14.03.2025 yildagi 01/2-27-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 14.03.2025 yildagi 01/2-27-son
Kuchga kirish sanasi
11.04.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining Quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 11-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 342]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1998-yil 26-yanvardagi 9-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.04.04-97 “Polimer materiallardan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi hamda “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 14-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-27-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri B. KUDRATXODJAYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 6-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A. JUMANAZAROV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 6-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushma boshqaruv raisi v.b B. BOBOKULOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 6-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya- epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 3-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 14-martdagi 01/2-27-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) polimer materiallardan yasalgan tashqi va ichki suv taʼminoti hamda oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilishga oid boʻlgan talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQ talablari ichki yongʻinga qarshi suv taʼminoti va abraziv vositalarni (qum, kul, shlak va boshqalar) tashuvchi quvur oʻtkazgichlarni loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.03-24 “Oqova suvlarni chiqarib yuborish. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.14-22 “Uskunalar va quvur oʻtkazgichlarning issiqlik izolyatsiyasi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 3.01.02-23 “Qurilishda xavfsizlik texnikasi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 3.01.04-19 “Qurilishi tugallangan obyektlarni foydalanishga qabul qilish. Asosiy holatlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 2930-62 “Oʻlchov asboblari. Shriftlar va belgilar” (rasmiy manba: Pribori izmeritelnie. Shrifti i znaki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3634-2019 “Kuzatuv quduqlarining lyuklari va sel quduqlarining yomgʻir qabul qilgichlari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Lyuki smotrovix kolodsev i dojdepriyemniki livnestochnix kolodsev. Texnicheskiye usloviya.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8020-2016 “Kanalizatsiya, suv va gaz tarmoqlari quduqlari uchun beton va temir-beton konstruksiyalar” (rasmiy manba: Konstruksii betonnie i jelezobetonnie dlya kolodsev kanalizatsionnix, vodoprovodnix i gazoprovodnix setey);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 33366.1-2015 “Plastmassalar. Shartli belgilar va qisqartmalar. 1-qism. Asosiy polimerlar va ularning maxsus xususiyatlari” (rasmiy manba: Plastmassi. Uslovnie oboznacheniya i sokrasheniya. Chast 1. Osnovnie polimeri i ix spetsialnie xarakteristiki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST ISO/IEC 15420-2010 “Avtomatik identifikatsiya. Shtrixli kodlash. EAN/UPC shtrix kodi belgilarining spetsifikatsiyasi” (rasmiy manba: Avtomaticheskaya identifikatsiya. Kodirovaniye shtrixovoye. Spetsifikatsiya simvoliki shtrixovogo koda EAN/UPC);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz DSt ISO 161-1:2019 “Suyuq va gazsimon muhitlarni transportda tashish uchun termoplastiklardan quvurlar. Nominal tashqi diametrlar va nominal bosimlar. 1-qism. Metrik seriya”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz MSt ISO 175:2024 “Plastiklar. Suyuq kimyoviy moddalarga botirish taʼsirini aniqlash uchun sinov usullari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz DSt ISO 4427-2:2019 Plastmassa quvur oʻtkazgichli tizimlar. Suv taʼminoti uchun polietilen quvurlar va fitinglar. 2-qism. Quvurlar (rasmiy manba: Sistemi plastmassovix truboprovodov. Trubi polietilenovie i fitingi dlya vodosnabjeniya. Chast 2. Trubi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz DSt ISO 13272:2019 “Yer osti drenajlari va kanalizatsiya uchun plastmassa quvur oʻtkazgichlari. plastiklashtirilmagan polivinilxlorid, polipropilen, mineral modifikatorli polipropilen va polietilen. Yoʻl harakati zonalari va yer osti inshootlarida lyuklar va tekshirish kameralariga texnik talablar” (rasmiy manba: Plastmassovie truboprovodi dlya beznapornogo podzemnogo drenaja i kanalizatsii. Neplastifitsirovanniy polivinilxlorid, polipropilen, polipropilen s mineralnimi modifikatorami i polietilen. Texnicheskiye trebovaniya k lyukam i inspeksionnim kameram v zonax dvijeniya i podzemnix ustanovkax);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz MSt ISO 22088-1:2024 “Plastmassalar. Atrof-muhit taʼsiriga chidamliligini aniqlash (ESC).) (1 — 6 qismlar)”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz DSt EN 13598-2:2020 Bosimsiz yer osti drenajlari va kanalizatsiya uchun plastik quvurlar tizimlari. Plastiklashtirilmagan polivinilxlorid (PVC-U), polipropilen (PP) va poliyetilen (PE). Yoʻl va chuqur yer ostidagi kuzatuv quduqlari va kuzatuv quduqlarining texnik xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ISO 10012:2003 Oʻlchovlarni boshqarish tizimlari. Oʻlchov jarayonlari va oʻlchash uskunalariga qoʻyiladigan talablar (rasmiy manba: Measurement management systems — Requirements for measurement processes and measuring equipment).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maksimal ishchi bosimi (MOR) — doimiy foydalanishda quvur oʻtkazgichdagi muhitning yoʻl qoʻyiladigan maksimal bosimi, quvur oʻtkazgich elementlarining mexanik xususiyatlariga tegishli raqamli belgi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal bosim (PN) — doimiy foydalanishda quvur oʻtkazgichlar uchun minimal bosim mustahkamlik zaxirasi koeffitsiyenti, quvur oʻtkazgich elementlarining mexanik xususiyatlariga tegishli raqamli belgi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biriktiruvchi qism (fitinglar) — polimer quvurlarni yoki boshqa buyumlarni oʻzaro ulash uchun ishlatiladigan qism.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Polimer quvurlarning xizmat qilish muddati mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq quyidagicha boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq suv taʼminoti tizimlari uchun kamida 50 yil;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiq suv taʼminoti tizimlari uchun (75℃ dan yuqori boʻlmagan haroratda va 760 kPa (7,5 atm.) bosimda) kamida 25 yil.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Texnologik polimer quvurlarning xizmat qilish muddati tashiladigan muhitning kimyoviy tarkibiga, uning haroratiga, bosimiga bogʻliq holda loyihada belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Quvur va biriktiruvchi qismlar uchun ishlatiladigan polimer materiallarning fizik-mexanik xususiyatlari mazkur SHNQning 2-ilovasiga, kimyoviy chidamliligi esa 3-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Binolarning ichki suv taʼminoti tizimlarini loyihalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Sovuq va issiq suv taʼminoti tizimlari uchun quvur materiallari quvur oʻtkazgichlarning maqsadi va ish sharoitlarini, tashiladigan suvning haroratini, shuningdek quvurlarning xizmat qilish muddatini hisobga olgan holda, SHNQ 2.04.01-22 talablariga muvofiq tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Xoʻjalik-ichimlik suvi taʼminoti uchun moʻljallangan polimer quvurlar va biriktiruvchi qismlar “Ichimlik” soʻzi bilan tamgʻalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Quvurlar va biriktiruvchi qismlarning tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Sovuq suv quvur oʻtkazgichlari uchun quvurlar va ularni biriktiruvchi qismlari (shisha tolali plastikdan tashqari) turi quyidagi 1-jadvalga muvofiq minimal bosim bilan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvni tashuvchi plastik quvur oʻtkazgichlar uchun minimal bosim mustahkamlik zaxirasining minimal koeffitsiyentini hisobga olgan holda 20℃ haroratda suvdan hosil boʻladigan 10 Ra (bar)da ifodalangan doimiy maksimal ish bosimiga toʻgʻri keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Quvur turi

Minimal bosim (PN), Oʻz DSt ISO 161-1:2019 buyicha, MRa

Yengil — E

0,25

Oʻrtacha-yengil — OʻYE

0.4

Oʻrtacha — Oʻ

0,6

Ogʻir — O

1.0

Juda ogʻir — JO

1.6
2.0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Shisha tolali plastikdan ishlab chiqarilgan bosimga chidamli quvurlarni minimal bosim boʻyicha quyidagi uch turga boʻlinadi: 0,6 MRa; 1,6 MRa; 2,5 MRa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ekstruziya usuli bilan ishlab chiqarilgan quvurlarning minimal diametri sifatida ularning tashqi diametri qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Oʻrash usuli bilan ishlab chiqarilgan quvurlar uchun (masalan, shisha tolali va bazaltli plastmassa) minimal diametr sifatida ularning ichki diametri qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Ichki issiq suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlari uchun ishlatiladigan bosimga chidamli polimer quvurlar va ularning ulanish qismlari 75℃ haroratidagi suvning doimiy taʼsir qilish sharoitlari uchun hamda 25 yildan kam boʻlmagan foydalanish muddatiga moʻljallangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Bosimga chidamli quvurlarni “SDR” koʻrsatkichi va “S” seriyasi boʻyicha ham tasniflashga yoʻl qoʻyiladi. Mazkur koʻrsatkichlarning tasnifi ushbu SHNQning 2-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Quvurlarni ulash turlari va usullari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Binolarning ichki suv taʼminoti tizimlari uchun moʻljallangan bosimga chidamli quvurlar polimer materialning turiga qarab quyidagicha ulanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
karnaysimon uchiga payvandlash yoʻli bilan — polietilen, polipropilen, polibuten va shu kabi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
karnaysimon uchiga yelim bilan — polivinilxlorid, shisha tolali, bazalt tolali plastmassa va shu kabi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ajraladigan va ajralmaydigan biriktiruvchi qismlar yordamida mexanik ravishda — metall-polimer, oʻzaro bogʻlangan polietilen va shu kabi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Plastik quvurlar, biriktiruvchi qismlar va armaturalarning ulanish usullari va ularning joylashuvi loyihada, quyidagilardan kelib chiqib belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichning maqsadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
materialning xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlar, biriktiruvchi qismlar va armaturalarning turi, nomenklaturasi va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashiladigan suvning ishchi bosimi va harorati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashiladigan moddaning turi va xossalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichning xizmat muddati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichni yotqizish usuli va qurilish-montaj ishlarini bajarish sharoitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atrof-muhit harorati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rejalashtirish yechimlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Quvur oʻtkazgichlarni ulash usullari ularning loyihada belgilangan xizmat muddatining butun davrida germetikligini va mustahkamligini taʼminlash shartlaridan, montaj qilish texnologiyasidan hamda ularni taʼmirlash imkoniyatidan kelib chiqib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Ajraladigan ulanishlar armaturalarni oʻrnatish va uskunalarni ulash joylarida hamda foydalanish davrida quvur oʻtkazgich elementlarini almashtirish imkoniyati taʼminlanadigan, ulanishlarni tekshirish va taʼmirlash uchun qulay joylarda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Bir-biriga yopishtirib yoki payvandlab ulab boʻlmaydigan, modifikatsiyalangan va kompozit polimer quvurlar mexanik ravishda ulanishi lozim. Bunday ulanishlarning konstruksiyalari va qoʻllanish texnologiyasi maʼlum bir polimer material uchun ishlab chiqaruvchining yoʻriqnomalarida belgilanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Metall biriktiruvchi qismlar korroziyaga chidamli materialdan ishlab chiqarilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Biriktirish qismlarining xizmat muddati quvurlarning xizmat muddatiga mos boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Quvur oʻtkazgichlarni yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlarining trassalari quvur materialining fizik (kimyoviy) va mexanik xususiyatlarini, biriktirish usullarini, shuningdek SHNQ 2.04.01-22 ni hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlash usulida quvurlarni montaj qilishda suv quvurlarini anʼanaviy yotqizish (halqali va boshi berk) sxemalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni birlashtirish qismlari yordamida ulashda quyidagilarni joylashtirgan holda kollektor bloklaridan foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tizimlarda suv oqimini toʻxtatish va boshqarish armaturalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichlarni ulash tugunlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv sarfi hisoblagichlarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Quvurlar yashirin usulda (shaxtalarda, shtrobalarda va shu kabilar) yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvni tarqatish armaturasiga yetkazib beradigan joylarda hamda ularning mexanik shikastlanishi istisno qilinadigan joylarda quvur oʻtkazgichlarni ochiq usulda yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yertoʻlaning shifti ostida quvurlar faqat mexanik shikastlanishdan himoyalangan hollarda yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Parallel ravishda gorizontal holatda yotqizilgan, plastik quvurlardan yasalgan suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlar oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlari ustida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlarini agressiv, zaharli va oʻtkir hidli suyuqliklarni tashuvchi quvurlar ustidan oʻtkazishning iloji boʻlmasa, bunday quvur oʻtkazgichlar faqat payvandlash yoki yelim bilan yopishtirish usulida loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Quvur oʻtkazgichlarni loyihalashda ularning kompensatsiyalanish qobiliyatidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, quvurlarni yotqizishda oqilona sxemani tanlash hamda harorat deformatsiyasi bir-biridan mustaqil ravishda sodir boʻladigan va quvur oʻtkazgichning kompensatsiyalovchi elementlari oʻzgarishlarni qabul qiladigan alohida qismlarga ajratuvchi qoʻzgʻalmas tayanchlarni toʻgʻri joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanchlarni quyidagicha joylashtirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur uzunligining harorat oʻzgarishida quvur oʻtkazgich elementlarining kompensatsiyalash qobiliyatini hisobga olgan holda, qoʻzgʻalmas tayanchlarni oʻrnatish joylarini belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning kompensatsiyalanish qobiliyatini hisoblash yoʻli bilan tekshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻzgʻaluvchan va qoʻzgʻalmas tayanchlar joylashuvini belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Harorat taʼsirida quvur uzunligining oʻzgarishi quvur oʻtkazgich elementlarining kompensatsiyalanish qobiliyatidan oshib ketganda, qoʻzgʻalmas tayanchlar orasida (oʻrtalikda) qoʻshimcha kompensatorlar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanchlarni oʻrnatishda quvurlarning oʻz oʻqiga nisbatan perpendikulyar tekislikda harakati hamda ularning sirtidan devorgacha boʻlgan masofa bilan cheklanganligini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Quvur oʻtkazgichlarga oʻrnatiladigan (suv oqimini toʻxtatish) armaturalari va metall fasonli qismlar armaturadan foydalanish chogʻida vujudga keladigan ogʻirlik va zoʻriqishlarning quvurlarga oʻtishini istisno qilish uchun qurilish konstruksiyalariga qoʻzgʻalmas ravishda mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korpusi polimer materialdan tayyorlangan, ishchi diametri 32 mm gacha boʻlgan (suv oqimini toʻxtatish) armaturalarni qurilish konstruksiyalariga mahkamlamasdan oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Polimer materialdan yasalgan quvur oʻtkazgichlar hamda poʻlatdan isitish va issiq suv taʼminoti quvurlari parallel ravishda yotqizilganda ularning orasidagi masofa 100 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer materialdan yasalgan quvur oʻtkazgichlar hamda poʻlatdan isitish va issiq suv taʼminoti quvurlari oʻzaro kesishganda ularning orasidagi masofa 50 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Bunda, plastik quvurlar isitish va issiq suv taʼminoti quvurlari ostidan oʻtishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Plastik quvurlar joʻyaklar va shtrobalarda yashirin yotqizilganda deformatsiyalarni quvur elementlariga mexanik shikast yetkazmasdan kompensatsiyalash imkoniyati taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Quvur oʻtkazgichlarning flanetsli ulanishlarini yigʻishda flanetslarning qiyshayishlarini bartaraf etish uchun boltlarni notekis taranglash hamda flanetslar orasidagi boʻshliqlarni bartaraf etish uchun ponasimon qistirmalar va shaybalardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Polimer quvur oʻtkazgichlar yashirin yotqizilganda, joʻyaklar va shtrobalarning ichki yuzasida qattiq va oʻtkir boʻrtiklar boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Rezbali ulanishlarni yigʻishda metall hamda plastik quvurlar va qismlar bir oʻqda boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Detallarning rezbalari yuzasi silliq, toza va burmalarsiz boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Quvur oʻtkazgichlarning gidravlikasini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Isteʼmol joyiga suvni yetkazib berish uchun zarur boʻlgan Ntr bosimi miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ntr = ∑itl + ∑hm.s + hgeom + hsv , (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
itt, ℃, suv haroratida bosimning solishtirma yoʻqotilishi (quvur uzunligi birligiga bosimning yoʻqotilishi), m/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — quvur oʻtkazgich uchastkasi uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hm.s — ulanish boʻgʻinlarida va mahalliy qarshiliklarda bosimning yoʻqotilishi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hgeom — geometrik balandlik (hisoblanayotgan quvur oʻtkazgich uchastkasining eng yuqori nuqtasi), m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hsv — quvur oʻtkazgichdan chiqish joyidagi erkin bosim, m (sanitariya-texnika uskunalari uchun SHNQ 2.04.01-22 ga muvofiq olinadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∑hm.s ni ∑itl ning 20 — 30 foizga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Ulanish boʻgʻinlarida gidravlik qarshilikni hisobga olmagan holda quvur oʻtkazgich uzunligi birligida bosim yoʻqotilishi (it) quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
λ — quvur oʻtkazgich uzunligi boʻylab gidravlik qarshilik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — suvning oʻrtacha harakat tezligi, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g — erkin tushish tezlanishi, m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — quvur oʻtkazgichning hisobiy (ichki) diametri, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidravlik qarshilik koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — suv oqimi rejimlarining oʻxshashlik soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ref — Reynoldsning haqiqiy soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ke — ekvivalent gʻadir-budirlik koeffitsiyenti, m, alohida normativlar bilan belgilanadi, lekin kamida 0,00001 m deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv oqimi rejimlarining oʻxshashlik soni b quyidagi formula bilan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(b > 2 boʻlganda b = 2 deb olinishi kerak). Reynoldsning haqiqiy soni Ref quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ν — suvning kinematik yopishqoqlik koeffitsiyenti, m2/s.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvning turbulent harakati paytidagi gidravlik qarshiligining kvadratik mintaqasi boshlanishiga mos keladigan Reynolds soni quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Yuqorida keltirilgan formulalar boʻyicha taxminiy hisob-kitoblar uchun ushbu SHNQning 4-ilovasida keltirilgan nomogrammalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQning 4-ilovasida keltirilgan 13- va 14-rasmlardagi nomogrammalar yordamida harorati 10℃ boʻlgan suvni tashishda ishqalanish tufayli bosimning solishtirma yoʻqotilishi aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQning 4-ilovasida keltirilgan 15 va 16-rasmlardagi nomogrammalar yordamida suv harorati 10℃ dan farq qilganda, 1000i10 qiymatiga qoʻllaniladigan kt tuzatish koeffitsiyenti aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Tayanchlar va mahkamlagichlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Qurilish konstruksiyalari orqali oʻtadigan joylarda polimer quvurlar gʻilof (gilza)larda oʻtkazilishi kerak (ushbu SHNQning 1-rasmi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻilof (gilza) uzunligi u kesib oʻtayotgan qurilish konstruksiyasi qalinligidan oshiqroq, pol sathidan esa 20 mm ga koʻtarilib turishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni ulash boʻgʻinlari gʻilof (gilza)larning ichida joylashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Quvurlarni qurilish konstruksiyalari orqali oʻtkazish misollari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Polimer quvur oʻtkazgichlar uchun quyidagicha tayanchlar qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ularning oʻqlari boʻylab yoʻnalishda harakatlanishini taʼminlaydigan — qoʻzgʻaluvchan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ularning oʻqlari boʻylab yoʻnalishda harakatlanishiga yoʻl qoʻymaydigan — qoʻzgʻalmas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Quvurlarda qoʻzgʻalmas tayanchlar quvur tanasiga payvandlangan yoki yopishtirilgan (quvur materialiga qarab) tirgak halqalari — diametri 160 mm gacha boʻlgan quvurlar uchun muftalar, diametri 160 mm dan ortiq boʻlgan quvurlar uchun segmentlar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichni tayanchga quvurni siqish yoʻli bilan mahkamlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻzgʻaluvchan tayanchlar sifatida ichki diametri montaj qilinadigan quvur oʻtkazgichning tashqi diametridan 1 — 3 mm ga (yotqizish va issiqlikdan kengayishini hisobga olgan holda) kattaroq boʻlgan metall yoki polimer materialdan osma tayanchlar yoki qisqich (xomut)lar qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgich va metall qisqich oʻrtasida yumshoq materialdan qistirma qoʻyilishi kerak. Quvur oʻtkazgichni yotqizish joyi kengligi qisqich kengligidan kamida 2 mm ga kengroq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanchlarni joylashtirish misollari ushbu SHNQning 2-rasmida koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Qoʻzgʻalmas tayanchlar quvur oʻtkazgich uchastkalari uzunligi harorat oʻzgarishlarida ularning kompensatsiyalanish qobiliyatidan oshmaydigan masofada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Konstruktiv jihatlarga koʻra mahkamlash tayanchlarni hisoblangan masofada oʻrnatish imkoni boʻlmasa, quvur oʻtkazgichlarni tekis boʻlgan asosga yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Diametri 110 mm gacha boʻlgan quvur oʻtkazgichlarni tekis asosda, ajraladigan ulanishlar oʻrnatiladigan joylarda uzilishlarni hosil qilgan holda yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Sirpanuvchi (qoʻzgʻalanuvchan) va qoʻzgʻalmas tayanchlarni joylashtirish usullari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Gorizontal quvur oʻtkazgich vertikal holatga oʻtganda, gorizontal qismda burilishdan keyingi birinchi mahkamlash tayanchigacha boʻlgan masofa ushbu SHNQning 2-jadvaliga muvofiq joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Diametri 110 mm gacha boʻlgan quvur oʻtkazgichlar tekis asosga yotqizilganda, bunday masofa asosdan vertikal quvur oʻtkazgichgacha olinishi kerak. Bunda, asos oxiri va quvur oʻrtasida rezinali qistirma oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Quvur oʻtkazgichning tashqi diametri, mm

