31.05.2023 yildagi PQ-171-son
3. Parij bitimi (Parij, 2015-yil 12-dekabr) doirasida qabul qilingan majburiyatlarni bajarish, 2030-yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi vazifalarga erishish hamda yashil transformatsiya, shu jumladan, “yashil sertifikat” va ekologik markirovkalash tizimlarini joriy etishga mas’ul bo‘lgan Vazirlikning umumiy shtatlari doirasida davlat muassasasi shaklidagi Yashil transformatsiya va iqlim o‘zgarishiga moslashish milliy markazi tashkil etilsin.
g) 2026-yil 1-avgustdan boshlab bosqichma-bosqich ushbu qarorning 6-7-ilovalarida belgilangan tovarlarga nisbatan foydalanish xususiyatini yo‘qotganidan so‘ng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi ayrim qadoqlash materiallari va tovarlarni ishlab chiqaruvchi (eksport qilinadigan tovarlar bundan mustasno) hamda respublika hududiga import qiluvchilarning “kengaytirilgan majburiyati” tizimi joriy etiladi;
Oldingi tahrirga qarang.
(6-band O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.11.2023-y., 06/23/199/0882-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(8-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 29-dekabrdagi PQ-422-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 29.12.2023-y., 07/23/422/0994-son — 2024-yil 1-yanvardan kuchga kiradi)
Oldingi tahrirga qarang.
(8-band O‘zbekiston O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 29-dekabrdagi PQ-422-son qaroriga asosan to‘rtinchi xatboshi bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 29.12.2023-y., 07/23/422/0994-son — 2024-yil 1-yanvardan kuchga kiradi)
10. Vazirlik 10-ilovaga muvofiq xalqaro shartnomalar va xalqaro tashkilotlar bilan o‘zaro hamkorlik qilish va muvofiqlashtirish bo‘yicha vakolatli organ etib belgilansin.
Oldingi tahrirga qarang.
(19-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi PF-199-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.11.2023-y., 06/23/199/0882-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(25-band “b” kichik bandining uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-yanvardagi PF-5-sonli Farmoniga asosan chiqarilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 06.01.2024-y., 06/24/5/0008-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(25-band “b” kichik bandining to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-yanvardagi PF-5-sonli Farmoniga asosan chiqarilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 06.01.2024-y., 06/24/5/0008-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(251-band O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-yanvardagi PF-5-sonli Farmoniga asosan kiritilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 06.01.2024-y., 06/24/5/0008-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(1-ilova O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 27-iyuldagi PF-114-sonli Farmoniga asosan “o”, “p” va “r” kichik bandlar bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 27.07.2023-y., 06/23/114/0527-son)
Oldingi tahrirga qarang.

T/r

Tashkilotning amaldagi to‘liq (rasmiy) nomi

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuriga o‘tkazilayotgan tashkilotning to‘liq (rasmiy) nomi

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuriga o‘tkazilayotgan tashkilotning faoliyatiga oid qoidalar va izohlar

1.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi “Orolbo‘yi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “Orolbo‘yi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda.

2.

Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Farg‘ona hayvonot bog‘i” davlat muassasasi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “Farg‘ona hayvonot bog‘i” davlat muassasasi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda.

3.

Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Termiz hayvonot bog‘i” davlat muassasasi

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “Termiz hayvonot bog‘i” davlat muassasasi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda.

4.

Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Toshkent hayvonot bog‘i” MChJ.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “Toshkent hayvonot bog‘i” MChJ.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda.

5.

Madaniy meros agentligi tizimidagi “O‘zbekiston davlat tabiat muzeyi”.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “O‘zbekiston davlat tabiat muzeyi”.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda.

6.

“Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish bo‘yicha loyiha ofisi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish bo‘yicha loyiha ofisi.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga, unga ajratilgan shtat birliklari bilan birga kiritilmoqda.

8.

Davlat mulki hisoblangan barcha ov xo‘jaliklari va ular joylashgan yer va mulklari

“Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi huzuridagi ov xo‘jaliklari.

Ov xo‘jaliklari qo‘shimcha majburiyatlar ommaviy savdolar orqali uzoq muddatli ijaraga beriladi.

(2-ilova O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 7-maydagi PF-74-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 08.05.2024-y., 06/24/74/0332-son)

T/r

Yangi tashkil qilinayotgan tuzilmaning to‘liq (rasmiy) nomi

Qoidalar

1.

Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universiteti

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tizimidagi quyidagi ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalarining barcha vazifa va funksiyalari, huquqlari hamda majburiyatlari, shuningdek, bino-inshootlari va boshqa mol-mulklari to‘liqligicha Universitet tasarrufiga o‘tkaziladi:

Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti;

Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida faoliyat ko‘rsatayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi;

“Eko-energiya” ilmiy tatbiq etish markazi;

O‘rmon xo‘jaligi ilmiy-tadqiqot instituti (filiali, 5 ta ilmiy-tajriba stansiyalari, Cho‘l hududlarida o‘rmonchilikni rivojlantirish ilmiy markazi, O‘rmon xo‘jaligini rivojlantirish innovatsion markazi);

O‘rmon xo‘jaligi texnikumi;

Toshkent gidrometeorologiya texnikumi;

Gidrometeorologiya ilmiy-tadqiqot instituti.

Bunda Universitet tizimiga o‘tkazilayotgan ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalarining amaldagi moliyalashtirish manbalari va shartlari saqlab qolinadi.

2.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tuzilmasida Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (keyingi o‘rinlarda — Inspeksiya)

1) Quyidagilar Inspeksiyaning asosiy vazifalari etib belgilansin: tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qo‘yish uchun ta’sirchan choralarni qo‘llash;

atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sog‘lig‘iga tahdid solishi mumkin bo‘lgan vaziyatlarni aniqlash;

amalga oshirilayotgan xo‘jalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar ko‘rish;

yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini ta’minlash;

o‘rmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni o‘rnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, o‘rmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qo‘riqlanishini tashkil etishni nazorat qilish;

o‘rmon daraxtlarini o‘zboshimchalik bilan kesish, o‘g‘irlash, yo‘q qilish va o‘rmon to‘g‘risidagi qonunchilikning boshqa buzilishlaridan muhofaza qilish, shuningdek, o‘rmon fondi yerlarini muhofaza qilish;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yog‘och sotish qoidalari bajarilishi, shuningdek, pichan o‘rish, mol boqish va o‘rmondan foydalanishning boshqa turlari qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish;

o‘rmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini ta’minlash ustidan nazorat qilish;

O‘rmon xo‘jaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz ko‘rsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yo‘l xaritasi” ijrosi yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini o‘rganish;

o‘rmon fondi yerlari, ijaraga berilgan o‘rmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning ma’lumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan o‘rmon fondi uchastkalarining ijara to‘lovi, penya, jarimalarning o‘z vaqtida to‘liq tushirilishi ustidan nazorat qilish;

“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish;

respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar ko‘rish;

tabiatni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish.

2) Quyidagilar Inspeksiya faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:

Davlat budjeti mablag‘lari;

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablag‘lari;

jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

3.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lgan davlat muassasasi shaklidagi Yashil transformatsiya va iqlim o‘zgarishiga moslashish milliy markazi (keyingi o‘rinlarda — Iqlim markazi).

Vazirlikning umumiy shtatlari doirasida yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim markazi tashkil etiladi.

1) Quyidagilar Iqlim o‘zgarishi milliy markazi davlat muassasasining asosiy vazifalari etib belgilansin:

xalqaro va milliy tadqiqotlarni chuqur tahlil qilish hamda xorijiy davlatlar tajribalarini har tomonlama o‘rganish asosida iqlim o‘zgarishi oqibatlarini yumshatish va unga moslashishning Milliy iqlim strategiyasini (National Climate Policy) ishlab chiqish, uning ijrosini monitoring qilish va doimiy ravishda qo‘shimcha takliflar tayyorlash;

har ikki yilda bir marotaba O‘zbekiston Respublikasi atrof-muhit holati to‘g‘risidagi Milliy ma’ruza loyihasini tayyorlash va taqdim etish;

Parij bitimi doirasida olingan majburiyatlar bo‘yicha iqtisodiyot tarmoqlari (energetika, qishloq xo‘jaligi, sanoat va maishiy chiqindilar) tomonidan tashlanayotgan issiqxona gazlarini miqdoriy baholash va verifikatsiya qilish orqali ularning milliy kadastrini yaratish;

milliy imkoniyatlar va sharoitlardan kelib chiqib, issiqxona gazlari ajratmalari chiqarilishining jadalligini kamaytirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni doimiy ravishda monitoring qilib borish;

iqlim o‘zgarishi sohasidagi investitsiyalarni jalb etishning istiqbolli yo‘nalishlari ishlab chiqilishini ta’minlash, jumladan, uglerod kvotalari savdosini rivojlantirish va “Ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG)” prinsiplari asosida investitsiya loyihalarining monitoringini yuritish;

yashil iqtisodiyotga o‘tish, shu jumladan, “yashil sertifikat” va ekologik markirovkalash tizimlarini joriy etish;

vazirliklar va idoralar bilan hamkorlikda iqlim o‘zgarishiga moslashish bo‘yicha iqtisodiy asoslar ishlab chiqish va ushbu sohada konsalting xizmatlarining ko‘rsatilishini ta’minlash;

iqlim o‘zgarishi va uning oqibatlari bo‘yicha keng jamoatchilikni xabardor qilish uchun ilmiy-ommabop, tahliliy materiallar tayyorlash, iqlim sohasidagi tadqiqotlar natijalarini keng ommalashtirish.

2) Quyidagilar Iqlim markazi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:

Davlat budjeti mablag‘lari;

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablag‘lari;

jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

4.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega davlat muassasasi shaklidagi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi

Vazirlikning umumiy shtatlari doirasida yuridik shaxs maqomiga ega davlat muassasasi shaklidagi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi tashkil etiladi.

Quyidagilar “Chiqindi poligonlarni boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:

Davlat budjeti mablag‘lari;

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablag‘lari;

jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik hamda xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

5.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lgan davlat muassasasi shaklidagi Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti

1) Quyidagilar Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti davlat muassasasining asosiy vazifalari etib belgilansin:

ilg‘or xorijiy mamlakatlarning tajribasini inobatga olib hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga yetkazilishi mumkin bo‘lgan har qanday zararlarning oldini olgan holda Milliy dasturni ishlab chiqish va amalga oshirish;

ekohududlarning turizm infratuzilmasini rivojlantirish; ekohududlarda tashrif buyuruvchilarga ko‘rsatiladigan xizmatlar turlarini kengaytirish, shu jumladan, tog‘li va cho‘l hududlarda ekstremal turizmni rivojlantirish hamda yangi turizm xizmatlarini yo‘lga qo‘yish, “Planting Tour” va “Plogging Tour” kabi ekoharakatlarni tashkil qilish;

har bir ekohududning o‘ziga xos bo‘lgan brendini yaratish hamda targ‘ibot materiallari, jumladan, videoroliklar, tarqatma materiallar ishlab chiqish orqali ularning turizm salohiyatini targ‘ib qilishni tashkil etish;

ekohududlarda osma dor yo‘llari, elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga mo‘ljallangan maxsus transport vositalari va kvadrotsikllar, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlar, aerostatlar, “rafting” va “flaybording”, g‘ildirak ustidagi uylar va yer usti transport vositalari xizmatlarini tadbirkorlik subyektlarini jalb qilgan holda yo‘lga quyish;

tog‘li va cho‘l hududlarda speologiya, kurortologiya, balneologiya va balchiq bilan davolash xizmatlarini yo‘lga qo‘yish;

ovga ruxsat berish va yovvoyi hayvonlarni ov qilish (shu jumladan, baliq) uchun kvotalar berish va nazorat qilish xizmatlarini raqamlashtirish.

