Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТовар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини жорий қилиш ҳамда маҳсулотларни автотранспортда ташиш хизматларининг электрон логистика савдо порталини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президентининг «Шартномавий муносабатларни тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 14 сентябрдаги ПФ-6313-сон Фармони ҳамда «Юқори ликвидли ва монопол товарларни сотиш жараёнларига бозор механизмларини жорий этишни давом эттириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 17 мартдаги ПҚ-5031-сон қарорида белгиланган вазифаларни амалга ошириш, биржа савдоларига янги савдо инструментларини, шу жумладан, товар деривативларини босқичма-босқич жорий қилиш ҳамда маҳсулотларни автотранспортда ташиш хизматларининг тўлиқ рақамлашган шаффоф навбат тамойилига асосланган электрон логистика савдо порталини ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Маълумот учун қабул қилинсинки:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси томонидан «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ (кейинги ўринларда — ЎзРТХБ) билан биргаликда биржа савдоларида деривативларни, шу жумладан, фьючерс савдолари дастурий таъминотини жорий қилиш бўйича илғор хорижий компаниялар билан келишувга эришилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги томонидан ЎзРТХБ билан биргаликда маҳсулотларни етказиб бериш жараёнида тўлиқ рақамлашган шаффоф навбат тизимини назарда тутувчи юк ташувчилар ўртасида рақобатни таъминлайдиган электрон логистика савдо портали яратилиб, 2021 йил 1 сентябрдан ишга туширилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қуйидагилар тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) қуйидаги асосий устувор йўналишларни назарда тутувчи товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартиби тўғрисида низом 1-иловага мувофиқ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдоларини ўтказиш, товарларнинг бозор нархи шаклланишини таъминлаш ҳамда томонлар ўртасида ҳисоб-китобларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдоларида иштирок этиш бўйича биржа аъзолари ва уларнинг трейдерларига қўйиладиган талабларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмижоз ва биржа аъзоси ўртасидаги муносабатларни тартибга солиш, шунингдек, фьючерс шартномалари бўйича клирингни амалга ошириш ва шартномаларнинг ижросини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс шартномаларини тузиш ва ижроси билан боғлиқ бўлган низоларни ҳал қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishваколатли орган томонидан фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляциясига йўл қўймаслик, фьючерс савдолари иштирокчилари устидан назоратни амалга ошириш, қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилган ҳолатларда биржа аъзоларига нисбатан чоралар кўриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қуйидаги асосий устувор йўналишларни назарда тутувчи автотранспортда юк ташиш хизматлари бўйича электрон логистика савдо портали фаолияти тўғрисида низом 2-иловага мувофиқ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектрон логистика савдо порталида буюртмачилар ва юк ташувчиларни рўйхатдан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюк ташиш бўйича шартномалар тузишни савдоларнинг шаффоф ва рақобат тамойилларига асосланган ҳолда электрон рақамли имзо орқали амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдолар жараёни ва нархлар манипуляциясини назорат қилиш ҳамда автотранспорт воситаларида юк ташишларни мониторинг ва таҳлил қилиш бўйича тегишли давлат органлари билан ахборот алмашинувини йўлга қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтузилган шартномалар бўйича ҳисоб-китобларни олдиндан закалат тўловларини киритган ва шартнома мажбуриятларини бажариш кафолатларини таъминлаган ҳолда ҳисоб-китоб клиринг палатаси орқали амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшартнома шартлари бўйича томонларнинг мажбуриятларини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинсофсиз юк ташувчиларни аниқлаш, уларга нисбатан чоралар кўриш ва электрон логистика порталидан четлатишни тартибга солиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Белгилансинки:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022 йил 1 январдан бошлаб ЎзРТХБда фьючерс савдолари йўлга қўйилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси товар-хом ашё биржаларида товар деривативларини, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида ваколатли орган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ ва «Тошкент товар хомашё биржаси» АЖга:
(4-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 9 июндаги ПФ-108-сонли Фармони таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.06.2026 й., 06/26/108/0579-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларини ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибини ишлаб чиқиш ва Монополияга қарши курашиш қўмитаси билан келишган ҳолда тасдиқлаш, шунингдек, фьючерс савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича ўқув дастурини ишлаб чиқиш, биржа аъзолари ва уларнинг мижозлари учун савдоларни ўтказиш бўйича доимий ўқув курсларини ташкил этиш тавсия этилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа савдоларида хорижий компаниялар иштирокини кенгайтириш мақсадида норезидент сотувчи ва харидорларнинг биржа шартномаси бўйича тўлови, воситачилик йиғими ҳамда томонларнинг закалати билан боғлиқ биржа савдо операцияларини амалга ошириш учун чет элдаги хорижий банкларда банк ҳисобварақлари очишга рухсат берилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги республикада фьючерс савдоларини оммалаштириш ва янада рағбатлантириш мақсадида, товар-хом ашё биржалари аъзолари томонидан амалга оширилган фьючерс операциялари қийматидан келиб чиқиб, мос равишда уларнинг солиқ базасини камайтириш бўйича тегишли қонун лойиҳасини уч ой муддатда ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ЎзРТХБ билан биргаликда икки ой муддатда монопол ташкилотлар ва давлат иштирокидаги хўжалик жамиятлари томонидан экспортга сотилаётган маҳсулотлар бўйича халқаро юк ташиш хизматларини ўрганган ҳолда савдоларни электрон логистика савдо портали орқали амалга ошириш тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси товар-хом ашё биржалари билан биргаликда биржа савдолари қоидаларининг ушбу қарор талабларига мувофиқлаштирилишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2021 йил 27 декабрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish777-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 777-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТовар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низом товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа — биржа савдоларини белгиланган қоидалар асосида олдиндан белгиланган жой ва муайян вақтда, ташкил этувчи юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китоб-клиринг палатаси (кейинги ўринларда — ҲККП) — клиринг электрон тизими орқали биржанинг фьючерс шартномалари бўйича клиринг, ҳисоб-китоб ва ўзаро ҳисоб-китобларни амалга оширишни таъминловчи биржанинг таркибий бўлинмаси бўлиб, фьючерс бозорида марказий контрагент вазифасини бажаради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказий контрагент — клиринг иштирокчилари учун клиринг хизматини кўрсатувчи ва фьючерс шартномаси бўйича томонлар учун контрагент вазифасини бажарувчи биржанинг таркибий бўлинмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар-хом ашё биржаларида товар деривативларини, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида ваколатли орган — Монополияга қарши курашиш қўмитаси (кейинги ўринларда — ваколатли орган);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдолари — фьючерс контрактларини сотиш бўйича ўтказиладиган биржа савдолари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс контракти — базавий активни келажакда жорий бозор нархларида сотиш (харид қилиш) бўйича биржа савдоларига қўйиладиган контракт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс шартномалари — биржа товарини етказиб беришни (етказиб бериш фьючерси) ёки биржа товарини етказиб бермаган ҳолда шартнома тарафлари ўртасида ҳисоб-китоблар амалга оширилишини (ҳисоб-китоб фьючерси) назарда тутадиган, келгусида бажариш мажбурияти билан тузиладиган ҳосила молиявий воситаларнинг (деривативларнинг) олди-сотди шартномалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishклиринг — клиринг иштирокчилари, биржа аъзолари ва мижозларнинг ўзаро мажбуриятларини белгилаш, аниқлаштириш ва ҳисобга олишга доир операциялар мажмуаси, шунингдек, ушбу Низом, Фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда Фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига мувофиқ улар ўртасида амалга ошириладиган ўзаро ҳисоб-китоблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбазавий актив — фьючерс контракти ижросини таъминлашда ҳисоб-китоб учун база ҳисобланадиган ва фьючерс контракти бўйича етказиб бериладиган товар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмижоз — биржа томонидан белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилган юридик ва жисмоний шахс бўлиб, клиринг иштирокчиси ва биржа аъзолари унинг топшириғига кўра ва унинг ҳисобидан фьючерс шартномаларини тузишлари мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishклиринг иштирокчиси — клиринг хизматларини кўрсатиш бўйича ҲККП билан шартнома тузган шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китоб нархи — белгиланган алоҳида услубга мувофиқ клиринг ҳисоб-китоблари учун қўлланиладиган нарх;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдепозит маржа — фьючерс шартномаси бўйича мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш учун клиринг иштирокчиси ҳисобварағида сақланадиган маблағлар миқдори (қиймати);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвариацион маржа — фьючерс савдолари ва клиринг ўтказилгандан сўнг базавий актив учун