Polimer quvur oʻtkazgichning burilishidan gorizontal qismidagi birinchi mahkamlash tayanchigacha boʻlgan masofa, lk , mm

rnatish va foydalanish sharoitida quvur haroratining maksimal farqi, Dt, ℃

20

30

40

20

30

40

63

110

160

225

315

400

255

455

670

810

1135

1440

275

500

740

890

1245

1595

300

540

785

960

1350

1715

130

230

145

255

155

275

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Quvur oʻtkazgichlarning gorizontal uchastkalarini tekis asosga har 2 m da qisqichlar yordamida mahkamlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Quvur oʻtkazgichlarning burilish hamda uskunalar, jihozlar va flanetslarga ulanish joylarida mahkamlanmagan gorizontal uchastkasi uzunligi 0,5 m dan oshmasligi kerak (mazkur SHNQning 3-rasmi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Shtrobalar, qutilar, orayopma plitalari va devorlardagi teshiklar quvurlarning montaji va sinovlari tugaganidan soʻng berkitilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Bosimga chidamli quvur oʻtkazgichlarning gorizontal va vertikal qismlarida mahkamlagichlar orasidagi masofalar mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Quvurlarni shaxtalarda oʻtkazish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Quvur oʻtkazgichlarning issiqlikdan kengayishini kompensatsiyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Loyihalashda va montaj qilishda harorat taʼsirida polimer quvur oʻtkazgichlarning uzunligi sezilarli darajada oʻzgarishini hisobga olish va ularni kompensatsiyalash uchun tegishli choralarni koʻrish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Quvur oʻtkazgich uzunligining harorat oʻzgarishi Δl kattaligi quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — quvur materialining issiqda chiziqli kengayishi koeffitsiyenti, ℃ — 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔT — quvur oʻtkazgichning maksimal va minimal haroratlari oʻrtasidagi farq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — quvur oʻtkazgichning uzunligi, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Harorat oʻzgarishida harorat deformatsiyalarni kompensatsiyalashni hisobga olmagan holda, quvur oʻtkazgichda hosil boʻladigan boʻylama kuchlanishlar Nt, quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E0 — quvur materialining elastik moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — quvur devorining koʻndalang kesimi maydoni, m2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichning har qanday uzunligida har qaysi mahkamlangan qismida hosil boʻladigan harorat kuchlanishlar hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Burilma (otvod)lar, halqasimon, P-simon, silfonli kompensatorlar quvur oʻtkazgichlar uchun asosiy kompensatsiyalovchi elementlar hisoblanishi inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. 90° burchakli burilmaning kompensatsiyalash qobiliyati quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δld — quvur oʻtkazgichning, harorat taʼsiridan burilma yordamida kompensatsiyalanishi mumkin boʻlgan, maksimal yoʻl qoʻyilgan boʻylama siljishi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l1 — burilmaga tutash quvur oʻtkazgichning qoʻzgʻaluvchan tayanchga boʻlgan toʻgʻri uchastkasi uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — burilmaning bukish radiusi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — quvurning tashqi diametri, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[σ] — hisobiy mustahkamlik, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E0 — elastiklik moduli, MRa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bukilgan burilma (tirsak) va kompensatorning sxemalari 4-rasmda koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a burilma (tirsak); b – kompensator.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Egilgan burilma (tirsak) va kompensatorning sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Burilishlari boʻlmagan katta uzunlikdagi quvur oʻtkazgichlarning chiziqli kompensatsiyasini taʼminlash uchun ajralmaydigan ulanishlarga ega polimer quvur oʻtkazgichlarda P-simon yoki halqasimon kompensatorlar oʻrnatilishi koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tekis asosga yotqizilgan quvurlarning chiziqli choʻzilishi boʻylama egilish bilan kompensatsiyalanishi lozim. Bunda, tekis asos kengligi haroratning oʻzgarishi oqibatida quvur oʻtkazgichning egilishi imkonini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. P-simon kompensatorning kompensatsiyalash qobiliyati quyidagi formula bilan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δl — kompensator qabul qilishi mumkin boʻlgan harorat taʼsiridan quvur oʻtkazgichning yoʻl qoʻyilgan maksimal boʻylama harakati, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — kompensatorning chiqib turishi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — kompensator burilmasining egilish radiusi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — kompensatorning toʻgʻri uchastkasi uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — quvurning tashqi diametri, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[σ] — uzoq muddatli mustahkamlik sharoitidan yoʻl qoʻyilgan zoʻriqish, MPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Kompensator oʻqidan quvur oʻtkazgichning qoʻzgʻalmas tayanchni oʻrnatish oʻqigacha yoʻl qoʻyilgan maksimal masofa Lkom, sm, quyidagi formula boʻyicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Burilma oʻqidan qoʻzgʻaluvchan tayanchni oʻrnatish oʻqigacha boʻlgan masofa l (ushbu SHNQning 5-rasmi) quyidagiga teng qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
K — quyidagi formula boʻyicha quvurlarni polimer materiali mustahkamligi va elastik xususiyatlari bilan belgilanadigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ — quvur materialining hisobiy mustahkamligi, MRa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. P-simon, halqasimon va G-simoni kompensatorlar. Tayanchlarni joylashtirish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Qoʻshimcha burilishlar, tushishlar va koʻtarilishlarni kiritish orqali quvur oʻtkazgichlarning kompensatsiyalanish qobiliyati oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Tekis asosda “ilon izi” koʻrinishida yotqizilgan polimer quvurlarning boʻylama egilishi tufayli ulardagi harorat chiziqli choʻzilishi kompensatsiyasini taʼminlash mumkin. Bunda, asosning kengligi harorat oʻzgarishi natijasida quvur oʻtkazgichning erkin egilishi uchun imkon yaratilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Quvur oʻtkazgichlarni G, Z va P-simon elementlarining kompensatsiyalanish qobiliyatini oshirishda quvur oʻtkazgichni montaj qilish paytida “choʻzish” (oldindan zoʻriqtirish) usuli qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Quvurlarning issiqlik izolatsiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Polimer materiallardan issiq suv quvur oʻtkazgichlari (suv tarqatish jihozlariga ulanishdan tashqari) issiqlik izolyatsiyasiga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Quvur oʻtkazgichlarning issiqlik izolyatsiyasi SHNQ 2.04.14-22 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgich uchun materialning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti 0,05 W/(m.℃) dan oshmasligi, lekin issiqlik izolyatsiyasi qatlamining qalinligi 10 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Binolarning ichki oqova suvlarni chiqarib yuborish va yogʻin suvlarini oqizish quvurlarini loyihalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Binolarning ichki oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlari kamida 75℃ doimiy haroratdagi oqova suvlarni hamda qisqa vaqt ichida (kamida 1 min) kamida 90℃ haroratdagi oqova suvlarni tashishga moʻljallangan oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlaridan loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimini loyihalashda turli xildagi polimer quvurlar va biriktiruvchi qismlarning qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Yogʻin suvlarini oqizish uchun ichki quvurlar bino balandligi 10 m gacha boʻlganda bosimsiz quvurlardan, 10 m dan yuqori boʻlganda esa bosimga chidamli quvurlardan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Polimer materiallardan oqova suvlarni chiqarib yuborish va yogʻin suvlarini oqizish tik quvurlari yashirin usulda — shaxtalar, qutilar, joʻyaklar va shu kabilarda yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Binolarning yertoʻlalarida (ishlab chiqarish, ombor yoki xizmat xonalari uchun jihozlanmagan), chordoqlarida va sanitariya xonalarida oqova suvlarni chiqarib yuborish va yogʻin suvlarini oqizish quvurlarini ochiq holda yotqizilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlari yashirin yotqizilganda, ularda reviziyalar oʻrnatiladigan hamda tozalash joylarida lyuklar, eshikchalar, yechib olinadigan panellar, panjaralar va boshqalarni oʻrnatish orqali qulay yetib olish imkoni taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlari va biriktiruvchi qismlarining diametri tashqi diametri boʻyicha unifikatsiyalanishi lozim: 32, 40, 50, 75, 90, 110 va 160 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar va biriktiruvchi qismlarning devorlari qalinligi polimer material turiga bogʻliq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Quvurlarni ulash turlari va usullari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Binolarning ichki oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlari uchun quvurlar zichlashtiruvchi halqalar yordamida karnaysimon boʻgʻinlar orqali, PVX quvurlari esa qoʻshimcha ravishda yelimlash bilan ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Polimer quvur oʻtkazgichlarning choʻyan va poʻlat quvurlarga oʻtish yoki uskunalarga ulash joylarida flanetsli ulanishlar ishlatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Burilma quvur oʻtkazgichlar tik quvurlarga zichlashtiruvchi halqalar bilan karnaysimon uchlarga ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Silliq quvurlarni bir-biriga ulashda ikkita karnaysimon uchli muftalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, bunda muftalarni tayanchlarga mahkamlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Choʻyan detallarning silliq uchlari (traplar, voronkalar va shu kabi) polimer materiallardan quvurlarga zichlashtiruvchi halqalar yoki manjetalar yordamida biriktiruvchi karnaysimon quvurlar orqali ulanishi kerak. Bunda, ishchi sirtlarida burma yoki gʻovaklari boʻlmagan choʻyan detallardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Polimer materiallardan oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlarining silliq uchlari bir xil diametrli choʻyandan oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurining karnaysimon uchiga maxsus zichlashtiruvchi halqalar yoki manjetalar yordamida ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Quvurlarni yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurlari kommunikatsiya shaxtalari, shtrobalar, kanallar yoki qutilarda yotqizilganda ularga yetib olishni (kirishni) taʼminlaydigan oʻrab turuvchi konstruksiyalar SHNQ 2.04.01-22 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Tik quvurlarning orayopma plitalaridan oʻtish joylarini sementli qorishmalar bilan orayopmaning butun qalinligi boʻyicha yopishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni orayopma plitalaridan oʻtish joylari gidroizolyatsion material bilan boʻshliqsiz oʻralgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻp qavatli binolarda qavatlararo yongʻin tarqalishini oldini olish maqsadida polimer quvurlarning shiftlar orqali oʻtish joylarida yongʻin taʼsirida koʻpchib shishadigan yongʻindan himoyalovchi muftalar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Quvurlar qurilish konstruksiyalari yuzasiga jipslangan boʻlmasligi kerak. Quvurlar va qurilish konstruksiyalari orasidagi masofa kamida 20 mm boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Payvandlangan va yopishtirilgan ulanish boʻgʻinlaridan foydalanganda quvur oʻtkazgichlarning harorat choʻzilishini quvurlarni zichlashtiruvchi halqalar bilan oddiy yoki uzaytirilgan (kompensatsiyalovchi) karnaysimon uchlarga oʻrnatish orqali kompensatsiya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Sanitariya-texnika jihozlarini ulardan zoʻriqishlarni quvur oʻtkazgichlarga oʻtkazmagan holda, qurilish konstruksiyalariga qattiq va mustahkam mahkamlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Quvur oʻtkazgichlarning gidravlikasini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurining diametri ushbu quvurga ulangan sanitariya-texnika jihozlarini gidrotoʻsiq (zatvor)larining ishdan chiqishiga qarshi barqarorlik holatidan kelib chiqib, suv oqimining oʻtishini taʼminlash uchun hisoblanadi. Bunda, tik quvurda hosil boʻladigan havo bosimining pasayishi qiymati gidrotoʻsiqlarning minimal balandligidan katta boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha burilma oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlari hisoblangan oqova suv oqimi tezligida ular bosimsiz (erkin) oqim rejimida ishlashi uchun hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yogʻin suvlari uchun tik quvurlar va unga ulanishlar quvur balandligiga teng boʻlgan suv bosimida suv oʻtkazmaydigan (germetik) boʻlishi va tiqilib qolganda yoki toshib toʻlganda mustahkam boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Shamollatiladigan va shamollatilmaydigan oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurlarida havo bosimining yoʻl qoʻyilgan kamayish qiymati 0,9 hz dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hz — oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvuriga ulangan sanitariya-texnika jihozlarining eng kichik gidrotoʻsigʻining balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Shamollatiladigan oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurida havo bosimi pasayishi qiymati quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δp — tik quvurdagi havo bosimi pasayishi qiymati, mm suv. ustuni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qs — oqova suvlarining hisobiy miqdori, ms;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α0 — har qavatdagi burilmalarning tik quvurga ulanish burchagi, grad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dst — tik quvurning (ichki) diametri, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dotv — qavatlardagi burilmalar diametri, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lst — tik quvurning ishchi balandligi, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90Dst > Lst da 90Dst = Lst deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Shamollatilmaydigan oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurida havo bosimi pasayishi qiymati quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vsm — suv-havo aralashmasining tezligi, m/s, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qv — yuqoridan pastga harakatlanayotgan oqova suvlarining oʻzi bilan tik quvurga tortib ketadigan havoning miqdori, m3/s, quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ω — tik quvurning koʻndalang kesimi maydoni, m2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90Dst > Lst da 90Dst = Lst deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Oʻzioqar quvur oʻtkazgichning nishabi quyidagi formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (18)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
λs — quvur oʻtkazgich (kanal)ning gidravlik qarshiligi koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — suyuqlik oqimining oʻrtacha tezligi, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g — erkin tushish tezlanishi, m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rs — oqimning gidravlik radiusi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bs — suyuqlikning turbulent oqimi rejimini tavsiflovchi oʻlchovsiz koʻrsatkich — oʻtish (bs < 2) yoki kvadratik (bs = 2). bs > 2 boʻlganda bs = 2 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — Ke ga bogʻliq boʻlgan empirik darajaning koʻrsatkichi,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (21)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Reynolds soni Rekv quyidagi formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Reynolds soni Ref quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (23)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ν — suyuqlikning kinematik yopishqoqligi koeffitsiyenti, m2/s. Maishiy oqova suvlari uchun ν = 1,49 • 10 — 6 m2/s ga teng deb olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgich toʻliq toʻldirilmaganda suyuqlik oqimining oʻrtacha tezligi Vn quyidagiga teng boʻladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vp — quvur oʻtkazgich toʻliq toʻldirilganda suyuqlik oqimining oʻrtacha tezligi, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rsn, Rsp — quvur oʻtkazgich qisman va toʻliq toʻldirilganda gidravlik radiuslar, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Suyuqlik oqimi (sarfi) qs ga quyidagiga teng boʻladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ω — quvur oʻtkazgichning maʼlum bir qismi toʻldirilganda suyuqlik oqimining jonli kesimi, m2, quyidagiga teng boʻladi: ω = Kωd2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hs/d, Rs, Rsn/Rsp, Kω qiymatlari quyidagi 3-jadvalga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Quvur oʻtkazgichning toʻldirilishi, hs/d

