07.11.2023 йилдаги 24-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг қарори, 07.11.2023 йилдаги 24-сон
Kuchga kirish sanasi
07.12.2023
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларини (0057-23-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2023 йил 7 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 220]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0057-23-сон СанҚваН) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2004 йил 14 июлда тасдиқланган Ўқув мебелларга қўйиладиган гигиеник талаблар (0159-04-сон СанҚваН) ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ва Савдо-саноат палатаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Раис Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2023 йил 7 ноябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазири Х. УМАРОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2023 йил 28 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Раиси биринчи ўринбосари И. ДЖАСИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2023 йил 6 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил Д. КАСИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2023 йил 10 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 7 ноябрдаги 24-сон қарорига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0057-23-сон СанҚваН)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларида (бундан буён матнда таълим ташкилотлари деб юритилади) фойдаланиладиган мебелларни ишлаб чиқариш, жойлаштириш ва жиҳозлашга қўйилган санитария-гигиена талабларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур санитария қоидалари тиббий мақсадларда фойдаланиладиган мебелларга ҳамда спорт жиҳозларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деканьютон (даН) — халқаро бирликлар тизимидан (СИ) олинган куч бирлиги бўлиб, ньютон бирлигига каррали ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мебелнинг статик мустаҳкамлиги — мебелнинг тузилиш хусусиятини бузмасдан, максимал даражада, фойдаланиш юкламалари миқдори бўйича қаршилик кўрсатиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мебель қопламаси — мебеллардан фойдаланиш усулидан қатъи назар, унинг конструкцияси юзасидаги элементларнинг барча қатламлари, шу жумладан грунтлар, лаклар, бўёқлар, эмаллар, полимерлар, ёғоч қопламалар, қоғоз қатламли пластиклар, плёнкалар, матолар, металлар, минерал асосли материаллар ва бошқа шунга ўхшаш моддалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Таълим ташкилотларининг учун мебеллар гуруҳи ва функционал ўлчамлари, шунингдек механик, кимёвий, ёнғин ва техника хавфсизлигига қўйиладиган талаблар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 2 июндаги 345-сон «Ўқув асбоб-ускуналари ва анжомларининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Мебелларни ишлаб чиқаришга қўйиладиган гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мебелларни ишлаб чиқаришда уларнинг сақлаш муддати ҳамда сифат кўрсаткичлари ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Икки қаватли кроватларни тайёрлашда қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кроватлар ердан 800 мм ва ундан юқори баландликда жойлашган ва тўрт томондан тўсиқ билан ўралган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўсиқнинг устки қирраси ва кроват асосининг устки юзаси орасидаги масофа камида 260 мм, тўсиқнинг юқори қирраси ва тўшакнинг юқори юзаси ўртасидаги масофа камида 160 мм бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кроват ва тўсиқнинг пастки юзаси орасидаги ёки тўсиқнинг алоҳида горизонтал ёхуд вертикал элементлари орасидаги тирқиш 60 ммдан 100 ммгача бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кроватдаги тўшак устки юзасидаги маркер максимал даражада ўчирилмайдиган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Икки қаватли кроватлар нарвон билан таъминланган бўлиши керак. Нарвон кроват конструкциясининг ажралмас қисми бўлиб, нарвон зинапоялари орасидаги масофа 200 — 300 мм бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Кроватда ҳаво алмашинувини таъминлаш мақсадида унинг асоси, орқаси ва тўсиқ элементлари орасида 25 мм дан ошмайдиган тирқишлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Таълим ташкилотларига мебель ишлаб чиқариш учун ишлатиладиган материаллар микрофлора (айниқса, патоген) ўсиши ва ривожланишига йўл қўймайдиган, осон дезинфекция қилинадиган хом ашёдан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ишлаб чиқариш биноларидаги мебель маҳсулотларидан чиқадиган ўзига хос ҳиднинг интенсивлиги 2 баллдан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларга қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
корпусли мебелларни ишлаб чиқаришда уларнинг мустаҳкамлик даражасига қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларни юмшоқлигига қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 3-иловаси 1-жадвалига ва мебелларнинг тоифасига боғлиқ ҳолдаги юмшоқлик кўрсаткичларига қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 2-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Мактабгача таълим ташкилотларини мебеллар билан жиҳозлашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Мактабгача таълим ташкилотларини жиҳозлашда болалар столлари, стуллар, кроватлар, ўйинчоқлар учун шкафлар, қўлланмалар ва канцелярия маҳсулотлари учун шкафлар назарда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Мактабгача таълим ташкилотлари ювиниш хонаси, ухлаш хонаси, ўйин ўйнаш хонаси, машғулотлар ўтказиладиган хоналар ва овқатланиш хоналари учун мўлжалланган мебеллар билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Мактабгача таълим ташкилотлари кичик гуруҳларининг гуруҳ хоналари тўртбурчак шаклдаги манежлар, болалар сирғанчиқлари, ўрта ва катта гуруҳларнинг гуруҳ хоналари столлар, стуллар, диванлар билан жиҳозланиши, шунингдек хонага ўйинчоқлар учун шкафлар, пардоз столи, ич кийим ва чойшаблар учун жавонлар ҳамда болаларни парваришлаш учун зарур предметлар сақланадиган қутилар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Эмаклайдиган, ўрнидан тура бошлаган ва таянч (маълум бир жисмга суяниб турадиган) билан ҳаракатланадиган болалар учун хонада гуруҳ манежлари (узунлиги 6 м, кенглиги 5 м, баландлиги 0,45 м) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. 