Vazirlik huzurida davlat muassasasi shaklida Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti tashkil etiladi.

2) Quyidagilar Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti davlat muassasasi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablag‘lari;

T/r

Tashkilotning amaldagi to‘liq (rasmiy) nomi

Qayta tashkil qilinayotgan tashkilotning to‘liq (rasmiy) nomi

Qayta tashkil qilinayotgan tashkilotning faoliyatiga oid qoidalar va izohlar

1.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan ishlarni amalga oshirish jamg‘armasi

Negizida yuridik shaxs tashkil etmagan holda budjetdan tashqari Ekologiya jamg‘armasi tashkil etilmoqda.

Ekologiya jamg‘armasi mablag‘larini shakllantirish manbalari Vazirlar Mahkamasi qarori bilan belgilanadi.

2.

O‘rmon xo‘jaligini rivojlantirish jamg‘armasi

3.

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi huzuridagi “Milliy tabiat bog‘lari va ovchilik xo‘jaliklari boshqarmasi” davlat muassasasi

Negizida davlat muassasasi shaklida “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” tashkil etilmoqda.

Uning muassisligidagi 8 ta milliy tabiat bog‘lari ularga ajratilgan shtat birliklari “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasiga o‘tkazilmoqda.

4.

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi huzuridagi “O‘rmonloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi

Negizida “Yashilloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi tashkil etilmoqda.

Loyihalash instituti kelgusida nafaqat o‘rmon xo‘jaliklarini loyihalari, balki barcha yashil hududlar va loyihalar bo‘yicha shug‘ullanadi.

5.

“Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat unitar korxonasi

Negizida “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi tashkil etilmoqda.

“Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablag‘lari, Ekologiya jamg‘armasi, shuningdek, xo‘jalik faoliyatidan olingan mablag‘lar hisobidan moliyalashtiriladi.

6.

“Ekologik axborot, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish va multimedia markazi” davlat unitar korxonasi

Negizida “Eko-Media” davlat muassasasi tashkil etilmoqda.

“Eko-Media” davlat muassasasi Vazirlikfaoliyatini raqamlashtirish, multimedia va “Call” markazi xizmatlari, uchuvchisiz uchish apparatlarini qo‘llashda, shuningdek, aholining ekologik madaniyatini oshirish, ekologik ta’lim yo‘nalishidagi video qo‘llanmalarni tayyorlash va ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ishlari amalga oshiradi.

Oldingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.

Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar bo‘yicha sohaviy ekspert kengash

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

“Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi**

Turizm qo‘mitasi

O‘rmon xo‘jaligi agentligi*

“Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MChJ**

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar turizm boshqarmalari

Qoraqalpog‘iston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi agentligi

(davlat o‘rmon xo‘jaliklari — 12)

“Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan tahliliy nazorat markazi” davlat muassasasi

“Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi” davlat unitar korxonasi

Davlat o‘rmon xo‘jaliklari — 65, davlat o‘rmon-ovchilik xo‘jaliklari — 10, dorivor o‘simliklarni yetishtirish bo‘yicha davlat o‘rmon xo‘jaliklari — 12, ilmiy tajriba stansiyalari — 5

“Milliy PR-markazi” davlat unitar korxonasi

“Orolbo‘yi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi

“Turistlarga xizmat ko‘rsatish markazi” davlat unitar korxonasi

Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universiteti

“Dorivor o‘simliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” davlat muassasasi

“Ipak yo‘li” ofisi” UK

“Binolardan foydalanish va qurilish-ta’mirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi**

“O‘rmon xo‘jaligi mashina traktor parki” davlat unitar korxonasi**

“Ipak yo‘li” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti hamda uning Toshkent filiali

“Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi

(milliy tabiat bog‘lari — 12, davlat qo‘riqxonalari — 7, buyurtma qo‘riqxonalari — 2; majmua buyurtma qo‘riqxona — 1; biosfera rezervat — 1; pitomnik — 1)

Xalqaro turizm akademiyasi Samarqand kampusi

“Chorvoq suv ombori atrofini obodonlashtirish direksiyasi” davlat muassasasi**

Turizmni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti

“Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi**

“Yashil hudud” DUK va uning hududiy filiallari

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari*

“Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish bo‘yicha loyiha ofisi

Gidrometeorologiya xizmati agentligi

Gidrometeorologiyada axborot texnologiyalarini rivojlantirish markazi

“Eko-Media markazi” davlat muassasasi**

Tuman (shahar) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘limlari

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy markazlari

“Toshkent hayvonot bog‘i” MChJ,

“Farg‘ona hayvonot bog‘i” MChJ,

“Termiz hayvonot bog‘i” MChJ

Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi**

“Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi **

O‘zbekiston davlat tabiat muzeyi

“Yashil transformatsiya va iqlim o‘zgarishi milliy markazi”davlat muassasasi

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, o‘rmon sohalaridagi NNTlar

“Yashilloyiha”loyihalash instituti**

(3-ilova O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 7-maydagi PF-74-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 08.05.2024-y., 06/24/74/0332-son)
Oldingi tahrirga qarang.

T/r

Chora-tadbirlar nomi

Ijro qilish muddati

Mas’ul bo‘lgan tashkilotlar

Bajariladigan ishlarning pirovard natijasi

I. Bioxilma-xillikni asrash va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar faoliyatini takomillashtirish

1.

O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining yangi nashrini tayyorlash. Bunda:

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining oltinchi nashri Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (IUCN) toifalari va mezonlari asosida tayyorlanadi.

Qizil kitobga kiritilgan turlarning muhofazasi borasidagi maqomi xalqaro standartlarga moslashtiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobini Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqining (International Union for Conservation of Nature) talablari bo‘yicha tayyorlash yuzasidan “yo‘l xaritasi”ni ishlab chiqish;

2023-yil II chorak

O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining yangi nashrini zamonaviy metodlar va Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi (IUCN) Qizil ro‘yxatida nazarda tutilgan toifalar va mezonlar asosida tayyorlash hamda chop etish.

2025-yil I chorak

2.

Yovvoyi holda o‘suvchi dorivor va oziq-ovqatbop o‘simliklarni, jumladan, ularning eksportbop turlarini yetishtirish va ko‘paytirish choralarini ko‘rish. Bunda:

plantatsiyalarni tashkil etish uchun aniq hisob-kitoblar asosida ekish materiallari (urug‘ va/yoki qalamcha) yig‘ib olish uchun kvota ajratish;

shirinmiya, shumg‘iya, na’matak, kovul va sassiq kavrak kabi dorivor va oziq-ovqatbop o‘simlik turlari bo‘yicha har yili kamida 10 ming gektar maydonda madaniy plantatsiyalarni tashkil etish.

2023-yil noyabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Respublikada mavjud yovvoyi holda o‘suvchi dorivor va oziq-ovqatbop o‘simliklar 19,5 ming gektar madaniy plantatsiyalari doimiy monitoringi olib boriladi.

Yovvoyi holda o‘suvchi dorivor va oziq-ovqatbop o‘simliklar, jumladan, ularning eksportbop turlarining madaniy plantatsiyalari ko‘paytiriladi.

Ushbu o‘simliklarning tabiiy populyatsiyasi ortadi va yo‘qolib ketish xavfining oldi olinadi.

Madaniy plantatsiyalarni ko‘paytirish natijasida 2026-yildan boshlab:

sohada eksport salohiyati 3 baravarga ortadi;

doimiy 500 nafar, mavsumiy 20 mingnafar aholi bandligi ta’minlanadi.

3.

“O‘zbekiston ekologiyasi va tabiiy resurslari atlasi”ni yaratish. Bunda:

tegishli vazirlik va idoralar mutaxassislaridan iborat idoralararo ishchi guruh tuzish;

tabiiy resurslar va ekologiya bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plash va umumlashtirish;

tegishli masshtabdagi tabiiy resurslar va ekologiya bo‘yicha xaritalar tuzish;

“O‘zbekiston ekologiyasi va tabiiy resurslari atlasi”ni nashr etish.

2023 — 2025-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

O‘zbekiston Respublikasining tabiiy resurslari, iqlimi va ekologik holatini aks ettiradigan yagona jamlangan xarita shakllantiriladi.

Xaritada quyidagilar aks ettiriladi:

hayvonot dunyosi obyektlari;

o‘simliklar;

tuproq;

yer usti suvlari;

iqlim;

landshaft va tabiiy geografik rayonlashtirish;

muhofaza etiladigan tabiiy hududlar;

o‘rmon xo‘jaliklari;

yer ostining geologik tuzilishi va boshqa ma’lumotlar.

4.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonlarini kengaytirish. Bunda:

“Zarafshon” milliy tabiat bog‘ini 2 ming gektarga, “Surxon” va “Nurota” davlat qo‘riqxonalari hududini 4-5 ming gektargacha kegaytirish bo‘yicha o‘rganish ishlarini amalga oshirish;

ilmiy asoslangan taklif va xaritalarni tayyorlash;

muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonini kengaytirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Ushbu muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning kengaytirilishi natijasida noyob hayvonlarning soni ortib, o‘simlik qoplami tiklanishiga erishiladi. Jumladan, Buxoro bug‘usining soni Zarafshon milliy tabiat bog‘ida besh yil muddatda 200 boshdan, Surxon davlat qo‘riqxonasida morxo‘rlar 800 boshdan, Buxoro tog‘ qo‘yi 200 boshdan, Nurota davlat qo‘riqxonasida Qizilqum qo‘yi soni 2,5 ming boshdan ortadi. Shu bilan birga ushbu hududlardagi noyob o‘simlik turlarini genetik baza sifatida saqlab qolinishiga erishiladi.

5.

Milliy tabiat bog‘lari faoliyatini muvofiqlashtirish. Bunda:

“Zomin”, “Ugom-Chotqol”, “Orolqum”, “Orolbo‘yi”, “Pop”, “Omonqo‘ton”, “Yuqori To‘palang” va “Bobotog‘” milliy tabiat bog‘larini Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish departamenti huzuriga o‘tkazish;

Yuridik maqomga ega muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning tashkiliy-huquqiy masalalariga oid hujjatlarini xatlovdan o‘tkazish va ularga o‘zgartirishlar kiritish.