Gidravlik radiusning qiymati, Rs

Gidravlik radiuslarning nisbati, Rsn/Rsp

0,1

0,0635

0,2540

0,0409

0,2

0,1206

0,4824

0,1118

0,3

0,1709

0,6836

0,1982

0,4

0,2142

0,8568

0,2934

0,5

0,2500

1,0000

0,3927

0,6

0,2776

1,1104

0,4920

0,7

0,2962

1,1848

0,5872

0,8

0,3042

1,2168

0,6736

0,9

0,2980

1,1920

0,7445

1,0

0,2500

1,0000

0,7854

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Bosimsiz (oʻzioqar) quvur oʻtkazgich diametrini uning toʻldirilishi va oqova suyuqlik miqdoriga (oqimi sarfiga) qarab, ushbu SHNQning 6-ilovasida keltirilgan nomogramma boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Tayanchlar va mahkamlagichlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Oqova suvlarni chiqarib yuborish va yogʻin suvlari uchun tik quvurlar loyihada koʻrsatilgan joylarda quyidagi talablarga rioya qilgan holda mahkamlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlagichlar quvur oʻtkazgich uzaytirilganda hosil boʻladigan kuchlanishlarni kompensator sifatida foydalaniladigan ulanishlar tomon yoʻnaltirishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlagichlar quvur oʻtkazgichlarning karnaysimon uchlariga yaqin joyda oʻrnatilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlagichlar quvur oʻtkazgich qismlarining nishabini va bir oʻqdaligini taʼminlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchiga oʻrnatilgan mahkamlagichlar quvur oʻtkazgichning hisoblangan harorat choʻzilishini taʼminlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
diametri 50 mm gacha va 110 mm gacha boʻlgan, halqalar yordamida ulangan quvur oʻtkazgichlar uchun mahkamlagichlar orasidagi masofa quvur materialiga qarab olinishi, lekin 10D dan, vertikal quvurlar uchun — 20D dan oshmasligi kerak, bu yerda D — quvurning tashqi diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlagichlar biriktiruvchi qismlarga oʻrnatilganda quvurlarning harorat choʻzilishini kompensatsiyalash uchun masofa taʼminlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlagichni biriktiruvchi qismlarga oʻrnatish imkoni boʻlmasa, biriktiruvchi qismlar quvur choʻzilishini taʼminlaydigan masofada xomutlar bilan mahkamlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Quvur oʻtkazgichning vertikal qismlarida mahkamlagichlar karnaysimon uchlarning ostida, unitaz va traplarga ulash uchun qoʻllaniladigan quvurlarning ustida oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotoʻsiqlardan chiqadigan burilmalarda mahkamlagichlar oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Quvur oʻtkazgichlarni yotqizish va mahkamlagichlarni oʻrnatishdan avval sanitariya-texnika jihozlar, suvni chiqaruvchi voronkalar va oqova suvlarni qabul qiluvchi boshqa moslamalar qurilish konstruksiyalariga mahkam oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metalldan biriktiruvchi qismlar yuklamalarni quvurlarga oʻtkazishni istisno qiladigan mustaqil mahkamlagichlarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Quvur oʻtkazgichlarning flanetsli ulanishlarini yigʻishda flanetslarning qiyshayishlarini bartaraf etish uchun boltlarni notekis taranglash hamda flanetslar orasidagi boʻshliqlarni bartaraf etish uchun ponasimon qistirmalar va shaybalardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Polimer quvur oʻtkazgichlar yashirin usulda yotqizilganda, joʻyak (kanal)larning ichki yuzasida qattiq va oʻtkir boʻrtmalar boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Rezbali ulanishlarni yigʻishda metall va plastmassa detallari bir oʻqda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Detallarning rezbalari sirti tekis, toza va burmalarsiz boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Tashqi suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlarini loyihalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Tashqi suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlari uchun polimer materiallardan ishlab chiqilgan bosimga chidamli quvurlarni tanlashda iqlim sharoitlari va texnik-iqtisodiy baholash natijalari hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Quvurlar hisoblash yoʻli bilan tanlanadi va tashqi suv taʼminoti uchun “C” (PN-6) va undan yuqori turdagi quvurlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Quvurlarni ulash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Polimer quvurlarni ulash uchun polimer biriktiruvchi qismlardan foydalanish lozim. Maxsus metall biriktiruvchi qismlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Diametri 110 mm gacha boʻlgan poliolefin quvurlarni ulash uchun payvandlash usulini qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PVX, shisha tolali va bazalt plastmassalardan quvurlarni profillangan rezinali halqalar bilan zichlashtirilgan karnaysimon uchlar (boʻgʻinlar)da yoki yelimlash usulida ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Polimer quvurlarni armatura va metall quvurlarga ulash uchun plastik boʻyinbogʻ (vtulka)lar va boʻsh metall flanets (gardish)lardan yoki ajralmaydigan plastik-metall ulanishlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Quvur oʻtkazgichlarni yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Suv quvuri trassasi SHNQ 2.04.02-19 ga muvofiq, yotqizish usulini (tuproqda, kollektorlarda, oʻtmaydigan kanallarda, rekonstruksiya qilingan quvurlarda) hisobga olgan holda, mahalliy sharoit va texnik-iqtisodiy hisob-kitob natijalaridan kelib chiqib belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Yangi quriladigan quvur oʻtkazgichlarni tuproqda yotqizilishiga ustuvorlik berish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Quvurni minimal radiusda r egish hisobiga trassani burish imkoniyatidan foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E0 — polimerning choʻzilishdagi elastiklik moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — quvurlarning tashqi diametri, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ — choʻzilishdagi quvur materiali uchun hisobiy mustahkamlik (oquvchanlik chegarasi), MRa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Quvur trassasi burilishini zichlashtiruvchi halqalar bilan karnaysimon uchlarga ulangan quvurlarning oʻqlarini bir-biriga nisbatan 2° gacha burchak ostida ogʻdirish hisobiga amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Polimer suv quvurining minimal yotqizish chuqurligi quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning pastki siritgacha — nolga teng harorat yer qaʼriga kirib boradigan hisobiy chuqurligidan 0,5 m ga koʻproq (SHNQ 2.04.02-19 ga muvofiq);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning yuqori sirtigacha — qurilish maydonchasida tuproqning muzlash chuqurligidan 0,5 m ga koʻproq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transportning harakati jadal boʻlgan joylarda yotqiziladigan quvurning yuqori qismigacha minimal chuqurlik kamida 1 m, transport harakati kam boʻlgan joylarda esa kamida 0,7 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Transport vositasidan yuk tushmaydigan joylarda quvur mustahkamligi taʼminlanganda suv tarmoqlarining minimal chuqurligi kamida 1,0 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Suv tarmogʻining boshqa kommunikatsiya tarmoqlari hamda avtomobil va temir yoʻllari bilan kesishmalari SHNQ 2.04.02-19 ga muvofiq gʻilof (futlyar)larda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻilofning kesishgan inshootdan tashqariga chiqadigan uchlari uzunligi kamida 1,5 m boʻlishi kerak. Gʻilofning ichki diametri quvurning tashqi diametridan 200 mm kattaroq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Polimer quvurli suv tarmoqlari oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlari bilan (vertikallik boʻyicha) 0,4 m dan kam masofada kesishganda gʻiloflarda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻilofning chetidan quvurlarning oʻzaro kesishmasigacha boʻlgan masofa har bir tarafiga — loyli tuproqlarda kamida 5 m, yirik toshli va qumli tuproqlarda esa 10 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Plastik quvurlarni boshqa materialli (poʻlat, choʻyan, asbest-sement va shu kabilar) quvurlar bilan ulanmalarini 4 — 6 mm qalinlikdagi elastik (rezina) qistirmalar bilan, ajraladigan biriktiruvchi qismlar (flanets) yordamida amalga oshirish lozim. Yerosti yotqizishda bunday ulanishlar quduqlarning ichida oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Geologik sharoitlardan kelib chiqib, korroziyadan himoyalash choralarini koʻrgan holda (masalan, ulanishni bitum-rezinali (sovuq) mastika bilan qoplash orqali), flanetsli ulanishlarni toʻgʻridan-toʻgʻri yerga yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Plastmassa quvur oʻtkazgichlar bino va inshootlar konstruksiyalari bilan kesishish joylarida (masalan, bino shifti, devori, poydevori yoki quduq devori) poʻlat yoki plastmassa gʻiloflari koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻiloflarning yongʻin-texnik koʻrsatkichlari ular kesib oʻtadigan konstruksiyalarning olovbardoshlilik va yongʻin xavfliligi chegaralardan past boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻilof va quvur oʻtkazgich orasidagi boʻshliq suv oʻtkazmaydigan elastik materiallar bilan toʻldirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Quvurlarni tunelarda (kommunikatsiya kollektorlarida) yotqizilishi SHNQ 2.04.02-19 ga muvofiq bajarilishi kerak. Bunda, elektr sim va kabellari polimer quvur oʻtkazgichlar ustida yotqizilishi va konstruktiv jihatdan ajratilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Armaturani quduq, tonnel yoki kanalning devoriga yoki tubiga mahkamlash anker boltlari va xomutlar yordamida yoki betonlash yoʻli bilan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Quvur oʻtkazgichlarning mustahkamligini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Quvur oʻtkazgichlarning mustahkamligi mazkur SHNQning 7-ilovasi boʻyicha hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Quvur oʻtkazgichlarning gidravlikasini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Tashqi suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlarning gidravlikasi ushbu SHNQning 4-bobi 5-paragrafida keltirilgan usuldan foydalanib hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Quvurlarning harorat choʻzilishini kompensatsiyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Yer ostida yotqiziladigan, zichlashtiruvchi halqalar bilan karnaysimon uchlarga ulanadigan sovuq suv quvurlarida harorat choʻzilishlari karnaysimon uchlari yordamida kompensatsiyalashni taʼminlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Tuproqning quvurni siqib qolish xususiyatini inobatga olib, payvandlangan yoki boshqa ajralmaydigan ulanishlari boʻlgan, yer ostiga yotqiziladigan suv quvurlarda maxsus kompensatsiya choralarini amalga oshirish talab qilinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Suv quvurlari kanallarda yotqizilganda ushbu SHNQning 4-bobi 7-paragrafiga muvofiq quvur choʻzilishini kompensatsiyalash boʻyicha hisoblar amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Kanallarga yoki tonnellarga, shuningdek yer yuzasiga yoki yer ustidagi tayanchlarga yotqiziladigan, ajralmaydigan ulanishga ega quvurlar uchun chiziqli choʻzilish kompensatsiyasi ushbu SHNQning 4-bobi 7-paragrafida nazarda tutilgan mahkamlagichlar va maxsus kompensatsiyalovchi elementlarni joylashtirish yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Ajralmaydigan ulanishlari boʻlgan polimer quvurlar gorizontal holatda yotqizilganda, shuningdek ularni kanal yoki tonnellarda yotqizilganda tayanchlar orasidagi masofalar mazkur SHNQning 5-ilovasida keltirilgan 11-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarning rezinali halqalar bilan zichlashtirilgan karnaysimon uchlarga ulangan boʻgʻinlar tayanchlarda joylashgan boʻlsa, mahkamlagichlar orasidagi masofalar mazkur SHNQning 5-ilovasida keltirilgan 12-jadvali boʻyicha, ulangan boʻgʻinlar tayanchlar orasida joylashganda esa ushbu jadvalda keltirilgan masofalar 30 foizga kamaytirib olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E, OʻYE va Oʻ turdagi PVX quvurlar uchun tayanchlar orasidagi masofalar mos ravishda OʻYE, Oʻ va O turdagi PVP va PP quvurlari bilan bir xil qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Polimer quvurlarni ajralmaydigan ulanishlar bilan vertikal holatda yotqizishda mahkamlagichlar orasidagi masofalar mazkur SHNQning 5-ilovasidagi 5.2-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Tashqi oqova suvlarni chiqarib yuborish, yogʻin suvlarini oqizish va drenaj quvurlarini loyihalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Tashqi oqova suvlarni chiqarib yuborish, yogʻin suvlarini oqizish va drenaj quvurlari SHNQ 2.04.03-24 ga muvofiq loyihalashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Tashqi oqova suvlarni chiqarib yuborish, yogʻin suvlarini oqizish va drenajlar uchun quvurlarni tanlashda oqova suvlarining tarkibi va ishchi harorati, shuningdek gidravlik va mustahkamlik boʻyicha hisob-kitoblar inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarida ushbu maqsadlar uchun maxsus moʻljallangan quvurlardan foydalanish lozim. Bosimli quvurlar hisob-kitoblar bilan asoslangan holda qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Quvurlarning tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Bosimsiz oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlar uchun silliq quvurlar tashqi diametr boʻyicha unifikatsiyalanadi, bundan shisha va bazalt tolali plastmassa quvurlar mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar ularning qobigʻi halqasi qattiqligiga qarab “qattiq boʻlmagan”, “yarim qattiq” va “qattiq” sinflariga boʻlinadi. Quvurlarning sinflari ushbu SHNQning 2-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Quvurlarning ulanishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlarida ham ajraladigan, ham ajralmaydigan ulanishlarni koʻzda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Ajraladigan ulanishlar sifatida turli xildagi profillangan halqalar bilan zichlashtirilgan karnaysimon uchlar (boʻgʻinlar)dan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Quvurlarni ulash usullari ushbu SHNQning 4-bobidagi 3-paragrafiga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Bosimli oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazichlarida asosan ajralmaydigan ulanishlardan (bir-biriga yopishtirish yoki payvandlash) foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Bosimli oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazichlarida ajraladigan ulanishlar (flanets, mufta va shu kabi), qoida tariqasida quvurlarni uskuna va jihozlarga ulash joylarida ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Quvur oʻtkazgichlarni yotqizish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Tashqi oqova suvlarni chiqarib yuborish trassalari SHNQ 2.04.03-24 ni hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlari faqat toʻgʻri chiziqli va tekis yotqizilishi kerak. Quvur oʻtkazgichlarning diametri va yoʻnalishi faqat quduqlarda oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bosimli oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlari ushbu SHNQning 4-bobiga muvofiq loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Tashqi yuklarning taʼsiri ostida boʻlgan polimer quvurlar uchun tuproq qarshiligini inobatga olgan holda quvurlar kesimining deformatsiyasi (diametrning vertikal qisqarishi) hisoblab chiqilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarini yotqizishda polimer quvurlarni maksimal yotqizish chuqurligi SHNQ 2.04.03-24 ga muvofiq, “Oʻ” va “O” turdagi quvurlardan quriladigan suv taʼminoti tarmoqlari uchun esa SHNQ 2.04.02-24 ga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni kattaroq chuqurlikda yoki boshqa turdagi quvurlarni yotqizish zarur boʻlganda ularni mustahkamlikka hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Quvur oʻtkazgich mustahkamligini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Oʻzioqar quvur oʻtkazgichlar mustahkamligi mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Quvur oʻtkazgichlarning gidravlikasini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Yer ostida yotqiziladigan oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlari gidravlikasi ushbu SHNQning 4-bobidagi 5-paragrafida keltirilgan formulalar boʻyicha hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Quvurlarning harorat choʻzilishini kompensatsiyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Bosimli oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarida quvurlarning harorat choʻzilishini kompensatsiyalash zarurati, tuproqning quvurni siqib qolish xususiyatini hisobga olgan holda, ushbu SHNQning 4-bobidagi 7-paragrafga muvofiq hisoblash yoʻli bilan belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgich tuproq bilan siqib qolinganda quvur oʻtkazgichning choʻzilishi kamayadi. Bunday kamayish Δlum miqdori quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ft — tajriba usulida aniqlanadigan materialning tuproq bilan ishqalanish koeffitsiyenti, bunday maʼlumotlar boʻlmaganda bu koeffitsiyent 0,4 ga teng deb olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γ — tuproqning hajmiy ogʻirligi, N/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — quvur oʻtkazgichni yotqizish chuqurligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — quvur oʻtkazgich uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Esj — deformatsiya yoʻnalishida materialning elastiklik moduli, Ra;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s — quvur oʻtkazgich devori qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ku — tuproqning zichlanish koeffitsiyenti, transheyani toʻldirishda zichlanish darajasi 0,95 boʻlganda – 1, nazoratsiz zichlanish darajasida — 0,5 deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Oʻzioqar oqova suvlarini chiqarib yuborish uchun ishlatiladigan quvur oʻtkazgichlarda harorat oʻzgarishi natijasida yuzaga keladigan deformatsiyalar (shakl oʻzgarishi) quyidagi usullar yordamida kompensatsiya qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
