1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.27.00.00 Валютани тартибга солиш ва валютани назорат қилиш / 07.27.10.00 Валюта операциялари бўйича ҳисобот;
2.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.29.00.00 Бухгалтерия ҳисоби. Молиявий ҳисобот / 07.29.04.00 Пул маблағлари, валюта, паст баҳоли ва тез емирилувчи предметларнинг ҳисоби]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирИнинг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (4-сонли БҲС) «Валюта курси ўзгаришининг таъсири»ни тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2018 йил 14 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3100]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ шарҳи
Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2026 йил 31 мартдаги 352-сонли «Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (4-сонли БҲС) «Валюта курси ўзгаришининг таъсири»ни тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3823, 24.04.2026 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Бюджет кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ ва бюджет ҳисобини давлат секторида молиявий ҳисоботларнинг халқаро стандартлари билан мувофиқлаштириш мақсадида буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (4-сонли БҲС) «Валюта курси ўзгаришининг таъсири» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур буйруқ 2019 йил 1 январдан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазир Д. КУЧКАРОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2018 йил 13 ноябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2018 йил 13 ноябрдаги 142-сон буйруғига ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (4-сонли БҲС) «Валюта курси ўзгаришининг таъсири»
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (4-сонли БҲС) «Валюта курси ўзгаришининг таъсири» (бундан буён матнда Стандарт деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ иқтисодиёт ва молия органлари, ғазначилик хизмати бўлинмалари, давлат мақсадли ва бошқа жамғармалар ҳамда бюджет ташкилотларида (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) чет эл валютасида операцияларни юритишни норматив тартибга солинишини белгилайди.
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2023 йил 6 июлдаги 51-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3450, 31.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.08.2023 й., 10/23/3450/0546-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Стандарт бюджет ҳисобининг бошқа стандартлари билан биргаликда қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Стандартда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чет эл валютаси — муомалада бўлган ҳамда хорижий давлатда қонуний тўлов воситаси ҳисобланган банкнотлар, хазина билетлари ва тангалар кўринишидаги чет эл пул белгилари, шунингдек ҳисобварақларда ва омонатларда бўлган хорижий давлатларнинг пул бирликларидаги ҳамда халқаро пул ёки ҳисоб-китоб бирликларидаги маблағлардир;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чет эл валютасидаги операциялар — бюджет ҳисобида чет эл валютасида амалга оширилиши ёки ҳисоб-китоб қилиниши белгиланган операциялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чет эл валютасида операция амалга оширилган сана — ташкилотларда чет эл валютасидаги операция натижасида қонунчилик ҳужжатларига ёки шартномага мувофиқ актив ва мажбуриятларни бухгалтерия ҳисобида акс эттириладиган сана;
(1-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
курс фарқи — миллий валютага нисбатан чет эл валютаси курсининг ўзгариши муносабати билан чет эл валютасида амалга оширилган операцияларда вужудга келадиган (ижобий, салбий) фарқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
расмий курс — валюта операциялари бўйича бухгалтерия ва статистика ҳисоботи учун Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан белгиланган миллий валютанинг чет эл валютасига нисбатан курси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Стандартнинг мақсади чет эл валютасида ифодаланган актив ва мажбуриятларни бухгалтерия ҳисобида акс эттириш ҳамда унинг маълумотларини молиявий ҳисоботларда очиб бериш тартибини белгилаш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Стандартнинг қўлланилиш соҳаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Стандарт Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ташкилотлар ва ташкилотнинг хориждаги таркибий бўлинмаларида чет эл валютасидаги операцияларни амалга ошириш учун татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ташкилотлар бюджет ҳисобини миллий валюта — сўмда юритади ва молиявий ҳисоботларни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ўзбекистон Республикасининг хорижий давлатлардаги бюджет ташкилотлари бюджет ҳисобини миллий валюта — сўмда ва хорижий валютада юритади, молиявий ҳисоботларни эса миллий валюта — сўмда тақдим этишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Бухгалтерия ҳисобида чет эл валютасидаги операцияларни акс эттириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Чет эл валютасидаги операциялар бюджет ҳисобида содир этилган вақтда тўлов кунидаги расмий курси бўйича миллий валютада акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Қуйидагилар ташкилотларнинг чет эл валютасидаги операциялари бўлиб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) активлар, ишлар, хизматларни чет эл валютасида харид қилиш ёки сотиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) чет эл валютасида тўланиши ёки олиниши белгиланган