2023-yil avgust

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish va ularning faoliyatini muvofiqlashtirishda yaxlitlik, yagona boshqarish siyosati ta’minlanadi. Ularning faoliyati, amalga oshirilayotgan tadbirlar tizimi yagona xalqaro standartlar asosida amalga oshiriladi.

Ilmiy-tadqiqot ishlari va tabiat majmualari monitoringi yuritilishining sifati oshiriladi, belgilangan muhofaza rejimining ta’minlanishida samaradorlik ortadi.

6.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash. Bunda:

1) 2023-yilda “Surxon”, “Nurota” va “Hisor” davlat qo‘riqxonalari, “Zarafshon” milliy tabiat bog‘i va “Jayron” pitomnigini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash.

2) 2024-yilda “Markaziy Qizilqum” “Pop”, “Omonqo‘ton”, “Bobotog‘” va “Yuqori To‘palang” milliy tabiat bog‘lari, “Oqtog‘-Tomdi”, “Qizilqum” davlat qo‘riqxonalari, “Borsakelmas” va “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qo‘riqxonalarini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;

3) 2025-yilda “Saygachiy” majmua buyurtma qo‘riqxonasi, “Orolqum”, “Orolbo‘yi”, “Xorazm”, “Janubiy Ustyurt”, “Zomin” va “Ugom-Chotqol” milliy tabiat bog‘lari, “Zomin” davlat qo‘riqxonasi va “Chotqol” davlat biosfera qo‘riqxonasi, Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;

2023 — 2025-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar uchun dron, kuzatish kamerasi, fotoqopqonlar xarid qilish, onlayn nazorat tahlil markazini tashkil qilish, aerokosmik kuzatish ma’lumotlaridan foydalanish orqali monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish choralari ko‘riladi.

Natijada hududlarning antropogen tahdid darajasi yuqori bo‘lgan manzillarini va tahdid turlarini (chorva mollarining noqonuniy boqilishi, brakonyerlik, mahalliy aholi tomonidan qo‘riqxona yerlarining o‘zlashtirilishi) tezkor aniqlash va bartaraf etish imkoniyati yaratiladi.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda qo‘riqlash va ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish va monitoring ishlari samaradorligi ortadi hamda huquqbuzarliklar sonining keskin kamayishiga erishiladi. Inson omilining ishtiroki maksimal darajada kamayadi.

7.

“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtog‘-Tomdi” davlat qo‘riqxonalarining qo‘riqlanma zonalarini belgilash. Bunda:

“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtog‘-Tomdi” davlat qo‘riqxonalarining qo‘riqlanma (bufer) zonalarini belgilash uchun hududni xatlovdan o‘tkazish;

“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtog‘-Tomdi” davlat qo‘riqxonalarining qo‘riqlanma (bufer) zonalari xaritalarini tayyorlash;

“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtog‘-Tomdi” davlat qo‘riqxonalarining qo‘riqlanma (bufer) zonalarini belgilash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.

2024-yil avgust

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

“ Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 47-moddasi talablari bajariladi. Bunda:

ushbu muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga salbiy ta’sirning oldini olish maqsadida qo‘riqlanma zonalarda xo‘jalik faoliyati va boshqa faoliyat cheklanadi yoki taqiqlanadi;

qo‘riqlanma zonalarning bir qismida ekologik turizmni tashkil etish, mazkur hudud uchun xos bo‘lgan kamyob hamda yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan o‘simliklar va hayvonlarning turlarini ko‘paytirish maqsadida tabiiy pitomniklar barpo etish imkoniyatlari yaratiladi.

8.

Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatida Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlarini hamda uning hududidagi 2 gektar maydonda Buxoro bug‘usi uchun volyer va tashrif markazini tashkil etish. Bunda:

Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatidagi Buxoro bug‘ularining ozuqa bazasini yaxshilash, o‘simliklarni nobud bo‘lishdan saqlash va qayta tiklanishini ta’minlash maqsadida Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlarini yakuniga yetkazish;

biosfera rezervatining qo‘riqlanma (bufer) zonasidagi 2 gektar maydondaBuxoro bug‘usi uchun volyer va tashrif markazini qurish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlari va Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatining qo‘riqlanma (bufer) zonasidagi 2 gektar maydonda Buxoro bug‘usi uchun volyer va tashrif markazi qurilishini yakuniga yetkazish orqali:

biosfera rezervatidagi Buxoro bug‘ularining ozuqa bazasi yaxshilanadi;

o‘simlik qoplamasining qayta tiklanishi ta’minlanadi.

Mazkur hududlarda ekologik turizmni tashkil etish imkoniyatlari yaratiladi.

9.

Hisor davlat qo‘riqxonasining “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyekti infratuzilmasini yaxshilash. Bunda:

Hisor davlat qo‘riqxonasining “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyektiga sayyohlarni jalb qilish imkoniyatlarini hamda xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish maqsadida uning atrofida turistik infratuzilma barpo etish;

“Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyektiga olib boruvchi 60 km yo‘lni ta’mirlash.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Tashrif buyuruvchilarning ekoturistik maskanga borishi uchun qulay yo‘l infratuzilmasi yaratiladi.

Hisor davlat qo‘riqxonasining “Suvtushar sharsharasi”da tashrif buyuruvchilarga tegishli sharoitlar, jumladan, kuzatuv maydonchasi, ayvonlar (besedkalar), dam olish va to‘xtash joylari, ekoturistik marshrutlar yaratilishi natijasida yiliga 10 ming nafar sayyoh jalb etiladi.

Sayyohlarga xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq 50 dan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratiladi.

10.

Farg‘ona va Namangan viloyatlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish.

2024-yil aprel

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Namangan va Farg‘ona viloyatlari hokimliklari

bilan birgalikda

Farg‘ona viloyatining Yozyovon tabiiy yodgorligi, So‘x, Sho‘rsuv, Qayroqqum, Kattaturk va Namangan viloyatining Mingbuloq va Pop adirliklari tabiiy hududlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida umumiy maydoni 100 gektardan ortiq bo‘lgan milliy tabiat bog‘ini tashkil etish yuzasidan qaror loyihasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi. Ushbu hududlarda muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish natijasida qayd etilgan tabiiy maskanlardagi tabiat majmualari, noyob va endemik hisoblangan 15 dan ortiq hayvon turi, 20 dan ortiq o‘simlik turlarining yashash hamda o‘sish joylari muhofazaga olinadi.

Ekoturizmni rivojlantirish maqsadida infratuzilma va ekoturistik marshrutlar yaratiladi.

Natijada yiliga 2 mingdan ortiq sayyohlar hududga jalb etiladi. Sayyohlarga xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq 50 dan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratiladi.

11.

Yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlar turlari hisobini yuritish. Bunda:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm, Jizzax, Sirdaryo va Farg‘ona viloyatlarida iqtisodiy ahamiyatga ega hayvonot dunyosi obyektlari turlarini xatlovdan o‘tkazish va ularning sonini aniqlash;

iqtisodiy ahamiyatga ega yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlar turlarini saqlash va ulardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm, Jizzax, Sirdaryo va Farg‘ona viloyatlaridagi yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlarning turlari sanoqdan o‘tkaziladi.

Ularning hisobi, tarqalish areali, yashash muhiti, xo‘jalikda foydalanish bo‘yicha hamda boshqa sifat tavsiflari bo‘yicha ma’lumotlar bazasi shakllantiriladi.

Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlar hisobi xatlovdan o‘tkaziladi.

Yovvoyi hayvonlarning kadastri shakllantiriladi.

Olingan ma’lumotlar asosida hayvonot dunyosidan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.

12.

Istiqbolli xomashyobop o‘simlik turlari hisobini yuritish. Bunda:

Sirdaryo, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tabiiy holda tarqalgan xomashyobop o‘simliklar ro‘yxatini shakllantirish;

dorivor, ozuqa va texnik o‘simliklarning yovvoyi holda o‘suvchi turlari tabiiy zaxiralarini xatlovdan o‘tkazish;

viloyatlar kesimida qishloq xo‘jaligi, o‘rmon fondi va zaxira yerlarida o‘rganiladigan o‘simlik turlarining tarqalish maydonlarini, xomashyobop turlarning biologik va ekspluatatsion zaxiralarini aniqlash.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Sirdaryo, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tabiiy holda tarqalgan xomashyobop o‘simliklar hisobdan o‘tkaziladi.

Ularning tarqalishi, populyatsiya holati, soni va sifat tavsiflari, o‘sadigan umumiy muhiti bo‘yicha ma’lumotlar bazasi shakllantiriladi. Ulardan xo‘jalikda foydalanish hajmlari, ularni saqlash va iqtisodiy baholash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Xomashyobop o‘simliklarning kadastri shakllantiriladi.

13.

Yovvoyi o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofazasini tizimli tashkil etish. Bunda:

Bosh prokuratura va Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini noqonuniy olib kirish va chetga olib chiqib ketish, saqlash, ruxsatsiz tabiatdan ajratib olish holatlari ustidan ta’sirchan nazorat tizimini o‘rnatish;

Davlat bojxona qo‘mitasi va Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari va ularning qismlarini chetga olib chiqish va chetdan olib kirish jarayonlarining elektron nazoratini ta’minlash maqsadida idoraviy axborot tizimlarini integratsiya qilish orqali o‘zaro elektron axborot almashinuvini yo‘lga qo‘yish.

2023-yil oktabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Yovvoyi o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini chetga olib chiqishda ularni bojxona hududidan olib o‘tishning elektron nazorati yo‘lga qo‘yiladi.

Buning natijasida, kavrak o‘simligi ildizi, na’matak mevalari va shirinmiya ildizi kabi yovvoyi o‘simliklarni, shuningdek, hayvonot dunyosi obyektlarini tegishli ruxsatnomasiz olib chiqib ketish holatlariga chek qo‘yiladi.

14.

Surxondaryo viloyati, Jarqo‘rg‘on tumani, “G‘ur-G‘ur” mahallasidagi, “Oqtepa” tabiat bog‘i hududini Vazirlik balansiga bepul o‘tkazish hamda bepul o‘tkazib berish bo‘yicha qabul qilish-topshirish dalolatnomasini rasmiylashtirishni ta’minlash.

2023-yil iyul

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Surxondaryo viloyati hokimligi

O‘rmon resurslarining boy salohiyatidan to‘la-to‘kis va oqilona foydalanishni ta’minlash, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish yo‘lga qo‘yiladi.

15.

Gidrometeorologiya xizmati agentligi joylashgan Toshkent shahri, Yunusobod tumani, Bodomzor yo‘li 1-tor ko‘chasi, 72-uyga tutash hududda yashil jamoat parkini tashkil qilish.