halqalar bilan zichlashtirilgan karnaysimon uchlari (boʻgʻinlari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisman oqova suvlarni chiqarib yuborish quduqlarida, quduq devorlari orqali oʻtish joylarini tashkil etish va tarnovi (lotogi)ni toʻldirish (zichlashtirish) orqali.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlari uchun quduqlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Yogʻin suvlarini oqizish tizimlari uchun oqova suvlarni chiqarib yuborish, drenaj va suvlarni qabul qilish quduqlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (masalan, polimer materialdan (PE, PVX va shu kabilar), kombinatsiyalangan (temir-beton elementlar bilan birlashgan polimer materialdan ishlab chiqarilgan elementlar), temir-betonli va gʻishtli).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quduqlarning oʻlchamlari SHNQ 2.04.03-24 ga muvofiq olinishi lozim. Bunda, oʻlchamlar GOST 8020-2016 hamda Oʻz DSt EN 13598-2:2020 ga mos boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Polimer materialdan quduqlar temir-betondan himoyalash plitasi (GOST 8020-2016) va metall yoki kompozit plastmassalardan lyuk elementlari (GOST 3634-2019, Oʻz DSt ISO 13272:2019) bilan birgalikda ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Polimer materialdan quduqlarning tag plitalari polimer materialdan tarnov (lotok)lar va quvur oʻtkazgichlarni ulash uchun uchi chiqib turadigan quvurlarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Quvur oʻtkazgichlarni montaj qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Polimer quvur oʻtkazgichlarni qurishda qurilish sifati quyidagilar orqali taʼminlashi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlar, biriktiruvchi qismlar va armaturalarni texnik koʻrikdan oʻtkazish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻllaniladigan payvandlash qurilmalari va asbob-uskunalarni texnik koʻrikdan oʻtkazish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yigʻish sifati va payvandlash rejimlarini tizimli operatsion nazoratini amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlangan boʻgʻinlarning sifatini vizual nazorat qilish va ularning geometrik parametrlarini tekshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlangan va boshqa birikmalarni mexanik sinovdan oʻtkazish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Quvur oʻtkazgichlarni qurish jarayonlarini (operatsion) tekshirish quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash ishlarining toʻgʻri tayyorlanishini, quvurlar va fasonli biriktiruvchi qismlarning sirtlarini ifloslanishdan, namlikdan va boshqalardan tozalanganligini koʻrikdan oʻtkazish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash texnologiyasini nazorat qilish (qizdirgich harorati, qismlarni qizdirish davomiyligi va shu kabilar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Payvandlangan va birikish boʻgʻinlarining sifatini nazorat qilish, quvurlarning texnik koʻrikdan oʻtkazish ushbu bobning 2-paragrafiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Quvurlar, biriktiruvchi qismlar va armaturalarni texnik koʻrikdan oʻtkazish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Texnik koʻrikdan oʻtkazishda quyidagi amallar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qadoqlashning yaxlitligini tekshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlar va biriktiruvchi qismlarning tamgʻalarini texnik hujjatlarga muvofiqligini tekshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlar va biriktiruvchi qismlar sirtini, shuningdek biriktiruvchi qismlarning ichki sirtini koʻzdan kechirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning tashqi va ichki diametrlarini hamda devor qalinligini oʻlchash va loyiha hujjatlarida berilgan oʻlchamlar bilan taqqoslash. Oʻlchovlar kamida ikkita oʻzaro perpendikulyar diametrlar boʻylab amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Oʻlchov natijalari quvurlar va biriktiruvchi qismlari uchun texnik hujjatlarda koʻrsatilgan oʻlchamlarga mos boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar va biriktiruvchi qismlari uchlarining ruxsat etilgan ogʻishlardan yuqori ovallikka ega boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Texnologik nuqsonlar, standartlar va texnik shartlarda belgilanganidan yuqori ogʻishlarga ega boʻlgan quvurlarni va biriktiruvchi qismlarni montaj qilish uchun foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Polimer quvurlarni payvandlash va yopishtirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Polimer quvurlarni va biriktiruvchi qismlarni payvandlash ishlari kontaktli qizdirish uskunalari (uchma-uch, karnaysimon uchlar bilan) yoki qizdirish elementi ichiga oʻrnatib ketilgan biriktiruvchi qismlar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Tashqi diametri 50 mm dan va devor qalinligi 4 mm dan ortiq boʻlgan quvurlar va biriktiruvchi qismlarning oʻzaro ulanishlari payvandlash yoʻli bilan (ushbu SHNQning 6-rasmi), tashqi diametri 110 mm gacha boʻlgan va har qanday devor qalinligiga ega boʻlgan quvurlar esa karnaysimon uchlarda payvandlanishi lozim (ushbu SHNQning 7-va 8-rasmlari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlashda quvurlar va biriktiruvchi qismlar yetkazib berilgan partiyalariga qarab saralab olinishi kerak. Bir xil boʻlmagan polimer quvurlar va biriktiruvchi qismlarni oʻzaro payvandlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni uchma-uch payvandlashda ularning qirralari boʻyicha siljiganligining maksimal qiymati quvur devori qalinligining 10 foizidan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biriktiruvchi qismning karnaysimon uchining ichki diametri payvandlanadigan quvurning tashqi diametriga nisbatan kamroq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a payvandlash uskunasining qisqichlarida payvandlanadigan quvurlarning uchlarini markazlashtirish va mahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b quvur uchlariga mexanik ishlov berish (1);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v oraliq masofasi boʻyicha uchlarning bir-biriga mosligini va toʻgʻriligini tekshirish (c);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g qizdirilgan asbob bilan payvandlanadigan sirtlarni qizdirish va eritish (2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d payvand choki hosil boʻlgunga qadar boʻgʻinni jipslashtirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Quvurlarni yigʻish va kontaktli qizdirgich yordamida uchma-uch payvandlash jarayonining ketma-ketligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I quvur va qismlarni payvandlashga tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II quvur va qismlarni qizdirish va sovutish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III quvur va qismlarni ulash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 biriktiruvchi qismning karnaysimon uchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 quvurning uchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 cheklovchi qisqich (xomut);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 qizdiruvchi uskuna;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 payvand choki;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 material eritilgan joyi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Quvurlarni kontaktli payvandlash jarayonining ketma-ketligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Quvur va biriktiruvchi qismlar uchma-uch payvandlanganda ularni bevosita qizdirishdan oldin payvandlanadigan sirtlar iflosliklardan va oksidlangan qoplamdan mexanik ishlov berish orqali tozalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchlariga mexanik ishlov berilgandan soʻng, markazlashtirish moslamasi yordamida ulanadigan quvurlar uchma-uch keltirilishi, ularning orasidagi masofa (zazor), diametri 110 mm gacha boʻlgan quvurlar uchun 0,5 mm dan, undan kattaroq diametrli quvurlar uchun esa 0,7 mm dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karnaysimon uchida payvandlanadigan quvurning uchi qirrasida, quvur devori qalinligining 1/3 qismiga teng 45⁰ li burchak ostida tashqi faskaga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Montaj sharoitida quvurlarni uchma-uch payvandlash ishlarini, asosiy payvandlash jarayonlari avtomatlashtirilgan va texnologik jarayonlarni roʻyxatga oluvchi kompyuter nazoratini taʼminlaydigan payvandlash moslamalari yordamida amalga oshirish lozim (mazkur SHNQning 8-rasmi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarni payvandlashda erigan materialning yopishib qolmasligi uchun qizdirgichni issiqlikka chidamli adgeziyaga qarshi qoplama bilan qoplash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

1. Kerakli uzunlikni kesish uchun oʻlchash.

 

2. Quvurni kesish.

 

3. Payvandlash uskunasini qizdirish.

 

4. Truba va fitingni payvandlash uskunasining uchiga kirgizib qizdirish.

 

5. Qizdirilgan fitingni trubaning uchiga kirgizish.

 

6. Ulash va ulanishni sovutish vaqtiga rioya etish lozim.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-rasm. Quvurlarni kontaktli payvandlash jarayonining ketma-ketligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Payvandlash mashinalari va montaj qilish moslamalari yordamida kontaktli payvandlashda quyidagilar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siquvchi va markazlashtiruvchi moslamada quvurlarni oʻrnatish va tekislash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning qirralari mexanik usulda kesish va uchlarini yogʻsizlantirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlanadigan yuzalarni isitish va bosim ostida eritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlovchi qizdirgichni chiqarib olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning payvandlanadigan qizdirilgan sirtlarni bosim ostida biriktirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand chokini bosim ostida sovutish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Uchma-uch payvandlash jarayonining asosiy tekshiriladigan parametrlariga quyidagilar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qizdirgichning ishchi yuzalari harorati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qizdirish davomiyligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eritish chuqurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eritish va biriktirish paytidagi bosimning kattaligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlashdan keyin ichki va tashqi burma (valik)larning balandligi (h) quvurning devori qalinligi (s) 5 mm gacha boʻlganda 2 — 2,5 m dan, devor qalinligi 6 — 20 mm boʻlganda 3 — 5 mm dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Karnaysimon uchlarda kontaktli payvandlash usuli quyidagi amallarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur uchidan biriktiruvchi qismning karnaysimon uchining chuqurligiga teng masofaga 2 mm qoʻshib belgini chizib qoʻyish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biriktiruvchi qismning karnaysimon uchini qizdiruvchi element uchiga oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchini qizdiruvchi element gilzasiga oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlanadigan qismlarni belgilangan vaqt davomida qizdirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlanadigan qismlarni qizdiruvchi elementdan bir vaqtning oʻzida chiqarib olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eritilgan qismlarni bir-biriga belgigacha ulash (oʻrnatish) va qotib qolgunga qadar ushlab turish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlash davomida qismlar birlashtirilgandan keyin ularni bir-biriga nisbatan aylantirish (burish)ga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir payvandlashdan keyin ishchi sirtlarni yopishib qolgan materiallardan tozalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlangan buyumlarni qisman qotib qolgunga qadar ushlab turish vaqti qoʻllanayotgan materialga bogʻliqdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlangan boʻgʻinlar payvandlash asbobi yoki oʻrnatish moslamasining markazlashtiruvchi qisqichlarida, ulanish boʻgʻinini sovutish paytida, diametral qarama-qarshi nuqtalarda, tashqi burma (valik)ning issiq eritmasida, payvandlash jarayoni tugagandan soʻng darhol tamgʻalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ulanish boʻgʻinlari GOST 2930-62 (yoki ISO 10012:2003)ga muvofiq tamgʻalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Elektr qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan biriktiruvchi qismlar yordamida payvandlash usuli har qanday devor qalinligi bilan, diametri 20 — 500 mm boʻlgan plastik quvurlarni ulash uchun, shuningdek quvur oʻtkazgichlarga egarsimon burilmalarni payvandlash uchun qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan muftalar yordamida quyidagi holatlarda payvandlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzun oʻlchamli quvurlarni ulashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
devor qalinligi 5 mm dan kam boʻlgan quvurlarni ulashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tor sharoitda quvurlarni taʼmirlashda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan biriktiruvchi qismlardan foydalangan holda quvur oʻtkazgichlarni payvandlash usuli, atrof-muhit harorati minus 5℃ dan past va +35℃ dan yuqori boʻlmaganda qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlash ishlarini havo haroratining boshqa darajalarida amalga oshirishda, ishlar payvandlash joyi isitiladigan chodir (palatka)larda amalga oshirilishi lozim. Payvandlash joyi namlik, qum, chang va boshqalardan himoyalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan muftalar yordamida quvurlarni ulash texnologik jarayoni quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur uchlarini tayyorlash — ifloslanishdan tozalash, oʻlchov belgilarini qoʻyish, payvandlanadigan sirtlarga mexanik ishlov berish va ularni yogʻsizlantirish. Quvur uchining tozalanadigan qismi uzunligi payvandlash uchun qoʻllanadigan mufta uzunligidan kamida 1,5 baravar koʻp boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ulanishni yigʻish — muftani bir vaqtning oʻzida joylashtirish bilan markazlashtiruvchi qurilma qisqichlarida payvandlanadigan quvurlarning uchlarini oʻrnatish va mahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash uskunasiga ulanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash — payvandlash jarayoni dasturini oʻrnatish, ulanish boʻgʻinini qizdirish va sovutish (mazkur SHNQning 9-rasmi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mexanik ishlovdan oldin, ishlov beriladigan joyni belgilash uchun muftaning 1/2 uzunligida payvandlanadigan quvurlarning uchlariga muftani oʻtirish chuqurligini belgilab olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurning uchiga mexanik ishlov berilganda quvurning belgilangan uchi yuzasidan 0,1 — 0,2 mm qalinlikda material qatlami va sirtidagi burmalar olib tashlanishi kerak. Quvur va karnaysimon qismning oʻzaro payvandlanadigan sirtlari orasidagi boʻshliq 0,3 mm dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mexanik ishlovdan keyin quvurlarning payvandlanadigan sirtlari va muftalar ushbu maqsadlar uchun maxsus tavsiya etilgan aralashmalar bilan yaxshilab artib yogʻsizlantirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ishlab chiqaruvchi tomonidan individual germetik qadoqlarda yetkazib beriladigan, bevosita yigʻilishdan oldin ochiladigan, qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan muftalarni yogʻsizlantirish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Quvurlar uchlarining perpendikulyarligi uchun yoʻl qoʻyiladigan qiymati va ular orasidagi maksimal oraliq masofa ushbu SHNQning 4 va 5-jadvallariga asosan qabul qilinishi kerak (mazkur SHNQning 10-rasm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Ulanmalarni yigʻish jarayonida quyidagilar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birinchi quvurning uchiga mufta va quvurning uchlari bir-biriga taqalguniga qadar muftani kirgizish, quvur uchini montaj qilish moslamasining qisqichiga mahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi quvurning uchini birinchi quvurning uchiga taqab oʻrnatish va uni montaj qilish moslamasining qisqichiga mahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muftani ikkinchi quvurning uchiga, muftaning 1/2 uzunligiga, moslamasining qisqichiga taqab yoki quvurdagi belgida toʻxtaguncha kirgizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash uskunasidan tok oʻtkazuvchi simlarni muftaning klemmalariga ulash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrnatib ketilgan qizdirish elementlariga (simli elektr gʻaltaklarga) shikast yetkazmaslik uchun quvurni muftaning ichiga ehtiyotkorlik bilan, katta kuchlanish bermasdan, qiyshaytirmasdan va buramasdan kiritish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yigʻilgan quvurlar egilmasdan va osilmasdan tekis yotqizilishi, muftaning tok oʻtkazuvchi klemmasi xizmat koʻsatish uchun qulay joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlash rejimi parametrlari qoʻllaniladigan muftalarning materialiga va payvandlash uskunalarining turiga qarab belgilanishi kerak. Moslama yoqilgandan soʻng payvandlash jarayoni avtomatik ravishda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvandlangan boʻgʻin qizdirish tugagandan soʻng, kamida 20 min davomida sovutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a ulanish uchun elementlarni tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b, c, g ulanishni yigʻish bosqichlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d payvandlash uchun yigʻilgan ulanish boʻgʻini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 quvur; 2 muftani oʻtirish chuqurligi va quvur sirtiga ishlov berish joyi belgisi; 3 mufta; 4 oʻrnatib ketilgan qizdirgich; 5 elektr oʻtkazgich klemmalar (qisgichlar); 6 pozitsioner; 7 oʻtkazgichli kabelni payvandlash mashinasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-rasm. Qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan muftalar yordamida
quvurlarni payvandlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a quvur kesimining yoʻl qoʻyilgan maksimal qiyaligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e muftadagi ikki quvurning uchlari orasidagi maksimal oraliq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-rasm. Quvurlarni uchma-uch ulashda oraliqni oʻrnatish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Quvur kesimining yoʻl qoʻyilgan maksimal qiyaligi