1 ёшдан 2 ёшгача бўлган болалар эмаклаш ва юришни ўрганиши мақсадида хоналарда қуйидаги ўлчамларда зинапоя-нарвонлар бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 ёшу 2 ойликкача бўлган болалар учун — баландлиги 1 м, кенглиги — 0,9 м, устунлар орасидаги масофа — 12 см;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 ёшу 3 ойликдан 2 ёшгача бўлган болалар учун — баландлиги 1,5 м, кенглиги 1,3 м, устунлар орасидаги масофа — 15 см.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Мактабгача таълим ташкилотларида қуйидаги беш турдаги столлар бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,5 ёшдан 4 ёшгача бўлган болалар учун трапеция шаклидаги (қўшимча) икки ўринли стол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,5 ёшдан 5 ёшгача бўлган болалар учун тўрт ўринли стол (ўлчами 700х700 мм);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 ёшдан 7 ёшгача бўлган болаларга ўқув қуроллари учун тортмали ва тортмасиз икки ўринли стол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хўжаликда фойдаланиш учун бир ўринли стол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
созлаш параметрларига эга стол.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Машғулотлар олиб бориш учун столлар чап томондан ёруғлик тушиб турадиган девор яқинида ўрнатилиши, тўрт ўринли столлар 2 қатордан, икки ўринли столлар 3 қатордан ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Столлар орасидаги масофа 0,5 м дан кам бўлмаслиги, болалар столи кенглиги 0,45 м ни ташкил этиши, олди-орқа йўналишидаги ҳар бир стол атрофидаги иш зонаси 0,95 м (0,45+0,5) ни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Машғулотлардаги ҳар бир болага тарбиячи эркин мулоқот қилиши таъминланиши зарур. Бунда, стол қаторлари орасидаги масофа 0,6 м га тенг бўлиши, агар стол узунлиги 1,1 м эканлиги ҳисобга олинса, ҳар бир столнинг кўндаланг йўналишидаги иш зонаси 1,7 м ни (1,1+0,6) ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар бир 2 ўринли столнинг умумий майдони 1,62 м2 (1,7×0,95), 13 та стол учун эса 21,06 м2 ни ташкил этиши керак. Столларни ўрнатиш учун эса зарурий умумий майдон 33,3 м2 дан иборат бўлиши, шунингдек, ҳар бир гуруҳ 30 ўринга мўлжалланганлиги сабабли 4 ўринли столдан 8 та қўйилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Боланинг эргономик позицияда қулай ишлаши учун доскадан биринчи қатор столигача бўлган масофа 1,5 м ни ташкил этиши керак. Болаларнинг кўриш шароитларини оптималлаштиришда кўриш жойлари ва болаларнинг кўриш майдонининг чегаралари ҳам ҳисобга олиниши туфайли столларнинг доскадан узоқлиги 2 мгача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Гуруҳ хоналарида 1,0×1,5 м ўлчамдаги ўқув доскаларидан фойдаланилиши лозим. Деворга осилган доска пастки четининг ердан баландлиги 0,7-0,8 м ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Мактабгача таълим ташкилотларида болалар учун турли дастурларни томоша қилиш учун экран диагонали бўйича 59 — 69 см ўлчамдаги телевизорлардан фойдаланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Телевизорни ўрнатиш баландлиги 1 — 1,2 м га, телевизор экранидан болаларгача бўлган масофа — 2 дан 5 м гача бўлиши, стуллар 7-8 қатор (бир гуруҳ ҳисобида) қилиб жойлаштирилиши, стул қаторлари орасидаги масофа 0,5-0,6 м бўлиши, болаларни эса бўйларига қараб ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Мактабгача таълим ташкилотларида хоналарнинг деразаларига енгил, ёрқин рангдаги пардалар осилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Кам ўринга мўлжалланган мактабгача таълим ташкилотларида меҳнат машғулотлари гуруҳ хонасида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. 280 дан ортиқ ўринга эга бўлган мактабгача таълим ташкилотларида меҳнат машғулотлари ҳар бир гуруҳга алоҳида ўтилиши ва бунда мазкур машғулотлар ўтказиладиган майдон 50 м2 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Болалар иш анжомлари ва тайёрлов гуруҳи болалари учун дастгоҳларнинг (ёғоч ва пластмассадан ясалган) функционал ўлчамлари қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастгоҳнинг баландлиги 590 — 650 мм, кенглиги 340 — 450 мм, узунлиги 650 — 830 мм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
болғаларнинг дастаси билан оғирлиги 0,150 — 0,280 кг, болға дастасининг овал қисмининг максимал диаметри 25×13 мм, болға дастасининг узунлиги 250 мм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
омбурнинг оғирлиги 0,200 — 0,280 кг, ричагнинг максимал чўзилиши — 55 мм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
учи тўмтоқ бўлган михлар (машқ қилиш учун) 2×25 ва 2×20 мм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўл арранинг узунлиги 230 — 290 мм, дастали арранинг оғирлиги 0,200 — 0,280 кг (бунда алмаштириладиган полотноли универсал қўл аррани қўллаш тавсия этилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойининг баландлигини созлаш учун тагликнинг баландлиги 40 мм, кенглиги 400 мм, узунлиги 600 мм.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Турли аплекация ва бошқа нарсалар ясаш учун стол ва дастгоҳларни жойлаштиришда қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