бозор нархининг ўзгариши натижасида очиқ позициялар бўйича шаклланган маблағлар кўринишидаги ўзаро томонлар ҳуқуқ ва мажбуриятлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвоситачилик йиғими — биржа савдолари электрон тизимида шартномалар қайд этилиши, шунингдек, клирингни амалга ошириш мақсадида ваколатли орган томонидан белгиланган тарифлар асосида акцептсиз тартибда биржа томонидан ундириладиган маблағ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishталабнома — фьючерс шартномаларини тузиш бўйича биржа аъзоси томонидан белгиланган тартибда бериладиган таклиф;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочиқ позиция — фьючерс шартномаларини тузиш натижасида клиринг иштирокчиси ва (ёки) унинг мижозларида шаклланадиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёпиқ позиция — айнан битта очиқ позиция бўйича бекор қилинган ҳуқуқ ва мажбуриятларнинг йиғиндиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқа позиция — бир ёки бир нечта фьючерс контрактларини сотиш натижасида шаклланадиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузун позиция — бир ёки бир нечта фьючерс контрактларини харид қилиш натижасида шаклланадиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдо сессияси — биржада белгиланган тартибда фьючерс савдолари ўтказиладиган вақт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкейинги савдо сессияси — айнан битта фьючерс контракти бўйича жорий савдо сессиясидан кейинги савдо сессияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки томонлама қарама-қарши аукцион — фьючерс бозорида сотувчи ва харидор ўртасида рақобат асосида электрон савдоларни ўтказиш шакли бўлиб, унда фьючерс шартномаси талаб ва таклиф буюртмалари кесишган нуқтада шаклланган нархда тузилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishофсет битими — фьючерс контракти бўйича қарама-қарши позиция пайдо бўлиши билан олдин очилган позицияга мувофиқ мавжуд бўлган ҳуқуқ ва мажбуриятларни бекор қилувчи фьючерс шартномаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishетказиб бериш учун хабарнома — сотувчи томонидан фьючерс контракти бўйича базавий активни етказиб беришга тайёрлиги тўғрисида белгиланган тартибда юбориладиган хабарнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхарид қилиш учун хабарнома — харидор томонидан фьючерс контракти бўйича базавий активни харид қилишга тайёрлиги тўғрисида белгиланган тартибда юбориладиган хабарнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэкспирация санаси — фьючерс контракти бўйича савдолар ўтказилиши мумкин бўлган сўнгги савдо куни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрўйхат — терроризмга, оммавий қирғин қуролини тарқатишга қарши курашадиган давлат органлари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа ваколатли органлари томонидан тақдим этиладиган маълумотлар, шунингдек, хорижий давлатларнинг ваколатли органлари ва халқаро ташкилотлар расмий каналлар орқали тақдим этиладиган маълумотлар асосида махсус ваколатли давлат органи томонидан тузилган, террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Фьючерс савдолари мазкур Низом, шунингдек, унинг талаблари асосида товар-хом ашё биржалари ишлаб чиқадиган ва биржанинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига мувофиқ электрон шаклда ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартиби ваколатли орган билан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Таснифи биржанинг Листинг комиссияси ишлаб чиққан ва биржа бошқаруви (ижро этувчи орган) томонидан тасдиқланган фьючерс контрактлари биржада муомалага чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Биржада базавий активни етказиб беришни (етказиб бериш контракти) ҳамда ҳисоб-китобни амалга оширишни (ҳисоб-китоб контракти) назарда тутувчи фьючерс шартномалари тузилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Биржада фьючерс шартномалари биржа аъзолари орқали тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Фьючерс савдоларида иштирок этиш учун биржа томонидан ташкил этиладиган алоҳида ўқув курсини муваффақиятли тамомлаб, тегишли сертификат олган ҳамда биржада аккредитациядан ўтган, биржа аъзолари номидан биржа шартномлари тузишга ваколатли бўлган трейдерлар орқали иштирок этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Биржа аъзолари фьючерс шартномаларини ўз номидан ва ўз ҳисобидан ёки мижознинг топшириғига кўра ва унинг ҳисобидан тузишлари мумкин. Шартномани мижозларнинг топшириғига кўра ва ҳисобидан тузишда, биржа аъзоси айнан бир шартнома бўйича сотувчи (қисқа позиция) ва харидор (узун позиция) бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Мижоз ва биржа аъзоси ўртасидаги муносабатлар шартнома асосида тартибга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Фьючерс шартномалари биржа томонидан белгиланадиган савдо сессиялари давомида тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. ҲККП фьючерс шартномалари бўйича марказлаштирилган клирингни амалга оширади. Фьючерс шартномалари юзасидан клирингни ташкил этиш бўйича ҲККП мажбуриятларини бажариш биржа томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Фьючерс шартномалари бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлар, шунингдек, кафолат таъминоти маблағлари ҳисобини юритиш (клирингни ташкил этиш) ҲККП томонидан амалга оширилади. Клиринг иштирокчилари томонидан фьючерс савдоларида иштирок этиш учун хизмат кўрсатаётган биржа аъзоларига ва уларнинг мижозларига ҲККПда шахсий ҳисобварақалар очилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Фьючерс шартномаларини тузиш учун клиринг иштирокчилари, биржа аъзолари ва уларнинг мижозлари ўзларининг ҲККПдаги алоҳида шахсий ҳисобварақларига маблағлар ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Фьючерс шартномаси электрон савдолар натижасига кўра биржа томонидан тегишли тартибда шартномалар реестрида рўйхатга олинган вақтдан бошлаб электрон шаклда тузилган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Фьючерс контракти бўйича клиринг иштирокчилари ўз мажбуриятларини бажаришини таъминлаш мақсадида биржа клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси томонидан очиладиган позициялар миқдори, фьючерс контрактлари бўйича нархларнинг тебраниш лимитлари кафолатлаш маблағлари миқдорини белгилаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш иловага мувофиқ схемага асосан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Фьючерс савдоларини назорат қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Фьючерс савдоларини назорат қилиш ваколатли орган томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФьючерс савдоларини назорат қилиш тартиби ваколатли орган томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Биржа ҳар куни савдо натижалари тўғрисидаги маълумотларни ваколатли органга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Биржа ваколатли органга савдо жараёнини онлайн режимда кузатиш учун шароит яратади ва фьючерс савдолари электрон тизимига уланишни таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Ваколатли орган ва биржа нарх манипуляциялари аниқланганда, шунингдек, асоссиз ва кутилмаган нарх ўзгаришлари юзага келган ҳолатларда, фьючерс савдоларида очиқ позициялар бўйича чекловлар белгилашга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ваколатли орган биржа савдоларининг бир савдо сессиясида бир харидор томонидан харид қилинадиган контракт ҳажмларининг максимал миқдорини (лимитини) белгилаш ҳамда талаб ва таклифдан келиб чиқиб, ушбу ҳажмларга ўзгартириш киритишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ваколатли орган фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича биржага бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Ваколатли орган фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларига йўл қўйган иштирокчиларга нисбатан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда чора кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Ваколатли орган мазкур Низомнинг талабларига риоя этмаслик бўйича биржага нисбатан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда чора кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Биржа ваколатли орган билан келишган ҳолда, фьючерс савдоларида нарх манипуляциясини ва рақобатга зид ҳаракатларнинг олдини олиш бўйича биржа савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига биржанинг қўшимча ҳуқуқларини киритишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Фьючерс контрактини очиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Фьючерс контрактининг таснифлари биржанинг Листинг комиссияси томонидан ишлаб чиқилади ва биржа бошқаруви томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Фьючерс контракти таснифларига қуйидаги шартлар киритилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа томонидан белгиланган контракт рақами (коди);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтоварнинг тўлиқ номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўлчов бирлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшартнома валютаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбитта контрактдаги лот (ўлчов бирлигида товар миқдори);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнархнинг минимал ўзгариши (тик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнархнинг минимал ўзгариши (тик) қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэкспирация санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishетказиб бериш шартлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Биржанинг Листинг комиссияси томонидан фьючерс контракти товар-хом ашё биржалари ишлаб чиқадиган ва биржа кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларида белгиланган ҳолатларда, савдолардан чиқарилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Савдо сессияларини ўтказиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Фьючерс контрактлари бўйича савдолар ҳар иш кунида биржа томонидан тасдиқланган жадвалга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Трейдер