2023-2024-yillarda

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Toshkent shahar hokimligi

Aholi uchun qulay yashil hududda dam olishlari uchun qo‘shimcha sharoitlar yaratiladi.

16.

Akademik F. Rusanov nomidagi Botanika bog‘i faoliyatini takomillashtirish, shu jumladan, ilmiy salohiyatini kuchaytirish, moddiy-texnik bazasini yaxshilash, hududlarda ularning tajribasini qo‘llash va filiallarini tashkil etish.

2023-yil 1-oktabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasi

Akademik F. Rusanov nomidagi Botanika bog‘ining imkoniyatlaridan keng foydalangan holda respublikada bioxilma-xillik sohasini ilmiy jihatdan o‘rganish tizimi takomillashtiriladi.

II. Atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilarni boshqarish faoliyatini takomillashtirish

17.

Yirik va o‘rta toifaga kiruvchi sanoat obyektlarida chang-gaz tozalash uskunalarini modernizatsiya qilish va yangilarini o‘rnatish. Bunda, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning o‘z mablag‘lari hisobidan 145 ta sanoat korxonalarida 714 ta chang-gaz tozalash uskunalarini yangilash va modernizatsiya qilish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Hududlardagi sanoat obyektlari tashlamalari ekologik normalarga moslashtiriladi.

Atmosfera havosiga 10 ming tonnadan ortiq sanoat tashlamalari tashlanishining oldi olinadi.

Aholi uchun musaffo havo va qulay ekologik muhit yaratiladi.

18.

Transport vositalarining atmosfera havosiga ta’sirini kamaytirish choralarini ko‘rish. Bunda:

avtotransport vositalari ustidan ekologik nazoratni o‘rnatish hamda tashlamalarning belgilangan me’yor darajasida bo‘lishini ta’minlash maqsadida ikki bosqichli “Toza havo” oyligini o‘tkazish;

300 mingta avtotransport vositalarining atmosfera havosiga ta’sirini aniqlash.

2023-yil avgust-sentabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Avtotransport vositalarining atmosferaga tashlamalari me’yor darajasiga keltiriladi hamda ular ustidan ekologik nazorat o‘rnatiladi.

265 ta kuzatuv va o‘lchash nuqtalari tashkil etilib, avtotransportlar ustidan ekologik nazorat o‘rnatiladi.

Yo‘llarda atmosfera havosining ortiqcha ifloslantirilishiga barham beriladi.

19.

Belgilangan ekologik me’yorlarga javob bermaydigan transport vositalarini harakatlanishini cheklash. Bunda:

Toshkent shahrining 4 ta kirish (Uchqaxramon, Erkin, Sharq, Bektemir) yo‘l patrul maskanlarida doimiy (tunu-kun) ekologik postlarni tashkil etish;

ekologik me’yorlarga javob bermaydigan transport vositalariga cheklovlar joriy etish.

2023-yil dekabr

Ichki ishlar vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Ekologik me’yorlarga javob bermaydigan transport vositalari harakati tartibga solinadi. Atmosfera havosiga zararli tashlamalar tashlanishi oldi olinadi.

20.

Toshkent shahrida “№-2” (yuk tashish quvvati — 3,5 — 12,0 tonna) va “№-3” (yuk tashish quvvati — 12,0 tonnadan yuqori) toifasiga kiruvchi transport vositalarining harakatini tartibga solish. Bunda:

o‘rnatilgan standartlarga javob bermaydigan transport vositalarini kichik avtomobil halqa yo‘li orqali harakatlanishini ta’minlash;

aholi gavjum va yashil hududlarni “Ekologik hudud” etib belgilab, ushbu hududlarda transportlar harakatini to‘liq cheklash va maxsus jarima miqdorlarini belgilash;

kunning ma’lum vaqtlarida shahar markaziy ko‘chalarida avtomobil harakatlanishiga taqiq o‘rnatish tizimini joriy qilish.

2023-yil dekabr

Ichki ishlar vazirligi, Transport vazirligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

“№-2” (yuk tashish quvvati — 3,5 — 12,0 tonna) va “№-3” (yuk tashish quvvati — 12,0 tonnadan yuqori) toifasiga kiruvchi transport vositalarining Toshkent shahrida harakatini tartibga solinadi.

21.

Toshkent shahridagi qurilish maydonlaridan atmosferaga chiqayotgan changlarni kamaytirish choralarini ko‘rish. Bunda:

Toshkent shahridagi qurilish maydonlarini to‘liq xatlovdan o‘tkazish;

belgilangan qonun talablarini buzgan xo‘jalik yurituvchi subyektlarga nisbatan tegishli choralarni ko‘rish.

Doimiy

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Qurilish vazirligi

Atmosferaga qurilish jarayonlaridan chiqayotgan chang va zararli moddalar kamayishiga erishiladi.

22.

Sanoat korxonalarida 80 ta lokal oqova tozalash inshootlarini qurish va mavjudlarini rekonstruksiya qilish. Bunda:

me’yoridan ortiqcha ifloslangan ishlab chiqarish oqova suvlarini hosil qiluvchi korxonalar bilan lokal oqova tozalash inshootlarini qurish, mavjudlarini rekonstruksiya qilish dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash;

dastur ijrosini ta’minlash yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini amalga oshirish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

2023 yilda 80 ta sanoat korxonalarida lokal tozalash inshootlari quriladi va rekonstruksiya qilinadi.

Dasturga kiritilgan korxonalarda ekologik nazorat tadbirlari amalga oshiriladi va ularning nazorati kuchaytiriladi.

Buning natijasida kunlik hosil bo‘layotgan 73,2 ming metr kub yoki yillik 21,9 mln metr kub ifloslangan oqova suvlarning atrof-muhitga tozalanmasdan tashlanishining oldi olinadi, ochiq suv havzalarining suv sifati yaxshilanadi. Jumladan, Qoraqalpog‘iston Respublikasida — 3 ta, Andijonda — 6 ta, Buxoroda — 2 ta, Jizzaxda — 7 ta, Qashqadaryoda — 4 ta, Navoiyda — 7 ta, Namanganda — 6 ta, Samarqandda — 8 ta, Sirdaryoda — 8 ta, Surxondaryoda — 4 ta, Toshkentda — 13 ta, Xorazmda — 4 ta va Toshkent shahrida — 7 ta korxonada lokal tozalash inshootlari qayta tiklanadi.

23.

Respublikada 7 mingga yaqin sanoat va ijtimoiy obyektlar ko‘mir yoqilg‘isiga o‘tishi munosabati bilan ko‘mir qazib olish va uni boyitish bo‘yicha atrof-muhitga kam ta’sirli usullarni joriy etish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Energetika vazirligi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2023-yil 16-fevraldagi PQ-57-son qarori ijrosi doirasida atrof-muhitga kam ta’sirli usullar joriy etiladi.

24.

Respublikada faoliyat ko‘rsatayotgan yirik sement ishlab chiqarish zavodlarida atmosferaga tashlama tashlovchi manbalarida yuqori samarador chang-gaz tozalash uskunalarini o‘rnatish.

2023-2024-yillar davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Iqtisodiyot va moliya vazirligi,

aloqador vazirlik va idoralar

Atrof-muhitga zararli tashlamalar kamayadi.

25.

Foydali qazilmalarni qazib olish natijasida buzilgan 6 075 gektar yer maydonlarini rekultivatsiya qilish. Bunda:

yer osti boyliklarini qazib olish tufayli buzilgan yerlarning xatlovi natijasida aniqlangan maydonlarni 2023 — 2025-yillarda hududlar kesimida rekultivatsiya qilish reja jadvaliga muvofiq, 2023-yilda tog‘-kon sanoati va geologiya korxonalari tomonidan buzilgan yer maydonlarini o‘rganish;

1 410 gektar buzilgan yer maydonlarining rekultivatsiya qilinishini ta’minlash yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini amalga oshirish.

2023 — 2025-yillar davomida

(har yili o‘rtacha 2 000 gektar)

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Navoiy viloyatining tumanlarida, jumladan Uchquduqda — 8 minggektar, Tomdida — 3 ming gektar, Konimexda — 4,7 ming gektar; Samarqand viloyatining tumanlarida, jumladan, Nurobodda — 2,4 ming gektar, Paxtachida 1, 5 ming gektar, Buxoro viloyatining G‘ijduvon tumanida 854 ga va Jizzax viloyatining G‘allaorol tumanida 348 gektar;

shuningdek, korxonalar kesimida “Navoiy KMK” AJ — 36,6 ming gektar, “Olmaliq KMK” AJ — 8,5 ming gektar, “O‘zbekneftgaz” AJ — 7,6 ming gektar, Davlat geologiya qo‘mitasi — 3,5 ming gektar, “O‘zqurilishmateriallari” uyushmasi — 2,2 ming gektar, “O‘zbekko‘mir” AJ — 2,1 ming gektar va boshqalar — 532 gektar rekultivatsiya qilinishi kerak bo‘lgan yer maydonlari mavjud.

2023-yildan boshlab yiliga o‘rtacha 2 000 gektar maydonlarni rekultivatsiya qilish hisobiga 6 075 gektar qo‘shimcha yer maydonlari qayta tiklanadi, ushbu yer maydonlaridan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish imkoniyati yaratiladi.

26.

Sirdaryo havzasi daryolari (Norin, Qoradaryo, Chirchiq, Ohangaron)da ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va ularni bartaraf qilish yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini olib borish. Bunda:

Sirdaryo havzasi daryolari suvining sifatini aniqlash bo‘yicha boshlang‘ich, oraliq va quyilish nuqtalaridan olingan suv namunalari tahlilini o‘tkazish;

ochiq suv havzalariga oqova chiqarayotgan sanoat korxonalari monitoringi asosida ustuvor ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va bartaraf qilish.

2023-yil sentabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Transchegaraviy Sirdaryo daryosining chegara nuqtalaridan olingan suv namunalarining tahlili bo‘yicha ma’lumotlar almashinuvi yo‘lga qo‘yiladi.

Andijonda — 26 ta, Farg‘onada — 23 ta, Sirdaryoda — 8 ta, Toshkent viloyatida — 17 ta sanoat korxonalari va Namangan viloyatidagi 2 ta kommunal oqova tozalash inshootlari monitoring qilinadi.

Sirdaryo havzasi daryolari bo‘lgan Norin, Qoradaryo, Chirchiq, Ohangaron daryolari bo‘ylab xatlo o‘tkazilishi natijasida suvni ifloslantiruvchi qo‘shimcha manbalar aniqlanadi.

Ochiq suv havzalariga salbiy ta’sir ko‘rsatish holatlarni bartaraf etish choralari ko‘riladi, monitoring qilinadigan obyektlar soni va geografiyasi ortadi, suv ifloslanishining oldi olinadi.

27.

