1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.27.00.00 Valyutani tartibga solish va valyutani nazorat qilish / 07.27.10.00 Valyuta operatsiyalari boʻyicha hisobot;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.29.00.00 Buxgalteriya hisobi. Moliyaviy hisobot / 07.29.04.00 Pul mablagʻlari, valyuta, past baholi va tez emiriluvchi predmetlarning hisobi]
[TSZ:
1.Moliya / Budjet. Budjetdan tashqari jamgʻarmalar;
2.Moliya / Valyutani tartibga solish. Qimmatbaho metallar (toshlar)]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirIning
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (4-sonli BHS) “Valyuta kursi oʻzgarishining taʼsiri”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2018-yil 14-dekabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3100]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhi
Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2026-yil 31-martdagi 352-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (4-sonli BHS) “Valyuta kursi oʻzgarishining taʼsiri”ni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3823, 24.04.2026-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Budjet kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq va budjet hisobini davlat sektorida moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari bilan muvofiqlashtirish maqsadida buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (4-sonli BHS) “Valyuta kursi oʻzgarishining taʼsiri” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur buyruq 2019-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir D. KUCHKAROV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2018-yil 13-noyabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2018-yil 13-noyabrdagi 142-son buyrugʻiga ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (4-sonli BHS) “Valyuta kursi oʻzgarishining taʼsiri”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (4-sonli BHS) “Valyuta kursi oʻzgarishining taʼsiri” (bundan buyon matnda Standart deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq iqtisodiyot va moliya organlari, gʻaznachilik xizmati boʻlinmalari, davlat maqsadli va boshqa jamgʻarmalar hamda budjet tashkilotlarida (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) chet el valyutasida operatsiyalarni yuritishni normativ tartibga solinishini belgilaydi.
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2023-yil 6-iyuldagi 51-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3450, 31.07.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Standart budjet hisobining boshqa standartlari bilan birgalikda qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Standartda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chet el valyutasi — muomalada boʻlgan hamda xorijiy davlatda qonuniy toʻlov vositasi hisoblangan banknotlar, xazina biletlari va tangalar koʻrinishidagi chet el pul belgilari, shuningdek hisobvaraqlarda va omonatlarda boʻlgan xorijiy davlatlarning pul birliklaridagi hamda xalqaro pul yoki hisob-kitob birliklaridagi mablagʻlardir;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chet el valyutasidagi operatsiyalar — budjet hisobida chet el valyutasida amalga oshirilishi yoki hisob-kitob qilinishi belgilangan operatsiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chet el valyutasida operatsiya amalga oshirilgan sana — tashkilotlarda chet el valyutasidagi operatsiya natijasida qonunchilik hujjatlariga yoki shartnomaga muvofiq aktiv va majburiyatlarni buxgalteriya hisobida aks ettiriladigan sana;
(1-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kurs farqi — milliy valyutaga nisbatan chet el valyutasi kursining oʻzgarishi munosabati bilan chet el valyutasida amalga oshirilgan operatsiyalarda vujudga keladigan (ijobiy, salbiy) farq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rasmiy kurs — valyuta operatsiyalari boʻyicha buxgalteriya va statistika hisoboti uchun Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan milliy valyutaning chet el valyutasiga nisbatan kursi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Standartning maqsadi chet el valyutasida ifodalangan aktiv va majburiyatlarni buxgalteriya hisobida aks ettirish hamda uning maʼlumotlarini moliyaviy hisobotlarda ochib berish tartibini belgilash hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Standartning qoʻllanilish sohasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Standart Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi tashkilotlar va tashkilotning xorijdagi tarkibiy boʻlinmalarida chet el valyutasidagi operatsiyalarni amalga oshirish uchun tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi tashkilotlar budjet hisobini milliy valyuta — soʻmda yuritadi va moliyaviy hisobotlarni taqdim etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi budjet tashkilotlari budjet hisobini milliy valyuta — soʻmda va xorijiy valyutada yuritadi, moliyaviy hisobotlarni esa milliy valyuta — soʻmda taqdim etishlari lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Buxgalteriya hisobida chet el valyutasidagi operatsiyalarni aks ettirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Chet el valyutasidagi operatsiyalar budjet hisobida sodir etilgan vaqtda toʻlov kunidagi rasmiy kursi boʻyicha milliy valyutada aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Quyidagilar tashkilotlarning chet el valyutasidagi operatsiyalari boʻlib hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) aktivlar, ishlar, xizmatlarni chet el valyutasida xarid qilish yoki sotish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) chet el valyutasida toʻlanishi yoki olinishi belgilangan kreditlar yoki qarzlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) chet