ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИНИНГ
ҚАРОРИ
Пахтачилик ва ғаллачиликда ҳосилдорликни ошириш учун юқори самарадор интенсив агротехнологияларни қўллашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида
Республикада пахта ва ғалла етиштиришда илғор хорижий тажрибалар асосида замонавий интенсив агротехнологияларни кенг жорий этиш, соҳани давлат томонидан молиявий қўллаб-қувватлаш механизмларини янада кенгайтириш, шунингдек, пахта ҳосилдорлигини оширишда илм-фан ва инновацияларга асосланган янги ёндашувларни қўллаш мақсадида қарор қиламан:
I. Мақсадлар
1. Қуйидагилар 2026 йил учун асосий мақсадли кўрсаткичлар этиб белгилансин:
(а) замонавий интенсив агротехнологияларни кенг жорий этиш натижасида ҳосилдорликни пахтачиликда 50 центнердан ошириш, ғаллачиликда 100 центнерга етказиш;
(б) пахта етиштириладиган майдонларда тўлиқ 76 см кенгликда якка ва қўшқатор схемада уруғлик чигит экилишини ташкил этиш, шунингдек, ғалла экиладиган майдонларда фақат яровизация қилинган уруғлик дон экилишини таъминлаш;
(в) илм-фан ютуқлари ва устоз-шогирд анъаналарига асосланган янги тизимни жорий этиш орқали пахтачиликда ҳосилдорликни ошириш.
II. Молиявий ресурслар ва имтиёзлар
2. Белгилансинки, 2026 йил ҳосилидан бошлаб:
(а) тупроқнинг бир бонитет балига нисбатан норматив ҳосилдорликка (центнер/гектар) 0,7 коэффициентни қўллаган ҳолда пахта хомашёсини етиштириш учун имтиёзли кредитлар ажратилади. Бунда имтиёзли кредитларнинг 0,6 коэффициентдан ошган қисми учун ликвидли гаров таъминоти тақдим этилади;
(б) пахта етиштиришда агротехник тадбирларни амалга ошириш, шу жумладан, плёнка ва томизғичли шлангларни харид қилиш харажатлари имтиёзли кредитлар ҳисобидан амалга оширилади. Бунда:
(i) имтиёзли кредитлар Қишлоқ хўжалигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш жамғармасининг ресурслари ҳисобидан тижорат банклари орқали ҳар йили январь — август ойларида ажратилади;
(ii) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳар йили 1 октябрга қадар (2026 йил учун 2026 йил 15 январга қадар) келгуси ҳосил йили учун ҳудудларнинг тупроқ-иқлим шароити ва агротехник тадбирларнинг муддатларини ҳисобга олган ҳолда харажатларнинг меъёрлари бўйича агротехник хариталарни тасдиқлайди;
(в) йил давомида имтиёзли кредит лимитининг 50 фоизгача қисмидан фойдаланган пахта етиштирувчи фермер хўжаликларига белгиланган тартибда сотилган пахта қийматининг 5 фоизи миқдорида субсидия ажратиш тизими жорий қилинади. Бунда фермер хўжаликлари минимал ҳосилдорлик бўйича талабларни бажариши шарт.
3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга кўра 2026 йил учун пахта ва ғалла ҳосилидан бошлаб камида 10 йилдан буён фаолият юритиб, мурожаат қилган пайтда имтиёзли кредитдан муддати ўтган қарзи ва солиқ тўловларидан қарздорлиги бўлмаган тадбиркорлик субъектларининг барқарорлик рейтингидаги қишлоқ хўжалиги корхоналарига имтиёзли кредитлар қуйидаги пасайтирилган фоиз ставкаларида ажратилади:
(а) «А» ва ундан юқори бўлган тоифаларга кирувчи қишлоқ хўжалиги корхоналарига — амалдаги фоиз ставкаларидан 2 фоизлик пунктга;
(б) «В» ва ундан юқори бўлган тоифаларга кирувчи қишлоқ хўжалиги корхоналарига — амалдаги фоиз ставкаларидан 1 фоизлик пунктга.
4. Ғалла етиштирувчи фермер хўжаликларини молиявий қўллаб-қувватлаш мақсадида 2026 йил ҳосилидан бошлаб ғаллани ўз маблағлари ёки тижорат кредитлари ҳисобидан етиштириб, уни белгиланган тартибда биржа савдолари ёки давлат ресурси учун реализация қилган қишлоқ хўжалиги корхоналарига маҳсулот қийматининг 10 фоизи миқдорида субсидия ажратиш тизими жорий этилсин.
5. 2026 йилда пахта ва ғалла етиштиришда сув тежовчи технологияларни жорий этиш харажатларини молиялаштиришда қуйидагилар белгилансин:
(а) АТБ «Агробанк» томонидан сув тежовчи технологияларни жорий қилишни молиялаштириш учун 2,6 триллион сўм миқдоридаги имтиёзли ресурслар йўналтирилади. Бунда:
(i) ушбу маблағлар оилавий тадбиркорлик дастурлари доирасида ажратилган кредитларнинг 2026 йилда сўндириладиган ресурсларидан 800 млрд сўм, АТБ «Агробанк» томонидан маҳаллий ва хорижий молия институтларидан ресурслар жалб қилиш орқали 900 млрд сўм ҳамда банк устав капиталида давлат улушини ошириш учун Давлат бюджетидан 900 млрд сўм йўналтириш ҳисобидан шакллантирилади;
(ii) қишлоқ хўжалиги корхоналарига сув тежовчи технологияларни жорий қилишни молиялаштириш учун ажратиладиган кредитлар АТБ «Агробанк» томонидан Марказий банк асосий ставкасида ажратилади;
(б) тижорат банклари томонидан бошқа манбалардан ресурслар жалб қилиш орқали сув тежовчи технологияларни жорий қилишни молиялаштириш учун ажратиладиган кредитлар бўйича фоиз ставкаларининг Марказий банк асосий ставкасидан юқори, бироқ 10 фоизлик пунктидан ошмаган қисми қишлоқ хўжалиги корхоналарига Давлат бюджетидан қоплаб берилади;