томонидан киритилган талабномалар айнан мазкур фьючерс контракти бўйича савдолар сессиясида рўйхатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Трейдер томонидан киритилган талабномалар фьючерс контрактининг барча муҳим шартларини ўз ичига олган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Трейдердан тушган талабномалар биржа томонидан талабномалар рўйхатида рўйхатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Биржанинг талабномани рўйхатга олиши фьючерс контракти ва киритилган талабнома шартларининг савдо иштирокчилари томонидан сўзсиз қабул қилиниши ва бажарилиши лозимлигини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Трейдер савдо жараёнида янги талабномалар бериши, ижро учун қабул қилинмаган талабномани бекор қилиши ёки ўзгартириши мумкин. Берилган талабномага ўзгартириш киритилиши аввал киритилган талабномани бекор қилиш ва мазкур талабномани янги талабнома сифатида қабул қилишга асос бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Фьючерс савдолари белгиланган савдо сессиялари жадвалига мувофиқ электрон шаклда икки томонлама қарама-қарши аукцион асосида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Савдо сессияси давомида бажарилган талабномалар бўйича шартномалар биржа томонидан рўйхатга олинади ва шартномалар реестрига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Шартномалар реестрини тузиш савдо жараёнида олиб борилади ва савдо сессияси якунига кўра расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Биржа томонидан тузилган шартномалар реестрида рўйхатга олинган ҳужжат шартнома кучига эга деб ҳисобланади ва биржа аъзолари томонидан алоҳида ҳужжатларни имзолашни талаб этмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Фьючерс шартномаларини рўйхатга олиш, шу жумладан, позицияларни мажбурий равишда ёпиш учун биржа аъзоси ва клиринг иштирокчисидан воситачилик йиғими ундириб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Биржа аъзоси томонидан тузилган ҳар бир фьючерс шартномаси талабномада кўрсатилган позиция (позициялар) очилишини англатади ва ижро этилишини талаб этади, офсет битимларини тузиш ҳоллари бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Клиринг иштирокчилари, биржа аъзолари ёки уларнинг мижозлари позициялари ҲККП томонидан уларнинг шахсий ҳисобварақларида юритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Фьючерс контрактлари таснифларида белгиланган тартибда савдоларда бозор хавф-хатарларини қисқартириш мақсадида Монополияга қарши курашиш қўмитасининг кўрсатмасига асосан ҲККП:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшартномалар бўйича нархларнинг чегаравий миқдорларини тасдиқлайди, бунда ҳар бир биржа аъзоси фьючерс шартномаларини тузишга мазкур чегаравий миқдорлар доирасида талабномалар бериши мумкин. Шартномалар бўйича нархларнинг чегаравий миқдори кейинги савдо сессияси учун олдинги савдо сессиясидан келиб чиқиб ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочиқ позицияларнинг чекланишини — фьючерс контракти бўйича максимал позициялар сони ва мазкур позицияларни аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Шартномалар бўйича нархларнинг чегаравий миқдорларини кўпайтириш зарурати юзага келган тақдирда, биржа мазкур фьючерс контракти бўйича савдоларни тўхтатиши мумкин ва бу ҳақида ҲККПни хабардор қилиши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Техник ва бошқа узилишлар бўлган тақдирда, биржа савдони тўхтатишга ва уни бошқа савдо сессиясига кўчиришга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Тўхтатилган савдони айнан шу куннинг ўзида қайта ўтказишнинг иложи бўлмаган тақдирда, ҲККП савдо тўхтатилгунга қадар рўйхатга олинган шартномалар бўйича клирингни амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Фьючерс шартномалари бўйича ҳисоб-китоб ва клирингни амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Ҳисоб-китоб клиринг палатаси қуйидаги вазифаларни бажаради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдолари бўйича марказий контрагент вазифасини амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдоларида ўзаро ҳисоб-китоблар фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига мос келишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс шартномалари бўйича томонлар учун мажбуриятлар бажарилишини кафолатлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфьючерс савдолари иштирокчилари маблағларининг сақланишини кафолатлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Фьючерс бозорида молиявий кафолатлаш тизими қуйидаги элементлардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкафолатлаш жамғармаси (депозит маржа);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвариацион маржа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуғурталаш жамғармаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзахира жамғармаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКафолатлаш жамғармаси савдо иштирокчиларининг депозит маржаси ва бўш маблағлари ҳисобига шаклланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСуғурталаш жамғармаси фьючерс бозорига кириш пайтида клиринг иштирокчиси бадалларидан шаклланади ва унинг ҳажми ҲККП томонидан белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗахира жамғармаси биржа томонидан шакллантирилади ва унинг ҳажми биржа бошқаруви томонидан ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. ҲККПда клиринг иштирокчисини рўйхатга олишда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмахсус рўйхатга олиш рақами берилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмақомдан келиб чиқиб тегишли тоифа берилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланувчига индивидуал рақам берилади ва ўзининг, шунингдек, мижозларининг маблағлари ҳисобини юритиш учун шахсий ҳисобварақлар очилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Клиринг иштирокчиси тўғрисидаги маълумотлар клиринг иштирокчиси реестрига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Фьючерс савдоларида иштирок этиш учун мижоз клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси орқали ўзининг ҲККПдаги шахсий ҳисобварағига депозит маржасини киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Ҳар бир клиринг иштирокчисининг шахсий ҳисобварағи учун ҲККП очиқ позициялар бўйича кафолат маблағларини киритиш юзасидан қарздорликнинг миқдорини аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Савдо сессияси мобайнида депозит маржа сифатида талаб этиладиган қарздорлик миқдори шахсий ҳисобварақларда кўрсатилган очиқ позициялар ва савдога киритилган талабномалар бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Савдо сессияси мобайнида тузилган шартномалар реестри ҲККПга белгиланган муддатларга мувофиқ тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Шартномалар реестрини қабул қилгандан сўнг ҲККП шартноманинг параметрларини тегишли фьючерс контракти таснифида келтирилган параметрлар билан солиштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Фьючерс шартномалари бўйича ҳар бир савдо сессиясидан кейин ҲККП томонидан ўтказиладиган клиринг сеанси давомида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконтракт таснифига кўра айнан бир базавий актив ва уни бажариш бўйича фьючерс контрактлари учун ҳисоб-китоб нархлари аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбажариш санаси етиб келган фьючерс контракти бўйича бажариш чоралари кўрилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishклиринг иштирокчисининг ҳар бир ҳисобварақ бўйича очиқ позициялар миқдори аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishклиринг иштирокчиси билан тузилган шартнома (шу жумладан, акцепт қилиш йўли билан тузилган шартнома) бўйича ҳисобварақдан биржанинг йиғимлари ва бошқа маблағлар ечилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдо сессиясидан кейин очиқ қолган ҳар бир позиция ёки савдо сессияси мобайнида ёпиқ бўлган позициялар учун вариацион маржа ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвариацион маржани аниқлаш натижаларига кўра ҳар бир ҳисобварақ бўйича қайта ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун маблағ суммаси аниқланади. Агар клиринг иштирокчисининг вариацион маржаси қолдиғи ижобий бўлса, унда мазкур маблағлар унинг савдо ҳисобварағига ўтказилади. Агар клиринг иштирокчисининг вариацион маржаси қолдиғи салбий бўлса, унинг шахсий ҳисобварағидан маблағлар ечилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзаро ҳисоб-китоблар якунига кўра кафолат таъминоти суммаси ҳисоблаб чиқилади ва мазкур сумма клиринг иштирокчиси томонидан очиқ позицияларни таъминлаш учун киритилиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Ҳар бир фьючерс контракти бўйича ҳисоб-китоб нархлари алоҳида белгиланган тартиб бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Агар мазкур савдо сессияси давомида айнан бир контракт бўйича шартнома тузилмаган бўлса, мазкур шартнома бўйича ҳисоб-китоб нархи охирги савдо сессиясида тузилган шартномалардан келиб чиқиб аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Клиринг иштирокчиси томонидан фьючерс контрактлари бўйича бажарилиши керак бўлган мажбуриятлар ҲККП томонидан клиринг иштирокчисининг ҳисобида юритилувчи позициялар, шу жумладан, тузилган фьючерс шартномалари ва очиқ позицияларни инобатга олган ҳолда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Вариацион маржа мусбат бўлганда, ушбу маблағ ҲККП томонидан қисқа позиция очган клиринг иштирокчисининг ҳисобварағидан ечилади, агар манфий бўлса, маблағ узун позиция очган клиринг иштирокчисининг ҳисобварағидан ечилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Клиринг сессияси натижасига кўра киритилган депозит маржа тузилган фьючерс шартномалари ва очиқ позициялар бўйича мажбуриятларни бажариш учун етарли бўлмаган тақдирда, ҲККП клиринг иштирокчисига қўшимча пул маблағларини киритиш тўғрисида хабарнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Қўшимча маблағларни киритиш бўйича қўйилган талаблар клиринг иштирокчиси томонидан бажарилмаган