳисобот юритишнинг ягона тизимини жорий этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Тақсимлаш тизими операторлари учун бир хил ишончлилик кўрсаткичлари (ёки мақсадли кўрсаткичлар) қўлланилади. Бунда кўрсаткичлар даражалари ҳар бир тақсимлаш тизимига хос бўлиши ва дастлаб унинг ўтган даврлардаги кўрсаткичларига асосланган бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Тақсимлаш тизими операторлари юклама зичлиги, тақсимлаш (сотиш) тузилмаси, хизмат кўрсатиш нархи, ишчи кучланиши ва Энергетика вазирлигининг мос деб ҳисоблайдиган бошқа техник кўрсаткичлар каби хусусиятлар асосида турли тоифаларга гуруҳланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Тақсимлаш тизими операторлари Энергетика вазирлиги томонидан ҳар йили уларнинг ҳақиқий кўрсаткичлари, жумладан ишончлилик ва самарадорликнинг амалдаги кўрсаткичлари билан мақсадли кўрсаткичларини солиштириш орқали баҳолаб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Тақсимлаш тизими оператори ҳар чоракда Энергетика вазирлигига ўз тақсимлаш тизимининг иши, содир бўлган узилишлар уларнинг сабаблари тўғрисида ойлар кесимида ҳисобот тақдим этиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йил якуни билан умумлаштирилган батафсил ҳисобот ва юз берган муҳим ҳодисалар тавсифи Энергетика вазирлигига тақдим этилади. Энергетика вазирлиги ҳар бир Тақсимлаш тизими операторини баҳолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика вазирлиги баҳолаш натижалари, йил якуни билан Ўзбекистон Республикаси тақсимлаш тизими бўйича умумлаштирилган йиллик ҳисоботни ҳамда тегишли таклифларни ҳар йили 1 февралга қадар Энергетика бозори регуляторига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Баҳолаш ҳужжатлари ва умумлаштирилган ҳисоботда Тақсимлаш тизими операторлари томонидан йўл қўйилган камчиликлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талаблари бузилиши ва бошқа фактлар кўрсатиб ўтилиши керак.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Энергетика вазирлиги эшитувлар ва муҳокамалардан сўнг ҳар йили 1 декабрга қадар ҳар бир тақсимлаш тизими учун келгуси йилга самарадорлик ва ишончлиликнинг мақсадли кўрсаткичларини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Тақсимлаш тизимининг ишончлилик кўрсаткичлари (индекслари)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Тақсимлаш тизими операторлари учун тақсимлаш тизимининг ишончлилиги бўйича қуйидаги кўрсаткичлар белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими ишида узилишларнинг ўртача частотаси индекси (SAIFI);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими ишида узилишларнинг ўртача давомийлиги индекси (SAIDI);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолчилар учун ўртача узилишлар муддати индекси (CAIDI);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолчилар электр таъминотидаги лаҳзалик узилишларининг ўртача частотаси индекси (MAIFI).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Тақсимлаш тизими ишида узилишларнинг ўртача частотаси индекси (SAIFI) ўртача истеъмолчи учун белгиланган вақт оралиғида электр энергияси таъминотидаги узилишлар содир бўлиши доимийлигини (частотасини) кўрсатиб беради. Ушбу кўрсаткич Фойдаланувчида (истеъмолчи) маълум вақт давомида ўртача узилишлар сонини ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SAIFI маълум вақт оралиғида тақсимлаш тизимида содир бўлган умумий узилишлар сонининг тақимлаш тизимининг жами Фойдаланувчилари (истеъмолчи) сонига нисбати билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

SAIFI

=

ni = 1Ni

Nf

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
i — узилишлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ni — электр таъминотида узилиш бўлган Фойдаланувчилар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nf — тақсимлаш тизимидаги жами Фойдаланувчилар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Тақсимлаш тизими ишида узилишларнинг ўртача давомийлиги индекси (SAIDI) ўртача Фойдаланувчи (истеъмолчи) учун белгиланган вақт оралиғида содир бўлган узилишларнинг умумий давомийлигини кўрсатиб беради. Ушбу кўрсаткич фойдаланувчида (истеъмолчи) маълум вақт давомида узилишларнинг ўртача давомийлигини дақиқалар ёки соатларда ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SAIDI маълум вақт оралиғида барча узилишлар давомийлиги йиғиндисининг тақсимлаш тизими Фойдаланувчиларининг умумий сонига нисбати билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

SAIDI

=

ni = 1(Ni × ti)

Nf

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ti — ҳар бир алоҳида ўчишнинг давомийлиги (дақиқа ёки соатларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ni — электр таъминотида узилиш бўлган Фойдаланувчилар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Nf — тақсимлаш тизимидаги жами Фойдаланувчилар сони.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Истеъмолчилар учун ўртача узилишлар муддати индекси (CAIDI) электр таъминотини (хизмат кўрсатиш) тиклаш учун зарур бўлган ўртача вақтни ифодалайди. Ушбу индекс узилишдан кейин электр таъминотини тиклаш учун талаб этилган ўртача вақтни ифодалайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

CAIDI

=

SAIDI

SAIFI

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Истеъмолчилар электр таъминотидаги лаҳзалик узилишларининг ўртача частотаси индекси (MAIFI) лаҳзалик узилишларининг ўртача частотасини кўрсатиб беради. Ушбу индекс маълум вақт ичида ўртача қисқа муддатли узилишларнинг қанчалик тез-тез содир бўлиши частотасини ифодалайди ва куйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

MAIFI

=

Di

Nf

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Di — маълум вақт оралигида содир бўлган қисқа муддатли узилишларнинг умумий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nf — тақсимлаш тизими Фойдаланувчиларининг умумий сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Электр таъминотида танаффуслар киритиш, узилишлар ва истисно ҳолатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Электр таъминотидаги узилишлар қисқа туташувлар, бирламчи тақсимлаш тармоқлари ва (ёки) трансформаторлардаги носозликлар вақтида ҳимоя воситаларининг ишлаши натижасида подстанциядан тақсимлаш трансформаторигача бўлган ҳар қандай узилишларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Ишончлилик кўрсаткичларини (индексларини) ҳисоблашда қуйидаги ҳодисалар истисно қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимининг трансформатор пунктидан истеъмолчиларга қадар бўлган тармоқларидаги узилишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узатиш тизими тармоқлари ёки подстанциялари ва генерация объектларидаги узилишлар ёки фавқулодда ўчишлар натижасида юзага келган узилишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр таъминоти узилиши ҳақида Фойдаланувчиларни узилишдан камида уч кун олдин хабардор қилинган режали ўчиришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчининг ёки уларнинг ваколатли вакили талабига биноан амалга оширилган узилишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори кўрсатмасига биноан, ягона электр энергетикаси тизимининг лойиҳавий ва (ёки) меъёрий эксплуатация чегарасидан ташқаридаги иш режимларига олиб келган йирик ҳодисалар содир бўлган вақтдаги ёки ягона электр энергетикаси тизими объектларининг ишдан чиқиши натижасида амалга оширилган ўчиришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Тақсимлаш тизими операторининг хизмат кўрсатиш ҳудудида фавқулодда ҳолат эълон қилингандаги ёки шундай ҳолат эълон қилинишига олиб келадиган форс-мажор ҳолатлари натижасида юзага келган узилишлар;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика вазирлиги томонидан муҳокамалардан сўнг тасдиқланган ва тегишли хабарномалар орқали билдирилган муҳим ҳодисалар, шу жумладан йирик ҳодиса сабабли узилишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Ягона электр энергетикаси тизимининг лойиҳавий ва (ёки) меъёрий эксплуатация чегарасидан ташқаридаги иш режимларига олиб келган йирик ҳодисалар камида бир куни мобайнида давом этса муҳим ҳодиса ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Муҳим ҳодиса куни истеъмолчиларга хизмат кўрсатишдаги кунлик SAIDI индексининг қиймати чегара қийматидан ошиб кетган кун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кундалик SAIDI индексини ҳисоблаш учун бир календарь кундан ортиқ давом этадиган ҳар қандай электр таъминотида узилишлар бошланган кунга ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Кунлик SAIDI индекси муҳим ҳодиса кунидан ошиб кетган кунлар тақсимлаш тизими одатдагидан (кутилганидан) кўпроқ юкламалар билан ишлайдиган кунлар ҳисобланади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими операторлари томонидан муҳим ҳодисалар содир бўлгандаги ҳаракатлар қайд этиб борилади ва Энергетика вазирлигига тақдим этилади. Энергетика вазирлиги томонидан ушбу қайдлар алоҳида таҳлил қилинади ва ҳисоботи юритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Форс-мажор ҳолатлари томонларнинг хоҳиш-иродаси ва фаолиятига боғлиқ бўлмаган табиат ҳодисалари ёки ижтимоий-иқтисодий ҳолатлар (оммавий норозиликлар, уруш ҳолати, қамал, давлат манфаатларини кўзлаб импорт ва экспортни тақиқлаш, халқаро санкцияларнинг жорий этилиши ва бошқалар), объектив тўсқинлик қилувчи ҳолатлар (эпидемия, пандемия, карантин), техноген офатлар (ёнғинлар, портлашлар ва бошқалар), фавқулодда ва кенг миқёсдаги кутилмаган авариялар, узилишлар сабабли юзага келган шароитларда тарафларга қабул қилинган мажбуриятларни бажариш имконини бермайдиган фавқулодда, олдини олиб бўлмайдиган ва кутилмаган ҳолатлар натижасида мазкур Қоидалар шартларининг бажарилмаслигига олиб келувчи ҳодисалар, хусусан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан эълон қилинган фавқулодда ҳолатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
республика ёки маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан эълон қилинган фавқулодда вазиятлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

электр энергетика тизимида Энергетика вазирлиги ёки Энергетика бозори регулятори томонидан эълон қилинган форс-мажор ҳолатларнинг алоҳида вазиятлари;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими операторининг тизими ишига сезиларли таъсир кўрсатадиган ва тегишли равишда юқорида таърифланган форс-мажор ҳолатларга олиб келадиган боғлиқ тизимлардаги (узатиш тизими, қўшни тақсимлаш тизимлари ёки электр станциялар) йирик ҳодисалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Тақсимлаш тизимининг самарадорлик мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Тақсимлаш тизимидаги йўқотишлар таснифи ва меъёрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Тақсимлаш тизимига қабул қилинган электр энергияси ва якуний Фойдаланувчиларга етказиб бериладиган электр энергияси ўртасидаги фарқ тақсимлаш тизимининг йўқотишлари ҳисобланади. Тақсимлаш тизими объектларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлаган электр энергияси миқдори йўқотишлар ҳисобланмайди ва йўқотишлар таркибига киритилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Тақсимлаш тизимида электр энергияси йўқотишлари техник ва техник бўлмаган (иқтисодий) тоифаларга бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Техник йўқотишлар тақсимлаш электр тармоқларидаги ва ускуналаридаги физик жараёнлар (трансформаторлар чулғамларидаги) натижасида ва ўлчаш воситаларидаги техник хатолар сабабли келиб чиқадиган ҳар қандай йўқотишларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

41. Техник бўлмаган (иқтисодий) йўқотишлар ўғирлик, электр энергияси ҳисоблагичлари кўрсаткичларини ёзиб олишдаги хатоликлар, электр энергияси ҳисоблагичларини улаш схемаси ўзгартириш, электр энергияси ҳисоблагичларига ташқи аралашув (таъсир), шунингдек, электр энергетика тизимининг жисмоний хусусиятлари ва функциялари билан боғлиқ бўлмаган бошқа йўқотишлар натижасида йўқотилган электр энергиясининг йиғиндисини англатади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Тақсимлаш тизими операторлари белгиланган тартибга кўра ўз тақсимлаш тизимидаги техник ва техник бўлмаган (иқтисодий) йўқотишлар меъёрларини ишлаб чиқиб, бирламчи маълумотлар ва асослантирувчи ҳисоб-китоблар билан Назорат қилувчи орган ҳамда Энергетика вазирлигига келишиш учун киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Назорат қилувчи орган бирламчи маълумотлар (трансформаторлар сони, электр тармоқлари узунлиги), ҳисоб-китобларни текширади ва келишиб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бирламчи маълумотлар тегишли ҳужжатлар ва (ёки) жойига чиққан ҳолда Назорат қилувчи органнинг тегишли бўлинмалари томонидан текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Назорат қилувчи орган томонидан бирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китобларда ноаниқликлар ёки камчиликлар аниқланган тақдирда уларни баён қилган ҳолда Тақсимлаш тизими операторига қайтаради. Тақсимлаш тизими оператори эътирозларни қабул қилгандан сўнг беш иш куни давомида техник йўқотишлар бўйича барча ҳужжатларни уларга қайта киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Назорат қилувчи орган кўриб чиқиб, келишганидан сўнг, Энергетика вазирлиги билан келишилади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Бунда Энергетика вазирлиги мазкур техник йўқотиш меъёрларини норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида ишлаб чиқилганлигини ҳамда электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол балансига мувофиқлигини текширади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Энергетика бозори регулятори белгиланган тартибда тақсимлаш тизимида юзага келадиган технологик йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Тақсимлаш тизими операторининг ўз эҳтиёжлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Тақсимлаш тизими операторининг ўз эҳтиёжлари тақсимлаш тизимининг барқарор ишлаши учун зарур бўлган электр энергияси миқдорини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Тақсимлаш тизими оператори ўз эҳтиёжлари учун зарур бўладиган электр энергияси миқдорларини тасдиқлаш учун асосли ҳисоб-китоблар билан Энергетика вазирлигига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Энергетика вазирлиги Тақсимлаш тизими оператори буюртмаси асосида, тақсимлаш тизимининг структураси ва юкланганлик даражасидан келиб чиқиб унинг ўз эҳтиёжи учун сарфланиши мумкин бўлган электр энергияси миқдорини белгилайди.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Тақсимлаш тизими операторининг ўз эҳтиёжи учун ҳақиқий истеъмоли эксплуатация ва техник хизмат кўрсатиш харажатларининг бир қисми сифатида қабул қилинади ҳамда унинг хизмат кўрсатиш харажатларига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Уланиш нуқтасида қувват коэффициенти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Тақсимлаш тизимининг Фойдаланувчилари уланиш нуқтасида кучланиш даражасига мувофиқ камида қуйидаги қувват коэффициентини таъминлашлари (сақлаб туришлари) шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV кучланиш учун — 0,97;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 10 kV кучланиш учун — 0,90 — 0,95 оралиғида (аниқ қиймат уланиш шартномасида белгиланади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

50. Фойдаланувчиларга белгиланган мақсадли даражадан паст бўлган қувват коэффициенти учун, шунингдек, мақсадли даражадан ошиб кетган қувват коэффициенти учун белгиланган тартибда чоралар қўлланади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувват коэффициентининг белгиланган қийматдан пасайиши ёки ортиши юзасидан чоралар Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда ёки электр таъминоти шартномасига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Тақсимлаш тизими оператори фидерлар ва подстанция шиналаридаги реактив қувват истеъмолини подстанция ва фидерларда йўқотишларни иқтисодий жиҳатдан энг мақбул даражага қадар қисқартириш имконини берадиган ҳажмга мослаштириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-боб. Фойдаланувчиларга хизмат кўрсатиш талаблари ва меъёрлари

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Фойдаланувчиларга хизмат кўрсатиш талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Тақсимлаш тизими оператори ёки Таъминотчининг ўз истеъмолчилари билан ўзаро ҳамкорлигининг самарадорлигини белгилайдиган, истеъмолчилар эҳтиёжларини тўлиқ қондириш учун мўлжалланган талаблар хизмат кўрсатиш талаблари ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчиларга (истеъмолчиларга) хизмат кўрсатиш талаблари кафолатланган ва умумий талаблардан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

53. Истеъмолчиларга хизмат кўрсатишда кафолатланган талаблар кўрсаткичларига риоя этилмаганлиги ёки уларнинг белгиланган мақсадли қийматларига эришилмаганлиги учун Тақсимлаш тизими оператори ёки таъминотчиларга жарималар қўлланиладиган талаблардир. Бундай талабларни бузилиши натижасида жабрланган истеъмолчининг зарари Тақсимлаш тизими операторлари ёки Таъминотчилар томонидан қоплаб берилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Умумий талаблар истеъмолчиларга хизмат кўрсатишда кафолат бериш муҳим аҳамиятга эга бўлмаган (талаб этилмайдиган) жиҳатларга тааллуқли бўлиб, истеъмолчилар Тақсимлаш тизими операторидан (Таъминотчидан) оқилона даражада хизмат кўрсатилишини кутишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Фойдаланувчиларга (истеъмолчиларга) хизмат кўрсатиш самарадорлигини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Тақсимлаш тизими операторининг (Таъминотчи) истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш самарадорлигини баҳолаш директив ёндашув ва истеъмолчиларнинг хизматлардан қониқишини баҳолаш билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Директив ёндашувда Тақсимлаш тизими оператори (ёки Таъминотчи) истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш дастурига асосан амалдаги самарадорлик кўрсаткичлари ёки мақсадли кўрсаткичларни баҳолаш учун Энергетика вазирлигига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Истеъмолчиларнинг хизматлардан қониқишини баҳолаш бўйича ўрганиш усулидан фойдаланилганида Тақсимлаш тизими оператори (ёки Таъминотчи) Энергетика вазирлиги томонидан ваколат берилган мустақил ташкилот томонидан истеъмолчиларга кўрсатилган хизматларни баҳолаш бўйича буюртма юборади ҳамда баҳолаш ушбу ташкилот томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Тақсимлаш тизими операторлари учун истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш мақсадли кўрсаткичлари мазкур Қоидаларга 1-иловага мувофиқ, Таъминотчилар учун истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш мақсадли кўрсаткичлари мазкур Қоидаларга 2-иловага мувофиқ намунавий шаклларда тайёрланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Тақсимлаш тизими оператори ва Таъминотчилар ушбу мақсадли кўрсаткичларни Энергетика вазирлигига тасдиқлаш учун тақдим этади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Тақсимлаш тизими оператори ва Таъминотчиларнинг ҳар йиллик ҳақиқий (амалдаги) ишончлилик, самарадорлик ва мақсадли кўрсаткичлари Энергетика вазирлиги томонидан тасдиқланган кўрсаткичларга нисбатан баҳолашдан ўтказиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Тақсимлаш тизими операторлари ва Таъминотчилар учун хавфсизлик техникаси ва меҳнат муҳофазаси талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Тақсимлаш тизими оператори ўзининг тақсимлаш тизимини хавфсизлик талабларига мувофиқ тарзда ишлаб чиқиши (лойиҳалаштириши ва қуриши), эксплуатация қилиши ва техник хизмат кўрсатиши ҳамда ўз ходимлари учун ҳар доим хавфсиз иш муҳитини яратиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Тақсимлаш тизими ва Фойдаланувчилар тизимларида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ хавфсизлик тизими жорий қилинади ва Назорат қилувчи орган билан келишилади. Хавфсизлик техникаси қоидаларга риоя этилиши барча томонлар учун мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Меҳнат хавфсизлиги ва меҳнатни муҳофаза қилиш қоидалари ҳаёт ва соғлиқ учун хавфсиз меҳнат шароитлари билан таъминлаш, жароҳатлар, касалликлар ва ўлимларнинг олдини олишга қаратилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Меҳнат хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси қоидалари ходимлар хавфсизлиги кўрсаткичларини ўлчаш тартибини белгилайди ва Тақсимлаш тизими операторларига нисбатан куйидаги кўрсаткичларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқариш билан боғлиқ жароҳатлар кўрсаткичи ҳар бир корхона ходимлари ёки ҳисобот бирлигидаги ходимларнинг ишлаган умумий соатлар сонига нисбати билан ўлчанади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқариш билан боғлиқ жароҳатлар даражаси кўрсаткичи ҳар бир ходимга тўғри келган ҳақиқатда (амалда) иш соатлардан фойдаланган ҳолда аниқланади. Ҳақиқий иш соатлари мавжуд бўлмаса, ҳисоб китобларга асосланган тахминий соатлардан фойдаланишга йўл қўйилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишга яроқсизликка (ногиронликка) олиб келадиган жароҳатлар даражаси кўрсаткичи ҳисоб-китоб даврида содир бўлган ўлимларнинг умумий сони, доимий тўлиқ, доимий қисман ва вақтинчалик тўлиқ меҳнатга лаёқатсизлик сони асосида ҳисобланади. Кўрсаткич жароҳатлар/касалликлар сонини маълум бир даврда ишлаган киши-соатлари сонига боғлайди ва бундай жароҳатларнинг даражасини миллион киши-соатига нисбати бирлигида ифодалайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ногиронликка олиб келиши мумкин бўлган жароҳатлар/касалликнинг оғирлиги даражаси кўрсаткичи барча ўлимлар, доимий тўлиқ ва қисман меҳнатга лаёқатсизлик ва ҳисоб-китоб даврида содир бўлган вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик кунларининг умумий сонидан келиб чиққан барча йўқотилган иш соатларининг йиғиндисига асосланади. Кўрсаткич йўқотилган соатлар сонини давр мобайнида ишлаган киши-соатлари сонига боғлайди ва йўқотишни миллион киши-соатларида ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Тақсимлаш тизими оператори хавфсизлик техникаси, меҳнат хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси қоидаларига мувофиқ журналлар ва ҳисоботларнинг нусхаларини Назорат қилувчи органга тақдим этади. Ҳисоботлар мазкур Қоидаларнинг 63-бандида келтирилган кўрсаткичларни ўз ичига олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III бўлим. Тақсимлаш тизимига уланиш қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Уланиш қоидаларининг мақсади ва қўлланиш соҳаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Тармоққа уланиш бўйича талабларнинг мақсади қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчилар уланиш нуқтасида техник, конструктив (лойиҳалаш) ва эксплуатация мезонларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

