OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MOLIYA VAZIRINING
buyrugʻi
Budjet tashkilotlari daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2012-yil 13-noyabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2400]
Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2018-yil 1-martdagi 46-sonli “Budjet tashkilotlari daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyruqni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2400-1, 17.03.2018-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 142-modda) hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23-noyabrdagi 553-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari toʻplami, 1992-y., 11-son, 37-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi haqidagi nizomga muvofiq buyuraman:
1. Budjet tashkilotlari daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Vazir R. AZIMOV
Toshkent sh.,
2012-yil 5-oktabr,
74-son
Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2012-yil 5-oktabrdagi 74-sonli buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Budjet tashkilotlari daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida
NIZOM
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 142-modda), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 3-sentabrdagi 414-sonli “Budjet tashkilotlarini mablagʻ bilan taʼminlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari toʻplami, 1999-y., 9-son, 51-modda) muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan mablagʻ bilan taʼminlanadigan tashkilotlarning (keyingi oʻrinlarda budjet tashkilotlari deb yuritiladi) daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobini yuritish tartibini belgilaydi.
I bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom bilan budjet tashkilotlarining quyidagi daromadlari va xarajatlarining (keyingi oʻrinlarda budjetdan tashqari mablagʻlari deb yuritiladi) buxgalteriya hisobi yuritilishi tartibga solinadi:
Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari;
Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari;
taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan mablagʻlar.
2. Yuridik shaxs boʻlgan budjet tashkilotlari uchun quyidagi hisobvaraqlar (shaxsiy gʻazna hisobvaraqlari) ochiladi:
a) banklar tomonidan (gʻazna ijrosiga oʻtmagan budjet tashkilotlari uchun):
budjet mablagʻlari boʻyicha hisobvaraqlar;
budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaraqlar;
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hisobvaraqlar;
b) moliya organlari tomonidan (gʻazna ijrosiga oʻtgan budjet tashkilotlari uchun):
budjet mablagʻlari boʻyicha shaxsiy gʻazna hisobvaraqlari;
budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha shaxsiy gʻazna hisobvaraqlari;
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa shaxsiy gʻazna hisobvaraqlari.
3. Budjet tashkilotlarining moliya yilida foydalanilmay qolgan budjetdan tashqari mablagʻlari keyingi moliya yiliga oʻtadi hamda ulardan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalaniladi. Oʻtgan moliya yilida foydalanilmay qolgan budjetdan tashqari mablagʻlar keyingi moliya yilida qayta taqsimlanmay oʻsha maqsadlarda foydalaniladi.
4. Budjet tashkiloti qayta tashkil etilgan (qoʻshib yuborilgan, qoʻshib olingan, oʻzgartirilgan) hollarda, budjet tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaraqlaridagi (shaxsiy gʻazna hisobvaraqlaridagi) qoldiq mablagʻlar qayta tashkil etilgan budjet tashkiloti tasarrufida qoladi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
5. Budjet tashkiloti boʻlish yoki uning tarkibidan bir yoxud bir necha budjet tashkilotini ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etilganda budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaraqlaridagi (shaxsiy gʻazna hisobvaraqlaridagi) qoldiq mablagʻlar qayta tashkil etilgan budjet tashkilotlari boʻyicha mutanosib ravishda taqsimlanadi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
6. Budjet tashkilotlarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan saqlash xarajatlari toʻxtatilgan hollarda, budjetdan tashqari mablagʻlar qoldigʻi mazkur tashkilot tasarrufida qoladi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
7. Tugatilgan budjet tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaraqlaridagi (shaxsiy gʻazna hisobvaraqlaridagi) mablagʻlar qoldigʻi belgilangan tartibda tegishli budjet daromadlariga oʻtkaziladi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
8. Budjet tashkilotlarining hisobvaraqlariga (shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga) notoʻgʻri kelib tushgan mablagʻlar qaytarilishi budjet tashkiloti tomonidan toʻlovchi murojaat qilgan kundan boshlab oʻn bank kuni mobaynida amalga oshiriladi.
II bob. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari shakllanishi va sarflanishining buxgalteriya hisobi
1-§. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarining shakllanish manbalari va sarflanish yoʻnalishlari
9. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish va sarflash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 3-sentabrdagi 414-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari toʻplami, 1999-y., 9-son, 51-modda) bilan tasdiqlangan Budjet tashkilotlarining xarajatlarini moliyalashtirish (toʻlash) tartibining 25 va 26-bandlariga muvofiq belgilanadi.
