Keyingi yillarda mamlakatimizda gidrotexnika inshootlarining xavfsizligini taʼminlash, ulardan ishonchli foydalanish, shuningdek, suv xoʻjaligi obyektlarini qurish va rekonstruksiya qilish borasida keng koʻlamli ishlar amalga oshirildi.

Shu bilan birga, gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi va xavfsizlik deklaratsiyasining davlat ekspertizasini oʻtkazish hamda gidrotexnika inshootlarining davlat kadastrini yuritish boʻyicha tizimli nazorat oʻrnatish yuzasidan kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun qonunosti hujjatlar normalarini qonunchilik hujjatlariga muvofiqlashtirish zarurati mavjud.

Oʻzbekiston Respublikasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Qonuni ijrosini taʼminlash, shuningdek, gidrotexnika inshootlarining texnik holatini va bexatar ishlashini kuzatib borishni tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ilovaga muvofiq ayrim hujjatlariga quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

gidrotexnika inshootlaridan foydalanish, ularni rekonstruksiya qilish, taʼmirlash, shuningdek, konservatsiyalash, tugatish davrida xavfsizlik deklaratsiyasini tuzish va gidrotexnika inshootlari xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasidan oʻtkazish va tasdiqlash tartibi;

gidrotexnika inshootlarining davlat kadastrini yuritish tartibi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiqlashtirsin.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev hamda Oʻzbekiston Respublikasi suv xoʻjaligi vaziri Sh.R. Xamrayev zimmasiga yuklansin.

1. Vazirlar Mahkamasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1999-yil 16-noyabrdagi 499-son qarorida:

a) 1-bandning uchinchi xatboshisi “kadastrini” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

b) 1-ilovada:

nomi “kadastrini” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

2-bandda:

birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi — gidrotexnika inshootlarining xavfsizligini asoslovchi hujjat hisoblanadi”;

ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin;

3 — 5-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan roʻyxatdagi oʻta muhim gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi Suv xoʻjaligi obyektlari xavfsizligini va suvdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasiga (keyingi oʻrinlarda — maxsus vakolatli davlat organi) ekspertiza qilish uchun taqdim etiladi.

4. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi gidrotexnika inshootlaridan foydalanish, ularni rekonstruksiya qilish, taʼmirlash, shuningdek, konservatsiyalash, tugatish davrida — foydalanuvchi tashkilotlar tomonidan hamda gidrotexnika inshootlarini foydalanishga topshirishda — buyurtmachi tashkilotlar (keyingi oʻrinlarda — deklarantlar) tomonidan tuziladi.

Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini tuzishda yuqori malakali va tajribaga ega mutaxassislar va mutasaddi tashkilotlar jalb qilinadi.

5. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi 3 nusxada tuziladi va nusxalari maxsus vakolatli davlat organida, foydalanuvchi tashkilotda, maxsus vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalarida saqlanadi”;

6-bandda:

birinchi xatboshidagi “Deklaratsiya” soʻzi “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “ishonchliligi” soʻzi “ishonchliligi taʼminlanishi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshidagi “xavfi va ssenariylarining” soʻzlari “xavflarining” soʻzi bilan almashtirilsin;

oltinchi xatboshidagi “meʼyoriy” soʻzi “normativ” soʻzi bilan hamda “kerak” soʻzi “shart” soʻzi bilan almashtirilsin;

7-banddagi “meʼyoriy” soʻzi “normativ” soʻzi bilan almashtirilsin.

8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“8. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini tuzishdan oldin inshootning texnik holati koʻrikdan oʻtkazilishi, inshootning texnik holati boʻyicha kuzatuvlar, yangidan ishga tushirilayotgan inshootlar uchun qurilish davridagi kuzatish maʼlumotlaridan foydalaniladi”;

9-bandda:

“b” kichik banddagi “ular joylashgan tumanning tabiiy sharoitlari, loyihada, foydalanish qoidalarida va nazorat organi” soʻzlari “ularning maʼmuriy, geografik va gidrografik joylashuvi tabiiy sharoitlari, seysmik sharoitlar, loyihada, foydalanish qoidalarida va maxsus vakolatli davlat organi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“g” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“g) gidrotexnika inshootlarining xavfsizlik mezonlarini hamda umuman, inshootning xavf darajasini aniqlagan holda inshootlarning texnik holatini kuzatish natijalari”;

“e” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“e) gidrotexnika inshootlarida favqulodda vaziyat yuzaga kelish xavfi yoki favqulodda vaziyat yuzaga kelganligi toʻgʻrisida respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini hamda boshqa tashkilotlarni, shuningdek, favqulodda vaziyatlarda tezkor xodimlarning ish rejasi va harakatlari boʻyicha aholini darhol xabardor qilish tartibi”;