тақсимлаш тизимига уланиш барча Фойдаланувчилар учун адолатли бўлиши ва камситилишига йўл қўйилмаслигини таъминлаш;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчилар томонидан Тақсимлаш тизими операторига ва аксинча Тақсимлаш тизими оператори томонидан Фойдаланувчиларга тақдим этилиши зарур бўлган маълумотларни кўрсатиб ўтиш ҳамда уланиш тартибини оммавий фойдаланиш учун очиқлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Тақсимлаш тизимининг техник, конструктив (лойиҳалаш) ва эксплуатация мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Тақсимлаш тизими операторлари тақсимлаш тизимининг исталган уланиш нуқтасида электр таъминоти меъёрлари, жумладан электр энергияси сифати кўрсаткичлари ва уларга нисбатан қўйилган талабларни бажарилишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизимини лойиҳалаштириш, модернизация (реконструкция) ёки кенгайтириш ва эксплуатация жараёнларида ушбу талаблар бажарилиши биринчи навбатда таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Фойдаланувчилар ва тақсимлаш тизимига уланишни ёки мавжуд уланишни ўзгартиришни режалаштирган потенциал Фойдаланувчилар барқарор эксплуатация шароитларда ўзларининг ускуналарини (қурилмаларини) электр таъминоти меъёрларини сақлаган ҳолда ишончли ва хавфсиз ишлаши таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мавжуд уланишни ўзгартириш ёки янги уланишни лойиҳалаштиришда ушбу шартлар бажарилиши биринчи навбатда таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Тақсимлаш тизимида частота бир лаҳзада (кескин) 1 Нz га оғса, Тизим операторига ушбу ҳолатни бартараф этиш чораларини кўришга имкон бериш учун тақсимлаш тизимига уланган барча генерацияловчи модуллар камида 5 сония давомида тармоқ билан синхрон ҳолатда қолиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Тақсимлаш тизими операторлари тақсимлаш тизимида ускуналар ва уларни ҳимоя тизимларини танлаш ҳамда лойиҳалашда авария (фавқулодда) вазиятларида юзага келиши мумкин бўлган частотанинг максимал тебранишлари (оғиши)ни ҳисобга олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш ускунасининг кучланиш номиналларини танлашда максимал ҳисобланган ўта кучланишларни ҳисобга олиши ва тақсимлаш тизимининг ҳар қандай кенгайиши ёки янги уланиш лойиҳаларини тақсимлаш тизимида кучланиш тебранишларига салбий таъсир кўрсатмайдиган тарзда ишлаб чиқиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчилар ўзларининг тизимларини ўткинчи кучланишларнинг бир-бирларининг тизимларига таъсирини юмшатишга ёрдам берадиган қурилмаларни ўз ичига олган ҳолда лойиҳалаштиради ва эксплуатация қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи электр ускуналарининг изоляциясини танлашда электр тармоқларида ўткинчи жараёнларнинг таъсирини ҳисобга олишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

72. Фойдаланувчи ўз тизимини тақсимлаш тизимида гармоник бузилишлар ва фликерлар интенсивлигининг белгиланган чегаралардан ошиб кетишига олиб келмаслигини таъминлаш учун жавобгардир.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизимини лойиҳалаштириш ва эксплуатация қилишда хавфсизликни таъминлаш ҳамда Фойдаланувчиларга хизмат кўрсатишда узилишлар частотаси ва давомийлигини (SAIFI ва SAIDI) чеклаш учун етарли даражада ҳимоя тизимлари жорий этилишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Фойдаланувчи ўз тизимини лойиҳалаштириш ва эксплуатация қилишни Электр ускуналарининг тузилиши қоидалари ҳамда Истеъмолчилар электр қурилмаларини техник эксплуатация қилиш қоидалари ва Истеъмолчилар электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Уланиш нуқтасидаги ҳимоя тизимига қўйиладиган талаблар Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи томонидан уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартиришни кўриб чиқиш вақтида келишилади ҳамда келгусида Фойдаланувчининг розилиги билан Тақсимлаш тизими оператори томонидан вақти-вақти билан қайта кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Фойдаланувчи ўз тизимини лойиҳалаш ва эксплуатация қилишда Тақсимлаш тизими операторининг талабларига мувофиқ ҳимоя воситалари билан таъминлаш чораларини кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда Тақсимлаш тизими оператори томонидан талабларни белгилашда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларидан четга чиқишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Қисқа туташувда ўчириш вақти тақсимлаш тизимида жорий этилган ҳимоя сиёсатига мувофиқ Тақсимлаш тизими оператори томонидан белгиланган чегаралар доирасида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчилар ўз ҳимоя тизимларини лойиҳалаш ва ишга туширишда ҳисобга олишлари учун тақсимлаш тизимдаги автоматик қайта улаш ёки кетма-кет қайта улаш функциялари ҳақида батафсил маълумотларни Фойдаланувчига тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Фойдаланувчи ҳимоя тизимини лойиҳалашда носозликлар (қисқа туташув) содир бўлганда фақат битта ёки иккита фаза ўчиши мумкин бўлган вазиятларни ҳисобга олиши ҳамда ўз тизимини кузатилиши мумкин бўлган шикастланишлардан ҳимоя қилиш имкониятларини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

80. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчиларни тақсимлаш тизимининг уланиш нуқтасида қисқа туташув токининг лойиҳавий ва ҳақиқий қийматлари тўғрисида хабардор қилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчилар ўз тизимини лойиҳалаш ва эксплуатация қилишда уланиш нуқтасидаги қисқа туташув токининг лойиҳавий ва ҳақиқий қийматларини ҳисобга олишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчиларни тақсимлаш тизимида қўлланиладиган ерга улаш усули ҳақида хабардор қилади. Тақсимлаш ускунасининг тузилмасида ерга туташув вақтида ускунага таъсир кўрсатиши мумкин бўлган кучланишнинг максимал сакрашини ҳисобга олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчилар тизимидаги ерга улаш усули Тақсимлаш тизими операторининг ерга улаш шартлари ва техник хусусиятларига мос келиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Бир нечта таъминот манбалари мавжуд бўлган Фойдаланувчилар айланма токларнинг ерга уланган нейтралга таъсирини олдини олиш ёки юмшатишни таъминлаш чораларини кўришлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

83. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи мониторинг қилиш ва бошқарув режимини келишиб оладилар.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими оператори томонидан унинг тизимидаги коммутация қурилмаларини бошқаришига рози бўлса, Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига зарур бўлган коммутация қурилмаларини масофадан бошқариш тизими ва интерфейсини ўрнатади ва уларга техник хизмат кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-боб. Уланиш ва мавжуд уланишни ўзгартириш тартиби

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Уланишнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Фойдаланувчи янги объектларини лойиҳалаш ва эксплуатацияга киритишдан ёки мавжуд уланишни ўзгартиришдан олдин Тақсимлаш тизими операторининг тизимига янги ёки қўшимча электр қурилмаларини улаш учун техник шартлар олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига ўз объектини тақсимлаш тизимига улашга ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун тегишли талабнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Талабнома сўралган уланишни баҳолаш учун Тақсимлаш тизими операторига зарур бўлган маълумотларни ўз ичига олиши ва Тақсимлаш тизими операторининг веб-сайтида эълон қилинган шаклда тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

86. Фойдаланувчиларга техник шартлар бериш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ягона интерактив давлат хизматлари портали, Давлат хизматлари марказлари ёки «ELEKTR» дастурий таъминоти орқали амалга оширилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчиларнинг ихтиёрига кўра тақсимлаш тизимига улаш бўйича лойиҳалаштириш, қурилиш-монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари Тақсимлаш тизими операторлари томонидан «тайёр ҳолда» топшириш шартномаси асосида амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Янги уланишлар тартиби ва уланиш шартномаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Тақсимлаш тизимига янги уланмоқчи бўлган Фойдаланувчи, техник шарт берилганидан сўнг Тақсимлаш тизими оператори билан тегишли уланиш шартномасини тузади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Уланиш шартномаси маълумот ва ҳисоботларни тақдим этиш тартибини, хавфсизлик қоидаларини, синов ва созлаш-ишга тушириш дастурларини, электр схемаларини, уланишга тайёрлик ҳамда уланишга рухсат бериш тўғрисидаги далолатномани ва бошқа шартларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Янги уланиш учун техник шартлар тақсимлаш тизимининг энг яқин элементига (электр тармоқлари ёки тақсимлаш ускуналарига), уларнинг амалдаги ишчи ва лойиҳавий юкламасини ҳисобга олган ҳолда берилади ва қуйидагиларни кўрсатади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш учун рухсат этилган янги ёки қўшимча электр қурилмаларининг қувватини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш нуқталари (электр станциялари, подстанциялар ёки электр тармоқлари), таъминот объекти, ҳаво ёки кабель тармоқларининг зарур кучланиши ва заруратга кўра ташқи электр таъминоти вариантларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги истеъмолчи пайдо бўлиши муносабати билан мавжуд электр тармоғини мустаҳкамлаш бўйича асослантирилган талаблар (ўтказгичлар кесимини ошириш, трансформаторларни алмаштириш ёки қувватини ошириш, захира ячейкаларини қуриш ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисқа туташув токларининг ҳисобланган қийматлари, реле ҳимоясига, автоматикага, алоқага, изоляция ва ўта кучланишдан ҳимояга талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рухсат этилган қуввати 50 kW ва ундан юқори бўлган истеъмолчилар учун реактив қувват компенсациясига қўйиладиган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

электр энергиясини ҳисобга олишга қўйиладиган талаблар;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ қабул қилувчиларда барқарорлаштирувчи қурилмалар ва электр энергияси сифатини назорат қилиш мосламаларини ўрнатиш учун махсус талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолчининг кунлик юклама жадвалини тартибга солиш талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр қурилмалари учун намунавий лойиҳалардан фойдаланиш бўйича тавсиялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимига уланган истеъмолчиларнинг электр қурилмаларига қўйиладиган махсус талаблар (захира электр таъминотига бўлган эҳтиёж, киришларда автоматик ҳимоя, таъминловчи тармоқларининг параллел ишлашига рухсат берилиши, ажратиш учун тақсимлаш. Ягона электр энергетика тизимида электр қуввати танқислиги бўлган тақдирда муҳим юкламаларни электр энергияси билан таъминлаш учун уларни захира тармоқларига тақсимлаш ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойиҳада (ишчи лойиҳада) корхона ва бино электр қурилмаларини эксплуатация қилишни ташкиллаштириш учун лойиҳа ечимларининг мавжудлигига қўйиладиган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

истеъмолчининг электр тармоғига уланган субистеъмолчиларнинг рўйхати, уларнинг юкламалари ва электр энергияси истеъмоли бўйича асосий дастлабки маълумотлар;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник шартлар амал қилиш муддати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Мавжуд уланишни ўзгартириш шартномаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Тақсимлаш тармоғида мавжуд уланишни ўзгартиришдан олдин Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими оператори билан уланиш шартномасини тегишли равишда ўзгартиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Уланишни ўзгартириш тўғрисидаги шартнома Тақсимлаш тизими оператори томонидан талаб қилинадиган ва Энергетика вазирлиги томонидан белгиланган қўшимча маълумотларни тақдим этиш талабларини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун талабнома киритиш ва уни кўриб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Тақсимлаш тизимига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун буюртма берган Фойдаланувчи мазкур Қоидаларнинг 85-бандида белгиланган талабномани Тақсимлаш тизими операторига юборади. Талабномада қуйидаги маълумотлар бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойиҳа ва унинг режалаштириш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фойдаланувчи томонидан таклиф қилинган уланишни (қурилиш-монтаж ишларини) тугатиш санаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Фойдаланувчи режалаштириш маълумотларини учта босқичда тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойиҳанинг дастлабки маълумотлари — уланиш шартномаси ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномаси учун талабнома топшириш вақтида таклиф этилаётган Фойдаланувчининг лойиҳа маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойиҳанинг режалаштирилган маълумотлари — уланиш шартномаси ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномаси бўйича таклиф қабул қилингандан сўнг, Фойдаланувчи ривожланишига тегишли маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

лойиҳанинг уланишдан кейинги режалаштириш маълумотлари — прогнозларнинг янгиланган, келажак учун ҳисоб-китоблари ва маълумотлари.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизимига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун талабномани кўриб чиқиш тартибини белгилаши ва расмий веб-сайтида эълон қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Тақсимлаш тизими оператори талабнома топширилганидан кейин уч иш кунида буюртмани кўриб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Тақсимлаш тизими оператори таклиф этилаётган янги Фойдаланувчининг тақсимлаш тизимига таъсирини баҳолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Фойдаланувчи томонидан тақдим этилган талабномани кўриб чиқилганидан сўнг, Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш тўғрисида шартнома имзолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

98. Тақсимлаш тизими оператори томонидан таклиф этилаётган уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш бўйича келишувга эришилмаса, томонлардан бири ушбу масалани кўриб чиқиш учун Энергетика вазирлигига юбориши мумкин.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномаси имзоланган бўлса, Фойдаланувчи имзоланган кундан бошлаб ўн иш кунида ёки томонлар ўртасида келишилган бошқа муддатда Тақсимлаш тизими операторига батафсил режалаштириш маълумотларини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Тақсимлаш тизимига таъсирни ўрганиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Тақсимлаш тизимига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш мақсадида мурожаат қилган Фойдаланувчи таклиф этилаётган уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш тармоқда салбий оқибатларга олиб келмаслигини таъминлаш учун барча зарур чораларни кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Таклиф этилаётган уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш оқибатлари ва унинг натижасида юзага келиши мумкин бўлган муҳим ҳодисаларни ўрганиш ва баҳолаш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади. Баҳолаш қуйидагиларни ўз ичига олиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барқарор шароитларда ҳамда авария вазиятларида тақсимлаш тизимидаги қувват оқимлари тўғри тақсимланишини (генерацияловчи модуллардан истеъмолчига хавфсиз тарзда тақсимланишини таъминлашга ишонч ҳосил қилишни);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланишни белгиланган чегараларда сақлаб туришни таъминлаш учун кучланишни бошқариш тадқиқоти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисқа туташув токининг рухсат этилган чегаралардан ошиб кетмаганлигини текшириш ҳамда унинг тақсимлаш тизими ва Фойдаланувчи тизимига таъсирини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ҳимоя тизимини (реле ҳимояси ва аварияга қарши автоматика) белгилаш ва мувофиқлаштириш;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таклиф қилинаётган Фойдаланувчининг уланиши ёки кенгайишини электр энергияси сифатига таъсирини ўрганишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Ўрта ва ундан юқори қувватли генерацияловчи модуллар мавжуд бўлган ҳолатда Тақсимлаш тизими оператори уланишга талабнома ва Фойдаланувчи томонидан тақдим этилган бошқа маълумотларни Тизим операторига тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори талабномани кўриб чиқади ва Тақсимлаш тизими операторига қуйидагилар ҳақида хабар беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр станциясини улаш мумкинлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аниқ кўрсатилиши ва асосланиши керак бўлган муайян шартлар ёки махсус талаблар бажарилган тақдирдагина, таклиф этилаётган электр станциясини улаш имконияти. Бунда шартлар ва талаблар илова қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сабабларини аниқ кўрсатган ҳолда, таклиф этилаётган электр станциясини улашни рад этилишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Уланишга муайян шартлар ёки махсус талаблар асосида рухсат берилса, Тизим оператори объект ишга тушириш вақтида ушбу шартлар ва талабларнинг бажарилишини текширишга ҳақли.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланишга рухсат берилган ҳолатларда, Тизим оператори тегишли тартибда Тақсимлаш тизими операторини генерацияловчи модулнинг тўлиқ қувватини етказиб беришга таъсир кўрсатиши мумкин бўлган тармоқ ёки тизимдаги чеклаш ёки ўта юкланишлар тўғрисида хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Бошқа уланган истеъмолчилари бўлган мавжуд ўрта кучланишли фидерга уланадиган кичик ва ўрта қувватли генерацияловчи модуллар уланишига буюртма қилинганда қуйидаги қоидалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кичик ёки ўрта қувватли генерацияловчи модулларнинг умумий ўрнатилган қуввати, шунингдек, ушбу фидерга уланган бошқа барча генерацияловчи модулларнинг умумий қуввати уларнинг туридан қатъий назар фидернинг белгиланган максимал юкланиш даражасидан ошмаслиги шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

уланиши кўриб чиқилаётган кичик ёки ўрта қувватли генерацияловчи модулларнинг умумий ўрнатилган қуввати, шунингдек, ўрта кучланишли фидер уланган подстанцияга уланган бошқа генерацияловчи модулларнинг умумий қуввати подстанциядаги трансформаторнинг ўртача минимал юкламасидан ошишига йўл қўйилмайди. Ўртача минимал юклама аввалги йиллар давомида қайд этилган кунлик минимал юкламаларнинг ўртача арифметик қиймати бўлиб, бундай минимал юклама учун белгиланган қийматлар қайд этилмаган бўлмаса, унинг қиймати трансформатор максимал қувватининг 25 фоизи миқдорида қабул қилинади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кичик ёки ўрта қувватли генерацияловчи модуллар коммутациялаш натижасида уланиш нуқтасида кучланишнинг максимал ўзгариши номинал кучланишнинг 2 фоизидан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Фақат битта Фойдаланувчи (истеъмолчи ёки генерацияловчи модул) учун ишлатиладиган фидер (ўз фидери) орқали подстанцияга уланган ўрта қувватли генерацияловчи модулларнинг умумий ўрнатилган қуввати, шунингдек, подстанцияга уланган генерацияловчи модулларнинг умумий қуввати подстанциядаги трансформаторнинг ўртача минимал юкламасидан ошмаслиги таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай минимал юклама қийматлари қайд этилмаган бўлса, унинг қиймати трансформатор максимал қувватининг 25 фоизи миқдорида қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Кичик қувватли генерацияловчи модуллар учун буюртма қилинган уланиш учун қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа уланган истеъмолчилари бўлган мавжуд паст кучланишли фидерга уланадиган кичик қувватли генерацияловчи модулнинг умумий ўрнатилган қуввати, шунингдек, ушбу фидерга уланган барча генерацияловчи модулларнинг умумий қуввати фидернинг белгиланган номинал қувватининг 25 фоиздан ошмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

буюртма қилинган кичик қувватли генерацияловчи модулнинг умумий ўрнатилган қуввати, шунингдек, подстанциянинг битта шинасига уланган барча генерацияловчи модулларнинг умумий қуввати трансформаторнинг максимал қувватининг учдан бир қисмидан ошмаслиги;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кичик ёки ўрта қувватли генерацияловчи модулларни коммутациялаш натижасида уланиш нуқтасида кучланишнинг максимал ўзгариши номинал кучланишнинг 2 фоизидан ошмаслиги талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Мазкур Қоидаларнинг 100 — 105-бандлари қўлланилиши мумкин бўлмаган ёки ушбу бандларда кўрсатилган шартлар бажарилмаган тақдирда, Тақсимлаш тизими оператори сўралган уланишга рухсат бериш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиш мақсадида қўшимча ўрганиш ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай ҳолда, Тақсимлаш тизими оператори буюртма қилинган генерацияловчи модулни тақсимлаш тизимига улаш имкониятини таъминлаш учун мазкур Қоидаларнинг 113 — 152-бандларида белгиланган талаблардан фарқли бошқа шартларни белгилашга ҳақли. Бунда Тақсимлаш тизими оператори ушбу шартларни асослаб бериши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Микро электр станцияларни улаш учун соддалаштирилган уланиш тадқиқотлари ўтказилади ва ушбу тадқиқотлар қуйидагиларни аниқлашга қаратилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиши режалаштирилган микро электр станция Тақсимлаш тизими оператори томонидан намунавий синови ва мувофиқлик синашларидан ўтказилганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

паст кучланишли фидерга уланган микро генерацияловчи модулларнинг умумий қуввати паст кучланишли фидернинг рухсат этилган юкламасидан ошмаслиги.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Буюртма қилинаётган янги уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш таъсирини ўрганиш натижалари тақсимлаш тизими учун салбий оқибатларга олиб келишини аниқласа, Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизимига уланишни ёки мавжуд уланишни ўзгартириш тўғрисидаги талабномани рад этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Тақсимлаш тизимига улаш ва ускуналарни эксплуатацияга киритиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Фойдаланувчи қурилмаларини эксплуатацияга киритиш санасидан олдин уланиш шартномасида кўрсатилган шартлар ва жадвалларга мувофиқ Тақсимлаш тизими операторига қуйидагиларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
талаб этилган режалаштириш ва батафсил режалаштириш маълумотларига киритилмаган асосий ускуналарнинг техник хусусиятларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модуллар учун мазкур Қоидалар ҳамда бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда талаб этилган ҳимоя тизимлари, уларнинг созламалари ва алоқа линиялари созламалари тафсилотларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
активларни белгиловчи ҳужжатни тайёрлаш имконини берувчи маълумотларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш нуқтасида Фойдаланувчи ускунасининг электр схемаларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш нуқтаси чизмаларини тайёрлаш имконини берувчи маълумотларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи ускунасига тегишли хавфсизлик қоидалари, ички хавфсизлик йўриқномаларининг нусхалари ҳамда хавфсизлик координаторларн рўйхатини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ваколатли вакилларнинг исмлари ва телефон рақамлари рўйхати, шу жумладан муҳим ҳодисалар юз берганда Фойдаланувчи номидан қарорлар қабул қилишга тўлиқ ваколат берилганлигини тасдиқлаш ва тасдиқлаш ҳужжатларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

тавсия этилган техник хизмат кўрсатиш дастурини;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш нуқтасида синашларни ўтказиш ва ишга тушириш дастури ва Фойдаланувчининг ривожланиш лойиҳасини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Фойдаланувчи қурилиш ишларини, шу жумладан уланиш нуқтасидаги барча ишларни тугатгандан сўнг, уланиш нуқтасидаги ускуналар ва Фойдаланувчи тизими синовдан ўтказилади ва Назорат қилувчи органга қурилиш-монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари ҳамда электр қурилмаларини техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатномани (кейинги ўринларда — техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатнома) олиш учун сўровнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

111. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатномани ҳамда синов натижалари ва эксплуатацияга киритишга рухсат бериш тўғрисида буюртмани тақдим этади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Фойдаланувчининг уланишга тайёрлиги тўғрисидаги далолатнома расмийлаштирилганидан сўнг, Тақсимлаш тизими оператори бир иш кунида улаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-боб. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар учун уланиш шартлари

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар учун умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Мазкур Қоидаларни татбиқ этишда электр станциялар (генерацияловчи модуллар) ўзининг хусусиятлари ва ўрнатилган қувватига кўра қуйидаги тоифалардан бирига таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрта — ўрнатилган қуввати 1 MW ва ундан юқори, лекин 2 MW дан паст бўлган электр станциялар (генерацияловчи модуллар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кичик — ўрнатилган қуввати 500 kW ва ундан юқори, лекин 1 MW дан паст бўлган электр станциялар (генерацияловчи модуллар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
микро — ўрнатилган қуввати 500 kW дан паст генерацияловчи модуллар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Электр станциялари (генерацияловчи модуллар) тақсимлаш тизимига таъсирни ўрганиш асосида Тақсимлаш тизими оператори билан келишилган кучланиш даражасидаги тақсимлаш тизими элементига уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

115. Уланиш нуқтасида юзага келиши мумкин бўлган максимал қисқа туташув токини ўчириш имкониятига эга автоматик ўчиргич уланиш нуқтасида ўрнатилиши шарт.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Автоматик ўчиргичга техник хизмат кўрсатиш мақсадида ажратиш учун ажраткичлар ёки бошқа изоляциялаш воситалари билан таъминланади ва ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Уланиш нуқтасида генерацияловчи модул томонидан ҳосил қилиниши мумкин бўлган максимал узоқ муддатли фликерлар, генерацияловчи модул қувватини мазкур уланиш нуқтасига уланган бошқа барча таъсир қилувчи манбаларининг умумий қуввати нисбатига тақсимлаш тизимида рухсат этилган максимал узоқ муддатли фликерлар қийматига кўпайтмасига тенг бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Уланиши режалаштирилган генерацияловчи модул томонидан ҳосил қилиниши мумкин бўлган гармоник бузилишлар уланиш нуқтасидаги максимал рухсат этилган гармоник бузилишларнинг улуши сифатида, генерацияловчи модул ўрнатилган қувватининг уланиш нуқтасига уланган бошқа барча гармоник бузилишлар манбаларнинг умумий қуввати нисбатининг тақсимлаш тизимида рухсат этилган жами гармоник бузилишлар қийматига кўпайтмасига тенг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Генерацияловчи модулнинг уланиш нуқтасида кучланиш тебранишлари қуйидаги рухсат этилган чегараларга мос келиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақти-вақти билан даврий содир бўлиши мумкин бўлган поғонавий ўзгаришлар учун кучланиш тебранишлари чегараси 1 фоизни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

