01/2-34-сон 04.09.2026. ШНҚ 2.01.04-25 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш ҳақида

Ҳужжат ҳали кучга кирган эмас

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ

БУЙРУҒИ

ШНҚ 2.01.04-25 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш ҳақида

[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2026 йил 6 октябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 416]

Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 23 апрелдаги 231-сон «Қурилиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни халқаро стандартлар билан уйғунлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:

1. ШНҚ 2.01.04-25 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.

3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Энергия самарадорлиги миллий агентлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси ҳамда Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси билан келишилган.

4. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.

Вазирнинг биринчи ўринбосари Ж. АРАШОВ

Тошкент ш.,

2026 йил 4 сентябрь,

01/2-34-сон

Келишилди:

Энергия самарадорлиги миллий агентлиги директори З. БАДРИДДИНОВ

2026 йил 29 август

Энергетика вазири Ш. ХОДЖАЕВ

2026 йил 28 август

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси С. ЭШҚУВВАТОВ

2026 йил 28 август

Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси А. ИСОҚЖОНОВ

2026 йил 26 август

Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 4 сентябрдаги 01/2-34-сон буйруғига
1-ИЛОВА

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари

Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янги қурилаётган, реконструкция қилинаётган ва мукаммал таъмирланаётган бино ва иншоотларда ички ҳаво ҳарорати ёки нисбий намликнинг талаб этилган даражасини таъминлаш мақсадида ташқи тўсувчи конструкцияларни иссиқлик техникаси жиҳатидан лойиҳалашга қўйиладиган талабларни белгилайди.

1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар

1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:

ШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;

ҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;

ШНҚ 2.01.18-24 «Бинолар ва иншоотларни иситиш, шамоллатиш ва кондициялаштириш учун энергия сарфи нормалари»;

ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалари»;

ШНҚ 2.09.07-22 «Чорвачилик, паррандачилик ҳамда мўйначилик бино ва иншоотлари»;

OʻzMSt 120:2024 «Бинолар ва иншоотлар. Тўсиқ конструкцияларининг иссиқлик узатишга қаршилигини аниқлаш усуллари»;

OʻzMSt 124:2024 «Бинолар ва иншоотлар тўсиқ конструкцияларининг иссиқбардошлилигини аниқлаш усули»;

OʻzMSt 705:2025 «Сопол ғишт ва тошлар. Техник шартлар»;

ГОСТ 9573-2025 Синтетик боғловчи асосидаги минерал пахтадан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты из минеральной ваты на синтетическом связующем теплоизоляционные. Технические условия);

ГОСТ 10140-2003 Битумли боғловчи асосидаги минерал пахтадан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты теплоизоляционные из минеральной ваты на битумном связующем. Технические условия);

ГОСТ 10499-95 Шиша штапель толасидан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи буюмлар. Техник шартлар (расмий манба: Изделия теплоизоляционные из стеклянного штапельного волокна. Технические условия);

ГОСТ 15588-2014 Пенополистиролдан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты пенополистирольные теплоизоляционные. Технические условия);

ГОСТ 20916-2021 Резол фенол-формальдегид смолалари асосидаги пенопластдан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты теплоизоляционные из пенопласта на основе резольных феноло-формальдегидных смол. Технические условия);

ГОСТ 5578-2019 Бетонлар учун қора ва рангли металлургия шлакларидан олинган чақиқ тош ва қум. Техник шартлар (расмий манба: Щебень и песок из шлаков черной и цветной металлургии для бетонов. Технические условия);

ГОСТ 10832-2009 Кенгайтирилган перлит қуми ва чақиқ тоши. Техник шартлар (расмий манба: Песок и щебень перлитовые вспученные. Технические условия);

ГОСТ 12865-2025 Кўпчитилган вермикулит. Техник шартлар (расмий манба: Вермикулит вспученный. Технические условия);

ГОСТ 8736-2025 Қурилиш ишлари учун қум. Техник шартлар (расмий манба: Песок для строительных работ. Технические условия);

ГОСТ 9548-2023 Том ёпиш учун нефть битумлари. Техник шартлар (расмий манба: Битумы нефтяные кровельные. Технические условия);

ГОСТ 9128-2013 Автомобиль йўллари ва аэродромлар учун асфальтбетон ва полимерасфальтбетон қоришмалари, асфальтбетон ҳамда полимерасфальтбетон. Техник шартлар (расмий манба: Смеси асфальтобетонные, полимерасфальтобетонные, асфальтобетон, полимерасфальтобетон для автомобильных дорог и аэродромов. Технические условия);

ГОСТ 2697-83 Том ёпиш учун пергамин. Техник шартлар (расмий манба: Пергамин кровельный. Технические условия);

ГОСТ 7251-2016 Тўқилган ва нотўқилган асосни поливинилхлорид линолеум. Техник шартлар (расмий манба: Линолеум поливинилхлоридный на тканой и нетканой подоснове. Технические условия);

ГОСТ 34028-2016 Темирбетон конструкциялар учун термомеханик мустаҳкамланган арматурабоп пўлат. Техник шартлар (расмий манба: Сталь арматурная термомеханически упроченная для железобетонных конструкций. Технические условия);

ГОСТ 22233-2025 Тўсувчи конструкциялар учун алюминий қотишмаларидан пресслаб тайёрланган профиллар. Техник шартлар (расмий манба: Профили прессованные из алюминиевых сплавов для ограждающих конструкций. Технические условия);

ГОСТ 24866-2014 Елимланган шиша пакетлар. Техник шартлар (расмий манба: Стеклопакеты клееные. Технические условия);

ГОСТ 111-2014 Рангсиз листли шиша. Техник шартлар (расмий манба: Стекло листовое бесцветное. Технические условия);

ГОСТ 21880-2022 Минерал пахтадан тайёрланган тикилган иссиқлик изоляцияловчи матлар. Техник шартлар (расмий манба: Маты из минеральной ваты прошивные теплоизоляционные. Технические условия);

ГОСТ 6617-2021 Нефть қурилиш битумлари. Техник шартлар (расмий манба: Битумы нефтяные строительные. Технические условия);

ГОСТ 4598-2018 Ҳўл усулда ишлаб чиқарилган ёғоч-толали плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты древесно-волокнистые мокрого способа производства. Технические условия);

ГОСТ 10632-2014 Ёғоч-қириндили плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты древесно-стружечные Технические условия);

ГОСТ 10923-93 Рубероид. Техник шартлар (расмий манба: Рубероид. Технические условия).

2-боб. Атамалар ва таърифлар

2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:

бинонинг иситиладиган ҳажми — ташқи тўсувчи конструкцияларнинг ички юзалари билан чегараланган, жумладан ташқи деворлар, томёпма ёки чордоқ ораёпмаси, биринчи қават поли, шунингдек иситиладиган ертўла мавжуд бўлганда ертўла қавати полининг ички юзалари доирасидаги ҳажм;

бинонинг иссиқлик ҳимояси — ташқи тўсувчи конструкциялар мажмуасининг бинонинг иссиқлик энергиясига бўлган ҳисобий эҳтиёжини белгиланган даражада таъминлайдиган, хоналардаги микроиқлимнинг мақбул параметрларини сақлайдиган, ҳаво ўтказувчанликни меъёрий чегараларда чеклайдиган ҳамда конструкциялар ва уларнинг ички юзаларида намлик конденсацияланишининг олдини оладиган хусусиятлари мажмуаси;

ишлаб чиқариш бинолари — саноат корхоналарининг ишлаб чиқариш бинолари, омборхоналар, қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш бинолари, шунингдек ёрдамчи бино ва иншоотлар;

ҳарорат фарқи — иккита ҳарорат қийматининг ўзаро фарқи;

тўсувчи конструкциялар — бинолар ва иншоотларни ташқи муҳитдан, шунингдек уларнинг ички хоналари ва ҳудудларини бир-биридан ажратиб турувчи конструктив элементлар, жумладан ташқи ва ички деворлар, пардадеворлар, томёпмалар, чордоқ ва қаватлараро ораёпмалар, поллар, деразалар, фонарлар, эшиклар ва дарвозалар;

шудринг нуқтаси — ҳавонинг муайян ҳарорати ва нисбий намлигида сув буғи конденсатланиши бошланадиган ҳарорат.

3-боб. Умумий қоидалар

3. Биноларнинг энергия самарадорлигини таъминлаш ва энергия ресурсларидан самарали фойдаланишга қаратилган лойиҳа ечимлари мазкур ШНҚ ҳамда лойиҳалаштириш топшириғида белгиланган кўрсаткичларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим.

4. Моддий маданий мерос объектларининг энергия самарадорлигини ошириш бўйича чора-тадбирлар тегишли техник топшириқ асосида қабул қилиниши керак.

5. Бино ва иншоотларни лойиҳалашда йилнинг совуқ даврида иссиқлик йўқотилишини, йилнинг иссиқ даврида эса ортиқча иссиқлик киришини камайтириш учун қуйидаги чора-тадбирлар назарда тутилиши лозим:

ҳажмий-режавий ечимларни ташқи тўсувчи конструкция юзасининг унинг ҳажмига нисбатини мақбул даражада таъминлашни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиш;

ёруғлик оралиқлари майдонини табиий ёритилганлик коэффициентининг меъёрий қийматини таъминлашни ҳисобга олган ҳолда белгилаш;

ёруғлик оралиқларини йилнинг иссиқ даврида ортиқча қуёш иссиқлиги киришини камайтирувчи, йилнинг совуқ даврида эса қуёш энергиясидан фойдаланишга тўсқинлик қилмайдиган қуёшдан сақлаш қурилмалари билан жиҳозлаш;

ташқи девор ва том ёпмалардаги боғлама бирикмалар ва чоклардан фойдаланишда ишончли герметизация қилиш;

турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари йўлакларининг (подъезд) кириш эшикларига ҳамда барча турдаги жамоат биноларининг ташқи кириш эшикларига ўзи ёпилувчи механизмлар (доводчик) ўрнатилган бўлиши;

ташқи иқлим шароитлари параметрларини аниқлаш, тегишли қурилиш майдони учун биноларнинг намлик режими ва ички муҳит параметрларини ҳисобга олиш.

6. Лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг иситиш, шамоллатиш ва кондициялаштириш тизимлари учун ҳисобий иссиқлик ва совуқлик юкламалари ШНҚ 2.01.18-24 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.

7. Лойиҳалашда ташқи тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилиги, иссиқлик-техник бир жинслилиги, ҳаво ўтказувчанлиги, иссиқлик ўтказувчан киритмалар таъсири ҳамда намланиш ва конденсат ҳосил бўлиш эҳтимоли ҳисоб-китоб асосида аниқланиши лозим.

Ҳисоб-китоб натижаларига кўра лойиҳа ечимларига зарур ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

8. Бино ва иншоотлар хоналарининг намлик режими йилнинг совуқ давридаги ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати ва нисбий намлигига кўра мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.

9. Хоналарнинг намлик режимига кўра тўсувчи конструкциялардан фойдаланиш шарт-шароитлари қуйидагича белгиланади:

А — қуруқ ва нормал режим;

Б — нам ёки ҳўл режим.

			1-жадвал
Режим	Ички ҳаво намлиги, %
Режим	12 ºС гача ҳароратда	12 дан 24 ºС гача ҳароратда	24 дан ортиқ ҳароратда
Қуруқ	60 гача	50 гача	40 гача
Нормал	60 дан 75 гача	50 дан 60 гача	40 дан 50 гача
Нам	75 дан ортиқ	60 дан 75 гача	50 дан 60 гача
Ҳўл	-	75 дан ортиқ	60 дан ортиқ

10. Деворларни грунт ва ер ости сувларининг намлиги таъсиридан ҳимоя қилиш учун девор материали, конструктив ечим, гидрогеологик шароитлар ҳамда хоналарнинг функционал вазифаси ҳисобга олинган ҳолда гидроизоляция назарда тутилиши лозим. Бунда:

горизонтал гидроизоляция — капилляр намликнинг девор орқали юқорига кўтарилишининг олдини олиш мақсадида ташқи деворларда бино атрофи қопламаси сатҳидан юқорида, шунингдек ертўла, ярим ертўла (цоколь қавати) ёки биринчи қават поллари туташган жойларда назарда тутилиши лозим;

вертикал гидроизоляция — грунт намлиги ёки ер ости сувлари таъсири мавжуд бўлганда деворлар ва пойдеворларнинг ер ости қисми ташқи юзасида назарда тутилиши керак.

11. Бино ва иншоотларни лойиҳалашда деворларнинг ички ва ташқи юзаларини ишлаб чиқариш ва маиший намлик, шунингдек атмосфера ёғинлари таъсиридан ҳимоя қилиш чора-тадбирлари назарда тутилиши лозим.

Бунда деворларни ҳимоя қилиш усули, жумладан сувоқ ёки қоплама қўллаш, сувга чидамли таркиблар билан қоплаш ёки бўяш ҳамда бошқа чора-тадбирлар девор материали ва конструктив ечими, улардан фойдаланиш шароитлари ҳамда бино ва иншоотларнинг вазифасини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.

12. Ишлаб чиқариш биноларининг нам ёки ҳўл намлик режимига эга хоналарини ўраб турувчи кўп қатламли ташқи деворларда шамоллатиладиган ҳаво қатламини қўллашга йўл қўйилади.

Хона деворларининг ички юзаси бевосита ёки даврий равишда намланадиган ҳолларда уларни намлик таъсиридан ҳимоя қилиш учун сув ўтказмайдиган қоплама, гидроизоляция ёки лойиҳа ечимига мувофиқ бошқа ҳимоя чоралари назарда тутилиши лозим.

13. Ташқи тўсувчи конструкцияларни бир қатламли ёки кўп қатламли қилиб лойиҳалашга йўл қўйилади.

14. Кўп қатламли тўсувчи конструкцияларда қатламлар, қоида тариқасида, ички юзадан ташқи томонга йўналишда иссиқлик ўтказувчанлиги ҳамда сув буғини ўтказишга қаршилиги камайиб боришини таъминлайдиган тарзда жойлаштирилиши лозим.

Иссиқлик изоляцияловчи материаллардан тайёрланган иссиқ тутувчи қатламни тўсувчи конструкциянинг ташқи томонидан ёки ўрта қисмидан жойлаштириш керак.

15. Тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик изоляцияловчи қатламларида қўлланиладиган материалларнинг қуруқ ҳолатдаги иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти 0,06 W (m ^оК) дан ошмаслиги керак.

16. Бир ва кўп қатламли ташқи тўсувчи конструкцияларда серғовакли бетонлар ва ғовакли тўлдиргичли енгил бетонларни қўллашга йўл қўйилади. Бунда уларнинг қуруқ ҳолатдаги зичлиги қуйидагича қабул қилиниши лозим:

кам қаватли биноларнинг ташқи деворлари учун — 1000 kg/m³дан ошмаслиги;

каркасни тўлдириш учун — 400 — 800 kg/m³ (сейсмик юкларни қабул қилишда қатнашмайдиган тўлдирма учун ҚМҚ 2.01.03-19 талабларини ҳисобга олиш лозим);

томёпма ва чордоқ ораёпмалари учун — ШНҚ 2.03.10-24 га мувофиқ 400 — 600 kg/m³.

17. Бино ва иншоотларнинг қуруқ ёки нормал намлик режимли хоналари ташқи деворларида баландлиги қават баландлигидан ошмайдиган ҳамда 6 m дан ортиқ бўлмаган шамоллатилмайдиган (берк) ҳаво қатламлари ва каналларини қўллашга йўл қўйилади.

18. Шамоллатиладиган ҳаво қатлами ва осма фасад тизимига эга ташқи деворларни иссиқлик изоляцияловчи материаллардан фойдаланган ҳолда лойиҳалашда қуйидагилар таъминланиши лозим:

зичлиги 100 kg/m³ дан кам бўлмаган бикир иссиқлик изоляцияловчи материаллар, шу жумладан минерал пахта ёки бошқа ёнмайдиган материаллардан тайёрланган плиталар;

иссиқлик изоляцияси ва фасад қопламасини маҳкамлаш учун зангламайдиган маҳкамлаш элементлари (анкерлар, дюбеллар ва бошқалар);

ҳаво қатлами томонига қаратилган иссиқлик изоляцияси юзаси катакчалари (ячейкалари) 4×4 mm дан ошмайдиган шиша тўр ёки шиша мато билан беркитилиши;

иссиқлик изоляцияси ва фасад экрани орасидаги ҳаво қатламининг қалинлиги ўртача 60 mm этиб қабул қилиниши, бироқ 45 mm дан кам ва 80 mm дан ортиқ бўлмаслиги;

фасад экрани сифатида плиткали қопламадан фойдаланилганда горизонтал чоклар зичловчи материал билан тўлдирилмаслиги;

ярим ертўла (цоколь) ва карниз қисмларида юзаси ҳаво қатламининг горизонтал кесими юзасига тенг бўлган пастки ва устки шамоллатиш (вентиляция) тешиклари назарда тутилиши, бунда пастки тешиклар шамоллатиш ҳамда намликни чиқариб ташлаш вазифаларини бажариши;

балкон плиталари, колонна чиқишлари, металл боғловчилар учун иссиқлик узилиш элементлари қўлланилиши.

19. Ишлаб чиқилаётган лойиҳаларнинг «Энергия самарадорлиги» бўлимида лойиҳалаштирилаётган бино конструктив элементларининг иссиқлик-техник ва энергетик параметрларининг ҳисобий қийматлари ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.

4-боб. Тўсувчи конструкцияларнинг келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги

20. Тўсувчи конструкцияларнинг келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги R_ум мазкур ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ санитария-гигиена шароитлари ва конденсат ҳосил бўлишининг олдини олиш ҳамда энергия самарадорлиги талабларидан келиб чиқиб аниқланадиган қийматдан R_ум^тал кам бўлмаслиги лозим.

Иссиқлик ҳимоясининг даражаси

						2-жадвал
Бино ва иншоотлар	Иситиш даврининг градус-суткалари, *D_d, ^оСсутка**	Тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилиги, R_ум^тал, (m²×^oС)/W
Бино ва иншоотлар	Иситиш даврининг градус-суткалари, *D_d, ^оСсутка**	ташқи деворлар, грунтдаги деворлар	чордоқсиз томёпма ва чордоқли ораёпмалар	чодирлар, ўтиш жойлари иситилмайдиган пол остилари ва ертўла устидаги ораёпмалар, ер (грунт) устидаги поллар	дераза ва балкон эшиклари	фонарлар
Уч қаватгача бўлган турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари	2000 гача	1,6	3,2n	2,6n	0,45	0,31
	2000 — 3000	2,0	4,0n	3,0n	0,53	0,31
	3000 дан ортиқ	2,4	4,2n	3,4n	0,53	0,34
Уч қаватдан юқори турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари	2000 гача	1,8	3,2n	2,4n	0,45	0,30
	2000 — 3000	2,2	3,7n	2,8n	0,53	0,31
	3000 дан ортиқ	2,6	4,2n	3,2n	0,53	0,31
Жамоат, маъмурий ва маиший бинолар	2000 гача	1,6	2,4n	1,8n	0,45	0,30
	2000 — 3000	1,9	2,8n	2,2n	0,53	0,31
	3000 дан кўпроқ	2,2	3,2n	2,4n	0,53	0,31
Ишлаб чиқариш бинолари	2000 гача 2000 — 3000 3000 дан ортиқ	1,2	2,0n	1,4n	0,30	0,30
		1,4	2,2n	1,8n	0,31	0,30
		1,6	2,4n	2,2n	0,34	0,30

Изоҳлар:

1) n коэффициенти ушбу ШНҚнинг 3-жадвали бўйича қабул қилинади;

2) балкон эшиклари берк қисмининг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилиги ушбу эшиклардаги ёруғлик ўтадиган қисмларнинг иссиқлик узатилишига қаршилигидан камида 1,5 баробар юқори бўлиши лозим;

3) Совутиладиган (кондициялаштириладиган) бинолар учун чордоқсиз томёпма ва чордоқ ораёпмаларининг R₀^тқийматлари мазкур ШНҚнинг 3-жадвали бўйича 1,5 коэффициент билан қабул қилиниши керак;

4) Грунтдаги тўсиқ конструкциялар (деворлар ва пол) орқали иссиқлик йўқотилишини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 14-иловасига мувофиқ аниқланиши, бироқ музлаш чуқурлигигача бўлган қисми эса ушбу ШНҚнинг 2-жадвалидаги ташқи деворларники, грунтдаги деворларникидан кам бўлмаслиги лозим.

21. Иситиш даврининг градус-суткалари D_{исит.дав.} қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

D_{исит.дав.} = (t_ич — t_{исит.дав.})×z_{исит.дав.}(1)

бу ерда:

t_ички — ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати ^оС, тегишли бино ва иншоотларни лойиҳалаш талабларига мувофиқ қабул қилинади;

t_{исит.дав.}, z_и.дав — ҳавонинг ўртача кунлик ҳарорати 10^оС дан ошмайдиган даврдаги ўртача ҳарорат, ^оС ва ушбу даврнинг давомийлиги кун, ШНҚ 2.01.01-22 бўйича қабул қилинади.

22. Совутиш даврининг градус-куни (ΔD_d) ушбу ШНҚнинг 15-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.

23. Тўсувчи конструкцияларнинг келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

(2)

бу ерда:

n — тўсувчи конструкцияларнинг ташқи юзаси ташқи ҳавога нисбатан ҳолатига боғлиқ ҳолда ушбу ШНҚнинг 3-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент;

t_ич — ушбу ШНҚнинг 1-формуласига мувофиқ аниқланади;

t_{таш —}ШНҚ 2.01.01-22га мувофиқ 0,92 таъминланганликдаги энг совуқ беш кунликнинг ўртача ҳароратига тенг ташқи ҳавонинг ҳисобий қишки ҳарорати, °C;

Δt^таш — ички ҳаво ҳарорати ва тўсувчи конструкция ички юзасининг ҳарорати ўртасидаги норматив ҳарорат фарқи, ^оС ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича қабул қилинади;

α_ич — тўсувчи конструкция ички юзасининг иссиқлик бериш коэффициенти ушбу ШНҚнинг 5-жадвали бўйича қабул қилинади.