Daryo va soylar o‘zanlarini tozalash va ruxsatnoma asosida qum shag‘al qazib olish bilan shug‘ullanib kelayotgan subyektlar faoliyatini tanqidiy o‘rganish. Bunda:

ekologik nazorat tadbirlarini tezkorlik bilan o‘tkazish imkonini yaratish maqsadida malakali ekolog va marksheyderlik ishi mutaxassislaridan iborat “Qum-shag‘al qazib olinishi bo‘yicha nazorat guruhi”ni tashkil qilish;

daryo va soylarda o‘zan tozalash va ruxsatnoma asosida qum-shag‘al qazib olish ishlari olib borayotgan subyektlar faoliyatini tanqidiy o‘rganish;

noqonuniy qum-shag‘al qazib olish bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlik subyektlari faoliyatini bosqichma-bosqich tugatish va quruqlikda joylashgan konlarga yo‘naltirish.

2024-yil iyul

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Chirchiq, Ohangaron, Zarafshon, Oqdaryo va Qoradaryo, Sangzor daryolari o‘zanlarida ruxsatnoma asosida qum-shag‘al qazib olish bilan shug‘ullanib kelayotgan subyektlar faoliyati ustidan nazorat kuchaytiriladi. Qonunbuzilishi holatlari aniqlangan taqdirda, shartnoma va ruxsatnomalar bekor qilinadi hamda ular quruqlikda joylashgan konlarga yo‘naltiriladi.

Buning natijasida tabiiy suv havzalarining ekologik holati yaxshilanadi, yer osti suvlarining ifloslanishi, ko‘p yillik o‘rtacha sathi pasayishining oldi olinadi.

28.

Respublika hududida amalga oshirilayotgan xo‘jalik va boshqa turdagi faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini belgilash yuzasidan davlat ekologik ekspertizasini o‘tkazish. Bunda:

amalga oshirilayotgan xo‘jalik va boshqa xil faoliyatning atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatish toifasini aniqlash yuzasidan xatlov o‘tkazish;

xatlov natijalari asosida xo‘jalik yurituvchi subyektlarni davlat ekologik ekspertizasidan o‘tkazish va ularning faoliyatini ekologik talablarga muvofiqlashtirish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlarga berilgan davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosalarida belgilangan talablarning bajarilishini nazorat qilish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Respublika hududida 20 mingga yaqin xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat ekologik ekspertizasidan o‘tkazish orqali ekologik talablarga muvofiqlashtiriladi.

Samarali ekologik nazorat tizimi tashkil etiladi.

29.

Respublika bo‘yicha 34 ta yer usti tabiiy suv obyektlari (daryolar, kichik daryolar va tabiiy ko‘llar)ning sanitariya-muhofaza zonalari va sohil bo‘yi mintaqalarini belgilash. Bunda davlat budjeti mablag‘lari hisobidan:

“O‘zdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti bilan shartnoma asosida tabiiy suv havzalari uchun suvni muhofaza qilish zonalari va qirg‘oqbo‘yi mintaqalarini belgilash loyihalarini ishlab chiqish;

tegishli mahalliy hokimiyat organlari qarorlari bilan suvni muhofaza qilish zonalarini belgilash.

2023 — 2025-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

2023-yil 14 ta, 2024-yilda, 2025-yilda 10 ta yer usti tabiiy suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari va sohil bo‘yi mintaqalari belgilanadi va ushbu hududda joylashgan ifloslantiruvchi manbalar aniqlanib, ularni bartaraf qilish choralari ko‘riladi.

Suvni muhofaza qilish zonalari va sohil bo‘yi mintaqalarida suv sifatiga ta’sir ko‘rsatuvchi obyektlarni joylashtirish, qurish holatlarining oldi olinadi.

30.

Mavjud avtomobil yuvish shoxobchalarida bosqichma-bosqich suv aylanma tizimini joriy etish hamda ularni zamonaviy suv tindirgichlar va suv tejovchi uskunalar bilan jihozlash, shuningdek, avtomobil yuvish shoxobchalarining o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatadigan turlarini kengaytirish.

2024-yil yanvardan boshlab

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda

Suv resurslari tejalishiga va iqtisod qilinishiga erishiladi.

31.

Qattiq maishiy chiqindilarni to‘plash va olib chiqib ketish xizmatlarini ko‘rsatish sohasida shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish.

Bunda, yuridik shaxslarni qattiq maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish xizmatlari bo‘yicha qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda shartnoma tuzishini rag‘batlantiruvchi mexanizmlar (iqtisodiy yoki ma’muriy ta’sir choralari) yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.

2023-yil iyul

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Aholi yashash punktlarida belgilanmagan joylarga maishiy chiqindilarni tashlash holatlari keskin kamayadi.

Aholi yashash punktlarida maishiy chiqindilarning atrof-muhitga salbiy ta’siri kamayadi va ekologik vaziyat sezilarli darajada yaxshilanadi.

Sanitar tozalash sohasida xizmat ko‘rsatuvchi korxonalarning moliyaviy holatiga ijobiy ta’sir qiladi.

Shartnoma taraflari o‘rtasida huquq va majburiyatlar hamda boshqa huquqiy munosabatlar vujudga keladi.

32.

Qattiq maishiy chiqindilarni to‘plash va olib chiqib ketish xizmatlari bo‘yicha shakllangan debitor qarzdorlikni Vazirlik va sanitar tozalash korxonalari o‘rtasida tuziladigan kelishuvga muvofiq 5 yilgacha bo‘lib-bo‘lib qaytarish choralarini ko‘rish.

2023-yil avgust

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Qattiq maishiy chiqindilarni to‘plash va olib chiqib ketish xizmatlari bo‘yicha shakllangan debitor qarzdorlikni kamaytirishga erishiladi.

33.

Fosforli o‘g‘itlarni ishlab chiqarish jarayonida yig‘ilib qolgan fosfogips chiqindilarini qayta ishlash tizimini joriy qilish. Bunda, fosfogips chiqindisidan sement ishlab chiqarishda foydalanish uchun fosfozol qo‘shimchasini ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish.

2023-2024-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi,

“O‘zkimyosanoat” AJ

Sanoat chiqindilarini qayta ishlash hisobiga ikkilamchi resurslarni imkon qadar ko‘proq xo‘jalik aylanmasiga jalb qilish, ulardan bozorbop yangi raqobatbardosh, sifatli va ekologik toza mahsulotlarni ishlab chiqarish hamda qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyo tejalishi ta’minlanadi.

34.

Eski saqlagichlarda saqlanayotgan qoldiqlarni qayta ishlash loyihalarini ishlab chiqish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish.

2023-2024-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Qurilish vazirligi,

“O‘zkimyosanoat” AJ

Chiqindilarni qayta ishlashning samarali va zamonaviy tizimini yaratilib, eski saqlagichlardagi chiqindilarni qayta ishlash hisobiga, atrof-muhitga yetkazilishi mumkin bo‘lgan zararlarning oldini olish choralari ko‘riladi.

35.

Elektromobillarni tez quvvatlantirish stansiyalarini barpo etish talab etiladigan hududlar ro‘yxatini shakllantirish hamda Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritish.

2023-yil iyun

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

“Yashil” texnologiyalarni barcha sohalarga faol joriy etish, elektromobillar va ularning butlovchi qismlarini ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlash orqali havoga chiqariladigan zararli gazlar hajmini qisqartirish, ekologik tavsiflari yaxshilangan avtotransport vositalari, elektromobillar, gibrid dvigatelli avtomobillar va gaz yoqilg‘isida ishlaydigan avtomobillar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishni kengaytirishga erishiladi.

III. Gidrometeorologik kuzatuv, iqlim o‘zgarishi va atrof tabiiy muhit ifloslanishi monitoringini yuritish

36.

Hududlarda aholini xavfli gidrometeorologik hodisalardan barvaqt ogohlantirish darajasini oshirish.

Bunda, kuzatuv stansiyalari va postlar sonini 323 tadan 370 taga yetkazish. Xususan:

meteorologik stansiyalarni — 86 taga;

qor ko‘chki stansiyalarini — 8 taga;

agrometeorologik postlarni — 40 taga;

gidrologik stansiya va postlarni — 141 taga;

meteorologik lokatorlarni — 6 taga;

atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi punktlarini — 68 taga;

atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi laboratoriyalarini — 21 taga;

meteorologik stansiyalar, agrometeorologik postlar va atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi punktlarining avtomatlashtirish darajasini 100 foizga yetkazish.

Shuningdek, xodimlarda vtomatlashtirilgan stansiyalar bilan ishlash ko‘nikmasini shakllantirish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Gidrometeorologik axborotni tayyorlash (kuzatish, yig‘ish, unga ishlov berish, uni tahlil qilish, saqlash va undan foydalanish), shuningdek, uni tarqatish jarayonida gidrometeorologik faoliyatning natijadorligi ortadi.

Jumladan:

a) turli barvaqtlikdagi ob-havo prognozlari ishonchliligi ortadi;

sutkalik 93 foizga;

2-3 sutkalik 92 foizga;

4-5 sutkalik 90 foizga;

b) shtorm ogohlantirishlar oqlanish darajasi 94 foizgacha ortadi;

v) gidrologik prognozlarning ishonchliligi 96 foizga yetkaziladi.

37.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahriga yuqori texnologik 6 ta atmosfera havosi ifloslanishini avtomatlashtirilgan kuzatuv uskunasini o‘rnatish.

Respublika hududidagi atmosfera havosi ifloslanishini kuzatish avtomatlashtirilgan monitoring stansiyalari sonini mavjud 2 tadan 8 taga oshirish. Bunda:

6 ta viloyat shaharlarida havo ifloslanishini avtomatik nazorat qiluvchi stansiyalarni yetkazib berish loyihasining ikkinchi bosqichini yakunlash;

8 ta viloyat markazida avtomatlashtirilgan stansiyalarga bo‘lgan ehtiyojni aniqlash;

8 ta avtomatlashtirilgan stansiyani uchun aniqlangan ifloslantiruvchi moddalarni tanlash;

avtomatlashtirilgan stansiyalarni xarid qilish uchun texnik topshiriq loyihasini ishlab chiqish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Qoraqalpog‘istonRespublikasi, Xorazm, Samarqand, Surxondaryo, Jizzax, Sirdaryo viloyatlarida atmosfera havosining ifloslanishi monitoringini avtomatlashtirish manfaatdor vazirlik va idoralarni, shuningdek, aholini tegishli choralar ko‘rish uchun o‘z vaqtida xabardor qilish maqsadida respublika bo‘ylab onlayn kuzatuvlar o‘tkazish va atmosfera havosining ifloslanishini baholash hamda atmosfera havosining ifloslanishi prognozini tuzish imkoniyati yaratiladi.

38.