(в) тижорат банклари томонидан қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларга сув тежовчи технологияларни жорий этиш учун пудратчилар билан якуний тўловлар назорат ўлчовларини ўтказувчи мустақил корхоналар, шу жумладан, халқаро компанияларнинг хулосаларига асосан амалга оширилади. Бунда назорат ўлчовларини ўтказиш сув тежовчи технологияларни жорий этиш учун ажратиладиган кредит маблағлари доирасида молиялаштирилади.
III. Илм-фан ютуқлари ва устоз-шогирд анъаналари асосида пахтачиликда ҳосилдорликни ошириш чоралари
6. 2026 йилда устоз-шогирд тизими асосида пахта етиштириш амалиёти тажрибадан ўтказилсин. Бунда мазкур тизим доирасида қуйидагилар назарда тутилсин:
(а) ўтган ҳосил йилида 60 центнердан юқори ҳосил олиб, устозлик қилиш ташаббусини билдирган тажрибали ва фидойи кластер ва фермер хўжаликлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари томонидан танлаб олинади;
(б) ҳар бир «устоз» кластер ва фермер хўжалигига ҳосилдорлиги 30 центнердан паст бўлган камида 20 та фермер хўжалиги уларнинг ўзаро келишувига асосан «Рақамли қишлоқ хўжалиги» ягона интеграцион платформасида бириктирилади;
(в) «шогирд» бўлган фермер хўжаликлари томонидан ҳар бир агротехник тадбир «устоз» кластер ва фермер хўжалиги билан келишилган ҳолда бажарилади ҳамда бунинг назорати «Рақамли қишлоқ хўжалиги» ягона интеграцион платформасида юритилади;
(г) ҳосил йили якунида юқори натижаларга эришиб, шогирди 50 центнердан юқори ҳосил олган «устоз» кластер ва фермер хўжаликларига ҳар бир шогирди учун Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида 5 миллион сўмдан мукофот пули тўланади;
(д) «устоз» кластер ва фермер хўжаликлари ва уларга бириктирилган «шогирд» фермер хўжаликларининг реестри Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг расмий веб-сайтида эълон қилинади.
7. Белгилансинки, 2026 йилдан бошлаб янги агротехнологиялар асосида пахта ва ғалла етиштириш кўникмасига эга бўлган «янги агроном» тайёрлаш тизими жорий этилади. Бунда:
(а) республика бўйича «устоз» кластер ва фермер хўжаликлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан танлаб олинади;
(б) «устоз» кластер ва фермер хўжаликлари томонидан Тошкент давлат аграр университети ва қишлоқ хўжалиги соҳасида мутахассислар тайёрлайдиган бошқа олийгоҳлардаги 2 ва 3-курс талабалари орасидан камида 10 нафар иқтидорли талабалар танлаб олинади;
(в) «устоз» кластер ва фермер хўжаликлари талабаларга 2 йил мавсум давомида янги агротехнологиялар асосида пахта ва ғалла етиштириш ҳамда уларда агротехник тадбирларни ўтказиш, шу жумладан, сув тежовчи технологияларни, қишлоқ хўжалиги техникаларини бошқариш, дронлардан фойдаланиш усулларини ўргатиб боради;
(г) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Тошкент давлат аграр университети ва қишлоқ хўжалиги соҳасида мутахассислар тайёрлайдиган бошқа олийгоҳлар, «устоз» кластер ва фермер хўжаликлари билан биргаликда уларга бириктирилган талабаларни қишлоқ хўжалиги ривожланган хорижий давлатларга тажриба ошириш учун юборади;
(д) мазкур тадбирларни молиявий қўллаб-қувватлаш учун Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида қуйидаги тўловларни амалга ошириб боради:
(i) «устоз» кластер ва фермер хўжаликларига ҳар бир талаба учун — йилига 5 млн сўмдан;
(ii) ҳар бир талабага жорий харажатлари учун — ойига 1,5 млн сўмдан;
(ж) «янги агроном» тайёрлаш тизими асосида ўқишни тамомлаган битирувчилар туман қишлоқ хўжалиги бўлимларига ишга қабул қилинади ва уларга 3 йил давомида 2 минг АҚШ доллари эквивалентида кафолатли ойлик иш ҳақи тўлаб борилади. Уларнинг зиммасига тегишли ҳудудда пахтачилик ва ғаллачиликда юқори ҳосилдорликка эришиш бўйича амалий чораларни кўриш вазифаси юклатилади;
(з) битирувчиларнинг хоҳишига кўра уларнинг ўзига пахта ва ғалла етиштириш учун 100 гектаргача ер майдони аукцион орқали ажратилади.
8. Пахта ҳосилдорлигини оширишда интенсив агротехнологияларни қўллаш ва дронлар ёрдамида мониторинг қилишнинг илмий асосларини ишлаб чиқиш бўйича мақсадли илмий дастур иловага мувофиқ тасдиқлансин.
9. «Рақамли қишлоқ хўжалиги» ягона интеграцион платформаси оператори — «Агросаноатни рақамлаштириш маркази» масъулияти чекланган жамиятига хизмат ва сервислар билан боғлиқ тўловларни ўтказиш учун тўлов ташкилотларининг фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқи берилсин. Белгилансинки:
(а) «Агросаноатни рақамлаштириш маркази» масъулияти чекланган жамиятига фаолиятини акциядорлик жамияти шаклида ташкил этиш ва устав капиталининг энг кам миқдорига доир талаблар татбиқ этилмайди;
(б) ариза, шартнома ва хизмат кўрсатиш билан боғлиқ маълумотлар алмашинуви мижознинг розилиги асосида банк сири билан боғлиқ қонунчилик ҳужжатларига риоя қилган ҳолда «Рақамли қишлоқ хўжалиги» ягона интеграцион платформаси ва тижорат банклари ахборот тизимлари ўртасидаги тўғридан-тўғри интеграциялар асосида амалга оширилади;