	3-жадвал
Тўсувчи конструкциялар	n коэффициенти
1. Ташқи девор ва томёпма (шу жумладан ташқи ҳаво билан шамоллатиладиганлари), чордоқ усти (очиқ чордоқ) ва ўтиш жойларининг ораёпмалари	1,0
2. Ташқи ҳаво билан бевосита боғланган совуқ ертўлалар устидаги ораёпмалар, чордоқ ораёпмалари (совуқ чордоқ)	0,8
3. Деворларида ёруғлик оралиқлари мавжуд бўлган иситилмайдиган ертўлалар устидаги ораёпмалар	0,7
4. Ер сатҳидан юқорида жойлашган деворларида ёруғлик оралиқлари бўлмаган иситилмайдиган ертўлалар устидаги ораёпмалар	0,6
5. Ер сатҳидан пастда жойлашган иситилмайдиган техник тагхоналар устидаги ораёпмалар	0,4

Изоҳ. Ёзги шароитда хоналарнинг ҳаддан ортиқ исиб кетишига йўл қўймаслик мақсадида, меъморий ечимга кўра чордоқ тўсувчи конструкцияларида ШНҚ 2.03.10-24да назарда тутилган шамоллатиш тешикларини ўрнатиш имкони бўлмаган ҳолларда, совуқ чордоқ устидаги ораёпмалар учун (n) коэффициенти 1,2 қилиб қабул қилинади.

			4-жадвал
Бино ва иншоотлар	Нормаланадиган ҳарорат фарқи, Δt^таш, ^оС
Бино ва иншоотлар	ташқи деворлар учун	томёпмалар ва чордоқли ораёпмалар учун	ўтиш йўлаклари, совуқ ертўлалар ва техник тагхоналар устидаги ораёпмалар учун
1. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари	4,0	3,5	2,0
2. Жамоат, маъмурий ва маиший бинолар (нам ва ҳўл режимдаги хоналар бундан мустасно)	5,0	4,5	2,5
3. Қуруқ ва нормал намлик режимига эга ишлаб чиқариш бинолари	t_ич — t_ш.н, бироқ 7-дан ортиқ эмас	t_ич — t_ш.н, бироқ 6-дан ортиқ эмас	2,5
4. Нам ва ҳўл намлик режимига эга ишлаб чиқариш бинолари ва бошқа хоналар	0,8 (t_ич — t_ш.н)	0,8 (t_ич — t_ш.н)	2,5
5. Картошка ва сабзавот омборлари	t_ич — t_ш.н	t_ич — t_ш.н	2,5
6. Ортиқча сезиларли иссиқлик ажралиши (23 W/m³ дан ортиқ) ва ички ҳавосининг ҳисобий нисбий намлиги 50 фоиздан ошмаган ишлаб чиқариш бинолари	12	12	2,5

Изоҳ. Ички ҳавонинг шудринг нуқтаси ҳарорати, °C. У ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати t_ич ва ҳисобий нисбий намлиги φ_ичда бўйича аниқланади. Бунда φ_ичқуйидагича қабул қилинади:

турар-жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотларидаги биноларининг хоналари учун — 55%;

ошхона хоналари учун — 60%;

ювиниш хоналари (ваннахоналар) учун — 65%;

иссиқ ертўлалар ва коммуникациялар ўтган тагхоналар учун — 75%;

жамоат бинолари хоналари учун — 50%.

24. Нам ёки ҳўл режимли хоналарга эга бинолар учун, шунингдек ортиқча иссиқлик ажралиши мавжуд бўлган ҳамда ички ҳавонинг ҳисобий нисбий намлиги 50 фоиздан ошмайдиган саноат бинолари учун иссиқлик узатиш қаршилигининг қиймати мазкур ШНҚнинг 2-формуласига мувофиқ аниқланиши керак.

25. Бинонинг иссиқлик ҳимоя қобиғининг қисми ёки алоҳида тўсувчи конструкциянинг келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги W/(m²·K), мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.

26. Барча турдаги ташқи деворларнинг келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги дераза ўринларининг қияликлари ва уларнинг тўлдирмаларининг ҳисобга олмаган ҳолда, деворнинг ёруғлик ўтказмайдиган қисми учун аниқланиши зарур.

27. Шаффоф тўсувчи конструкцияларнинг (деразалар, балкон эшикларининг ёруғлик ўтказувчи қисмлари, витражлар ва фонарлар) келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.

28. Шамоллатиладиган ҳаво бўшлиғига эга тўсувчи конструкцияларнинг келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ ҳисобланиши керак.

	5-жадвал
Тўсувчи конструкцияларнинг ички юзаси	Иссиқлик бериш коэффициенти a_ич, W/(m²×^оК)
1. Деворлар, поллар, силлиқ шифтлар, бўртиб чиққан қирралари бўлган шифтлар қирраларининг баландлиги h-нинг қўшни қирралар ёқлари орасидаги масофа а-га нисбати h / a 0,3 бўлади	8,7
2. Қовурғалари чиқиб турган шифтларга нисбатан h / a > 0,3	7,6
3. Деразаларнинг ички юзаси	8,0
4. Зенит фонарларнинг ички юзаси	9,9

Изоҳ. Чорвачилик ва паррандачилик биноларида тўсувчи конструкциялар ички юзасининг иссиқлик бериш коэффициенти ШНҚ 2.09.07-22га мувофиқ қабул қилиниши лозим.

29. Эшиклар (балкон эшиклари бундан мустасно) ва дарвозаларнинг талаб этиладиган келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги, R_ум^тал, бино ва иншоотлар деворлариникидан 0,6×R_ум^тал дан кам бўлмаслиги керак.

Бунда ташқи ҳавонинг ҳисобий қишки ҳарорати 0,92 таъминланганликка эга энг совуқ беш кунликнинг ўртача ҳароратига тенг деб қабул қилиниши ҳамда бино ва иншоотлар ташқи деворларининг иссиқлик узатилишига қаршилиги ушбу ШНҚнинг 2-формуласи бўйича аниқланиши лозим.

30. Қўшни хоналарнинг ички ҳаво ҳисобий ҳароратлари фарқи улар бир-бирининг устида жойлашганда 5 °C ёки ундан ортиқ, бир қаватда жойлашганда эса 10 °C ёки ундан ортиқ бўлса, ушбу хоналарни ажратиб турувчи тўсувчи конструкциянинг талаб этиладиган келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги нормаланиши лозим. Ажратувчи тўсувчи конструкциянинг талаб этиладиган келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги

қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

(3)

бу ерда, t_{ич.қўшни хона} — совуқ хонадаги ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати, ^оС.

31. Тўсувчи конструкциянинг иссиқлик инерцияси D қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:

D = R₁ s₁ + R₂ s₂ + … + R_n s_n (4)

бу ерда:

R₁, R₂, …, R_n — тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатламларнинг термик қаршиликлари, W/(m²×^оК). Ушбу ШНҚ нинг 5-формуласи бўйича аниқланади;

s₁, s₂, … , s_n — тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатлам материалларининг ҳисобий иссиқлик ўзлаштириш коэффициентлари, W/(m²×^оК), ушбу ШНҚнинг 1-иловаси бўйича қабул қилинади.

32. Тўсувчи конструкциянинг иссиқлик инерциясини ҳисоблашда ҳаво қатламларининг ҳисобий иссиқлик ўзлаштириш коэффициенти нолга тенг деб қабул қилиниши лозим.

Ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган ҳаво қатлами мавжуд бўлганда, ушбу ҳаво қатлами билан тўсувчи конструкциянинг ташқи юзаси орасида жойлашган конструктив қатламлар ҳисобга олинмайди.

33. Кўп қатламли тўсувчи конструкция қатламининг, шунингдек бир жинсли (бир қатламли) тўсувчи конструкция қатламининг термик қаршилигини (R, W/(m²×^оК)), қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:

(5)

бу ерда:

d — қатлам қалинлиги, m;

l — қатлам материалини иссиқлик ўтказувчанлигининг ҳисобий коэффициенти, W/(m×^оС) ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси бўйича қабул қилинади.

34. Тўсувчи конструкциянинг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилигини (R_ум, W/(m²×^оК)) қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:

(6)

бу ерда:

a_ич — ушбу ШНҚнинг 2-формуласига кўра аниқланади;

R_к — тўсувчи конструкциянинг термик қаршилиги W/ (m²×^оК), бир жинсли (бир қатламли) конструкция учун ушбу ШНҚнинг 5-формуласи бўйича, қўп қатламли конструкция учун эса мазкур ШНҚнинг 41 ва 42-бандларига мувофиқ аниқланади;

a_таш — тўсувчи конструкция ташқи юзасининг иссиқлик бериш коэффициенти (қишки шароит учун), W/(m²×^оК), ушбу ШНҚнинг 6-жадвали бўйича қабул қилинади.

35. Тўсувчи конструкциянинг термик қаршилигини R_к аниқлашда ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган ҳаво қатлами орасида жойлашган конструкция қатламлари ҳисобга олинмайди.

	6-жадвал
Тўсувчи конструкцияларнинг ташқи юзаси	Қишки шарт шароитлар учун иссиқлик бериш коэффициенти a_таш, W/(m²×^оК),
1. Ташқи деворлар, томёпмалар ва ўтиш йўлаклари устидаги ораёпмалар	23
2. Ташқи ҳаво билан бевосита боғланган совуқ ертўлалар устидаги ораёпмалар, ташқи тўсувчи деворларга эга совуқ тагхоналар устидаги ораёпмалар	17
3. Чордоқли ораёпмалар, деворларида ёруғлик оралиқлари мавжуд бўлган иситилмайдиган ертўлалар устидаги ораёпмалар, шунингдек ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган ҳаво қатламига эга ташқи деворлар	12
4. Ер сатҳидан юқорида жойлашган деворларида ёруғлик оралиқлари бўлмаган иситилмайдиган ертўлалар устидаги, шунингдек ер сатҳидан пастда жойлашган иситилмайдиган техник тагхоналар устидаги ораёпмалар	6

36. Солиштирма иссиқлик ҳимояси хусусиятининг қиймати

,W/(m³·^оK) қуйидаги 7-жадвалга мувофиқ бинонинг иситиладиган ҳажми ва қурилиш майдони иситиш даврининг даража-кунига боғлиқ ҳолда қабул қилиниши лозим.

Бинонинг солиштирма иссиқлик ҳимоя тавсифининг нормаланадиган қийматлари

		7-жадвал
Бинонинг иситиладиган ҳажми, , m³	W/(m^{2 o}К), иситиш давр кунларнинг даража қийматлари, йил/кун ^оС
Бинонинг иситиладиган ҳажми, , m³	1000	3000
150	1,206	0,892
300	0,957	0,708
600	0,759	0,562
1200	0,606	0,449
2500	0,486	0,360
6000	0,391	0,289
15 000	0,327	0,242
50 000	0,277	0,205
200 000	0,269	0,182

Изоҳлар:

1) бинонинг иситиладиган ҳажми ва иситиш даврининг градус-кунлари (ИДКД) оралиқ қийматлари учун, шунингдек иситиладиган ҳажми 200 000 m³ дан ортиқ бўлган бинолар учун

қийматлар қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:

2) ушбу ШНҚнинг 7-формуласи бўйича аниқланган

қийматига 7-формулага мувофиқ аниқланган қийматдан кичик бўлса, 8-формула бўйича қиймат қабул қилинади.

37. Бинонинг солиштирма иссиқликдан ҳимоя қилиш тавсифининг ҳисобий қиймати

, (W/(m³×^оК)), ушбу ШНҚнинг 13-иловаси бўйича аниқланиши керак.

38. Тўсувчи конструкциянинг ички юзаси ҳарорати (вертикал шаффоф конструкциялар бундан мустасно, горизонтга нисбатан 45^о ва ундан ортиқ бурчак билан) иссиқлик ўтказувчан қатламлар, бурчак ва дераза қияликлар ҳамда зенит фонарларда ташқи ҳавонинг ҳисобий ҳарорати ички ҳавонинг шудринг нуқтасидан кам бўлмаслиги, бунда

ушбу ШНҚнинг 3-формуласига мувофиқ қабул қилиниши керак.

39. Вертикал шаффоф конструкциялар ички юзасининг энг кам ҳарорати, горизонтга нисбатан бурчаги 45^о ва ундан юқори бўлган (ишлаб чиқариш бинолари бундан мустасно) ишлаб чиқариш бинолари учун камида 3 ^оС бўлиши керак.

Бунда вертикал шаффоф конструкцияларнинг шаффоф бўлмаган элементларнинг ички юзасининг минимал ҳарорати хонанинг ички ҳавосининг шудринг нуқтасидан паст бўлмаслиги лозим.

Ҳисобий ташқи ҳаво ҳарорати (

) ^оС ушбу ШНҚнинг 3-формуласига мувофиқ қабул қилиниши керак.

40. Иссиқлик-техник жиҳатдан бир жинсли бўлмаган тўсувчи конструкция ички юзасининг ҳарорати иссиқлик майдони ҳисоб-китоби ёки иқлим камерасида ўтказилган синов натижалари асосида аниқланиши лозим.

41. Бир жинсли қатламлари кетма-кет жойлашган тўсувчи конструкциянинг термик қаршилигини (R_к, W/(m²×^оК)), алоҳида қатламлар термик қаршиликларининг йиғиндиси сифатида аниқлаш лозим:

R_к = R₁ + R₂ + … + R_n + R_ё.ҳ (9)

бу ерда:

R₁, R₂, …, R_n — тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатламларнинг термик қаршиликлари W/(m²×^оК) ушбу ШНҚнинг 5-формуласи бўйича аниқланиши керак;

R_ё.ҳ — ёпиқ ҳаво қатламининг термик қаршилиги мазкур ШНҚнинг 31 ва 32-бандларининг талабларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак.

Берк ҳаво қатламларининг термик қаршилиги ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.

42. Бир жинсли бўлмаган тўсувчи конструкция (иссиқлик изоляцияловчи қатлами бўлган енгиллаштириб терилган кўп қатламли тош девор ва бошқалар)нинг келтирилган термик қаршилиги R_к^кел, W/(m²×^оК), қуйидагича аниқланиши керак:

а) тўсувчи конструкция ёки унинг ҳисоб учун қабул қилинган қисми иссиқлик оқими йўналишига параллель текисликлар билан шартли равишда алоҳида майдонларга ажратилади. Бунда майдонларнинг бир қисми бир жинсли битта материалдан, бошқа қисми эса бир жинсли бўлмаган турли материаллардан ташкил топган бўлишига йўл қўйилади;

б) тўсувчи конструкциянинг параллель текисликлар бўйича термик қаршилиги R_а, W/(m²×^оК), қуйидаги формуласи бўйича аниқланади:

(10)

бу ерда:

F₁, F₂, …, F_n — тўсувчи конструкциянинг ҳисоб учун қабул қилинган умумий майдони, (m²);

R₁, R₂, …, R_n — конструкциянинг тегишли алоҳида майдонлари термик қаршилиги, улар бир жинсли майдонлар учун мазкур ШНҚнинг 5-формуласи бўйича бир жинсли бўлмаган майдонлар учун эса 9-формула бўйича аниқланади.

Тўсувчи конструкция (ёки унинг R_а ни аниқлаш учун қабул қилинган қисми) иссиқлик оқими йўналишига перпендикуляр текисликлар билан шартли равишда қатламларга кесилади, бунда қатламларнинг бир қисми бир жинсли, бошқа қисми эса бир жинсли бўлмаган бўлишига йўл қўйилади.

Тўсувчи конструкциянинг перпендикуляр текисликлар бўйича термик қаршилиги R_балоҳида қатламлар термик қаршиликларининг йиғиндиси сифатида мазкур ШНҚнинг 9-формуласи бўйича аниқланади.

43. Тўсувчи конструкциянинг келтирилган термик қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

R_к^кел = (R_а + 2R_б) / 3 (11)

Агар R_а қиймати Rб қийматидан 25 фоиздан ортиқ бўлса ёки тўсувчи конструкция юзасида бўртиб чиққан қисмлар мавжуд бўлса, бундай конструкциянинг келтирилган термик қаршилиги R_к^кел ҳарорат майдони ҳисоб-китоби асосида аниқланиши лозим.

Бунда t_ич ва t_таш қийматларида ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижалари бўйича тўсувчи конструкция ташқи ва ички юзаларининг ўртача ҳароратлари — τ_{ташқ.ўр} ва τ_ич.ўр, °C аниқланиши ҳамда иссиқлик оқими қиймати q^ҳис, W/m², қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши лозим:

q^ҳис = a_ич(t_ич — t_ич.ўр) = a_н(t_таш.ўр — t_таш) (12)

бу ерда:

a_ич, t_ич, t_таш — ушбу ШНҚнинг 2-формуласига кўра аниқланади;

a_таш — ушбу ШНҚнинг 6-формуласига асосан аниқланади.

44. Тўсувчи конструкциянинг келтирилган термик қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:

R_к^кел = (t_ич.ўр — t_таш.ўр) / q^ҳис (13)

45. Бир жинсли бўлмаган тўсувчи конструкциянинг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилигини R_ум, W/(m²×^оК) қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:

R_к^кел = (t_ич.ўр — t_таш.ўр) / q^ҳис (14)

бу ерда:

t_ич, t_таш — ушбу ШНҚнинг 2-формуласига кўра аниқланади;

q^ҳис — ушбу ШНҚнинг 12-формуласига кўра аниқланади.

46. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари ташқи панель деворларининг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилиги (R_ум) қуйидаги формула бўйича қабул қилишга йўл қўйилади:

R_ум = R_ум^шарт× r (15)

бу ерда:

R_ум^шарт — панель деворларнинг иссиқлик узатилишига қаршилиги шартли равишда ушбу ШНҚнинг 6 ва 9-формулалари бўйича, иссиқлик ўтказувчан киритмалар ҳисобга олинмаган ҳолда аниқланади;

r — тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик-техник жиҳатдан бир жинслилик коэффициенти мазкур ШНҚнинг 4-иловаси бўйича аниқланиши керак.

Бунда r қиймати қуйидаги 8-жадвалда келтирилган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.

Биноларнинг тўсувчи конструкциялари иссиқлик-техник жиҳатдан бир жинслилик коэффициенти, r

	8-жадвал
Тўсувчи конструкция	r коэффициенти
1. Бир қатламли енгил бетон панеллар	0,90
2. Термик қистирмали енгил бетон панеллар	0,75
3. Самарали иссиқлик изоляцияси ва мослашувчан боғланишларга эга уч қатламли темир-бетон панеллар	0,70
4. Самарали иситкич ва темир-бетон шпонка ёки керамзит-бетон қовурғалари бўлган уч қатламли панеллар	0,60
5. Самарали иситкичи ва темир-бетон қовурғалари бўлган уч қатламли панеллар	0,50
6. Самарали иситкичли уч қатламли металл панеллар	0,75
7. Самарали иситкичли уч қатламли асбест-цемент панеллардан	0,70

47. Тўсувчи конструкция ички юзасининг иссиқлик ўтказувчан киритмалар (диафрагма, қоришма билан тўлдирилган чоклар, панелларнинг боғланган жойлари, енгиллаштирилган терма деворларнинг бикир уланишлари, фахверк элементлари ва бошқалар) бўйича ҳарорати ташқи ҳавонинг ҳисобий қишки ҳароратида хона ички ҳавосининг шудринг нуқтаси ҳароратидан паст бўлмаслиги керак.

48. Ички ҳавонинг шудринг нуқтаси ҳароратини (t_ш.н) ушбу ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ аниқлаш лозим.

49. Тўсувчи конструкция ички юзасининг ҳарорати (t_ич,) ^оС (иссиқлик ўтказувчан киритмасиз) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

(16)

50. Тўсувчи конструкция ички юзасининг ҳарорати (t_ич,) ^оС (иссиқлик ўтказувчан киритма бўйича) конструкция ҳарорат майдонининг ҳисоб-китоби асосида аниқланиши лозим.

51. Ушбу ШНҚнинг 5-иловасида келтирилган иссиқлик ўтказувчан киритмалар учун ҳароратни(t_ич,) ^оС қуйидагича аниқлашга йўл қўйилади:

а) металл бўлмаган иссиқлик ўтказувчан киритмалар учун қуйидаги формула бўйича:

(17)

б) металл иссиқлик ўтказувчан киритмалар учун қуйидаги формула бўйича:

-n

(18)

бу ерда:

n, t_ич, t_ташқ, a_ич — ушбу ШНҚнинг 2-формуласига кўра аниқланади;

R_ум — ушбу ШНҚнинг 6-формуласи бўйича аниқланади;

R_ум^¢, R_ум^шарт — тўсувчи конструкциянинг, мос равишда иссиқлик ўтказувчан киритмалар мавжуд жойларда ва бундай жойлардан ташқарида, иссиқлик узатилишига қаршилиги W/(m²×^оС) ушбу ШНҚнинг 6-формуласи бўйича аниқланади;

h, x — ушбу ШНҚнинг 9 ва 10-жадваллар бўйича қабул қилинадиган коэффициентлар.

52. Ёруғлик оралиқлари (дераза, балкон эшиклари ва фонарлар) тўлдирмаларининг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилиги мазкур ШНҚнинг 6-иловаси бўйича ёки ёруғлик оралиқлари учун танлаб олинган тўлдирманинг синов натижалари асосида қабул қилиниши лозим.

53. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари ва бошқа турдаги жамоат биноларида ГОСТ 24866-2014 га мувофиқ дераза, балкон эшик ва фонарларда уч қаватли ойна-пакет конструкцияларни қўллаш лозим.