столлар ва дастгоҳлар чап томондан ёруғлик тушиб турадиган девор томонга икки қатордан ўрнатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
столлар орасидаги масофа 0,5 м дан кам, дастгоҳлар қатори ораси 0,8 м дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олдинги дастгоҳнинг орқа четидан масофа камида 0,7 м дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёруғлик тушадиган девордан столлар ёки дастгоҳларнинг биринчи қатори масофаси 1 м дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тарбиячи учун ўтиш жойи кенглиги 0,8 м дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Мактабгача таълим ташкилотларида болаларни тирмашиб чиқиши учун йиғиладиган зинапояли горкалар, майдон ва швед девори бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Мактабгача таълим ташкилотларида юмшоқ ёғочдан ясалган мебель ёрқин тусдаги ва турли рангдаги бўёқлар билан бўялиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларини мебеллар билан жиҳозлашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Гавдани тўғри ҳолатда ушлаб туриш учун стулни олдинги қирраси стол четига 4 см га кириб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Ўқув жараёнида фойдаланиладиган ва мебелда кўтариб қўйиладиган ўриндиқлар, қисқичлар, механизмлар, ўткир бурчаклар, қирралар, хавфли бўртиб чиқадиган винтлар, шуруплар (бурама мих) — шикастланиш хавфини туғдирадиган нарсалар ишлатилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Тўғри ўтириш рационал ҳолатини таъминлаш учун ўриндиқлар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўриндиқнинг горизонтал юзаси тўғри ва текис бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўриндиқ баландлиги болани бўйига мос бўлиши, бунда ёнбош ва болдир тўғри бурчак ҳосил қилиши, оёқлар бутун юзаси билан ерга тиралиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ўқувчининг иш столи қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёритиш етарли даражада бўлиши, ёруғлик чап томонга тушиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчининг кўзидан ишчи юзагача масофа, яъни кўздан кўриб чиқилаётган предметгача (дафтар, дарслик, расм ва бошқалар) бўлган масофа тўғриланган бармоқлар билан билак ва қўл узунлигига мос келиши (ўртача 30 см);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёзиш пайтида дафтар 30º бурчак остида бўлиши, бола ёзадиган варақнинг пастки чап бурчаги кўкрак қафасининг ўртасига йўналтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Иш пайтида, стол атрофида ўтирганда тана бир оз олдинга эгилган (бел бўлимидаги эгилиш бурчаги тахминан 170º), тизза ва тўпиқ бўғимларидаги бурчаклар бир-бирига яқин, эркин ҳолатда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Мебель тўғри ҳолатни сақлашга ёрдам бериши ва қулай бўлиши учун унинг ўлчамлари ва шакллари ўқувчи танасининг ўлчами ва нисбатларига мувофиқ танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Стол усти баландлиги қўлларини пастга тушириб ўтирган боланинг тирсагидан 5-6 см баландликда бўлиши керак. Стул стол четидан 4 — 8 см нарига сурилишига имконият бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Мебелнинг асосий ўлчамларини танлашда тана параметрларининг ўртача қийматлари ва уларнинг 10 — 15 см гача бўлган ўсишидаги фарқлар инобатга олиниши, мазкур фарқлар асосида бўйи 100 см гача бўлган илк ривожланиш ёшдаги ва мактабгача ёшдаги болалар учун 10 см оралиқда, болани бўйи 100 см дан юқори бўлганда 15 см ўсиш шкаласи қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Дарсларни икки сменада ташкил қилиш зарур бўлса, бир хил ўқув хонасида мебелдан фойдаланиш қулайлиги учун ёшлари яқин ўқувчилар, масалан, 3 ва 4-синфлар жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. 5 — 11-синф ўқувчилари учун ўқув хоналари, агар турли ёш гуруҳидаги ўқувчилар учун алоҳида хоналар бўлса, уларнинг ўсишига қараб, икки ўринли ўқув столлари жамланмаси билан жиҳозланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Умумий ўрта таълим ташкилотларининг физика, кимё ва биология фанлари-лаборатория хоналари икки ўринли столлари билан жиҳозланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Замонавий мактаб» лойиҳаси асосида қуриладиган мактабларнинг физика SТЕАМ лаборатория хоналари икки ўринли ҳамда кимё ва биология SТЕАМ лаборатория хонаси тўрт ўринли ўқувчиларнинг 6 рақамли лаборатория столлари билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Ҳар хил конфигурациядаги парталар қатори турлича бўлган синфларда мебелларни жойлаштиришда доскани кўриш учун қулай шароит бўлиши керак. Доскадан ёзиб олишда кўриш учун умумий ҳолатдаги энг қулай шароитлар 35° дан ортиқ кўриш бурчагида ва 1-синф ўқувчилари учун 45° дан ортиқ кўриш бурчагида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Одатдаги тўғри бурчакли конфигурациядаги ўқув хоналарида мебеллар 3 қаторга жойлаштирилганда 30 — 35° кўриш бурчагини таъминлаш учун доскадан охирги қаторларнинг биринчи столларигача бўлган масофа 2 — 2,5 м, квадрат ёки кўндаланг конфигурациядаги ўқув хоналари столларининг 4 қаторли жойлашуви 2,5 — 3 м ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Синф доскаси ГОСТ 22046-2016 «Ўқув муассасалари учун мебель. Умумий техник шартлар» га мос келиши керак. Доскалар бўр, рангли фломастерлар билан ёзишга, шунингдек, расмлар ва хариталар магнит билан маҳкамлаб ўрнатишга мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Синф доскалари