поғонавий ўзгаришларидан ташқари тасодифий тебранишлар учун кучланиш тебранишлари чегараси 3 фоизни ташкил этади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу чегаралар ҳар қандай коммутациялаш (конденсатор батареялари, генерацияловчи модулларни ишга тушиши/тўхташи, генерацияловчи модулларни алмашлаб улаш ва бошқалар) натижасида содир бўладиган кучланиш тебранишлари ва (ёки) қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларидаги бирламчи энергиянинг ҳар қандай тебранишларига нисбатан қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Генерацияловчи модул оператори Тақсимлаш тизими операторига унинг электр қурилмалари мазкур Қоидаларнинг 116 — 118-бандлари талабларига мувофиқлигини қурилмаларни ишлаб чиқарувчи томонидан берилган мувофиқлик ҳужжатлари (сертификатлар) орқали унинг генерацияловчи модули ваколатли органларнинг лабораторияларда синовдан ўтганлиги ва сертификатланганлиги ҳамда белгиланган талабларга мувофиқлигини кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лаборатория сертификатининг нусхаси Тақсимлаш тизими операторига тақдим этилади (талабномага илова қилинади), бундай сертификатлар мавжуд бўлмаса мувофиқликни баҳолаш учун белгиланган тартибда махсус синашлар ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Нолдан ишга тушириш ва тезкор ишга тушириш имконияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Генерацияловчи модуллар операторлари уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш тўғрисидаги талабномада ўзларининг генерацияловчи модуллари қуйидаги имкониятларга эгалиги ёки бундай имконият мавжуд эмаслигини кўрсатишлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нолдан ишга тушириш — ташқи қувват манбаисиз ишга тушириш ва тармоққа синхронлаш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор ишга тушиш-ишга туширишга кўрсатма берилганидан сўнг 15 дақиқа ичида ишга тушиш ва тармоққа синхронлаш қобилияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Нолдан ишга тушириш бўйича қўшимча хизматлар кўрсатувчи генерацияловчи модул мазкур Қоидаларнинг 328 — 331-бандларига мувофиқ нолдан ишга туширишни амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Тезкор ишга тушириш бўйича қўшимча хизматлар кўрсатувчи генерацияловчи модул частотанинг 49 Нz дан 51 Нz гача бўлган диапазонида частота релеси сигналларига жавобан автоматик равишда ишга тушиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Генерацияловчи модулларнинг чиқишдаги қуввати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Урта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар частотанинг 49,5 Нz дан 50,5 Нz гача бўлган диапазонида доимий равишда актив қувват ишлаб чиқариш имкониятига эга бўлиши талаб этилади. Қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари ҳолатида бу бирламчи энергия манбаси мавжудлигига боғлиқ бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модул барқарор иш шароитида уланиш нуқтасида кучланишнинг ±5 фоиз оралиғида ўзгаришида тармоққа уланган ҳолатда қолиш ҳамда актив қувват етказиб бериш ва реактив қувватни ростлаш (компенсация қилиш) имкониятига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кучланиш ушбу диапазондан ташқарига чиқса ва кучланиш ўзгариши номинал кучланишга нисбатан ±10 фоизга етса актив қувватни пасайтиришга рухсат берилади. Бунда уланиш нуқтасидаги қувват коэффициенти мазкур Қоидаларнинг 133-бандида белгиланган чегараларда қолиши шарти билан рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Кичик ва микро генерацияловчи модуллар учун барқарор иш шароитида уланиш нуқтасида кучланишнинг ±10 фоиз оралигида ўзгаришида тармоқда қолишнинг ўзи етарли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Генерацияловчи модулларнинг частота ўзгаришидаги турғунлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Ягона электр энергетикаси тизимида частотанинг 48,5 Нz дан 51,5 Нz гача бўлган диапазонида ҳар қандай ўзгариши ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модулларни ўчиришга олиб келмаслиги талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Урта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар частота 51,5 Нz дан 52,0 Нz гача ошган диапазонида ва 48,5 Нz дан 48,0 Нz гача пасайган диапазонда ҳамда бунда тармоқдаги кучланиш номинал кучланишнинг ±10 фоизида бўлганда камида 5 дақиқа ишлаш имкониятига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Ўрта ва кичик қувватли ишлаб чиқарувчилар ўз генерацияловчи модулларини ягона электр энергетикаси тизими частотасининг 48,0 Нz ва 52,0 Нz диапазонидан ташқаридаги оғишлари натижасида шикастланишдан ҳимоя қилишлари, бунда тегишли ҳимоя тизимларини ўрнатишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Бунда частотанинг бир лаҳзада 48,0 Нz дан пасайишида ўрта қувватли генерацияловчи модуллар камида 5 сония давомида тармоққа уланган ҳолатда қолиши шарти бажарилиши талаб этилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ягона электр энергетикаси тизимида частота 52,0 Нz дан ошса, ўрта ва кичик қувватли ишлаб чиқарувчилар ўз электр станциясини ва (ёки) алоҳида генерацияловчи модулларини тармоқдан узилишини (ўчишини) таъминлайдиган ҳимоя тизимларини ўрнатишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар частота 500 миллисонияда ўлчаниши шарти билан, частотанинг сониясига ±1 Нz гача ўзгариши тезлигида тармоқда синхрон ҳолатда қолиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кучланишнинг пасайиши қисқа вақт ичида частотани сониясига 1 Нz дан ортиқ ўзгаришига олиб келиши мумкинлиги сабабли, ўрта ва кичик қувватли ишлаб чиқарувчилари мазкур Қоидаларнинг 134-135-бандларида белгиланган чегаралар доирасида уланиш нуқтасида кучланиш пасайганда тармоқда синхрон ҳолатда қолиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар учун турли частота диапазонлари учун қуйидаги талаблар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
f < 48,0 Нz — 5 сония тармоқда қолиши ва ундан кейин автоматик ўчиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48,0 < f < 48,5 Нz — 5 дақиқа давомида тармоқда қолиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48,5 < f < 51,5 Нz — узлуксиз ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

51,5 < f < 52,0 Нz — 5 дақиқа давомида тармоқда қолиши;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
f > 52,0 Нz — автоматик ўчиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Ягона электр энергетикаси тизимидаги частотанинг ҳар қандай кичик диапазондаги ўзгариши кичик қувватли генерацияловчи модулларни ўчиришга олиб келмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-§. Актив ва реактив қувватни бошқаришга талаблар

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Урта қувватли генерацияловчи модуллар ягона электр энергетикаси тизими частотаси 51,0 Нz дан ошганда актив қувватни пасайтириш имкониятига эга бўлган актив қувватни бошқариш тизими билан жиҳозланган бўлиши керак. Актив қувватни зарур миқдоргача камайтириш қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

∆P

=

45 Pm

(

51.0fn

)

50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆P — чиқиш актив қувватининг ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pm — ростлаш бошланишидан олдинги бошланғич актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fn — тармоқ частотаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Актив қувватни камайтириш ўрта қувватли генерацияловчи модулнинг ишлаб чиқарувчи заводи томонидан белгиланган техник имкониятларини ҳисобга олган ҳолда энг юқори градиент билан амалга оширилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар қандай ўрта қувватли генерацияловчи модулнинг актив қуввати минимал техник юкламасидан пастга тушса, уни ўчиришга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

133. Ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модул оператори Тақсимлаш тизими оператори билан уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида бошқа кўрсаткичларни келишмаган бўлса, уланиш нуқтасида қувват коэффициенти индуктив характерда 0,95 ҳамда сиғим характерда 0,95 гача сақлаб туриш имкониятига эга бўлиши керак.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида бошқа шартлар (кўрсаткичлар) келишилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Генерацияловчи модулларнинг тизимда барқарор иш режими бузилган вақтда ишлаши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Тақсимлаш тизимидаги қисқа туташувлар ёки тармоқдаги носозликлар натижасида уланиш нуқтасида кучланиш пасайишида генерацияловчи модуллар мазкур Қоидаларга 3-иловага мувофиқ белгиланган чегараларда ишлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Генерацияловчи модуллар оператори Тақсимлаш тизими оператори ва Тизим операторига ўз генерацияловчи модуллари юқоридаги чегараларда ишлашга қодирлигини қуйидаги ҳужжатларни тақдим этиш орқали кўрсатиб беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модулни ишлаб чиқарувчи завод томонидан берилган, мазкур қурилма ваколатли (нуфузли) лабораторияларда синовдан ўтганлиги ва сертификатланганлиги ҳамда буюртма қилинган талабларга мослиги тасдиқловчи сертификат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

қайта тикланувчи энергия манбаларининг оператори ва (ёки) унинг «тайёр ҳолда топшириш» тамойили асосида ишларни бажарувчи пудратчиси (ЕРС-пудратчи) томонидан ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар тўпламининг ўрнатилган ҳимоя тизими ва унинг созламалари мувофиқлигини кўрсатиб берувчи ҳужжат.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ҳужжатлар нусхаси уланиш ёки уланишни ўзгартириш шартномасига илова қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Генерацияловчи модуллар қисқа туташув ёки тармоқдаги носозликлар сабабли уланиш нуқтасида кучланиш пасайишида қуйидаги диапазонларида ўчиб қолмасдан, тармоқда қолиш имкониятини таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
U < 0,3 Unom — 0,15 сония;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
U = 0,3 Unom — 0,625 сония;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,3 Unom < U < 0,9 Unom — номинал кучланишнинг 30 фоизида 0,625 сония, номинал кучланишнинг 90 фоизида 3,0 сония оралигида чизиқли интерполяция;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,9 Unom < U < 1,1 Unom — узлуксиз ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1,1 Unom < U < 1,2 Unom 1 сония;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
U > 1,2 Unom — 0,16 сония.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Генерацияловчи модулларнинг ҳимоя тизимларига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Генерацияловчи модуллар қурилмалари, ускуналари ва уларнинг тақсимлаш тизимига уланишлари учун ҳимоя тизимлари авариявий ўчишлар ва тақсимлаш тизимига салбий таъсирни минималлаштиришда селективликни ва сезгирликни, тезликнинг зарур даражасига эришишни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилади, мувофиқлаштирилади ва синовдан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Тақсимлаш тизими оператори билан бошқа шартлар келишилмаган ва уланиш шартномасида кўрсатиб ўтилмаган бўлса, ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар ушбу модуллар уланган тақсимлаш тизимининг ҳар қандай қисмида бирор ҳодиса содир бўлганда уни тақсимлаш тизимидан ўчирувчи ва ажратувчи ҳимоя тизимига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Тақсимлаш тизими оператори ва генерацияловчи модуллар оператори уланиш нуқтасининг ўзларига тегишли томонларида электр ускуналари ва объектлари ҳимоя тизими учун шахсий жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

139. Генерацияловчи модуллар операторлари уларнинг генерацияловчи модуллари иш жараёнида ёки тармоққа уланган ҳолда турганлигидан қатъий назар тақсимлаш тизимида эксплуатациянинг барча шароитларида (бир фазали таъминот, носозликлар, қисқа туташувлар, ноодатий кучланиш ва частоталар, чақмоқ ва коммутация импульслари кузатилганда) ўз объектини тегишли ҳимоясини таъминлаш учун жавобгар ҳисобланади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Генерацияловчи модуллар операторлари Тақсимлаш тизими оператори билан бирга генерацияловчи модулини тақсимлаш тизимига синхронлаштириш учун синхронлаш мосламалари билан таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синхронлаштиришни кузатиш ва бошқариш учун автоматик синхронлаш қурилмалари ўрнатилади. Тақсимлаш тизими оператори синхронлаш усулини кўриб чиқади, тасдиқлайди ва текширади. Автоматик синхронизация созламалари Тақсимлаш тизими операторининг розилигисиз ўзгартирилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синхронлаш параметрларининг намунавий чегаралари қуйидагича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
максимал частота фарқи — ∆f = 0,3 Нz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

максимал кучланиш фарқи — ∆U = 10%;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
максимал фазалар бурчаги фарқи — ∆Ф = 20 градус;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Генерацияловчи модул оператори унинг генерацияловчи модули уланган тақсимлаш тизимининг қисми (секцияси ёки тақсимлаш ускунаси) асосий тақсимлаш тизимидан ажралиб кетганлигини (иҳоталанган) аниқлаш ва ушбу ҳолат аниқланганда қайта улашни олдини олувчи ҳамда ушбу ҳолат аниқланиши билан 2 сония ичида генерацияловчи модулни тармоқдан узиш ускунаси билан жиҳозланган бўлишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кичик ёки микро генерацияловчи модул тизимининг иш режими барқарорлашганидан 10 дақиқа ўтгунига қадар тармоққа қайта уланмаслиги ва иҳоталанган ҳолда ҳамда тақсимлаш тизимига объектни қайта уланишдан блоклаш орқали ҳимоя қилинишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Генерацияловчи модулларни ерга улаш схемаси тақсимлаш тизимига уланган ускунанинг номинал қийматидан ошиб кетадиган ўта юкланишни келтириб чиқармаслиги ва тақсимлаш тизимида ерга туташувдан ҳимояни мувофиқлаштиришга тўсқинлик қилмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча ускуна ва тизимлар техник эксплуатация қилиш қоидалари талабларига мувофиқ ерга уланган бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

143. Генерацияловчи модуллар операторлари Тақсимлаш тизими операторига кўриб чиқиш ва келишиш учун таклиф этилаётган сақлагичлар тури ва (ёки) релеларнинг созламаларини тақдим этиши керак.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Релелар ёки сақлагичларни ҳар қандай кейинги алмаштирилиши ёки созламалари ўзгартирилиши Тақсимлаш тизими оператори билан келишилган ҳолда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Хавфсизликни таъминлашни ҳисобга олган ҳолда, кичик ва микро электр станцияларини тақсимлаш тизимидан алоҳидалаш (изоляциялаш) ва техник хизмат кўрсатиш мақсадида ўчирилишида Тақсимлаш тизими оператори фойдаланиши учун кўринадиган ажратиш қурилмаси билан жиҳозланган бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ажратиш қурилмаси Тақсимлаш тизими оператори ходимлари жисмонан фойдалана оладиган ҳолатда уланиш нуқтасидан камида 3 метрдан узоқ бўлмаган масофада жойлашган бўлиши шарт. Бунинг имконияти мавжуд бўлмаса ўчириш қурилмаси кичик қувватли электр станцияси ва уланиш нуқтаси орасида ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ажратиш қурилмаси блокировка қилувчи контакт ҳолатининг визуал кўрсаткичига эга бўлиши ҳамда ҳар доим Тақсимлаш тизими оператори ходимлари учун фойдаланишга қулай бўлиши таъминланади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхона ҳудудида ўрнатилган генерацияловчи модул ҳақида Тақсимлаш тизими оператори ходимларини хабардор қилиш учун уланиш нуқтасида огоҳлантирувчи белгилар, плакатлар ва белгилар ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Кўзда тутилмаган шароитларда тегишли автоматик ўчиргични узиш учун ҳимоя релелари ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Микро ва кичик қувватли генерацияловчи модулларнинг ҳимоя тизимига мазкур Қоидаларга 4-иловадаги талаблар қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Ягона электр энергетикаси тизими ёки унинг бир қисми бўлган тақсимлаш тизими тўлиқ ўчганда, кичик ёки микро электр станцияси тақсимлаш тизимидан дарҳол узилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Автоматик қайта улаш мосламаси бўлган тақсимлаш тизими учун кичик ёки микро электр станцияси тақсимлаш тизими билан қайта синхронлашишдан олдин кичик ёки микро электр станцияси уланган тақсимлаш тизими қисмини қайта улаш мосламаси барқарор ҳолатга келтиргунига қадар 10 дақиқа кутиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

147. Тақсимлаш тизими оператори ўз тизими учун трансформаторни улаш ва ерга улаш тартибини белгилайди ва барчани ушбу тартиб билан хабардор қилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Бир нечта таъминот манбалари мавжуд бўлганда, генерацияловчи модул айланма токларнинг ерга уланган нейтралга таъсирини олдини олиш ёки юмшатиш имкониятига эга бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Ахборот алмашинувига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Тақсимлаш тизими оператори уланишни ўрганиш (баҳолаш) натижасига кўра, ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида барқарор иш шароитлари ва авария вазиятларида генерацияловчи модуллар ва уланиш нуқтасидаги бошқарув (коммутация) қурилмаларини бошқариш ҳамда мониторинг қилиш учун алоқа тизимига заруриятни аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Бундай алоқа тизими зарур деб ҳисобланса, ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар оператори Тақсимлаш тизими оператори бошқарув маркази билан генерацияловчи модуллар ва уланиш нуқталарини бошқарув (коммутация) ҳамда мониторинг қилиш учун зарур алоқа тизимини ўрнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

151. Алоқа, масофадан мониторинг қилиш ва бошқариш тизимларига талаблар техник шартда кўрсатилиши лозим.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Тақсимлаш тизими операторига тақдим этиладиган маълумотлар ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар оператори ва Тақсимлаш тизими оператори билан ўзаро келишилган бўлиши ҳамда уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида акс эттирилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Фойдаланувчилар учун уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Фойдаланувчи ускунаси тақсимлаш тизимига таъсирни ўрганиш натижаси асосида Тақсимлаш тизими оператори томонидан берилган техник шартга биноан келишилган кучланиш даражасидаги тақсимлаш тизими элементига уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Паст кучланишли тақсимлаш тизими элементларига уланишлар учун уланиш нуқтаси одатда Фойдаланувчи томонидаги ҳисобга олиш ускунасининг клеммасида бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

155. Ўрта кучланишли тармоққа уланиш учун уланиш нуқтасининг жойлашуви Фойдаланувчи томонидаги ҳисобга олиш ускунасининг клеммасида бўлиши шарт.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисобга олиш ускунасининг клеммасида уланиш имкони бўлмаса, уланиш нуқтасининг жойлашуви Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида келишилади ҳамда уланиш шартномасида кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Уланиш нуқтаси ушбу нуқтада юзага келиши мумкин бўлган максимал қисқа туташув токини ўчиришга қодир бўлган автоматик ўчиргич томонидан бошқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник хизмат кўрсатиш мақсадида автоматик ўчиргични ажратиш (изоляциялаш) учун ажраткич ва бошқа изоляцияловчи воситалар билан таъминланади ва ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Фойдаланувчининг уланиш нуқтасидаги қурилмалари, ҳимоя тизими авариявий ўчишлар ва тақсимлаш тизимига салбий таъсирни минималлаштиришда селективликни ва сезгирликни, тезликнинг зарур даражасига эришишни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилади, мувофиқлаштирилади ва синовдан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи уланиш нуқтасининг тегишли томонларида электр ускуналари ва объектлари ҳимоя тизими учун шахсий жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Фойдаланувчининг сўровига биноан Тақсимлаш тизими оператори унинг ҳимоя тизимини лойиҳалаши учун зарур бўлган уланиш нуқтасидаги ҳимоя тизимининг техник маълумотларини тақдим этади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Тақсимлаш тизими оператори маълум Фойдаланувчилардан тақсимлаш тизимининг барқарор ишлашидаги бузилишлар хавфи ва (ёки) оқибатларини минималлаштириш мақсадида лойиҳалаштирилган ва ишлаб чиқилган бошқа ҳимоя схемаларини тақдим этишни талаб қилиши мумкин. Ушбу талаб Тақсимлаш тизими оператори томонидан етарли даражада асослантирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Фойдаланувчилар Тақсимлаш тизими оператори томонидан Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасига мувофиқ юкламани автоматик тушириши учун истеъмолини мегаваттлардаги дискрет блок (бирлик)ларига бўлиниш ва паст частотали релени фаоллаштириш усулини белгилаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Юкламани автоматик туширишда фойдаланиладиган паст частотали реле тўлиқ рақамлаштирилган ва қуйидаги хусусият (характеристика)ларга эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
частотани созлаш диапазони — 0,1 Нz қадамлар (афзалроғи 0,05 Нz) билан 48,0 Нz дан 52,0 Нz гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
созланиши мумкин бўлган кечикиш вақти — 0,1 сониялик қадамлар билан 0 дан 60 сониягача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
частотани ўзгартириш тезлигини — 0,1 Нz/s қадамлар билан 0 дан ±10 Нz/s гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишга тушиш вақти — 0,1 сониядан кам;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланиш блокировкаси — номинал кучланишнинг 55 фоизидан 90 фоизи гача оралиғида танланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ишлаш поғоналари — камида икки поғонали ишлаш режими;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чиқиш контактлари: ҳар бир поғонада камида учта чиқиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Паст частотали реле номинал кучланиши 230 V бўлган ўзгарувчан токда ишлаш учун мос бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Паст частотали реленинг электр таъминоти ушбу реленинг чиқиш частотаси асосий тизимдаги частота билан бир хил бўлишини кафолатлаш мақсадида асосий тизимдаги таъминот нуқтаси орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Ўчириш функцияси қуйидаги ишончлилик мезонларига мувофиқ лойиҳалаштирилади ва мувофиқлаштирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ишончлилик — юкламанинг ҳар қандай маълум нуқтага тушишида ўчиришнинг имконсизлиги функциянинг (схеманинг) умумий ишига зарар етказмаслиги керак. Функциянинг умумий ишончлилиги камида 96 фоиз бўлиши керак;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узилишлар — ускунани ўчириш ёки унга техник хизмат кўрсатиш юкламани назорат қилишга ёки истеъмолни ўчириш сезиларли таъсир кўрсатмаслиги талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Активларни белгилаш ҳужжатига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Ҳар қандай уланиш нуқтаси учун активларни белгилаш бўйича ҳужжатлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши ва Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчининг эксплуатацияга доир мажбуриятларини белгилаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори/ўрта кучланишли ускуналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
паст кучланишли ускуналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоқа ва ҳисобга олиш ускуналари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

165. Активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатлар уланиш нуқтасини тўғри акс эттириши ва қуйидагиларни кўрсатиши шарт:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуна ва унинг эгаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик қоидалари ва тартиблари, шу жумладан ички хавфсизлик йўриқномалари ва хавфсизлик координатор(лар)и ёки хавфсизлик учун масъул бўлган бошқа шахслар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация тартиб-қоидалари ҳамда эксплуатация ва назорат учун масъул томонни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

техник хизмат кўрсатиш талаблари ва техник хизмат кўрсатиш учун масъул бўлган томонни;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда вазиятларга оид ҳар қандай келишув.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатлар доимо Тақсимлаш тизими операторининг оператив ходимлари ва фойдаланувчига фойдаланиш учун мавжуд ҳолатда бўлиши таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Тақсимлаш тизими оператори активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатларни тайёрлаш ва ундан фойдаланиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган жадвалга мувофиқ активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни тайёрлашга имкон берадиган маълумотларни тақдим этишга мажбурдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