		9-жадвал
Иссиқлик ўтказувчан киритма схемаси, мазкур ШНҚнинг 4-иловаси бўйича		h коэффициенти а/d қуйидаги қийматларга эга бўлганида
		0,1	0,2	0,4	0,6	0,8	1,0	1,5	2,0
I		0,52	0,65	0,79	0,86	0,90	0,93	0,95	0,98
IIа	d_в/d_н қуйидаги бўлганда
IIа	0,5 1,0 2,0 5,0	0,30 0,24 0,19 0,16	0,46 0,38 0,31 0,28	0,68 0,56 0,48 0,42	0,79 0,69 0,59 0,51	0,86 0,77 0,67 0,58	0,91 0,83 0,73 0,64	0,97 0,93 0,85 0,76	1,00 1,00 0.94 0,84
III	с/d қуйидаги бўлганда
III	0,25 0,50 0,75	3,60 2,34 1,28	3,26 2,26 1,52	2,72 1,97 1,40	2,30 1,76 1,28	1,97 1,62 1,21	1,71 1,48 1,17	1,47 1,31 1,11	1,38 1,22 1,09
IV	с/d қуйидаги бўлганда
IV	0,25 0,50 0,75	0,16 0,23 0,29	0,28 0,39 0,47	0,45 0,57 0,67	0,57 0,60 0,78	0,66 0,77 0,84	0,74 0,83 0,88	0,87 0,91 0,93	0,95 0,95 0,95

Изоҳлар:

1) а/d нинг оралиқ қийматлари учун h коэффициентини интерполяция орқали аниқлаш лозим;

2) а/d>2.0 бўлганда, h=1 деб қабул қилиниши керак;

3) IIа турдаги параллель иссиқлик ўтказувчан киритмалар учун h коэффициентининг жадвалдаги қийматини 1+ е^-5L тузатмали кўпайтма билан қабул қилиш лозим (бу ерда L — киритмалар орасидаги масофа, m).

		10-жадвал
Иссиқлик ўтказувчан киритмалар схемаси, мазкур ШНҚнинг 4-иловаси бўйича		x коэффициенти, аl_Т/dl қуйидагича қийматларга эга бўлганида
		0,25	0,5	1,0	2,0	5,0	10,0	20,0	50,0	150,0
I		0,105	0,160	0,227	0,304	0,387	0,430	0,456	0,485	0,503
IIб		-	-	-	0,156	0,206	0,257	0,307	0,369	0,436
III	с/d қуйидагича бўлганда
III	0,25 0,50 0,75	0,061 0,084 0,106	0,075 0,112 0,142	0,085 0,140 0,189	0,091 0,160 0,227	0,096 0,178 0,267	0,100 0,184 0,278	0,101 0,186 0,291	0,101 0,187 0,292	0,102 0,188 0,293
IV	с/d қуйидагича бўлганда
IV	0,25 0,50 0,75	0,002 0,006 0,013	0,002 0,008 0,022	0,003 0,011 0,033	0,003 0,012 0,045	0,003 0,014 0,058	0,004 0,017 0,063	0,004 0,019 0,066	0,005 0,021 0,071	0,005 0,022 0,073
V	d_в/d_н қуйидагича бўлганда
V	0,75 1,00 2,00	0,007 0,006 0,003	0,021 0,017 0,011	0,055 0,047 0,032	0,147 0,127 0,098	- - -	- - -	- - -	- - -	- - -

Изоҳлар:

1) аl_Т/dl оралик қийматлар учун x коэффициентини интерполяция орқали аниқлаш лозим;

2) эгилувчан уланишлар ва арматура ўртасида зич боғланиш мавжуд бўлган ҳолларда, яъни пайвандлаш ёки тўқима сим ўрамаси орқали бириктирилганда, V турдаги иссиқлик ўтказувчан киритмалар учун мазкур ШНҚнинг 18-формуласига мувофиқ ҳисоблаш амалга оширилади. Бунда R_ум^шарт ўрнига R_ум^кел қиймати қабул қилиниши лозим.

5-боб. Тўсувчи конструкцияларнинг иссиқликка чидамлилиги

54. Июль ойида ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати 21 °C ва ундан юқори бўладиган ҳудудларда ёзги даврда бино ва иншоотларни кондициялаштиришга (совутиш) сарфланадиган электр энергиясини камайтириш мақсадида иссиқлик инерцияси кўрсаткичи D ≤ 4 бўлган енгил тўсувчи конструкцияларни қўллашга йўл қўйилмайди.

Иссиқлик инерцияси кўрсаткичи 4 < D < 7 бўлганда ўртача иссиқлик инерцияли, D ≥ 7 бўлганда эса юқори иссиқлик инерцияли тўсувчи конструкциялар қўлланилиши лозим.

55. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, шунингдек ишчи зонада ҳаво ҳарорати ва нисбий намликнинг оптимал нормалари таъминланиши талаб этиладиган ёки технологик шарт-шароитларга кўра ҳаво ҳарорати ёхуд ҳаво ҳарорати ва нисбий намлик доимий сақлаб турилиши лозим бўлган ишлаб чиқариш биноларида иссиқлик инерцияси 4 дан кам бўлган тўсувчи конструкциялар қўлланилганда, ички юза ҳарорати тебранишининг амплитудаси Aτ_ич талаб этилган амплитуда Aτ^тал дан ошмаслиги лозим.

Aτтал қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:

At^тал = 2,5 — 0,1(t_таш — 21) (19)

бу ерда, t_таш — июлда ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳарорати, ^оС мазкур ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ қабул қилинади.

56. Тўсувчи конструкциялар ички юзаси ҳароратининг тебраниш амплитудасини (At_ич) ^оС қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:

At_ич = A_tташ^ҳис/n (20)

бу ерда:

A_t^ташҳис — ташқи ҳаво ҳарорати тебранишларининг ҳисобий амплитудаси ушбу ШНҚниннг 57-бандига асосан аниқланиши лозим;

n — тўсувчи конструкцияда ташқи ҳаво ҳарорати тебранишларининг ҳисобий амплитудаси, A_tн^расч, сўниш катталиги, ушбу ШНҚнинг 58-бандига кўра аниқланиши керак.

57. Ташқи ҳаво ҳарорати тебранишларининг ҳисобий амплитудаси (A_tташқ^ҳис) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

A_tташ^ҳис = 0,5 A_tташ + r(I_max — I_ўр)/a_таш (21)

бу ерда:

A_tташ — июль ойида ташқи ҳаво ҳароратини кунлик тебранишларининг максимал амплитудаси ШНҚ 2.01.01-22 асосида қабул қилинади;

r — тўсувчи конструкциянинг ташқи юзасида материалнинг қуёш нурланишини ютиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 7-иловаси бўйича қабул қилинади;

I_max, I_ўр — жамлама қуёш нурланишининг (тўғри ва тарқоқ) мос равишда максимал ва ўртача қийматлари, W/m² ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ ташқи деворлар учун ғарбга йўналган вертикал юзалар ва томёпмалар учун горизонтал юзаларга қабул қилинади;

a_ташқ — тўсувчи конструкция ташқи юзасининг ёзги шарт-шароитлар бўйича иссиқлик бериш коэффициенти (W/(m²×°К)) мазкур ШНҚнинг 25-формуласи бўйича аниқланади.

58. Бир жинсли қатламлардан ташкил топган тўсувчи конструкцияда ташқи ҳаво ҳарорати тебранишларини ҳисобий амплитудасининг сўниш катталиги (n) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

n = 0,9×е^D/Ö2 [(s₁ + a_ич)(s₂ + Y₁)…(s_n + Y_n-1)(a_ташқ + Y_n)]/[(s₁ + Y₁)…(s₂ + Y₂)…(s_n + Y_n) a_ташқ] (22)

бу ерда:

е — 2,718 — натурал логарифмлар асоси;

D — тўсувчи конструкциянинг иссиқлик инерцияси ушбу ШНҚнинг 4-формуласи бўйича аниқланади;

s₁, s₂, …, s_n — тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатлам материалларининг ҳисобий иссиқлик ўзлаштириш коэффициенти (W/(m²×^оК)) мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича қабул қилинади;

Y₁, Y₂, …, Y_n-1, Y_n — тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатламлар ташқи юзасининг иссиқлик ўзлаштириш коэффициенти (W/(m²×^оК)) мазкур ШНҚнинг 62-бандига асосан аниқланади;

a_{ич —}ушбу ШНҚнинг 2-формуласига кўра аниқланади;

a_{ташқ —}мазкур ШНҚнинг 3-формуласига кўра аниқланади.

59. Ўраб турувчи қовурғалар кўринишидаги иссиқлик ўтказувчан киритмаларга эга кўп қатламли бир жинсли бўлмаган тўсувчи конструкциядаги ташқи ҳаво ҳарорати тебранишларини ҳисобий амплитудасининг сўниш катталиги (n) OʻzMSt 124:2024 га мувофиқ аниқланиши лозим.

60. Мазкур ШНҚнинг 22-формуласига кўра қатламларнинг рақамланиш тартиби ички юзадан ташқи юзага томон йўналиш бўйича қабул қилиниши керак.

61. Тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатламлар ташқи юзаларининг иссиқлик ўзлаштириш коэффициентини аниқлаш учун ҳар бир қатламнинг иссиқлик инерцияси (D) ушбу ШНҚнинг 4-формуласи бўйича ҳисобланиши лозим.

62. Иссиқлик инерцияси D<1 бўлган ташқи қатлам юзасининг иссиқлик ўзлаштириш коэффициентини (Y) биринчи қатламдан (тўсувчи конструкциянинг ички юзасидан) бошлаб қуйидагича аниқлаш лозим:

а) биринчи қатлам учун қуйидаги формула бўйича:

Y₁ = (R₁× s₁² + a_ич) / (1 + R₁×a_ич) (23)

б) (i)-нчи қатлам учун қуйидаги формула бўйича:

Y_i = (R_i× s_i² + Y_i-1) / (1 + R_i×Y_i-1) (24)

бу ерда:

R₁, R_i — тўсувчи конструкциянинг мос равишда биринчи ва i-нчи қатламларининг термик қаршилиги (W/(m²×^оК)) ушбу ШНҚнинг 5-формуласи бўйича аниқланади;

s₁, s_i — мос равишда биринчи ва i-нчи қатлам материалларининг ҳисобий иссиқлик ўзлаштириш коэффициентлари (W/(m²×^оК)) ушбу ШНҚнинг 4-иловаси бўйича қабул қилинади;

a_ич — ушбу ШНҚнинг 2-формуласига кўра аниқланади;

Y₁, Y_i, Y_i-1 — тўсувчи конструкциянинг мос равишда биринчи, i-нчи ва (i-1)-нчи қатламлари ташқи юзасининг иссиқлик ўзлаштириш коэффициентлари, W/(m²×^оК).

63. Ёзги шарт-шароитлар бўйича тўсувчи конструкция ташқи юзасининг иссиқлик бериш коэффициенти (a_ташқ, W/(m²×^оК) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

a_ташқ = 1,16(5 +10Ö v ) (25)

бу ерда, v — июль ойи учун шамолнинг ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ қабул қилинадиган румблар бўйича ўртача тезликларидан энг кичиги.

Бунда ўртача тезликларнинг такрорланиши 16 фоиз ва ундан юқорини ташкил этиши, бироқ 1 m/s дан кам бўлмаслиги керак.

64. Июль ойида ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳарорати 21 °C ва ундан юқори бўладиган ҳудудларда жойлашган турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари ва ижтимоий ҳимоя объектларининг асосий хоналаридаги ёруғлик оралиқлари учун қуёшдан ҳимоя қилиш қурилмалари назарда тутилиши лозим.

Қурилиш ҳудудидан қатъи назар барча турдаги биноларнинг совутиш ёки кондициялаштириш ускуналари билан жиҳозланган хоналарининг ёруғлик оралиқлари учун қуёшдан сақлайдиган қурилмалар кўзда тутилиши лозим.

65. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, жамоат ва ишлаб чиқариш биноларида ёруғлик оралиқлари учун қуёшдан ҳимоя қилиш қурилмаларини қўллаш зарурати уларнинг уфқ томонларига нисбатан йўналиши, майдони, шаффоф конструкцияларнинг қуёш энергиясини ўтказиш хусусиятлари ҳамда қуёш нурланишидан ҳосил бўладиган иссиқлик киришлари ҳисоб-китоби асосида белгиланади.

Уфқнинг 120° дан 290° гача бўлган секторига йўналтирилган ёруғлик оралиқлари учун қуёшдан ҳимоя қилиш қурилмалари назарда тутилиши лозим.

66. Қуёшдан ҳимояловчи қурилмалар конструкцияси инсоляциянинг меъёрланган давомийлигини таъминлашга ва хоналарда талаб этилган шамоллатиш режимларини амалга оширишга тўсқинлик қилмаслиги лозим.

67. Йилнинг совуқ даврида ёруғлик оралиқларининг сояланишига йўл қўймаслик ва хоналарга қуёш энергиясининг ҳисобий даражада киришини таъминлаш мақсадида қуёшдан ҳимояловчи қурилмалар, доимий (стационар) соябонлардан ташқари, очилувчи, сурилувчи ёки осон йиғиштириладиган тарзда назарда тутилиши лозим.

68. Қуёшдан сақлайдиган қурилманинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти қуйидаги жадвалда келтирилган b_қ.с.^ташқ катталикдан ошмаслиги керак.

	11-жадвал
Бинолар	Қуёшдан сақлайдиган қурилманинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти (норматив катталик) b_сз^н
1. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, ижтимоий ҳимоя объектлари биноларининг ушбу жадвалнинг 2-банди бўйича совутиладиган ёки кондициялаштириладиган асосий хоналари	0,2
2. Барча вазифаларни бажаришга мўлжалланган биноларда совутиш ёки кондициялаштириш асбоблари билан жиҳозланган хоналар (ушбу жадвалнинг 3-банди бундан мустасно)	0,3
3. Ушбу жадвалнинг 2-бандида келтирилган хоналардаги ташқи қуёшдан ҳимояловчи қурилмаларни қўллаш оқилона эмаслиги асосланганда	0,5

69. Қуёшдан сақлайдиган қурилмаларнинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 8-иловаси бўйича қабул қилиниши лозим.

6-боб. Пол юзаларининг иссиқлик ўзлаштириши

70. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, шунингдек саноат корхоналари ва ишлаб чиқариш биноларидаги иситиладиган хоналар полининг юза қатлами учун иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи (Y_п, W/(m²·K)), доимий иш жойлари мавжуд бўлган майдонларда мазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.

71. Пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи (Y_п, W/(m²×^оК)) агар пол қопламасининг (пол конструкциясидаги биринчи қатлам) иссиқлик инерцияси D₁ = R₁×s₁ ³ 0,5 бўлса, бунда пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:

Y_п = 2s₁ (26)

	12-жадвал
Бино, хона ва алоҳида майдонлар	Пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи (норматив катталик) Y_п^таш W/(m²×^оК)
1. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, ижтимоий ҳимоя объектлари	12
2. Жамоат бинолари (мазкур жадвалнинг 1-банди бундан мустасно), ёрдамчи бино ва саноат корхоналарининг хоналари, ишлаб чиқариш биноларининг енгил жисмоний ишлар (I-тоифа) бажариладиган иситиладиган хоналаридаги доимий иш жойларга эга бўлган майдонлар	14
3. Ишлаб чиқариш биноларининг ўртача оғирликдаги жисмоний ишлар (II-тоифа) бажариладиган иситиладиган хоналаридаги доимий иш жойларга эга бўлган майдонлар	17

Изоҳлар:

1) пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи қуйидаги ҳолларда нормаланмайди:

пол юзаси 23 °С дан юқори ҳароратга эга бўлганда;

ишлаб чиқариш биноларининг оғир жисмоний ишлар (III-тоифа) бажариладиган иситиладиган хоналарида;

ишлаб чиқариш биноларида, уларнинг доимий иш жойларидаги майдонларига ёғоч шчитлар ёки иссиқлик изоляцияловчи гиламчалар ётқизилган ҳолларда;

фойдаланишда одамлар доимий бўлмайдиган жамоат биноларининг хоналарида (музей ва кўргазма зал, театр, кинотеатр фое ва бошқалар);

2) чорвачилик, паррандачилик ва ҳайвонотчилик бинолари полларининг иссиқлик-техник ҳисоби ШНҚ 2.09.07-22 талаблари бўйича аниқланиши лозим.

Агар пол конструкциясининг дастлабки n қатламининг (n ³ 1) жамлама иссиқлик инерцияси D₁ + D₂ + … + D_n < 0,5 бўлса, бироқ (n + 1) қатламларнинг иссиқлик инерцияси D₁ + D₂ + … + D_n+1 ³ 0,5 бўлса, пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи Y_п ни аниқлаш учун конструкция қатламлари юзаларининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичлари n-қатламдан 1-қатламгача кетма-кет ҳисобланиши лозим. Бунда:

а) n-нчи қатлам учун:

Y_п = (2R_n×s_n² + s_n+1) / (0,5 + R_n×s_n+1) (27)

б) i-нчи қатлам i = n — 1; n — 2;…; i учун:

Y₁ = (4R_i ×s_i² + Y_i+1) / (1 + R_i×Y_i₊₁) (28)

формула бўйича ҳисобланиши керак.

Бу ерда:

D₁, D₂, …, D_n+1 — пол конструкциясининг мос равишда 1-нчи, 2-нчи, …, (n+1)-нчи қатламларининг иссиқлик инерцияси, мазкур ШНҚнинг 4-формуласи бўйича аниқланади;

R_i, R_n — пол конструкцияси i-нчи ва n-нчи қатламларининг термик қаршиликлари, W/(m²×^оК), ушбу ШНҚнинг 5-формуласи бўйича аниқланади;

s₁, s_i, s_n, s_{n+1 —}пол конструкциясидаги 1-нчи, i-нчи, n-нчи, (n + 1)-нчи қатлам материалларининг ушбу ШНҚнинг 1-иловаси бўйича қабул қилинадиган ҳисобий иссиқлик ўзлаштириш коэффициентлари W/(m²×^оК) бунда улар 12-жадвалнинг 1 ва 2-бандларида келтирилган бино, хона ва алоҳида майдонлар учун А фойдаланиш шарти билан барча ҳолларга тўғри келганда;

Y_i+1 — пол конструкциясидаги (i+1)-нчи қатлам юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи, W/(m²×^оК).

Пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичи (Y_п) 1-нчи қатлам юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичига (Y₁) тенг қабул қилинади.

Бунда пол юзасининг иссиқлик ўзлаштириш кўрсаткичининг ҳисобий қиймати Yп мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида белгиланган норматив қиймат

дан катта бўлмаса, ушбу пол иссиқлик ўзлаштириш бўйича талабларига мувофиқ бўлиши керак.

Агар

бўлса, бунда полнинг бошқа конструкциясини ишлаб чиқиш ёки унинг алоҳида қатламларининг қалинлигини

талаблари бажарилгунга қадар ўзгартирилиши керак.

7-боб. Тўсувчи конструкцияларнинг ҳаво ўтишига қаршилиги

72. Бино ва иншоотлардаги тўсувчи конструкцияларнинг ҳаво ўтишига қаршилиги (R_и) ёруғлик оралиқлари тўлдирмалари (деразалар, балкон эшиклари ва фонарлар бундан мустасно) мазкур ШНҚнинг 29-формуласига мувофиқ аниқланадиган ҳаво ўтишига қаршилик (R_и^тал) қийматидан кам бўлмаслиги лозим.

R_и^тал = Δp / G^таш (29)

бу ерда:

Δ p — тўсувчи конструкцияларнинг ташқи ва ички юзаларидаги ҳаво босимларининг фарқи (Pа) ушбу ШНҚнинг 73-банди бўйича аниқланади;

G^таш — тўсувчи конструкцияларнинг норматив ҳаво ўтказувчанлиги (kg/(m²×h)) ушбу ШНҚнинг 74-банди бўйича қабул қилинади.

73. Тўсувчи конструкцияларнинг ташқи ва ички юзаларидаги ҳаво босимларининг фарқи (Δ p, Pа) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

Δp = 0,55Н(g_таш — g_ич) + 0,03g_таш×v² (30)

бу ерда:

Н — бино баландлиги (ер сатҳидан карниз тепасигача), m;

g_таш,g_ич — мос равишда ташқи ва ички ҳавонинг солиштирма оғирлиги, N/m³ қуйидаги формула бўйича аниқланади:

g = 3463 / (273 + t) (31)

бу ерда:

t — ҳаво ҳарорати;

ички ҳаво ҳарорати — γ_ич ни аниқлаш учун мазкур ШНҚнинг 23-банди талабларига мувофиқ қабул қилинади;

ташқи ҳаво ҳарорати — γ_ташқ ни аниқлаш учун таъминланганлиги 0,92 бўлган энг совуқ беш кунликнинг ўртача ҳароратига тенг қабул қилинади;

v — январь ойида шамолнинг румблар бўйича ўртача тезликлари орасидаги энг катта қиймати. Бунда уларнинг такрорланувчанлиги ШНҚ 2.01.01-22 бўйича 16 фоиз ва ундан юқори деб қабул қилинади. Намунавий лойиҳалар учун эса v = 5 m/s қабул қилиниши лозим.

74. Бино ва иншоотларни тўсувчи конструкцияларининг ҳаво ўтказувчанлиги қуйидаги жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.