тақдирда, ҲККП алоҳида услубга мувофиқ мустақил равишда очиқ позицияларни мажбурий ёпишни амалга оширади. Ҳар бир позицияни мажбурий ёпиш учун тўлов контракт таснифида белгиланган миқдорда клиринг иштирокчисидан ундирилади. Мажбурий ёпиш учун маблағ клиринг иштирокчисининг шахсий ҳисобварағидан ундирилади. Позицияларни мажбурий ёпиш алоҳида услуб бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Клиринг иштирокчиси ҲККП олдида қарздорликни ўз вақтида қопланмаса, ҲККП биржага клиринг иштирокчисини фьючерс савдолари секциясидан чиқариш тўғрисида хабарнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Белгиланган вақтда ёпилмаган клиринг иштирокчиси қарздорлиги захира жамғармаси, суғурта жамғармасидан ундирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Биржа бир календарь ой мобайнида қопланмаган қарздорликни ундириш бўйича даъво аризасини судга киритишга ҳақлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Фьючерс контракти ижросини таъминлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Фьючерс контрактлари бўйича тузилган шартномалар асосида шаклланган ҳуқуқ ва мажбуриятлар офсет битимларини тузиш ёки товарни етказиб бериш йўли билан бекор қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Офсет битимни амалга оширишда, ҲККП тегишли ҳисобварақда аввал очилган очиқ позициялар бўйича ҳисобга олиш ёзувини бекор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Етказиб бериш контракти бўйича мажбуриятлар мазкур Низом ва контракт таснифида белгиланган шартлар асосида бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Клиринг иштирокчиси ёки унинг мижози томонидан контракт таснифида келтирилган шарт (шартлар)нинг бузилиши мазкур контракт бўйича мажбуриятларнинг бажарилмаганлигини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Фьючерс контракти бўйича базавий активни етказиб беришни хоҳлаган сотувчилар ёки базавий активни ҳақиқатдан олмоқчи бўлган харидорлар фьючерс контрактида белгиланган сўнгги савдо куни (экспирация)дан камида уч кун олдин ҲККПга етказиб бериш ёки харид қилиш учун хабарнома ва мазкур позицияларни очиқ қолдириш бўйича ўзларининг мурожаатларини юборишлари керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Кўрсатилган муддат ичида хабарномани юборилмаслик ёки етказиб бериш ёхуд харид қилиш бўйича хабарномани кеч юбориш ҲККП томонидан позицияларни тарафларни олдиндан хабардор қилмаган ҳолда мажбурий равишда ёпишга асос бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Фьючерс контракти бўйича савдоларнинг охирги кунида савдо иштирокчилари томонидан ёпилмасдан қолдирилган ва етказиб бериш ёки харид қилиш бўйича хабарнома мавжуд бўлган позициялар ҲККП томонидан «етказиб бериш кутиляпти» мақомига ўзгартирилади. Шу билан бирга ҲККП мазкур контрактлар бўйича базис ва етказиб бериш графигини қарама-қарши позицияларни ушлаб турган тарафнинг талабига мувофиқ аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. ҲККП томонидан шакллантирилган етказиб бериш ёки харид қилиш бўйича хабарномалар биржа аъзоларининг электрон манзилига ҳамда шахсий кабинетига юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. ҲККП етказиб бериш ёки харид қилиш учун хабарномалар асосида «сотувчи-харидор» контрагентлар рўйхатини шакллантиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. «Сотувчи-харидор» контрагентлар рўйхати асосида ҲККП фьючерс контрактлари бўйича базавий активни етказиб бериш шартномасини расмийлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Етказиб бериш нархи сифатида мазкур фьючерс контракти бўйича сўнгги савдо кунида шаклланган ҳисоб-китоб нархидан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Фьючерс бозорида сотувчи сифатида товар ишлаб чиқарувчиси бўлган тақдирда, у товарни фьючерс контракти бўйича олди-сотди шартномаси асосида етказиб бериши мумкин. Бунда фьючерс контракти асосида олди-сотди шартномаси бўйича етказиб берилаётган маҳсулотнинг ҳажми биржа савдолари орқали сотилган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Қисқа очиқ позициялар бўйича мажбуриятга эга, лекин реал товарга эга бўлмаган фьючерс бозорининг сотувчилари ўз мажбуриятини бажариш учун етказиб беришнинг биринчи ойида зарур ҳажмда товарларни биржанинг спот бозорида харид қилишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Базавий активни етказиб бериш ёки қабул қилиш бўйича мажбуриятларни бажариш имкони бўлмаган тақдирда, клиринг иштирокчисидан депозит маржанинг маблағлари ҳисобидан жарима ундирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Енгиб бўлмайдиган кучлар ҳолатлари пайдо бўлган тақдирда ва мазкур ҳолат фьючерс контрактининг муомалада бўлишига сезиларли даражада таъсир кўрсатса ёки уни бекор қилишга олиб келган тақдирда, биржанинг ижро этувчи органи (бошқаруви) мазкур фьючерс контракти бўйича савдоларни уч савдо кунига кўчириши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларида қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар-хом ашё биржалари аъзолари томонидан мижозларни лозим даражада текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшубҳали операцияларни аниқлаш ва улар тўғрисида хабар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishманипуляцияларнинг олдини олиш, жумладан, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ ҳамда жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича қонунчилик ҳужжатлари талабларини бузган иштирокчиларнинг жавобгарликлари, уларга нисбатан жарима ва санкциялар қўллаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Биржа аъзолари томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бажарилишини мониторинг ва назорат қилиш мақсадида биржада ваколатли ходим (бўлим) тайинланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадида биржа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмижозларни электрон анкеталаш ва уларнинг таваккалчилик даражасини баҳолаш модулини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмижозлар маълумотларини Рўйхат билан автоматлаштирилган тарзда солиштириш модулини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмижозларнинг операцияларини тўхтатиб туриш ва қайта тиклаш, маблағларни ишга солмай тўхтатиб қўйиш ва қайта тиклаш модулини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадида қонунчилик ҳужжатларида кўзда тутилган мезонларга мувофиқ шубҳали операцияларни аниқлаш жараёнини ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиржа аъзолари мижозлар маълумотларини Рўйхат билан солиштиришлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Фьючерс шартномаларини тузиш ва бажариш билан боғлиқ бўлган низолар биржанинг Арбитраж комиссияси томонидан ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Биржа аъзоси томонидан мазкур Низом талаблари, фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартиби талаблари бузилган тақдирда, унга нисбатан белгиланган тартибда чоралар қўлланилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Ушбу Низом қоидалари талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТовар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТовар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСХЕМАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Босқичлар |
Субъектлар |
Тадбирлар |
Ижро муддати | |||
|
|
|
|
| |||
|
1-босқич |
|
Биржа, сотувчи корхоналар |
Фьючерс контракти биржанинг Листинг комиссияси томонидан очилиб, биржада муомалага чиқарилади. |
Савдолар ўтказилишидан олдин | ||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
2-босқич |
|
Биржа |
Биржада фьючерс шартномалари фьючерс савдоларида иштирок этиш учун биржа томонидан ташкил этиладиган алоҳида ўқув курсини муваффақиятли тамомлаб, тегишли сертификат олган ҳамда биржадан аккредитациядан ўтган биржа аъзолари орқали тузилади. |
Савдолар ўтказилишидан олдин | ||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
3-босқич |
|
Биржа аъзолари |
Биржа аъзолари фьючерс шартномаларини ўз номидан ва ўз ҳисобидан ёки мижознинг топшириғига кўра ва унинг ҳисобидан тузишлари мумкин. Мижоз ва биржа аъзоси ўртасидаги муносабатлар шартнома асосида тартибга солинади. |
Савдолар ўтказилишидан олдин | ||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
4-босқич |
|
Биржа аъзоси, Ҳисоб-китоб клиринг палатаси |
Клиринг иштирокчилари томонидан фьючерс савдоларида иштирок этиш учун хизмат кўрсатаётган биржа аъзоларига ва уларнинг мижозларига ҲККПда шахсий ҳисобварақлари очилади. |
Савдолар ўтказилишидан олдин | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
5-босқич |
|
Биржа, Ҳисоб-китоб клиринг палатаси |
Фьючерс контракти бўйича клиринг иштирокчилари томонидан мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлаш мақсадида ҲККП клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси томонидан очиладиган позициялар миқдори, фьючерс контрактлари бўйича нархларнинг ўзгариш лимитлари, кафолатлаш маблағлари миқдорини белгиланиши мумкин. |
Савдолар ўтказилишидан олдин | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
6-босқич |
|
Клиринг иштирокчиси |
Фьючерс савдоларида иштирок этиш учун мижоз клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси орқали ўзининг ҲККПдаги шахсий ҳисобварағига депозит маржасини киритади. |
Савдолар ўтказилишидан олдин | ||
|
| ||||||
|
|
|
|
||||
|
7-босқич |
|
Биржа |
Фьючерс савдолари белгиланган савдо сессиялари жадвалига мувофиқ электрон шаклда икки томонлама қарама-қарши аукцион асосида ўтказилади. |
Савдолар жараёнида | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
8-босқич |
|
Биржа |
Савдо сессияси давомида ижро этилган талабномалар бўйича шартномалар биржа томонидан рўйхатга олинади ва шартномалар реестрига киритилади. |
Савдолар жараёнида | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
9-босқич |
|
Ҳисоб-китоб клиринг палатаси |
ҲККП савдо сессиясидан кейин очиқ қолган ҳар бир позиция ёки савдо сессияси мобайнида ёпиқ бўлган позициялар учун вариацион маржа ҳисобланади. |
Савдолар ўтказилгандан сўнг | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
10-босқич |
|