169. Тақсимлаш тизими оператори уланиш нуқтаси учун активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни уланиш санасидан камида икки ҳафта олдин тайёрлайди.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Уланиш нуқтасидаги ускунанинг активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжати Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи томондан чиқувчи тармоқлар ёки кабеллар тафсилотларини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатнинг ҳар бир саҳифасида сана ва ҳужжат рақами кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни имзолашдан олдин, Тақсимлаш тизими оператори ўзгартиришлар киритиш ёки унинг тўғрилигини тасдиқлаш учун Фойдаланувчига активларни белгилаш тўғрисида тайёрланган ҳужжатнинг нусхасини юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Имзолангандан сўнг, лекин уланиш санасидан камида икки ҳафта олдин, Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига ҳужжатнинг санаси ва рақами ҳамда кучга кириш санасини кўрсатилган хабарнома билан икки нусхада активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

174. Фойдаланувчи активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатга ўзгартиришлар киритиш кераклигини аниқласа, у Тақсимлаш тизими операторини хабардор қилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори қайта кўриб чиқилган активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни шакллантиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни авария ҳолатини акс эттириш учун ўзгартириш лозим деб топса, Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи шароитга кўра дарҳол иккинчи томонни хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатга киритилиши лозим бўлган ўзгаришларни муҳокама қилиш ва ўзгариш вақтинчалик ёки доимий характерга эга эканлиги тўғрисида қарор қабул қилиш мақсадида муҳокама ўтказиши мумкин.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасидаги муҳокамадан сўнг етти кун ичида Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига қайта кўриб чиқилган активларни белгилаш тўғрисидаги ҳужжатни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Электр схемаларига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Тақсимлаш тизими оператори ҳар қандай уланиш нуқтаси учун электр схемаларини тайёрлаш тартиби ва форматини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида белгиланган жадвалга мувофиқ Фойдаланувчи томонидаги уланиш нуқтасидан бошлаб барча ускуналарнинг электр схемасини тайёрлаш ва тақдим этиш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида белгиланган жадвалга мувофиқ уланиш нуқтасидан ўзи томонидаги барча ускуналарнинг электр схемаларини тақдим этишга мажбурдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Уланиш нуқтаси Фойдаланувчининг ҳудудида жойлашган бўлса, Фойдаланувчи уланиш нуқтасининг ҳар икки томонини бириктирувчи (ташкил этувчи) электр схемасини тайёрлайди ва тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

180. Электр схемалари схемани бириктирувчи ва жойлашув нуқталари, ускуналарнинг номланиши ҳамда техник тавсифлари, шунингдек, уланиш нуқтасидаги тегишли ускуна ва қурилмалар ҳақида аниқ маълумотлардан иборат бўлиши керак.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Имкониятга кўра, уланиш нуқтасидаги барча ускуналар битта электр схемасида кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биттадан ортиқ электр схемаси зарур бўлса, бир хил маълумотларнинг такрорланиши минимумга келтирилади. Электр схемалари ускунанинг жисмоний жойлашуви ва электр уланишларини имкон қадар аниқ кўрсатиб бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Электр схемалари объект жойлашуви ва ускуналарнинг белгиларидан (идентификацияси) фойдаланган ҳолда тузилади. Ускуналарнинг жорий ҳолати схемада кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Электр схемасининг сарлавҳали ёзуви масъул шахсларнинг фамилияси, исми ва отасининг исми, шунингдек, таҳрирлар, саналар ва имзолар ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи янги ускунани қўшишга ёки мавжуд ускунанинг идентификацияни ўзгартиришга қарор қилса, Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи ўзгартиришдан камида бир ой олдин бошқа томонга қайта кўриб чиқилган электр схемасини таклиф этилаётган қўшимча ва ўзгартиришлар билан тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

185. Ўзгартириш мавжуд ускунани алмаштиришни назарда тутса, қайта кўриб чиқилган электр схемаси мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган жадвалга мувофиқ бошқа томонга тақдим этилиши шарт.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Таркибий электр схемасининг аниқлиги билан боғлиқ низо юзага келса, низони ҳал этиш учун имкон қадар қисқа муддатда Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида муҳокама ўтказилади ва мақбул ечим қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Уланиш нуқталари чизмаларига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Тақсимлаш тизими оператори ҳар қандай уланиш нуқтаси учун уланиш нуқтаси чизмасини тайёрлашда риоя этилиш зарар бўлган тартиб ва талабни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Фойдаланувчи уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида белгиланган жадвалга мувофиқ Фойдаланувчи томонидаги уланиш нуқтаси чизмасини тайёрлаш ва Тақсимлаш тизими операторига тақдим этиш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига уланиш ёки мавжуд уланиш ўзгартириш шартномасида белгиланган жадвалга мувофиқ Тақсимлаш тизими оператори тарафидаги уланиш нуқтасининг чизмасини тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Уланиш нуқтаси Фойдаланувчининг ҳудудида жойлашган бўлса, Фойдаланувчи уланиш нуқтасининг ҳар икки томонининг таркибий чизмасини тайёрлайди ва тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Уланиш нуқтасининг чизмаси уланиш бирикмалари ва жойлашув нуқталари, ускуналарнинг номланиши ҳамда техник тавсифлари, шунингдек, уланиш нуқтасидаги тегишли ускуна ва қурилмалар ҳақида аниқ маълумотлардан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

192. Уланиш нуқтаси чизмасида ускунанинг жойлашиши, умумий ҳимоя тизимини, шунингдек, бошқарув ва ёрдамчи қурилмалар кўрсатиб берилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланиш нуқтаси чизмаси ускунанинг жисмоний жойлашуви ва уланишларини имкон қадар аниқ кўрсатиб бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Уланиш нуқтасининг чизмаси объект жойлашуви ва ускуналарнинг белгиларидан (идентификацияси) фойдаланган ҳолда тузилади ҳамда бунда ускунанинг жорий ҳолати кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Уланиш нуқтаси чизмасининг сарлавҳали ёзуви масъул шахсларнинг фамилияси, исми ва отасининг исми, шунингдек, таҳрирлар, саналар ва имзолар ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи янги ускунани қўшишга ёки мавжуд ускунанинг идентификацияни ўзгартиришга қарор қилса, Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи таклиф этилган вақтдан камида бир ой олдин бошқа томонга қайта кўриб чиқилган уланиш нуқтаси чизмасини таклиф этилаётган қўшимча ва ўзгартиришлар билан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Ўзгартириш мавжуд ускунани алмаштиришни назарда тутса, қайта кўриб чиқилган уланиш нуқтаси чизмаси мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган жадвалга мувофиқ бошқа томонга тақдим этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Қайта кўриб чиқилган уланиш нуқтаси чизмаси янги ускуналарни қўшиш, мавжуд ускуналарни алмаштириш ёки ускунанинг идентификациясини ўзгартиришни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

198. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи буларни ёзма равишда амалга оширишга келишса, уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида белгиланган жадвалга мувофиқ келишилган ўзгаришларни акс эттириш учун уланиш нуқтаси чизмаларининг тегишли нусхаларига ўзгартиришлар киритади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи томонидан тайёрланган уланиш нуқтасининг тўлиқ чизмаси уланиш нуқтаси билан боғлиқ бўлган барча эксплуатация ва режалаштириш жараёнлари учун фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Уланиш нуқтаси таркибий чизмаси аниқлиги билан боғлиқ низо юзага келса, низони ҳал қилиш учун имкон қадар қисқа муддатда Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида муҳокама ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Тақсимлаш тизимида маълумот алмашиш ва уларни рўйхатга олиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига тақдим этадиган уланиш нуқтаси ва хусусиятларига оид маълумотлар қуйидаги маълумотлар тоифаларига кўра рўйхатга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр энергиясидан фойдаланиш қоидаларида кўрсатиб ўтилган прогноз маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуна маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускунанинг рўйхатга олинган маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Прогноз маълумотлари, Фойдаланувчининг келгуси беш йил учун жами истеъмол ва актив энергия истеъмолини ҳисобга олган ҳолдаги аниқ прогнозини кўрсатиб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Ускуна маълумотлари Фойдаланувчининг келгуси беш йил учун ускунанинг параметр қийматлари ва ускуна маълумотларининг энг аниқ баҳосини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Фойдаланувчи томонидан Тақсимлаш тизими операторига тақдим этиладиган ускунанинг рўйхатга олиш маълумотлари тасдиқланган ҳақиқий параметр қийматларини ва уланиш санасидаги ускуна тўғрисидаги маълумотлардан ташкил топади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рўйхатга олинган ускуна маълумотлари уланишдан кейинги режалаштирилган лойиҳа маълумотларини (дастлабки режалаштириш лойиҳа маълумотлари ва рўйхатга олинган режалаштириш лойиҳа маълумотлари), ускуна тўғрисида ва ўрнатилган параметр қийматлари тўғрисидаги маълумотлардан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун ариза берган Фойдаланувчи томонидан тақдим этилган уланиш нуқтаси ва янги Фойдаланувчи билан боғлиқ маълумотлар уч босқичда рўйхатга олинади ва мос равишда қуйидагича таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастлабки режалаштириш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

рўйхатга олинган режалаштириш маълумотлари;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланишдан кейинги режалаштириш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун ариза бериш вақтида тақдим этилган маълумотлар дастлабки режалаштириш маълумотлари ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланиш ёки мавжуд уланиш шартномасини ўзгартиришда кўрсатилган жадвалдан олдинроқ ушбу маълумотлар талаб қилинса, у ҳолда ушбу маълумотлар режалаштириш маълумотлари ва батафсил режалаштириш маълумотларини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномаси имзоланганидан сўнг, дастлабки режалаштириш маълумотлари тақсимлаш тизимини ривожлантириш режасини тайёрлаш ва тақсимлаш тизимга уланишга буюртмаларни баҳолаш учун фойдаланиладиган рўйхатга олинган режалаштириш маълумотлари сифатида қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

208. Ускунанинг ҳисобланган маълумотлари уланишдан кейинги режалаштириш маълумотлари сифатида қабул қилинганидан сўнг, текширилиши, янгиланиши ва уланиш вақтида тасдиқланган ҳақиқий параметр қийматлари ва ускуна маълумотлари билан алмаштирилиши керак.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Тақсимлаш тизими оператори уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш буюртмасига мувофиқ зарур барча маълумотларни тақдим этиш тартибини ишлаб чиқади ва ўз расмий веб-сайтида эълон қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV бўлим. Тақсимлаш тизимини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Тақсимлаш тизимини режалаштириш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Тақсимлаш тизимини режалаштириш бўйича мажбуриятлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Тақсимлаш тизимини режалаштиришда Тақсимлаш тизими оператори қуйидагиларга жавобгар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги объектлар уланишини тақсимлаш тизими ва унинг Фойдаланувчиларига таъсирини таҳлил қилиш, жумладан, генерацияловчи модуллар, истеъмолчилар, тақсимлаш электр тармоқлари ёки подстанциялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
прогнозлаштирилган истеъмол талабини қондириш ва янги генерацияловчи модулларни улашни таъминлаш учун тақсимлаш тизимини кенгайтиришни режалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

тақсимлаш тизимидаги электр энергияси сифат кўрсаткичлари, йўқотишлар ва тизимнинг ишончлилиги билан боғлиқ муаммоларини аниқлаш ва уларни бартараф этиш.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Фойдаланувчилар, шу жумладан тақсимлаш тизимига уланган ишлаб чиқарувчилар режалаштириш маълумотларини тақдим этадилар ва режалаштириш жараёнида Тақсимлаш тизими оператори билан ҳамкорлик қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Режалаштириш маълумотларини тақдим этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Тақсимлаш тизимига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун мурожаат қилган Фойдаланувчи уланишда талаб этиладиган ҳамда тегишли режалаштириш ва батафсил режалаштириш маълумотларини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Фойдаланувчи ҳар йили 1 июнига қадар Тақсимлаш тизими операторига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтган йил учун тегишли режалаштириш маълумотларини ва унинг ижросини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кейинги беш йил учун прогноз қилинаётган режалаштириш маълумотларини тақдим этиш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу маълумотлар янгиланган режалаштириш ва батафсил режалаштириш маълумотларини ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Режалаштириш маълумотлари Тақсимлаш тизими операторига Фойдаланувчининг ривожланишини (кенгайишини) тақсимлаш тизимига кўрсатадиган таъсирини баҳолаш учун зарур бўлган маълумотлардан иборат бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Тақсимлаш тизимини режалаштиришда янада аниқроқ тадқиқотларни ўтказиш мақсадида батафсил режалаштириш маълумотлари талаб этилади. Ушбу батафсил режалаштириш маълумотлари зарур бўлган қўшимча маълумотларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ушбу маълумотлар бевосита тақсимлаш тизимига уланган ёки унга таъсир кўрсатиши мумкин бўлган занжирлар, коммутация қурилмалари уларнинг ва ҳимоя тизимлари параметрларидан ташкил топади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумотлар Тақсимлаш тизими оператори учун уланиш нуқталари билан боғлиқ ҳар қандай таъсирларни баҳолаш учун етарли бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Ускунанинг қайд этилган маълумотлари тасдиқланган ҳақиқий параметр қийматлари ва Фойдаланувчи ускунаси ҳақидаги тўлиқ маълумотларни ўз ичига олиши керак ва ушбу маълумотлар уланиш вақтида Фойдаланувчи томонидан Тақсимлаш тизими операторига лойиҳавий маълумотларнинг бир қисми сифатида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

217. Режалаштириш маълумотларидаги ҳар қандай ўзгаришлар Фойдаланувчи томонидан бир иш куни ичида Тақсимлаш тизими операторини ушбу ўзгариш ҳақида хабардор қилиниши шарт. Хабарномада ўзгартириш амалга ошириладиган ёки вазиятдан келиб чиқиб ўзгартирилиши кутилаётган вақт ва сана кўрсатилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзгартириш вақтинчалик бўлса, хабарномада кўрсаткичлар аввал қайд этилган қийматга қайтиши кутилаётган вақт ва сана ҳам кўрсатиб ўтилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Таклиф этилаётган уланишни баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчи томонидан таклиф этилаётган янги уланиш ёки унинг уланишни ўзгартириш ва (ёки) ривожлантиришни тақсимлаш тизимига ва унинг бошқа Фойдаланувчилари тизимларига таъсирини баҳолаш бўйича тадқиқот ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Тақсимлаш тизимига таъсирни ўрганиш натижалари тўғрисида Фойдаланувчини хабардор қилиш шарт.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Тақсимлаш тизими оператори, шунингдек, Фойдаланувчи тизимига таъсир қилиши мумкин бўлган тақсимлаш тизимидаги ҳар қандай режалаштирилган ўзгаришлар ҳақида хабар бериб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§.Тақсимлаш тизимини ривожлантириш режасини тайёрлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилган режалаштириш маълумотларини умумлаштиради ва улардан фойдаланган ҳолда тақсимлаш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизимини ривожлантириш режасининг янгиланган нашрини Узатиш тизими оператори ва Энергетика вазирлигига тақдим этиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизимининг ривожлантириш режасининг нусхаси Энергетика бозори регуляторига ҳам киритиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Тақсимлаш тизимини ривожлантириш режаси қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр энергиясидан фойдаланиш қоидаларида кўрсатиб ўтилган прогноз маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларида талаб этилган режалаштириш маълумотларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узатиш тизимидан қуйида (тақсимлаш тизимида) қувват ўтказувчанликни ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тармоқларининг (фидерларнинг) жойлашуви ва техник тавсифлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реактив қувват компенсация қилиш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