Namangan viloyati hududida meteorologik radiolokator uskunasini o‘rnatish orqali Farg‘ona vodiysi hududini 200 km radiusda qamrab oluvchi yer usti meteorologik radiolokatorlar yagona tarmog‘ini tashkil etish hamda mavjud lokatorlar ma’lumotlari bilan integratsiya qilish. Bunda:

Namangan viloyatining (To‘raqo‘rg‘on) tumanida meteorologik radiolokator o‘rnatish;

o‘rnatilgan radiolokator ma’lumotlarini mavjud lokatorlar ma’lumotlari bilan integratsiya qilish.

2023-yil avgust

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Global iqlim o‘zgarishi sharoitida tez-tez takrorlanadigan sel, kuchli shamol va yomg‘irlar, do‘l, chaqmoq, qor bo‘roni kabi xavfli gidrometeorologik hodisalardan Farg‘ona vodiysi aholisini, energetika, kommunal, qishloq va suv xo‘jaliklari hamda ijtimoiy obyektlarni barvaqt ogohlantirish darajasi 90 foizdan 92 foizga yetkaziladi.

39.

Atrof-muhit ifloslanishi monitoringini olib borish. Bunda, ekologik monitoring o‘tkaziladigan jami 790 ta xo‘jalik yurituvchi subyektlarida:

oqova suvlarni nazorati bo‘yicha har chorakda 272 ta;

atmosfera havosiga tashlama manbalar monitoringi bo‘yicha har oyda 368 ta;

tuproq ifloslanishini nazorat qilish bo‘yicha yiliga ikki marotaba (bahor va kuz fasllarida) 150 ta atrof-muhit ifloslanishi monitoringini olib borish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Ekologik monitoring o‘tkaziladigan xo‘jalik yurituvchi subyektlar qamrovi 769 tadan 790 taga yetkaziladi.

Jumladan:

oqova suvlar nazorati bo‘yicha 266 tadan 272 taga;

atmosfera havosiga tashlama manbalar monitoringi bo‘yicha 357 tadan 368 taga;

tuproqning ifloslanishini nazorat qilish 146 tadan 150 taga yetkaziladi.

40.

Respublikada sanoat tashlamalari yuqori bo‘lgan va havoda doimiy tutun (smog) hosil qiluvchi (Toshkent, Angren, Bekobod, Olmaliq, Ohangaron, Chirchiq shaharlari), shu bilan birga, sanoati rivojlangan (O‘zbekiston, Ohangaron, Navoiy, Qorako‘l, Qorovulbozor, G‘uzor, Muborak, Sergeli, Yashnobod va Yangihayot tumanlari) hududlarda atmosfera havosi holatini baholash bo‘yicha raqamli monitoring tizimini joriy etish.

2023-2024-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi azirligi

Hududlarda atmosfera havosi holatini baholash bo‘yicha raqamli monitoring tizimi joriy etiladi.

41.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tizimida radiatsiyaviy vaziyat monitoringini olib borish yo‘nalishida ishlarni jadallashtirish. Bunda:

1) radionuklidlarning asboblar yordamida tahlillarini olib borish usuli shart-sharoitlarga ega bo‘lgan laboratoriyalar bilan ta’minlash;

2) radionuklidlar nazoratini olib borish uchun zamonaviy o‘lchov asbob-uskunalari va jihozlar bilan yetarli darajada ta’minlash;

3) radiatsiyaviy xavfsizlikni ta’minlash sohasida malakali kadrlarni tayyorlash;

4) atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazining sinov laboratoriyalari majmuasining vakolatini O’z DSt ISO/IEC 17025:2019 davlat standarti talablariga muvofiq akkreditatsiyadan o‘tkazish.

2023-2024-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining Navoiy, Namangan va Toshkent viloyatlari bo‘linmalari qoshidagi analitik laboratoriyalar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi negizida 4 ta radiologik tadqiqot markazlari tashkil qilinadi.

Radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish, barvaqt aniqlash, ularning kengayishiga yo‘l qo‘ymaslik va bartaraf etish, shuningdek, radiatsiyaviy vaziyat monitoringi ma’lumotlari almashinuvida Mustaqil Davlat Hamdo‘stligi davlatlari bilan hamkorlik aloqalari o‘rnatiladi.

42.

Xavfli kimyoviy moddalar milliy reyestrini yaratish. Bunda:

respublikada ishlab chiqarilayotgan, hududga olib kirilayotgan va foydalaniladigan kimyoviy moddalar, shuningdek, ulardan foydalanish bilan bog‘liq xavflarto‘g‘risida ma’lumotlarni to‘plash;

xavfli kimyoviy moddalarning milliyreyestrga kiritilishi bo‘yicha mezonlarni ishlab chiqish, kimyoviy moddalar va ma’lumotlar ro‘yxatini tuzish;

Xavfli kimyoviy moddalar milliy reyestriningloyihaviy va operatsiontuzilmasiniyaratish hamda o‘rnatilgan tartibda kelishish.

2023-2024-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Zaharli moddalarni ishlab chiqarish, olib kirish va ulardan foydalanishni cheklash va taqiqlash ijtimoiy-iqtisodiy baholanadi.

Kimyoviy moddalar savdosi bilan bog‘liq masalalar, shu jumladan, noqonuniy savdo masalalari hal etiladi.

Respublika ishtirok etayotgan xalqaro konvensiya va protokollarning ijrosini ta’minlashga xizmat qiladi.

Favqulodda vaziyatlarda ishonchli ma’lumotlarni tezkor aniqlash imkoni yaratiladi.

43.

Toshkent shahri havosining sifat ko‘rsatkichini doimiy e’lon qilib boradigan tablo va monitorlar o‘rnatish. Bunda:

tablo va monitorlar o‘rnatish nuqtalarini aniqlash;

tablo va monitorlar o‘rnatish ishlarini tashkillashtirish.

2023-yil oktabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Aholi uchun poytaxt havosining sifat ko‘rsatkichini doimiy e’lon qilib borish imkoniyati yaratiladi.

IV. O‘rmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, ko‘paytirish, qayta tiklash, mahsuldorligini oshirish va ulardan oqilona foydalanishni ta’minlash

44.

O‘rmon xo‘jaligi tadbirlari uchun daraxt va buta urug‘larini tayyorlash. Bunda:

qurg‘oqchilik va suvsizlikka chidamli daraxt-buta o‘simliklarining urug‘lik turlarini ko‘paytirish, onalik daraxtlarni aniqlash, urug‘lik tayyorlash mumkin bo‘lgan hududlarni aniqlash;

urug‘ beradigan daraxt va butalarning onalik plantatsiyalarini ko‘paytirish;

o‘rmonlarni kengaytirish, ko‘chatxonalar tashkil etish maqsadida cho‘l va boshqa turdagi daraxt va butalarning 1 100 tonna urug‘ini jamg‘arish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Daraxt va butalarning jami 1 100 tonna urug‘lari jamg‘ariladi. Jumladan, 800tonna cho‘l o‘simliklarining urug‘lari jamg‘arilib, 188 ming gektar maydonda “yashil qoplamalar” barpo etiladi.

O‘rmon fondi yerlarida niholxonalar maydoni 500 gektarga yetkaziladi.

O‘rmon fondi yerlarida sifatli urug‘ olish maqsadida 262 gektar maydonda daraxt va buta urug‘larining doimiy va vaqtinchalik onalik uchastkalari ajratiladi va seleksion urug‘chilik bazasi yaratiladi.

45.

O‘rmon xo‘jaligi tadbirlari va hududlarni ko‘kalamzorlashtirish maqsadida daraxt va butalarning nihol va ko‘chatlarini yetishtirish. Bunda:

yer maydonlarini tanlash, talab etiladigan urug‘larni jamg‘arish, vegetativ ko‘payishga moyil daraxt va butalarning qalamchalarini tayyorlash, yosh nihollarni tarbiya bo‘limiga ko‘chirish;

niholxona va ko‘chatxonalar tashkil etish;

niholxona va ko‘chatxonalarda agrotexnik tadbirlarni, jumladan sug‘orish, mineral va mahalliy o‘g‘itlar bilan oziqlantirish, begona o‘tdan tozalash va boshqa tadbirlarni amalga oshirish;

tuproq-iqlim sharoitiga mos 120 mln dona daraxt va butalarning nihol va ko‘chatlarini yetishtirish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Jami 120 mln dona, jumladan 7 mln dona pavloniya, 15 mln dona terak, 32 mln dona tut, 12 mln dona mevali, 25 mln dona yaproqbargli va tez o‘suvchi, 2,6 mln dona manzarali daraxt va butalar hamda 31 mln dona cho‘l o‘simliklarining nihol va ko‘chatlari yetishtiriladi.

Yetishtirilgan nihol va ko‘chatlar o‘rmonlarni kengaytirish tadbirlari uchun, shuningdek, ko‘kalamzorlashtirish tadbirlari uchun yetkazib beriladi.

46.

O‘rmon-meliorativ tadbirlarini amalga oshirish orqali o‘rmonzorlar maydonini kengaytirish. Bunda:

o‘rmon fondi yerlarida o‘rmon-meliorativ tadbirlarini amalga oshirish uchun yer maydonlarini tanlash va ekishga tayyorlash;

235 ming gektar maydonda o‘rmon barpo etish tadbirlarini amalga oshirish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Jami 235 ming gektar, jumladan, Orolbo‘yi hududlarida 221 ming gektar yashil qoplamalar, tog‘ va tog‘oldi hududlarida 2 500 gektar yong‘oq mevali, 1 600 gektar tez o‘suvchi va yog‘ochbop daraxtzorlar, 10 000 gektar maydonda boshqa turlar bo‘yicha tabiiy tiklanishga ko‘maklashish va qayta tiklash tadbirlari olib boriladi.

Mintaqadagi ekologik muvozanat yumshatilib, xalq xo‘jaligi obyektlari, aholi yashash hududlari va sug‘oriladigan yerlarni qum bosishidan, garmsel shamollari va boshqa tabiatning salbiy ta’sirlaridan himoya qiladi. Cho‘l yaylovlarining mahsuldorligi oshirilishi ta’minlanadi.

47.

O‘rmon fondi yerlaridan samarali foydalanish maqsadida dorivor va ozuqabop o‘simliklar xomashyosini yetishtirish. Bunda:

o‘rmon fondi yerlarida 5,2 ming gektar maydonda dorivor o‘simliklar plantatsiyalarini tashkil etish;

9 000 tonna turli dorivor va ozuqabop o‘simliklar xomashyosini tayyorlash.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Dorivor va oziq-ovqatbop o‘simliklarni madaniy holda yetishtirish hisobiga 1 400 ta yangi ish o‘rni yaratiladi hamda 21,2 mlrd so‘m daromad olishga erishiladi.

48.

O‘rmon fondi yer maydonlarini o‘zlashtirib, foydalanishga kiritish. Bunda:

o‘rmon xo‘jaligida foydalanilmayotgan yerlarning suv ta’minotini yaxshilash orqali o‘zlashtirish bo‘yicha tashabbuskorlarni aniqlash;

tashabbuskorlar tomonidan foydalanilmayotgan yerlarni foydalanishga kiritib, o‘rmonzorlar barpo qilish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

2023 yilda 7 000 gektar foydalanilmay bo‘sh turgan yer maydonlari foydalanishga kiritiladi.