ишчи юзасининг қопламаси тозалаш воситалари ва иссиқ сув билан тозаланганда ўз хусусиятини йўқотмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Синф доскалари ишчи юзаси силлиқ, чизиқларсиз, пуфакчаларсиз, тирналишларсиз, доғларсиз, бурмаларсиз, кўчмаган ва бошқа кўринадиган нуқсонларсиз бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Ўқувчининг кўриш функциясига қийинчилик туғдирмаслик мақсадида доска қопламасининг ранги тўқ яшил, тўқ жигарранг, қора, оқ рангда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Ўқувчи организмида бўр чанги натижасида аллергия келтириб чиқармаслик мақсадида синф доскалари ишчи юзасининг пастки четида узунасига бўр чанглари учун лотоклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Ўқувчиларнинг эркин ҳаракатланиши учун ўқув хоналарини жиҳозлашда жиҳозлар орасидаги масофа қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
икки ўринли стол қаторлари ораси 60 см дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
битта қатордаги столлар ораси 50 — 70 см дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
девор бўйлаб турувчи шкафлар билан столлар ораси 50 — 70 см дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
охирги столдан деворгача масофа 70 см дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташқи девор (ойнабандли) билан столлар орасидаги масофа 100 — 120 см дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўргазмали столдан ўқув доскасигача 100 см дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биринчи партадан ўқув доскасигача 2,4 — 2,7 м бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синф доскасидан охирги партада ўтирган ўқувчининг жойигача бўлган масофа 860 см бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синф доскаси пастки қиррасининг ердан баландлиги 80 — 90 см бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синф доскасининг кўринадиган бурчаги (3 м узунликдаги досканинг четидан олдинги столдаги ўқувчининг охирги ўриндиғининг ўртасигача) мактабнинг 5 — 11-синф ўқувчилари учун 35 градусдан ва бошланғич синф ўқувчилари учун 45 градусдан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Ўқувчилар доскани кўришга қийналмаслиги учун бир ўринли парта ва столлар уч қатор қилиб жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Барча қаторларга биринчи бўлиб кичик ўлчамдаги парта (стол)лар қўйилиши, зарурият бўлганда, катта ўлчамдаги мебеллар доскага яқин бўлган четки қаторларга жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Синфлар ва лабораториялардаги ўқувчилар ўтириш жойларини тақсимлашда ўқувчининг саломатлиги ҳолати эътиборга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар қандай қатордаги биринчи ва иккинчи столлардаги ўтириш жойлари эшитиш қобилияти паст ўқувчиларга ажратилиши (оғзаки нутқ 2,4 м, шивирлаш эса 0,5 — 1 м масофадан қабул қилинади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўриш қобилияти паст ўқувчиларга табиий ёритиш шароити кўпроқ бўлган дераза томондаги чекка столлардан жойлар ажратилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўзойнак билан кўриш қобилияти яхши бўлган ўқувчилар истаган жойларига ўтиришлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ревматизм касалликлари бор, тез-тез ангина ва юқори нафас йўлларининг ўткир шамоллашига мойил ўқувчиларга деразадан узоқроқдаги ўтириш жойлари ажратилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчиларнинг гавдалари бузилишини профилактика қилиш мақсадида, уларнинг ўсишига мебель рақами мос келиши, охирги қаторда ўтирганлар бир йилда 2 марта жойларини ўзгартиришлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Синф ва хоналарга мебель танлашда ўқувчиларнинг ўсишини оддий оёқ кийимида бўй ўлчагич ёки 2 метрлик махсус ўлчагич ёрдамида ўлчаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўлчагичнинг бир томонидаги 15 см оралиқда бўлинган 1 м дан бошлаб қўлланилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлинган оралиқлар орасидаги интервалларда рақамлар ёки мебель гуруҳлари белгилари қўйилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар бир синфда, айниқса, бошланғич синфларда эшик ёнида рангли ўлчагичлар бўлиши, унга мебель гуруҳига мос равишда 15 см кенгликдаги рангли чизиқлар киритилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деворга чизиладиган чизиқлар, хусусан, тўқ сариқ ранг бўйи 100 — 115 см, бинафша ранг бўйи 115 — 130 см, сариқ ранг бўйи 130 — 145 см, қизил ранг бўйи 145 — 160 см, яшил ранг бўйи 160 — 175 см, ҳаво ранг бўйи 175 — 185 см, қора ранг бўйи 185 см дан юқори ўқувчилар учун мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Ўқувчилар мустақил равишда ўз бўйларини ўлчашлари ва маркалаш ранги бўйича зарур мебелни топишлари ва тиббиёт карталаридан ўқувчиларнинг бўйига оид маълумотлардан фойдаланиш учун бўй кўрсаткичига пойафзалнинг тагчарми ва пошнаси ҳисобидан 2 см қўшиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларидаги лаборатория жиҳозларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Физика, кимё, биология фанларига мўлжалланган лаборатория хоналари махсус кўргазма столлари билан жиҳозланиши, унда проектор қурилмалари, сув ва канализация, электр энергияси ва вентиляция тизими мавжуд бўлиши керак. Ўқув-кўргазмали қўлланмаларнинг яхши кўринишини таъминлаш учун кўргазма столини подиум (баланд жой, супача)га ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Кўргазмали столларнинг асосий параметрлари 4-иловада кўрсатилган ўлчамларга мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Зарурат туғилганда, стол устки қисми баландлиги 900 мм гача бўлган кўргазмали