тақсимлаш тизимини мустаҳкамлаш бўйича бошқа режалар;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимини ривожлантириш режасининг техник ва иқтисодий таҳлили.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими оператори томонидан тайёрланган ривожлантириш режаси унинг режалари ва таклифларини тўлиқ акс эттирмаган деб ҳисобласа, у бу тўғрисида Тақсимлаш тизими операторига уч иш кунида хабар бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Тақсимлаш тизимини режалаштириш тадқиқоти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Тақсимлаш тизими оператори қуйидаги ҳолларда тақсимлаш тизимининг хавфсиз ва ишончли ишлашини таъминлаш мақсадида тақсимлаш тизимини режалаштириш учун тадқиқот (кейинги ўринларда — тадқиқот) ўтказади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар йили Энергетика вазирлигига тақдим этиладиган Тақсимлаш тизимини ривожлантириш дастурини тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимини ривожлантириш лойиҳаларини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш тўғрисидаги аризага мувофиқ Фойдаланувчи томонидан тақдим этилган ҳар қандай таклифни баҳолаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Тақсимлаш тизимини режалаштириш бўйича тадқиқотлар тақсимлаш тизимига ёки Фойдаланувчи тизимидаги ҳар қандай ускунанинг, Фойдаланувчи истеъмолнинг ўзгаришидаги таъсирни баҳолаш учун ҳамда тақсимлаш тизимида ёки фойдалануви тизимидаги камчиликларни бартараф этиш бўйича зарур чораларни кўриш учун ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Тадқиқотларни ўтказишда ушбу бобда баён этилган техник тадқиқотлар ҳамда режалаштириш ва батафсил режалаштириш маълумотларидан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Тақсимлаш тизими оператори қуйидагиларни ўз ичига олган тақсимлаш тизимини режалаштириш таҳлилини ўтказиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фидерларни ривожланишининг оптимал схемаларини аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реактив қувват компенсациясининг оптимал дастурларини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимловчи фидерларни бошқариш воситалари ва фидерларнинг мақбул конфигурацияларини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимловчи подстанциялар эҳтиёж, уларни қуришнинг мақбул жойлашуви ва ҳажми.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Тадқиқотлар ҳаётий жараёнларни баҳолаш усулларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши лозим, бунда фойдаланиладиган капитал қиймат ва дисконт ставкалар Энергетика бозори регулятори томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Кучланишнинг қисқа вақтли пасайишини ўрганиш, мавжуд тақсимлаш тизимининг режалаштирилган истеъмоли ва ҳар қандай режалаштирилган кенгайтириш, мустаҳкамлаш ёки ривожлантириш учун уланиш нуқталарида кучланишни аниқлаш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Янги генерацияловчи модулларни, истеъмолчиларни ёки берк тақсимлаш тармоқларини улашнинг таъсирини баҳолаш учун кучланишнинг қисқа вақтли пасайиши бўйича тадқиқотлар ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Қисқа туташувларни ўрганиш, тақсимлаш тизими ускуналарига юкламани оширадиган янги электр станциялари ва бошқа объектларни қўшиш натижасида тақсимлаш тизими ускуналарига таъсирни баҳолаш учун ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу тадқиқотлар қисқа туташув токи чегарасидан ошиб кетиши натижасида шикастланиши мумкин бўлган ускунани аниқлаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Уч фазали қисқа туташув ўрганишлари тақсимлаш тизимининг барча тугунлари учун тармоқда электр энергияси ишлаб чиқаришнинг максимал ва минимал сценарийлари ва тақсимлаш тизими занжирининг турли конфигурациялари учун ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерга якка туташувни ўрганиш тақсимлаш тизимининг шикастланишга мойил тугунлари учун амалга оширилиши керак. Ушбу ўрганишлар давомида тақсимлаш тизими ускуналари эксплуатация давомида ҳар қандай оғир шароитга чидамлиги аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи уланиш нуқтасида фавқулодда авария таъминоти даражалари юзасидан маълумот алмашади. Маълумот алмашинуви қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уч фазали туташув ва ерга туташувнинг максимал ва минимал токлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисқа туташув шароитида қаршилик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзаро боғланган тизимлар бўлган тақдирда, қисқа туташувларни ҳисоблаш учун мақбул эквивалент тармоқни моделлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Мавжуд ускунада қисқа туташув токини камайтириш учун занжирларнинг муқобил конфигурациялари ўрганилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қисқа туташув токлари ускунанинг лойиҳа спецификациялари доирасида бўлса ва тавсия этилган тақсимлаш тизимининг конфигурацияси мослашувчан ва хавфсиз ишлаш учун мос бўлса, натижалар қониқарли деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Тақсимлаш тизимидаги йўқотишларни таснифлаш ва миқдорини баҳолаш учун тақсимлаш тизимидаги йўқотишлар ўрганилади ҳамда таҳлил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи тизими ва тақсимлаш тизимидаги ўзгаришларнинг тақсимлаш тизими ишининг самарадорлигига таъсирини аниқлаш учун йўқотишларни аниқлаш юзасидан ўрганишлар ўтказилиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Тақсимлаш тизимидаги истеъмолчиларнинг электр таъминотидаги узилишлар частотаси ва давомийлигини аниқлаш учун электр таъминоти ишончлилиги бўйича ўрганишлар ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Тақсимлаш тизимининг ишончлилик кўрсаткичлари электр таъминотидаги узилишлар ҳақидаги маълумотлар асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Режалаштириш маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Электр энергиясини ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш прогнози
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Фойдаланувчи кейинги беш йил учун ҳар бир уланиш нуқтасида ўзининг ишлаб чиқариш ва (ёки) истеъмол қилиш прогнозларини Тақсимлаш тизими операторига тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, биринчи йил учун прогноз маълумотлари ойлар кесимида, қолган тўрт йил учун фақат йиллик прогноз маълумотларини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Фойдаланувчилар ўзлари электр энергияси ишлаб чиқарса (ўз генерацияловчи модулларига эга бўлса) ва истеъмол қилса, белгиланган давр учун прогноз маълумотларида жами (тўлиқ) истеъмол ва ишлаб чиқариш ҳажмларини ҳамда жами истеъмолдан ўзининг ишлаб чиқаришини чегириб ташлагандаги тармоқдан қабул қиладиган истеъмол ҳажмларини алоҳида кўрсатиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи истеъмолни прогноз қилишда қуйидаги омилларни ҳисобга олиши талаб этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтган давр истеъмол маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмол (талаб) тенденциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳим ҳодисалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчилар генерацияловчи модуллари маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмол графиги ўзгариши, алмаштирилиши ёки вақти ўзгартирилиши (кундузги вақтдан тунги вақтга, тиғиз бўлмаган соатлардан тиғиз соатларга ўтказилиши ва ҳоказо);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшни тақсимлаш тизимлари билан ўзаро боғланишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Генерацияловчи модуллар маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Электр станцияси оператори (генерацияловчи модулларга эгалик қилувчилар) ўзининг генерацияловчи модулларига тегишли маълумотларни Тақсимлаш тизими операторига тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Анъанавий генерацияловчи модулларга эгалик қилувчилар қуйидаги маълумотларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модулларнинг номинал қуввати (MVA ва MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиш (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модулнинг тури ва унинг иш режимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри ўқ бўйича ўта ўтказувчан реактив қаршилик (фоиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модулда кучайтирувчи трансформаторнинг номинал қуввати, кучланиши ва тўлиқ қаршилиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Шамол генераторлари учун қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол электр станциясининг номи ва жойлашган жойи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий ўрнатилган қуввати (MVA ва MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қайта тикланувчи энергия манбаларининг жами ўрнатилган қуввати(МУА ва MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол турбиналари сони ва бирлик ўлчамлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол турбиналарининг тури (белгиланган тезлик/ўзгарувчан тезлик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол турбинасини ишлаб чиқарувчиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар бир шамол турбинасининг номинал қуввати (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлиқ номинал қувват (kVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал частотаси (Нz);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамолнинг номинал тезлиги (m/s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамолнинг минимал тезлиги (m/s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамолнинг максимал тезлиги (m/s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиш (V).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Қуёш фотоэлектр станциялари (панеллари) бўйича қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фотоэлектр станциясининг номи ва жойлашган жойи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий ўрнатилган қувват (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
панеллар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инверторнинг номинал қуввати (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инвертор модели;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қуёш панели технологияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фотоэлектр станцияси трансформаторига тегишли маълумотлар (трансформаторнинг ўзгартириш коэффициенти, қаршилиги, чулғамлар уланиши, алмашлаб улаш созламалари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Генерацияловчи модуллар уланиш нуқтасида тақсимлаш тизимига алоҳида секцияларда ишлайдиган ёки ишлаши мумкин бўлган шиналар тизими орқали уланган бўлса, ҳар бир генерацияловчи модул ва (ёки) блок қайси шиналар тизимига (секцияга) уланганлиги кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Фойдаланувчи тизими маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Паст кучланишли тармоқларга уланган Фойдаланувчилар Тақсимлаш тизими операторига уланган юклама қуввати ва максимал истеъмол бўйича маълумотларни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Ўрта кучланишли тармоқларга уланган Фойдаланувчилар Тақсимлаш тизими операторига қуйидаги маълумотларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) барча турдаги юкламалар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланган юклама, шу жумладан тури ва бошқарув механизмлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
максимал истеъмол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ўзгарувчан (тебранувчан) ва циклик юкламалар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолнинг ўзгариш тезлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улаш оралиғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энг катта қадам ўзгаришининг катталиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Фойдаланувчилар мазкур Қоидаларнинг 176 — 200-бандларида назарда тутилган, ўз тизимининг электр схемалари ва уланиш нуқтасининг чизмаларини тақдим этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Схемалар ва чизмалар қуйидагиларнинг сони, номинал ва ишчи параметрларини кўрсатиб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар (генерацияловчи модул, куч трансформатори ва ўчиргичлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр узатиш тармоқлари (ҳаво ёки кабел);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
подстанция шинаси қурилмаси ва схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерга улаш қурилмаси ва схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш қурилмаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Фойдаланувчи подстанциясидан тақсимлаш тизимидаги уланиш нуқтасигача ҳаво тармоқлари ва (ёки) ер ости кабелларининг қуйидаги параметрларининг тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал ва ишчи кучланиш (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри кетма-кетликдаги қаршилик ва реактив қаршилик (Ω);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри кетма-кетликдаги параллель реактив ўтказувчанлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ноль кетма-кетликдаги қаршилик ва реактив қаршилик (Ω);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ноль кетма-кетликдаги реактив ўтказувчанлик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Фойдаланувчи тизими тақсимлаш тизимига трансформатор орқали уланган бўлса, куч трансформаторлари учун қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал қуввати (MVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиши (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чулғам уланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри кетма-кетликдаги қаршилик ва реактив қаршилик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уч ўзакли трансформатор учун нол кетма-кетликдаги реактив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланишни ростлаш мосламалари диапазони, қадам ўлчами ва тури (юклама остида ёки юкламасиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чақмоқ импульсларининг асосий изоляцияси даражаси (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Фойдаланувчи тақсимлаш қурилмаси бўйича қуйидаги маълумотларни, жумладан фойдаланувчи подстанцияси ва уланиш нуқтасидаги ажраткичлар ва юкламани ўчиргичлар, автоматик ўчиргичлар тўғрисида маълумотларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиш (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал ток (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал носимметрик ўрта квадратик қисқа туташув токи (kA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чақмоқ импульсларининг асосий изоляцияси даражаси (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Фойдаланувчи ўзининг объектларидаги ерга улаш тизими бўйича батафсил маълумотлар (ерга уланиш ускунасининг номинал қуввати ва тўлиқ қаршилиги)ни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Фойдаланувчи уланиш нуқтасида ва Фойдаланувчи подстанциясида мустақил бошқариладиган (ўз-ўзидан уланадиган) реактив қувват компенсацияси ускунаси тўғрисидаги маълумотларни тақдим этади. Ушбу маълумотлар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал қувват (MVAr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиш (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компенсация ускунаси тури (шунтловчи реактори, шунтловчи конденсатор, реактив қувват статик компенсатори);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация қилиш ва бошқариш тафсилотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Фойдаланувчи истеъмолининг асосий қисми муқобил уланиш нуқтасидан таъминланиши мумкин бўлса, истеъмолни алмашлаб улаш имконияти тўғрисида тегишли маълумот Фойдаланувчи томонидан тақдим этилади, жумладан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муқобил уланиш нуқтаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муқобил уланиш нуқтасидаги одатий (нормал) истеъмол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муқобил уланиш нуқтасида ёки алмашлаб улаш мумкин бўлган истеъмол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашни бошқариш механизмлари (қўлда ёки автоматик), шу жумладан узилишлар ва режалаштирилган техник хизмат кўрсатиш вақтида узатишни амалга ошириш учун зарур бўлган вақт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Фойдаланувчи генерацияловчи модул ва (ёки) юқори қувватли двигателларга эга бўлса, у уланиш нуқтасидаги қисқа туташув токи тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиши керак. Қисқа туташув токи техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Батафсил режалаштириш маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Ишлаб чиқарувчилар томонидан тақдим этиладиган батафсил маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Ўрта қувватли генерацияловчи модул учун қуйидаги қўшимча маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал қувват (MVA)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал частота (Нz);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиш (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувват коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри кетма-кетликдаги реактив қаршилик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри кетма-кетликдаги қаршилик (максимал, минимал ва номинал);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нол кетма-кетликдаги реактив қаршилик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланишни ростлаш диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланишни ростлашнинг қадам ўлчами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланишни ростлаш тури: юклама остида ёки юкламасиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Ўрта қувватли анъанавий генерацияловчи модул учун қуйидаги қўшимча маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар ойлик амалдаги қувват (MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модулларнинг буюртма қилинган қувватидан юқори ҳақиқий қўшимча қуввати (MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
минимал барқарор юклама (MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реактив қувват эгри чизиғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
статор якорининг қаршилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри ўқнинг синхрон, ўткинчи ва ўта ўткинчи реактив қаршилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўндаланг ўқнинг синхрон, ўткинчи ва ўта ўткинчи реактив қаршилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғри ўқнинг ўткинчи ва ўта ўткинчи вақт константалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўндаланг ўқнинг ўткинчи ва ўта ўткинчи вақт константалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турбиналар ва генератор қурилмаларининг инерция константаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
клеммалардаги номинал қўзғатиш токи (А);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисқа туташув ва очиқ занжирнинг ўзига хос эгри чизиқлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Ўрта қувватли қайта тикланувчи энергия манбалари бўйича қуйидаги қўшимча маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол станциясининг динамик модели;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реактив қувват компенсацияси, жумладан, қувват коэффициентининг ишчи диапазонида реактив қувват компенсация ҳақида батафсил маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
трансформаторга тегишли маълумотлар (қаршилик, ўзгартириш коэффициенти, чулғамнинг уланиши, кучланишни ростлаш созламалари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Анъанавий оралиқ иситилмайдиган буғ, газ турбиналари, геотермал ва гидроэлектростанциялар учун куйидаги тезлик кўрсаткичлари тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ростлагичнинг ўртача кучайтирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезлик двигателининг созлаш диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезлик пасайиши эгри чизиғининг характеристикаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буғ, ёнилғини ёки сув босими инерциясини ростлаш вақти константаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ростлаш клапанининг очилиш чегаралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ростлаш клапанининг тезлиги чегаралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турбинанинг вақт константаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Ҳар бир генерацияловчи модулнинг ҳаракатчанлиги (маневрлик) даражасини белгиловчи қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дам олиш кунлари ўчирилганидан кейинги ишга тушириш тезлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тунда тўхтатилгандан кейин ишга тушириш тезлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синхронизациядан сўнгги блок-юклама;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал қувват (MW) дан юкламани пасайтириш тезлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ростлаш диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синхронлашган ва электр энергиясини етказиб бериш имкониятини сақлаган ҳолда юкламани оғиш қобилияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Электр станцияси ёки генерацияловчи модулнинг ўз эҳтиёжи учун истеъмоли, шунингдек, ўз эҳтиёжи учун тармоқдан сотиб олинадиган электр энергияси ҳажми тўғрисидаги маълумотлар тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Фойдаланувчи томонидан тақдим этиладиган батафсил режалаштириш маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Тақсимлаш тизимига уланган истеъмолчилар (маиший истеъмолчилар бундан мустасно) Тақсимлаш тизими операторига юкламага тегишли қуйидаги характеристикаларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чўққи (ўта юқори) юклама шароитида ҳар бир фазадаги максимал истеъмол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланиш номутаносиблиги (носимметрияси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гармоник ташкил этувчи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи тақсимлаш тизими ёки Фойдаланувчи тизимидаги ўткинчи ўта кучланишлар самарадорлигини баҳолаш учун зарур бўлган маълумотларни, жумладан тизимларнинг физик ва электр схемалари, параметрлари, тавсифлари ва ҳимоясига тегишли батафсил маълумотлар билан ўзаро алмашишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V бўлим. Тақсимлаш тизимини эксплуатация қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Эксплуатация қилишнинг умумий шартлари ва томонларнинг эксплуатация мажбуриятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Эксплуатация қилишнинг мақсадли йўналишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Тақсимлаш тизимини эксплуатация қилишнинг мақсадли йўналишлари қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ва тақсимлаш тизимининг барча Фойдаланувчиларининг эксплуатация қилиш бўйича мажбуриятларини тақсимлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими операторлари ўртасида ўзаро ёрдам, ускуналар ва захиралардан биргаликда фойдаланиш, шунингдек, биргаликда харид қилиш бўйича оператив механизмларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори, таъминотчилар ва Фойдаланувчилар ўртасида юбориладиган хабарномалар ва алоқага воситаларига қўйиладиган талабларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими объектлари ва ускуналарга техник хизмат кўрсатиш дастурларини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимида частотасини назорат қилиш учун қўлланиладиган истеъмолни бошқариш ва кучланишни назорат қилиш учун ишлатиладиган усулларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда вазиятларда Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчилар томонидан амалга оширилиши керак бўлган ҳаракатлар тартибини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими ёки Фойдаланувчи тизимида ишларни бажариш ва синовлар ўтказиш жараёнида хавфсизлик чораларини белгилаш ҳамда уларни мувофиқлаштириш ва бекор қилиш тартибларини ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш ва Фойдаланувчи тизимига етказиб бериладиган электр энергияси сифатини синовдан ўтказиш ва назорат қилиш тартибларини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш ёки фойдаланувчи тизимига таъсир кўрсатиши мумкин фавқулодда ёки ғайри оддий шароитларни моделлаштириш ва назорат остида қўллашни ўз ичига олган тизим синовларини ўтказиш тартиб-тамойилларини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модулнинг рўйхатдан ўтган параметрларига ва қўшимча хизматларни кўрсатиш қобилиятига мос келишини текшириш учун амалга оширилиши керак бўлган синовлар ва тартибларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш нуқтасида қурилмаларни (ускуналарни) идентификациялаш талабларини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Тақсимлаш тизими операторининг эксплуатация бўйича мажбуриятлари ва жавобгарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Тақсимлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг III бўлим 2-боби талабларига биноан тақсимлаш тизимини барқарор шароитларда эксплуатация қилиш ва электр энергияси сифат кўрсаткичларини таъминлаш, шунингдек, электр энергияси сифат кўрсаткичлари билан боғлиқ муаммоларни ҳал этиш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Тақсимлаш тизими оператори ўз қурилмалари (ускуналари) ва объектига техник хизмат кўрсатиш учун тақсимлаш тизимига техник хизмат кўрсатиш дастурини тайёрлаш ҳамда унинг ижроси учун масъулдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Тақсимлаш тизими оператори эксплуатация талаблари бўйича қуйидагилар учун жавобгардир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзининг барча тақсимлаш ускуналарини (қурилмаларини) ишончли ишлашини таъминлаш ва уларга хизмат кўрсатиш ҳамда Фойдаланувчиларга узлуксиз сифатли электр энергиясини етказиб бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
носозликлар кузатилган ускуналар ва объектларни ўз вақтида ўчирилишини таъминловчи тақсимлаш тизими ҳимоясини лойиҳалаштириш, ўрнатиш ва уларга хизмат кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсиз ва тежамкор тақсимлаш ишчи тартиб-қоидаларга доимий риоя этилишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори билан келишилган мақсадларга эришиш учун зарур вақтларда юкламани автоматик равишда ростлаш схемасига хизмат кўрсатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Фойдаланувчиларнинг эксплуатация бўйича мажбуриятлари ва жавобгарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Фойдаланувчилар тақсимлаш тизимидаги барқарор иш режимларида электр энергияси сифат кўрсаткичларини сақлаш бўйича Тақсимлаш тизими операторига ёрдам берадилар. Бунда ўзларининг ускуналарида (қурилмалари) электр энергияси сифат кўрсаткичларини бузилишига олиб келадиган ҳолатларни олдини олиш ва (ёки) зудлик билан шундай ҳолатларни бартараф этиш учун жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Фойдаланувчи ўз тизимининг (қурилмалари) тақсимлаш тизими иш режимларини бузишига, носозликларни келтириб чиқармаслиги ва салбий оқибатларга олиб келмаслигини таъминлаш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи ўзининг тизими томонидан тақсимлаш тизимига етказилган ҳар қандай зарарни бартараф этиш учун барча зарур чораларни кўриш учун жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Фойдаланувчи фавқулодда ёки авария вазиятларида Тақсимлаш тизими операторининг барча кўрсатмаларига риоя этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчиларнинг эксплуатация бўйича мажбуриятлари ва жавобгарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Тақсимлаш тизимига уланган электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидалари ва Электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш қоидаларига риоя қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар қуйидагилар учун жавобгардир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
доимий равишда ўзининг генерацияловчи модулларини уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган оператив (техник) кўрсаткичлари ва параметрларига мувофиқлигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими операторига ўз вақтида режалаштириш ва эксплуатацияга доир маълумотларни тақдим этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ва (ёки) Тизим операторининг барқарор, авария ва фавқулодда вазиятлардаги кўрсатмаларига риоя қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар барқарор ишлаш режими бузилганда ўзларининг генерацияловчи модуллари тармоқдан ўчирилмаслигини таъминлаши керак. Куйидаги ҳолатлар бундан мустасно:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
частота ёки кучланишнинг ўзгариши генерацияловчи модул ёки унинг ёрдамчи ускуналарига зарар етказиши мумкин бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
частота ёки кучланишнинг ўзгариши белгиланган чегарасидан ташқарига чиқса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг рухсати (кўрсатмаси) билан ўчирилса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Барқарор режимда ўрта ва кичик қувватли қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари эркин актив қувват ишлаб чиқариш режимида ёки бошқа ҳар қандай режимда ишлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларини эркин актив қувват ишлаб чиқариш режимида ишлашини таъминлаш бўйича барча саъй-ҳаракатларни амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Фавқулодда, авария вазиятлари, ноодатий иш режимлари ёки қайта тиклаш шароитида Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторлари кичик ва ўрта қувватли генерацияловчи модуллар операторларига уларнинг объектларининг ишлаши бўйича кўрсатмалар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу кўрсатмалар кичик ва ўрта қувватли генерацияловчи модулларни тармоқдан дарҳол узиб қўйишни ўз ичига олиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида ўрта қувватли қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларини масофадан туриб тўғридан-тўғри бошқариш тизими интерфейсларини ўрнатиш назарда тутилмаган бўлса, қайта тикланувчи энергия манбалари оператори Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори кўрсатмаларини бажарувчи оператив ходимларни доимо хизмат доирасида бўлишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Ўрта қувватли генерацияловчи модуллар операторлари Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг кўрсатмаларини ва шу кўрсатмалар асосида ўз тизимида амалга оширилиши керак бўлган ҳаракатларни ҳеч бир кечиктиришсиз зудлик билан бажариши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Оператив чора-тадбирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Энергетика вазирлиги Энергетика бозори регулятори, Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва Назорат қилувчи орган билан биргаликда Тақсимлаш тизими операторларига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда вазиятларда ҳаракатлар тартибини, шу жумладан Тақсимлаш тизими операторлари учун ўзаро ёрдам дастурини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва материаллардан ҳамкорликда фойдаланиш тартибини, шу жумладан Тақсимлаш тизими операторлари учун ускуналар ва материаллардан ҳамкорликда фойдаланиш дастурини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшма харидларни ташкил этиш тартибини, шу жумладан Тақсимлаш тизими операторлари учун қўшма харидлар дастурини ишлаб чиқади ва (ёки) тавсиялар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Тақсимлаш тизими операторлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда вазиятларда ўзаро ёрдам кўрсатиш ва мувофиқлаштирилган тезкор чора-тадбирларни кўриш бўйича тартибларни белгилайдилар ва ҳамкорлик қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва материаллардан ҳамкорликда фойдаланиш тартиб-қоидаларини ишлаб чиқиш ҳамда харидлар учун харажатларни минималлаштириш мақсадида ҳамкорликда фойдаланиш дастурини амалга оширилишини таъминлашда ҳамкорлик қиладилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшма харидларни ташкил этиш тартиб-қоидаларини ўрнатиш ҳамда ускуналар ва материалларни харид қилишда самарадорликка эришиш мақсадида қўшма харидлар дастурини ҳамкорликда амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Алоқа воситаларига талаблар, ҳисоботларни юритиш, хабарномалар ва билдиргиларни тақдим этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Тақсимлаш тизимида тезкор алоқа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўзаро оғзаки алоқани таъминлаш, электр энергиясини ҳисоб-китоби (сотиш) ва бошқа эксплуатацияга тааллуқли ишлар учун зарур бўлган маълумотлар алмашинувини таъминлаш мақсадида алоқа каналини ўрнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоқа канали Тақсимлаш тизими оператори, Фойдаланувчилар ва таъминотчилар ўртасида имкон қадар тўғридан-тўғри бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизими ва Фойдаланувчи тизимларининг хавфсиз ишлаши учун захира ёки муқобил алоқа йўналиши ва (ёки) фавқулодда алоқа зарур деб ҳисобласа, улар ўртасида қўшимча алоқа воситалари ўзаро келишилган ҳолда жорий этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи назорат ва бошқарув фаолиятини самарали таъминлаш ҳамда мувофиқлаштириш учун тегишли равишда ваколат берилган ходимлар рўйхатини ва уларнинг телефон рақамларини алмашишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Оператив хабарномалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Тақсимлаш ёки Фойдаланувчи тизимида муҳим ҳодиса содир бўлса, Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи муҳим ҳодиса тўғрисида бошқа томонга тегишли хабарнома беради, тегишли бўлса таъминотчига ҳам хабарнома нусхаси тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хабарнома муҳим ҳодиса содир бўлганидан кейин 15 дақиқа ичида эълон қилиниши керак ва унинг тақсимлаш тизимига ва (ёки) бошқа Фойдаланувчилар тизимларига потенциал таъсири, шунингдек, вазиятга кўра Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи томонидан амалга оширилган дастлабки тиклаш (тузатиш) ҳаракатлари баён этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Режалаштирилган техник тадбирлар тўғрисидаги билдирги Фойдаланувчи томонидан Тақсимлаш тизими операторига ва тегишли бўлса таъминотчига тадбир бошланишидан камида уч кун олдин юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Тақсимлаш тизимини эксплуатация қилиш юзасидан ҳисоботлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Тақсимлаш тизими оператори ўзининг тақсимлаш тизимини эксплуатация қилиш юзасидан ҳар ойлик ҳисоботларни тайёрлайди ва Энергетика вазирлиги ҳамда Назорат қилувчи органга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу ҳисоботлар ой давомида тақсимлаш тизимида содир бўлган ҳодисалар ва бошқа муаммоларни баҳолашни, уларни бартараф этиш бўйича Тақсимлаш тизими оператори амалга оширган чора-тадбирларни ва келгусида бу каби ҳолатларнинг такрорланишини олдини олиш бўйича тавсияларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Тақсимлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 322 — 325-бандларига мувофиқ муҳим ҳодисалар тўғрисидаги ҳисоботларни Энергетика вазирлиги ва Назорат қилувчи органга юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Тақсимлаш тизими оператори эксплуатация бўйича йиллик ҳисоботни тайёрлайди ва Энергетика вазирлиги ҳамда Назорат қилувчи органга тақдим этади. Ушбу ҳисобот тақсимлаш тизимидаги ёки Фойдаланувчининг тизимига сезиларли таъсир кўрсатган муҳим ҳодисаларни ўз ичига олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб Тақсимлаш тизимига техник хизмат кўрсатиш дастури