“j” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“j) gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi darajasiga berilgan bahoni, shuningdek, xavfsizlikni taʼminlashga doir zarur chora-tadbirlar”;

quyidagi mazmundagi “i” kichik band bilan toʻldirilsin:

“i) gidrotexnika inshootlarining balans qiymati, gidrotexnika inshootlarining suvni muhofaza qilish zonalari, sohil boʻyi mintaqalari, shuningdek, sanitariya muhofaza zonalari va sanitariya himoya hududlari toʻgʻrisidagi maʼlumot”;

“Ilovalar” qismida:

“Ilovalar” soʻzi “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi tarkibida quyidagi qoʻshimcha maʼlumotlar boʻlishi shart” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“b” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“b) gidrotexnika inshootlarining havzasi, suv bosadigan zonada qoladigan tutash hududlar bilan birga inshootlarni joylashgan oʻrni chizmasi”;

“v” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“v) suv omborlari oqimida joylashgan iqtisodiyot tarmoqlari sxemasi”;

“d” kichik banddagi “kesimlar” soʻzi “kesim chizmalari” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“e” kichik banddagi “apparatlarini” soʻzi “asboblarini” soʻzi bilan hamda “nuqtalarini joylashtirish” soʻzlari “nuqtalarining joylashish” soʻzlari bilan almashtirilsin;

10 va 11-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“10. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi foydalanuvchi tashkilot rahbari tomonidan imzolanadi. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasida taqdim etilgan axborotning toʻliqligi va ishonchliligi uchun foydalanuvchi va buyurtmachi tashkilot rahbarlari (deklarantlar) shaxsan javobgar hisoblanadi.

11. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasi deklarant tomonidan maxsus vakolatli davlat organiga 5 yilda kamida bir marta, shuningdek, maxsus vakolatli davlat organining qaroriga koʻra yoki deklarantning tashabbusi bilan quyidagi hollarda taqdim etiladi:

gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi va ishonchli ishlashini taʼminlash darajasi pasayish xavfi yuzaga kelganda yoki favqulodda vaziyatlarning oldini olish uchun mavjud imkoniyatlar cheklanganda, xavf aniqlangan kundan boshlab uch oy mobaynida;

gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi boʻyicha amaldagi talablar (normalar va qoidalar) oʻzgarganda, favqulodda vaziyatlarda toʻxtatilganda va tugatilganda — tegishli normativ hujjatlar amalga kiritilgandan keyin 6 oydan kechikmay;

gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini amal qilish muddati tugashidan bir oy oldin;

gidrotexnika inshootlari rekonstruksiya qilingandan, kapital taʼmirlangandan, tiklangandan yoki konservatsiya qilingandan keyin — tegishli qurilish-montaj ishlari qabul qilib olingungacha”;

12 va 13-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;

14-bandning birinchi xatboshisidagi, 22 — 25-bandlardagi hamda 28-banddagi “nazorat organi” soʻzlari “maxsus vakolatli davlat organi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

14-bandda:

“b” kichik band “shaklini” soʻzidan keyin “oʻrganadi” soʻzi bilan toʻldirilsin;

quyidagi mazmundagi “g” kichik band bilan toʻldirilsin:

“g) gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini tasdiqlash yoki rad etish boʻyicha qaror qabul qiladi”;

15-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;

16 — 20-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“16. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasidan oʻtkazishning maqsadi deklaratsiyada koʻrsatilgan maʼlumotlarning toʻliqligi va ishonchliligini aniqlash, jumladan, gidrotexnika inshootlarida gidrotexnika inshootlarining xavfsizligini asoslovchi maʼlumotlarni tahlil qilish, favqulodda vaziyatlarning xavflilik darajasi, gidrotexnika inshootlarining xavfsizligini taʼminlash boʻyicha nazarda tutilgan chora-tadbirlarning yetarliligi hamda ushbu chora-tadbirlarning normalar va qoidalarga muvofiqligini aniqlash hisoblanadi.

17. Gidrotexnika inshootlaridan foydalanuvchi va buyurtmachi tashkilotlar (deklarantlar) oʻta muhim gidrotexnika inshootlarining (tasdiqlangan roʻyxatga asosan) xavfsizligi deklaratsiyasini maxsus vakolatli davlat organiga davlat ekspertizasidan oʻtkazish uchun taqdim etadi.

Gidrotexnika inshootlarining xavfsizlik deklaratsiyasi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan koʻrib chiqiladi va uning ekspertizasi tashkil etiladi.

18. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasi deklarant tomonidan toʻlovlar evaziga oʻtkaziladi.

19. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasidan oʻtkazish muddati deklarant tomonidan amaldagi tartibga asosan avans mablagʻlari toʻlangan kundan boshlab 3 oydan oshmasligi kerak.

20. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasidan oʻtkazishda maxsus vakolatli davlat organi tomonidan ekspertlar tarkibi tuziladi”;

quyidagi mazmundagi 20¹ — 20³-bandlar bilan toʻldirilsin:

“20¹. Maxsus vakolatli davlat organi ekspertlarga qoʻyiladigan malaka talablarini va ularning ish tartibini belgilaydi.

20². Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasidan oʻtkazish uchun yuqori malakali va tajribaga ega loyihachi va mutaxassislar ekspert sifatida shartnoma asosida jalb qilinadi.

20³. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasidan oʻtkazish boʻyicha jalb qilingan ekspertlar tomonidan yigʻma xulosa tayyorlanadi”;

21-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“21. Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasi boʻyicha yigʻma xulosalar Ekspertlar kengashi aʼzolariga yuboriladi”;

quyidagi mazmundagi 21¹ — 21⁴-bandlar bilan toʻldirilsin:

“21¹. Ekspertlar kengashi aʼzolari gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasi boʻyicha yigʻma xulosalarni koʻrib chiqib, oʻz taklif va eʼtirozlarini Ekspertlar kengashi kotibiga taqdim etadi.

21². Ekspertlar kengashi aʼzolari tomonidan berilgan taklif va eʼtirozlar inobatga olingan holda, gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini tasdiqlash (yoki tasdiqlamaslik) toʻgʻrisida Ekspertlar kengashining qarori loyihasi tayyorlanadi.

21³. Maxsus vakolatli davlat organi gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini va ekspertlar xulosasini koʻrib chiqadi hamda ushbu hujjatlar maxsus vakolatli davlat organiga tushgan kundan boshlab bir oy muddatda Ekspertlar kengashi yigʻilishida muhokama qilinadi va tegishli qaror qabul qilinadi.

21⁴. Maxsus vakolatli davlat organi gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini davlat ekspertizasi xulosasiga asosan gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini tasdiqlash, tegishli ruxsatnoma berish yoki ruxsatnoma berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin”;

22 va 24-bandlardagi “Ekspert komissiyasi” soʻzlari “Ekspertlar kengashi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

26-banddagi “kadastrga” soʻzi “davlat kadastriga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“27. Foydalanuvchi tashkilotlar maxsus vakolatli davlat organining gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi deklaratsiyasini tasdiqlashni rad etish haqidagi qarori ustidan sud tartibida shikoyat qilishi mumkin”;

quyidagi mazmundagi 28¹-band bilan toʻldirilsin:

“28¹. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar”;

v) 2-ilovada:

nomi, 1, 2, 4, 7, 21, 23, 24-bandlar, V-bobning nomi “kadastri” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

II bobning nomi, 25 va 26-bandlar “kadastrining” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

6, 8, 9, 14-bandlar, III bobning nomi “kadastrini” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

15-band “kadastr” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

IV bobning nomi, 16 — 20 va 22-bandlar “kadastriga” soʻzidan oldin “davlat” soʻzi bilan toʻldirilsin;

2-banddagi “tavsifnomalari” soʻzi “tavsiflari” soʻzi bilan almashtirilsin;

3-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Suv xoʻjaligi va energetika tizimiga kiruvchi gidrotexnika inshootlari mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, kadastr obyekti hisoblanadi”;

4-banddagi “tavsifnomalarini va” soʻzlari “tavsiflari hamda ulardan” soʻzlari almashtirilsin;

5-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5. Maʼlumotlarni ishlab chiqish, tizimlashtirish, saqlash, yangilash va obyekt haqida axborot taqdim etish texnologiyasini doimiy takomillashtirib borish gidrotexnika inshootlari davlat kadastrining asosiy vazifasi hisoblanadi”;

7-banddagi “manfaatdor organlarni ehtimol boʻlgan avariyalarning oldini olish maqsadida” soʻzlari “ehtimoliy avariyalarning oldini olish maqsadida manfaatdor organlarni” soʻzlari bilan almashtirilsin;

10 — 13-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“10. Gidrotexnika inshootlari davlat kadastrida har bir inshootga kadastr raqamini bergan holda, inshootni maxsus reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish, tizimlashtirish, sifat va miqdoriy tavsiflarni hisobga olish hamda inshoot boʻyicha maʼlumotlarni tegishli shakllarga kiritish, saqlash, yangilash va maʼlumotlarni foydalanish uchun taqdim etish koʻzda tutiladi.