Ҳисоб-китоб клиринг палатаси |
Вариацион маржа мусбат бўлганда, ушбу маблағ ҲККП томонидан қисқа позиция очган клиринг иштирокчисидан узун позиция очган клиринг иштирокчиси ҳисобварағига ўтказилади, агар манфий бўлса, маблағ узун позиция очган клиринг иштирокчисидан қисқа позиция очган клиринг иштирокчиси ҳисобварағига ўтказилади. |
Савдолар ўтказилгандан сўнг | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
11-босқич |
|
Клиринг иштирокчиси |
Фьючерс контрактлари бўйича тузилган шартномалар асосида шаклланган ҳуқуқ ва мажбуриятлар офсет битимларини тузиш ёки товарни етказиб бериш йўли билан бекор қилинади. |
Савдолар ўтказилгандан сўнг | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
12-босқич |
|
Биржа, Ҳисоб-китоб клиринг палатаси |
Офсет битимини амалга оширишда ҲККП тегишли ҳисобварақда олдин очилган очиқ позициялар бўйича ҳисобга олиш ёзувини бекор қилади. Фьючерс бозорида сотувчи сифатида товар ишлаб чиқарувчи бўлган тақдирда, у товарни фьючерс контракти бўйича олди-сотди шартномаси асосида етказиб бериши мумкин. |
Савдолар ўтказилгандан сўнг | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 777-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтотранспортда юк ташиш хизматлари бўйича электрон логистика савдо портали фаолияти тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низом товарларни, шу жумладан, биржа савдоларида монополист корхоналар ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахс, устав фонди (капитали)нинг 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар ҳамда бошқа тадбиркорлик субъектлари томонидан биржа савдоларида сотилган юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотларни етказиб бериш бўйича логистика хизматларини кўрсатишга мўлжалланган электрон логистика савдо порталида савдоларни ташкил этиш ва ўтказиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаванс тўлови — Транспорт вазирлиги билан келишган ҳолда, оператор томонидан белгиланадиган буюртмачи ва юк ташувчилар томонидан киритиладиган воситачилик йиғими ва томонларнинг савдо предметининг бошланғич нархидан 10 фоизгача миқдордаги закалатини ўз ичига оладиган маблағ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиспетчер-агент — оператор томонидан белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган, буюртмачи ва юк ташувчиларга топшириқ шартномаси асосида уларнинг электрон савдоларда қатнашишини таъминлашга доир профессионал хизматлар кўрсатадиган юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператор — товар-хом ашё биржаларининг логистика бўйича шуъба хўжалик бирлашмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачи — электрон логистика савдо порталида юк ташиш хизматларига буюртма берувчи юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюк ташувчи — таклиф қилинган шартларда электрон логистика савдо порталида иштирок этувчи ва ютиб чиққан тақдирда, етказиб бериш мажбуриятини олган юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмонопол ва давлат иштирокидаги ташкилотлар — монополист корхоналар ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахс, устав фонди (капитали)нинг 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб-китоб-клиринг палатаси (кейинги ўринларда — ҲККП) — буюртмачилар ва юк ташувчилар томонидан киритилган маблағлар ҳисоби юритилишини ва улар ўртасида ҳисоб-китоблар амалга оширилишини таъминлайдиган биржанинг таркибий тузилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектрон логистика савдо портали (кейинги ўринларда — портал) — юк ташиш бўйича электрон савдолар ўтказилишини, улар тўғрисидаги эълонлар ва бошқа зарур бўлган ахборотнинг электрон шаклда жойлаштирилишини, электрон савдолар ўтказилишини таъминловчи операторнинг махсус веб-сайти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдолар — шартномани бажариш учун энг яхши шартларни ва энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчини танлаш усулини тақдим этадиган ҳамда ушбу Низомга, шунингдек, операторнинг қоидаларига мувофиқ ўтказиладиган электрон савдолар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектрон тизим — барча манфаатдор шахслар фойдалана оладиган, юк ташиш бўйича савдо субъектлари ўртасида электрон савдолар ўтказилишини таъминлайдиган ташкилий, ахборот ва техник воситаларнинг дастурий мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахсий кабинет — савдоларда иштирок этиш учун зарур ахборотдан фойдаланишни таъминлайдиган порталдаги индивидуал саҳифа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектрон рақамли имзо (кейинги ўринларда — ЭРИ) — электрон ҳужжатдаги мазкур электрон ҳужжат ахборотини электрон рақамли имзонинг ёпиқ калитидан фойдаланган ҳолда, махсус ўзгартириш натижасида ҳосил қилинган ҳамда электрон рақамли имзонинг очиқ калити ёрдамида электрон ҳужжатдаги ахборотда хатолик йўқлигини аниқлаш ва электрон рақамли имзо ёпиқ калитининг эгасини идентификация қилиш имкониятини берадиган имзо;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператор қоидалари — порталда савдоларни ташкил қилиш тартибини белгиловчи ва оператор томонидан тасдиқланган қоидалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Савдоларни ўтказишга тайёргарлик кўриш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Савдоларни ўтказишга тайёргарлик кўриш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачилар ва юк ташувчиларни савдолар иштирокчиси сифатида электрон тизимда онлайн рўйхатдан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачилар ва юк ташувчилар томонидан уларнинг савдолардаги иштирокини таъминлайдиган аванс тўловларини киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачиларнинг буюртмаларини шакллантириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Буюртмачиларни ва юк ташувчиларни электрон тизимда онлайн рўйхатдан ўтказиш бепул асосда ва чексиз муддатга ЭРИ орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Рўйхатдан ўтказиш натижаларига кўра:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲККП томонидан буюртмачига ва юк ташувчига алоҳида шахсий ҳисобварақлар очилади. Буюртмачилар ва юк ташувчиларнинг аванс тўловлари ҳисоби ушбу шахсий ҳисобварақларда юритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператор томонидан буюртмачилар ва юк ташувчилар учун улар томонидан тузилган битимлар тўғрисидаги ахборотлар ва бошқа зарур маълумотлар юбориладиган шахсий кабинет яратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Савдоларда иштирок этиш учун буюртмачи мустақил равишда ёки диспетчер-агент орқали порталда эълон жойлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮк ташувчилар савдоларда иштирок этиш учун автотранспорт воситалари ҳаракатини кузатиш тизими (GPS навигация) билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Савдоларда иштирок этиш учун буюртмачилар ва юк ташувчилар шахсий ҳисобварақларига аванс тўловларини ўтказишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭълонга ўз нарх таклифини берган юк ташувчиларнинг закалати ғолиб аниқлангунга қадар банд қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Юк ташувчиларга буюртмалар тўғрисидаги маълумотни етказиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Савдоларни ўтказиш тўғрисидаги эълонга қўйиладиган талаблар оператор қоидалари билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Оператор порталда қуйидаги маълумотларга эркин киришни таъминлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюк ташиш хизматлари бўйича савдо ўтказиш тўғрисидаги эълонларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинсофсиз юк ташувчилар реестрига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Савдолар жараёни ва нархлар манипуляциясини назорат қилиш учун Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳамда автотранспорт воситаларида юк ташишларни мониторинг ва таҳлил қилиш учун Транспорт вазирлиги порталда сақланадиган маълумотлардан белгиланган тартибда фойдаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Савдоларни ўтказиш ва тузилган шартномаларни расмийлаштириш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Савдолар электрон тизимда буюртмачилар томонидан белгиланган мезонлардан келиб чиққан ҳолда, таклифларни танлаб олиш орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Савдоларни ўтказиш, киритилган закалат миқдорига мувофиқ ҳар бир буюртма бўйича савдоларга қўйиш, буюртмачи ва у томонидан танланган ғолиб юк ташувчи ўртасидаги битимни рўйхатдан ўтказиш, шунингдек, шартномани шакллантириш электрон тизимда операторнинг қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Юк ташувчилар фақат эълоннинг бошланғич нархига тенг ёки ундан паст бўлган нарх таклифларини беришлари мумкин. Бунда юк ташувчи ўз таклифида ҳаракатни кузатиш тизими (GPS навигация) билан жиҳозланган автотранспорти ҳақида маълумот киритиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Юк ташувчилардан таклифларни қабул қилиш муддати тугагандан кейин 24 соат давомида буюртмачи юк ташувчилардан тушган таклифларни ўрганиб чиқиб, ўзи учун мақбулини танлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектрон тизим автоматик тарзда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмақбул таклифлар ичидан энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчини ғолиб деб белгилайди (битта мақбул юк ташувчи танланганда, шу юк ташувчи ғолиб деб белгиланади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачиларнинг эълонида кўрсатилган шартларига ва ғолибнинг таклифида кўрсатилган нархга мувофиқ шартномани шакллантиради ва томонлардан воситачилик йиғимини ундиради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishғолиб деб топилмаган юк ташувчиларнинг банд қилинган закалат тўловларини банддан ечади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСавдоларда иштирок этган юк ташувчилар тўғрисидаги маълумотлар ва улар томонидан тақдим этилган нархлар ғолиб аниқлангунга қадар оператор томонидан ошкор этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар буюртмачи 24 соат давомида берилган