кредитлар ёки қарзлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) чет эл валютасидаги мажбуриятларни қабул қилиш ёки мажбуриятларни қоплаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) чет эл валютасида ифодаланган активларни ҳисобдан чиқариш ёки қабул қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Бюджет ҳисобида чет эл валютасида ифодаланган актив ва мажбуриятларнинг қийматини ҳисоботларда акс эттириш учун сўмда қайта ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Бюджет ҳисоби учун чет эл валютасида ифодаланган актив ва мажбуриятларни сўмда қайта ҳисоблаш чет эл валютасида операция содир этилган санадаги расмий курс бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чет эл валютасида айрим операцияларни амалга ошириш муддатлари Стандартнинг иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Курс фарқи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Чет эл валютаси курси қийматининг сўмга нисбатан кўтарилиш натижасида ижобий курс фарқи юзага келади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Чет эл валютаси курси қийматининг сўмга нисбатан пасайиш натижасида салбий курс фарқи юзага келади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Ташкилотларнинг чет эл валютасида ифодаланган актив ва мажбуриятлари ҳисобот даврининг сўнгги иш кунида чет эл валютасида операция амалга оширилган санадаги расмий курс бўйича қайта баҳолашни амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ҳисобот даврининг сўнгги иш кунида ташкилотлар ягона ва шахсий ғазна ҳисобварағи, кассаси ҳамда бошқа ҳисоб рақамлардаги чет эл валюта маблағларини, шунингдек чет эл валютасидаги молиявий активларнинг қийматини операция содир этилган вақтдаги расмий курс бўйича сўмда ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Қуйидаги чет эл валютасидаги актив ва мажбуриятлар бўйича курс фарқи аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ягона ва шахсий ғазна ҳисобварағида, кассада ҳамда бошқа ҳисоб рақамлардаги чет эл валюта маблағлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) чет эл валютасидаги пул эквивалентлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) грант лойиҳалари маблағлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) чет эл валютасида ифодаланган дебиторлик ва кредиторлик қарзлари, аккредитивлар, кредитлар, заёмлар ва лизинг мажбуриятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) чет эл валютасида қабул қилинган молиявий мажбуриятлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ташкилотларнинг чет эл валютасида харид қилинган асосий воситалар, номоддий активлар, ўрнатиладиган ускуналар, капитал қўйилмалар, товар-моддий захиралар бўйича курс фарқи аниқланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ташкилотлар чет эл валютасини қайта баҳолашда ижобий курс фарқини баланснинг молиявий натижалар бўлимидаги курс фарқидан фойда субсчётига, аксинча чет эл валютасини қайта баҳолашда салбий курс фарқи баланснинг молиявий натижалар бўлимидаги курс фарқидан зарар субсчётида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Ташкилотлар Бюджет ташкилотларида бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги йўриқнома (рўйхат рақами 2169, 2010 йил 22 декабрь) билан тасдиқланган 308-сон шаклдаги «Бош журнал китоби»нинг тегишли субсчётларида ҳосил бўлган курс фарқини (ижобий ва салбий) йил давомида жамғариб боради ҳамда йил охирида ташкилотнинг якуний молиявий натижаси ҳисобидан чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Ахборотни очиб бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Молиявий ҳисобот ва унга доир тушунтиришларда қуйидагилар очиб берилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) чет эл валютасидаги курс фарқидан кўрилган фойда ёки зарарлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҳисобот даври бошланиш ва сўнгги кунидаги расмий курслар ўртасидаги фарқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ташкилот молиявий натижаларида акс эттирилган курс фарқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) молиявий ҳисобот тузишда ҳисобот санасидаги расмий курси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чет эл валютасида айрим операцияларни амалга ошириш муддатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чет эл валютасидаги операциялар
Чет эл валютасидаги операция амалга оширилган сана
Чет эл валютасидаги шахсий ғазна ёки банкдаги ҳисобварақлари бўйича операциялар
Чет эл валютасидаги пул маблағларининг шахсий ғазна ёки банкдаги ҳисобварақларга келиб тушиш ёки уларни банк ҳисобварақларидаги ҳисобдан чиқариш санаси
Чет эл валютасидаги касса операциялари
Чет эл валютасини кассага кирим қилиш ёки уларни кассадан бериш санаси
Чет эл валютасидаги даромадлар
Чет эл валютасидаги даромадларни ҳисобга олиш санаси
Чет эл валютасидаги харажатлар
Чет эл валютасидаги харажатларни ҳисобга олиш санаси
Товар-моддий захиралари ва бошқа активларни баҳолаш
Товар-моддий захиралари ва бошқа активларнинг харид қилинганлигини тасдиқловчи бошланғич ҳисоб ҳужжатлари (товарнинг кузатув ҳужжатлари ёки божхона юк декларацияси) мавжуд бўлганда, уларни бухгалтерия ҳисобига қабул қилиш санаси
Ҳисобдорлар бўйича чет эл валютасидаги ходимларга қарзларни акс эттириш
Бўнак ҳисоботини тасдиқлаш санаси
Чет эл валютасидаги қарзларни сўндириш
Чет эл валютасидаги қарзларни тўлаш санаси
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 15.12.2018 й., 10/18/3100/2330-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 01.08.2023 й., 10/23/3450/0546-сон)