2-§. Budjet tashkilotlari tomonidan tejab qolingan budjet mablagʻlarini Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkazilishining buxgalteriya hisobi
10. Budjet tashkilotlari tomonidan tejab qolingan budjet mablagʻlarini Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkazish Davlat budjetining gʻazna ijrosi qoidalariga (roʻyxat raqami 2007, 2009-yil 16-sentabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 38-son, 422-modda) muvofiq amalga oshiriladi.
11. Quyidagi hollarda boʻshab qolgan mablagʻlar tejab qolingan hisoblanmaydi va tegishli budjetga qaytarilishi yoki tegishli budjetda qolishi kerak:
budjet tashkilotining faoliyati vaqtincha toʻxtatilganda, toʻxtatilish davriga;
xarajatlar smetasida nazarda tutilgan ortiqcha mablagʻlar aniqlanganda;
tashkilotlar (boʻlinmalar, guruhlar, sinflar va h. k.) oʻz faoliyatini belgilangan muddatdan kechroq boshlaganda;
tegishli moliya yili uchun rejalashtirilganidan kamroq miqdorda kontingent (tarbiyalanuvchilar, oʻquvchilar, tinglovchilar va h. k.) qabul qilinganda;
tasdiqlangan shtatlar jadvalida nazarda tutilgan birliklar toʻldirilmaganda;
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, shuningdek viloyatlar, Toshkent shahar, tuman va shahar hokimlari tomonidan tegishli qaror qabul qilinganda.
12. Xodimlar sonining toʻldirilmaganligi natijasida boʻshab qolgan mablagʻlardan bir yoʻla bir necha kasbda (lavozimda) ishlaganligi, xizmat koʻrsatish doirasi kengayganligi, bajariladigan ishlar hajmining ortganligi, oʻzining asosiy ishi bilan birga, ishda vaqtincha boʻlmagan xodimlarning vazifalarini bajarganlik uchun qoʻshimchalar belgilashga, shuningdek homiladorlik, tugʻish va mehnatga layoqatsizlik nafaqalarini (vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqalari) toʻlashga hamda belgilangan tartibda budjet tashkilotlari xodimlarini qonun hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorlargacha moddiy ragʻbatlantirish uchun foydalanilishi mumkin.
13. Tejab qolingan mablagʻlarning oʻtkazilishi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
Davlat budjetining gʻazna ijrosiga oʻtmagan budjet tashkilotlari uchun — 100 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyoti krediti boʻyicha;
Davlat budjetining gʻazna ijrosiga oʻtgan budjet tashkilotlari uchun — 232 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti krediti boʻyicha.
3-§. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotishdan olingan daromadlarning buxgalteriya hisobi
14. Budjet tashkilotlari tomonidan tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarilishi va sotilishi Budjet tashkilotlari tomonidan tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotish tartibiga (roʻyxat raqami 880, 2000-yil 25-yanvar) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2000-y., 2-son) muvofiq amalga oshiriladi.
15. Sarf-xarajatlarni tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) tannarxiga olib borish buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
a) tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish bilan bogʻliq bevosita va bilvosita moddiy sarf-xarajatlar amalga oshirilganda:
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti debeti boʻyicha;
06 “Boshqa tovar-moddiy zaxiralar” va boshqa tegishli subschyotlarning krediti boʻyicha;
b) kirim qilingan va kelgusida ishlab chiqarish jarayonida foydalanish mumkin boʻlgan chiqindilarning qiymatiga:
06 “Boshqa tovar-moddiy zaxiralar” va boshqa schyotlarning tegishli subschyotlari debeti boʻyicha;
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti krediti boʻyicha;
v) ish haqi boʻyicha bevosita va bilvosita ishlab chiqarish xarajatlari amalga oshirilganda:
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti debeti boʻyicha;
173 “Xodimlar bilan mehnatga haq toʻlash boʻyicha hisob-kitoblar” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar krediti boʻyicha;
g) mehnat haqidan ish beruvchining ajratmalari summasi hisoblanganda:
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti debeti boʻyicha;
161 “Yagona ijtimoiy toʻlov boʻyicha hisob-kitoblar” subschyotining krediti boʻyicha;
d) boshqa bevosita va bilvosita ishlab chiqarish xarajatlari (ishlab chiqarish jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan kommunal xizmatlar xarajatlari, aloqa xizmati xarajatlari va boshqa xarajatlar) summalariga:
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti debeti boʻyicha;
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar krediti boʻyicha.