таклифлардан мақбулини танлаб олмаса, электрон тизим автоматик тарзда таклифлар ичидан энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчини ғолиб деб белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Буюртмачи ва юк ташувчи савдоларда ўз иштирокларини фақатгина ЭРИ орқали амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБуюртмачи ва юк ташувчи ўртасидаги шартнома ЭРИ орқали тасдиқланганда, шартнома тегишли тартибда ва шаклда тузилган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Буюртмачи ва ғолиб юк ташувчининг закалати мазкур Низомнинг 27-бандига мувофиқ шартнома ёпилгунга қадар банд қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Шартнома шартларини биринчи марта бажармаган инсофсиз юк ташувчилар биржанинг Арбитраж комиссияси ёки суд томонидан олти ойга, ушбу ҳолат такроран содир этилганда уч йил муддатга порталдан четлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Инсофсиз юк ташувчилар реестрига киритилган юк ташувчиларнинг бир йил давомида савдоларда иштирок этишига йўл қўйилмайди. Юк ташувчи инсофсиз юк ташувчилар реестрига киритилганлиги тўғрисидаги маълумот оператор томонидан порталга жойлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Шартнома бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Шартнома тузилгандан сўнг буюртмачи шартномада кўрсатилган муддатда ўзининг ҲККПдаги шахсий ҳисобварағига маблағларни ўтказади ва ушбу маблағлар ҲККП томонидан банд қилинади. Бунда, закалат шартнома бўйича тўлаш суммасига қўшиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. ҲККП буюртмачининг топшириғига асосан шахсий ҳисобварағида шартнома суммасини банд қилади ва юк ташувчига маблағлар тушган кундан бошлаб бир иш кунидан кечиктирмаган муддатда электрон шаклда тўлов тўғрисида хабарнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу хабарнома автотранспорт хизматларини кўрсатиш учун юк ташувчига асос бўлиб хизмат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМонопол ва давлат иштирокидаги ташкилотлар биржа товарини тўловлар амалга оширилган битимлар рўйхатига асосан электрон логистика савдо порталидан шахсий кабинетга тушган (автотранспорт воситалари учун рўйхатдан ўтказиш давлат рақами белгиси ва бошқа) маълумотларга мувофиқ юклаб жўнатишни таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиржа товарини етказиб бериш кунини аниқлаш электрон логистика савдо порталидан фойдаланилганда, харидор томонидан белгиланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Агар буюртмачи шартномада белгиланган муддатда тўлиқ тўлов ҲККП томонидан банд қилинишига топшириқ бермаса, унинг закалати ушбу муддат тугагандан кейин бир иш куни ичида юк ташувчининг ҲККПдаги тегишли шахсий ҳисобварағига ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. ҲККП томонидан тўлов тўғрисидаги хабарномасиз юк ташиш хизматлари кўрсатилган ҳолларда, буюртмачи томонидан кўрсатилган хизматларга тўловни тўламаслик билан боғлиқ хатарлар юк ташувчининг зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Юк ташувчи кўрсатилган хизматлар бўйича маълумотни шахсий кабинети орқали юбориши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Буюртмачи хизмат кўрсатилганлигини шахсий кабинет орқали тасдиқлагандан кейин ҲККП бир иш куни ичида юк ташувчи томонидан бажарилган мажбуриятлар миқдоридаги маблағларни буюртмачининг шахсий ҳисобварағидан юк ташувчининг шахсий ҳисобварағига, сўнгра хизмат кўрсатиш банкидаги унинг ҳисобварағига ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Электрон тизим орқали ташиш хизматлари қуйидаги ҳолларда тўғридан-тўғри шартнома тузиш орқали амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкни ташиш буюртмачининг ўз автотранспортида амалга оширилган ва мазкур маълумотлар электрон тизимда рўйхатга қўйилган тақдирда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачига аффилланган юк ташувчилар хизмат кўрсатган ва мазкур маълумотлар электрон тизимда рўйхатга қўйилган тақдирда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюк ташиш хизматини кўрсатиш шартномаси бекор бўлганда ва бунда товарни юклаш муддати икки кундан кам қолганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюк ташувчилардан мақбул таклифлар келиб тушмаганда ва бунда товарни юклаш муддатига икки кундан кам вақт қолганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда тўғридан-тўғри тузилган шартномалар электрон тизимда мажбурий тарзда рўйхатдан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур банднинг тўртинчи ва бешинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳолатларда, эълонда белгиланган бошланғич нархдан баландроқ нархда тўғридан-тўғри шартнома тузилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа ҳолатларда юк ташиш бўйича эълонларни жойлаштириш ва савдоларни ўтказиш қайтадан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Шартномаларни ёпиш, томонларнинг тўловга лаёқатсизлигини эътироф этиш ва жарималарни тўлаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Шартнома қуйидаги ҳолларда ёпилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачи ва юк ташувчи томонидан шартнома бўйича мажбуриятлар лозим даражада бажарилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачи ва юк ташувчи томонидан шартнома бўйича мажбуриятлар бажарилмаганда ва улар томонидан жарима тўлангандан сўнг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачи ва юк ташувчи жарима тўлаб (тўламасдан) шартнома (битим)ни ёпишга ўзаро рози бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Низомнинг 32-бандига асосан буюртмачи ва юк ташувчи томонидан ариза берилмаганда, жарималарсиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржанинг Арбитраж комиссияси қарорига кўра.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Автотранспорт хизмати кўрсатилмаган (автотранспорт хизматларидан воз кечиш) ёки тўлиқ таъминланмаган тақдирда, шартнома мажбуриятларини бажармаган томон иккинчи томонга закалат пули миқдорида жарима тўлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖарима тўланганлигидан қатъи назар, шартнома мажбуриятларини бажармаган ёки лозим даражада бажармаган томон бошқа томондан бунинг натижасида етказилган зарарни қоплашни суд орқали талаб қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Жарималар акцептсиз тартибда ечилади, бунда буюртмачилар ҳамда юк ташувчилар мазкур Низом талабларини қабул қилиб, сўзсиз розилик билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Жарима буюртмачи ёки юк ташувчининг ҳисобига тушгандан сўнг шартнома ёпилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Томонларнинг шартномани жарима тўлаб/тўламасдан муддатидан олдин бекор қилиш тўғрисидаги ўзаро келишуви буюртмачи ва юк ташувчининг шахсий кабинети орқали ЭРИ ёрдамида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Шартномаларни бажариш бўйича низолар юзага келган тақдирда, биржа Арбитраж комиссиясига жарималарни қўллаш тўғрисидаги ариза шартномада кўрсатилган хизмат кўрсатиш муддати тугаган кундан бошлаб уч иш кунидан кечиктирмай топширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиржа Арбитраж комиссиясига буюртмачи ва юк ташувчининг шахсий кабинети орқали электрон шаклда биржа Арбитраж комиссиясининг шахсий кабинетига иш кунлари соат 17.00 гача мурожаат қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБуюртмачи ва юк ташувчи ўртасидаги шартномаларнинг бажарилиши тўғрисида барча хабарномалар уларнинг шахсий кабинетлари орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Агар низо биржа Арбитраж комиссияси томонидан кўриб чиқилиши учун қабул қилинса, буюртмачи ва юк ташувчининг маблағларига Арбитраж комиссия қарори қабул қилингунга қадар банд қўйилади. Низони биржа Арбитраж комиссияси томонидан кўриб чиқиш муддати Арбитраж комиссия тўғрисидаги низомда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Буюртмачи қуйидагиларга жавобгар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭРИдан тегишлича фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахсий кабинетдан тўғри фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжойлаштирилган эълондаги маълумотлар тўғри ва тўлиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкни хавфсиз ташиш учун техник ва бошқа тавсифловчи талабларга жавоб берадиган автотранспорт воситаларига эга бўлган юк ташувчиларни олдиндан танлаб олиш жараёнининг холислиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшартнома шартларини ўз вақтида бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдолар шартларининг бошқача бузилишлари учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Юк ташувчи қуйидагиларга жавобгар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэълон шартларининг миқдорий, сифат, техник кўрсаткичларига, шунингдек, эълонда назарда тутилган вақт ва жой бўйича хизматлар кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭРИдан тегишлича фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахсий кабинетдан тўғри фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшартнома шартларини ўз вақтида бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдолар шартларининг бошқача бузилишлари учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Оператор савдолар ўтказиш тўғрисидаги эълонлар порталда ўз вақтида жойлаштирилишига ва электрон тизимнинг узлуксиз ишлашига жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператор:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқонунчилик ҳужжатларида ёки шартномада бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ўтказиб бериладиган, олинадиган ва сақланадиган электрон ҳужжатлар ҳамда электрон хабарларнинг ишончлилигини, уларнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини назорат қилишга ёки текширишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуюртмачи ва юк ташувчи томонидан жойлаштириладиган электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларнинг мазмунини ўзгартиришга ҳақли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператор буюртмачи ва юк ташувчининг операторга бериладиган электрон ҳужжатлари, электрон хабарлари ҳамда порталда жойлаштирилган ахборотнинг мазмуни билан боғлиқ ҳуқуқий оқибатлар учун жавобгар бўлмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Ушбу Низомда кўзда тутилмаган шартномавий мажбуриятларни бажариш билан боғлиқ муносабатлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тартибга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтотранспортда юк ташиш хизматлари бўйича электрон логистика савдо портали фаолияти тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаҳсулотларни электрон логистика савдо портали орқали етказиб бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСХЕМАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Босқичлар |