	13-жадвал
Тўсувчи конструкциялар	Ҳаво ўтказувчанлик, G^н, kg/(m²×h), қуйидаги кўрсаткичлардан ошмаслиги керак
1. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, жамоат, маъмурий ва маиший бино ва хоналарнинг ташқи девор, ораёпма ва томёпмалари	0,5
2. Ишлаб чиқариш бино ва хоналарининг ташқи девор, ораёпма ва томёпмалари	1,0
3. Ташқи деворларнинг панеллари орасидаги чоклар:
Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари;	0,5*
ишлаб чиқариш биноларидаги	1,0*
4. Хонадонларга кириш эшиклари	1,5
5. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, жамоат ва маиший биноларга кириш эшиклари	7,0
6. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, жамоат ва маиший биноларнинг дераза ва балкон эшиклари ва ёғоч тавақалари, саноат биноларининг зенит фонарлари	6,0
7. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, жамоат ва маиший биноларнинг дераза ва балкон эшикларининг пластик ёки алюминий тавақалари	5,0
8. Саноат биноларининг дераза, эшик ва дарвоза	8,0
9. Саноат биноларининг фонарлари	10,0
10. Саноат биноларининг кондиционер билан дераза ва фонарлар	6,0

* kg/(m×h)да

75. Кўп қатламли тўсувчи конструкциянинг ҳаво ўтишига қаршилиги (R_и, kg/(m²×h×Pa)), қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

R_и = R_и1 + R_и2 + … + R_иn(32)

бу ерда, R_и1, R_и2, …, R_иn — тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатламларнинг ҳаво ўтишига қаршилиги, m²·h ·Pa/kg ушбу ШНҚнинг 9-иловаси бўйича қабул қилиниши керак.

76. Тўсувчи конструкцияда ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган ҳаво қатлами мавжуд бўлганда, ушбу ҳаво қатламидан ташқи томонда жойлашган конструктив қатламларнинг, жумладан фасад қопламаси ва ташқи ҳимоя қатламларининг ҳаво ўтишига қаршилиги ҳисобга олинмайди.

77. Турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари, жамоат ва ишлаб чиқариш биноларидаги дераза, балкон эшиклари ва фонарларнинг ҳаво ўтишига қаршиликлари (R_{шафф.бўл}, kg/(m²×h)) ички ва ташқи ҳаво босимлари фарқининг эталон қийматида (Δр_эт, Pа) ушбу ШНҚнинг 33-формуласи бўйича аниқланадиган ҳаво ўтишига талаб қилинган қаршиликдан (R_{шафф.бўл}^тал, kg/(m²×h)) кам бўлмаслиги керак.

(33)

бу ерда:

G^{таш —}ушбу ШНҚнинг 29-формуласига кўра аниқланади;

Δр — ушбу ШНҚ нинг 30-формуласига кўра аниқланади;

Δр_эт= 10 Ра — эталон сифатида қабул қилинган ҳаво босимлари фарқи, бунда ҳаво ўтишига қаршилик (R_и.о) шу фарқда аниқланади.

78. Ёруғлик оралиқ тўлдирмалари (дераза, балкон эшиклари, фонарлар)нинг ҳаво ўтишига қаршилиги ушбу ШНҚнинг 10-иловаси бўйича ёки ёруғлик оралиғининг танлаб олинган тўлдирмасининг синовлари натижалари бўйича қабул қилиниши лозим.

79. Бинога сизиб кираётган ҳаво сарфи (G_и, kg/h), босимлар фарқининг Δр_эт=10 Pа эталон қийматларида, бинода камида 0,6 h^-6, лекин кўпи билан 1,2 h^-1га тенг бўлган n_и, h^-1карраликдаги ҳаво алмашувини таъминлаши лозим.

G_и, kg/h катталиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

(34)

бу ерда:

F_к, F_п, F_ум — бинонинг ташқи девор, ораёпма, деразаларининг умумий майдони, m²;

R_и.к, R_и.п — бинонинг ташқи девор ва ораёпмаларининг ҳаво ўтишига қаршилиги, kg/(m²×h×Pа);

R_{и.о —}ҳаво босимларининг фарқи Δр_эт бўлганида, деразаларнинг ҳаво ўтишига қаршилиги, kg/(m²×h×Pа);

Δр_эт — ушбу ШНҚнинг 33-формулаcига кўра аниқланади.

n_и, h^-1 катталик қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

(35)

бу ерда:

ρ — ρ = 1,3 kg/m³деб қабул қилинадиган ҳаво зичлиги;

β_v — ички тўсиқлар борлиги туфайли ҳаво ҳажмининг пасайишини ҳисобга олувчи коэффициент β_v= 0,85 деб қабул қилинади;

V_h — бинонинг иситиладиган ҳажми ташқи тўсиқларининг ички юзаси чегаралаб турган ҳажмга тенг, m³.

80. Танланган турдаги шаффоф конструкциянинг ҳаво ўтказувчанлигига қаршилиги (

, kg / (m² h)) қуйидаги 36-формулага мувофиқ аниқланади:

(36)

бу ерда:

— синов натижасида олинган шаффоф конструкциянинг ҳаво ўтказувчанлиги, kg / (m² h),

= 10 Pa дa;

= синовлардан олинган шаффоф конструкцияларнинг филтрлаш режимининг кўрсаткичи.

81. Тўсувчи конструкциянинг иссиқлик узатилишига қаршилиги мазкур ШНҚнинг 75-бандига мувофиқ бўлиши лозим. Бунда ҳисобланган иссиқлик узатилишига қаршилик қиймати

қийматдан кам бўлмаслиги керак.

бўлган ҳолларда, мазкур ШНҚнинг 72-банди талабларига мувофиқликни таъминлаш мақсадида ҳаво ўтишига қаршилиги талаб этилган қийматдан кам бўлмаган бошқа тўсувчи конструкция қабул қилиниши лозим.

82. Ҳаво алмашиниши етарли бўлмаган ҳолларда тавақалари ҳаво ўтказадиган деразаларни қўллаш ёки дераза кесакилари ё тавақаларининг юқори қисмида ҳаво оқиб кирадиган тирқишли бошқариладиган мосламаларни, шу жумладан, ташқи ҳавони эҳтиёжга кўра берилишини автоматик тарзда таъминлайдиган мосламаларни кўллаш лозим.

83. Ҳаво алмашиниш талаб этилган миқдордан ортиқ бўлганида деразаларнинг ҳаво ўтишига қаршилигини ошириш керак.

8-боб. Тўсувчи конструкцияларнинг буғ ўтишига қаршилиги

84. Тўсувчи конструкциянинг ички юзасидан конденсация эҳтимоли мавжуд бўлган текисликкача бўлган қатламларининг буғ ўтишига қаршилиги (R_б.ў, mg/(m²×h×Pа)) буғ ўтишига талаб этилган қаршиликлардан энг катта қийматидан кам бўлмаслиги лозим.

85. Йил давомида фойдаланиш шароитида тўсувчи конструкцияда намлик тўпланишига йўл қўймаслик шарти бўйича сув буғини ўтказишга талаб қилинадиган қаршилик (R_б.ў.1^тал, mg/(m²×h×Pа)) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

(37)

86. Ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳарорати манфий бўлган даврда тўсувчи конструкцияда намлик тўпланишини чеклаш шарти бўйича сув буғини ўтказишга талаб қилинадиган қаршилик (R_б.ў.2^тал, mg/(m²×h×Pа)) қуйидаги формула бўйича аниқланади:

(38)

бу ерда:

e_ич — ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати ва ушбу нам ҳаводаги сув буғининг парциал босими (Ра) қуйидаги формула бўйича аниқланади:

(39)

бу ерда:

j_ич — ички ҳавонинг нисбий намлиги ушбу ШНҚнинг 4-жадвалидаги изоҳга мувофиқ қабул қилинади;

Е_{ич —}ички ҳаво ҳароратида тўйинган сув буғининг парциал босими мазкур ШНҚнинг 15-жадвали бўйича аниқланади;

R_п.н — тўсувчи конструкциянинг ташқи юзаси ва конденсация эҳтимоли бўлган текислик орасида жойлашган тўсувчи конструкция қисмининг буғ ўтишига қаршилиги mg/(m²×h×Pа) ушбу ШНҚнинг 100-бандига мувофиқ аниқланади;

E_{ташқ.йил} — ташқи ҳаводаги сув буғининг йиллик давр мобайнида ўртача парциал босими (Ра) мазкур ШНҚ 2.01.01-22 бўйича аниқланади;

z_o — буғ йиғилиш даврининг давомийлиги, кун мазкур ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳароратлари манфий бўлган даврга тенг деб қабул қилинади;

E_o — конденсация эҳтимоли бўлган текисликда сув буғининг парциал босими (Ра) ўртача ойлик ҳароратлари манфий бўлган ойлар давомида ташқи ҳавонинг ўртача ҳароратида аниқланади;

g_w — намланаётган қатлам материалининг зичлиги, kg/m³, мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича g_о га тенг деб қабул қилинади;

d_{w —}тўсувчи конструкциядаги намланаётган қатламнинг қалинлиги, m, бир жинсли (бир қатламли) девор қалинлигининг 2/3 га тенг деб ёки кўп қатламли тўсувчи конструкциянинг иссиқлик изоляцияловчи қатлами (иситкич) қалинлигига тенг деб қабул қилинади;

Δ w_ср — намлик тўпланиш даври, z_о, мобайнида намланаётган қатлам материалида намликнинг ҳисобий оғирлиги нисбатининг йўл қўйилган чегаравий орттирмаси, фоизи, қуйидаги жадвал бўйича қабул қилинади:

	14-жадвал
Тўсувчи конструкциясининг материали	Материалда намликнинг ҳисобий оғирлиги нисбатининг йўл қўйиладиган чегаравий орттирмаси Δ w_ўр, %
1. Ғишт ва керамик блокли теримлар	1,5
2. Силикат ғиштли терим	2,0
3. Ғовакли тўлдирувчилардаги енгил бетонлар (керамзит-бетон, шунгизит-бетон, перлит-бетон ва бошқалар)	5,0
4. Серғовакли бетонлар (газ-бетон, кўпикли бетон, газ-силикат ва бошқалар)	6,0
5. Кўпик газ-шиша	1,5
6. Цементли фибролит	7,5
7. Минерал пахтали плиталар ва бордонлар	3,0
8. Пенополистирол ва пенополиуретан	25,0
9. Фенол-резолли пенопласт	50,0
10. Шлак, шунгизит ва керамзитдан иссиқлик изоляцияловчи тўкмалари	3,0
11. Оғир бетонлар, цемент-қум қоришмаси	2,0

E_йил — бир йиллик фойдаланиш даврида конденсация эҳтимоли бўлган текисликда тўйинган сув буғининг парциал босими (Pа) қуйидаги формула бўйича аниқланади:

(40)

бу ерда:

E₁, E₂, E_{3 —}конденсация эҳтимоли бўлган текисликдаги ҳароратга кўра мазкур ШНҚнинг 15-жадвали бўйича аниқланадиган тўйинган сув буғининг парциал босимлари Ра, бунда конденсация эҳтимоли бўлган текисликдаги ҳарорат мос равишда қиш, баҳор-куз ва ёз мавсумларидаги ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати бўйича аниқланади;

z₁, z₂, z₃ — қиш, баҳор-куз ва ёз мавсумларининг давомийлиги, ой, ШНҚ 2.01.01-22 га асосан қуйидаги шартлар ҳисобга олинган ҳолда аниқланади:

ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати -5 °С дан паст бўлган ойлар қиш даврига;

ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати -5 °С дан +5 °С гача бўлган ойлар баҳор-куз даврига;

ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати плюс +5 ^оС дан юқори бўлган ойлар ёз даврига.

h — ушбу ШНҚнинг 41-формуласи бўйича аниқланади:

(41)

бу ерда, е_т.м — ўртача ойлик ҳароратлари манфий бўлган ойлар мобайнида ташқи ҳаводаги сув буғининг ўртача парциал босими ШНҚ 2.01.01-22 бўйича аниқланади.

87. Нам ёки ҳўл намлик режимига эга хоналар устидан жойлашган томёпма конструкцияларида иссиқлик изоляцияси қатламини намланишдан ҳимоя қилиш учун унинг ички, яъни иссиқ томонида узлуксиз буғ тўсиқ қатлами назарда тутилиши лозим.

Буғ тўсиқ қатламининг сув буғини ўтказишга қаршилиги томёпманинг сув буғини ўтказишга умумий қаршилигини аниқлашда ҳисобга олиниши керак. Буғ тўсиқ қатламининг чоклари, туташмалари ва муҳандислик коммуникациялари ўтган жойлари герметик бажарилиши лозим.

88. Ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳароратлари манфий бўлган давр учун юқори намланиш текислигини аниқлашда кўп қатламли конструкциянинг ҳар бир қатлами бўйича юқори намланиш текислигидаги ҳароратни тавсифловчи (

) комплекс қиймати қуйидаги формула орқали ҳисобланади:

(42)

бу ерда:

— тўсувчи конструкциянинг буғ ўтказувчанлигининг умумий қаршилиги, mg / (m² h Pa) ушбу ШНҚнинг 42-формуласига мувофиқ аниқланади;

— кўп қатламли бир хил тўсувчи конструкциянинг шартли иссиқлик узатиш қаршилиги W / (m^{2 o}К), ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 6 ва 7-формулалари орқали аниқланади;

— салбий ҳароратли давр учун ўртача ташқи ҳаво ҳарорати ўртача ойлик ҳарорат, ^оС;

— ушбу ШНҚнинг 37-формуласига мувофиқ аниқланади;

е_т.м — ушбу ШНҚнинг 41-формуласиа мувофиқ аниқланади;

— мос келадиган қатлам материалининг ҳисобий иссиқлик ўтқазувчанлик коэффициенти W / (m^{2 o}К) ва буғ ўтказувчанлиги mg / (m h Pa).

89. Мазкур ШНҚнинг 15-жадвалига мувофиқ ((

) комплексининг ҳисобланган қийматлари бўйича кўп қатламли конструкциянинг ҳар бир қатлами учун максимал намланиш текислигидаги ҳарорат қиймати (t_ташқ.м) аниқланади.

90. Юқори намлик текислиги жойлашган қатламни аниқлашда ҳисобланган t_ташқ.мқийматлари тўсувчи конструкция қатламлари чегараларидаги ҳарорат қийматлари билан таққосланиши лозим.

t_ташқ.м қиймати маълум бир қатлам чегараларидаги ҳароратлар оралиғида бўлган ҳолда, юқори намлик текислиги мазкур қатламда жойлашган деб қабул қилиниши керак.

Бунда қатлам ичида ҳароратнинг чизиқли тақсимланишини ҳисобга олган ҳолда юқори намлик текислигининг координатаси (х_ташқ.м) аниқланади.

91. Конструкциянинг иккита қўшни қатламида t_{ташқи.м}ҳароратига мос келадиган текислик мавжуд бўлмаган ҳолда, яъни совуқроқ қатламда t_{ташқи.м} қиймати мазкур қатлам ҳароратидан юқори, иссиқроқ қатламда эса tташқи.м қиймати мазкур қатлам ҳароратидан паст бўлса, юқори намлик текислиги ушбу қатламлар чегарасида жойлашган деб қабул қилиниши керак.

92. Мазкур ШНҚнинг 90 ва 91-бандларига мувофиқ тўсувчи конструкция ичида максимал намланиш текислигининг жойлашуви аниқланмаса, у конструкциянинг ташқи юзасида жойлашган деб қабул қилиниши лозим.

93. Ҳисоблаш натижасида конструкцияда t_{ташқи.м} ҳароратига мос келадиган иккита текислик аниқланганда, юқори намлик текислиги сифатида иссиқлик изоляцияси қатламида жойлашган текислик қабул қилиниши керак.

Комплекснинг f_{i (}t_м.н) максимал намланиш текислигидаги ҳароратга боғлиги

							15-жадвал
, ^оС	(^oC)²/Pa	, ^оС	(^oC)²/Pa	, ^оС	(^oC)²/Pa	, ^оС	(^oC)²/Pa
-25	712,5	-14	312,3	-3	146,9	8	73,51
-24	658,9	-13	290,8	-2	137,6	9	69,22
-23	609,8	-12	270,9	-1	128,9	10	65,22
-22	564,7	-11	252,5	0	120,9	11	61,47
-21	523,2	-10	235,5	1	113,4	12	57,96
-20	485,2	-9	219,8	2	106,5	13	54,68
-19	450,1	-8	205,2	3	100,0	14	51,6
-18	417,9	-7	191,8	4	93,91	15	48,72
-17	388,2	-6	179,2	5	88,27	16	46,02
-16	360,8	-5	167,6	6	83,01	17	43,48
-15	335,6	-4	156,9	7	78,1	18	41,11

Аниқ ажратилган иссиқлик изоляцияси қатламига эга, ушбу қатламнинг термик қаршилиги

қийматининг 2/3 қисмидан ортиқ бўлган ҳамда ташқи ҳимоя қатлами мавжуд кўп қатламли тўсувчи конструкцияларда ташқи ҳимоя қатлами материалининг буғ ўтказувчанлик коэффициенти иссиқлик изоляцияси қатлами материалиникидан кам бўлган ҳолларда, белгиланган тенгсизлик бажарилиши шарти билан максимал намлик текислигини иссиқлик изоляцияси қатламининг ташқи чегарасида қабул қилишга йўл қўйилади.

˃ 2 (43)

бу ерда,

— иссиқлик ўтказувчанлиги W / (m^{2 o}К) ва буғ ўтказувчанлиги mg / (m h Pa) иссиқлик изоляция қатламининг материали.

94. Тўйинган сув буғининг қисман босими Е, Ра минус 40 дан плюс 45 ^оС гача t, ^оС қуйидагича аниқланади:

(44)

95. Агрессив муҳитли хоналар конструкцияси учун тўйинган сув буғининг парциал босимлари, E₁, E₂, E₃ ва E_ум, агрессив муҳит ҳисобга олинган ҳолда қабул қилиниши лозим.

96. Тўйинган сув буғининг парциал босими E₃ ни ёз мавсуми учун аниқлашда кондесация эҳтимоли бўлган текисликдаги ҳарорат барча ҳолларда ёз мавсумидаги ташқи ҳавонинг ўртача ҳароратидан паст олинмаслиги, ички ҳаводаги сув буғининг парциал босими e_ич ушбу давр учун ташқи ҳаводаги сув буғининг ўртача парциал босимидан паст олинмаслиги лозим.

97. Йўл қўйилган конденсация текислиги бир жинсли (бир қатламли) тўсиқ конструкцияда унинг ички юзасидан конструкция қалинлигининг 2/3 қисмига тенг масофада жойлашиши, бунда кўп қатламли конструкцияда эса изоляциянинг ташқи юзаси билан устма-уст тушиши керак.

98. Тўсувчи конструкциянинг буғ изоляцияловчи хоссаларини ошириш учун конструкция қатламларининг буғ ўтишига қаршилигини конструкциянинг ички юзасидан конденсация эҳтимоли бўлган текисликкача ётган чегараларда ошириш ёки хона тарафидан иссиқлик изоляцияловчи қатламдан олдин қўшимча буғ изоляцияловчи қатламни кўзда тутиш лозим.

99. Эни 24 m гача бўлган қия томли биноларда (чордоқ ичида ёки ҳаво қатламида сув буғининг конденсацияланишини чеклаш мақсадида) қопламанинг ички юзаси ва ҳаво қатлами орасида жойланган чордоқ ораёпмаси ёки шамоллатиладиган қоплама конструкцияси қисмининг буғ ўтишига қаршилиги R_б.ў, mg/(m²×h×Pа), буғ ўтишига талаб қилинган қаршиликдан, R_б.ў^тал, mg/(m²×h×Pа), кам бўлмаслиги ва қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

R_б.ў^тал = 0,0012 (e_ич — е_н.о) (45)

бу ерда, e_ич, е_т.м — ушбу ШНҚнинг 37, 38 ва 41-формулаларига кўра аниқланади.

100. Бир қатламли ёки кўп қатламли тўсувчи конструкциядаги алоҳида қатламнинг буғ ўтишига қаршилигини қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:

R_б.ў = d /m (46)

бу ерда:

d — тўсувчи конструкция қатламининг қалинлиги, m;

m-тўсувчи конструкция қатлами материалининг ҳисобий буғ ўтказувчанлик коэффициенти, mg/(m×h×Pа), ушбу ШНҚнинг 1-иловаси бўйича қабул қилинади.

Кўп қатламли тўсувчи конструкция (ёки унинг қисми)нинг буғ ўтишига қаршилиги тўсувчи конструкцияни ташкил қилган қатламларнинг буғ ўтишига қаршиликлари йиғиндисига тенг.

101. Листли материалларнинг ва буғ сақлайдиган юпқа қатламларнинг буғ ўтишига қаршилиги R_б.ў ни ушбу ШНҚнинг 11-иловаси бўйича қабул қилиш лозим.

102. Тўсувчи конструкциялардаги ҳаво қатламларининг буғ ўтишига қаршилигини, ушбу қатламларнинг жойлашиши ва қалинлигидан қатъи назар, нолга тенг деб қабул қилиш лозим.

103. Нам ёки ҳўл режимли хоналарда тўсувчи конструкция элементларининг бирикмаларида хона тарафидан (ёруғлик оралиқлари тўлдирмаларининг деворга туташган жойлари ва бошқа) иссиқлик ўтказмайдиган зичловчиларнинг буғ изоляциясини кўзда тутиш лозим.

Бу каби бирикмали жойларда буғ киришига қаршилик ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳарорати манфий бўлган даврда бирикмаларда намлик йиғилишини чегаралаш шартидан келиб чиқиб, ҳарорат ва намлик майдонларининг ҳисоблари асосида текширилади.

104. Қуйидаги тўсувчи конструкцияларнинг буғ ўтказишга қаршилигини аниқлаш талаб этилмайди:

қуруқ ёки нормал намлик режимли хоналарнинг бир жинсли (бир қатламли) ташқи деворлари;

қуруқ ёки нормал режимдаги хоналарнинг икки қатламли ташқи деворлари, агар девор ички қатламининг буғ ўтишига қаршилиги 1,6 mg/(m²×h×Pа) дан ортиқ бўлса.