16. Ishlab chiqarilgan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ning tannarxiga kiritilmaydigan davr xarajatlari summasi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
211 “Davr xarajatlari” subschyoti debeti boʻyicha;
sarf-xarajatlarni hisobga oluvchi tegishli subschyotlar krediti.
17. Budjet tashkiloti bilan xaridor (buyurtmachi) oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq kelib tushgan avans summasi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
152 “Xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha.
18. Ishlab chiqarilgan tovarning haqiqiy tannarxi boʻyicha kirim qilinishi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
050 “Tayyor mahsulot” subschyoti debeti boʻyicha;
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti krediti boʻyicha.
19. Ishlab chiqarilgan tovarlar shartnomada koʻrsatilgan sotish qiymati boʻyicha yuklab joʻnatilganda yoki ishlar va xizmatlar topshirilganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
152 “Xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti krediti boʻyicha.
20. Haqiqiy tannarx boʻyicha mahsulotlar yuklab joʻnatilganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debeti boʻyicha;
050 “Tayyor mahsulot” subschyoti krediti boʻyicha.
21. Haqiqiy tannarx boʻyicha ishlar bajarilganda yoki xizmatlar koʻrsatilganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debeti boʻyicha;
090 “Tovar (ish, xizmat)larga xarajatlar” subschyoti krediti boʻyicha.
22. Budjet tashkiloti va xaridor (buyurtmachi) oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq qolgan summa kelib tushganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
152 “Xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha.
23. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) realizatsiyasidan yuzaga kelgan ijobiy moliyaviy natija (foyda) buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debeti boʻyicha;
262 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha daromadlar” subschyoti krediti boʻyicha.
24. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) realizatsiyasidan yuzaga kelgan salbiy moliyaviy natija (zarar) buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
262 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha daromadlar” subschyoti debeti boʻyicha;
200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti krediti boʻyicha.
25. Tovar ishlab chiqarish (ishlar bajarish yoki xizmatlar koʻrsatish) boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalarning analitik hisobi har bir ishlab chiqarilgan tovar (ish, xizmat) turi boʻyicha alohida yuritilishi lozim.
4-§. Vaqtincha foydalanilmayotgan binolarni va davlatning boshqa mol-mulkini ijaraga berishdan, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan berilgan homiylik (begʻaraz) yordam hisobidan kelib tushgan tushumlarning buxgalteriya hisobi
26. Budjet tashkilotlari tomonidan vaqtincha foydalanilmayotgan binolarni va davlatning boshqa mol-mulklarini ijaraga berish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 8-apreldagi 102-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 15-son, 186-modda) bilan tasdiqlangan Davlat mulkini ijaraga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq tartibga solinadi.
27. Tuzilgan ijara shartnomasida belgilangan summaning har oyga (chorakka) toʻgʻri keladigan ulushi (budjet tashkilotining ulushiga) summasi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
262 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromadlar” subschyoti krediti boʻyicha.
28. Ijara toʻlovi kelib tushganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha.
29. Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan budjet tashkilotiga berilgan homiylik (begʻaraz) yordami (insonparvarlik yordami, texnik koʻmaklashish vositalari hamda grantlar) buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
pul mablagʻlari kelib tushgan boʻlsa — 112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
moddiy boyliklar kelib tushgan boʻlsa — tegishli moddiy boyliklarni hisobga oluvchi subschyotlar debeti boʻyicha;
262 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromadlar” subschyoti krediti boʻyicha.
5-§. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari sarflanishining buxgalteriya hisobi
30. Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini toʻlash boʻyicha operatsiyalar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
a) Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi hisoblanganda:
261 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” subschyoti debeti boʻyicha;
171 “Xodimlar bilan ijtimoiy nafaqalar boʻyicha hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha;
b) budjet tashkiloti kassasiga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini toʻlash uchun belgilangan tartibda naqd pul mablagʻlari kelib tushganda:
120 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti krediti boʻyicha;
v) vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi toʻlanganda:
171 “Xodimlar bilan ijtimoiy nafaqalar boʻyicha hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
120 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyoti krediti boʻyicha.
31. Budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha yuzaga kelgan kreditorlik qarzlar toʻlanganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti yoki boshqa tegishli subschyotlar debeti boʻyicha;
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti krediti boʻyicha.