11. Gidrotexnika inshootlari davlat kadastriga konstruktiv chizmalar, sxemalar, grafiklar ilova qilingan holda, inshoot holatini belgilab beruvchi umumiy maʼlumotlar, gidrologiya, geologiya, gidrogeologiya, litologiya shart-sharoitlari tavsifi, inshootlar tarkibi, suv xoʻjaligi, suv-energetika, texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlar, izlanishlar, naturada kuzatishlar, mavjud boʻlgan nuqsonlar kiritiladi.

12. Gidrotexnika inshootlari davlat kadastrining mazmuni hamda muayyan gidrotexnika inshootining (suv omborlari toʻgʻonlari, daryolar, soylar, kanallar va kollektorlardagi toʻgʻonlar, daryolarning oʻzanlarini toʻsuvchi inshootlar, suv olish, suv oʻtkazish, suv tashlash hamda qirgʻoqlarni himoya qilish inshootlari, gidroelektr stansiyalar, nasos stansiyalari) muhofaza zonalari boʻyicha maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, “Issiqlik elektr stansiyalari” aksiyadorlik jamiyati, “Oʻzbekgidroenergo” aksiyadorlik jamiyati bilan kelishilgan holda, Suv xoʻjaligi obyektlari xavfsizligini va suvdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan tasdiqlanadi.

13. Maxsus vakolatli davlat organi nazoratidagi gidrotexnika inshootlari davlat kadastri maxsus vakolatli davlat organi tomonidan, qolgan barcha gidrotexnika inshootlari davlat kadastri esa foydalanuvchi tashkilotlar tomonidan yuritiladi.

Gidrotexnika inshootlari davlat kadastrini yuritish ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, shuningdek, foydalanuvchi tashkilotlarning mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

Gidrotexnika inshootlari davlat kadastrini yuritishda qoʻllaniladigan shakllar maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi”;

15-banddagi “Inshootlar egalari” soʻzlari “Inshootlardan foydalanuvchi tashkilotlar” soʻzlari bilan almashtirilsin.

2. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 11-iyundagi 484-son qarori bilan tasdiqlangan 2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida biologik xilma-xillikni saqlash strategiyasining 94-bandi oʻn birinchi xatboshisidagi, 2-ilovaning 8-bandidagi “Quyimozor” soʻzi “Tozakoʻl” soʻzi bilan almashtirilsin.

3. Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 23-fevraldagi 95-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilarining suvni tejaydigan sugʻorish texnologiyalarini joriy etish boʻyicha xarajatlarining bir qismini qoplash va berilgan subsidiyani qaytarish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda:

a) 41-banddagi “tuman boʻlimi” soʻzlari “hududiy boshqarmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 1-ilovaning 6-bandidagi “Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasining tuman boʻlimi boshligi” soʻzlari “Tuman moliya boʻlimi boshligʻi” soʻzlari bilan almashtirilsin.

5. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Suv xoʻjaligi obyektlari xavfsizligini va suvdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi faoliyatini tartibga soluvchi ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2023-yil 27-sentabrdagi 500-son qarorida:

a) 1-ilovada:

11-band quyidagi mazmundagi yigirma yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Inspeksiya tomonidan suvdan foydalanish va suv isteʼmoli tartibiga rioya etilishi hamda suvni tejaydigan sugʻorish texnologiyalaridan samarali foydalanish boʻyicha tekshiruvlar “Yagona davlat nazorati” axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazilmasdan amalga oshiriladi”;

yigirma yettinchi va oʻttiz beshinchi xatboshilar tegishlicha yigirma sakkizinchi va oʻttiz oltinchi xatboshilar deb hisoblansin;

41-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Inspeksiyaning markaziy apparati va hududiy boshqarmalari xodimlari mehnatiga haq toʻlash va moddiy-texnik taʼminoti tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarning viloyat budjetlari mablagʻlari hamda budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi”;

b) 3-ilovada:

2-bandda:

birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Inspeksiya xodimlari mehnatiga haq toʻlash, ularni mukofotlash va moddiy yordam koʻrsatish quyidagi mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi”;

“a” kichik bandda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“yagona tarif setkasi boʻyicha tasdiqlangan razryadlarga muvofiq lavozim maoshi”;

ikkinchi va oltinchi xatboshilar tegishlicha uchinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;

v) 4-ilovaning “Buxoro viloyati suv omborlari” boʻlimi 1-pozitsiyasi “Inshootlar nomi” ustunidagi “Quyimozor” soʻzi “Tozakoʻl” soʻzi bilan almashtirilsin.