 

 

 

 

 

 

 

 

mm da

Tarshqi diametri

20

32

40

63

90

110

125

160

200

a

2

2

2

3

4

5

6

7

8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Ikki quvurning uchlari orasidagi maksimal yoʻl qoʻyilgan oraliq

 

 

 

 

 

 

 

 

mm da

Tarshqi diametri

20

32

40

63

90

110

125

160

200

e

*

*

*

7

9

11

13

16

20

* Diametri 20, 32, 40 mm boʻlgan muftalarning ichki boʻshligʻida payvandlanayotgan quvurlarning uchlari tiralib turishi uchun texnologik oʻrtalik boʻrtmasi koʻzda tutilgan.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Egarsimon burmalarini quvurlarga payvandlash ishlari quyidagi ketma-ketlikda (mazkur SHNQning 11-rasmi) bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
burilmani quvurga payvandlash joyini belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
burilmani payvandlash joyida quvurning sirtini tozalash va yogʻsizlantirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
burilmani quvurga oʻrnatish va mexanik qisqich yordamida mahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash simlarini tok oʻtkazgich klemmalariga ulash va payvandlashni amalga oshirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ishlab chiqaruvchi tomonidan individual germetik qadoqlarda yetkazib beriladigan, bevosita yigʻilishi oldidan ochiladigan, burilmaning payvandlanadigan yuzasini yogʻsizlantirish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sovutilgandan soʻng, quvur va burilmaning ichki boʻshliqlarini bir-biriga ulash uchun, payvandlangan burilmaning chiqish quvuri (patrubkasi) orqali quvur devori burgʻilanadi (frezalanadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — oʻrnatib ketilgan qizdirgichi boʻlgan egarsimon burilma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — oʻrnatib ketilgan qizdirgichi boʻlgan, kesilgan muftali burilma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — quvur; 2 — burilmalarni oʻrnatish va quvur yuzasiga mexanik ishlov berish uchun belgi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — burilma (otvod); 4 — oʻrnatib ketilgan qizdirgich; 5 — yarim qisqich (xomut); 6 — mahkamlash vinti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — yigʻish va payvandlashda burilmadagi siqish kuchi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-rasm. Oʻrnatib ketilgan qizdirgichi boʻlgan egarsimon burilmani quvur bilan payvandlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Qizdirish elementlari oʻrnatib ketilgan muftalar va burilmalar yordamida payvandlangan boʻgʻinlarning sifatini baholash uchun muftalar yalpaytirilishga, egarsimon burilmalar esa yulib olinishga sinovdan oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Payvandlanmaydigan polimer materialdan, shu jumladan shisha tolali va bazalt tolali plastmassadan quvurlar bir-biriga yopishtirilishi va fasonli qismlar bilan bir-birining ustiga chiqarib ulanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Yelimlanadigan sirtlar maxsus mexanik ishlovdan oʻtishi, yogʻsizlanishi va yelim bilan qoplanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yelimning tarkibi yoki uning markasi quvurning materialiga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Yopishtirilgan ulanishlarning shakllari va oʻlchamlari qoʻllaniladigan quvurlar, xizmat qilish muddati va montaj qilish texnologiyasini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Quvurlarni metall biriktiruvchi qismlar yordamida ulash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Payvandlash yoki yopishtirish yoʻli bilan ulash mumkin boʻlmaganda polimer quvurlarni bir-biriga va biriktiruvchi qismlarga siquvchi halqalari boʻlgan rezbali metall biriktiruvchi qismlar, muftalar yoki ustiga qoplangan (nakidnaya gayka, amerikanka) (ushbu SHNQning 12-rasmi) gaykalar yordamida birlashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Quvurlarni metall biriktiruvchi qismlar yordamida ulanishlar ishlab chiqaruvchilarning yoʻriqnomalariga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-rasm. Ustiga qoplangan gaykalar (nakidnaya gayka, amerikanka) turlarining misollari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Binolarning ichki suv taʼminoti tarmoqlarini montaj qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Binolarning ichki suv taʼminoti tizimlari ishlarni bajarish loyihasi va texnologik xaritalarga muvofiq montaj qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Ichki suv taʼminoti tarmoqlari yiriklashtirilgan uzel va bloklardan foydalanib montaj qilinishi kerak. Ichki quvur oʻtkazgich tizimlarining montaj uchun tayyor boʻlgan uzellarini joyida montaj qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Montaj boshlanishidan oldin qurilishning maksimal tayyorgarligi taʼminlanishi (barcha mahkamlagichlar hamda shift va devorlardagi gʻilof (gilza)lar oʻrnatilgan, devorlar suvalgan boʻlishi va shu kabilar), shuningdek barcha elektr gaz-payvandlash ishlari tugallangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Quvur oʻtkazgichlardagi ulanishlar mahkamlash joylaridan kamida 50 mm masofada boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Plastmassa quvurlarga ega sanitariya-texnika kabinalari va bloklari tamgʻalash yorliqlari yoki tamgʻalash belgilarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Dush kabinalari ishchi holatda saqlanishi va tekislangan maydonchada, yogʻoch tagliklarda oʻrnatilgan boʻlishi lozim. Bunda, plastmassa quvurlarining chiqib turgan qismlari kabina oʻrnatilgan asosning yuzasidan kamida 2 cm masofada boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Quvur oʻtkazgichlarni montaj qilishda quyidagilarga eʼtibor berish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlagichlar orasidagi masofaga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
polimer quvurlar hamda isitish va issiq suv taʼminoti quvurlari orasidagi masofa loyihada koʻrsatilgan masofalarga mos boʻlishiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning tayanchlarga mahkam oʻrnatilishiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ulanish texnologiyasiga rioya etilishiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Rezbali ulanishlarni yigʻishda yumshoq elastik rezina qistirmalardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rezbali ulanishlar ularning qismlariga mexanik shikast yetkazmaslik uchun qoʻlda yoki sozlanadigan momentli kalitlari yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Qoplama gaykalar maxsus kalitlar bilan tortilishi kerak. Gaz kalitlarini ishlatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Quvur oʻtkazgichga ziyon yetkazilmaganligiga ishonch hosil qilish uchun joʻyak yoki kanallar quvur oʻtkazgichni ishchi bosimda gidravlik sinovdan oʻtkazgandan soʻng yopilishi (suvalishi) lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Metall qismlardan yechib olingan plastmassali qoplama gaykalardan montaj yoki taʼmirlash ishlarida qayta foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Binolarning ichki oqova suvlarni chiqarib yuborish va yogʻin suvlarini oqizish quvurlarini montaj qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Binolarning ichki oqova suvlarni chiqarib yuborish va yogʻin suvlarini oqizish quvurlari ishlarni bajarish loyihalari va texnologik xaritalarga muvofiq montaj qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichlar montaji alohida quvurlar hamda joyida oʻrnatiladigan biriktiruvchi qismlar yordamida ham, yiriklashtirilgan uzellar, jumladan sanitariya-texnik kabinalariga oʻrnatilgan tik quvurlarni orayopma plitalariga oʻrnatib ketilgan kiritish joylariga ulash yoʻli bilan ham amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichlarning vertikal holatidagi montaji “pastdan yuqoriga” sxema boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Halqalar bilan zichlanadigan karnaysimon uchlarga ulanishlarni yigʻishda quyidagi amallar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qism va quvurni silliq uchining tashqi sirtini hamda karnaysimon uchining ichki sirtini ifloslanishdan tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zichlashtiruvchi halqani ifloslanishdan va yogʻlardan tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zichlashtiruvchi halqani karnaysimon uchidagi novchaga joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchini yoki biriktiruvchi qismni va zichlashtiruvchi halqani sovun eritmasi, glitserin yoki ularning aralashmasi bilan moylash (moylash uchun solidol yoki shunga oʻxshash boshqa moylash mahsulotlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchini biriktiruvchi qismning karnaysimon uchiga belgilangan chuqurlikka kirgizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yigʻilgan qismlarni bir-biriga nisbatan 45°gacha burchak ostida burish orqali yigʻish sifatini tekshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qismlarni qoʻlda oʻrnatish holatiga qaytish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Diametri 110 mm gacha boʻlgan PVX quvurlarni karnaysimon boʻgʻinlarga yigʻish ishlari qoʻlda bajarilishi lozim. Kattaroq diametrli quvurlar uchun taranglashtiruvchi montaj moslamalaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Tik quvurlar va burilma quvur oʻtkazgichlarda oʻrnatiladigan tayanch qisqich (xomut)larni ularning loyihaviy holatda oʻrnatilgan sanitariya-texnika jihozlariga ulanganidan soʻng mahkamlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Yer ostiga yotqiziladigan polimer quvurlardan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarini montaj qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarini yotqizish ishlari SHNQ 3.01.01-22 ga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer quvur oʻtkazgichlarda ulanishlar soni minimal boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Transheyaning tubi boʻylab kengligi quvur oʻtkazgichning tashqi diametridan kamida 40 cm ga kattaroq boʻlishi kerak. Zich va qattiq tuproqlarda quvurlarni yotqizishdan oldin transheyaning tubida 10 cm dan kam boʻlmagan qalinlikda qum toʻshamasini bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzun oʻlchamli quvurlarni yotqizishda va transheyalarni tor tutqichli zanjirli ekskavator bilan qazishda transheya kengligini kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Polimer oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlarni yotqizishdan oldin transheya tubini nishabga qarab rejalashtirib tekislash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheyaga yotqizilgan quvur oʻtkazgich oʻz oʻqi boʻylab (vertikal) tekislanishi, siqilishi, tuproq bilan toʻldirilishi va zichlashtirilib mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichlar va ularning elementlari rejalashtirilib tekislangan yuzaga yotqizilishi, yuzada shisha boʻlaklari, oʻtkir toshlar, chaqiqtoshlar va shu kabilar boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Karnaysimon uchlarga ulanadigan quvurlar montajini transheyaning tubida, ajralmaydigan ulanishlarni esa transheyaning chetida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Yotqizishdan oldin polimer quvurlar yoriqliklar, kesik joylar, chizilishlar va boshqa mexanik shikastlanishlar mavjudligini aniqlash uchun puxta tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nuqsonlari aniqlangan quvurlar montaj qilish jarayonidan olib tashlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarini yotqizishda plastmassa quvurlarning halqaligi quvur diametrining 0,02 nisbatidan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Transheya boʻylab yotqizilgan quvurlar soni bir smenadagi ishlari samaradorligidan kelib chiqib aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qish davrida, havo harorati 0℃ dan past boʻlganda, quvurlar transheyada montaj qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer quvurlar (shu jumladan rezina halqalar yordamida ulanishlar) havo harorati minus 10℃ dan past boʻlmagan paytda montaj qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Polimer quvurlar boshqa tarmoqlar bilan bir vaqtning oʻzida tuproqda, tonnelda yoki kanallarda yotqiziladigan issiqlik taʼminoti va issiq suv taʼminoti uchun poʻlat quvurlari hamda elektr kabellari toʻliq montaj qilinib, izolyatsiya ishlari tugatilgandan soʻng montaj qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Karnaysimon uchlarga ulanadigan bosimli quvurlar quyidagicha ulanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchini ifloslanishdan va yogʻlardan tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchida uning ikkinchi quvurning qarnaysimon uchiga kirishi chuqurligini belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zichlashtiruvchi halqani karnaysimon uchidagi novchaga joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchini va zichlashtiruvchi halqani (glitserin yoki sovun eritmasi bilan) moylash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning silliq uchini biriktiruvchi qismning karnaysimon uchidagi belgilangan chuqurlikgacha kirgizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurlarning uchlari zavodda yoki montaj qilish joyida shakllantirilgan 15⁰ li burchak ostida tashqi faskaga ega boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Diametri 110 mm gacha boʻlgan karnaysimon boʻgʻinlarni yigʻish ishlari qoʻlda bajarilishi lozim. Kattaroq diametrli quvurlar uchun taranglashtiruvchi montaj moslamalaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zichlashtiruvchi halqaning toʻgʻri oʻrnatilishi va ulanish boʻgʻinining toʻgʻri bajarilishi 0,5 mm qalinlikdagi oʻlchagich bilan tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Karnaysimon uchlarga ulanishlarni tashqi havo harorati noldan past boʻlmagan paytda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zichlashtiruvchi halqalar montaj qilishdan oldin iliq xonada saqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Choʻntaklar va xandaqlarni tuproqning himoya qatlami bilan toʻldirishda quvur oʻtkazgichlarning ulanishlari ularning germetikligini dastlabki sinovlari oʻtkazilgunga qadar ochiq holda qoldirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻntaklarni toʻldirish va xandaqlardagi tuproqni zichlash ishlari mexanik moslamalar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Quduqlardagi uzellari quvur oʻtkazgichlarni yotqizish bilan bir vaqtda montaj qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichlarda oʻrnatiladigan oqimni toʻxtatish va boshqarish armaturalari flanetslariga boltlar bilan mahkam tortmasdan turib himoya tuproq qatlami bilan toʻldirishi kerak. Boltli ulanishlarni yakuniy mahkamlash bevosita tizimni gidravlik sinovdan oʻtkazishdan oldin amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Quvur oʻtkazgichlarni tuproq bilan koʻmishdan avval quvurning yuqori qismida qalinligi 30 sm dan kam boʻlmagan qumli yoki mahalliy yumshoq tuproqdan himoya qatlami bilan koʻmilishi lozim. Bunda, tuproq tarkibida qattiq qoʻshimchalar (chaqiqtosh, tosh, gʻisht va shu kabilar) boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichlarni tuproq bilan zachlash qoʻlda, mexanizatsiyalashmagan usulda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transheya devori va quvur oʻrtasidagi choʻntak (boʻshliq)lardagi tuproq, shuningdek butun himoya qatlami, loyihada belgilangan siqilish koeffitsiyentiga erishgunga qadar qoʻl asboblari yordamida mexanik ravishda zichlashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 sm qalinlikdagi birinchi himoya qatlami bevosita quvur oʻtkazgich ustidan, qoʻl asboblari yordamida zichlashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Bosimli quvur oʻtkazgichlarda haroratning oʻzgarishi natijasida yuzaga keladigan kuchlanishni kamaytirish maqsadida (plyus 10℃ dan yuqori haroratda yotqizishda) quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichni “ilon izi” qilib yotqizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichni tuproq bilan koʻmishdan oldin sovuq suv bilan toʻldirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichni tuproq bilan kunning salqin vaqtida koʻmish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Quvur oʻtkazgichlarni sinovdan oʻtkazish va foydalanishga topshirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Bosimli va bosimsiz (oʻzioqar) suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlari ikki marotaba (dastlabki va yakuniy) gidravlik yoki pnevmatik usullarda mustahkamlikka va zichlikka (germetiklikka) sinovdan oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Transheyalarni koʻmishdan oldin hamda armaturalarni (gidrantlar, xavfsizlik klapanlari, vantuzlar (quvurdan havo chiqarish moslamasi) va shu kabilar) oʻrnatishdan avval quvur oʻtkazgichlarni mustahkamlikka sinash lozim. Bunda, dastlabki sinash uchun (ortiqcha) gidravlik bosimi hisobiy ishchi bosimning 1,5 koeffitsiyentga koʻpaytirilgan qiymatga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Quvur oʻtkazgichlarni mustahkamlikka yakuniy sinovlar transheyalar koʻmilgandan keyin va quvur oʻtkazgichning maʼlum qismida barcha ishlar tugagallandan soʻng bajarilishi lozim. Bunda, gidrantlar, xavfsizlik klapanlari, vantuzlar oʻrnatilishidan avval ularning oʻrniga tiqin (zaglushka)lar oʻrnatilishi kerak. Yakuniy sinovda gidravlik bosim hisobiy ishchi bosimining 1,3 koeffitsiyentga koʻpaytirilgan qiymatga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Zichlashtiruvchi halqalar bilan karnaysimon uchlarga ulangan bosimli polimer quvur oʻtkazgichlarni sinovdan oʻtkazishdan oldin quvur oʻtkazgichning uchlarida va burilmalarida vaqtincha yoki doimiy tirgaklar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Bosimli quvur oʻtkazgichlarni dastlabki gidravlik sinovdan oʻtkazish quyidagicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichni suv bilan toʻldirish va uni 2 h davomida bosimsiz ushlab turish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichda sinov bosimini yaratish va uni 0,5 h davomida ushlab turish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sinov bosimini hisobiy bosimigacha pasaytirish va quvur oʻtkazgichni tekshirish (koʻzdan kechirish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgichni kamida 0,5 h davomida ishchi bosimi ostida ushlab turish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur oʻtkazgich qobigʻida deformatsiya vujudga kelish ehtimoli boʻlganligi sababli, unga toʻliq barqarorlashgunga qadar suv quyib turish orqali quvur oʻtkazgichdagi sinov yoki ishchi bosimini ushlab turish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sinov bosimi ostida quvurlarda, ulanish boʻgʻinlarida va biriktiruvchi qismlarda yoriqliklar aniqlanmasa, shuningdek ishchi bosim ostida suv oqishlari kuzatilmasa, quvur oʻtkazgich dastlabki gidravlik sinovdan oʻtgan deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Katta diametrli quvurlardan oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarining dastlabki va yakuniy sinovlari pnevmatik usulda amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dastlabki sinovlar transheyani yakuniy koʻmilishidan oldin 0,05 MRa havo bosimi ostida, 15 min davomida ushlab turish bilan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, payvandlangan, yopishtirilgan va boshqa turdagi ulanish boʻgʻinlari koʻzdan kechirilishi, sizib chiqayotgan havo tovushga yoki sovun emulsiyasi qoplangan ulanish boʻgʻinlarida hosil boʻlgan pufakchalarga qarab ulanishdagi zaif joylari aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pnevmatik usuldagi yakuniy sinovlar sinovdan oʻtkazilayotgan quvur oʻtkazgichning oʻrtasidagi quvur ustida yerosti suvlari sathi 2,5 m dan kam boʻlganda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yakuniy pnevmatik sinovlar har 20 — 100 m uzunlikdagi uchastkalarda oʻtkazilishi lozim. Bunda, quvur oʻtkazgichning eng yuqori va eng pastki nuqtalari orasidagi farq 2,5 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pnevmatik sinovlar quvur oʻtkazgich koʻmilganidan 48 h oʻtganidan keyin boshlanishi kerak. Siqilgan havoning ortiq sinov bosimi quyidagi 6-jadvalga muvofiq olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

Oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlarini pnevmatik sinashdagi siqilgan havoning sinov bosimi

Quvur oʻqidan erosti suvlarigacha chuqurlik, h, m

Sinov bosimi, MRa

Bosimning pasayishi,
r-r1, MRa

ortiqcha boshlanich, r

yakuniy, r1

= 0

0,0100

0,0070

0,0030

0 < < 0,5

0,0155

0,0124

0,0031

0,5 < < 1

0,0210

0,0177

0,0033

1 < < 1,5

0,0265

0,0231

0,0034

1,5 <  < 2

0,0320

0,0284

0,0036

2 < h < 2,5

0,0375

0,0338

0,0037

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Zichlilikka oʻtkaziladigan yakuniy gidravlik sinovi quyidagicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvur oʻtkazgichda hisobiy ishchi bosimiga teng bosim yaratilishi va 2 h davomida saqlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosim 0,02 MRa ga tushganda, qoʻshimcha suv berilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosim 10 min dan koʻp boʻlmagan vaqt ichida sinov darajasidagi bosimgacha koʻtarilishi va 2 h davomida saqlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sinov bosimida quvur oʻtkazgichdagi suvning haqiqiy oqib ketishi mazkur SHNQning 7-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasa, quvur oʻtkazgich yakuniy gidravlik sinovdan oʻtgan deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Oʻzioqar oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlarining gidravlik sinovi quduqlarda gidroizolyatsiya ishlari tugallangandan soʻng ikki bosqichda: dastlabki (quduqsiz) va yakuniy (quduqlar bilan birga) sinovlar amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichlarining quduqlar bilan birga oʻtkaziladigan yakuniy sinovi ishlarni bajarish loyihasi va texnologik xaritalarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Polimer ichki quvur oʻtkazgich tizimlarining gidravlik sinovlari muhit harorati musbat darajada boʻlganda, oxirgi payvandlangan yoki yopishtirilgan ulanishlar bajarilgandan keyin 24 h oʻtkazib amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Yogʻin suvlarni oqizish quvurlari ichki tizimlarining gidravlik sinovlari ularning tik quvurlarini toʻliq balandligigacha suv bilan toʻldirish orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sinovlar quvur oʻtkazgichlarni tashqi tekshirish va koʻzga koʻrinar nuqsonlarni bartaraf etishdan keyin amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yopishtirib ulangan quvur oʻtkazgichlarning gidravlik sinovlari oxirgi ulanishlar bajarilgandan keyin 24 h oʻtkazib amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tik quvurni suv bilan toʻldirgandan keyin 20 min davomida undagi suv sathi pasaymasa va tashqi koʻzdan kechirishda suv oqishlar kuzatilmasa yoki boshqa nuqsonlar aniqlanmasa yogʻin suvlarni oqizish tizimi sinovdan oʻtgan deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Quvur oʻtkazgichning 1 km uzunlikdagi uchastkasida yakuniy germetiklik sinovlari paytida yoʻl qoʻyilgan suv oqib ketishi darajasi

Quvurning tashqi diametri, mm

Quvurlar uchun yoʻl qoʻyilgan suv oqib ketishi darajasi, l/min

ajralmaydigan (payvandlangan, yelimlangan) ulanishlar bilan ulangan

zichlashtiruvchi halqalar bilan karnaysimon uchlarga ulangan

63 — 75

0,2 — 0,24

0,3 — 0,5

90 — 110

0,26 — 0,28

0,6-0,7

125 — 140

0,35 — 0,38

0,9 — 0,95

160 — 180

0,42 — 0,6

1,05 — 1,2

200

0,56

1,4

250

0,7

1,55

280

0,8

1,6

315

0,85

1,7

355

0,9

1,8

400 — 450

1,1-0,5

1,95 — 2,1

500 — 560

1,1 — 1,15

2,2 — 2,3

630

1,2

2,4

710

1,3

2,55

800

1,35

2,70

900

1,45

2,90

1000

1,5

3,0

1200

1,6

3,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Polimer quvur oʻtkazgichlarning pnevmatik sinovlari yer ustida yotqizilishi quyidagi hollarda amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muhit harorati 0℃ dan past boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik sabablarga koʻra suvdan foydalanish mumkin boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sinov uchun zarur boʻlgan miqdorda suv mavjud boʻlmaganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer quvur oʻtkazgichlarni pnevmatik sinovdan oʻtkazish usullari va sinov paytida xavfsizlik talablari loyihada belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Quvur oʻtkazgichlarni foydalanishga qabul qilish SHNQ 3.01.04-19 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-bob. Polimer quvurlarni montaj qilishda xavfsizlik choralari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Polimer quvurlarni montaj qilishda SHNQ 3.01.02-23 talablariga rioya etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Payvandlash uskunalari va elektr simlari izolyatsiyasi koʻzdan kechirilishi, shuningdek quvurlarni uchlariga mexanik ishlov beruvchi asboblarning ishlashi texnik tekshiruvdan oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Payvandlash rejimi parametri qiymatlari har bir polimer turi uchun belgilangan texnologik talablarga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Saqlash va montaj qilish paytida quvurlar atrof-muhitga zararli moddalar chiqarmasligi va bevosita aloqa qilganda inson organizmiga taʼsir qilmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Quvurlarni montaj qilish vaqtida yongʻin xavfsizligi taʼminlanishi kerak. Yongʻin sodir boʻlganda yongʻin-qutqaruv xizmatiga xabar berish va mavjud yongʻin oʻchirish vositalaridan (suv, koʻpik, qum, koshma va shu kabilar) foydalangan xolda yongʻinni bartaraf etish choralarini koʻrish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yopiq xonalarda oʻtkazilgan quvurlarda yongʻin oʻchirishda nafas olish va koʻrish organlarini himoyalovchi shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Gidravlik va pnevmatik sinovlar quvur oʻtkazgichlar ishonchli mahkamlangandan soʻng, ularning uchlarida va burilishlarida tirgaklar oʻrnatilgandan keyin amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Quvur oʻtkazgichlarni montaj qilish va sinovdan oʻtkazish paytida zina va narvonlarni ularga suyantirish yoki quvur oʻtkazgichlar ustida yurishga yoʻl qoʻyilmaydi. Quvurlarni bolgʻa bilan urib chiqish, shuningdek ularni trensheya yoki qurilish konstruksiyalari devorlaridan tortib olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-bob. Polimer quvurlarni tashish va saqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Polimer quvurlar va biriktiruvchi qismlari yuk tashuvchi transport vositasida yuklarni yuklash, mustahkamlash va mexanik shikastlanishini oldini olishga doir texnik shartlarga rioya qilgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashish bilan bogʻliq boʻlgan barcha ishlar ishlab chiqaruvchining yoʻriqnomasida belgilangan muhit haroratidan past boʻlmagan sharoitda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Quvur va qismlarni yuklash va tushirishda havoning salbiy haroratlarda ularni zarbalardan va mexanik shikastlanishlaridan ehtiyot qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Polimer quvurlarni oʻramlarda, gʻaltaklarga oʻralgan holda, katta diametrli quvurlar esa alohida qadoqlangan paketlarda yoki alohida-alohida tashish va saqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Quvurlarni omborlarda saqlashda ishlab chiqaruvchining yoʻriqnomalarida koʻrsatilgan shartlarga rioya qilish lozim. Bunda, quvurlar toʻplamining balandligi 3 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻaltaklarga oʻralgan quvurlarni faqat vertikal holatda saqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biriktiruvchi qismlar faqat qadoqlangan holda saqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar va biriktiruvchi qismlarning mexanik shikastlanishdan, deformatsiyadan, ichiga neft mahsulotlari va yogʻlarning tushishidan, ichki yuzasining ifloslanishidan, quyosh nuri taʼsiridan ximoyalanishini taʼminlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlari quvur oʻtkazgichlarida qoʻllaniladigan polimer quvurlar va biriktiruvchi qismlari (fitinglar) GOST ISO/IEC 15420-2010 boʻyicha shtrix-kodli tamgʻalarga ega boʻlishi lozim (mazkur SHNQning 8-ilova).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarning xizmat qilish muddatining bosim va tashiladigan muhit haroratiga bogʻliqligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarning xizmat qilish muddatining bosim va tashiladigan muhit haroratiga bogʻliqligi quyidagi 8-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

8-jadval

Harorat

Xizmat qilish muddati, yil

Quvur turi

PN 10

PN1S

PN 20

PN 25

Yoʻl qoʻyilgan ortiqcha bosim, kgf/sm2

20℃

10

13,5

21,7

27,1

33,9

25

13,2

21,1

26,4

33,0

50

12,9

20,7

25,9

32,3

30℃

10

11,7

18,8

23,5

9,3

25

11,3

18,1

22,7

28,3

50

11,1

17,7

22,1

27,7

40℃

10

10,1

16,2

20,3

25,3

25

9,7

15,6

19,5

24,3

50

9,2

14,7

18,4

23,0

50℃

10

8,7

13,9

17,3

21,7

25

8,0

12,8

16,0

20,0

50

7,3

11,7

14,7

18,3

60℃

10

7,2

11,5

14,4

18,0

25

6,1

9,8

12,3

15,3

50

5,5

8,7

10,9

13,7

70℃

10

5.3

8.5

10.7

13.3

25

4.5

7.3

9.1

11.3

50

4,3

6.8

8.5

10.7

80℃

5

4,3

6.9

8.7

10.8

10

3,9

6.3

7.9

9.8

25

3,7

5.9

7.5

9.2

95℃

1

3,9

6.7

7.6

8.5

5

2,8

4.4

5.4

6.1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer quvurlarning tasniflanishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Bosimli quvurlar uchun maksimal ishchi bosimiga (MOR) qarab quvurlarning tashqi diametri va devor qalinligi oʻrtasidagi nisbati belgilangan, jumladan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,25; 0,32; 0,4; 0,6; 1; 1,6; 2; 2,5 MRa quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — doimiy foydalanishda quvur oʻtkazgichdagi muhitning yoʻl qoʻyiladigan maksimal ishchi bosimi (MOR), MRa; MOR quvur oʻtkazgich elementlarining fizik hamda mexanik xususiyatlarini hisobga oladi va quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MOP=20MRS/(C (SDR-1)) (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MRS — minimal davomli mustahkamlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SDR — standart oʻlchov nisbati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dn — quvur oʻtkazgichning tashqi diametri, m (mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s — quvur oʻtkazgichning devori qalinligi, m (mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[σ] — uzoq muddatli mustahkamligidan kelib chiqadigan hisobiy mustahkamlik, MRa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Xalqaro tasniflarda quvurlar “S” seriyasi bilan va “SDR” standart nisbati boʻyicha belgilanadi va ularning qiymatlari quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Maksimal ishchi bosimi (MOR) “S” va “SDR” ning oʻzaro nisbati bilan bogʻliqligi quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MRS — minimal uzoq muddatli mustahkamlik, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c — xavfsizlik koeffitsiyenti zaxirasi, har bir turdagi material uchun belgilanishi va tegishli meʼyoriy hujjatlarda koʻrsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlari halqaning qattiqligi boʻyicha sinflarga boʻlinadi G0, kPa va quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E0 — materialning elastik moduli, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dm — quvur kesimining oʻrtacha diametri, m (mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μ — quvur materialining Puasson koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
G0 < 2500 boʻlganda quvur “qattiq emas”, G0 ~ 2500 – 5000 — “yarim qattiq”, G0 = 5000 — 10000 — “qattiq” deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Polimer quvurlari materiallari xususiyatlarining asosiy koʻrsatkichlari quyidagi 9-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar va biriktiruvchi qismlarni ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan polimer materiallarning asosiy fizik-mexanik xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-jadval