столлар ўрнатилишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Ёрдамчи жиҳозларни жойлаштириш учун стол полкасининг кенглиги камида 360 мм дан, сантехника жиҳозларини жойлаштириш учун стол полкасининг кенглиги камида 250 мм дан иборат бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Лаборатория идишлари ва асбобларини жойлаштириш учун қутиларнинг ички ўлчамлари камида 340×480×65 мм ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Зарур ҳолларда, кўргазмали ёки қўшимча (суриладиган) столда ердан 700 — 780 мм масофада ўқитувчининг камида 600 мм узунлик ва 300 мм кенгликда ўтирган ҳолда ишлаши учун йиғиладиган ёки суриладиган столдан фойдаланишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Столнинг устки қисмининг бурчаги тўмтоқ ясалган ёки 10 — 30 мм радиусда қайрилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Дарснинг амалий қисмини ўтказиш учун мўлжалланган жойда сув етказиш ва канализация, электр энергияси, сиқилган ҳаво (физика лабораторияси) ва сув таъминоти, канализация ва умумий ҳаво тортувчи вентиляцияси (кимё лабораторияси) билан жиҳозланган икки ўринли лаборатория столлари ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Зарур ҳолларда, иш юзаси узунлиги 1300 мм бўлган икки ўринли ва иш юзаси узунлиги 1950 мм бўлган уч ўринли столлар ўрнатилишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Зарур ҳолларда, столларнинг устки қисми олд қирраси бўйлаб деворча билан таъминланиши ва бунда деворчанинг баландлиги 60 мм дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Раковиналар, жўмраклар ва бошқа жиҳозлар столнинг устки қисмидан камида 230 мм масофада, ўқувчига қаратиб ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларидаги ўқув устахона жиҳозларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Ўқув дастурларида мактаб устахоналаридаги машғулотларда ёғоч ва металлга ишлов бериш дарслари кўзда тутилиши мумкин. Бунда, ҳар бир мактаб устахонаси 20 та иш ўрнига мўлжалланган бўлиб, 70 — 90 см оралиқдаги баландлик бўйича созланадиган дастгоҳ билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Дурадгорлик дастгоҳининг оптимал баландлигини ўлчашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчи унинг четига ёнламасига туриши ва унга кафтини қўйиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастгоҳнинг баландлиги ўқувчининг бўйига мос келиши, тирсак бўғими букилмаслиги, билак ва елка тўғри чизиқ ҳосил қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чилангар дастгоҳи баландлигини тўғри танлаш учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчи чилангар исканжасига юзи билан туриши ва букилган қўл тирсагини исканжага қўйиши ва бунда қўлнинг текисланган бармоқлари иякка тегиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар дастгоҳлар баландлиги бўйича созланмаса, у ҳолда иш жойи ва ўқувчининг бўйи ўртасидаги тафовут 5, 10 ёки 15 см баландликдаги махсус тагликлар билан қопланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Ёғочни арралаётганда боланинг оёқлари оёқ юзаси узунлигига тенг масофада чўзилиши, тиззалари текисланиши, тана бир оз олдинга эгилиши, рандалаётганда эса ўқувчи дастгоҳга ярим бурилиб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шунингдек, ўқувчи дастгохда ишлаётганда таянч-ҳаракат тизимига ортиқча юклама тушмаслиги мақсадида чап оёқ оёқ кафти узунлигидан икки баравар узунроқ масофада олдинга чўзилиши, ўнг оёқ чапига нисбатан 70 — 78° бурилиши, тана эса бир оз олдинга эгилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Металлга ишлов бераётганда ўқувчининг умуртқа поғонаси толиқишининг олдини олиш мақсадида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчи ўз гавда ўқига 45° га бурилган исканжага ярим бурилган ҳолатда туриши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оёқлар оёқ товони кенглигида қўйилиши, чап оёқ олдинга, ўнг оёқнинг кафти ўртаси чап оёқнинг товонига қарши туриши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тананинг тўғри ҳолатида ўнг елка билак билан тўғри бурчак ҳосил қилиши ва бунда тирсак суягининг ўқи напильник (дастгоҳнинг метални эговлайдиган қисми) ўқи билан деярли тўлиқ бир хил бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Дастгоҳни жойлаштиришда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
металлни кесишда ўқувчилар тўғри, исканжага ярим бурилган ҳолда туриши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чап оёқ ярим қадам олдинга чиқиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўнг оёқ орқада бўлиши, оёқ товони 65 — 70° бурчак ости ҳолатда бўлиши кабилар инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Ўқув устахоналарида станоклар иш хусусиятига боғлиқ ҳолда, табиий ёруғликни ҳисобга олиб жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дурадгорлик устахонасида дастгоҳлар деразага 45° бурчак остида, ёхуд ёруғлик тушадиган деворга 3 қатор перпендикуляр равишда жойлаштирилиши, шунингдек, орқа ва олди йўналишда дастгоҳлар орасидаги масофа камида 80 см, қаторлараро 120 см ни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Чилангар устахонасида дастгоҳларни жойлаштиришда ишлов берилаётган деталга ёруғлик олдиндан ёки ўнгдан тушишини инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир ўринли устахонани жиҳозлашда исканжадан исканжагача 90 — 100 см лик масофага риоя қилиш ҳамда дастгоҳларни шахмат тартибда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Мазкур санитария қоидаларини тузувчилар рўйхати 5-иловада келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларга қўйиладиган гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Кўрсаткичнинг номи