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Техник хизмат кўрсатиш дастурини тайёрлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Тақсимлаш тизими оператори режалаштирилган (прогноз қилинаётган) истеъмол, Фойдаланувчиларнинг ўз тизимларига техник хизмат кўрсатиш бўйича дастлабки дастурлари ва техник хизмат кўрсатиш графиклари бўйича сўровлар асосида тақсимлаш тизимига хизмат кўрсатиш юзасидан ойлик, йиллик ва уч йиллик дастурларни тайёрлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Ойлик техник хизмат кўрсатиш дастурлари Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларида кўзда тутилган оператив режалаштириш дастурини тайёрлаш учун Тизим операторига зарур бўлган маълумотларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йиллик техник хизмат кўрсатиш дастури уч йиллик дастурнинг биринчи йили учун техник хизмат кўрсатиш жадвали асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уч йиллик техник хизмат кўрсатиш дастури келгуси уч йил учун ишлаб чиқилади ва ҳар йили янгилаб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Техник хизмат кўрсатиш дастури куйидаги омилларни ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмол прогнози;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник хизмат кўрсатиш дастури ижроси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчиларнинг техник хизмат кўрсатиш жадвалларини ўзгартириш ҳақидаги сўровлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизимга (тармоққа) техник хизмат кўрсатиш талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник хизмат кўрсатишнинг умумий харажатларини минималлаштириш зарурияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа тегишли омиллар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Техник хизмат кўрсатиш дастурини тасдиқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Фойдаланувчилар ҳар йил 1 июнга қадар Тақсимлаш тизими операторига кейинги уч йил учун техник хизмат кўрсатишнинг дастлабки дастурини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчининг техник хизмат кўрсатиш бўйича дастлабки дастурини тақдим этганда, шунингдек, Фойдаланувчи тизими ёки ускунасига техник хизмат кўрсатиш жадвалига сўров берганда улар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таъсирга учрайдиган ускуналар идентификацияси ва қуввати маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник хизмат кўрсатиш сабаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник хизмат кўрсатиш ишларининг кутилаётган давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник хизмат кўрсатиш ишларини бошлаш ва ишларни якунлаш санаси. Саналарда мослашувчанлик мавжуд бўлса, ишларни энг эрта бошланиш санаси ва энг кеч тугатиш санаси инобатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Тақсимлаш тизими оператори ҳар йили 1 июлга қадар Тизим операторига Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларида назарда тутилган кейинги уч йил учун техник хизмат кўрсатишнинг дастлабки дастурини тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Генерацияловчи модуллар операторлари томонидан режалаштирилган ишлаб чиқарувчи (генерацияловчи) модуллар учун тақдим этилган техник хизмат кўрсатиш дастури ҳар йили 1 июлга қадар Тақсимлаш тизими оператори томонидан Тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Техник хизмат кўрсатиш дастурини тайёрлашда Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчининг техник хизмат кўрсатиш дастурида белгиланган саналарда сўровларини имкон қадар қондиришга ҳаракат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига уларнинг техник хизмат кўрсатиш дастурининг тасдиқланган ёзма нусхасини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Фойдаланувчи ўз ускуналарига ёки тизимига техник хизмат кўрсатиш жадвалидан қониқмаса, эътирозларини батафсил тушунтирган ҳолда Тақсимлаш тизими операторини хабардор қилиши ва техник хизмат кўрсатиш дастурига ўзгартиришлар бўйича таклиф киритишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи эътирозларни ўзаро муҳокама қиладилар ва ҳал этиш чораларини кўрадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Тақсимлаш тизими оператори томонидан Фойдаланувчининг эътирозларини инобатга олган ҳолда техник хизмат кўрсатиш дастури қайта кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Кучланиш ва юкламани (истеъмолни) бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Юкламани бошқаришни мувофиқлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Тизим оператори ягона электр энергетикаси тизимидаги ишлаб чиқариш (генерация) тақчиллиги кузатилганда ёки электр тармоғининг алоҳидаланган режимга ўтишига олиб келадиган кутилмаган узилиш ҳолатларидан огоҳлантириш берганда, Тақсимлаш тизими оператори юкламани бошқаришни амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори Тизим оператори томонидан тармоқ хавфсизлиги учун юкламани бошқаришни амалга ошириш бўйича кўрсатма берган заҳоти кўрсатмани бажариши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Тақсимлаш тизими оператори томонидан амалга ошириладиган юкламани бошқариш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкламани автоматик ўчириш (тушириш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкламани қўлда ўчириш (тушириш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи ташаббуси билан ўчиришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкламани ихтиёрий равишда пасайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Тақсимлаш тизими оператори ўзининг тақсимлаш тизимини ҳимоя қилиш учун юкламани бошқаришни амалга ошириши талаб этилса, у тегишли Фойдаланувчилар ва Таъминотчилар билан юкламани бошқаришни мувофиқлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Тақсимлаш тизими оператори Тизим операторининг истеъмолни тиклаш бўйича кўрсатмаларига риоя этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тиклаш имкон қадар қисқа муддатларда амалга оширилиши керак ва тиклаш жараёни Тизим операторидан кўрсатма олинганидан кейин икки дақиқа ичида бошланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Фойдаланувчи юкламани бошқариш сабабли ўчирилган бўлса, у Тақсимлаш тизими оператори ёки Тизим операторидан кўрсатма олмагунича ўз тизимини тармоққа қайта улаши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Юкламани автоматик бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Тизим оператори ишлаб чиқариш (генерация)нинг йирик йўқотишларини (ўчишларни) олдини олиш мақсадида юкламани автоматик равишда камайтиришни талаб этилган даражаларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори мақсадли кўрсаткичларни асослаши ва (ёки) заруриятга кўра мослаштириш учун тегишли тадқиқотлар ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Тақсимлаш тизими оператори ўзининг юкламани автоматик бошқариш дастурини Тизим оператори билан келишилган ҳолда тайёрлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юкламани автоматик равишда камайтириш амал қиладиган Тақсимлаш тизими оператори истеъмоли айланувчи (веер) усулидаги дискрет блокларга бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори Тақсимлаш тизими оператори билан биргаликда блоклар сонини ва ҳар бир блок учун частота пасайиши созламаларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Частота пасайганида ўчириш схемаси устувор юкламаларни ва бутун тақсимлаш тизими бўйлаб ҳар қандай эксплуатация талабларини ҳисобга олган ҳолда истеъмолни бир маромда пасайтиришни таъминлаш имкониятини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Частотанинг келгусида пасайиши юкламани автоматик равишда камайтириш орқали сақлаб турилишини кафолатлаш учун, Тақсимлаш тизими оператори юкламани автоматик равишда тушириш натижасида ўчирилган юкламалар қайта уланишини таъминлаш мақсадида қўшимча равишда юкламани камайтиришни амалга ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Тақсимлаш тизими оператори юкламани автоматик равишда камайтириш дастурига киритилган муҳим объектларни дарҳол қайта тиклаш учун барча саъй-ҳаракатларни амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Юкламани автоматик равишда камайтириш таъсирига тушган Фойдаланувчи ўчирилган фидерни Тақсимлаш тизими операторининг рухсатисиз қайта улашга ҳақли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори Тизим оператори кўрсатмасига асосан қайта ишга тушириш кўрсатмасини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Юкламани қўлда бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Тақсимлаш тизими оператори Тизим оператори томонидан юкламани қўлда камайтириш кўрсатмаси берилгандан сўнг дарҳол ўз истеъмолчиларини узиб қўйиш имконини берувчи чораларни кўриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Тақсимлаш тизими оператори Тизим оператори билан келишилган ҳолда юкламани тенг равишда тақсимлаш асосида юкламани қўлда камайтиришнинг устувор схемасини ўрнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчининг тизимини узиб қўйган бўлса, Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими оператори томонидан кўрсатма берилмагунча ўз тизимини қайта уламаслиги талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Фойдаланувчи ташаббуси билан истеъмолни (юкламани) бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Фойдаланувчи кейинги кун учун уланиш нуқтасида юкламани ўчириш орқали истеъмолни бошқармоқчи бўлса, у бозор қоидаларида белгиланган соатда Тақсимлаш тизими операторини соатлик иш жадвали ҳақида хабардор қилади. Хабарнома қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолни ўчиришнинг тахминий (олдиндан огоҳлантирилганда) ва ҳақиқий (кейин хабардор қилинганида) санаси, вақти ва давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолни узилиши ҳисобига кутилаётган талабни камайиш ҳажми.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Истеъмолни бошқариш саноат корхоналарида ишлаб чиқариш занжирини ўчиришни талаб қилса, истеъмолни ихтиёрий равишда пасайтирувчи ёки шунга ўхшаш Фойдаланувчилар ҳафта кунлари бўйича юкламани ихтиёрий равишда пасайтириш гуруҳларига бўлинган схема орқали амалга оширилади (душанба гуруҳи, сешанба гуруҳи ва бошқалар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юкламани ихтиёрий равишда пасайтиришда иштирок этувчи истеъмолчилар ишлаб чиқариш (генерация) танқислиги даражасига қараб маълум вақт давомида тегишли юкламаларни ихтиёрий равишда пасайтиришлари талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юкламани ихтиёрий равишда пасайтириш схемасида иштирок этаётган саноат истеъмолчилари Тақсимлаш тизими операторига юкламани ихтиёрий равишда пасайтириш схемасидан фойдаланган ҳолда истеъмолнинг ҳақиқий пасайиши миқдори тўғрисида маълумот бериб боришлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Кучланиш назорати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Тақсимлаш тизимидаги реактив қувватни бошқариш орқали кучланишни бошқариш амалга оширилади. Бу қуйидаги ускуналарни бошқариш орқали амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
генерацияловчи модуллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синхрон конденсаторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
статик реактив қувват компенсаторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шунт реакторлари ва конденсаторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юклама остида кучланишни ростловчи трансформаторлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Кучланишни бошқаришни амалга ошириш учун Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчиларга (генерацияловчи модуллар операторларига) манбага қараб реактив қувват ишлаб чиқаришни назарда тутувчи кўрсатмаларни беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Авария вазиятларида ҳаракатлар тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Тақсимлаш тизимида авария вазиятларига тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига табиий офат, оммавий тартибсизликлар ҳамда муҳим ҳодисалар натижасида юзага келган электр таъминотидаги узилиш оқибатларини юмшатиш бўйича кўрсатмалар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига муҳим ҳодиса содир бўлганида қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга бўлган шахсларнинг алоқа рақамларини ёзма равишда тақдим этиши шарт. Бунда ушбу маълумотларнинг нусхалари Таъминотчига ҳам юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Тақсимлаш тизими оператори авария вазиятларида ҳаракатланиш тартиб-қоидаларини ишлаб чиқиши ва бошқариши керак. Ушбу тартиб-қоидаларда огоҳлантирилиши керак бўлган барча томонлар, уларнинг иш ва уй телефон рақамлари кўрсатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Авария ва фавқулодда вазиятлар учун масъул бўлган барча ходимларни малакасини ошириш мақсадида йилига камида бир марта тактик ўқув-машғулотлар ўтказилиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўқув-машғулотлари ҳақиқий авария вазиятларини моделлаштириши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўқув-машғулотлари якуни билан баҳоланиши, камчиликлар аниқланиши ва бартараф этилиши таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Фойдаланувчилар Тақсимлаш тизими оператори томонидан ташкил этилган барча ўқув-машғулотларида қатнашиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Муҳим ҳодиса содир бўлгандаги ҳаракатлар тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Муҳим ҳодиса ҳақида Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи томонидан хабар берилганда, Фойдаланувчи муҳим ҳодиса юзасидан қўшма текширув ўтказиш тўғрисида Тақсимлаш тизими операторига ёзма сўров юбориши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир нечта муҳим ҳодиса содир бўлган бўлса, қўшма текширувлар ўтказилади ва у барча муҳим ҳодисаларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Муҳим ҳодиса бўйича қўшма текширув фақат Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида қўшма текширув ўтказишга келишувга эришилганда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Тақсимлаш тизими оператори Назорат қилувчи орган ва Энергетика вазирлигига муҳим ҳодиса бўйича барча маълумотлар, хулосалар ва тавсиялар ҳақида ёзма ҳисобот тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Муҳим ҳодиса бўйича қўшма текширувдан сўнг ёзма ҳисобот камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳим ҳодиса вақти ва санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳим ҳодиса содир бўлган жой;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳим ҳодисадан таъсирга учраган ва бевосита иштирок этган ускуналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳим ҳодиса тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узилган истеъмол ва ишлаб чиқариш ҳажми ҳамда узилиш давомийлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Иҳоталанган тармоқ ҳолатида генерацияловчи модулнинг ишлаши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Генерацияловчи модул уланган тақсимлаш тизимининг қисми ягона электр энергетикаси тизимидан иҳоталанган бўлса, Тақсимлаш тизими оператори генерацияловчи модул оператори билан генерацияловчи модулни ишлатишни давом эттириш мақсадга мувофиқлигини ёки мувофиқ эмаслигини келишиб олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Иҳоталанган тармоқнинг ягона электр энергетикаси тизимининг қолган қисми билан кейинчалик қайта синхронлаш имконияти мавжуд бўлмаса, Тақсимлаш тизими оператори генерацияловчи модул операторига иҳоталанган тармоқни тақсимлаш тизимининг қолган қисмига қайта уланиши учун генерацияловчи модулни ўчириш бўйича кўрсатма бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Нолдан ишга тушириш ва қайта синхронлаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Муҳим ҳодиса тизимнинг тўлиқ ёки қисман ишдан чиқишига олиб келган ва иҳоталанган тақсимлаш тизимида нолдан ишга тушириш қобилиятига эга генерацияловчи модуллар мавжуд бўлса, Тақсимлаш тизими оператори Тизим операторининг кўрсатмасига асосан нолдан ишга тушириш жараёнини бошлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Тизим оператори Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига мувофиқ нолдан ишга тушириш амалга оширилганидан сўнг ёки муҳим ҳодиса натижасида тармоқ бўлинишидан кейин иҳоталанган тармоқларни қайта синхронлаш учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Тизим тўлиқ ёки қисман ўчганидан сўнг ва тўлиқ тиклаш жараёнида ўрта қувватли генерацияловчи модуллар Тизим оператори ва Тақсимлаш тизими операторининг кўрсатмаларига қатъий риоя этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторларининг кўрсатмалари ёки рухсатисиз улар тармоққа қайта уланиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Кичик ва микро қувватли генерацияловчи модуллар ягона электр энергетикаси тизимига электр таъминоти берилганидан сўнг камида 10 дақиқадан кейин тармоққа қайта уланиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Хавфсизликни мувофиқлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Хавфсизликни мувофиқлаштириш тартиблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўрта кучланишли ускуналарда хавфсизлик чораларини амалга ошириш учун хавфсизлик техникаси қоидаларини жорий этадилар ва хавфсизлик техникаси йўриқномалари тўпламини тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчининг тегишли хавфсизлик техникаси қоидалари ва ички хавфсизлик йўриқномалари тақсимлаш ва Фойдаланувчи тизимларида ҳар қандай иш ёки синовларни тартибга солади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига ўзининг ўрта кучланишли ускуналарига тааллуқли хавфсизлик техникаси қоидалари ва хавфсизлик йўриқномаларининг нусхасини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторига ўзининг ўрта кучланишли ускуналаридаги хавфсизлик чораларига оид хавфсизлик техникаси қоидалари ва хавфсизлик йўриқномаларининг нусхасини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Ички хавфсизлик йўриқномаларига ўзгартириш киритмоқчи бўлган ҳар қандай томон бошқа томонга ўзгаришларнинг ёзма нусхасини юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Тақсимлаш ёки Фойдаланувчи тизими иш давомида ёки синов вақтида ўрта кучланишли ускуналар учун хавфсизлик чораларини мувофиқлаштириш, ўрнатиш, назорат қилиш ва бекор қилиш учун хавфсизлик техникасини мувофиқлаштириш тартиби белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Уланиш нуқтасидаги ҳар қандай ускунадаги ишлар ёки синовлар фақат Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчининг вакиллари иштирокида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими операторининг объектига киришда, Тақсимлаш тизими операторидан ва аксинча Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчи объектларига киришда Фойдаланувчидан рухсат олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Тақсимлаш тизимида бир нечта Фойдаланувчиларнинг ўрта кучланишли ускуналари учун хавфсизлик чораларини талаб қиладиган иш ёки синов амалга оширилиши лозим бўлса, Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизимида ва иштирок этувчи Фойдаланувчи тизимида хавфсизлик чораларини мувофиқлаштирилишини ва хавфсизлик техникаси талабларига риоя этилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда Тақсимлаш тизими оператори барча таъсирга учрайдиган Фойдаланувчиларни олиб бориладиган ишлар ёки синовлар ҳамда уларнинг тизимларида кўрилиши зарур бўлган хавфсизлик чоралари тўғрисида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизими ва таъсирга учраган Фойдаланувчилар тизимларида хавфсизлик чораларини мувофиқлаштириши ва амалга оширилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Хавфсизлик координатори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи уланиш нуқтасининг тегишли томонларида ўрта кучланишли қурилмаларда хавфсизлик чораларини мувофиқлаштириш учун масъул бўлган хавфсизлик координаторини тайинлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфсизлик координаторини ўзгартирмоқчи бўлган томон бошқа томонни ўзгартириш ҳақида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Хавфсизликни мувофиқлаштириш мақсадида бошқа томоннинг тизимида хавфсизлик чораларини қўллашни сўраган хавфсизлик координатори сўров юборувчи хавфсизлик координатори, сўралаётган хавфсизлик чораларини амалга оширадиган хавфсизлик координатори эса амалга оширувчи хавфсизлик координатори деб аталади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Фойдаланувчи тизимининг (ёки тақсимлаш тизимининг) ўрта кучланишли ускуналарида хавфсизлик чораларига риоя қилишни талаб қиладиган тақсимлаш тизимида (ёки Фойдаланувчи тизимида) иш ёки синов бажарилиши керак бўлса, сўров юборувчи хавфсизлик координатори хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координаторига хавфсизлик чораларини мувофиқлаштириш юзасидан мурожаат юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сўровда кўрсатилмаган бошқа Фойдаланувчиларнинг ўрта кучланишли ускуналари учун хавфсизлик чоралари талаб этилса, хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори дарҳол сўров юборувчи хавфсизлик координаторига хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Хавфсизлик чоралари самарасиз бўлиб қолса, тегишли хавфсизлик координатори хавфсизлик чоралари самарасизлигининг сабабларини кўрсатган ҳолда бошқа хавфсизлик координаторларини дарҳол хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Хавфсизлик журналлари ва тизимлар аро хавфсизлик чораларини қайд этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчи хавфсизликни мувофиқлаштириш билан боғлиқ хабарларни хронологик тартибда қайд этиш учун хавфсизлик журналларини юритади, хавфсизлик журналлари камида бир йил давомида сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Тақсимлаш тизими оператори ўрта кучланишли ускуналарда хавфсизлик чораларини мувофиқлаштиришда сўров юборувчи ва хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координаторлари фойдаланиши учун тизимлар аро хавфсизлик чораларини қайд этиш журналини юритади. Тизимлар аро хавфсизлик чораларини қайд этиш журнали қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик чоралари кўрилиши ёки ўрнатилиши керак бўлган ускуналар жойи ва идентификацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик чораларини қўллаш жойи ва усуллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик координатори томонидан хавфсизлик чоралари кўрилганлигининг тасдиқланганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик координатори томонидан хавфсизлик чоралари энди зарур эмаслиги ва олиб ташланганлигининг тасдиқланганлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Хавфсизлик чораларини қўллаш жойлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Фойдаланувчи тизимида (ёки тақсимлаш тизимида) ишлаб ва синашлар бажарилишида тақсимлаш тизимида (ёки Фойдаланувчи тизимида) хавфсизлик чораларини кўришни талаб этилса, сўров юборувчи хавфсизлик координатори хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координаторига хавфсизлик чоралари амалга оширилиши лозим бўлган жойни келишиш ҳақида мурожаат этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сўров юборувчи хавфсизлик координатори иҳоталаш ва ёки ерга улаш амалга оширилиши тавсия этиладиган жойларни кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Иҳоталаниши керак бўлган ҳолатда хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори сўров юборувчи хавфсизлик координаторини қуйидагилар ҳақида хабардор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жой ва ускунани идентификациясидан фойдаланган ҳолда ҳар бир иҳоталаш нуқтаси идентификацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтилган иҳоталашни амалга ошириш воситалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Ерга улаш амалга оширилган тақдирда, хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори дарҳол сўров юборувчи хавфсизлик координаторига куйидагилар ҳақида хабар беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жой ва ускунани идентификациясидан фойдаланган ҳолда ҳар бир ерга улаш нуқтаси идентификацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерга улашни амалга ошириш воситалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Сўров юборувчи хавфсизлик координатори ва хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори чораларни амалга ошириш жойи бўйича келишувга эришмаса, ерга улагич ўрта кучланишли ускуналар чиқишидаги энг яқин ўрнатиш мумкин бўлган нуқтага ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Хавфсизлик чораларини амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Иҳоталаш ва ерга улаш жойлари келишилганидан сўнг, хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори иҳоталашни амалга оширилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Иҳоталаш қуйидаги усуллардан бири билан амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ички хавфсизлик йўриқномаларига асосан, ҳолатга кўра очиқ ҳолатда қулфланадиган ва хавфсизлик белгилари бириктирилган ёки бошқа усулда мустаҳкамланган иҳоталаш воситалари ёки ўчиргич;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ички хавфсизлик йўриқномаларига мувофиқ, тегишли жисмоний ажратиш (ерга улагичлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қайта улаш нуқталарида хавфсизлик белгилари ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори ўз тизимининг барча жойларида талаб қилинган иҳоталашни амалга оширганидан сўнг, сўров юборувчи хавфсизлик координаторини талаб қилинган иҳоталаш тугаганлиги ҳақида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Иҳоталаш тасдиқлангандан сўнг, сўров юборувчи хавфсизлик координатори талаб этилган иҳоталаш амалга оширилганлиги ҳақида хабар беради ҳамда зарур бўлса ерга улашни бажаришни сўрайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори ерга улашни бажариши ва сўров юборувчи хавфсизлик координаторини унинг тизимида ерга улаш бажарилганлиги ҳақида хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Ерга улаш қуйидаги усуллар ёки коммутация воситаларидан бири билан бажарилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ички хавфсизлик йўриқномаларига асосан, ҳолатга кўра ёпиқ ҳолатда қулфланадиган ва хавфсизлик белгилари бириктирилган ёки бошқа усулда мустаҳкамланган ерга уловчи ўчиргич;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори ёки фойдаланувчининг ички хавфсизлик йўриқномаларига мувофиқ, тегишли жисмоний ажратиш (ерга улагичлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундан ташқари, хавфсизлик белгиси уланиш нуқтасида ва барча тегишли боғлиқ қайта улаш нуқталарида ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Ажраткич ёки ерга улагич ўзининг қулфлаш механизми ёки блокировкаси билан қулфланган бўлса, калитлар махсус шкафда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Синов ўтказишга рухсат бериш ва хавфсизлик чораларини бекор қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Сўров юборувчи хавфсизлик координатори ўрта кучланишли ускуналарни синовдан ўтказишга фақат қуйидаги талабларни бажарганидан сўнг рухсат беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координаторидан иҳоталанган унинг тизимидаги бирор бир жойида ишлаш ёки синов ўтказишга рухсат берилмаганлиги ва ҳеч ким ишламаётганлиги ёки синов ўтказмаётганлиги тўғрисида тасдиқнома олинган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жорий хавфсизлик чораларидан ташқари барча хавфсизлик чоралари бекор қилинган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатор тизимнинг ушбу қисмида синовларни ўтказишни сўров юборувчи хавфсизлик координатори билан келишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Сўров юборувчи хавфсизлик координатори хавфсизлик чоралари талаб қилинмайди деб ҳисобласа, хавфсизлик чораларини амалга оширувчи хавфсизлик координатори билан боғланиши ва унга хавфсизлик чоралари талаб этилмаслиги ҳақида хабар беради ҳамда иккала хавфсизлик координатори хавфсизлик чораларини бекор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Тақсимлаш тизимини синовдан ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Синов ўтказиш талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Тақсимлаш тизими оператори вақти-вақти билан тақсимлаш тизимининг турли нуқталарида электр энергияси сифати кўрсаткичларини синовдан ўтказиш ва (ёки) мониторинг қилиш зарурлигини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Тақсимлаш тизими оператори томонидан махсус синов ўтказиш ва (ёки) мониторинг қилиш учун асос бўлиб, тақсимлаш тизимидаги электр энергияси сифат кўрсаткичлари юзасидан шикоятлар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Муайян ҳолатларда Тақсимлаш тизими оператори фойдаланувчи вакилининг кузатуви остида Фойдаланувчининг уланиш нуқтасида синов ўтказиш ва (ёки) мониторинг қилишни талаб этиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Уланиш нуқтасида синов ўтказиш ва (ёки) мониторинг қилиш зарур бўлса, Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчини хабардор қилади ва Фойдаланувчига бундай синовлар натижаларини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Фойдаланувчининг талабига биноан такрорий синовлар ўтказилиши мумкин. Бунда харажатлар Фойдаланувчи томонидан қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Синов натижалари Фойдаланувчининг техник параметрлари электр энергияси сифати меъёрлари чегараларидан ташқарида эканлигини кўрсатса, Фойдаланувчи бу ҳақида хабардор қилинади. Фойдаланувчи Тақсимлаш тизими оператори билан келишилган муддатда вазиятни тузатиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчи вазиятни тўғрилай олмаса, Тақсимлаш тизими оператори уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасига мувофиқ Фойдаланувчини тақсимлаш тизимидан узиб қўйиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Фойдаланувчининг тақсимлаш тизимига таъсирини мониторинг қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. Тақсимлаш тизими оператори вақти-вақти билан Фойдаланувчи тизимининг тақсимлаш тизимига таъсирини кузатиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мониторинг одатда уланиш нуқтаси орқали узатиладиган актив ва реактив қувват миқдори билан боғлиқ бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Фойдаланувчи тақсимлаш тизимидан уланиш шартномасида кўрсатилганидан ортиқ ҳажмни қабул қилган (узатган) ёки уланишни ўзгартирган тақдирда, Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчини бу ҳақида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланувчининг сўровига биноан Тақсимлаш тизими оператори бундай мониторинг натижаларини тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Фойдаланувчи мониторинг қилиш усули ҳақида техник маълумот сўраши ва керак бўлса, Тақсимлаш тизими оператори учун мақбул бўлган бошқа усулни сўраш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Фойдаланувчи мазкур Қоидаларнинг 66 — 83-бандаларида белгиланган чегаралардан ташқарида ишлаётган бўлса, фойдаланувчи дарҳол уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган қийматгача электр энергияси узатишни чеклаши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чеклов янги ўзгартирилган уланиш шартномаси имзоланмагунча ва уланиш нуқтасига керакли ўзгартиришлар киритилгунга қадар амал қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Фойдаланувчининг истеъмоли уланиш нуқтасининг номинал қувватидан ошса, Фойдаланувчи уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган қийматгача қувват узатишни чеклаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Тизим синовларига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Тақсимлаш тизимига ёки Фойдаланувчи тизимига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳар қандай ноодатий ёки экстремал шароитларни моделлаштириш ёки бошқарув остида қўлланилишини ўз ичига олган тизим синовлари ходимлар ёки жамоатчиликка хавф туғдирмайдиган тарзда ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Тақсимлаш тизимини ёки Фойдаланувчи тизимини тизимли синовдан ўтказишда асбоб-ускуналар, тақсимлаш тизими ва фойдаланувчи тизимларининг шикастланиш эҳтимоли минималлаштирилиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§.Тизим синовларини ўтказиш бўйича сўров юбориш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Фойдаланувчи ўз тизимида синовлар ўтказишни режалаштирилган бўлса, у ҳолда Тақсимлаш тизими операторига қуйидагиларни ўз ичига олган тизим синовларини ўтказиш бўйича сўров юборади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
режалаштирилган тизим синовининг мақсади ва тавсифлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тегишли ускуналарнинг қуввати ва ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улаш кетма-кетлиги ва вақтини белгиловчи тизим синовининг режалаштирилган тартиби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Тизим синови ташаббускори Тақсимлаш тизими операторига таклиф этилаётган тизим синовини режалаштириш учун етарли вақт бериши лозим. Тақсимлаш тизими оператори тизим синовининг ҳар бир тури учун зарур бўлган вақтни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Сўровда мавжуд бўлган маълумотлар етарли бўлмаса ёки тавсия этилган синов тартиби ходимларнинг хавфсизлиги ва тақсимлаш тизимининг ишончлилигини таъминлай олмаса, таклиф этилган тизим синовини тасдиқлашдан олдин Тақсимлаш тизими оператори қўшимча маълумот сўрайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Тақсимлаш тизими оператори таклиф этилаётган тизим синови таъсир этиши мумкин бўлган тизим синови ташаббускоридан ташқари бошқа Фойдаланувчиларни аниқлайди ва хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Тақсимлаш тизими оператори тизим синовлари тақсимлаш тизимининг хавфсизлиги ва ишончлилигини таъминлаш учун зарур деб ҳисобласа, тизимни синовдан ўтказишни бошлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Тизим синовларини ўтказиш гуруҳи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Тақсимлаш тизими оператори тизим синовларининг ташаббускори бўлса, у барча синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчиларни режалаштирилган синовлар ҳақида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори тизим синовлари ташаббускори бўлмаса, у тизим синовларини ўтказиш бўйича сўров қабул қилинган кундан бошлаб бир ой ичида режалаштирилган синов ташаббускорини ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчиларни хабардор қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. Хабарнома қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таклиф этилаётган тизим синовларининг мақсади, синов ўтказиладиган ускунанинг ҳажми ва ҳолати, тизим синови ташаббускори ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчиларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таклиф этилаётган тизим синовини мувофиқлаштириш учун ташкил этиладиган тизим синовлари гуруҳига вакилларни тайинлаш таклифни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизим синови ўрта кучланишли ускуналарда иш ёки синовдан ўтказишни назарда тутса, хавфсизлик тартибини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Тақсимлаш тизими оператори, тизим синови ташаббускори ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчилар Тақсимлаш тизими операторидан хабарнома олинган кундан бошлаб бир ой ичида тизим синови гуруҳига ўз вакилларини тайинлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу муддат ичида синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчилар хабарномага жавоб бермаса, Тақсимлаш тизими оператори режалаштирилган тизим синовларини ўтказишни бошлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. Тақсимлаш тизими оператори тизим синовларини ўтказиш гуруҳини ташкил этиши ва гуруҳ раҳбари вазифасини бажарувчи тизим синови координаторини тайинлайди. Тизим синови координатори Тақсимлаш тизими операторининг ходими ёки тизимни синовдан ўтказиш ташаббускори бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Тизим синовларини ўтказиш гуруҳи аъзолари гуруҳ тузилганидан кейин бир ой ичида йиғилади. Тизим синовларини ўтказиш гуруҳи йиғилишининг кун тартиби қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтказилаётган тизим синовларининг мақсади ва тавсифи, шунингдек, тизим синови сўровига киритилган бошқа масалалар тафсилотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташаббускор томонидан тақдим этилган тизимни синовдан ўтказиш тартибини баҳолаш ва тизим синовларининг якуний тартибини ишлаб чиқиш учун зарур ўзгартиришларни киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таклиф этилаётган тизим синовини тақсимлаш тизими ёки Фойдаланувчи тизимларига техник хизмат кўрсатиш дастурлари доирасида юзага келиши мумкин бўлган ҳар қандай бошқа ускуна синовлари ва техник хизмат кўрсатиш билан бир вақтда ўтказиш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизими, бошқа фойдаланувчилар тизимлари ва генерацияловчи модулни диспетчерлаш ва режалаштириш учун тавсия этилган синовларнинг иқтисодий ва эксплуатация қилиш оқибатлари ва хавфлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Тақсимлаш тизими оператори, тизимни синовдан ўтказиш ташаббускори (Тақсимлаш тизими оператори бўлмаса) ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчилар (жумладан, тизим синов гуруҳида бўлмаганлар) тизим синов гуруҳига сўров бўйича синовларни ўтказиш учун зарур бўладиган ҳар қандай батафсил маълумотни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Тизим синовлари дастури