Koʻrsatkich

Material uchun koʻrsatkichlar qiymatlari

PND

PVD (PNP)

PVX

PP

Oʻzaro bogʻlangan PE

Xlor-langan PVX

Shisha-plastik

PVP

PSP

Zichligi, g/sm3

0,94-0,96

0,93-0,94

0,91-0,93

1,4

0,91

0,93-0,95

1,57

1,6-2,2

Choʻzilishdagi oquvchanlik chagarasi, MPa

20 — 25

15 — 18

10 — 12

50 — 56

25 — 28

18 — 26

50 — 55

40 — 200*

Uzilishi paytida choʻzilishi, %

800

800

600

50

>200

200 — 500

70 — 120

0,4 — 1,4

Elastiklik moduli, MPa

800

600

200

3000

1200

550 — 800

2900

5000 — 25000**

Harorat chiziqli kengayishi koeff.,

10-4 °C-1

2

2

2

0,7

1,5

1,2 — 1,4

0,62

0,18 — 0,3

Hisobiy mustahkamlik, MPa

5-6,3

5

2,5 — 3,2

10 — 12,5

5-6,3

6,3

10

10 — 30**

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Fenol-formaldegid, poliefir i epoksid qatronlar uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Oʻqlarning yoʻnalishlari boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Quvurlarning marka (tur)lari GOST 33366.1-2015 boʻyicha berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plastik quvurlar va fitinglarning kimyoviy chidamliligi boʻyicha kombinatsiyalangan tasnif jadvali
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Tasnif jadvalini qoʻllash doirasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu maʼlumotda quvur materiallarining maʼlum harorat oraligʻida, suyuqliklar taʼsirida kimyoviy chidamliligi tasnifini berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu tasnifga kiruvchi quvur materiallari quyidagilardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Past zichlikdagi polietilen — PE-LD1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori zichlikdagi polietilen — PE-HD2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polipropilen — PP;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poli(vinilxlorid), plastiklashtirilmagan — PVC-U;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poli(vinilxlorid), xlorlangan — PVC-C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polibuten — PB;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Akrilonitril/butadiyen/stirol — ABS;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poli (viniliden ftorid) — PVDF;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzaro bogʻlangan polietilen — PE-X3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur markalari GOST 33366.1-2015 ga muvofiq berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PE-LD va PE-HD eski belgilari saqlanib qolgan, chunki sinovlarning aksariyati PE uchun yangi belgilar qabul qilinishidan oldin amalga oshirilgan. MD quvurlari uchun qiymatlar PE-HD uchun berilgan qiymatlarga mutanosib deb hisoblash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PE-X ustunida koʻrsatilgan qiymatlar silan bilan oʻzaro bogʻlangan polietilen uchun olingan, lekin koʻp hollarda ular boshqa oʻzaro bogʻlovchi moddalar (peroksidlar, nurlanish va b.) yordamida ishlab chiqilgan PE-X uchun ham qoʻlanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlarning ushbu ilovada keltirilmagan kimyoviy moddalarga chidamliligi ISO/TR 10358:1993 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu ilovada keltirilgan 10-jadvalda keltirilgan kimyoviy chidamlilik tasnifi: S (qoniqarli); L (cheklangan) yoki NS (qoniqarsiz) — faqat ichki va tashqi mexanik zoʻriqishlarga duchor boʻlmagan quvurlar uchun qoʻllanilishi mumkin (masalan, ichki bosim, egilish kuchlanishlari tufayli).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suyuqliklarni bosim ostida yoki boshqa zoʻriqishlar mavjud boʻlganda, suyuqliklarni tashuvchi quvur va fitinglarning hatti-harakatini baholash uchun, dastlabki tasniflanishi S yoki L boʻlgan hollarda Oʻz MSt ISO 175:2024 ga muvofiq qoʻshimcha sinovlarni oʻtkazish kerak boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Materialning atrof-muhit taʼsiridan yorilishga moyilligini baholash uchun Oʻz MSt ISO 22088-3:2024 ga muvofiq sinovlar oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvur materialining yoki tashiladigan suyuqlikning boshqa xususiyatlari (masalan, suyuqlikni oʻtkazuvchanligi; suyuqlikning toksikligi, yonuvchanligi va shu kabilar) alohida koʻrib chiqilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Qoʻllaniladigan belgilar va ularning tariflari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Quyidagi belgilar qimyoviy moddalar bilan aloqa qilganda quvurlarning hatti-harakatini koʻrsatish uchun qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — qoniqarli qarshilik. Quvurlar bosim yoki boshqa zoʻriqishlarga duchor boʻlmaydigan joylarda ishlatilishi mumkin; bosimga duchor boʻlgan joylarda qoʻllash uchun yakuniy baholash bosim ostida oʻtkaziladigan sinovlarga asoslanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — cheklangan qarshilik. Quvurlar bosim yoki boshqa zoʻriqishlarga duchor boʻlmaydigan, ammo maʼlum darajada korroziyaga uchraydigan joylarda ishlatilishi mumkin; bosimga duchor boʻlgan joylarda qoʻllash uchun yakuniy baholash bosim ostida oʻtkaziladigan sinovlarga asoslanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NS — qoniqarsiz qarshilik. Quvurlar jiddiy taʼsirlarga duchor boʻlishi mumkin: ular bosim yoki bosimsiz sharoitlarda ishlatilmaydi. Bosim ostida sinovlarni oʻtkazishdan mantiq yoʻq, chunki quvurlar bu sinovlarga bardosh bera olmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Suyuqliklarni tavsiflash uchun qoʻllaniladigan belgilar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. 1-ustunda — suyuqlikning identifikatsiya raqami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-ustun — suyuqliklar eng keng tarqalgan nomlar, shu jumladan umumiy va savdo nomlari boʻyicha ingliz alifbosi tartibida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Baʼzi kimyoviy moddalar uchun sinonimlar birinchi yoki eng koʻp ishlatiladigan nomiga havola qilingan holda ham berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Baʼzi hollarda qoʻshimcha maʼlumotlar taqdim etiladi, xususan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Subl. — shishadigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dec. — parchalanadigan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-ustunda — kerak boʻlganda, erish haroratlari (temp.pl.), texnik tozalikdagi suyuqliklarga tegishli qiymatlar koʻrsatilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-ustunda — zarurat boʻlgan hollarda qaynash harorati (temp.kip.) koʻrsatilgan, qiymatlar, agar boshqachasi koʻrsatilmagan boʻlsa, standart atmosfera bosimida texnik tozalikdagi suyuqliklarga tegishli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-ustunda — suyuqlikning konsentratsiyasi va/yoki tozaligi quyidagi belgilar yordamida koʻrsatilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dil.sol. — 10 foizga teng yoki undan kam konsentratsiyagacha suyultirilgan suvli eritma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sol. — konsentratsiyasi 10 foizdan yuqori boʻlgan, ammo toʻyinmagan suvli eritma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sat.sol. — 20℃ da tayyorlangan toʻyingan suvli eritma.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg — tozaligi kamida texnik darajada (technical-grade);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg-s — texnik sinfi, qattiq (technical grade, solid);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg-l — texnik navi, suyuqlik (technical grade, liquid);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg-g — texnik koʻrinishi, gaz (technical grade, gas);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
work.sol. — konsentratsiyaning ishchi eritmasi (working solution), odatda tegishli sanoatda qoʻllaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
susp. — suspenziya (suspension), qattiq moddaning toʻyingan eritmasi, 20℃ taʼsirida. Konsentratsiya, agar boshqachasi koʻrsatilmagan boʻlsa, 20℃ da vazni boʻyicha foizda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-ustun — kimyoviy chidamlilik aniqlanadigan sinov harorati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-ustun va boshqalar — quvur materiallarining kimyoviy chidamliligi ushbu ilovaning mazkur ilovaning 1-bandda keltirilgan tasnifga muvofiq berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-jadval

Kimyoviy chidamlilik tasnifi

T/r

Kimyoviy modda

Erish harorati,

Qaynash harorati,

Konsen-ya,
%

Modda harorati

Quvur materiali

PE- LD

PE- HD

PP

PB

PVC- U

PVC- C

ABS

PVDF

PE- X

16.

Aluminiy xloridi — AlCl₃

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

S

 

80

S

S

 

100

L

S

 

17.

Aluminiy ftoridi — AlF3

250

susp.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

S

 

100

S

 

18.

Aluminiy gidroksidi — Al(OH)3

susp.

20

S

S

S

S

S

S

S

 

50

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

100

S

 

22.

Aluminiy sulfat (aluminiy sulfat eritmasi) — Al₂(SO₄)₃

sat.sol.

20

S

S

S

L

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

NS

S

S

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

23.

Suvli, texnik ammiak — NH4OH.

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

L

 

50

 

 

 

 

 

S

S

 

 

60

S

S

S

S

S

S

 

 

 

26.

Ammoniy asetati — C₂H₇NO₂

sat.sol.

20

 

 

S

 

 

 

 

S

 

60

 

 

S

 

 

 

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

27.

Ammoniy gidroftoridi (biftorid) — H4(HF2),

 

 

sat.sol.

20

 

 

 

S

 

 

 

 

 

60

 

 

 

S

 

 

 

 

 

28.

Ammoniy karbonati  — (NH4)2CO3

(Dec. 58°C da)

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

 

S

S

 

50

 

 

 

 

 

 

S

S

 

60

S

S

S

S

S

 

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

29.

Ammoniy xloridi (nashatir) — NH4Cl

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

T/r

Kimyoviy modda

Erish harorati,

Qaynash harorati,

Konsen-ya,
%

Modda harorati

Quvur materiali

PE- LD

PE- HD

PP

PB

PVC- U

PVC- C

ABS

PVDF

PE- X

31.

Amoniy bikarbonat — NH4HCO3

sat.sol.

20

S

S

S

 

S

 

 

 

 

60

S

S

S

 

S

 

 

 

 

34.

Amoniy nitrat (ammiakli selitra) — NH₄NO₃

170

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

L

 

S

 

35.

Amoniy peroksodisulfat (persulfat) — (NH4)2S2O8

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

 

S

S

 

50

 

 

 

 

 

 

S

S

 

60

S

S

S

S

S

 

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

36.

Ammofosfat (ammoniy fosfat) — (NH4)3PO4

 

 

sat.sol.

20

 

 

s

s

s

 

s

S

 

50

 

 

 

 

 

 

s

S

 

60

 

 

 

s

s

 

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

81.

Kalsiy gidrosulfit (bisulfit) — Ca(HSO3)2

 

 

sat.sol.

20

 

 

 

S

 

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

 

S

S

 

60

 

 

 

S

 

 

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

85.

Kalsiy xloridi — CaCl2

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

S

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

S

100

 

 

S

 

 

L

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

86.

Kalsiy gidroksidi (soʻndirilgan ohak, ohak suti) — Ca(OH)2

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

NS

 

50

 

 

 

 

 

S

S

 

 

60

S

S

S

S

S

S

 

 

 

88.

Kalsiy nitrati (kalsiyli selitra) — Ca(NO₃)₂

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

 

S

50

 

 

 

 

 

S

S

 

 

60

S

S

S

S

S

S

 

 

S

80

 

 

 

 

 

 

 

 

S

89.

Kalsiy sulfati — CaSO4

 

 

susp.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Kimyoviy modda

Erish harorati,

Qaynash harorati,

Konsen-ya,
%

Modda harorati

Quvur materiali

PE- LD

PE- HD

PP

PB

PVC- U

PVC- C

ABS

PVDF

PE- X

102.

Suvli xlor (eritma) —

Cl2 + H2O = HCl + HClO

 

 

sat.sol.

20

NS

L

S

S

 

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

NS

NS

L

S

 

S

 

S

 

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

103.

Xlor gazsimon, nam — Cl2

 

 

tg-g

20

 

 

 

NS

 

S

NS

NS

 

50

 

 

 

 

 

S

N5

 

 

60

 

 

 

NS

 

S

 

 

 

80

 

 

 

 

 

S

 

 

 

120.

Mis kuporosi (mis sulfati (II)) — CuSO4

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

100

 

 

 

 

 

S

 

S

 

168.

Temir nitrati — Fe(NO3)2

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

 

 

S

 

169.

Temir sulfati (II) — FeSO4

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

 

 

S

 

170.

Temir xloridi (II) — FeCl2

 

 

sat.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

 

 

S

 

173.

Ftor gazsimon, quruq — F2O

 

 

tg-g

20

NS

NS

 

L

NS

 

NS

 

 

50

 

 

 

 

 

 

NS

 

 

60

NS

NS

 

NS

NS

 

 

 

 

199.

Xlorid kislotasi — HCl

112

85

do 10

20

S

S

S

S

S

S

S

S

S

60

S

S

S

S

S

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

S

do 25

20

S

S

S

S

S

S

S

S

S

60

S

S

 

S

 

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

S

do 30

20

S

S

S

S

S

S

 

S

S

60

S

S

 

 

S

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Kimyoviy modda

Erish harorati,

Qaynash harorati,

Konsen-ya,
%

Modda harorati

Quvur materiali

PE- LD

PE- HD

PP

PB

PVC- U

PVC- C

ABS

PVDF

PE- X

200.

Xlorid kislotasi, gazsimon, quruq — HCl

 

 

tg-g

20

 

 

S

 

 

 

NS

 

 

50

 

 

 

 

 

 

NS

 

 

60

 

 

S

 

 

 

 

 

 

208.

Vodorod sulfidi, suvli — H₂S

 

 

dil.sol.

120

 

 

 

 

 

 

S

 

 

sat.sol.

20

 

 

 

S

 

S

 

 

 

60

 

 

 

S

 

S

 

 

 

tg-g

120

 

 

 

 

 

 

S

 

 

274.

Ozon (trioksid), gazsimon — O3

 

 

sat.sol.

20

 

 

 

 

 

 

 

S

 

tg-g

20

NS

L

 

 

S

S

NS

 

 

50

 

 

 

 

 

 

NS

 

 

60

NS

NS

 

 

S

 

 

 

 

322.

Kaliy permanganati (kaliy marganets eritmasi) — KMnO4

 

 

10

20

 

 

 

S

S

S

 

S

 

60

 

 

 

S

S

S

 

S

 

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

20

20

S

S

 

 

S

S

 

S

 

60

S

S

 

 

S

S

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

30

20

 

 

S

 

S

 

 

S

 

60

 

 

 

 

S

 

 

S

 

100

 

 

 

 

 

 

 

S

 

363.