105. Нам ёки ҳўл намлик режимига эга биноларнинг қопламаларида иссиқлик изоляцияси қатламини намланишдан ҳимоя қилиш учун унинг иссиқ томонида буғ изоляцияси назарда тутилиши лозим. Бунда буғ изоляцияси қатламининг буғ ўтказишга қаршилиги қопламанинг умумий буғ ўтказишга қаршилигини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 100-банди талаблари ҳисобга олиниши лозим.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА

Қурилиш материал ва конструкцияларнинг иссиқлик техник кўрсаткичлари

Т/р	Материал	Материалларнинг қуруқ ҳолатдаги тавсифлари			Материалдаги намликнинг ҳисобий оғирлик нисбати (ушбу ШНҚнинг 9-банди бўйича фойдаланиш шарт-шароитларида) w, %		Ҳисобий коэффициентлар (ушбу ШНҚнинг 9-банди бўйича фойдаланиш шарт-шароитларида)
		зичлиги g_о, kg/m³	солиштирма иссиқлик сиғими с_о, kJ/ (kg×^оК)	иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти l_о, W/(m× ^оК)			иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти l, W/(m×^оК)		иссиқлик ўзлаштириш коэффициенти (24 h даврда) s, W/(m²×^оК)		буғ ўтказувчанлик коэффициенти m, mg/(m×h×Pа)
		зичлиги g_о, kg/m³			А	Б	А	Б	А	Б	А, Б
I. Бетон ва қоришмалар
А. Табиий зич тўлдиргичли бетонлар
1	Темир-бетон	2500	0,84	1,69	2	3	1,92	2,04	17,98	18,95	0,03
2	Табиий тошдан чақиқ тош ёки шағалли бетон	2400	0,84	1,51	2	3	1,74	1,86	16,77	17,88	0,03
Б. Табиий ғовакли тўлдиргичли бетонлар
3	Туф-бетон	1800	0,84	0,64	7	10	0,87	0,99	11,38	12,79	0,09
4	Туф-бетон	1600	0,84	0,52	7	10	0,70	0,81	9,62	10,91	0,11
5	Туф-бетон	1400	0,84	0,41	7	10	0,52	0,58	7,76	8,63	0,11
6	Туф-бетон	1200	0,84	0,29	7	10	0,41	0,47	6,38	7,20	0,12
7	Пемза-бетон	1600	0,84	0,52	4	6	0,62	0,68	8,54	9,30	0,075
8	Пемза-бетон	1400	0,84	0,42	4	6	0,49	0,54	7,1	7,76	0,083
9	Пемза-бетон	1200	0,84	0,34	4	6	0,40	0,43	5,94	6,41	0,098
10	Пемза-бетон	1000	0,84	0,26	4	6	0,30	0,34	4,69	5,20	0,11
11	Пемза-бетон	800	0,84	0,19	4	6	0,22	0,26	3,60	4,07	0,12
12	Вулқон шлакли бетон	1600	0,84	0,52	7	10	0,64	0,70	9,20	10,14	0,075
13	Вулқон шлакли бетон	1400	0,84	0,41	7	10	0,52	0,58	7,76	8,63	0,083
14	Вулқон шлакли бетон	1200	0,84	0,33	7	10	0,41	0,47	6,38	7,20	0,09
15	Вулқон шлакли бетон	1000	0,84	0,24	7	10	0,29	0,35	4,90	5,67	0,098
16	Вулқон шлакли бетон	800	0,84	0,20	7	10	0,23	0,29	3,90	4,61	0,11
В. Сунъий ғовакли тўлдиргичли бетонлар
17	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	1800	0,84	0,66	5	10	0,80	0,92	10,50	12,33	0,09
18	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	1600	0,84	0,58	5	10	0, 67	0,79	9,06	10,77	0,09
19	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	1400	0,84	0,47	5	10	0,56	0,65	7,75	9,14	0,098
20	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	1200	0,84	0,36	5	10	0,44	0,52	6,36	7,57	0,11
21	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	1000	0,84	0,27	5	10	0,33	0,41	5,03	6,13	0,14
22	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	800	0,84	0,21	5	10	0,24	0,31	3,83	4,77	0,19
23	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	600	0,84	0,16	5	10	0,20	0,26	3,03	3,78	0,26
24	Керамзит қумли керамзит-бетон ва кўпикли керамзит-бетон	500	0,84	0,14	5	10	0,17	0,23	2,55	3,25	0,30
25	Кварцли қум асосида ғовакли керамзит-бетон	1200	0,84	0,41	4	8	0,52	0,58	6,77	7,72	0,075
26	Кварцли қум асосида ғовакли керамзит-бетон	1000	0,84	0,33	4	8	0,41	0,47	5,49	6,35	0,075
27	Кварцли қум асосида ғовакли керамзит-бетон	800	0,84	0,23	4	8	0,29	0,35	4,13	4,90	0,075
28	Перлит қумли керамзит-бетон	1000	0,84	0,28	9	13	0,35	0,41	5,57	6,43	0,15
29	Перлит қумли керамзит-бетон	800	0,84	0,22	9	13	0,29	0,35	4,54	5,32	0,17
30	Шунгизит-бетон	1400	0,84	0,49	4	7	0,56	0,64	7,59	8,60	0,098
31	Шунгизит-бетон	1200	0,84	0,36	4	7	0,44	0,50	6,23	7,04	0,11
32	Шунгизит-бетон	1000	0,84	0,27	4	7	0,33	0,38	4,92	5,60	0,14
33	Перлит-бетон	1200	0,84	0,29	10	15	0,44	0,50	6,96	8,01	0,15
34	Перлит-бетон	1000	0,84	0,22	10	15	0,33	0,38	5,50	6,38	0,19
35	Перлит-бетон	800	0,84	0,16	10	15	0,27	0,33	4,45	5,32	0,26
36	Перлит-бетон	600	0,84	0,12	10	15	0,19	0,23	3,24	3,84	0,30
37	Шлакли пемза-бетон (термозит-бетон)	1800	0,84	0,52	5	8	0,63	0,76	9,32	10,83	0,075
38	Шлакли пемза-бетон (термозит-бетон)	1600	0,84	0,41	5	8	0,52	0,63	7,98	9,29	0,09
39	Шлакли пемза-бетон (термозит-бетон)	1400	0,84	0,35	5	8	0,44	0,52	6,87	7,90	0,098
40	Шлакли пемза-бетон (термозит-бетон)	1200	0,84	0,29	5	8	0,37	0,44	5,83	6,73	0,11
41	Шлакли пемза-бетон (термозит-бетон)	1000	0,84	0,23	5	8	0,31	0,37	4,87	5,63	0,11
42	Шлак-пемза-кўпик ва шлак-пемза-газ бетон	1600	0,84	0,47	8	11	0,63	0,70	9,29	10,31	0,09
43	Шлак-пемза-кўпик ва шлак-пемза-газ бетон	1400	0,84	0,35	8	11	0,52	0,58	7,90	8,78	0,098
44	Шлак-пемза-кўпик ва шлак-пемза-газ бетон	1200	0,84	0,29	8	11	0,41	0,47	6,49	7,31	0,11
45	Шлак-пемза-кўпик ва шлак-пемза-газ бетон	1000	0,84	0,23	8	11	0,35	0,41	4,48	6,24	0,11
46	Шлак-пемза-кўпик ва шлак-пемза-газ бетон	800	0,84	0,17	8	11	0,29	0,35	4,46	5,15	0,13
47	Донадор домна шлаки асосидаги бетон	1800	0,84	0,58	5	8	0,70	0,81	9,82	11,18	0,083
48	Донадор домна шлаки асосидаги бетон	1600	0,84	0,47	5	8	0,58	0,64	8,43	9,37	0,09
49	Донадор домна шлаки асосидаги бетон	1400	0,84	0,41	5	8	0,52	0,58	7,46	8,34	0,098
50	Донадор домна шлаки асосидаги бетон	1200	0,84	0,35	5	8	0,47	0,52	6,57	7,31	0,11
51	Аглопорит-бетон ва ёқилғи (қозонхона) шлакли бетонлар	1800	0,84	0,70	5	8	0,85	0,93	10,82	11,98	0,075
52	Аглопорит-бетон ва ёқилғи (қозонхона) шлакли бетонлар	1600	0,84	0,58	5	8	0,72	0,78	9,39	10,34	0,083
53	Аглопорит-бетон ва ёқилғи (қозонхона) шлакли бетонлар	1400	0,84	0,47	5	8	0,59	0,65	7,92	8,83	0,09
54	Аглопорит-бетон ва ёқилғи (қозонхона) шлакли бетонлар	1200	0,84	0,35	5	8	0,48	0,54	6,64	7,45	0,11
55	Аглопорит-бетон ва ёқилғи (қозонхона) шлакли бетонлар	1000	0,84	0,29	5	8	0,38	0,44	5,39	6,14	0,14
56	Кул шағалли бетон	1400	0,84	0,47	5	8	0,52	0,58	7,46	8,34	0,09
57	Кул шағалли бетон	1200	0,84	0,35	5	8	0,41	0,47	6,14	6,95	0,11
58	Кул шағалли бетон	1000	0,84	0,24	5	8	0,30	0,35	7,49	5,48	0,12
59	Вермикулит-бетон	800	0,84	0,21	8	13	0,23	0,26	3,97	4,58	-
60	Вермикулит-бетон	600	0,84	0,14	8	13	0,16	0,17	2,87	3,21	0,15
61	Вермикулит-бетон	400	0,84	0,09	8	13	0,11	0,13	1,94	2,29	0,19
62	Вермикулит-бетон	300	0,84	0,08	8	13	0,09	0,11	1,52	1,83	0.23
63	Полистиролбетон	600	1,06	0,145	4	8	0,175	0.20	3,07	3,49	0,068
64	Полистиролбетон	500	1,06	0,125	4	8	0,14	0.16	2,50	2,85	0,075
65	Полистиролбетон	400	1,06	0,105	4	8	0,12	0,135	2,07	2,34	0,085
66	Полистиролбетон	300	1,06	0,085	4	8	0,09	0,11	1,55	1,83	0,10
67	Полистиролбетон	200	1,06	0,065	4	8	0,07	0,08	1.12	1,28	0,12
68	Полистиролбетон	150	1,06	0,055	4	8	0.057	0,06	0,87	0,96	0,135
Г. Серғовакли бетонлар
69	Газбетон ва кўпикбетон, газсиликат ва кўпиксиликат	1000	0,84	0,29	10	15	0,41	0,47	6,13	7,09	0,11
70	Газбетон ва кўпикбетон, газсиликат ва кўпиксиликат	800	0,84	0,21	10	15	0,33	0,37	4,92	5,63	0,14
71	Газбетон ва кўпикбетон, газсиликат ва кўпиксиликат	600	0,84	0,14	8	12	0,22	0.26	3,36	3,91	0,17
72	Газбетон ва кўпикбетон, газсиликат ва кўпиксиликат	400	0,84	0,11	8	12	0,14	0,15	2,19	2,42	0,23
73	Газбетон ва кўпикбетон, газсиликат ва кўпиксиликат	300	0,84	0,08	8	12	0,11	0,13	1,68	1,95	0,26
74	Газбетон ва кўпикли кулбетон	1200	0,84	0,29	15	22	0,52	0,58	8,17	9,46	0,075
75	Газбетон ва кўпикли кулбетон	1000	0,84	0,23	15	22	0,44	0,50	6,86	8,01	0,098
76	Газбетон ва кўпикли кулбетон	800	0,84	0,17	15	22	0,35	0,41	5,48	6,49	0,12
77	Цементли газобетон ва пенобетон	1000	0,84	0,29	8	12	0,38	0,43	5,71	6,49	0,11
		800	0,84	0,21	8	12	0,33	0,37	4,92	5,63	0,14
		600	0,84	0,14	8	12	0,22	0,26	3,36	3,91	0,17
		400	0,84	0,11	8	12	0,14	0,15	2,191	2,42	0,23
78	Оҳактошли боғловчига асосланган газбетон ва кўпикбетон	1000	0,84	0,31	12	18	0,48	0,55	6,83	7,98	0,13
		800	0,84	0,23	11	16	0,39	0,45	6,07	7,03	0,16
		600	0,84	0,15	11	16	0,28	0,34	5,15	6,11	0,18
		500	0,84	0,13	11	16	0,22	0,28	4,56	5,55	0,235
Д. Цемент, оҳак ва гипсли қоришмалар
79	Цемент-қумли	1800	0,84	0,58	2	4	0,76	0,93	9,60	11.09	0,09
80	Мураккаб (қум, оҳак, цемент)	1700	0,84	0,52	2	4	0,70	0,87	8,95	10,42	0,098
81	Оҳак-қумли	1600	0,84	0,47	2	4	0,70	0,81	8,69	9,76	0,12
82	Цемент-шлакли	1400	0,84	0,41	2	4	0,52	0,64	7,00	8,11	0,11
83	Цемент-шлакли	1200	0,84	0,35	2	4	0,47	0.58	6,16	7,15	0,14
84	Цемент-перлитли	1000	0,84	0,21	7	12	0,26	0,30	4,64	5,42	0,15
85	Цемент-перлитли	800	0,84	0,16	7	12	0,21	0,26	3,73	4,51	0,16
86	Гипс-перлитли	600	0,84	0,14	10	15	0,19	0,23	3,24	3,84	0,17
87	Ғовакланган гипс-перлитли	500	0,84	0,12	6	10	0,15	0,19	2,44	2.95	0,43
88	Ғовакланган гипс-перлитли	400	0,84	0,09	6	10	0,13	0,15	2,03	2,35	0,53
89	Гипсли плиталар	1200	0,84	0,35	4	6	0,41	0,47	6,01	6,70	0,098
90	Гипсли плиталар	1000	0,84	0,23	4	6	0,29	0,35	4,62	5,28	0,11
91	Гипсли плиталар	1100	0,84	0,23	4	6	0,35	0,41	5,32	5,99	0,11
92	Гипсдан плиталар	1350	0,84	0,35	4	6	0,50	0,56	7,04	7,76	0,098
93	Гипсли қоплама листлар (қуруқ сувоқ)	800	0,84	0,15	4	6	0,19	0,21	3,34	3,66	0,075
94	Гипсли қоплама листлар (қуруқ сувоқ)	1050	0,84	0,15	4	6	0,34	0,36	5,12	5,48	0,075
II. Ғишт терма ва табиий тошдан қоплама
А. Яхлит ғиштдан ғишт теримлар
95	Оддий лой ғишт (OʻzMSt 705:2025) цемент-қумли қоришмада	1800	0,88	0,56	1	2	0,70	0,81	9,20	10,12	0,11
96	Оддий лой ғишт цемент-шлакли қоришмада	1700	0,88	0,52	1,5	3	0,64	0,76	8,64	9,70	0,12
97	Оддий лой ғиштдан цемент-перлитли қоришмада	1600	0,88	0,47	2	4	0,58	0,70	8,08	9,23	0,15
98	Силикат ғишт (OʻzMSt 705:2025) цемент-қумли қоришмада	1800	0,88	0,70	2	4	0,76	0,87	9,77	10,90	0,11
99	Трепель ғишт цемент-қумли қоришмада	1200	0,88	0,35	2	4	0,47	0,52	6,26	6,49	0,19
100	Трепель ғишт цемент-қумли қоришмада	1000	0,88	0,29	2	4	0,41	0,47	5,35	5,96	0,23
101	Шлак ғишт цемент-қумли қоришмада	1500	0,88	0,52	1,5	3	0,64	0,70	8,12	8,76	0,11
Б. Керамик ва силикат ичи бўш ғиштдан ғишт терма
102	Зичлиги 1400 кg/m³ (брутто) ичи бўш керамик ғишт цемент-қумли қоришмада	1600	0,88	0,47	1	2	0,58	0,64	7,91	8,48	0,14
103	Зичлиги 1300 кg/m³ (брутто) ичи бўш керамик ғишт цемент-қумли қоришмада	1400	0,88	0,41	1	2	0,52	0,58	7,01	7,56	0,16
104	Зичлиги 1000 кг/м³ (брутто) ичи бўш керамик ғишт цемент-қумли қоришмада	1200	0,88	0,35	1	2	0,47	0,52	6,16	6,62	0,17
105	Ўн бир ковакли силикат ғишт цемент-қумли қоришмада	1500	0,88	0,64	2	4	0,70	0,81	8,59	9,63	0,13
106	Ўн тўрт ковакли силикат ғишт цемент-қумли қоришмада	1400	0,88	0,52	2	4	0,64	0,76	7,93	9,01	0,14
В. Табиий тошдан қоплама
107	Гранит, гнейс ва базальт	2800	0,88	3,49	0	0	3,49	3,49	25,04	25,04	0,008
108	Мармар	2800	0,88	2,91	0	0	2,91	2,91	22,86	22,86	0,008
109	Оҳактош	2000	0,88	0,93	2	3	1,16	1,28	12,77	13,70	0,06
110	Оҳактош	1800	0,88	0,70	2	3	0,93	1,05	10,85	11,77	0,075
111	Оҳактош	1600	0,88	0,58	2	3	0,73	0,81	9,06	9,75	0.09
112	Оҳактош	1400	0,88	0,49	2	3	0,56	0,58	7,42	7,72	0,11
113	Туф	2000	0,88	0,76	3	5	0,93	1,05	11,68	12,92	0,075
114	Туф	1800	0,88	0,56	3	5	0,70	0,81	9,61	10,76	0,083
115	Туф	1600	0,88	0,41	3	5	0,52	0,64	7,81	9,02	0.09
116	Туф	1400	0,88	0,33	3	5	0,43	0,52	6,64	7,60	0,098
117	Туф	1200	0,88	0,27	3	5	0,35	0,41	5,55	6,25	0,11
118	Туф	1000	0,88	0,21	3	5	0,24	0,29	4,20	4,80	0,11
119	Туф	300	2,30	0,07	10	15	0,11	0,14	2,56	2,99	0,30
III. Ёғоч, ёғочдан ва бошқа табиий органик ва анорганик материаллардан тайёрланган буюмлар
120	Қарағай ва қорақарағай толаларнинг кўндалангига	500	2,30	0,09	15	20	0,14	0,18	3,87	4,54	0,06
121	Қарағай ва қорақарағай толаларнинг бўйига	500	2,30	0,18	15	20	0,29	0,35	5,56	6,33	0,32
122	Дуб толаларнинг кўндалангига	700	2,30	0,10	10	15	0,18	0,23	5,00	5,86	0,05
123	Дуб толаларнинг бўйига	700	2,30	0,23	10	15	0,35	0,41	6,90	7,83	0,3
124	Елимланган фанера	600	2,30	0,12	10	13	0,15	0,18	4,22	4,73	0,02
125	Қопланадиган картон	1000	2,30	0,18	5	10	0,21	0,23	6,20	6,75	0,06
126	Қўп қатламли қурилиш картони	650	2,30	0,13	6	12	0,15	0,18	4,26	4,89	0,083
127	Ёғоч толали ва ёғоч парахали плиталар (ДСП) (ГОСТ 4598-2018, ГОСТ 10632-2014)	1000	2,30	0,15	10	12	0,23	0.29	6,75	7,70	0,12
128	Ёғоч толали ва ёғоч парахали плиталар (ДСП) (ГОСТ 4598-2018, ГОСТ 10632-2014)	800	2,30	0,13	10	12	0,19	0,23	5,49	6,13	0,12
129	Ёғоч толали ва ёғоч парахали плиталар (ДСП) (ГОСТ 4598-2018, ГОСТ 10632-2014)	600	2,30	0,11	10	12	0,13	0,16	3,93	4,43	0,13
130	Ёғоч толали ва ёғоч парахали плиталар (ДСП) (ГОСТ 4598-2018, ГОСТ 10632-2014)	400	2,30	0,08	10	12	0,11	0,13	2,95	3,26	0,19
131	Ёғоч толали ва ёғоч парахали плиталар (ДСП) (ГОСТ 4598-2018, ГОСТ 10632-2014)	200	2,30	0,06	10	12	0,07	0,08	1,67	1,81	0,24
132	Фибролит плиталар ва портландцементли арболит	800	2,30	0,16	10	15	0,24	0,30	6,17	7,16	0,11
133	Фибролит плиталар ва портландцементли арболит	600	2,30	0,12	10	15	0,18	0,23	4,63	5,43	0,11
134	Фибролит плиталар ва портландцементли арболит	500	2,30	0,095	10	15	0,15	0,19	3,86	4,50	0,11
135	Фибролит плиталар ва портландцементли арболит	450	2,30	0,09	10	15	0,135	0,17	3,47	4,04	0,11
136	Фибролит плиталар ва портландцементли арболит	400	2,30	0,08	10	15	0,13	0,16	3,21	3,70	0,26
137	Фибролит плиталар ва портландцементли арболит	300	2,30	0,07	10	15	0,11	0,14	2,56	2,99	0,30
138	Қамиш плиталар	300	2,30	0,07	10	15	0,09	0,14	2,31	2,99	0,45
139	Қамиш плиталар	200	2,30	0,06	10	15	0,07	0,09	1,67	1,96	0,49
140	Иссиқлик изоляцияловчи торфли плиталар	300	2,30	0,064	15	20	0,07	0,08	2,12	2,34	0,19
141	Иссиқлик изоляцияловчи торфли плиталар	200	2,30	0,052	15	20	0,06	0,064	1,60	1,71	0,49
142	Каноп лоси	150	2,30	0,05	7	12	0,06	0,07	1,30	1,47	0,49
IV. Иссиқлик изоляцияловчи материаллар
А. Минерал пахтали ва шиша толали иссиқлик изоляцияловчи материаллар
143	Минерал пахтали тикма бордонлар (ГОСТ 21880-2022)	30 — 50	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,37	0,39	0,55
144	Минерал пахтали тикма бордонлар (ГОСТ 21880-2022)	51 — 70	0,84	0,042	2	5	0,048	0,053	0,45	0,47	0,50
145	Минерал пахтали тикма бордонлар (ГОСТ 21880-2022)	71 — 90	0,84	0,044	2	5	0,050	0,055	0,53	0,55	0,45
146	Минерал пахтали тикма бордонлар (ГОСТ 21880-2022)	91 — 110	0,84	0,046	2	5	0,053	0,058	0,59	0,62	0,40
147	Минерал пахтали тикма бордонлар (ГОСТ 21880-2022)	111 — 130	0,84	0,048	2	5	0,055	0,060	0,66	0,69	0,35
148	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар)	10 — 13	0,84	0,038	2	5	0,043	0,048	0,19	0,19	0,60
149	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	14 — 21	0,84	0,038	2	5	0,043	0,048	0,24	0,25	0,60
150	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	22 — 29	0,84	0,038	2	5	0,043	0,048	0,28	0,29	0,58
151	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	30 — 41	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,34	0,35	0,56
152	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	42 — 50	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,37	0,39	0,54
153	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	15 — 17	0,84	0,038	2	5	0,043	0,048	0,21	0,22	0,60
154	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	18 — 26	0,84	0,038	2	5	0,043	0,048	0,26	0,27	0,60
155	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	27 — 38	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,33	0,34	0,58
156	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	39 — 50	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,37	0,39	0,58
157	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	51 — 66	0,84	0,044	2	5	0,050	0,055	0,45	0,47	0,56
158	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	67 — 84	0,84	0,044	2	5	0,050	0,055	0,51	0,53	0,56
159	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	151 — 176	0,84	0,050	2	5	0,057	0,063	0,78	0,82	0,48
160	Штапел шиша толасидан бордонлар (матлар) (ГОСТ 10499-95 бўйича)	177 — 200	0,84	0,054	2	5	0,062	0,068	0,87	0,91	0,44
161	Минерал пахтадан плиталар (битум боғловчиси асосида) (ГОСТ 10140-2003 бўйича)	51 — 75	0,84	0,042	2	5	0,048	0,053	0,47	0,49	0,56
162	Минерал пахтадан плиталар (битум боғловчиси асосида) (ГОСТ 10140-2003 бўйича)	75 — 100	0,84	0,044	2	5	0,050	0,055	0,55	0,58	0,54
163	Минерал пахтадан плиталар (битум боғловчиси асосида) (ГОСТ 10140-2003 бўйича)	101 — 150	0,84	0,048	2	5	0,055	0,060	0,71	0,74	0,50
164	Минерал пахтадан плиталар (битум боғловчиси асосида) (ГОСТ 10140-2003 бўйича)	151 — 200	0,84	0,052	2	5	0,059	0,065	0,85	0,89	0,46
165	Минерал пахтадан плиталар (битум боғловчиси асосида) (ГОСТ 10140-2003 бўйича)	201 — 250	0,84	0,058	2	5	0,066	0,073	1,01	1,05	0,42
166	Минерал пахтадан юмшоқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	40 — 45	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,35	0,37	0,58
167	Минерал пахтадан юмшоқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	46 — 55	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,39	0,41	0,58
168	Минерал пахтадан ярим бикир плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	56 — 65	0,84	0,040	2	5	0,046	0,050	0,43	0,45	0,56
169	Минерал пахтадан юмшоқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	66 — 75	0,84	0,042	2	5	0,048	0,053	0,47	0,49	0,56
170	Минерал пахтадан юмшоқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	76 — 90	0,84	0,044	2	5	0,050	0,055	0,53	0,55	0,54
171	Минерал пахтадан бикир плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2012 бўйича)	91 — 110	0,84	0,046	2	5	0,053	0,058	0,59	0,62	0,54
172	Минерал пахтадан юмшоқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	111 — 130	0,84	0,046	2	5	0,053	0,058	0,65	0,68	0,52
173	Минерал пахтадан юмшоқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	131 — 150	0,84	0,048	2	5	0,055	0,060	0,71	0,74	0,50
174	Минерал пахтадан юқори бикирликдаги плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	151 — 170	0,84	0,050	2	5	0,057	0,063	0,77	0,81	0,48
175	Минерал пахтадан юқори бикирликдаги плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	171 — 190	0,84	0,052	2	5	0,059	0,065	0,83	0,87	0,46
176	Минерал пахтадан юқори бикирликдаги плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	191 — 210	0,84	0,054	2	5	0,062	0,068	0,89	0,93	0,44
177	Минерал пахтадан қаттиқ плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	211 — 230	0,84	0,056	2	5	0,064	0,070	0,95	0,99	0,42
178	Минерал пахтадан юқори бикирликдаги плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	231 — 270	0,84	0,058	2	5	0,066	0,073	1,05	1,09	0,38
179	Минерал пахтадан юқори бикирликдаги плиталар (синтетик боғловчи асосида) (ГОСТ 9573-2025 бўйича)	271 — 330	0,84	0,060	2	5	0,069	0,075	1,18	1,23	0,32
Б. Полимер иссиқлик изоляцияловчи материаллар
180	Пенополистирол (ГОСТ 15588-2014)	40	1,34	0,038	2	10	0,041	0,05	0,41	0,49	0,05
181	Пенополистирол плиталари	25 — 35	1,34	0,038	2	10	0,040	0,049	0,34	0,38	0,05
		17 — 25	1,34	0,039	2	10	0,041	0,051	0,29	0,32	0,05
		13 — 17	1,34	0,041	2	10	0,043	0,053	0,25	0,28	0,05
		10 — 13	1,34	0,044	2	10	0,047	0,057	0,23	0,25	0,05
		До 10	1,34	0,055	2	10	0,058	0,072	0,22	0,24	0,05
182	Фасад учун пенополистирол плиталар	16 — 18,5	1,34	0,037	2	10	0,039	0,048	0,26	0,29	0,05
183	Пенополиуретан	80	1,47	0,041	2	5	0,043	0,047	0,62	0,70	0,05
		60	1,47	0,035	2	5	0,037	0,040	0,49	0,55	0,05
		40	1,47	0,029	2	5	0,031	0,033	0,37	0,44	0,05
184	Пенополиизотсианурат плиталари	30 — 45	1,47	0,027	2	5	0,029	0,031	0,34	0,35	0,03
185	Фолга билан қопланган пенополиизотсиануратли том плиталари	30 — 45	1,47	0,025	2	3	0,026	0,027	0,34	0,34	0,004
186	Том конструкциялари учун фолга билан қопланган пенополиизотсианурат плиталари	28 — 40	1,47	0,027	2	3	0,029	0,030	0,32	0,33	0,004
187	Пенополистирол РS15	15	1,34	0,039	2	10	0,040	0,044	0,25	0,29	0,020
188	Пенополистирол РS20	20	1,34	0,037	2	10	0,038	0,042	0,28	0,33	0,020
189	Пенополистирол РS30	30	1,34	0,035	2	10	0,036	0,040	0,33	0,39	0,020
190	Резоль-фенолфор-мальдегидли пенопластдан плиталар (ГОСТ 20916-2021)	100	1,68	0,047	5	20	0,052	0,076	0,85	1,18	0,15
191	Резоль-фенолфор-мальдегидли пенопластдан плиталар (ГОСТ 20916-2021)	75	1,68	0,043	5	20	0,05	0,07	0,72	0,98	0,23
192	Резоль-фенолфор-мальдегидли пенопластдан плиталар (ГОСТ 20916-2021)	50	1,68	0,041	5	20	0,05	0,064	0,59	0,77	0,23
193	Резоль-фенолфор-мальдегидли пенопластдан плиталар (ГОСТ 20916-2021)	40	1,68	0,038	5	20	0,041	0,06	0,48	0,66	0,23
194	Перлит-пластбетон	200	1,05	0,041	2	3	0,052	0,06	0,93	1,01	0,008
195	Перлит-пластбетон	100	1,05	0,035	2	3	0,041	0,05	0,58	0,66	0,008
196	Перлит-фосфогелли буюмлар	300	1,05	0,076	3	12	0,08	0,12	1,43	2,02	0,20
197	Перлит-фосфогелли буюмлар	200	1,05	0,064	3	12	0,07	0,09	1,10	1,43	0,23
198	Кўпиртирилган синтетик каучук асосидаги иссиқлик изоляцияловчи буюмлар	80	1,806	0,034	5	15	0,04	0,054	0,65	0,71	0,003
199	Кўпиртирилган синтетик каучук асосидаги иссиқлик изоляцияловчи буюмлар	60 — 80 60 — 80 60 — 95	1,806 1,806 1,806	0,039 0,039 0,041	0 0 0	0 0 0	0,039 0,039 0,041	0,039 0,039 0,041	0,6 0,6 0,65	0,6 0,6 0,65	0,010 0,009 0,010
200	Экструзияланган кўпикли полистирол	35-гача	1,5	0,033	1	2	0,034	0,035	0,33	0,34	0,005
201	Экструзияланган кўпикли полистирол	35 — 45	1,7	0,034	1	2	0,035	0,036	0,42	0,42	0,005
В. Тўкмалар
202	Керамзитли шағал	800	0,84	0,18	2	3	0,21	0.23	3,36	3,60	0,21
203		600	0,84	0,14	2	3	0,17	0,19	2,62	2,83	0,23
204		400	0,84	0,12	2	3	0,13	0,145	1,87	2,02	0,24
205		300	0,84	0,108	2	3	0,12	0,13	1,56	1,66	0.25
206		200	0,84	0,099	2	3	0,11	0,12	1,22	1,30	0,26
207	Шунгизитли шағал	800	0,84	0,16	2	4	0,20	0,23	3,28	3,68	0,21
208	Шунгизитли шағал	600	0,84	0,13	2	4	0,16	0,19	2,54	2,89	0.22
209	Шунгизитли шағал	400	0,84	0,11	2	4	0,13	0,15	1,87	2,10	0,23
210	Домна шлакидан (ГОСТ 5578-2019), шлакли пемзадан ва аглопоритдан чақиқ тош	800	0,84	0,18	2	3	0,21	0,26	3,36	3,83	0,21
211	Домна шлакидан (ГОСТ 5578-2019), шлакли пемзадан ва аглопоритдан чақиқ тош	600	0,84	0,15	2	4	0,18	0,21	2,70	2,98	0,23
212	Домна шлакидан (ГОСТ 5578-2019), шлакли пемзадан ва аглопоритдан чақиқ тош	400	0,84	0,122	2	3	0,14	0,16	1,94	2,12	0,24
213	Шиширилган перлитдан (ГОСТ 10832-2009) чақиқ тош ва қум	600	0,84	0,11	1	2	0,111	0,12	2,07	2,20	0,26
214	Шиширилган перлитдан (ГОСТ 10832-2009) чақиқ тош ва қум	400	0,84	0,076	1	2	0,087	0,095	1,50	1,60	0,30
215	Шиширилган перлитдан (ГОСТ 10832-2009) чақиқ тош ва қум	200	0,84	0,064	1	2	0,076	0,08	0,99	1,04	0,34
216	Шиширилган вермикулит (ГОСТ 12865-2025)	200	0,84	0,076	1	3	0,09	0,11	1,08	1,24	0,23
217	Шиширилган вермикулит (ГОСТ 12865-2025)	100	0,84	0,064	1	3	0,076	0,08	0,66	0,75	0,30
218	Қурилиш ишлари учун қум (ГОСТ 8736-2025)	1600	0,84	0,35	1	2	0,47	0,58	6,95	7,91	0,17
Г. Кўпик шиша ёки ғовак шиша
219	Кўпик шиша ёки ғовак шиша	400	0,84	0,11	1	2	0,12	0,14	1,76	1,94	0,02
220	Кўпик шиша ёки ғовак шиша	300	0,84	0,09	1	2	0,11	0,12	1,46	1,56	0,02
221	Кўпик шиша ёки ғовак шиша	200	0,84	0,07	1	2	0,08	0,09	1,01	1,10	0,03
V. Том ёпадиган, гидроизоляцион, қоплама материаллар ва поллар учун рулонли қопламалар
А. Битумли
222	Қурилиш ва том ёпишга оид нефть битумлар (ГОСТ 6617-2021, ГОСТ 9548-2023)	1400	1,68	0,27	0	0	0,27	0,27	6,80	6,80	0,008
223	Қурилиш ва том ёпишга оид нефть битумлар (ГОСТ 6617-2021, ГОСТ 9548-2023)	1200	1,68	0,22	0	0	0,22	0,22	5,69	5,69	0,008
224	Қурилиш ва том ёпишга оид нефть битумлар (ГОСТ 6617-2021, ГОСТ 9548-2023)	1000	1,68	0,17	0	0	0,17	0,17	4,56	4,56	0,008
225	Асфальт-бетон (ГОСТ 9128-2013)	2100	1,68	1,05	0	0	1,05	1,05	16,43	16,43	0,008
226	Шиширилган перлитдан битум боғловчили буюмлар	400	1,68	0,111	1	2	0,12	0,13	2,45	2,59	0,04
227	Шиширилган перлитдан битум боғловчили буюмлар	300	1,68	0,087	1	2	0,09	0,099	1,84	1,95	0,04
228	Шиширилган перлитдан битум боғловчили буюмлар	250	1,68	0,082	1	2	0,085	0,099	1,53	1,64	0,04
229	Шиширилган перлитдан битум боғловчили буюмлар	225	1,68	0,079	1	2	0,082	0,094	1,39	1,47	0,04
230	Шиширилган перлитдан битум боғловчили буюмлар	200	1,68	0,076	1	2	0,078	0,09	1,23	1,32	0,04
231	Рубероид (ГОСТ 10923-93), пергамин (ГОСТ 2697-83), толь	600	1,68	0,17	0	0	0,17	0,17	3,53	3,53	мазкур ШНҚнинг 11-иловаси бўйича
Б. Линолеумлар
232	Поливинилхлоридли кўп қатламли линолеум	1800	1,47	0,38	0	0	0,38	0,38	8,56	8,56	0,002
233	Поливинилхлоридли кўп қатламли линолеум	1600	1,47	0,33	0	0	0,33	0,33	7,52	7,52	0,002
234	Икки ўришли матолар асосидаги поливинилхлоридли линолеум (ГОСТ 7251-2016)	1800	1,47	0,35	0	0	0,35	0,35	8,22	8,22	0,002
235	Икки ўришли матолар асосидаги поливинилхлоридли линолеум (ГОСТ 7251-2016)	1600	1,47	0,29	0	0	0,29	0,29	7,05	7,05	0,002
236	Икки ўришли матолар асосидаги поливинилхлоридли линолеум (ГОСТ 7251-2016)	1400	1,47	0,23	0	0	0,23	0,23	5,87	5,87	0,002
VI. Металл ва шишалар
237	Ўзакбоп арматура пўлати (ГОСТ 34028-2016)	7850	0,482	58	0	0	58	58	126,5	126,5	0
238	Чўян	7200	0,482	50	0	0	50	50	112,5	112,5	0
239	Алюминий (ГОСТ 22233-2025)	2600	0,84	221	0	0	221	221	187,5	187,5	0
240	Мис	8500	0,42	407	0	0	407	407	326	326	0
241	Дераза ойнаси (ГОСТ 111-2014)	2500	0,84	0,76	0	0	0,76	0,76	10,79	10,79	0