32. Budjet tashkilotining hisobvaragʻida (shaxsiy gʻazna hisobvaragʻida) budjet mablagʻlari yetarli boʻlmagan hollarda, xarajatlar keyinchalik budjet mablagʻlari hisobidan tiklash sharti bilan Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasining mablagʻlari hisobidan amalga oshirilishi mumkin. Mazkur xarajatlar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti yoki boshqa tegishli subschyotlar debeti boʻyicha;
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti krediti boʻyicha.
33. Budjet tashkilotining hisobvaragʻida (shaxsiy gʻazna hisobvaragʻida) budjet mablagʻlari yetarli boʻlgan hollarda, ilgari Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasining hisobvaragʻidan (shaxsiy gʻazna hisobvaragʻidan) oʻtkazilgan summalarga teng boʻlgan miqdorda mablagʻlar Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasiga qoplab beriladi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
100 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyoti krediti — Davlat budjetining gʻazna ijrosi bilan qamrab olingan budjet tashkilotlari uchun;
232 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti krediti — Davlat budjetining gʻazna ijrosi bilan qamrab olingan budjet tashkilotlari uchun.
34. Budjet mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha kreditorlik qarzlarini Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan toʻlashga mablagʻ oʻtkazish uchun toʻlov topshiriqnomalarining “toʻlov maqsadi” satriga “Budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha kreditorlik qarz toʻlovi summasi oʻtkazilmoqda” deb yozib qoʻyilishi lozim.
III bob. Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarining shakllanishi va sarflanishining buxgalteriya hisobi
35. Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish va sarflash yoʻnalishlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi 276-sonli “Tibbiyot xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarorining (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 51-son, 380-modda) 3-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
36. Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarining sarflanishi hisobi quyidagi ikki yoʻnalish boʻyicha alohida yuritiladi:
tibbiyot xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish;
tibbiyot muassasasining moddiy-texnika bazasini rivojlantirish, modernizatsiya qilish va taʼmirlash.
37. Tibbiyot muassasasi uchun ajratiladigan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismi har bir tibbiyot muassasasining saqlanishi uchun xarajatlar smetasida Davlat budjeti xarajatlari iqtisodiy tasnifining 48 21 600 “Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasini shakllantirish uchun xarajatlar” moddasida nazarda tutiladi.
38. Gʻazna ijrosiga oʻtmagan tibbiyot muassasalari boʻyicha tibbiyot muassasasi uchun ajratilgan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismi muassasaning budjet mablagʻlari boʻyicha hisobvaragʻiga kelib tushganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
100 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
232 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti krediti boʻyicha.
39. Tibbiyot muassasasi uchun ajratilgan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismini (har oyda), shuningdek budjet mablagʻlaridan tejab qolingan mablagʻlarning Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkazilishi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi (alohida hisobvaraqlarga oʻtkazish uchun alohida oʻtkazma):
112 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
Davlat budjetining gʻazna ijrosiga oʻtmagan budjet tashkilotlari uchun — 100 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyoti krediti;
Davlat budjetining gʻazna ijrosiga oʻtgan budjet tashkilotlari uchun — 232 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti krediti.
40. Tejab qolingan budjet mablagʻlarini Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkazish mazkur Nizomning II bob 2-paragrafida belgilangan tartibda buxgalteriya hisobida aks ettiriladi.
41. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotishdan (jumladan, davolash-profilaktika muassasalari tomonidan pulli davolash va xizmatlar koʻrsatilishi natijasida tushayotgan mablagʻlar) tushgan mablagʻlar mazkur Nizomning II bob 3-paragrafida belgilangan tartibda buxgalteriya hisobida aks ettiriladi.
42. Vaqtincha foydalanilmayotgan binolarni va davlatning boshqa mol-mulkini boshqa tashkilotlarga ijaraga berishdan hamda yuridik va jismoniy shaxslardan homiylik (begʻaraz) yordamlardan tushgan mablagʻlar mazkur Nizomning II bob 4-paragrafida belgilangan tartibda buxgalteriya hisobida aks ettiriladi.
43. Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarining sarflanishi mazkur Nizomning II bob 5-paragrafi hamda Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 2169, 2010-yil 22-dekabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 51-son, 502-modda) belgilangan tartibda buxgalteriya hisobida aks ettiriladi.
IV bob. Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan mablagʻlar va ularni sarflanishining buxgalteriya hisobi
44. Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladigan xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shakli va tushgan mablagʻlarni taqsimlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 795, 1999-yil 6-avgust) muvofiq amalga oshiriladi.
45. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shakli boʻyicha hisoblangan mablagʻlar (tuzilgan shartnomaga muvofiq) buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
175 “Talabalar bilan boshqa hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
252 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt mablagʻlari boʻyicha daromadlar” subschyoti krediti boʻyicha.
46. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shakli boʻyicha mablagʻlar kelib tushganda buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
111 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subschyoti debeti boʻyicha;
175 “Talabalar bilan boshqa hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha.
47. Mazkur mablagʻlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
251 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” subschyoti debeti boʻyicha;
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar krediti boʻyicha.
48. Mazkur xarajatlar uchun amalga oshirilgan toʻlovlar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar debeti boʻyicha;
111 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subschyoti krediti boʻyicha.
49. Taʼlim muassasalarining mablagʻlarini banklarga depozitga joylashtirish boʻyicha operatsiyalar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
a) oʻqitishning toʻlov-kontrakt shakli boʻyicha mablagʻlarning boʻsh turgan qismi banklarga depozitga joylashtirilganda:
140 “Depozitga qoʻyilgan pul mablagʻlari” subschyoti debeti boʻyicha;
111 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subschyoti krediti boʻyicha;
b) banklarga depozitga joylashtirilgan mablagʻlar shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga qaytarilganda:
111 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subschyoti debeti boʻyicha;
140 “Depozitga qoʻyilgan pul mablagʻlari” subschyoti krediti boʻyicha;
g) bankka depozitga joylashtirilgan mablagʻlarga foiz hisoblanganda:
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
272 “Boshqa budjetdan tashqari daromadlar” subschyoti krediti boʻyicha;
d) banklarga depozitga joylashtirilgan mablagʻlarga hisoblangan foiz summalari kelib tushganda:
111 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subschyoti debeti boʻyicha;
159 “Boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subschyoti kredeti boʻyicha.
50. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar yil davomida 251 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” subschyoti debetiga yigʻilib, hisobot yili oxirida Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 2169, 2010-yil 22-dekabr) belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi.
51. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlarning analitik hisobi talabalarning kurslari (bosqichlari), fakultetlari (dekanatlar, taʼlim yoʻnalishlari), guruhlari, shuningdek talabalar (familiyasi, ismi, otasining ismi) kesimida alohida tarzda yuritiladi.
V bob. Soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlarning buxgalteriya hisobi
52. Budjet tashkilotlari tomonidan olingan qoʻshimcha daromadlarga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hisoblangan soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
262 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha daromadlar” subschyoti debeti boʻyicha;
252 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt mablagʻlari boʻyicha daromadlar” subschyoti debeti boʻyicha;
211 “Davr xarajatlari” va boshqa tegishli subschyotlar debeti boʻyicha;
160 “Budjetga toʻlovlar boʻyicha budjet bilan hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha;
163 “Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi bilan hisob-kitoblar” subschyoti krediti boʻyicha;
169 “Boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar bilan hisob-kitoblar” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar krediti boʻyicha.
53. Budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga hisoblangan soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar summalari buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
160 “Budjetga toʻlovlar boʻyicha budjet bilan hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
163 “Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi bilan hisob-kitoblar” subschyoti debeti boʻyicha;
169 “Boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar bilan hisob-kitoblar” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar debeti boʻyicha;
285 “Budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga hisoblangan soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar” subschyoti krediti boʻyicha.
54. Soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar hisobidan sotib olingan moddiy aktivlardan foydalanish (eskirish) yoki moddiy aktivlarni sotib olish bilan bogʻliq boʻlmagan, lekin tashkilotning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga sarflangan xarajatlarning tegishli summasi 251 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” va 261 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” subschyotlarining debeti boʻyicha aks ettiriladi.
55. Hisobot yilining oxirida mazkur subschyotlarda aks ettirilgan haqiqiy xarajatlar, avvalo, soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar summasiga toʻgʻri keluvchi qismi doirasida 285 “Budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga hisoblangan soliq va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar” subschyotining debetiga hisobdan chiqariladi, bunda mos ravishda 251 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” va 261 “Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar” subschyotlari kreditlanadi.
VI bob. Yakuniy qoida
56. Budjetdan tashqari mablagʻlardan maqsadli foydalanish ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi, uning hududiy boshqarmalari va moliya organlari tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 46-47-son, 527-modda)