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. Биринчи йиғилишдан кейин икки ой ичида ва режалаштирилган тизим синови санасидан камида бир ой олдин, тизим синови гуруҳи Тақсимлаш тизими операторига, синов ташаббускорига (Тақсимлаш тизими оператори бўлмаса) ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчиларга қуйидагиларни ўз ичига олиши керак бўлган режалаштирилган тизим синови дастурини тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизим синовларини ўтказиш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизим синовларини ўтказиш тартиби ва синовларни назорат қилиш усули;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизим синовларини ўтказишда иштирок этадиган масъул шахслар, шу жумладан тегишли равишда хавфсизлик координаторлари рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизим синовлари харажатларини иштирокчилар ўртасидаги тақсимоти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томонлар раҳбариятининг розилиги билан тизим синови гуруҳи тегишли ва зарур деб ҳисоблайдиган бошқа масалалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Таклиф этилаётган тизим синови дастури Тақсимлаш тизими оператори, ташаббускор ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчилар учун маъқул бўлса, тизим синовининг якуний дастури тасдиқланади ва унга мувофиқ синовлар ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Акс ҳолда, тизим синови гуруҳи тизим синови дастурини қайта кўриб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Тизим синов гуруҳи синов дастурини ишлаб чиқа олмаса ёки уни амалга оширишни келиша олмаса, Тақсимлаш тизими оператори тақсимлаш тизимининг хавфсизлиги ва ишончлилигини таъминлаш мақсадида тизим синовларини ўтказиш зарурлигига нисбатан қарор қабул қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Тизим синови координатори синовлар ўтказиш санасидан олдин тизим синови дастурига таклиф қилинган ҳар қандай қайта кўриб чиқиш ёки ўзгартириш тўғрисида имкон қадар қисқа муддатда ёзма равишда хабардор қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим синови координатори таклиф этилаётган қайта кўриб чиқиш ёки ўзгартиришни кўриб чиқишга лойиқ деб ҳисобласа, у Тақсимлаш тизими операторини, синов ташаббускорини ва синовлар таъсир этиши мумкин бўлган Фойдаланувчиларни таклиф этилган ўзгартиришларни киритиш учун тегишли ҳаракатларни амалга оширишлари ҳақида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим синови координаторига эътирозлар келиб тушмаса, тизим синови дастури ўзгартиришлар ёки тузатишлар билан давом эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Режалаштирилган тизим синови кунида тизим ҳолати барқарор бўлмаса, тизим синов координатори синовни кейинга қолдиришни тавсия этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Тизим синовлари ҳисоботи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. Тизим синови тугагандан сўнг икки ой ичида синов ташаббускори тизим синови ҳисоботини тайёрлайди ва уни Тақсимлаш тизими операторига, синовлар таъсир этган Фойдаланувчиларга ва гуруҳ аъзоларига тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. Тизим синови ҳисоботи топширилгандан сўнг тизим синов гуруҳи фаолияти автоматик равишда тўхтатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Тақсимлаш тизими оператори тизим синови ҳисоботини кўриб чиқиш ва тавсиялар бериш учун Назорат қилувчи органга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Генерацияловчи модуллар синови
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Қувват синовлари ўрта қувватли генерацияловчи модулларнинг қайд этилган қувват ишлаб чиқариши мазкур Қоидаларнинг III бўлими 2 ва 4-боблари талабларига мувофиқлигини кўрсатиб бериши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўлчанган қийматлар Тизим оператори томонидан Тақсимлаш тизими оператори орқали қайд этилган қувватнинг ±5 фоизи атрофида бўлса, генерацияловчи модул синовдан ўтган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. Частотага чидамлилик синови ўрта қувватли генерацияловчи модулларни мазкур Қоидаларнинг 126 — 131-бандларда кўрсатилган вақт давомида тармоқ билан синхрон ҳолатда қолиш имкониятига эга эканлигини кўрсатиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ягона электр энергетикаси тизими частотаси рухсат этилган қийматлар чегарасида бўлганида генератор юқорида кўрсатилган талабларга мос келмаса, ушбу генератор синовдан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Актив қувватни бошқариш синови ўрта қувватли генерацияловчи модулларни актив қувватни ростлашни таъминлаш имкониятига эга эканлигини кўрсатиб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўлчанган кўрсаткич MW/Нz да беш сония ичида талаб этилган кўрсаткичнинг ±5 фоизи чегарасида бўлса, генерацияловчи модул синовдан ўтган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Реактив қувватни бошқариш синовлари ўрта қувватли генерацияловчи модулларининг уланиш нуқтасида реактив қувватни бошқариш имкониятига эга эканлигини кўрсатиб беради. Генерацияловчи модул қуйидаги ҳолатларда синовдан ўтган деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучланишни бошқариш режимида уланиш нуқтасидаги кучланишни максимал 0,01 н.б. га қадар бошқариш имкониятига эга бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувват коэффициентини бошқариш режимида уланиш нуқтасида 0,01 н.б дан ортиқ бўлмаган қадамларда белгиланган қувват коэффициенти билан зарур реактив қувват оралигида қувват коэффициенти бошқаришга қодир бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Тез ишга тушириш синовлари генерацияловчи модулнинг автоматик равишда ишга тушиш, тақсимлаш тизими орқали тармоқ билан синхронлаш ва мазкур Қоидаларнинг 122-бандида кўрсатиб ўтилганидек ўрнатилган қувватгача юкланиш имкониятини кўрсатиб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Нолдан ишга тушириш синови нолдан ишга тушириш имкониятига эга генерацияловчи модул мазкур Қоидаларнинг 120-121-бандларига мувофиқ, нолдан ишга тушириш жараёнини амалга ошириш имкониятини кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Генерацияловчи модул нолдан ишга туширилса, тақсимлаш тизими орқали тармоқ билан синхронлашса ва ташқи таъминот манбаисиз белгиланган қувватга эришса, синовлар муваффақиятли ўтган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Ўрта қувватли генерацияловчи модулнинг ўрнатилган (лойиҳавий) тавсифларининг синовлари генерацияловчи модулни буюртма қилинган параметрларга мувофиқ электр энергетикаси режимлари режасига киритиш мумкинлигини кўрсатиб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
397. Ўрта қувватли генерацияловчи модулларни диспетчерлашнинг аниқлиги бўйича синовлар, генерацияловчи модулнинг ишчи параметрлари режалаштириш ва диспетчерлаш параметрларига мос келишини кўрсатиб беради. Генерацияловчи модул куйидаги ҳолатларда синовдан ўтган деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синхронлаш ҳолатида жараён белгиланган синхронлаш вақтидан ±5 дақиқа оралиғида содир бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синхронлашган генерация ҳолатида (режалаштириш ва диспетчерлаш параметрлари сифатида қайд этилган бўлса) эришилган синхронлашган генерация ўрнатилган қувватнинг 2,5 фоиз эквивалентига тенг хатолик даражасида ишлаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзгариш тезлиги белгиланган кўрсаткичнинг ±10 фоизи доирасида бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкламани пасайтириш тезлиги белгиланган кўрсаткичнинг ±10 фоизи оралиғида бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа барча режалаштириш ва диспетчерлаш параметрлари учун қийматлар белгиланган кўрсаткичларнинг ±1,5 фоизи оралиғида бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
398. Диспетчерлик бошқаруви ва маълумотларни йиғиш дастурий-аппарат комплекси (SCADA) ҳамда алоқа тизимлари синовлари ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модулнинг қуйидаги имкониятларини кўрсатиб беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатиб ўтилган Тақсимлаш тизими оператори ёки Тизим операторининг SCADA тизимидан актив қувватнинг ёки кучланиш белгиланган қийматини ва (ёки) ўчириш сигналларини қабул қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими операторига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатилган сигналларни юборишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
399. Ҳимоя тизимларини синовдан ўтказишда барча ҳимоя воситалари (ускуналари) Тақсимлаш тизими оператори билан келишилган, талаб этилган созламалар ва селективлик (танловчанлик) билан ишлашини кўрсатиб бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу синовлар электр таъминоти узилган тақдирда генерацияловчи модул тақсимлаш тизимидан ўчирилишини кўрсатиб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400. Қўшимча хизматлар кўрсатишни синовдан ўтказиш, кўрсатилаётган хизматларнинг миқдори ва ҳажми, хизматларнинг ўз вақтида кўрсатилаётганлиги ҳамда бошқа эксплуатация талабларига мақбуллигини кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шу билан бирга, Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори томонидан тизимдан олинган маълумотларга асосан, қўшимча хизматлар кўрсатиш сифати юзасидан назорат олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Энергетика вазирлиги бир ёки бир нечта муҳим ҳодисалар ёки Тизим оператори ва Тақсимлаш тизими оператори эътирозлари таҳлили асосида генерацияловчи модул мазкур Қоидалар талабларига жавоб бермайди деб ҳисобласа, ўрта ва кичик қувватли генерацияловчи модуллар учун қуйидаги синовлар ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергияси сифат кўрсаткичлари синови генерацияловчи модулни мазкур Қоидаларнинг II бўлими 1-боб ва III бўлими 4-бобларида кўрсатиб ўтилган талабларга жавоб беришини кўрсатади. Уланиш нуқтасида ўлчанган кўрсаткичлар белгиланган қийматларнинг ±5 фоизи чегарасида бўлса, генерацияловчи модул синовдан ўтган ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тармоқнинг барқарор режимлари бузилган ҳолатлардаги синовлар, генерацияловчи модул мазкур Қоидаларнинг 134-135-бандларида белгиланган кучланиш пасайишига бардош бера олишини кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. Кичик ва микро қувватли генерацияловчи модулларнинг мувофиқлигини кўрсатиш учун келишилган тартибда қуйидаги синовлар амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реактив қувват синови — кичик ва микро қувватли генерацияловчи модул тақсимлаш тизимига уланиши, актив қувват ишлаб чиқариши ва реактив қувватни компенсация қилиши мумкинлигини кўрсатиб беради. Бунда қувват коэффициенти индуктив характерда 0,95 ҳамда сиғим характерда 0,95 гача бўлса, генерацияловчи модул синовдан ўтган деб ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳимоя тизимлари синови — талаб этилган созламалар ва ҳимоянинг селективлик (танловчанлик) билан ишлашини кўрсатиб бериши ҳамда электр энергияси таъминоти узилган тақдирда генерацияловчи модул тақсимлаш тизимидан ўчирилишини кўрсатиб бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қайта уланиш вақтини текшириш (блокировкани синаш) — электр энергияси таъминоти йўқолишидан ҳимоя ишга тушганидан сўнг, генерацияловчи модул блокировка ҳолатида қолишини ва тармоқда таъминот тикланганидан сўнг камида 10 дақиқа давомида автоматик равишда қайта улаш амалга оширилмаслигини кўрсатиб бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синхронлаш синовлари — генерацияловчи модулнинг тақсимлаш тизими билан автоматик равишда синхронлаш қобилиятига эга эканлигини кўрсатиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоқа воситалари синовлари — Тақсимлаш тизими оператори талабига асосан, SCADA ва алоқа воситалари ўрнатилган кичик қувватли генерацияловчи модуллар Тақсимлаш тизими операторига уланиш ёки мавжуд уланишни ўзгартириш шартномасида кўрсатиб ўтилган сигналларни узатиш имкониятига эга эканлигини кўрсатиб бериши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
403. Барча синовлар Тақсимлаш тизими оператори, электр энергияси ишлаб чиқарувчиси ва (ёки) Фойдаланувчининг ваколатли вакиллари томонидан тасдиқланади ва қайд этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
404. Генерацияловчи модуллар синовдан ўта олмаса, генерацияловчи модул оператори тегишли қайд этилган параметрларга эришиш учун келишилган муддат ичида камчиликларни бартараф этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
405. Генерацияловчи модулнинг маълум синовлардан ўтмаганлиги билан боғлиқ низо юзага келса, Тақсимлаш тизими оператори, генерацияловчи модул оператори ва (ёки) Фойдаланувчи низони ўзаро ҳал этишга ҳаракат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда низони ҳал этишнинг имконияти бўлмаса, томонлардан бири ушбу масала юзасидан Энергетика вазирлигига мурожаат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
406. Генерацияловчи модуллар операторлари Тақсимлаш тизими операторининг талабига биноан, генерацияловчи модулнинг муайян модели ушбу Қоидалар талабларига мувофиқлиги юзасидан синовдан ўтганлигини тасдиқловчи ушбу модулларни ишлаб чиқарувчиси томонидан берилган синов ҳисоботини тақдим этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоботда синовдан ўтган генерацияловчи модулнинг модели, синов шартлари ва қайд этилган натижалар батафсил тавсифланади ҳамда ушбу маълумотларнинг барчаси синов ҳисоботига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Объект ва ускунани идентификациялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
407. Тақсимлаш тизими оператори барча электр схемаларида, уланиш нуқтаси чизмаларида, эксплуатация қилиш бўйича йўриқномаларда, хабарномаларда ва бошқа ҳужжатларда ҳар қандай объект ёки ускунани аниқлаш учун фойдаланиладиган белгиланган объект ва ускуналарни идентификациялаш тизимини ишлаб чиқади ва жорий этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Объект ва ускуналарни идентификациялаш тизими техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
408. Объектнинг идентификация рақами уланиш нуқтаси, подстанция ва тақсимловчи қурилманинг номини ўз ичига олиши ҳамда ҳар бир объект учун ягона бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
409. Ускунанинг идентификация рақами ҳар бир трансформатор, тақсимлаш тармоғи, шина, ўчиргич, ажраткич, ерга улагич, конденсатор батареяси, реактор, яшиндан ҳимоялагич (разрядник), алоқа конденсатори ва уланиш нуқтасидаги бошқа ўрта кучланишли ускуналар учун ягона бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
410. Тақсимлаш тизими оператори объектлар ва ускуналарни идентификациялаш учун белгилар ўлчами ва ранги, ёрлиқлар ўлчами ва рангини ўз ичига олган стандарт маркировкалаш (белги) тизимини ишлаб чиқади ва жорий этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
411. Тақсимлаш тизими оператори ёки Фойдаланувчи ўз тизимидаги ҳар бир объект ва ускунани идентификациялашда аниқ ва бехато белгиларни ишлаб чиқиш ва уларни ўрнатиш учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VI бўлим. Электр энергиясини ҳисобга олиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Ҳисобга олиш ускуналарига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
412. Электр энергияси сарфи ҳажмини ҳисобга олишда ҳисобга олиш тизими қонунчилик, шу жумладан техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талаблари асосида жорий этилиши ва қуйидаги таркибий қисмларни ўз ичига олиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергияси сарфи ҳажмини ҳисобга олиш ускунаси (кейинги ўринларда — ҳисоблагич) ва унга қўшимча равишда ўрнатилган импульсни қайд этиш мосламаси, вақт манбаи ва батареяси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўлчов трансформаторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
улаш кабеллари ва тегишли қурилмалар, шунингдек, синаш блоки ёки ўчириб-ёқиш қурилмаси, юклама резисторлари, ҳисоблагич шкафи, хавфсизлик муҳрлари ва қулфлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
413. Ҳисобга олиш нуқтаси (ҳисоб-китоб нуқтаси) Фойдаланувчиларнинг тақсимлаш тизимига уланиш нуқтасида жойлашган бўлиши лозим. Ҳисоблагични ўрнатиш техник томондан мураккаб, иқтисодий жиҳатдан самарасиз ва мақсадга мувофиқ эмас деб топилган ҳолатлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
414. Ҳисоб-китоб нуқтасини маълум асосли сабабларга кўра уланиш нуқтасига жойлаштириш имконияти бўлмаса, ҳисоблагич ўзаро келишув ёки Таъминотчининг таклифига мувофиқ бошқа жойда ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ҳисоб-китоб қилинадиган миқдорни аниқлашда Тақсимлаш тизими оператори томонидан етказиб бериладиган ёки истеъмолчи томонидан истеъмол қилинадиган электр энергияси ҳисоблагич кўрсаткичларига келишилган ҳисоб-китоб нуқтаси ва уланиш нуқтаси орасидаги йўқотишларни ҳисобга олган ҳолда тузатишлар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
415. Тақсимлаш тизими операторининг мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олиш тизимининг яхлитлиги ва аниқлигини таъминлаш учун ҳисобга олиш тизими ва унинг таркибий қисмларини лойиҳалаш, ўрнатиш, ишлатиш ва техник хизмат кўрсатиш учун жавобгар бўлиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу бобга мувофиқ ҳисобга олиш тизимини ўрнатиш, эксплуатация қилиш, техник хизмат кўрсатиш ва синовдан ўтказилишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъминотчи томонидан белгиланган ёки электр таъминоти шартномасида кўрсатилган жойда ҳисобга олиш тизимини ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олиш тизимининг барқарор ишлашини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун ҳисоблагич кўрсаткичларини қайд этиш, жамлаш, текшириш ва юбориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олиш тизимини, маълумотларни йиғиш ускуналари ва унга тегишли ускуналарни муҳрлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
416. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчилар мазкур боб талабларига мувофиқ ваколатли шахсларнинг ҳисобга олиш ускуналарини тўсқинликсиз бориб кўриш имкониятини яратиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
417. Ҳисоблагичларни етказиб бериш бўйича жавобгарлик ва бошқа мажбуриятлар Фойдаланувчи ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида тузилган шартномага мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
418. Уланиш шартномаси ва электр таъминоти шартномасига мувофиқ Фойдаланувчининг барча уланиш нуқталарида тақсимлаш тизимидан қабул қилинган ва (ёки) унга узатилган актив ва реактив электр энергияси ҳажми ҳамда қуввати ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланиш нуқтаси ҳисоблаш, қайд этиш ва текшириш учун очиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
419. Ҳисобга олиш тизими реактив энергия узатилиши ва истеъмолини ҳисобга олиш воситалари билан таъминланиши ҳамда реактив энергия оқимларини ўлчаши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
420. Ўлчов (кучланиш, ток) трансформаторларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аниқлик синфи техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларида белгиланган кўрсаткичлар доирасидан ошмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчининг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларига мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
минимал ёки максимал доимий иккиламчи ишчи кўрсаткичлар (кучланиш, ток ва фазалар кетма кетлиги белгиланган диапазонга мос бўлиши) ҳисоблагичнинг аниқлигига ёки ишлашига таъсир қилмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккиламчи клемма қутисидан ҳисобга олиш тизими шкафигача бўлган оралиқдаги барча ўтказгичлар қаттиқ металл ўтказгич орқали ўтказилган бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
421. Ҳисобга олиш тизимлари ташқи таъсирдан ва электр энергиясини нотўғри ҳисоблашга олиб келувчи ҳаракатлардан ҳимояланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисобга олиш тизимлари махсус шкафга жойлаштирилган бўлиши ва ташқи аралашувнинг олдини олиш мақсадида муҳр ва қулф билан ҳимояланган бўлиши ҳамда кўрсаткичларни қайд этиш ва назорат учун қулай бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими оператори вақти-вақти билан хавфсизлик қулфлари ва муҳрларини бутлигини текширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
422. Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчилар ўзларининг объектларидаги мавжуд ҳисобга олиш тизимининг яроқли ҳолда сақланиши учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
423. Тақсимлаш тизими оператори (ёки унинг ваколатли шахси), Таъминотчи, Назорат қилувчи органнинг ваколатли вакиллари ва Фойдаланувчи иштирокида ҳисобга олиш тизими муҳрланади. Ҳисобга олиш тизимига ўрнатилган ёки ундан олиб ташланган барча муҳрлар рўйхатдан ўтказилади ҳамда тузилган далолатномалар иккала томон ва Таъминотчи вакили томонидан имзоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
424. Ҳисобга олиш тизимининг бутунлиги бузилганлиги (қулфлар ва пломбаларнинг рухсатсиз очилганлиги) ҳақида аниқлаган томон бошқа томонни ва Назорат қилувчи органни хабардор қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
425. Тақсимлаш тизими оператори ҳар қандай бутунликни бузилиши ҳақидаги хабарни ушбу бузилишни ҳисобга олиш тизимига, электр энергияси ҳажмини ҳисоблашга таъсирини аниқлаш мақсадида ўрганиб чиқади ҳамда ўрганиш натижалари юзасидан хулосалар Назорат қилувчи орган, Таъминотчи ва Фойдаланувчига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Ҳисобга олиш тизимини эксплуатацияга киритиш, синаш ва хизмат кўрсатишга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
426. Ҳисобга олиш тизимлари қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда тижорат ҳисобга олишга тайёр деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўлчов трансформаторлари уларнинг паспорт маълумотлари (ёрлиқлари) ва ишлаб чиқарувчи корхонада ўтказилган синаш ҳисоботларининг талабларга мувофиқлиги текширилган ҳамда кўрсаткичлари мослиги тасдиқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоблагичлар техник талабларга мослиги тасдиқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олиш тизими ушбу бўлим талабларига мувофиқ ўрнатилган, уланган ва синашдан ўтказилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
427. Тақсимлаш тизими оператори ёки аккредитацияланган синов лабораторияси томонидан синашдан ўтказилмаган ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлари мавжуд бўлмаган ўлчов трансформаторининг ўрнатилиши ва эксплуатацияга киритилиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
428. Ўлчов трансформаторларини синашдан ўтказиш Тақсимлаш тизими оператори ва Фойдаланувчининг ваколатли вакили иштирокида синовлар ва эксплуатацияга киритиш босқичида, шунингдек, ушбу трансформаторнинг аниқлик даражасини кўриб чиқиш зарурияти тугилганда қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
429. Эксплуатацияга киритишдан олдин ўлчов трансформаторлари қуйидаги кўрсаткичлар бўйича синашдан ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бирламчи чулғамга бериладиган кучланиш ва токнинг белгиланган юкламасида фаза хатолиги ва коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
изоляциянинг яхлитлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкламани текшириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
430. Ҳисоблагичларни қиёслашдан ўтказиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
431. Фойдаланувчи ва Таъминотчи ўртасида ҳисоблагичнинг тўғри ишлаши бўйича келишувга эришилмаса ёки ҳисобга олиш бўйича низолар юзага келса, бу масалага Тақсимлаш тизими оператори ҳам жалб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
432. Тақсимлаш тизими оператори ҳисобга олиш тизимларига белгиланган тартибда хизмат кўрсатиши, шу билан бирга барча қиёслаш ва синаш натижалари, техник хизмат кўрсатиш дастурлари ва муҳрлаш ёзувларини сақлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумотлар, қиёслаш ва синаш натижалари Тақсимлаш тизими оператори томонидан Фойдаланувчининг сўровига биноан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
433. Ҳисобга олиш тизимлари ҳисоблагичларни синаш ва техник хизмат кўрсатиш бўйича қонунчилик, шу жумладан техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ эксплуатация қилиниши ва техник хизмат кўрсатилиши керак. Мунтазам техник хизмат кўрсатиш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олиш тизимини аниқлигини даврий қиёслаш, синаш ҳамда текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақти-вақти билан ҳисоблагич соатини Ўзбекистон Республикасининг Мувофиқлаштирилган универсал вақтидан оғишини текшириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
434. Хабар қилинган носозлик ёки ҳисобга олиш тизимининг ишдан чиқиши, шунингдек, ҳисобга олиш маълумотларидаги ноаниқликлар Тақсимлаш тизими оператори томонидан текширилади ва бартараф этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоблагич ишдан чиқиши ёки нотўғри ишлаши тасдиқланса, Тақсимлаш тизими оператори томонидан носозликлар бартараф этилгунига қадар ҳисоблагич маълумотларига тузатишлар ёки ўзгартиришлар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Ҳисоблагич кўрсаткичларни ёзиб олиш ва ҳисобга олиш маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
435. Ҳисоблагичлар кўрсаткичлари Тақсимлаш тизими операторининг ваколатли вакили томонидан Таъминотчи ва Фойдаланувчининг ваколатли вакили иштирокида электр таъминоти шартномасида белгиланган санада ёзиб олинади (қайд этилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
436. Тўлов ҳужжатларини тақдим этиш учун асос бўладиган ҳисоблагич кўрсаткичлари Тақсимлаш тизими оператори томонидан ҳисоблагичидан олинган маълумотларининг яхлитлиги ва хавфсизлигини таъминлайдиган дастурий таъминот орқали йиғилиши (олиниши) шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоблагичнинг қабул қилинган маълумотлари Тақсимлаш тизими оператори томонидан қуйидаги манзилларга етказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр таъминоти шартномаси ва чакана бозор қоидаларига мувофиқ тўлов ҳужжатларини шакллантириш учун Таъминотчига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартномага мувофиқ Фойдаланувчиларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатли томонларга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
437. Ҳисобга олиш маълумотларини текшириш қонунчиликда белгиланган усуллар, жараёнлар ва мезонларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
438. Ҳисоблагич ёки ўлчаш маълумотлари бўлмаган ҳолатда Тақсимлаш тизими оператори маълумотларни текшириш ва арифметик усулларидан фойдаланган ҳолда ўрта қийматни ҳисоблайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
439. Тақсимлаш тизими оператори ҳисоблагичларнинг ҳисобга олинган ва тузатишлар киритилган маълумотларини алоҳида бошқариладиган сақлаш тизимларида камида беш йил давомида сақлаши ҳамда ваколатли томонлар низоларни ҳал этиш ва бошқа қонуний мақсадларда маълумот сифатида фойдаланиш учун тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маълумотлар базасида сақланган ҳисобга олиш маълумотларини ўзгартиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
440. Ҳисоблагич маълумотларига киритилган тузатишлар юзасидан ҳужжатлаштирилган ёзувлар Тақсимлаш тизими операторларида ва Фойдаланувчиларда, шунингдек тузатишлар киритишда Назорат қилувчи орган иштирок этганда Назорат қилувчи органда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
441. Ҳисобга олиш маълумотларига конфиденциал маълумот сифатида қаралади ва улардан фақат қуйидаги ваколатли шахслар фойдаланишлари мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоблар ва мониторингни амалга ошириш мақсадида Тақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китобларни амалга ошириш ва тўлов ҳужжатларини шакллантириш мақсадида Таъминотчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоб учун Фойдаланувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатли томонлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VII бўлим. Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларини татбиқ этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
442. Мазкур Қоидалар доирасида Энергетика вазирлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур Қоидалар ижросини назорат қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимларини ишончлилик кўрсаткичлари ва самарадорлик мезонларини баҳолайди ва тавсиялар беради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимларини ривожлантириш, техник хизмат кўрсатиш, эксплуатация қилиш дастурлари ҳамда уланишга тааллуқли меъёрлар ва талабларни бажарилишини таҳлил қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тақсимлаш тизимлари иши ва мазкур Қоидалар бўйича заруратга кўра махсус ҳисоботларни тайёрлайди ҳамда Вазирлар Маҳкамаси ва Энергетика бозори регуляторига киритиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
443. Мазкур қоидаларнинг ҳар қандай талабларини талқин қилиш ва (ёки) қўллаш билан боғлиқ саволлар Энергетика вазирлиги томонидан қуйидаги тартибда кўриб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томон ёзма равишда мазкур Қоидаларнинг кўриб чиқилаётган шартлари ва талабларини аниқ кўрсатган ҳолда мурожаат қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сўров келтирилган важлар асосида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ кўриб чиқилади. Энергетика вазирлиги мазкур масалани кўриб чиқиш учун тегишли техник ишчи гуруҳ тузиши ва жойида ўрганиш ўтказиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник ишчи гуруҳи сўровнинг моҳиятини муҳокама қилиш ва керак бўлса, тасдиқловчи ҳужжатларни тўплаш учун тегишли томонларни жалб этади ва муҳокама ўтказади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
амалга оширилган ишлар, сўровга жавоб ва техник ишчи гуруҳининг ҳар қандай тавсиялари расмийлаштирилади ҳамда Энергетика вазирлигига тақдим этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика вазирлиги сўровга расмий жавобни, шу жумладан тушунтиришлар ва тавсияларни мурожаатчига ҳамда нусхаси Тақсимлаш тизими операторига тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
444. Мазкур Қоидаларда кўзда тутилмаган ҳолатлар юзага келса, Тақсимлаш тизими оператори имкон қадар қисқа муддатда барча жалб этилган Фойдаланувчилар билан кўзда тутилмаган ҳолатларни бартараф этиш бўйича келгуси ҳаракатлар юзасидан музокара ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
445. Мазкур Қоидаларда назарда тутилмаган фавқулодда вазиятларда Тақсимлаш тизими оператори зарур деб ҳисоблаган ҳар қандай чораларни кўриши шарт. Амалга оширилган ҳаракатлар, натижалар ва баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботлар ҳужжатларни расмийлаштириш ва ҳисобини юритиш учун Энергетика вазирлигига, жалб қилинган Фойдаланувчилар ва Таъминотчиларга тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
446. Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчига нисбатан асоссиз бир томонлама хатти-ҳаракатлари ёки кўрилган чоралари учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
447. Тақсимлаш тизими оператори ҳар чоракдан кейинги ойнинг охиригача Энергетика вазирлигига ҳисобот тақдим этиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
448. Кўзда тутилмаган ҳолатлар ва фавқулодда вазиятларда томонлар ўртасида келишувга эришилган тақдирда, ушбу масала Энергетика вазирлиги томонидан кўриб чиқилади ва тегишли тавсиялар берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
449. Тақсимлаш тизимига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган янги технологиялар ва ноанъанавий ускуналардан фойдаланадиган генерацияловчи модуллар учун қўшимча талаблар Энергетика вазирлиги томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
450. Тақсимлаш тизими операторлари ёки Фойдаланувчилар мазкур Қоидаларнинг бир ёки бир нечта бандлари талабларига доир енгиллик берилишини сўрашлари мумкин. Бунда қуйидагиларни ўз ичига сўровнома Энергетика вазирлигига тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
енгиллик берилиши сўралаётган тизимнинг (жойнинг) батафсил тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
енгиллик сўралаётган мазкур Қоидаларнинг талабларига ҳаволалар ва сўралаётган енгилликнинг батафсил тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тегишли тасдиқловчи ҳужжатлар билан асослаб бериш ва харажат ва фойданинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сўралаётган енгилликнинг бошқа томонларга салбий таъсир кўрсатмаслигининг исботи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
451. Энергетика вазирлиги мазкур Қоидаларнинг бир ёки бир нечта бандлари талабларини енгилроқ ёки татбиқ этмаслик бўйича истисноларни тақдим этишни кўриб чиқади ва бериш мумкин деб топса, ўз хулосаси билан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритади. Бунда енгиллик бериш мезонлари Вазирлик томонидан асослантирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Енгилликлар фақатгина тақсимлаш тизимини ривожлантириш, уни барқарорлиги ва ишончли ишлашини таъминлаш ҳамда истеъмолчилар электр таъминоти ишончлилигини ошириш мақсадида ушбу тизимнинг чекланган қисмларини (заиф нуқталари) ривожлантириш мақсадида, ишончлилик мезонлари бузилмаслиги ҳамда иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
452. Ушбу Қоидалар талаблари тасдиқланган кундан олти ойдан сўнг Тақсимлаш тизими оператори тизимида амалга ошириладиган модернизация (реконструкция) ва янги қурилишларда ҳамда барча янги уланишлар (мавжуд уланишни ўзгартиришлар) учун тўлиқ татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
453. Тақсимлаш тизими операторлари ва Фойдаланувчилар мазкур Қоидалар кучга киргунига қадар мавжуд бўлган, аммо ушбу Қоидалар талабларига жавоб бермайдиган, эксплуатацияга киритиш вақтда амалда бўлган талабларга тўлиқ жавоб берадиган ускуналардан фойдаланишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда томонлар имкон қадар ўз тизимларини мазкур Қоидалар талабларига жавоб берадиган тарзда ўзгартиришни режалаштиришлари ва бу ҳақида Энергетика вазирлигига батафсил ахборот киритишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
454. Мазкур Қоидалар талабларини Қоидалар тасдиқлангунига қадар амалда эксплуатацияда бўлган ускуналарга кўллаш учун Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда Энергетика вазирлиги томонидан аниқ муддатлар белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизимининг бирон қисмида олиб бориладиган модернизация (реконструкция) жараёнларида ушбу қисмга боғлиқ Фойдаланувчилар ҳам уланиш нуқтасидаги қурилмаларини мазкур Қоидалар талабларига мослаштиришлари керак. Тақсимлаш тизими оператори модернизация жараёни юзасидан муддатлар ва техник лойиҳавий кўрсаткичлар бўйича тегишли Фойдаланувчиларни камида олти ой олдин огоҳлантириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VIII бўлим. Якуний қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
455. Томонларнинг мазкур Қоидалар талабларини бажармаслик ҳаракатларидан норози бўлган ёки бузаётганлиги тўғрисида далилларга эга бўлган бошқа томон қонунчиликка мувофиқ Энергетика бозори регуляторига даъво йўллаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика бозори регулятори даъвони белгиланган тартибга кўра кўриб чиқади ва айбдор томоннинг лицензиясини тўхтатиш ёки бекор қилиш бўйича тегишли қарор қабул қилади. Энергетика бозори регулятори қўшимча маълумотлар сўраса, даъвони кўриб чиқиш муддати яна икки ойга узайтирилиши мумкин. Энергетика бозори регуляторининг қарори суд тартибида бекор қилинмагунича мажбурий кучга эгадир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
456. Қоидалар талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибида ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
457. Мазкур Қоидалар талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш тизими операторлари учун истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш мақсадли кўрсаткичларининг намунавий шакли
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Истеъмолчиларга кўрсатиладиган хизматлар