Мебелдан фойдаланиш мақсадига боғлиқ равишда кўрсаткичларнинг аҳамияти

таълим ташкилотларининг маъмурий бинолари учун

таълим ташкилотларининг синф, лаборатория ва аудиториялар, театр томоша заллари учун

Стуллар, курсилар,иш креслолари, кичик юмшоқ курсилар

Мустаҳкамлик:

олдинга ва ён томонга йўналган курсилар, юмшоқ курсилар ва стуллар (даН)

2

2

камроқ орқага йўналган, орқаси 50 ммдан камроқ баландликдаги стуллар (даН)

8

8

кўпроқ орқага йўналган, орқаси 50 ммдан камроқ баландликдаги стуллар (даН)

15

15

Ўриндиқнинг статик мустаҳкамлиги

130

160

Суянчиқнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

55

75

ўриндиққа баробарлаштирувчи юк (даН)

130

160

Ён томонга йўналишда тирсакқўйгичнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

40

60

Ён томонга йўналишда суянчиқнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

30

40

Вертикал юк таъсирида тирсак қўйгич (ёнбош)нинг статик мустаҳкамлиги (даН)

80

90

Оёқларнинг статик мустаҳкамлиги (даН):

юкнинг олдинга таъсирида:

50

60

ўриндиқдаги юк эса;

100

120

юкнинг ён томонга таъсирида

40

50

ўриндиқдаги юк эса;

100

120

Диагонал бўйича юкланганда қути асосларининг мустаҳкамлиги (даН)

35

50

Ўриндиқнинг чидамлилиги (чарчоқ) (даН)

50000

100000

Суянчиқнинг (чарчоқ) чидамлилиги (даН)

50000

100000

бунда ўриндиқдаги мувозанат юки (даН)

100

100

Ўриндиқнинг зарбга чидамлилиги:

юкнинг тушиш баландлиги, мм

140

140

Суянчиқ ва тирсак қўйгичнинг зарбга чидамлилиги:

юкнинг тушиш баландлиги, мм

210

330

юк тушиш бурчаги, градус

38

48

Ерга тушганда мебелнинг мустаҳкамлиги:

узунлиги 200 ммдан ортиқ оёқ ва таянчга эга текисланган ёки махсус конструкцияли стуллар ва курсилар — мебелнинг тушиш баландлиги, мм

450

600

мебелнинг тушиш бурчаги, градус

10

10

Ғилдиракчали ёки таянч билан юмшоқ айланувчи, оёқлари ёки таянчлари узунлиги 200 мм дан ортиқ текисланмаган стуллар, курсилар, юмшоқ курсилар:

юмшоқ айланувчи, оёқли ёки таянч узунлиги 200 мм дан ортиқ:

мебелнинг тушиш баландлиги, мм

200

300

мебелнинг тушиш бурчаги, градус

10

10

200 ммдан кам узунликдаги оёқли ёки таянчли стуллар, курсилар, юмшоқ курсилар:

мебелнинг тушиш баландлиги, мм

100

150

мебелнинг тушиш бурчаги, градус

10

10

Ёғочли стулларнинг чидамлилиги, тебраниш жараёнларида (даН)

15000

20000

Айланма таянч ва тебранма таянчнинг чидамлилиги, тебраниш жараёнларида (даН)

10000

20000

Болалар стуллари

Чидамлилик (градусо)

00, 0 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

20

-

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

14

-

ўзгарувчи стуллар учун (даН)

«олдинга» йўналишида

1,5

-

«орқага», «чапга», «ўнгга» йўналишида

3,0

-

Ҳар бир йўналишда ўзгарувчан стуллар каркасининг мустаҳкамлиги (даН):

«олдинга», «орқага», «чапга», «ўнгга»

2,0

Стол ва ўзгарувчи стулларнинг оёқлари мустаҳкамлиги — юклаш жараёнларида (даН)

30

-

Стулнинг металл каркасига ўриндиқни пухта маҳкамлаш, юклаш жараёнида (даН)

30

-

Стул суянчиғини металл каркасга пухта маҳкамлаш (даН):

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

60

-

Эгиб ёпиштирилган ва аралаш конструкцияли дурадгорлик стулларининг чидамлилиги, тебраниш жараёнларида (даН):

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

20000

-

00, 0 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун ерга тушишидаги мустаҳкамлик:

тушиш баландлиги (мм):

текисланган стуллар

450

-

текисланмаган стуллар

200

-

Ўриндиқнинг статик мустаҳкамлиги (даН):

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

80

-

Стуллар, креслолар, йиғма курсилар

Ўриндиқнинг чидамлилиги, жараёнларда (даН):

қаттиқ

5000

-

матодан

1500

-

Таянчлар (оёқлар) ўртасидаги қолдиқ деформация (мм)

20

-

Суянчиқнинг чидамлилиги, жараёнларда (даН):

қаттиқ

1500

-

матодан

20

-

Тирсак қўйгичнинг чидамлилиги, жараёнларда (даН):

вертикал юклама таъсирида

1500

-

Горизонтал юкламалар таъсирида

1500

-

Ўқувчи стуллари

Чидамлилик (градусо)

-

14

Стулнинг қоплама суянчиғини каркасга маҳкамлашнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

стуллар учун рақамлар:

1, 2, 3

-

60

4, 5, 6

-

80

Ўриндиқларни металл каркасга пухта маҳкамлаш (даН)

стуллар учун рақамлар:

1, 2, 3

-

50

4, 5, 6

-

30

Ёғоч стулларнинг чидамлилиги:

тебраниш жараёнларида (даН)

-

12000

Металл каркасдаги стул ўриндиғининг статик мустаҳкамлиги (даН):

стуллар учун рақамлар:

1, 2, 3

-

80

4, 5, 6

-

200

Ерга тушгандаги чидамлилик:

ҳар бир оёқнинг (олд ва орқа) тушиши, туш?ш баландлиги (мм):

-

10

текисланган стуллар

-

600

текисланмаган стуллар

-

300

Кроватлар

Конструкциянинг чидамлилиги (даН):