Изоҳлар:

1) Конструкциядаги материалнинг иссиқликни ўзлаштириш (24 h даврда) коэффициентининг ҳисобий қийматлари қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

бу ерда:

l,g_о,с_о, w ушбу илованинг тегишли графалари бўйича қабул қилинади шунингдек ўрнатилган тартибда аккредитацияланган лаборатория синовлари асосида олинган натижаларни қўллашга йўл қўйилади;

2) Материалларнинг қуруқ ҳолдаги тавсифлари ундаги намликнинг оғирлигига нисбати, w, %, нолга тенг ҳолга келтирилади.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА

Лойиҳаланаётган бинонинг иссиқлик техник ва энергетик параметрларининг ҳисобий қийматлари жадвали

Т/р	Ҳисобий параметрнинг номи	Параметрларнинг белгиланиши	Ўлчов бирлиги	Ҳисобий қиймат
1.	Бинонинг иссиқлик ҳимоя даражаси
2.	Ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати	t_ич	^оК
3.	Ташқи ҳавонинг ҳисобий ҳарорати	t_ташқ	^оК
4.	Иситиш даврининг давомийлиги	z_{исит.давр.}	кун
5.	Ташқи ҳавонинг иситиш давридаги ўртача ҳарорати	t_{исит.давр.}	^оК
6.	Иситиш мавсумининг градус-суткалари
7.	Асосий хоналар ташқи тўсиқларининг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилиги:	D_d	(^оК∙кун)
	ташқи деворлар;	R_д	W/(m²∙ ^оК)
	дераза ва балкон эшиклар;	R_д.б	W/(m²∙ ^оК)
	фонарлар;	R_о.ф	W/(m²∙ ^оК)
	кириш эшиклари ва дарвозалар;	R_э.д	W/(m²∙ ^оК)
	чордоқсиз томёпмалар;	R_{ч.томёпма}	W/(m²∙ ^оК)
	чордоқ ораёпмалар;	R_{ч.ораёпма}	W/(m²∙ ^оК)
	ўтиш жойлари устидаги ораёпмалар;	R_{ў.ораёпма}	W/(m²∙ ^оК)
	тагхоналар устидаги ораёпмалар;	R_{т.ораёпма}	W/(m²∙ ^оК)
	грунт устидаги пол	R_п.г	W/(m²∙ ^оК)
8.	Босим фарқларининг эталон қийматлари 10 Pа бўлганида бинодаги инфильтрацияланадиган ҳаво сарфи	G_и	kg/h
9.	Бинонинг иситиладиган ҳажми	V_h	m³
10.	Ҳавонинг инфильтрация воситасида алмашиш карралилиги (Δр_эт = 10 Pа бўлганда)	n_и	h^-1

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА

Бир жинсли тўсиқ конструкциясининг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилигини ҳисоблаш

1. Кўп қатламли тўсиқ конструкциясининг бир жинсли қатламининг, шунингдек бир қатламли тўсиқ конструкциясининг термик қаршилиги R, m²·°С/W, қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

𝑅=𝛿/𝜆 (1)

бу ерда:

δ — қатлам қалинлиги, m;

λ — ушбу ШНҚнинг 1-иловаси мувофиқ қабул қилинадиган материалнинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, W/ (m·°С).

Кетма-кет жойлашган бир жинсли қатламларга эга бўлган тўсиқ конструкциясининг термик қаршилиги 𝑅𝑘, m²·°С/W, алоҳида қатламларнинг термик қаршиликлари йиғиндиси сифатида қуйидаги 2-формула орқали аниқланиши лозим:

𝑅𝑘=𝑅1+𝑅2+...+𝑅𝑛+ R_б.ҳ, (2)

бу ерда:

𝑅1, 𝑅2,+, 𝑅𝑛 — тўсувчи конструкция алоҳида қатламларининг термик қаршиликлари, m²·°С/W, юқоридаги 1-формула бўйича аниқланади;

R_б.ҳ — қуйидаги ушбу илованинг 1-жадвали бўйича қабул қилинадиган берк ҳаво қатламининг термик қаршилиги W/(m²∙^оК).

Берк ҳаво қатламларининг термик қаршилиги

				1-жадвал
Ҳаво қатламининг қалинлиги, m	Берк ҳаво қатламининг термик қаршилиги, R_б.ҳ , W/(m²∙^оК)
	вертикал ва иссиқлик оқими пастдан юқорига бўлган горизонтал ҳолатлар учун		иссиқлик оқими юқоридан пастга бўлган горизонтал ҳолат учун
	қатламдаги ҳаво ҳарорати қуйидагича бўлганда
	мусбат	манфий	мусбат	манфий
0,01 0,02 0,03 0,05 0,1 0,15 0,2-0,3	0,13 0,14 0,14 0,14 0,15 0,15 0,15	0,15 0,15 0,16 0,17 0,18 0,18 0,19	0,14 0,15 0,16 0,17 0,18 0,19 0,19	0,15 0,19 0,21 0,21 0,23 0,24 0,24

Изоҳ. Ҳаво қатламининг бир ёки иккала юзаси алюмин зарқоғоз (фольга) билан елимланганда, термик қаршиликни икки марта оширишга йўл қўйилади.

2. Бир жинсли қатламларга эга бўлган бир қатламли ёки кўп қатламли тўсиқ конструкциясининг ёки иссиқлик-техник нотекисликлардан тўсиқ конструкциясининг камида икки қалинлигига узоқлашган тўсиқ конструкциясининг иссиқлик узатишга қаршилиги 𝑅ум, m²·°С/W, қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:

𝑅_ум=𝑅𝑠𝑖+𝑅𝑘+𝑅𝑠𝑒, (3)

бу ерда:

𝑅𝑠𝑖 =1/α_ич, (4)

α_ич — тўсувчи конструкциялар ички юзасининг иссиқлик бериш коэффициенти, W/(m²·°С);

𝑅𝑘 — ушбу илованинг 2-формуласи бўйича аниқланадиган кетма-кет жойлашган бир жинсли қатламларга эга бўлган тўсиқ конструкциясининг термик қаршилиги, m²·°С/W;

𝑅𝑠𝑒 =1/α_таш, (5)

α_таш — совуқ давр шароитлари учун тўсиқ конструкция ташқи юзасининг иссиқлик бериш коэффициенти, W/(m²·°С) ушбу иловаининг 2-жадвали бўйича қабул қилинади.