Самарадорлик кўрсаткичлари

1. Харажатлар сметасини ҳисобга олган ҳолда буюртма (ариза)ларни кўриб чиқиш.

Ҳужжатлар тўлиқ тақдим этилганидан кейин ____ кун ичида.

2. Уланиш.

Ваколатли томонлар ва Тақсимлаш тизими операторининг барча талаблари бажарилгандан кейин ____ кун ичида.

3. Иккиламчи томонда электр таъминоти узилишидан кейин хизмат кўрсатишни тиклаш, шу жумладан хизмат кўрсатишнинг тўхтатилиши / икки томонлама ўчиши (узилиш)

100% тикланишгача бўлган соатлар сони.

4. Электр энергияси сифати бўйича шикоятлар.

а) шикоятни олгандан кейин ____ иш куни ичида жойига чиқиш ёки ____ кун ичида асосли жавоб бериш;

б) ____ ой ичида электр энергияси сифати бўйича муаммоларни бартараф этиш.

5. Истеъмолчиларни электр таъминотидан узилишлар жадвали ҳақида хабардор қилиш.

Режалаштирилган узилишлардан ____ кун олдин хабарнома бериш (хабардор қилиш).

6. Фавқулодда қўнғироқларга жавоб бериш.

Қўнғироқдан кейин ____ соат ичида.

7. Ҳисоб-китобларга оид саволлар ва шикоятлар.

а) саволларга ____ соат ичида жавоб бериш;

б) Ҳисоб-китоблардаги хатоларни ____ соат (ёки кун) ичида тузатиш.

8. Тўловлар бўйича саволлар ва шикоятлар.

а) ____ соат ичида саволларга жавоб бериш;

б) ____ соат (ёки кун) ичида тўловлардаги хатоларни тузатиш.

9. Ҳисоблагичларнинг ишлаши юзасидан шикоятлар.

а) шикоятни олгандан кейин 3 иш куни ичида жойига чиқиш ёки 10 кун ичида асосли жавоб бериш;

б) ____ ҳафта ичида ҳисоблагичлар билан боғлиқ муаммоларни бартараф этиш.

10. Электр таъминотини тиклаш.

Белгиланган тўлов муддати тугагунга қадар тўлов амалга оширилган, қарз тўлиқ тўланганидан кейин соат ичида.

11. Истеъмолчиларни қабул қилиш вақтини белгилаш ва қабул қилиш.

а) истеъмолчини қабул қилишнинг аниқ вақти белгиланади;

б) белгиланган вақтда истеъмолчини қабул қилиш.

12. Фойдаланувчиларнинг мурожаатларига жавоб бериш

____ иш куни ичида.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хизмат кўрсатиш мақсадли кўрсаткичларига ваколатли органлар (Энергетика вазирлиги, Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги) томонидан Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъминотчилар учун истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш мақсадли кўрсаткичларининг намунавий шакли
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Истеъмолчиларга кўрсатиладиган хизматлар

Самарадорлик кўрсаткичлари

1. Электр энергиясини сотиш ва ҳисобга олиш бўйича хизматлар кўрсатиш.

Электр энергиясини етказиб бериш бўйича шартнома тузилгандан кейин ____ кун ичида.

2. Ҳисоб-китобларга оид саволлар ва шикоятлар.

а) ____ соат ичида саволларга жавоб бериш;

б) ҳисоб-китоблардаги хатоларни ____ соат (ёки кун) ичида тузатиш.

3. Тўловлар бўйича саволлар ва шикоятлар.

а) ____ соат ичида саволларга жавоб бериш;

б) ____ соат (ёки кун) ичида тўлов тизимидаги хатоларни тузатиш.

4. Ҳисоблагичларнинг ишлаши юзасидан шикоятлар.

а) шикоятни олгандан кейин ____ иш куни ичида жойига чиқиш ёки ____ кун ичида асосли жавоб бериш;

б) ____ ҳафта ичида ҳисоблагичлар билан боғлиқ муаммоларни бартараф этиш.

5. Электр таъминотини тиклаш.

Белгиланган тўлов муддати тугагунга қадар тўлов амалга оширилган, қарз тўлиқ тўланганидан кейин ____ соат ичида қайта уланиш.

6. Истеъмолчиларни қабул қилиш вақтини белгилаш ва қабул қилиш.

а) истеъмолчини қабул қилишнинг аниқ вақти белгиланади;

б) белгиланган вақтда истеъмолчини қабул қилиш.

7. Истеъмолчиларнинг мурожаатларига жавоб бериш.

____ иш куни ичида.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хизмат кўрсатиш мақсадли кўрсаткичларига ваколатли органлар (Энергетика вазирлиги, Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги) томонидан Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кучланиш пасайишида генерацияловчи модулларнинг ишлаш чегаралари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимлаш электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Микро ва кичик қувватли генерацияловчи модулларнинг ҳимоя тизимига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ҳимоя ускунаси

Қурилма

Генерацияловчи модул қуввати

<20 кВт

>20 кВт

Асинхрон генераторлар учун

Кучланиш пасайиши релеси

27

+

+

Кучланишни бошқариш релеси

27 Ген

+

+

Ўта кучланиш релеси

59

+

Частота релеси

81/O — 81/У

+

Секцияланишдан (ихоталанишдан) ҳимоя релеси (фаза силжиши ёки RoCoF)

+

+

Синхрон генераторлар учун

Синхронизацияни бошқариш релеси

25

+

+

Кучланиш пасайиши релеси

27

+

+

Максимал ток релеси

51B

+

Ўта кучланиш релеси

59

+

Частота релеси

81/O — 81/У

+

Инверторлар учун

Кучланиш пасайиши релеси

27

+

+

Ўта кучланиш релеси

59

+

+

Частота релеси

81/O — 81/У

+

+

Секцияланишдан (ихоталанишдан) ҳимоя релеси (фаза силжиши ёки RoCoF)

+

+

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.10.2024 й., 09/24/652/0801-сон)