el valyutasidagi majburiyatlarni qabul qilish yoki majburiyatlarni qoplash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) chet el valyutasida ifodalangan aktivlarni hisobdan chiqarish yoki qabul qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Budjet hisobida chet el valyutasida ifodalangan aktiv va majburiyatlarning qiymatini hisobotlarda aks ettirish uchun soʻmda qayta hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Budjet hisobi uchun chet el valyutasida ifodalangan aktiv va majburiyatlarni soʻmda qayta hisoblash chet el valyutasida operatsiya sodir etilgan sanadagi rasmiy kurs boʻyicha amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chet el valyutasida ayrim operatsiyalarni amalga oshirish muddatlari Standartning ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Kurs farqi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Chet el valyutasi kursi qiymatining soʻmga nisbatan koʻtarilish natijasida ijobiy kurs farqi yuzaga keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Chet el valyutasi kursi qiymatining soʻmga nisbatan pasayish natijasida salbiy kurs farqi yuzaga keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Tashkilotlarning chet el valyutasida ifodalangan aktiv va majburiyatlari hisobot davrining soʻnggi ish kunida chet el valyutasida operatsiya amalga oshirilgan sanadagi rasmiy kurs boʻyicha qayta baholashni amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, hisobot davrining soʻnggi ish kunida tashkilotlar yagona va shaxsiy gʻazna hisobvaragʻi, kassasi hamda boshqa hisob raqamlardagi chet el valyuta mablagʻlarini, shuningdek chet el valyutasidagi moliyaviy aktivlarning qiymatini operatsiya sodir etilgan vaqtdagi rasmiy kurs boʻyicha soʻmda ifodalaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Quyidagi chet el valyutasidagi aktiv va majburiyatlar boʻyicha kurs farqi aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) yagona va shaxsiy gʻazna hisobvaragʻida, kassada hamda boshqa hisob raqamlardagi chet el valyuta mablagʻlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) chet el valyutasidagi pul ekvivalentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) grant loyihalari mablagʻlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) chet el valyutasida ifodalangan debitorlik va kreditorlik qarzlari, akkreditivlar, kreditlar, zayomlar va lizing majburiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d) chet el valyutasida qabul qilingan moliyaviy majburiyatlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Tashkilotlarning chet el valyutasida xarid qilingan asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, oʻrnatiladigan uskunalar, kapital qoʻyilmalar, tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha kurs farqi aniqlanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Tashkilotlar chet el valyutasini qayta baholashda ijobiy kurs farqini balansning moliyaviy natijalar boʻlimidagi kurs farqidan foyda subschyotiga, aksincha chet el valyutasini qayta baholashda salbiy kurs farqi balansning moliyaviy natijalar boʻlimidagi kurs farqidan zarar subschyotida aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Tashkilotlar Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma (roʻyxat raqami 2169, 2010-yil 22-dekabr) bilan tasdiqlangan 308-son shakldagi “Bosh jurnal kitobi”ning tegishli subschyotlarida hosil boʻlgan kurs farqini (ijobiy va salbiy) yil davomida jamgʻarib boradi hamda yil oxirida tashkilotning yakuniy moliyaviy natijasi hisobidan chiqariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Axborotni ochib berish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Moliyaviy hisobot va unga doir tushuntirishlarda quyidagilar ochib beriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) chet el valyutasidagi kurs farqidan koʻrilgan foyda yoki zararlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) hisobot davri boshlanish va soʻnggi kunidagi rasmiy kurslar oʻrtasidagi farqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) tashkilot moliyaviy natijalarida aks ettirilgan kurs farqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) moliyaviy hisobot tuzishda hisobot sanasidagi rasmiy kursi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chet el valyutasida ayrim operatsiyalarni amalga oshirish muddatlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ROʻYXATI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chet el valyutasidagi operatsiyalar
Chet el valyutasidagi operatsiya amalga oshirilgan sana
Chet el valyutasidagi shaxsiy gʻazna yoki bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalar
Chet el valyutasidagi pul mablagʻlarining shaxsiy gʻazna yoki bankdagi hisobvaraqlarga kelib tushish yoki ularni bank hisobvaraqlaridagi hisobdan chiqarish sanasi
Chet el valyutasidagi kassa operatsiyalari
Chet el valyutasini kassaga kirim qilish yoki ularni kassadan berish sanasi
Chet el valyutasidagi daromadlar
Chet el valyutasidagi daromadlarni hisobga olish sanasi
Chet el valyutasidagi xarajatlar
Chet el valyutasidagi xarajatlarni hisobga olish sanasi
Tovar-moddiy zaxiralari va boshqa aktivlarni baholash
Tovar-moddiy zaxiralari va boshqa aktivlarning xarid qilinganligini tasdiqlovchi boshlangʻich hisob hujjatlari (tovarning kuzatuv hujjatlari yoki bojxona yuk deklaratsiyasi) mavjud boʻlganda, ularni buxgalteriya hisobiga qabul qilish sanasi
Hisobdorlar boʻyicha chet el valyutasidagi xodimlarga qarzlarni aks ettirish
Boʻnak hisobotini tasdiqlash sanasi
Chet el valyutasidagi qarzlarni soʻndirish
Chet el valyutasidagi qarzlarni toʻlash sanasi
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 15.12.2018-y., 10/18/3100/2330-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son)