Natriy gidrooksidi (kaustik soda) — NaOH

 

 

Sol.

do 10

20

S

S

S

S

S

S

S

 

 

50

 

 

 

 

 

S

S

 

 

60

S

S

S

S

S

S

 

 

 

ot 10 do 35

20

S

S

S

S

S

S

S

 

S

50

 

 

 

 

 

S

S

 

 

60

S

S

 

S

S

S

 

 

S

ot 10 do 60

20

 

 

S

 

S

S

S

 

S

50

 

 

 

 

 

S

S

 

 

60

 

 

S

 

S

S

 

 

S

365.

Natriy metafosfati (geksametafosfat)  — (NaPO3)6

 

 

sol.

20

 

 

S

 

 

 

NS

 

 

50

 

 

 

 

 

 

NS

 

 

380.

Oltingugurt dioksidi (oltingugurt angidridi), quruq, gazsimon — SO2

- 73

-10

 

20

S

S

S

 

S

S

 

 

 

60

S

S

 

 

S

S

 

 

 

381.

Oltingugurt dioksidi (oltingugurt angidridi), nam, gazsimon — SO2

- 73

-10

 

20

 

 

S

S

 

S

NS

NS

 

40

 

 

 

 

 

S

 

 

 

60

 

 

 

L

 

 

 

 

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

T/r

Kimyoviy modda

Erish
harorati, ℃

Qaynash harorati,

Konsen-ya,
%

Modda harorati

Quvur materiali

PE- LD

PE- HD

PP

PB

PVC- U

PVC- C

ABS

PVDF

PE- X

382

Oltingugurt trioksidi (oltingugurt angidridi) – SO3

17

45

tg-1

20

NS

NS

 

L

 

 

 

NS

 

60

NS

NS

 

NS

 

 

 

 

 

383

Sulfat kislotasi - H₂SO₄

 

 

do 10

20

S

S

S

S

S

S

S

S

S

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

L

 

S

 

ot 10 do 50

20

S

S

S

S

S

S

S

S

S

60

S

S

 

S

S

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

ot 50 do 75

20

S

S

 

L

S

S

 

S

S

60

S

S

 

NS

L

S

 

S

S

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

ot 75 do 90

20

 

 

 

L

S

S

NS

 

S

50

 

 

 

 

 

S

NS

 

 

60

 

 

 

NS

L

S

 

 

L

80

 

 

 

 

 

 

 

 

NS

410

Distillangan suv

 

 

 

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

L

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

411

Toza suv

 

 

 

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

L

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

413

Ichimlik suvi

 

 

work.sol.

20

S

S

S

S

S

S

S

S

 

50

 

 

 

 

 

S

S

S

 

60

S

S

S

S

S

S

 

S

 

80

 

 

 

 

 

S

 

S

 

100

 

 

S

 

 

L

 

S

 

120

 

 

 

 

 

 

 

S

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlardagi bosimning yoʻqolishini aniqlash uchun nomogrammalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-rasm. Diametri 6 — 100 mm (Ke = 0,00002) boʻlganda quvurlardagi bosimning yoʻqolishini aniqlash uchun foydalaniladigan nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-rasm. Diametri 100 — 1200 mm (Ke = 0,00002) boʻlganda quvurlardagi bosimning yoʻqolishini aniqlash uchun foydalaniladigan nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-rasm. Diametri 6 — 100 mm boʻlgan quvurlarni hisoblashda suv harorati kt ga qoʻllaniladigan tuzatish koeffitsiyentini aniqlash uchun foydalaniladigan nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-rasm. Diametri 100 — 1200 mm boʻlgan quvurlarni hisoblashda suv harorati kt ga qoʻllaniladigan tuzatish koeffitsiyentini aniqlash uchun foydalaniladigan nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bosimli quvur oʻtkazgichlarning gorizontal va vertikal qismlarida mahkamlagichlar orasidagi qabul qilinadigan masofalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11-jadval

DH,

mm

Gorizontal yotqiziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun tayanch (mahkamlagich)lar orasidagi masofa, m, material turiga qarab

PND (past bosimli polietilen), PP (polipropilen)

E (yengil)

OʻYE (oʻrta yengil)

Oʻ (oʻrta)

O (ogʻir)

Oqib oʻtuvchi suyuqlik harorati, ℃

20

30

40

20

30

40

20

30

40

20

30

40

10

12

16

20

25

32

40

50

63

75

90

110

125

140

160

180

200

225

250

290

315

355

400

450

500

560

630

 

 

 

 

 

 

 

 

850

900

1000

1100

1300

1400

1550

1600

1700

1850

2000

2200

2300

2500

2700

2950

3100

3400

3700

 

 

 

 

 

 

 

 

800

800

900

1000

1150

1300

1400

1500

1600

1700

1800

2000

2100

2300

2500

2700

2850

3100

3400

 

 

 

 

 

 

 

 

700

750

800

900

1000

1100

1250

1300

1400

1400

1600

1700

1800

2000

2150

2400

2500

2700

2900

 

 

 

 

 

 

700

800

900

1100

1200

1400

1500

1600

1700

1850

2000

2100

2300

2500

2700

2900

3100

3400

3650

3900

4200

 

 

 

 

 

 

700

750

800

950

1100

1200

1300

1400

1500

1650

1800

1900

2100

2250

2400

2600

2800

3100

3300

3600

3900

 

 

 

 

 

 

600

650

700

800

900

1100

1200

1200

1350

1400

1500

1700

1800

2000

2000

2300

2500

2700

2900

3100

3400

 

 

 

 

600

650

800

1000

1150

1250

1400

1500

1600

1750

1900

2000

2200

2350

2500

2700

2950

3200

3500

3800

 

 

 

 

 

550

600

700

900

1050

1150

1250

1400

1500

1600

1750

1900

2000

2150

2200

2500

2700

2900

3150

3450

 

 

 

 

 

500

550

600

800

900

1000

1100

1200

1300

1400

1500

1600

1750

1900

2000

2200

2350

2550

2700

3000

400

420

500

550

650

750

850

1000

1150

1300

1500

1700

1800

1950

2150

2300

2500

2700

2900

3100

350

400

450

500

550

650

800

900

1050

1200

1350

1500

1700

1700

1950

2100

2250

2450

2600

2850

300

350

400

450

500

600

700

800

900

1000

1200

1300

1450

1550

1700

1850

2000

2150

2300

2500

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

(davomi)

 

Gorizontal yotqiziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun tayanch (mahkamlagich)lar orasidagi masofa, m, material turiga qarab

DH,

mm

PVD (yuqori bosimli polietilen)

PVX (polivinil xlorid)

E

OʻYE

O

O

Oqib oʻtuvchi suyuqlik harorati, ℃

20

30

40

20

30

40

20

30

40

20

30

40

20

30

40

10

12

16

20

25

32

40

50

63

75

90

110

125

140

160

180

200

225

250

290

315

355

400

450

500

560

630

 

 

 

 

 

400

500

550

600

700

800

900

1000

1100

1200

 

 

 

 

 

400

450

500

600

650

700

900

950

100

1100

 

 

 

 

 

400

400

500

550

600

700

800

850

900

1000

 

 

 

 

400

450

550

650

750

800

900

1000

1100

1200

1300

 

 

 

 

350

400

500

600

700

750

850

1000

1100

1150

1250

 

 

 

 

300

350

450

500

600

700

800

900

950

1000

1100

 

 

300

400

400

500

600

700

800

900

1000

1150

1200

 

 

 

300

350

400

450

550

600

700

800

950

1100

1200

 

 

300

300

350

400

500

550

650

750

850

950

1000

250

300

350

400

450

550

650

750

850

1000

1100

1250

1350

200

250

300

350

450

500

600

700

800

900

1000

1150

1250

 

200

250

300

350

400

450

550

600

700

800

900

1000

1100

 

 

500

550

650

850

1000

1200

1350

1600

1800

2000

2100

2250

2450

 

 

3000

 

 

450

500

550

750

950

1100

1250

1500

1650

1800

2000

2000

2250

 

 

2750

 

 

400

450

500

700

1000

1000

1100

1300

1500

1600

1750

1850

2000

 

 

2450

Izoh. Xisob-kitobda quyidagilar qabul qilingan: Ytr= Yc= 0,96 g/sm3 va j = 0,005.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

12-jadval

 

Vertikal yotqiziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun tayanch (mahkamlagich)lar orasidagi masofa, m, material turiga qarab

DH, mm

PND, PVX, PP

PVD

Oqib oʻtuvchi suyuqlik harorati, ℃

20

30

40

20

30

40

32

40

50

63

75

90

110

125

140

160

225

315

400

1200

1500

1800

2400

2900

3200

3900

4500

4900

5500

6800

9200

13000

1000

1200

1500

2000

2500

2900

3500

3800

4200

5000

5900

8200

10000

800

1000

1200

1800

2200

2600

3300

3600

4000

4800

5300

7200

9200

1000

1300

1800

2100

2500

3100

3600

3900

4100

4600

900

1100

1400

1700

2000

2600

2900

3200

3500

4000

850

1000

1200

1400

1800

2300

2500

3000

3200

3800

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichining diametrini aniqlash uchun foydalaniladigan nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-rasm. Oqova suvlarni chiqarib yuborish quvur oʻtkazgichining diametrini aniqlash uchun nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yer ostiga yotqiziladigan polimer quvur oʻtkazgichlarning mustahkamligini hisoblash uslubi (umumiy tamoyillar)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Yerga yotqiziladigan polimer quvur oʻtkazgichlar mustahkamligini hisoblashda tengsizlikka jamlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosimli quvur oʻtkazgichlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻzioqra quvur oʻtkazgichlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
drenaj quvur oʻtkazgichlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tuproq (MPa) va transport yuklamalari (MPa) taʼsirida quvur kesimining doiraligi tufayli quvur devorida materialni choʻzilish deformatsiyasining maksimal qiymati:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur devorida materialning quvur ichidagi suv bosimi taʼsirida choʻzilish darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur oʻtkazgichga tushadigan tashqi yuklamalar taʼsirida quvur devori materialining siqilish darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— zoʻriqishning boʻshashishi sharoitida yuzaga keladigan quvur devori materialining choʻzilish deformatsiyasining cheklangan yoʻl qoʻyilgan maksimal qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— siljish sharoitida quvur devori materialining choʻzilish deformatsiyasining cheklangan yoʻl qoʻyilgan maksimal qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur devorining teshilish turini hisobga olgan holda xavfsizlik omili (koefitsiyenti), quyidagicha qabul qilinishi mumkin: silliq devorli quvur dumaloq teshikli boʻlganda — 2,3; shisha (bazalt) plastmassa quvuri dumaloq teshikli boʻlganda — 3,0; silliq burchakli tirqishli teshik (masalan taraflarning nisbati 8:1 yoki 25:3) boʻlganda — 1,3; boshqa shartlar uchun qiymati meʼyoriy hujjatlarda koʻrsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qiymat quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— zichlanish sifatini hisobga olgan holda egilishdagi zoʻriqishlar uchun tuproq toʻshamasi koeffitsiyenti, quyidagicha qabul qilinishi mumkin: sinchiklab nazorat qilinganda — 0,75, davriy nazorat qilinganda — 1,0, nazorat qilinmaganda — 1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur kesimi ovalligi uchun xavfsizlik koeffitsiyenti, quyidagiga teng deb qabul qilinadi: bosimli va oʻzioqar quvur oʻtkazgichlar uchun — 1,0; drenaj quvur oʻtkazgichlari uchun — 2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψ — tuproqda yotqizilgan quvurning vertikal diametrida nisbiy qisqarish yoʻl qoʻyilgan maksimal qiymat sifatida boʻlgilanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψgr — tuproq yukining taʼsiri ostida quvurning vertikal diametrining nisbiy qisqarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψt — shuning oʻzi, transport yuklarining taʼsiri ostida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψm — saqlash, tashish va montaj qilish jarayonida hosil boʻlgan quvurning vertikal diametrining nisbiy qisqarishi. Uning taxminiy qiymati 13-jadvaldan olinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

13-jadval

Quvur kobigʻining halqali qattiqligi, G0, Ra

ψm tuproqning zichlanish darajasi

do 0,85

0,85 — 0,95

0,95 dan ortiq

276 000 gacha

0,06

0,04

0,03

276 000 — 290 000

0,04

0,03

0,02

290 000 dan ortiq

0,02

0,02

0,01

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvurning koʻndalang kesimi ovalligi vaqt oraligʻidagi kechikishini hisobga oluvchi hamda tuproq turiga, uning zichlanish darajasiga, gidrogeologik sharoitga va transheya geometriyasiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent, uni 1 dan 1,5 gacha qiymatlarda qabul qilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— toʻshamani tayyorlash va zichlash sifatini hisobga oluvchi egilish koeffitsiyenti, uni quyidagicha qabul qilish mumkin: sinchkovlik bilan nazorat qilinganda – 0,09, davriy nazorat qilinganda — 0,11, nazorat qilinmaganda — 0,13;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— transheyani toʻldiruvchi tuproqning quvurning koʻndalang kesimi ovalligiga taʼsir koʻrsatishini hisobga oluvchi koeffitsiyent, 0,06 ga teng deb qabul qilinishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— transheya choʻntaklaridagi tuproqning deformatsiya moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur qobigʻining halqali qattiqligi quvurning koʻndalang kesimi ovalligiga taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent, 0,15 ga teng deb qabul qilinishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tuproqning solishtirma ogʻirligi N/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— yer sathidan gorizontal diametri darajasigacha hisoblangan, quvur oʻtkazgichni toʻldirish chuqurligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur qobigʻining qisqa muddatli halqali qattiqligi, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur materialining choʻgʻilishida qisqa muddatli egiluvchanlik moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— formula boʻyicha aniqlanadigan quvur kesimining uzunlik birligiga inersiya momenti:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— meʼyoriy hujjatlarda keltiriladigan quvur materialining Puasson koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tuproqning zichlanish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— zanjirli, gʻildirakli va boshqa turdagi transport vositalari uchun maʼlumotnomalar boʻyicha olinadigan transport yuki, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur oʻtkazgichning yotqizish chuqurligini hisobga oluvchi koeffitsiyent, H < 1 boʻlganda n = 0,5 boʻladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— suv quvur oʻtkazgichlarining ovallashgan quvurlari ichki suv bosimi taʼsirida aylana shakliga kelishi jarayonini hisobga oluvchi koeffitsiyent (R, MRa)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur oʻtkazgichga tushadigan umumiy tashqi yuklama, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur materialining choʻzilishi vaqtida qisqa muddatli hisobiy mustahkamlik, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur oʻtkazgichning xizmat muddati oxirida quvur materialining choʻzilishida egiluvchanlik modulining qisqa va uzoq muddatli qiymatlari, MRa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— normativ hujjatlarda koʻrsatiladigan xavfsizlik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Agar hisoblar natijasida ifodaning chap tomoni qiymati 1 dan katta boʻlsa, u holda hisoblar quvur materiali yoki quvur oʻtkazgichni yotqizishni boshqa koʻrsatkichlari bilan takrorlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Undan soʻng yuklarning jamlamasiga nisbatan quvur qobigʻining barqarorligi tekshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosimli tarmoqlar uchun — tuproq va transportdan , yerosti suvlaridan , shuningdek, quvur oʻtkazgichda vakuumning hosil boʻlishi , oʻzioqar tarmoqlari uchun — + ; drenaj tarmoqlari uchun — quyidagi ifoda boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tuproq bilan toʻldirishda qobiqning barqarorligiga taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent, 0,5 ga teng deb, : = 4 : 1 nisbat uchun 0,07 ga teng deb qabul qilish mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur oʻtkazgichning koʻndalang kesimining ovalligini hisobga oluvchi koeffitsiyent, 0 < ψ < 0,05 boʻlganda = 1 — 0,7ψ boʻladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tashqi yuklamalar taʼsiri ostida qobiq barqarorligi uchun xavfsizlik koeffitsiyenti, 3 ga teng deb qabul qilinishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quvur qobigʻining uzoq muddatli halqali qattiqligi, MRa, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.04-24 “Polimer materiallardan yasalgan suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarining quvur oʻtkazgichlarini loyihalash va montaj qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Polimer quvurlarning tamgʻalanishiga misollar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-rasm. Polimer quvurlarning GOST 32415-2013 boʻyicha tamgʻalanishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-rasm. Polimer quvurlarning GOST ISO/IEC 15420-2010 boʻyicha shtrix-kodli tamgʻalanishi