5 000 gektar yerda yangi o‘rmonzorlar barpo etiladi.

1 000 gektar oziq-ovqat mahsulotlari yetishtiriladi.

1 000 gektar dorivor o‘simliklar yetishtiriladi hamda 4 mingta yangi ish o‘rinlari yaratiladi.

49.

2019 — 2022-yillar davomida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va o‘rmon xo‘jaliklari hududlaridan foydalanilishini quyidagi masalalar yuzasidan o‘rganib chiqish:

shartnomalar, shu jumladan, ijara shartnomalari qonunchilik talablariga muvofiq tuzilganligi va tegishli tartibda ro‘yxatga olinganligi;

shartnoma shartlari bajarilganligi, shu jumladan, to‘lovlar vaqtida va to‘laqonli amalga oshirilganligi;

hududlarda yerlardan noqonuniy ravishda foydalanish, qonunchilikda taqiqlangan bino-inshootlarini qurish holatlari.

2023-yil noyabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Bosh prokuratura

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va o‘rmon xo‘jaliklarining hududlaridan foydalanishda qonunchilik talablariga rioya etilishini ta’minlash, yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarni bartaraf etish.

50.

Relyef, mikroiqlim, shamol yo‘nalishini hisobga olgan holda, Toshkent shahri atrofida shamol tezligini pasaytiradigan va tuproq zarralarining birikishini oshiradigan ilmiy va puxta loyihalar asosida “yashil belbog‘” tashkil etish.

2023 — 2025-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Shahar atrofida shamol tezligi pasayadi va chang-to‘zon ko‘tarilishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshiriladi.

51.

Davlat o‘rmon fondi yer maydonlari hamda davlat o‘rmon fondidan tashqari hududlarda mavjud o‘rmon bilan qoplangan (daraxtzor) maydonlarni o‘rmon kadastriga kiritish ishlarini tashkillashtirish.

Bunda:

davlat o‘rmon fondi yer maydonlaridagi o‘zga yerdan foydalanuvchilar, jumladan, fermer, dehqon, tomorqa xo‘jaliklari va boshqa yerdan doimiy foydalanuvchilar va ular egallagan yer maydonlarini xo‘jaliklar kesimida xatlovdan o‘tkazish;

xatlov natijasiga ko‘ra o‘rmon bilan qoplangan (daraxtzor) maydonlar kadastrini va u yerda joylashgan daraxtlar turi, soni va ular haqida ma’lumotlarni shakllantirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish nazarda tutiladi.

2024-yil iyul

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Davlat o‘rmon fondi yer maydonlaridan foydalanishni takomillashtirish hamda ular joylashgan hududlarning aniq ma’lumotlari shakllantirilishiga erishiladi.

52.

“Yashil hudud” davlat unitar korxonasining Toshkent shahridagi filialini tashkil etish.

2023-yil sentabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Toshkent shahar hokimligi,

Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Toshkent shahrida yashil jamoat parklari obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish ishlari takomillashtiriladi.

V. Davlat ekologik nazoratini takomillashtirish va moddiy-texnika bazasini kuchaytirish

53.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi organlari tomonidan ko‘rib chiqiladigan huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralarini takomillashtirish. Bunda, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi organlari tomonidan ko‘rib chiqiladigan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralarini kuchaytirish va ularni ixchamlashtirish.

2023-yil sentabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi davlat inspektorlari vakolatiga kiradigan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralari kuchaytiriladi.

54.

Ekologik nazorat inspeksiyasi va uning hududiy bo‘linmalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash.

Bunda, davlat inspektorlarini avto- va mototransport vositalari, katerlar, planshetlar, bodikameralar, dronlar, kompyuter jihozlari, elektroshokerlar, ratsiya, GPS-uskunalar va boshqalar bilan ta’minlash.

2023-2024-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi xodimlarining ish samaradorligi oshadi, xodimlar o‘zini o‘zi himoya qilishi ta’minlanadi, brakonyerlik holatlariga olib kelayotgan shart-sharoitlarning bartaraf etilishiga erishiladi.

Davlat inspektorlarining tezkor tadbirlar amalga oshirish bo‘yicha moddiy-texnika bazasi yaxshilanadi va suv havzalari, cho‘l hududlarida brakonyerlikka qarshi samarali nazorat o‘rnatilib, huquqbuzarlik holatlarining oldini olish samarali tashkil etiladi.

55.

Davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlarni rag‘batlantirish tizimini tashkil etish.

Bunda, ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlar (inspektorlar) faoliyati natijalariga ko‘ra eng yaxshi inspektor, eng faol jamoa hamda namunaviy hudud nominatsiyalari bo‘yicha rag‘batlantirish tizimini joriy qilish.

Doimiy ravishda

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Qo‘shimcha moddiy rag‘batlantirish mexanizmlari orqali davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlarning oylik ish haqlarini oshirish imkoniyati yaratiladi.

Qo‘shimcha moddiy rag‘batlantirish manbalari belgilanadi.

Mehnat unumdorligi ortadi.

Korrupsion holatlarning oldi olinadi.

Huquqbuzarlik holatlari bo‘yicha qat’iy choralar ko‘rish va inspektorlarni moddiy qo‘llab-quvvatlash imkoniyati yaratiladi.

56.

Tezkor nazorat tadbirlarini o‘tkazish. Bunda:

tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qo‘yish bo‘yicha ekologik reyd nazoratini o‘tkazish.

atrof-muhit holatini kuzatib borish;

atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sog‘lig‘iga tahdid solishi mumkin bo‘lgan vaziyatlarni aniqlash;

OAV vakillari ishtirokida tabiatni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirishdagi joriy holatni yoritish maqsadida reydlar o‘tkazish;

tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarlarni aniqlash va ularga nisbatan ta’sir choralarini ko‘rish.

Doimiy ravishda

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

100 mingdan ortiq profilaktik tadbirlar o‘tkaziladi.

Barcha muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda ekologik nazoratni olib borishda “Smart eko-patrul” tizimi faoliyati takomillashtiriladi.

Qo‘llanilgan jarima va zararlar, shuningdek, atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya to‘lovlari bo‘yicha mavjud qarzdorliklarni undirish ishlari amalga oshiriladi.

Ichki ishlar va Milliy gvardiya organlari hamkorligida “Ekologik patrul”ishlash tizimi samaradorligi oshiriladi.

57.

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish.

Davlat xizmatlarini ko‘rsatuvchi xodimlar va huquqbuzarlik holatlari bo‘yicha chora ko‘rish vakolatiga ega bo‘lgan davlat inspektorlarining o‘z ishiga qanchalik halol va vijdonan yondashayotganligini o‘rganish hamda korrupsion xavflarni barvaqt aniqlash va ularni minimallashtirish choralarini ko‘rish maqsadida “sirli mijoz” tadbirlarini o‘tkazish amaliyotini joriy etish. Bunda, “Sirli mijoz” institutidan foydalanishda huquqbuzarliklar va vakolatni suiste’mol qilishga undovchi usullarni qo‘llash taqiqlanadi.

Ma’lumotlarni yig‘ish uchun haqiqiy “mijoz” ko‘rinishida monitoringni amalga oshiruvchi xodimlar va boshqa shaxslar (“sirli mijozlar”)dan foydalanish.

Doimiy ravishda

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

“Sirli mijoz” institutini joriy etish orqali Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi organlari, shuningdek, ularning xodimlari tomonidan davlat ekologik nazoratini amalga oshirish va davlat xizmatlarini ko‘rsatishda normativ-huquqiy hujjatlar talablari, xodimlarning professionalligi va tezkorligi, ularning aholi bilan muomala qilish etiketi darajasini baholash imkoniyati yaratiladi.

“Sirli mijoz” monitoringi natijalariga ko‘ra xodimlar tomonidan amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarga rioya qilinmaganligi hamda qonunbuzilish yoki salbiy holatlarga olib kelganligi tasdiqlangan taqdirda, mazkur xodimlar belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.

58.

Vazirlik markaziy apparatiga 9 ta shaxsan biriktirilgan (xorijiy maslahatchilarga biriktirilganlarni hisobga olmagan holda), 2 ta maxsus (yo‘lsiz joylarda yura oladigan 1 ta, mehmonlar kutib olish uchun 1 ta), 2 ta navbatchi avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus uchun limit ajratish.

Bunda, Vazirlikka tegishli xizmat avtotransport vositasiga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan yillik kilometr masofa limiti tatbiq etilmaydi.

2023-yil iyun,

doimiy ravishda

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Vazirlikda mehnat unumdorligi oshadi, belgilangan vazifalarni sifatli va o‘z vaqtida ta’minlash bo‘yicha samarali ish yo‘lga qo‘yiladi.

59.

Vazirlik markaziy apparati va tizim tashkilotlari xodimlari mehnatiga haq to‘lashning yangi mexanizmlarini joriy qilish. Bunda, Vazirlik nizomi tasdiqlangunga qadar:

yagona tarif setkasi razryadlari Vazirlar Mahkamasining “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq to‘lashning tarif setkasini joriy etish to‘g‘risida” 1996-yil 12-apreldagi 147-son qarorining 3-ilovasida nazarda tutilgan miqdorlarda belgilanadi;

Vazirlik markaziy apparati Ekologiya jamg‘armasi hisobidan, hududiy va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar (o‘rmon fondi yerlaridan tashqari) xodimlari tegishli mahalliy budjetlar daromadlar rejasini orttirib bajarilgan qismi hisobidan quyidagi miqdorlarda:

1 yildan 3 yilgacha — 0,3;

3 yildan 5 yilgacha — 0,6;

5 yildan 10 yilgacha — 0,8;

10 yildan 15 yilgacha — 1,0;

15 yildan 20 yilgacha — 1,2;

20 yildan yuqori — 1,5 baravar ko‘p yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama to‘lanadi (rag‘batlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda) hamda ko‘p yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama to‘lovlari koeffitsiyentini hisoblashda xodimlarning tashkiliy-huquqiy shaklidan qat’i nazar, barcha budjet tashkilotlardagi rasmiy mehnat faoliyati davri hisobga olinadi;

Vazirlik huzuridagi budjetdan tashqari jamg‘arma mablag‘lari hisobidan qonunchilikda belgilangan bayram kunlarida va boshqa muhim sanalarda mukofotlash, shuningdek, ustama, rag‘batlantirish va qo‘shimcha haq, mukofotlar va ish haqiga boshqa to‘lovlar miqdori Vazir tomonidan belgilanadi.

2023-yil may,

doimiy ravishda

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Vazirlik markaziy apparati va tizim tashkilotlari xodimlari mehnatiga haq to‘lashning yangi mexanizmlarini joriy qilish vazirlik va tizimdagi xodimlarning oylik ish haqlarini oshirish imkoniyati yaratiladi.