Совуқ давр учун ташқи юзанинг иссиқлик бериш коэффициенти α_таш

		2-жадвал
Т/р	Тўсиқ конструкцияларининг ташқи юзаси	Ташқи юзанинг иссиқлик бериш коэффициенти α_ич, Вт/(м²·°С)
1.	Қурилиш-иқлим зонасида шимолий қисмида жойлашган ўтиш йўллари устидаги ташқи деворлар, қопламалар, ораёпмалар ва совуқ (тўсувчи деворларсиз) ертўлалар усти	23
2.	Ташқи ҳаво билан боғланган совуқ ертўлалар устидаги ораёпмалар; Шимолий қурилиш-иқлим зонасидаги совуқ (тўсувчи деворли) ертўлалар ва совуқ қаватлар устидаги ораёпмалар	17
3.	Деворларда ёруғлик тешиклари бўлган чордоқ ва иситилмайдиган ертўлалар устидаги ораёпмалар	12
4.	Ер сатҳидан юқорида жойлашган деворларида ёруғлик тешиклари бўлмаган иситилмайдиган ертўлалар устидаги ва ер сатҳидан пастда жойлашган иситилмайдиган техник ертўлалар устидаги ораёпмалар	6

Тўсиқ конструкциясида ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган қатлам мавжуд бўлганда:

ҳаво қатлами ва ташқи юза ўртасида жойлашган конструкция қатламлари иссиқлик-техник ҳисобда ҳисобга олинмайди;

ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган қатлам томонга қараган конструкция юзасида иссиқлик бериш коэффициенти αехт ни 10,8 W/ (m²·°С) га тенг деб қабул қилиш лозим.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА

Панель деворларнинг иссиқлик техник жиҳатидан бир жинслилик коэффициенти, r

1. Қовурғали ҳамда иссиқлик изоляцияловчи қистирмали уч қатламли бетон панель деворларнинг иссиқлик-техник жиҳатдан бир жинслилик коэффициенти r қуйидаги формула бўйича аниқланади:

r = r₁× r₂

бу ерда:

r₁ — конструкциядаги қовурғалар нисбий майдонини ҳисобга олувчи коэффициент бўлиб, ушбу илованинг 1-жадвали бўйича қабул қилинади;

r₂ — конструкция қовурғалари материали зичлигини ҳисобга олувчи коэффициент бўлиб, мазкур илованинг 2-жадвали бўйича қабул қилинади.

			1-жадвал
R₀^усл., W/m²×^оК	F₁/F₂ бўлгандаги r₁
R₀^усл., W/m²×^оК	0,25	0,15	0,05
3,0 2,1 1,7 1,4	0,50 0,67 0,76 0,83	0,56 0,73 0,80 0,85	0,79 0,83 0,86 0,87

F₁ — конструкциядаги қовурғалар майдони, m²;

F₂ — конструкция майдони (дераза ва эшик оралиқларини ҳисобга олмаган ҳолда), m².

2-жадвал

Материал зичлиги

g, kg/m³

1000

1200

1400

1600

2400

Изоҳ. Қалинлиги 0,3 m дан кам бўлган уч қатламли конструкциялар учун r коэффициентини 0,9 га кўпайтириш лозим.

2. Минерал толали ёки кўпикланган пластмассадан тайёрланган иссиқлик изоляцияси билан бириктирилган, эгилувчан металл боғловчиларга эга панеллардан иборат тўсувчи конструкциялар учун r коэффициенти ушбу илованинг 3-жадвалига мувофиқ боғловчиларнинг амалдаги жойлашуви ва конструктив хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинишига йўл қўйилади.

								3-жадвал
Конструктив қатламлар		r коэффициенти эгилувчан боғланишлар орасидаги масофа а бўлганида, m,
		0,6		0,8		1,0		1,2
материал	материал зичлиги g_о, kg/m³	эгилувчан боғланиш ўзагининг диаметри d, mm
		8	12	8	12	8	12	8	12
керамзит-бетон	1000 1200 1400 1600	0,95 0,93 0,91 0,89	0,91 0,89 0,87 0,84	0,96 0,95 0,94 0,93	0,94 0,92 0,90 0,88	0,97 0,96 0,95 0,94	0,96 0,94 0,92 0,91	0,98 0,97 0,96 0,95	0,96 0,95 0,94 0,93
оғир бетон	2400	0,74	0,69	0,80	0,75	0,84	0,81	0,87	0,85

Изоҳ:

1) r₁, r₂ ва r ларнинг оралик қийматларини ушбу илованинг 1 — 3-жадваллари бўйича интерполяциялаш ёрдамида аниқлаш лозим;

2) ушбу иловада келтирилмаган конструкциялар учун r коэффициентини OʻzMSt 120:2024 ҳарорат майдонлари бўйича аниқлаш лозим.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА

Тўсувчи конструкциялардаги иссиқлик ўтказувчан киритмалар схемалари

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА

Шаффоф тўсувчи конструкцияларнинг (деразалар, балкон эшикларининг ёруғлик ўтказувчи қисмлари, витражлар ва фонарлар) келтирилган иссиқлик узатишга қаршилиги

Ёруғлик оралиғининг тўлдирмаси	Иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилик R_ум, W/(m²×^оК)
1. Ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида бир қаватли ойна	0,18
2. Металл дераза тавақаларида бир қаватли ойна:
вертикал ойна солинган дераза ва фонарларда зенит фонарларда	0,15 0,14
3. Ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида икки қаватли ойна:
жуфтланган алоҳида	0,39 0,42
4. Алоҳида металл дераза тавақаларида икки қават солинган ойна:
вертикал ойна солинган дераза ва фонарларда витриналарда	0,34 0,31
5. Уч қаватли ойна:
ёғоч ёки пластмасса алоҳида-жуфтланган дераза тавақаларида алоҳида металл дераза тавақаларида	0,55 0,46
6. Ичи бўш шиша блоклар (чокларининг эни 6 mm), ўлчамлари:
194х194х98 mm 244х244х98 mm	0,31 0,33
7. Профилли ойна:
швеллерли кесимли қутисимон кесимли	0,16 0,31
8. Органик ойна:
бир қаватли икки қаватли уч қаватли	0,19 0,36 0,52
9. Ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида бир камерали ойна-пакетлар:
одатдаги ойнадан ички ойнаси қатиқ селектив қопламали ички ойнаси юмшоқ селектив қопламали иссиқлик кўзгули	0,36 0,48 0,52 0,70
10. Металл дераза тавақаларида бир камерали ойна-пакетлар:
вертикал ойна солинган деразалар ва фонарларда	0,31
зенит фонарларда:
одатдаги ойнадан ички ойнаси қатиқ селектив қопламали ички ойнаси юмшоқ селектив қопламали	0,30 0,38 0,42
11. Бир камерали ойна-пакетлар ва бир қават солинган ойна:
алоҳида ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида зенит фонарларнинг металл дераза тавақаларида	0,53 0,46
12. Икки камерали ойна-пакетлар ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида:
одатдаги ойнадан ўрта ойнаси юмшоқ селектив қопламали	0,52 0,72
13. Якка ёки жуфтланган ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида иккита бир камерали ойна-пакет	0,70
14. Алоҳида ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида иккита бир камерали ойна-пакет	0,74
15. Иккита жуфтланган ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларида тўрт қават солинган ойна	0,80

Изоҳ:

1) юмшоқ селектив ойна қопламаларга нурланиш коэффициенти 0,15 га тенг ёки ундан кам бўлган қопламалар, қаттиқ қопламаларга эса 0,25 га тенг ёки ундан ортиқ бўлган қопламалар киради;

2) ёғоч ёки пластмасса дераза тавақаларидаги ёруғлик оралиқлари тўлдирмаларининг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршиликларининг қийматлари ойна солиш майдонининг ёруғлик оралиғи тўлдирмаси майдонига ўзаро нисбати 0,75 га тенг бўлган ҳолатлар учун келтирилган;

3) жадвалда кўрсатилган иссиқлик узатилишига келтирилган қаршиликлар қийматларини ҳисобий қийматлар сифатида бу қийматлар конструкция учун стандартларда мавжуд бўлмаганда ёки улар синов натижалари билан тасдиқланмаганда қабул қилинади.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА

Тўсувчи конструкция ташқи сиртидаги материалнинг қуёш нурланишини ютиш коэффициентлари

Тўсувчи конструкция ташқи сиртининг материали	Қуёш нурланишини ютиш коэффициенти, r
1. Алюминий	0,5
2. Асбест-цемент листлар	0,65
3. Асфальт-бетон	0,9
4. Бетонлар	0,7
5. Ғовак бетон	0,6
6. Ғовак силикат	0,7
7. Бўялмаган ёғоч	0,6
8. Оч рангли шағалдан ўрамли (рулонли) томёпма ҳимоя қатлами	0,65
9. Керамзит-бетон	0,8
10. Қизил лой ғишт	0,7
11. Силикат ғишт	0,6
12. Жилоланган оқ мармар	0,35
13. Тўқ рангли мармар	0,65
14. Оқ рангли табиий тошдан қоплама	0,45
15. Тўқ кулранг силикат бўёқ	0,7
16. Оқ тусли оҳак бўёқ	0,3
17. Перлит-бетон	0,55
18. Қоплама керамик плитка	0,8
19. Кўк рангли шиша қоплама плитка	0,6
20. Оқ ёки сарғиш қоплама плитка	0,45
20. Оқ ёки сарғиш қоплама плитка	0,45

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА

Қуёшдан сақлайдиган қурилмаларнинг иссиқлик ўтказиш коэффициентлари

Қуёшдан сақлайдиган қурилмалар	Қуёшдан сақлайдиган қурилмаларнинг иссиқлик ўтказиш коэффициентлари b_қ.с.қ
А. Ташқи қурилмалар
1. Ёруғлик оралиғини тўлиқ тўсадиган доимий (стационар) соябон	0,19
2. Оч рангли матодан ички парда мавжудлигида ёруғлик оралиғини 70 % тўсадиган доимий (стационар) соябон	0,19
3. Ички жалюза-пардалар мавжудлигида ёруғлик оралиғини 60% тўсадиган доимий (стационар) соябон	0,28 / 0,33
4. Оч рангли матодан ички парда мавжудлигида ёруғлик оралиғини 40% тўсадиган доимий (стационар) соябон	0,28
5. Ёғоч пластинали дераза-эшик жалюзалари	0,10 / 0,15
6. Ёруғлик оралиғини тўлиқ тўсадиган жалюзалар, қовурғалар, катакчалар	0,10 / 0,15
7. Ёрқин матодан парда	0,15
8. Тўқ рангли матодан парда	0,20
Б. Ойналар орасидаги (шамоллатилмайдиган) қурилмалар
9. Металл пластинкали парда-жалюзалар	0,30 / 0,35
В. Ички қурилмалар
10. Металл пластинкали парда-жалюзалар	0,50 / 0,60
11. Ёркин матодан парда	0,40
12. Тўқ рангли матодан парда	0,80

Изоҳ:

Иссиқлик ўтказиш коэффициентлари каср қисмида берилган:

қия чизиққача — оралиқ текислигига нисбатан 45^о бурчак остида жойлашган пластинали қуёшдан сақлайдиган қурилмаларда;

чизиқдан кейин — пластиналари 90^о остида жойлашганларида.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА

Материал ва конструкцияларнинг ҳаво ўтишига қаршилиги

Материаллар ва конструкциялар	Қатлам қалинлиги mm	Ҳаво ўтишига қаршилиги, R_и, kg/(m²×h×Pа)
1. Яхлит бетон (чоксиз)	100	20000
2. Яхлит ғовак силикат (чоксиз)	140	21
3. Оҳактош-чиғаноқтош	500	6
4. Қурилиш картони (чоксиз)	1,3	64
5. Цемент-қумли қоришмада яхлит ғиштдан қалинлиги 1 ғишт ва ундан ортиқ ғишт терма	250 ва ортиқ	18
6. Цемент-қумли қоришмада яхлит ғиштдан қалинлиги ярим ғиштли ғишт терма	120	1
7. Цемент-шлакли қоришмада яхлит ғиштдан қалинлиги 1 ғишт ва ундан ортиқ ғишт терма	250 ва ортиқ	18
8. Цемент-шлакли қоришмада яхлит ғиштдан қалинлиги ярим ғиштли ғишт терма	120	1
9. Цемент-қумли қоришмада ичи бўш ғиштдан қалинлиги ярим ғиштли ғишт терими	-	2
10. Цемент-қумли қоришмада енгил бетон тошларидан терим	400	13
11. Цемент-шлакли қоришмада енгил шлак тошларидан терим	400	1
12. Оддий гулқоғозлар	-	20
13. Зич ёки тўртдан бир қисмга уланган кесик тахталардан қоплама	20 — 25	0,1
14. Шпунтга уланган кесик тахталардан қоплама	20 — 25	1,5
15. Орасида қурилиш қоғозли қистирмаси бўлган икки қаватли тахта қоплама	50	100
16. Фибролит ёки ёғоч толали цементсиз юмшоқ плиталардан чоклари ямалган қоплама	15 — 70	2,5
17. Фибролит ёки ёғоч толали цементсиз юмшоқ плиталардан чоклари ямалмаган қоплама	15 — 70	0,5
18. Ёғоч толали бикир листлардан чоклари ямалган қоплама	10	3,3
19. Қуруқ гипс сувоқдан чоклари ямалган қоплама	10	20
20. Автоклавли пенобетон (чоксиз)	100	2000
21. Автоклавли бўлмаган кўпик-бетон	100	200
22. Пенополистирол	50 — 100	80
23. Яхлит кўпик шиша (чоксиз)	120	2000 дан ортиқ
24. Минерал пахтали бикир плиталар	50	2
25. Рубероид	1,5	ҳаво ўтказмайдиган
26. Тол	1,5	490
27. Елимланган фанера (чоксиз)	3-4	2900
28. Яхлит шлак-бетон (чоксиз)	100	14
29. Тош ёки ғишт терими бўйича цемент-қумли сувоқ	15	373
30. Тош ёки ғишт терими бўйича оҳакли сувоқ	15	142
31. Ёғоч (резги тахта) бўйича охақ-гипсли сувоқ	20	17
32. Зичлиги 900 kg/m³ бўлган керамзит-бетон	250 — 400	13 — 17
33. Зичлиги 1000 kg/m³ бўлган керамзит-бетон	250 — 400	53 — 80
34. Зичлиги 1100 — 1300 kg/m³ бўлган керамзит-бетон	250 — 450	390 — 590
35. Зичлиги 1500 kg/m³ бўлган шлак-пемзабетон	250 — 400	0,3

Изоҳ:

1) ташқи сиртидаги чоклари пардозланган ғишт ва тош термалар учун ушбу иловада келтирилган ҳаво ўтишига қаршиликни 20 kg/m²×h×Pа га катталаштириш лозим;

2) тўсувчи конструкцияларнинг сочилувчан (шлак, керамзит, пемза ва бошқалар), ғовак ва толали (минерал пахта, похол, ёғоч қириндиси ва бошқалар) материаллардан бажарилган ҳаво қатламлари ва қаватларининг ҳаво ўтишига қаршилигини, қатлам қалинлигидан қатъи назар, нолга тенг деб қабул қилиш лозим;

3) ушбу иловада кўрсатилмаган материаллар ва конструкцияларнинг ҳаво ўтишига қаршилигини тажриба йўли билан аниқлаш лозим.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА

Шаффоф тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик ўтказувчанлигига келтирилган қаршилигини ҳисоблаш

1. Шаффоф тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик узатиш коэффициенти дераза, балкон эшиги ёки фонарнинг шиша пакет марказий қисми, рама қисми ҳамда рама ва шиша пакет туташувидаги чизиқли иссиқлик кўприги ҳисобга олинган ҳолда аниқланади.

2. Икки қаватли ойнанинг марказий қисмининг иссиқлик ўтказувчанлик қаршилиги аккредитацияланган лабораторияда ўтказилган синов натижаларига кўра қабул қилинади.

Агар синов натижалари мавжуд бўлмаса ушбу илованинг жадвалига мувофиқ икки қаватли ойнанинг марказий қисмининг иссиқлик ўтказувчанлигига қаршилик қийматларини қабул қилишга йўл қўйилади.

3. Чизиқли элементларнинг сони ҳажмига рақамда мос келиши керак (қалинлиги ёки кенглиги) ёки шиша блокли ўраб турган рама қисмларининг таркиби билан фарқланади.

Чизиқли элементлар орқали қўшимча иссиқлик йўқотишлари мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ аниқланади.

Соддалаштирилган ҳисоб-китобда дераза блокининг бутун майдони бир хил шиша пакет билан тўлдирилган деб қабул қилинади.

Рама, шиша пакет ва уларнинг туташуви билан боғлиқ чизиқли иссиқлик кўприклари орқали юзага келадиган иссиқлик йўқотишлари шиша пакет марказий қисми орқали аниқланган иссиқлик йўқотишларига қўшимча равишда ҳисобга олинади.

Ҳарорат майдонларини ҳисоблашда рама профилининг ички тузилиши, шиша пакетнинг масофавий рамкаси ҳамда рама ва шиша пакет туташувидаги элементлар ҳисобга олинади.

Шиша пакет ўлчамлари сақланган ҳолда, уни ҳисоблаш моделида эквивалент бир жинсли панель билан алмаштиришга йўл қўйилади. Эквивалент панелнинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти шиша пакетнинг иссиқлик узатилишига қаршилигига тенг бўлган ҳисобий қиймат асосида аниқланади.

Шиша листининг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти 1 W/m ^oК га тенг деб қабул қилинади.

4. Шаффоф тўсувчи конструкция муайян бино учун ҳисобланганда, унинг ташқи деворга ўрнатилиш усули тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлса, ҳарорат майдонларини ҳисоблашда рама ва ташқи девор туташувининг конструктив ечими ҳисобга олинади.

Бунда ташқи ёки ички иссиқлик изоляцияси қатламининг рама профилига туташиши, ички пардоз қатламининг жойлашуви, монтаж чоки ва уни зичлаш материаллари ҳисобга олинишига йўл қўйилади.

Ёруғлик оралиқлари (дераза, балкон эшиклари ва фонарлар) тўлдирмаларининг ҳаво ўтишига қаршилиги

Ёруғлик оралиғининг тўлдирмаси	Тўлдирмадаги зичланган тавақалар сони	Қистирмалар билан зичланган ёғоч тавақали ёруғлик оралиқлари тўлдирмаларининг ҳаво ўтишига қаршилиги R_и, kg/m²×h (ҳаво босимлари фарқининг ∆р = 10 Pа га тенг эталон қийматида), қистирмалар қуйидагилардан бажарилганида
Ёруғлик оралиғининг тўлдирмаси	Тўлдирмадаги зичланган тавақалар сони	кўпикли полиуретан	губкасимон резина	ярим жун шнур
1. Қўшалоқ тавақаларда бир қават солинган ёки икки қават солинган ойна	1	0,26	0,16	0,12
2. Алоҳида тавақаларда икки қават солинган ойна	1 2	0,29 0,38	0,18 0,26	0,13 0,18
3. Алоҳида қўшалоқ тавақаларда уч қават солинган ойна	1 2 3	0,30 0,44 0,56	0,18 0,26 0,37	0,14 0,20 0,27

Изоҳлар:

1) металл тавақали ёруғлик оралиқлари тўлдирмаларининг, шунингдек балкон эшикларининг ҳаво ўтишига қаршилигини 0,8 коэффициенти билан қабул қилиш лозим;

2) тавақалари очилмайдиган (притворларсиз, фальцлари зичланган) деразаларнинг ҳаво ўтишига қаршилигини (тавақалар сони ва материалидан ҳамда ойна солиш турларидан қатъи назар) 1 kg/m²×h га тенг деб, зенит фонарларникини (элементлар бирикувлари зичланган) эса — 0,5 kg/(m²×h) га тенг деб қабул қилиш лозим.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА

Листли материалларнинг ва буғ изоляцияловчи юпқа қатламларнинг буғ ўтишига қаршилиги

Материал	Қатлам қалинлиги, mm	Буғ ўтишига қаршилиги R_б.ў, mg/(m²×h×Pа)
1. Оддий картон	1,3	0,016
2. Асбест-цемент листлар	6	0,3
3. Қопланадиган гипс листлар (қуруқ сувоқ)	10	0,12
4. Ёғоч толали бикир листлар	10	0,11
5. Ёғоч толали юмшоқ листлар	12,5	0,05
6. Қайноқ битум билан бир мартада бўяш	2	0,3
7. Қайноқ битум билан икки мартада бўяш	4	0,48
8. Дастлаб шпатлёвка ва грунтовка қилиб олиб мойбўёқда икки мартада бўяш	-	0,64
9. Эмаль бўёқ билан бўяш	-	0,48
10. Изоль мастика билан бир мартада қоплаш	2	0,60
11. Битум-кукерсоль мастика билан бир мартада қоплаш	1	0,64
12. Битум-кукерсоль мастика билан икки мартада қоплаш	2	1,1
13. Томга ёпиладиган пергамин	0,4	0,33
14. Полиэтилен плёнка	0,16	7,3
15. Рубероид	1,5	1,1
16. Томга ёпиладиган толь	1,9	0,4
17. Елимланган уч қаватли фанера	3	0,15

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА

Қисмнинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилигини ҳисоблаш бинонинг иссиқликдан ҳимоя қилувчи қопламаси ёки ҳар қандай ажратилган конструкциялари

W / (m² °К) бинонинг иссиқлик ҳимояси қобиғининг бир қисмининг иссиқлик ўтказувчанлигининг камайтирилган қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:

(1)

бу ерда:

— бино ёки ажратилган тўсувчи конструкциянинг иссиқлик ҳимояси қобиғининг бир қисмини иссиқлик ўтказувчанлигига ўртача шартли қаршилиги, W / (m² °К);

l_j — бинонинг иссиқликдан ҳимоя қилувчи қобиғининг 1 m² қисмига ёки ажратилган тўсувчи конструкцияга тўғри келадиган j — шаклидаги чизиқли бир жинсли бўлмаган узунлиги, m/m²;

Ψ_j — j — й-турдаги чизиқли бир жинсли бўлмаган орқали солиштирма иссиқлик йўқотишлари, W / (m² °К);

n_{j —}бинонинг иссиқликдан ҳимоя қилувчи қобиғининг 1 m² қисмига тўғри келадиган k-турдаги нуқта бир жинсли бўлмаган сони ёки изоляция қилинган тўсувчи конструкция, дона / m²;

χ_j — k-чи турдаги нуқта бир жинсли бўлмаган орқали солиштирма иссиқлик йўқотишлари, W / (m² °К);

а_i — бинонинг иссиқликдан ҳимоя қилувчи қобиғининг 1 m² қисмига ёки ажратилган тўсувчи конструкцияга тўғри келадиган текис конструкция элементнинг майдони m² / m²:

(2)

Бу ерда:

A_i — ажратилган қисмнинг майдони, m;

U_i — бинонинг иссиқликдан ҳимоя қилувчи қобиғи қисмининг бир хил қисмининг иссиқлик узатиш коэффициенти (i — турдаги текис элемент орқали cолиштирма иссиқлик йўқотилиши), W / (m² °К);

(3)

2. Иссиқлик жиҳатидан бир хиллик коэффициенти, r конструкция изоляциясининг самарадорлигини тавсифловчи ёрдамчи қиймат қуйидаги формула бўйича аниқланади:

(4)

Қиймат

бинонинг иссиқлик ҳимояси қобиғининг барча қисмларини иссиқлик ўтказувчанлигига шартли қаршилик қийматлари майдони бўйича ўртача ҳисобланади:

(5)

Бу ерда,

— бинонинг i-турдаги, W / (m² °К) иссиқлик ҳимояси қобиғининг бир хил қисмининг иссиқлик ўтказувчанлигига шартли қаршилик, бу экспериментал равишда ёки формула бўйича ҳисоблаш йўли билан аниқланади:

(6)

Бу ерда:

α_ич — ушбу ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ қабул қилинган тўсувчи конструкциянинг ички юзасининг иссиқлик узатиш коэффициенти, W / (m² °К);

α_таш — ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ қабул қилинган тўсувчи конструкциянинг ташқи юзасининг иссиқлик узатиш коэффициенти, W / (m² °К);

R_s — фрагментнинг бир хил қисми қатламининг термал қаршилиги, W / (m² °К), ушбу илованинг 1-жадвалига мувофиқ шамоллатилмайдиган ҳаво қатламлари учун мазкур формулага мувофиқ моддий қатламлар учун аниқланади:

(7)

Бу ерда:

δ_s — қатлам қалинлиги, m;

λ_s — аккредитацияланган лабораторияда синов натижалари бўйича олинган қатлам материалининг иссиқлик ўтказувчанлиги, W / (m² °К) (бундай маълумотлар бўлмаган тақдирда, мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича қабул қилинади).