(в) қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш билан боғлиқ агротехник тадбирларни амалга оширишда «Рақамли қишлоқ хўжалиги» ягона интеграцион платформаси орқали расмийлаштирилган тўлов топшириқномаларига мувофиқ имтиёзли кредитлардан фойдаланиш имкониятлари яратилади.
IV. Қарор ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат
10. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Пахтачилик кенгаши билан келишган ҳолда 2026 йил 1 январдан бошлаб мазкур қарорга иловада белгиланган илмий лойиҳаларни Илм-фанни молиялаштириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари ҳисобидан мақсадли молиялаштириш чораларини кўрсин.
11. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги:
(а) Марказий банк билан биргаликда икки ой муддатда АТБ «Агробанк»нинг қишлоқ хўжалигини молиялаштириш билан боғлиқ фаолиятини такомиллаштириш, хорижий давлатлар тажрибасини ўрганган ҳолда қишлоқ хўжалиги корхоналари ходимларининг молиявий саводхонлигини ошириш ва уларни қўллаб-қувватлашнинг янги механизмларини жорий қилишни назарда тутувчи қарор лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
(б) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги билан биргаликда Пахта селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологиялари илмий-тадқиқот институти ҳамда Геномика ва биоинформатика марказига фитотрон ва репродукцион иссиқхона мажмуаларини қуриш учун зарур бўлган маблағларни 2026 йил учун Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастурига киритсин;
(в) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Марказий банк билан биргаликда бир ой муддатда мазкур қарорнинг 3-бандига мувофиқ фермер хўжаликлари учун тадбиркорларнинг барқарорлик рейтингидаги баҳолаш мезонларини соҳага мослаштириш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
12. Енгил саноатни ривожлантириш агентлиги Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда ипакчилик соҳасига берилган қуйидаги имтиёзларнинг амал қилиш муддатини 2029 йил 1 январга қадар узайтиришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин:
(а) уй шароитида тирик пилла етиштириш билан шуғулланувчи (касаначи)ларни жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғидан озод қилиш;
(б) касаначилар меҳнатига ҳақ тўлашга йўналтириладиган маблағларни, бўшаган маблағларни уларни моддий рағбатлантиришга йўналтириш шарти билан ижтимоий солиқдан озод қилиш;
(в) ипакчилик соҳасида озуқа базаси сифатида фойдаланиладиган тутзорлар билан банд бўлган ер участкалари учун ер солиғини халқ депутатлари туман (шаҳар) кенгашлари томонидан белгиланган солиқ ставкаларига 0,1 коэффициент қўллаган ҳолда тўлаш.
13. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги бир ой муддатда:
(а) Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда 2026 йил учун янги пахта териш машиналари, кўп функцияли сеялкалар, плёнка йиғиб оладиган агрегатлар ва бошқа зарур техникаларни етказиб бериш прогноз кўрсаткичларини ҳамда молиялаштириш манбаларини аниқ белгилаш, шунингдек, пахта ва ғалла комбайнлари лизинг тўловларини пахта ва ғалла йиғим мавсумларидаги тушумларга мувофиқ ундиришни белгилаш бўйича қарор лойиҳасини;
(б) 2026 йилдан бошлаб янги агротехнологиялар асосида пахта ва ғалла етиштириш кўникмасига эга бўлган «янги агроном» тайёрлаш тизими ва уни молиялаштириш бўйича низом лойиҳасини;
(в) Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда мазкур қарорнинг 2-банди «в» кичик банди ва 4-бандида назарда тутилган субсидияларни ажратиш тартибини;
(г) қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар юзасидан таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
14. «Рақамли қишлоқ хўжалиги» ягона интеграцион платформаси ва унинг таркибига кирувчи ахборот тизимлари, соҳадаги рақамли хизмат ва сервисларнинг ўз вақтида ишга туширилиши ва узлуксиз ишлашини, «Агромониторинг» ахборот тизимига масъуллар томонидан маълумотлар тўғри киритилишини ва доимий таҳлил қилиб борилишини, шунингдек, мазкур қарорнинг 6 ва 7-бандларида назарда тутилган тартибларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини назорат қилиш Бош прокурор ўринбосари Ш.Ж. Тўхтабоев зиммасига юклатилсин.
15. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Бош вазир ўринбосарлари Ж.А. Қўчқоров ва Ж.А. Ходжаев ҳамда қишлоқ хўжалиги вазири И.Ю. Абдурахмонов белгилансин.
16. Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг аграр ривожланиш масалалари бўйича маслаҳатчиси Ш.М. Ғаниев зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2025 йил 9 декабрь,
ПҚ-370-сон
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 9 декабрдаги ПҚ-370-сон қарорига
ИЛОВА
Пахта ҳосилдорлигини оширишда интенсив агротехнологияларни қўллаш ва дронлар ёрдамида мониторинг қилишнинг илмий асосларини ишлаб чиқиш бўйича мақсадли илмий
ДАСТУР