|
Субъектлар |
Тадбирлар |
Ижро муддати | ||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
| ||
|
1-босқич |
Юк эгаси |
Порталга эълон жойлаштиради |
Онлайн режимда | |||
|
|
||||||
|
2-босқич |
Юк ташувчилар |
ҲККПдаги ҳисобварағига аванс тўловларини ўтказади |
Эълонга таклиф беришдан олдин | |||
|
|
||||||
|
3-босқич |
Юк ташувчилар |
Порталга жойлаштирилган эълон бўйича таклиф беради |
Порталда эълон жойлаштирган вақтдан бошлаб | |||
|
|
||||||
|
4-босқич |
Электрон тизим |
Юк эгасига тушган таклифлар ошкор қилинади. Бунда, юк ташувчилар тўғрисида маълумотлар ва уларнинг нархлари кўрсатилмайди |
Таклифларни қабул қилиш муддати тугаганидан кейин | |||
|
|
||||||
|
5-босқич |
Юк эгаси |
Юк ташувчилардан тушган таклифлар ичидан мақбулларини танлайди* |
Таклифларни қабул қилиш муддати тугаганидан кейин 24 соат давомида | |||
|
|
|
|||||
|
6-босқич |
Электрон тизим |
Мақбул таклифлар ичидан энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчи ғолиб деб эътироф қилинади ва шартнома шакллантирилади |
Автоматик режимда | |||
|
|
||||||
|
7-босқич |
Электрон тизим |
Ғолиб деб топилмаган юк ташувчиларга аванс тўловлари қайтарилади |
Автоматик режимда | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Агар юк эгаси 24 соат давомида берилган таклифлардан мақбулини танлаб олмаса, савдо бўлиб ўтмаган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 777-сон қарорига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 17 январдаги 33-сон қарори билан тасдиқланган Товар-хом ашё биржаларида ҳисоб-китоб-клиринг операцияларини ўтказиш қоидаларининг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) 41-бандга қуйидаги мазмундаги еттинчи хатбоши қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бунда тузилган битимларни ёпиш орқали биржа нархларининг сунъий равишда кескин кўтарилиши ёки тушиши, қатъий белгиланиши ёки бир даражада ушлаб турилиши, шунингдек, бошқа иштирокчиларнинг маҳсулотни харид қилиш имконияти чекланиш ҳолатлари ваколатли орган томонидан кўриб чиқилади.»
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 15 майдаги 402-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси тўғрисидаги низомда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) 2-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«2. Монополияга қарши курашиш қўмитаси монополияга қарши курашишни тартибга солиш, рақобат муҳитини ривожлантириш, табиий монополия субъектлари фаолиятини назорат қилиш ва товар-хом ашё биржаларини лицензиялаш ҳамда товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида давлат бошқаруви органи ҳисобланади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) 10-бандга қуйидаги мазмундаги саккизинчи хатбоши қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) 11-бандга қуйидаги мазмундаги «ж» кичик банд қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«ж) товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар-хом ашё биржалари томонидан ишлаб чиқиладиган ва биржанинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларини ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибини келишади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдолари ўтказилишини назорат қилади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) 12-бандга қуйидаги мазмундаги ўн иккинчи хатбоши қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдоларини, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) 13-бандга қуйидаги мазмундаги ўттиз тўққизинчи ва қирқинчи хатбошилар қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«товар-хом ашё биржалари томонидан ишлаб чиқиладиган ва биржанинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибини келишади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларининг ўтказилишини назорат қилади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўттиз тўққизинчи хатбоши қирқ биринчи хатбоши деб ҳисоблансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) 16-бандга қуйидаги мазмундаги йигирма олтинчи ва йигирма еттинчи хатбошилар қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«товар деривативлари савдоларига, шу жумладан, фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича товар-хом ашё биржаларига бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар деривативлари савдолари, шу жумладан фьючерс савдоларига оид қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этмаган ҳамда савдолар жараёнида нарх манипуляцияларига йўл қўйган иштирокчиларга нисбатан белгиланган тартибда чоралар кўриш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйигирма олтинчи хатбоши йигирма саккизинчи хатбоши деб ҳисоблансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishж) 23-бандга қуйидаги мазмундаги йигирма биринчи ва йигирма иккинчи хатбошилар қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича товар-хом ашё биржаларига бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларига оид қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этмаган ҳамда савдолар жараёнида нарх манипуляцияларига йўл қўйган иштирокчиларга нисбатан белгиланган тартибда чоралар кўриш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйигирма биринчи хатбоши йигирма учинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 18 мартдаги 170-сон қарори билан тасдиқланган Биржа савдоларида юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотларни сотиш тартиби тўғрисидаги низомда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Низомнинг номидаги «ва» сўзи «ва (ёки)» сўзлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) 1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«1. Мазкур Низом биржа савдоларида монополист корхоналар, устав фондида (капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар ёки устав фондининг (капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи 50 фоиз ва ундан ортиқ миқдорда давлат улушига эга юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар ҳамда қонунчиликда юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни биржа орқали сотиш назарда тутилган ташкилотлар томонидан ички бозорда ва экспортга бозор тамойиллари асосида юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни сотиш тартибини белгилайди»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) 2-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучинчи хатбошидаги «юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулот» сўзлари «юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулот» сўзлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбешинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«сотувчи — қонунчилик ҳужжатларида юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни биржа орқали сотиши назарда тутилган ташкилотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) 4-бандга «прогнозлар кўрсаткичларига мувофиқ» сўзларидан кейин «ҳамда ишлаб чиқариш ҳажмларидан келиб чиққан ҳолда» сўзлари қўшилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) 5-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи ва иккинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда бошқа масъул вазирликлар йириклаштирилган моддий балансларни, шунингдек, уларнинг бажарилиши бўйича ойлик ва чораклик графиклардан кўчирмаларни улар тасдиқланган кундан бошлаб бир иш кунида монополияга қарши курашиш органига юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСотувчилар савдо кунлари бўйича тенг қўйишни ҳисобга олган ҳолда, юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни биржа савдоларига йириклаштирилган моддий баланслар ва прогнозлар асосида ҳамда ишлаб чиқариш ҳажмларидан келиб чиққан ҳолда, қўйиш жадвалларини мустақил ишлаб чиқади ва тасдиқлайди ҳамда уларни биржа расмий веб-сайтида келгуси ой бошланишидан уч кун олдин жойлаштиради, шунингдек, монополияга қарши курашиш органига тақдим этади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўртинчи хатбошидаги «тузатишлар киритиш ҳақидаги кўрсатмаларининг бажарилмаслиги» сўзларидан кейин «ҳамда маҳсулотларни биржа савдоларига қўйиш жадвалларини белгиланган муддатда Қўмитага тақдим этмаслик» сўзлари қўшилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Монополист ва давлат улуши мавжуд ташкилотлар ҳар ойлик юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотларни юклаш графигини кунларга тақсимлаган ҳолда, биржа расмий веб-сайтида келгуси ой бошланишидан уч кун олдин жойлаштиради, шунингдек, монополияга қарши курашиш органига тақдим этади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) 7-банднинг биринчи хатбошидаги «БСЭТда автоматик режимда ёки маҳсулотни биржа орқали сотиш бўйича шартлар ўзгарган тақдирда» сўзлари чиқариб ташлансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishж) 16-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«16. ҲКП харидорлар томонидан тўловлар амалга оширилган битимлар рўйхатини сотувчига юборади. Юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни юклаб жўнатиш куни шартномада белгиланган муддатлар доирасида амалга оширилган тўловларнинг тартибига кўра харидор томонидан шахсий кабинет орқали аниқланади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishз) 19-банднинг бешинчи хатбошига «шартнома бўйича юклаб жўнатиш даври» сўзларидан кейин «(юклаб бериш ойи)» сўзлари қўшилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishи) 20-банддаги «фоизигача» сўзи «фоиздан кам бўлмаган» сўзлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishл) 21-бандга қуйидаги мазмундаги иккинчи — тўртинчи хатбошилар қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бунда тўлов муддати 15 иш кунидан кам бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХаридор томонидан тўлов белгиланган муддатдан олдин амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСотувчи форвард шартномаси бўйича тўлиқ тўловни қабул қилгандан сўнг тўлов санаси ҳақида биржани бир иш куни ичида хабардор қилади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishм) қуйидаги мазмундаги 211-банд қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«211. Сотувчи томонидан тузилган шартнома бўйича маҳсулотни юклаб бериш мажбурияти асоссиз бажарилмаганда, шартнома бўйича киритилган аванс суммасидан ташқари ҳар бир кечиктирилган кун учун шартнома қийматининг 0,1 фоизи миқдорида пеня тўланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда пеня шартнома бўйича харидор томонидан тўлов мажбуриятлари тўлиқ бажарилган кундан бошлаб, сотувчи томонидан етказиб берилмаган маҳсулот тўлиқ ҳажмда етказиб берилгунга қадар ёки бунинг имконияти мавжуд бўлмаса, шартнома қиймати тўлиқ қайтариб берилгунига қадар ҳар бир кун учун ҳисобланади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishн) 22-бандга қуйидаги мазмундаги иккинчи ва учинчи хатбошилари қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Сотувчи томонидан форвард шартномаси бўйича маҳсулот бир ойдан кам бўлмаган муддатда етказиб берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда сотувчи томонидан маҳсулотни тўлиқ юклаб жўнатишда расмийлаштирилган ҳисобварақ ва (ёки) юк хатининг санаси шартнома тузилган кундан бошлаб бир ойдан кам бўлмаслиги шарт».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishо) 30-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«30. Биржа нархларининг ўтган савдоларга нисбатан кескин ошиши, талаб ёки таклифнинг жиддий номутаносиблиги кузатилган тақдирда, монополияга қарши курашиш органи нархларнинг ошиш сабабларини ва манипуляция аломатлари мавжудлигини ўрганади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishп) қуйидаги мазмундаги 311-банд қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«311. Биржа иштирокчилари қуйидаги қасддан қилинган ҳар қандай ҳаракатлари манипуляция деб ҳисобланади ва уларни амалга ошириш тақиқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржада сотилаётган юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотнинг нархига, талабига, таклифига ва уни етказиб бериш шартларига сунъий равишда таъсир этиш, шу жумладан, олдиндан келишиш ва тил бириктиришлар орқали асоссиз фойда олиш, муайян иштирокчиларга савдоларда қатнашиш учун имтиёзли шарт-шароитлар яратиб бериш, шунингдек, ахборотдан фойдаланиш орқали бошқа иштирокчиларга маҳсулотни сотиб олиш имкониятини чеклаш, биржа нархларининг кескин кўтарилиши, қатъий белгиланиши ёки бир даражада ушлаб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИнтернет, ОАВ ва бошқа коммуникация каналларида, шу жумладан ижтимоий тармоқлар ва мессенжерларда ёлғон маълумотлар тарқатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа шартномаси бўйича йирик, яъни барча харидорларга савдоларда тенг қатнашиш имкониятини чеклайдиган лотлар белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир хил маҳсулотлар сотувчилари томонидан белгиланган шартлардан сезиларли даражада фарқ қиладиган асоссиз тўлов ва етказиб бериш муддатлари ҳамда алоҳида шартлар киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа расмий веб-сайтига савдога қўйиш жадвалларини жойлаштирмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа шартномаларида иштирокчилар сонини чегараловчи алоҳида шартларни кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳсулотларни савдога қўйиш жадвалларида уларнинг ҳажмларини форвард ва спот шартномалари бўйича асоссиз равишда номувофиқ қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфорвард шартномаси бўйича маҳсулотни бир ойдан кам бўлган муддатда юклаб жўнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдога қўйиш жадвалларида белгиланган ҳажмлардан кам миқдорда маҳсулотларни савдога қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдо жараёнида муайян биржа иштирокчиси томонидан бошқа иштирокчилар нарх таклифига нисбатан ноодатий равишда тафовути йирик бўлган нарх таклифини бериш ва бунинг натижасида савдолар тугагунга қадар буюртмани ўчириш ёки тузилган битимни асоссиз равишда жаримани тўламаган ҳолда бекор қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳсулотларни савдога қўйиш жадвалларига нисбатан номувофиқ қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқонунчилик ҳужжатларига асосан нархлари тартибга солинадиган маҳсулотларнинг бошланғич нархлари шакллантиришда белгиланган тартибларга риоя қилмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошланғич нархларни белгилашда монопол юқори нарх қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа шартномаси бўйича бекор қилинган муайян харидор иштирокидаги битим нархининг ушбу биржа шартномаси бўйича айнан ўша харидор иштирокида кейинги икки амалга ошган савдодаги битимларининг минимал нархларидан пастлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотларнинг биржа савдосида сотилмай қолган қисмини тўғридан-тўғри шартномалар асосида сотиш орқали маҳсулотларни савдоларга қўйиш ҳажмларини қисқартириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотларни тегишли жадвалларда назарда тутилган муддатларда ва ҳажмларда савдога қўймаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни тўғридан-тўғри шартномалар бўйича сотиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳсулотларни муқобил транспорт турида юклаб жўнатиш имконияти бўла туриб, асоссиз равишда муайян транспорт тури орқали юклаб жўнатиш кўзда тутилган шартномалар бўйича қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржада тузилган битим ва шартномаларни асоссиз ёки мунтазам равишда жарималар қўлланмасдан бекор қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳсулотни юклаб жўнатиш навбати бўйича кетма-кетликка амал қилмаслик.»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishр) 32-банддаги «ўрганиш натижалари бўйича нархлар» сўзлари «ўрганиш натижалари бўйича манипуляция ва нархларни» сўзлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishс) қуйидаги мазмундаги 321-банд қўшилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«321. Биржа савдоларидан четлатилган ҳажмларда маҳсулотларни тўғридан-тўғри шартномалар бўйича, шу жумладан, экспортга сотиш ҳолатлари аниқланганда, тўғридан-тўғри шартномалар бўйича сотилган ҳажмни сотиш нархи билан биржа савдоларининг бошланғич нархи, олдин биржа савдоларида сотилмаган ҳолларда эса бир хил турдаги маҳсулот бўйича ўртача ҳисобланган биржа котировкалари (нарх) ўртасидаги тафовутга кўпайтириш орқали ҳисобланган маблағлар олиб қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаҳсулотларни тегишли жадвалларда назарда тутилган муддатлар ва ҳажмларда қўйилмаган тақдирда сотувчидан маҳсулотни биржа савдосига қўйишнинг охирги санасида шаклланган биржа нархи билан унинг иштирокидаги олдинги савдолар биржа нархи ўртасидаги тафовут, сотувчи томонидан савдоларга қўйилмаган товарнинг ҳажмига кўпайтирилган маблағлар олиб қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚуйидагилар биржа савдоларига доир монополияга қарши талабларни бузилиши деб ҳисобланади ва қонунчиликда белгиланган тартибда чоралар кўрилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсотувчилар томонидан маҳсулотларни биржа савдоларига қўйиш жадвалларини белгиланган муддатда биржанинг расмий веб-сайтига жойлаштирмаслик, шунингдек, монополияга қарши курашиш органига тақдим этмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа савдоларига қўйиладиган ва сотилмай қолган маҳсулотлар ҳажмлари, бекор қилинган битимлар ҳажмлари, харидор томонидан танланмаган ёки амалга оширилган битимлар бўйича сотувчи томонидан етказиб берилмаган ҳажмлар сотувчининг ўзи томонидан кейинги биржа савдоларига такроран қўйилмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиржа савдоларига қўйилиши лозим бўлган, сотувчилар томонидан ички бозорда тўғридан-тўғри шартномалар орқали реализация қилинадиган маҳсулот сотувчилар томонидан мажбурий тартибда товар-хом ашё биржаларида ҳисобга қўйилмаслиги ва ушбу маълумотлар тегишинча шартнома тузилган ва мажбуриятлар бажарилган вақтдан бошлаб уч кун муддатда биржанинг расмий веб-сайтида жойлаштирилмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфорвард шартномалари бўйича маҳсулотларни бир ойдан кам бўлган муддатда юклаб жўнатилиши ҳамда маҳсулот юклаб жўнатиш навбати бўйича кетма-кетликка амал қилмаслик ҳолатлари аниқланганда тузилган форвард битимларни ҳақиқий эмас деб топиш учун асос бўлади ва сотувчига нисбатан қонунчиликда белгиланган тартибда чора кўрилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур банднинг биринчи ва иккинчи қисмида кўрсатилган маблағлар Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги бюджетдан ташқари Рақобатни ривожлантиришга кўмаклашиш жамғармасига олиб қўйилади»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishт) Низомга 1-иловада:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНизомнинг номидаги «ва» сўзи «ва (ёки)» сўзлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тадбирлар» устунида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-позициядаги «юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулот» сўзлари «юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулот» сўзлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-позициядаги «Моддий баланслар ва прогнозлар асосида» сўзларидан кейин «ҳамда ишлаб чиқариш ҳажмларидан келиб чиқиб» сўзлари қўшилсин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2021 й., 09/21/777/1199-сон; 10.06.2026 й., 06/26/108/0579-сон)