3. Чизиқли иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган орқали солиштирма иссиқлик йўқотишлари ички ҳаво ҳарорати

ва ташқи ҳаво ҳарорати

бўлган конструкциялар йиғилишининг икки ўлчовли ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижалари бўйича аниқланади:

(8)

Бу ерда:

t_ич — ички ҳавонинг ҳисобий ҳарорати, ^оС;

t_ташқ — ташқи ҳавонинг ҳисобий ҳарорати, ^оС;

— 1 m тўғри келадиган чизиқли иссиқлик техник жиҳатидан бир жинсли бўлмаган j-тури орқали қўшимча иссиқлик йўқотишлари W / (m² °К) формула бўйича аниқланади:

(9)

Бу ерда:

— 1 m га тўғри келадиган чизиқли иссиқлик техник жиҳатидан бир жинсли бўлмаган ҳисобий майдони орқали иссиқлик йўқотилишини ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижасида ҳосил бўлган туташма, W / m;

Q_j,1, Q_j,2 — фрагментнинг бир хил қисм майдонлари орқали иссиқлик йўқотилиши, чизиқли иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган зонасининг ҳарорат майдонини ҳисоблашда ҳисобий майдонига киритилган, W / m, формулалар бўйича аниқланади:

;

; (10)

Бу ерда:

S_j,1, S_j,2 — ҳарорат майдонини ҳисобий зона майдонига киритилган конструкциянинг бир хил қисмларининг майдони, m. Бунда қиймат

ҳарорат майдонини ҳисоблашда ҳисобий майдоннинг майдонига тенг;

Ψ_j — чизиқли иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган орқали солиштирма чизиқли иссиқлик йўқотишлари j — тури, W / (m² °К).

4. k-турдаги нуқта иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган орқали солиштирма иссиқлик йўқотишлари, нуқта иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган ўз ичига олган конструкция майдонининг уч ўлчовли ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижаларига формулага кўра аниқланади:

(11)

Бу ерда,

— қуйидаги формула бўйича аниқланган, бир турдаги, W нуқтали иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган орқали қўшимча иссиқлик йўқотишлари:

(12)

Бу ерда:

Q_k — ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижасида k-чи турдаги нуқтали иссиқлик муҳандислик жиҳатидан бир жинсли бўлмаганни ўз ичига олган тугун орқали иссиқлик йўқотилиши, W;

— ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижасида келиб чиқадиган k-турининг нуқтали иссиқлик техник жиҳатидан бир жинсли бўлмаганни ўз ичига олмайдиган бир хил тугун орқали иссиқлик йўқотилиши.

5. Конструкция тугунининг ҳарорат майдонини ҳисоблаш натижасида тугун кесимидаги ҳароратнинг, шу жумладан ички ва ташқи юзалардаги ҳароратнинг тақсимланиши аниқланади.

Тугуннинг ички юзаси орқали иссиқлик оқими қуйидаги формула билан аниқланади:

(13)

Тугуннинг ташқи юзаси орқали иссиқлик оқими қуйидаги формула билан аниқланади:

(14)

Бу ерда:

t_ич, t_ташқ — ички ва ташқи ҳавонинг ҳисобий ҳарорати, ^оС;

— ички ва ташқи юза ҳарорати майдони бўйича ўртача тўсувчи конструкция тугунлари, мос равишда °C;

α_ич, α_ташқ — қурилиш конструкцияларининг ички ва ташқи юзаларининг иссиқлик узатиш коэффициентлари мос равишда, W / (m² °К);

S_ич, S_ташқ — қурилиш тугуннинг ички ва ташқи юзаларининг майдони, m².

6. Тўсувчи конструкциянинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилигини ҳисоблаш тавсифи қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:

конструкциянинг аниқ номи ва унинг бино қобиғида жойлашган ўрни;

конструкцияни ташкил этувчи барча элементлар рўйхати;

солиштирма геометрик тавсифларини (s ёки n);

элементнинг таркиби ва тузилишини ифодаловчи схема ёки чизмани;

элемент жойлашган тугуннинг ҳарорат майдонини;

ҳарорат майдонини ҳисоблашда қабул қилинган ташқи ва ички ҳавонинг ҳисобий ҳароратларини, шунингдек ҳисобий соҳага киритилган конструкция йиғмасининг геометрик ўлчамларини;

конструкция ички юзасининг минимал ҳароратини ва ҳисоблаш натижаларига кўра аниқланган солиштирма иссиқлик оқимини;

элемент орқали солиштирма иссиқлик йўқотилишини;

ушбу ШНҚнинг 1-формуласига мувофиқ иссиқлик узатишга келтирилган қаршилик ҳисобини;

элементларнинг геометрик ва иссиқликдан ҳимоя қилиш хусусиятлари, шунингдек ҳисоблашнинг оралиқ натижалари келтирилган жадвал. Бунда жадвал ушбу иловага келтирилган намунага мувофиқ расмийлаштирилади.

Конструкциянинг элементи	*	Солиштирма геометрик кўрсаткич	Солиштирма иссиқлик йўқотишлар	Элемент туфайли солиштирма иссиқлик оқими	Фрагмент орқали умумий иссиқлик оқимининг улуши, %
элементнинг номланиши	текис	m²/m²	W / (m² K)	W / (m² K)
.......		…	…	…	...
элементнинг номланиши		m²/m²	W / (m² K)	W / (m² K)
элементнинг номланиши	чизиқли	m/m²	W / (m² K)	W / (m² K)
.......		…	…	…	...
элементнинг номланиши		m/m²	W / (m² K)	W / (m² K)
элементнинг номланиши	нуқтали	1/m²	W / ^oC	W / (m² K)
.......			…	…	...
элементнинг номланиши		1/m²	W / ^oК	W / (m² K)
Жами:				W / (m² K)	100%

Изоҳ. * устундан фойдаланмасликка йўл қўйилади.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА

Бинонинг солиштирма иссиқликдан ҳимоя қилиш хусусиятларини ҳисоблаш

1. Махсус иссиқлик ҳимояси қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

(1)

Бу ерда:

— бинонинг иссиқликни ҳимоя қилиш қопламаси i-чи қисмининг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилиги, W / (m² K);

A_ф,i — бинонинг иссиқликни ҳимоя қилиш қопламаси тегишли қисмининг майдони, m²;

V_исит — бинонинг иситиладиган ҳажми, m³;

n_t,j — ички ёки ташқи ҳароратнинг фарқини ҳисобга олувчи коэффициент конструкция учун қабул қилинган иситиш давр кунларнинг даража ҳисоб-китобига нисбатан 1-формула бўйича аниқланади;

K_ум — бинонинг иссиқлик узатиш умумий коэффициенти, W / (m² K) қуйидаги формула бўйича аниқланади:

(2)

Бу ерда, K_ихч — бинонинг зичлик коэффициенти, m^-1 қуйидаги формула билан аниқланади:

(3)

Бу ерда,

— майдонлар йиғиндиси барча ташқи тўсиқлар ички ўлчами бўйича бинонинг иссиқликни ҳимоя қилувчи қобиғи, m².

2. Иссиқликдан ҳимоя қилиш хусусиятлари тўғридан-тўғри бинонинг барча конструкцияларини ташкил этувчи элементлар хусусиятлари орқали топилиши мумкин.

(4)

Бу ерда:

— мазкур ШНҚнинг 12-иловасига кўра қабул қилинади;

L_j — бинонинг бутун қопламаси бўйича бир хил бўлмаган чизиқли j — турининг умумий узунлиги, m;

N_k — бинонинг бутун қопламаси бўйича бир хил бўлмаган нуқтавий k-турининг умумий сони, дона.

3. Бинонинг иссиқликдан ҳимоя қилиш хусусиятлари мазкур илованинг жадвалида келтирилган намунага мувофиқ жадвал шаклида ҳисобланиши керак. Бунда жадвалда қуйидаги маълумотлар келтирилади:

бино қобиғини ташкил этувчи ҳар бир конструктив қисмнинг номи;

ҳар бир конструктив қисмнинг майдони;

ҳар бир конструктив қисмнинг ушбу ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ аниқланган иссиқлик узатишга қаршилиги;

конструкция қисмининг ички ёки ташқи юзаси ҳарорати билан иситиш даврининг градус-суткаларини аниқлашда қабул қилинган ҳисобий ҳарорат ўртасидаги фарқни ҳисобга олувчи коэффициент.

фрагментнинг номланиши		, m²	, W / (m² K)	/ W / (K)	%


Йиғинди	-	-	-		100

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА

Грунтдаги тўсувчи конструкциялар (деворлар ва пол) орқали иссиқлик йўқотилишини ҳисоблаш усули

Грунт устидаги полнинг иссиқлик ўтказишга келтирилган қаршилиги бино контури бўйлаб пол устида ўтказилган 2 m кенгликдаги йўлаклар билан аниқланади.

Ҳар бир йўлак ўзининг иссиқлик ўтказишга қаршилигига эга бўлган ҳудуди ҳисобланади.

Грунт устидаги полнинг иссиқлик ўтказишга келтирилган қаршилиги қуйидаги 1-формула бўйича ҳисобланади:

(1)

Бу ерда:

А_пол — грунт бўйича полнинг умумий майдони, m²;

А_I ,А_II, А_III, А_IV — бино контури бўйлаб 2 m кенгликдаги полосалар билан ҳисобланадиган биринчи, иккинчи, учинчи ва тўртинчи ҳудудлар майдонлари, m², тўртинчи зонага қолган учта зонага кирмаган барча пол майдони киритилади;

R_I, R_II, R_III, R_IV — биринчи, иккинчи, учинчи ва тўртинчи зоналарнинг иссиқлик узатиш қаршиликлари, (m^{2 o}С) /W;

— полнинг девор билан туташган жойидаги солиштирма иссиқлик йўқотилиши. Агар пол ер сатҳида ёки ундан юқорида жойлашган бўлса, W/ (m^{2 o}С);

L_н — бинонинг ер сатҳидаги периметри, m;

— пол грунт бўйлаб ер сатҳидан пастда жойлашганда полнинг девор билан туташган жойидаги солиштирма иссиқлик йўқотилиши, W/ (m ^oС);

L_пс — грунтда пол ва деворлар туташган сатҳдаги бино периметри, m. Тегишли зоналарнинг иссиқлик узатишга қаршилиги қуйидаги 2-формула бўйича аниқланади:

(2)

бу ерда:

— қўшимча иситувчи қатлам қалинлиги, m;

λ_ут — қўшимча иситувчи қатлам материалининг иссиқлик ўтказувчанлиги, W/ (m ^oС);

λ_гр — грунтнинг иссиқлик ўтказувчанлиги бино пойдевори билан чегарадош грунтнинг бошқа ҳисобий иссиқлик ўтказувчанлиги ҳужжат билан тасдиқланмаган тақдирда 1,6 (грунтнинг базавий ҳисобий иссиқлик ўтказувчанлиги), W/ (m ^oС) га тенг деб қабул қилинади;

R_бпi — грунт бўйлаб пол учун иссиқлик узатиш ҳудудининг базавий қаршилиги (m^{2 o}С)/W, қуйидаги 1-жадвал бўйича қабул қилинади.

Грунт бўйлаб пол учун иссиқлик узатиш зоналарининг базавий қаршиликлари

	1-жадвал
Ҳудуд	Иссиқлик узатишга қаршилик (m^{2 o}С)/W
I	2.1
II	3.8
III	5.2
IV	7.7

Полларни ер сатҳидан пастда ҳисоблашда зоналарга ажратишда грунтдаги деворлар мавжудлиги ҳисобга олиниши лозим. Бунда пол бино контури бўйлаб деворларнинг грунтдаги ўртача баландлигининг ярмига тенг кенгликдаги самарали пол билан кенгайтирилади. Зоналарни ҳисоблаш самарали полосадан бошланади. Полосаларга бўлиш 1-расмда келтирилган. ларга бўлиш қуйидаги 1-расмда келтирилган.

1-расм. Полосаларга бўлиш

Грунтдаги деворларнинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилиги бино контури бўйлаб баландлиги 2 m бўлган полосалар билан ҳисобланади. Полосаларга бўлиш 2-расмда келтирилган.

2-расм. Грунтдаги деворни зоналарга бўлиш

Ҳар бир полоса ўзининг иссиқлик узатишга қаршилигига эга бўлган алоҳида зона ҳисобланади. Грунтдаги деворларнинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилиги қуйидаги 3-формула бўйича ҳисобланади:

(3)

бу ерда:

А_дев — грунтдаги деворларнинг умумий майдони, m².

Тегишли ҳудудларнинг иссиқлик узатишга қаршилиги қуйидаги 4-формула бўйича аниқланади:

(4)

бу ерда:

R_бсi — грунтдаги деворлар учун иссиқлик узатиш ҳудудининг асосий қаршилиги (m^{2 o}С)/W, қуйидаги 2-жадвал бўйича қабул қилинади.

Грунтдаги деворлар учун иссиқлик узатиш майдонларининг базавий қаршиликлари

	2-жадвал
Майдоннинг т/р	Иссиқлик узатиш қаршилиги (m^{2 o}С)/W
I	1.05
II	1.9
III	2.6
IV	3.85

Иссиқлик энергиясининг йиллик сарфини ҳисоблашда грунт билан туташган тўсувчи конструкциялар орқали иссиқлик йўқотилиши бутун йил давомида содир бўлиши ҳисобга олиниши керак. Бунда ушбу конструкциялар учун иситиш даврининг ўртача ҳарорати ва давомийлиги ўрнига ташқи ҳавонинг ўртача йиллик ҳарорати ҳамда йилнинг давомийлиги қабул қилинади.

Ёпиқ ҳолатдаги дарвозаларнинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилиги ҳаво ҳаракати таъсирини ҳисобга олмасдан аниқланади. Дарвозани ўрнатишнинг унга туташ конструкцияларнинг иссиқлик-техник хусусиятларига таъсири мазкур конструкцияларнинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилигини ҳисоблашда ҳисобга олиниши лозим. Ҳисоб-китоб ушбу илованинг талабларига мувофиқ амалга оширилади.

Дарвозанинг иссиқлик узатишга келтирилган қаршилигини ҳисоблаш учун у қуйидаги асосий иссиқликдан ҳимоя қилиш элементларига ажратилади:

дарвоза текислиги бўйича ясси элемент;

панеллар туташган жойдаги чизиқли элемент;

дарвозанинг деворга юқори томондан туташган жойидаги чизиқли элемент;

дарвозанинг деворга ён томондан туташган жойидаги чизиқли элемент;

дарвозанинг полга пастки томондан туташган жойидаги чизиқли элемент;

шарнирларни маҳкамлаш жойидаги нуқтали элемент.

Мазкур элементларнинг иссиқлик-техник тавсифлари ҳарорат майдонларини ҳисоблаш асосида аниқланиши керак.

ШНҚ 2.01.04-24 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
15-ИЛОВА

Юқори ташқи ҳарорат ва қуёш радиацияси шароитида бинонинг қизиб кетишидан ҳимояланишни ҳисоблаш

1. Совутиш даври қуйидаги 1-формула бўйича аниқланади:

t_ўр + 0,45 A_d ≥ t_ич — 2 (1)

Бу ерда:

t_ўр — ташқи ҳавонинг ўртача ойлик ҳарорати ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ қабул қилинади °C;

A_{d, —}ҳароратнинг суткалик тебранишлари ўртача ойлик амплитудаси ШНҚ 2.01.01-22 асосан қабул қилинади °C;

t_ич — ички ҳаво ҳарорати °C.

Таҳлил ва ҳисоб-китоблар натижасида бинонинг иссиқлик ҳимоясини ёзги даврда лойиҳалашда ҳисобга олиниши керак бўлган совутиш даври давомийлиги (ойлар бўйича диапазони) аниқланади.

2. Қуёш радиациясининг умумий оқимини аниқлаш:

Совутиш даврининг барча ойлари учун табиий булутлилик шароитида ғарбга йўналтирилган горизонтал ва вертикал юзаларга тушадиган қуёш радиациясининг умумий оқими (MJ/m²) ШНҚ 2.01.01-22 бўйича аниқланади.

3. Совутиш даври D_{сов.дав} қуйидаги 2-формула орқали аниқланади:

D_{сов.дав} = 12,7 · (ρ · ΣI / α_таш) (2)

Бу ерда:

ρ — қуёш радиациясининг ютиш коэффициенти, у 0,88 тенг қабул қилинади;

ΣI — томлар учун горизонтал юзага ёки деворлар учун ғарбга йўналтирилган вертикал юзага тушувчи қуёш радиациясининг умумий оқими, MJ/m², ШНҚ 2.01.01-22 бўйича аниқланади.

α_ич — тўсиқ конструкциясининг ташқи сирти иссиқлик узатиш коэффициенти бўлиб, 23 W/(m²⋅°C) га тенг доимий бирлик ҳисобланади.

4. Совутиш даврини ҳисобга олган ҳолда градус-сутканинг умумий қийматини қуйидаги 3-формула орқали аниқланади:

Совутиш даври ҳисобга олинган ҳолда градус-сутканинг умумий қиймати қуйидаги 3-формула орқали аниқланади:

D_ум. = D_ис.дав. + D_{сов.дав} (3)

Иситиш даври учун градус-суткалар қиймати ушбу ШНҚнинг 1-формуласи бўйича бўйича ҳисобланади.

Совутиш даври учун тўсувчи конструкцияларнинг талаб этиладиган иссиқлик узатишга қаршилиги 4-формула орқали аниқланади:

R_тал. = a ⋅ D_ум. + b (4)

бу ерда:

a, b — талаб этиладиган иссиқлик узатиш қаршилигининг чизиқли боғлиқлик коэффициентлари тўсувчи конструкция тури ва бинодан фойдаланиш мақсадига кўра қуйидаги жадвалга мувофиқ қабул қилинади.

Бино ва иншоотлар	Талаб этиладиган иссиқлик узатиш қаршилигининг чизиқли боғлиқлик коэффициентлари	Тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилиги, R_ум^тал, (m²× ºС)/W
Бино ва иншоотлар		Ташқи деворлар, грунтдаги деворлар	Чордоқсиз томёпма ва чордоқли ораёпмалар	Чодирлар ўтиш жойлари/ иситилмайдиган пол остилари ва ертўла устидаги ораёпмалар, ер (грунт) устидаги поллар	дераза ва балкон эшиклари	фонарлар
Уч қаватгача бўлган турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари	a	0,00035	0,0005	0,00045	-	0,000025
	b	1,4	2,2	1,9	-	0,25
Уч қаватдан юқори турар жой объектлари, таълим ва тиббиёт ташкилотлари	a	0,00035	0,0005	0,00045	-	0,000025
	b	1,4	2,2	1,9	-	0,25
Жамоат, маъмурий ва маиший бинолар	a	0,0003	-	-	-	0,000025
Жамоат, маъмурий ва маиший бинолар	b	1,2	-	-	-	0,25
Ишлаб чиқариш бинолари	a	0,0002	-	-	0,000025	0,000025
Ишлаб чиқариш бинолари	b	1,0	-	-	0,2	0,15

Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 4 сентябрдаги 01/2-34-сон буйруғига
2-ИЛОВА

Ўз кучини йўқотган деб топилаётган айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларининг

РЎЙХАТИ

1. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2018 йил 7 декабрдаги 311-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.01.04-2018 «Қурилиш иссиқлик техникаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари.

2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2023 йил 6 апрелдаги 75-сон ҚМҚ 2.01.04-2018 «Қурилиш иссиқлик техникаси» қурилиш меъёрлари ва қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги буйруғи (ҳисоб рақами 161, 2023 йил 19 апрель).

3. Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 26 мартдаги 01/2-5-сон ҚМҚ 2.01.04-2018 «Қурилиш иссиқлик техникаси» қурилиш меъёрлари ва қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги буйруғи (ҳисоб рақами 244, 2024 йил 8 апрель).