Т/р

Лойиҳа йўналиши номи

Технология маҳсулоти номи

Муддати

1.

Хорижий ғўза навларидаги кўсак қурти (Bt) ва (Gt) глифосатга бардошли генларни маҳаллий навларга ўтказиш орқали республиканинг турли тупроқ-иқлим шароитида етиштиришга мос, тезпишар, тола чиқими ва сифати юқори ғўза навларини яратиш ҳамда уруғчилигини ташкил этиш.

Янги авлод ғўза навларининг супер элита ва элита уруғлари

2026 — 2029 йиллар

2.

«Шинжон» тажрибаси (76х10 см қўшқатор схемада, плёнка остида, 220 — 240 минг/га кўчат сони) асосида интенсив агротехнологияни қўллаган ҳолда пахта етиштириш бўйича илмий асосланган агротехнология ишлаб чиқиш.

Интенсив агротехнология

2026 — 2029 йиллар

3.

Маҳаллий ва хорижий ғўза навларини турли тупроқ-иқлим шароитларида «Шинжон» тажрибаси асосида етиштиришда этефон таркибли препаратларни қўллаш ва дефолиация (десикация) ишларини амалга оширишнинг ҳосилдорлик, тола ва чигит сифати, мойдорлигига таъсирини аниқлаш ҳамда мақбул меъёр ва муддатларини ишлаб чиқиш.

Янги препаратларни қўллаш муддати ва меъёрлари

2026 — 2029 йиллар

4.

Плазма технологиялари асосида ғўзанинг биотик ва абиотик омилларга бардошлилигини ошириш орқали пахта ҳосилдорлигини ошириш агротехнологиясини ишлаб чиқиш.

Интенсив агротехнология

2026-2027 йиллар

5.

Интенсив усулда етиштириладиган пахта майдонларида дронлар ёрдамида агротехник тадбирларни амалга ошириш бўйича илмий асосланган таҳлилий материаллар, хулоса ва тавсиялар ишлаб чиқиш.

Интенсив агротехнология

2026 — 2029 йиллар

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.12.2025 й., 07/25/370/1140-сон)