юклаш жараёни

600

-

деформация (мм):

осма суянчиқли кроватлар

30

-

таянч суянчиқли кроватлар

24

-

Таянч элементларни царгага пухта маҳкамлаш, юклаш жараёнларида (даН)

5000

-

Кроватнинг таянч суянчиғига (ҳар бир бирикмага) пухта бириктириш, юклаш жараёнларида (даН)

1000

-

Царганинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

5000

-

Асоснинг зарбга чидамлилиги, юклаш жараёнларида (даН)

10

-

Мослашувчан ва эгилувчан асоснинг чидамлилиги (даН):

юклаш жараёнлари

5000

-

қолдиқ деформация (мм)

5

-

Ўрнатилган кроватларни ўзгартириш кучи (даН)

10

-

Тушаётганда ўрнатилган кроватларнинг мустаҳкамлиги, жараёнларида (даН)

5

-

Икки қаватли кроватлар

Чидамлилик (даН)

12,0

-

Юқори қават тўсиғининг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

10

-

Юқори қаватни пухта маҳкамлаш, (даН)

50

-

Конструкциянинг чидамлилиги, юклаш жараёнларида (даН)

20000

-

Асоснинг чидамлилиги, юклаш жараёнларида (даН)

20000

-

Асоснинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

10

-

Зинапояни маҳкамлашда статик мустаҳкамлик (даН):

вертикал юклама

100,0

-

горизонтал юклама

50,0

-

Зинапоянинг ҳар бир поғонаси мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН) (бажариш*)

3

-

Кроватлар, I тип (3 ёшгача бўлган болалар учун)

Чидамлилик (даН):

3,0

-

Тўсиқ устунларининг юк остида деформацияси (мм)

10,0

-

Букиш жараёнида устунларнинг мустаҳкамлиги (даН)

25

-

Ҳар бир юклаш нуқтасида асоснинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

1000

-

Чидамлилик (даН):

юклаш жараёнлари

1500

-

деформация (мм)

28

-

Кроватлар, II тип (3 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар учун)

Чидамлилик (даН):

юклаш жараёнлари

1000

-

деформация (мм):

таянч суянчиқли

15

-

осма суянчиқли

20

-

Ҳар бир синов нуқтасида асоснинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

500

-

Юмшоқ элементлар

Ётоқхона жойи сифатида фойдаланиладиган юмшоқ элементлардаги пружиналар мустаҳкамлиги (даН):

юклаш жараёнлари

29000

-

қисқариш (мм):

бир томонлама юмшоқлик

22

-

икки томонлама юмшоқлик

30

-

Юмшоқ элементнинг бир томонлама ва икки томонлама юмшоқлигининг нотекис қисқариши (мм)

15

-

Пружинасиз юмшоқ элементларнинг қолдиқ деформацияси, (мм)

10

10

Диванлар, диван-кроватлар, дам олиш учун креслолар, кресло-кроватлар, суянчиқсиз диванлар, ўриндиқлар, суянчиқсиз юмшоқ ўриндиқлар

Чидамлилик:

йўналишларда ўтириш учун бир ўринли мебеллар (даН):

олдинга

8,0

8,0

орқага

15,0

15,0

ён томонга:

ён томони йўқ (тирсак қўйгич) мебеллар учун

8,0

8,0

35 кг оғирликдаги юк таъсирида ён томони бор (тирсак қўйгич) мебеллар учун

чидамли

йўналишларда ўтириш учун кўп ўринли мебеллар (даН):

олдинга ва орқага

15,0

15,0

ҳар бири 60 кг оғирли?даги иккита юк таъсирида ётиш учун ўзгартириладиган мебеллар

чидамли

Осма ён томоннинг статик мустаҳкамлиги (даН):

юклама

80,0

80,0

юклаш жараёнларида

10

10

Кўндаланг ва узунасига йўналишдаги таянчларнинг (оёқларнинг) мустаҳкамлиги (даН):

юклама

40,0

40,0

юклаш жараёнларида

10

10

Чидамлилик (ётоқ жойини шакллантиришда иштирок этадиган, асоси пружинали блоклардан тайёрланган диван-кроват ва кресло-кроватларнинг ўриндиқлари, суянчиқлари ва ётоқ жойларидан ташқари) (даН):

ўриндиқлар, юклаш жараёнларида

10000

15000

суянчиқлар, юклаш жараёнларида

10000

15000

ён томонлари, юклаш жараёнларида

6000

10000

ётоқ жойи, юклаш жараёнларида

10000

-

шу билан бирга, асоси мослашувчан ёки эгилувчан маҳсулотларнинг қолдиқ деформацияси (мм)

10

10

Ўриндиқ ёки ётоқ жойининг зарбга чидамлилиги:

юкнинг тушиш баландлиги, мм

140

140

юклаш жараёнлари (даН)

10

10

Чойшабларни сақлаш учун сиғимларнинг мустаҳкамлиги (даН)

Сиғимларнинг ҳажмига боғлиқ ҳолда ҳисоб-китобли юклама (бузмасдан)

Ётоқ жойи диван-кроватларни (ёки уларнинг қисмларини) ўзгартиришга интилиш) (даН)

10

-

Тушаётганда каркаснинг мустаҳкамлиги:

тушиш баландлиги, мм

150

200

тушишлар сони (даН)

5

5

Тебранма кресло

Чидамлилик:

қўл билан ағдарилмайди

Ён томонларнинг горизонтал юкламасида чидамлилик, юклаш жараёнларида (даН)

500

-

Зарбли юклама таъсиридаги мустаҳкамлик:

Юкнинг тушиш баландлиги, мм

50

-

Юклаш жараёнлари (даН)

10

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корпусли мебелларни ишлаб чиқаришда уларнинг мустаҳкамлик даражасига қўйиладиган гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Маҳсулотнинг баландлиги, м

Юкламасиз мустаҳкамлик

Юклама остида мустаҳкамлик (даН)

эшикка

қутига

очиқ жавонга

1,0 гача

мустаҳкам

2,0

4,0

1,0 дан 1,5 гача

мустаҳкам

3,0

6,0

1,5 дан 2,0 гача

мустаҳкам

4,0

8,0

1,0

2,0 дан юқори

мустаҳкам

5,0

10,

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларнинг юмшоқлигига қўйиладиган гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Маҳсулотнинг функционал мақсади

Мебелнинг кўриниши

Юмшоқлик тоифаси*(синф)

маиший мебель

жамоат бинолари учун мебеллар

Ўтирган ҳолатда дам олиш учун

Дам олиш учун кресло, диван

0 — IV

0 — IV

Банкетка (суянчиқсиз юмшоқ курси), юмшоқ курси

I — IV

I — IV

Ўриндиқ

IV

IV

Ётган ҳолда узоқ вақт дам олиш учун

Тўшак:

бир ёқлама ва икки ёқлама юмшоқлик

I

I

мослашувчан ва эгилувчан асосда фойдаланиш учун мўлжалланган икки ёқлама юмшоқлик

I, II

I, II

Кроват:

мослашувчан ва эгилувчан асосли ва тўшакли

0, I

0, I

қаттиқ асосли ва тўшакли

I

I

Диван-кроват «кроват» ҳолатида:

эгиб ёпиштирилган пластикдан мослашувчан асосли, ётоқнинг барча майдонида тўшама (тўшак) жойлашган

0 — II

0 — II

қаттиқ асосли ва юмшоқ элементли, пружина блоклари асосида тайёрланган

I, II

I, II

турли ўзгарувчан чизмалар, турли тўшама ва асос кўринишлари билан

I — III

I — III

Ётган ҳолатда қисқа вақт дам олиш учун

Кушетка, суянчиқсиз диван

0 — III

I — IV

Кресло-кроват

I — III

I — III

Ишда ўтириб ва қисқа вақт дам олиш учун

Стул, иш креслоси, курси

II — IV

II — IV

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* юмшоқлик тоифаси ўриндиқ, суянчиқ, ётоқ жойини ҳисобга олган ҳолда аниқланади. Ўтирган ҳолатда ишлаш ва дам олиш учун мўлжалланган мебелнинг юмшоқлик тоифасини суянчиқнинг кўрсаткичлари бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларнинг тоифасига боғлиқ ҳолда юмшоқлик кўрсаткичларига қўйиладиган гигиена талаблари*
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Мебель элементларининг юмшоқлик тоифаси (синф)

70 даН юкламаси остида юмшоқ элемент деформацияси

Юмшоқлик, мм

0

120 мм дан кам эмас

2,4 мм дан 4,2 мм гача

I

95 мм дан 115 мм гача

1,7 мм дан 2,3 мм гача

II

70 мм дан 90 мм гача

1,3 мм дан 1,6 мм гача

III

50 мм дан 65 мм гача

0,5 мм дан 1,2 мм гача

IV

15 мм дан 45 мм гача

0,2 мм дан 0,4 мм гача

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Агар синов пайтида олинган деформация ва юмшоқлик кўрсаткичлари алмашинадиган тоифаларга мос келадиган бўлса, шунингдек, кўрсаткичлар тоифалар орасида бўлган ҳолларда, элементларнинг юмшоқлиги энг паст кўрсаткичга мос келадиган тоифага киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мослашувчан ёки эгилувчан асосли ётоқ жойининг юмшоқлик кўрсаткичи (деформация ва юмшоқлик) бир хил тоифа меъёрида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Болалар мебелининг юмшоқ элементлари учун юмшоқлик тоифалари белгиланмаган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўргазмали столларнинг асосий параметрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ўлчамнинг номи

Кўргазма столлари, мм

Қўшимча столлар (суриладиган), мм

Иш юзасининг баландлиги

900

700 — 900

Иш юзасининг кенглиги

750

600 — 750

Иш юзасининг узунлиги

1200, 1800, 2400, 3600

700 — 900

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Тузувчилар рўйхати:

Р.Т. Камилова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти директори в.в.б., т.ф.д., профессор;

Н.Ж. Эрматов

Тошкент тиббиёт академияси Болалар, ўсмирлар ва овқатланиш гигиенаси кафедраси мудири, т.ф.д., профессор

Л.И. Исакова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти «Болалар ва ўсмирлар гигиенаси» лабораторияси катта илмий ходими, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD);

А.Р. Носирова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти «Овқатланиш гигиенаси» лабораторияси катта илмий ходими, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD);

Ё.Э. Нуруллаев

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти таянч докторанти;

Н.С. Садирходжаева

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти таянч докторанти;

А.Ж. Курбанбаева

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти таянч докторанти.

Тақризчилар рўйхати:

Г.А. Ташпулатова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти «Физик омиллар» лабораторияси мудири, т.ф.д, катта илмий ходими;

Д.А. Зарединов

Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш Марказининг «Гигиена» кафедраси мудири, т.ф.д., профессор;

Ф.И. Саломова

Тошкент тиббиёт академиясининг «Атроф-муҳит гигиенаси» кафедраси мудири, т.ф.д., доцент.