Qo‘shimcha moddiy rag‘batlantirish manbalari belgilanadi.

Mehnat unumdorligi ortadi va korrupsion holatlarning oldi olinadi.

60.

Vazirlikning moddiy-texnika ta’minotini yaxshilash maqsadida Vazirlikning markaziy apparati joylashgan Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor shoh ko‘chasi, 7a-uyda joylashgan binoning “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MChJdagi Vazirlikning ulushiga 2022-yil yakunlari bo‘yicha hisoblangan dividend hisobidan kapital ta’mirlash ishlarini yakunlash, obodonlashtirish, issiqlik, ventilyatsiya va sovutish tizimini ta’mirlash. Bunda, dividenddan yetmagan qismi Ekologiya jamg‘armasi mablag‘laridan qoplab berish.

2023-yil iyun

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

“Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MChJ

Xodimlarning ish samaradorligiga havo haroratining ta’sirini minimallashtirishga erishiladi.

61.

Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi joylashgan Toshkent shahri, Mirzo Ulug‘bek tumani, Sayram ko‘chasi, 15-uy va Gidrometeorologiya xizmati agentligi joylashgan Toshkent shahri, Yunusobod tumani, Bodomzor yo‘li 1-tor ko‘chasi, 72-uyning bino-inshootlarini (tutash hududi bilan birgalikda) operativ boshqaruv huquqi bilan beg‘araz asosda Vazirlikka topshirilishi va qabul qilinishini ta’minlash.

Bunda Vazirlik tomonidan ushbu bino-inshootlar tizim tashkilotlariga bepul foydalanishga beriladi.

2023-yil iyun

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi,

Davlat aktivlarini boshqarish agentligi

Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar binolarini tizimlashtirishga erishiladi.

VI. Davlat-xususiy sheriklik va autsorsing mexanizmlarini keng joriy qilish

62.

Sanitar tozalash xizmatlari ko‘rsatishni davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil etish. Bunda:

jami 7 ta, shu jumladan, Sirdaryo viloyatida — 1 ta, Jizzax viloyatida — 1 ta, Samarqand viloyatida — 5 ta loyihani amalga oshirish ishlarini davom ettirish;

loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish;

loyihani davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshiruvchi xususiy sheriklarni aniqlash;

loyihani amalga oshirish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Davlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga oshirish natijasida 55 125,6mln so‘m xususiy investitsiya mablag‘lari jalb qilinadi va quyidagilar amalga oshiriladi:

65 ta maxsus texnika xarid qilinadi;

3 ta chiqindilarni saralash uskunalari va 1 ta chiqindilarni qayta ishlash uskunalari ishga tushiriladi;

3 ta chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari barpo etiladi;

103 ta chiqindi yig‘ish shoxobchalari quriladi va 558 ta chiqindi konteynerlari o‘rnatiladi;

1 393 ta yangi ish o‘rinlari yaratiladi.

63.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda xususiy sektorni jalb etgan holda ekoturizm va rekreatsion xizmatlarni tashkil etish. Bunda:

Buxoro ixtisoslashtirilgan “Jayron” pitomnigi;

“Hisor” va “Surxon” davlat qo‘riqxonalari;

Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervati;

“Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qo‘riqxonasi hududlarida xususiy sektorlarni jalb etgan holda ekoturizm va rekreatsion xizmatlar tashkil etilishi bo‘yicha loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish.

2023-yil dekabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Surxon davlat qo‘riqxonasida Zarautsoy, “Janubiy Ustyurt” milliy tabiat bog‘ida Sariqamish ko‘li, “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qo‘riqxonasida Beleuli, “Hisor” davlat qo‘riqxonasida “Hazrati Sulton” ekoturizm maqsadlaridagi maskanlarni, shuningdek, “Jayron” ekomarkazi va “Markaziy Qizilqum” milliy tabiat bog‘larida ekoturistik maskanlarni tashkil etish hamda ularni barpo etishga investorlarni jalb qilish choralari ko‘zda tutiladi.

“Sudochye dam olish maskani”dagi tashrif buyuruvchilarga xizmat ko‘rsatish obyektlarini va tashrif buyuruvchilarni manfaatdor shaxslarga davlat-xususiy sherikchiligi asosida foydalanishga berish imkoniyatlari o‘rganiladi.

64.

Yovvoyi hayvonlarni saqlash va sog‘lomlashtirish (reabilitatsiya) markazlarini xususiysektorlarni jalb etgan holda tashkil etish. Bunda:

musodara qilingan va jarohatlangan yovvoyi hayvonlarni saqlash va sog‘lomlashtirish (reabilitatsiya) markazlarini xususiy sektorlarni jalb etgan holda tashkil etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish;

Toshkent, Nukus, Termiz va Farg‘ona davlat hayvonot bog‘larida reabilitatsiyamarkazlarini tashkil etish.

2023-yil noyabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Toshkent, Nukus, Termiz va Farg‘ona davlat hayvonot bog‘larida reabilitatsiya markazlari tashkil etiladi. Natijada:

reabilitatsiya markazlaridagi O‘zbekiston faunasiga mansub bo‘lgan yovvoyihayvonlarparvarishlanadi va bosqichma-bosqich tabiiyyashashmuhitigachiqaribyuboriladi;

tabiiy yashash muhitiga chiqarib yuborilgan yovvoyihayvonlarninghisobiyuritiladi va ma’lumotlar elektronbazasigakiritiladi;

O‘zbekiston faunasiga begona bo‘lgan (invaziv) yovvoyi hayvon turlarini parvarishlash va keyinchalik hayvonot bog‘larining ekspozitsiya volyerlariga chiqarish ta’minlanadi.

65.

Xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda o‘rmon fondi yerlarida chorvachilik, parrandachilik va asalarichilikni rivojlantirish. Bunda:

foydalanilmayotgan o‘rmon fondi yer maydonlarini xususiy sektor subyektlariga ijaraga berishni tashkil etish;

xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda chorva bosh sonini 170 ming boshga, parranda bosh sonini 1,2 mln boshga va asalari oilasi sonini 220 ming donaga yetkazish bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish.

2023-yil davomida

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Foydalanilmayotgan o‘rmon fondi yer maydonlarini xususiy sektor subyektlariga ijaraga berish hisobiga aholi turmush tarzi yaxshilanadi.

Xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda chorvachilik, parrandachilik va asalarichilikni rivojlantirish bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish natijasida chorvachilik yo‘nalishi bo‘yicha 1 000 ta, parrandachilik yo‘nalishi bo‘yicha 1 000 ta, asalarichilik yo‘nalishi bo‘yicha 2 000 ta — jami 4 000 ta yangi ish o‘rinlari yaratiladi.

VII. Sohani raqamlashtirish

66.

Atrof-muhitga ta’sirni baholashning elektron tizimini (eco-service.uz) tegishli axborot tizimlari bilan integratsiya qilish.Bunda:

atrof-muhitga ta’sirni baholashning elektron tizimini (eco-service.uz) Davlat xizmatlari agentligi, Statistika agentligi, Soliq qo‘mitasi, Markaziy bank hamda Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligining axborot tizimlari bilan integratsiya qilish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlarning davlat ro‘yxatidan o‘tish jarayonidan boshlab faoliyat turiga muvofiq ekologik baholash va me’yorlash talablari haqida xabardor qilish tizimini joriy etish;

atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatuvchi xo‘jalik yurituvchi subyektlar reyestrini (davlat hisobini) shakllantirish choralarini ko‘rish.

2023-yil oktabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Idoralararo axborot almashuvi tizimini joriy etish quyidagilarga zamin yaratadi:

tadbirkorlik subyektlarini davlat ro‘yxatidan o‘tish jarayonidan boshlab faoliyat turiga muvofiq ekologik baholash va me’yorlash talablari haqida xabardor qilish;

faoliyat turlarini ekologik me’yoriy hujjatlar bilan qamrab olish;

tadbirkorlarning asoslanmagan moliyaviy xarajatlari sarflanishining oldini olish;

byurokratik to‘siqlarni qisqartirish va shaffof tiim yaratish.

67.

“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida respublikadagi daraxtlarni to‘liq raqamlashtirish orqali xatlovdan o‘tkazish. Bunda:

aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda respublikadagi davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan daraxtlarni raqamlashtirish yo‘li bilan xatlovdan o‘tkazish;

xatlov natijasida olingan ma’lumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish va Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilish;

aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda respublikadagi o‘rmon fondi daraxtlarini raqamlashtirish yo‘li bilan xatlovdan o‘tkazish;

xatlov natijasida olingan ma’lumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish va Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilish.

2023 — 2025-yillar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Daraxtlar soni, joylashuvi, turi, yoshi, diametri va holati bo‘yicha aniq ma’lumotlar shakllantirilib, doimiy yangilab boriladi.

Daraxtlarning soni, joylashuvi va holatiga qarab ularni ekish, almashtirish va tur tarkibi bo‘yicha qarorlar qabul qilish imkoni yaratiladi.

Daraxtlarning sonini nazorat qilish va bu orqali noqonuniy kesish holatlarini kamaytirishga erishiladi.

Shaharsozlik va qurilish ishlarini loyihalashtirish uchun yer ajratish jarayonida maydonlardagi daraxtlarni hisobga olish imkoni yaratiladi.

68.

Atrof tabiiy muhitning davlat monitoringi bo‘yicha idoraviy elektron axborot ma’lumotlar bazasini takomillashtirish.

Bunda, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida ekologik monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga (YAGMB) idoralararo integrallashuvini va tezkor axborot almashinuvini ta’minlash.

2024-yil yanvar

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasini takomillashtirish, o‘zgarishlar va atrof-muhit ifloslanishining haqiqiy holatini onlayn ko‘rish, shuningdek, aniq ma’lumotlar hisobotini (xarita, grafik va jadvllar ko‘inishida) shakllantirish imkonini beradi.

69.

Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya to‘lovlarini hisoblashda inson omilini kamaytirish.

Bunda, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining rasmiy veb saytida atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya to‘lovlarini inson omilisiz hisoblash imkonini beradigan “Ekokalkulyator” axborot tizimini ishga tushirish.

2023-yil sentabr

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya to‘lovlarini hisoblashda inson omili kamaytiriladi.

Byurokratiya va korrupsiya holatlarining yuzaga kelishi bartaraf etiladi.

70.

Ekologiya jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan har yili:

sohada raqamli texnologiyalar, innovatsion g‘oyalar va startaplarni qo‘llab-quvvatlash, shu jumladan, uglerod izi va chiqindilarni kamaytirishga qaratilgan platforma hamda mobil ilovalarni yaratishga 5 mlrd so‘mgacha grant ajratish;

sohaga oid yoziladigan ilmiy-ommabop asarlarning muallif yoki mualliflar jamoasiga qalam haqi va chop etish uchun 5 mlrd so‘mgacha grant ajratish;<