27.12.2024 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3593
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг буйруғи, 27.12.2024 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3593
Дата вступления в силу
01.01.2025
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буйруғи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»ни тасдиқлаш тўғрисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 27 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3593]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома» 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур буйруқ 2025 йил 1 январдан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазир Д. КУЧКАРОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2024 йил 14 ноябрь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
191-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 ноябрдаги 191-сон буйруғига
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Мазкур Бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (бундан буён матнда БҲМС деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикасида бухгалтерия ҳисобини норматив тартибга солиш элементи бўлиб ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур БҲМС хўжалик юритувчи субъектлар (бундан бюджет ташкилотлари ва нобанк кредит ташкилотлари мустасно) (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) томонидан бухгалтерия ҳисобини ташкил этиш тартибини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур БҲМСда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бухгалтерия ҳисобварағи (бундан буён матнда ҳисобварақ деб юритилади) — иқтисодий ресурсларнинг ҳолати ва ҳаракати ҳақидаги бухгалтерия ахборотини қайд этиш ҳамда сақлаш услуби ва уларга бўлган талаблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
доимий ҳисобварақлар — бухгалтерия балансида акс эттириладиган ва ҳисобот даври охирига сальдога эга бўлган ҳисобварақлар. Доимий ҳисобварақлар актив, пассив, контр-актив ва контр-пассивларга бўлинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
актив ҳисобварақлар (А) — активларни акс эттиришга мўлжалланган ҳисобварақлар бўлиб, унда иқтисодий ресурсларнинг қолдиғи ва кўпайиши ҳисобварақнинг дебетида, камайиши эса кредити бўйича акс эттирилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пассив ҳисобварақлар (П) — мажбурият ва хусусий капитални акс эттиришга мўлжалланган ҳисобварақлар бўлиб, унда мажбурият ва хусусий капиталнинг қолдиғи ва кўпайиши ҳисобварақнинг кредити бўйича, камайиши эса дебети бўйича акс эттирилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
контр-актив ҳисобварақлар (КА) — мазкур ҳисобварақ билан боғлиқ бўлган актив ҳисобварақнинг сальдосидан чегириладиган молиявий ҳисоботда активнинг соф қийматини акс эттирувчи ҳисобварақдир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
контр-пассив ҳисобварақлар (КП) — мазкур ҳисобварақ билан боғлиқ бўлган пассив ҳисобварақнинг сальдосидан чегириладиган молиявий ҳисоботда мажбурият ёки хусусий капиталнинг соф қийматини акс эттирувчи ҳисобварақдир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
транзит ҳисобварақлар (Т) — ҳисобот даврида фойдаланиладиган ва ҳисобот даври охирига сальдога эга бўлмайдиган даромадлар ва харажатларнинг вақтинчалик ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
балансдан ташқари ҳисобварақлар (БТ) — ташкилотга қарашли бўлмаган, лекин вақтинчалик тасарруфида бўлган, активларнинг мавжудлиги ва ҳаракати, шартли ҳуқуқлар ва мажбуриятлар ҳақидаги ахборотни умумлаштиришга мўлжалланган ҳисобварақлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ташкилотлар мазкур БҲМСнинг 1-иловасидаги бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси асосида молиявий-хўжалик операциялари бўйича бухгалтерия ҳисобининг ишчи ҳисобварақлар режасини тузади. Ишчи ҳисобварақлар режаси ташкилотнинг ҳисоб сиёсатида акс эттирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси молиявий ҳисоботнинг актив, мажбурият, хусусий капитал, даромад ва харажат каби гуруҳлаштирилган элементлари ҳамда балансдан ташқари ҳисобварақлардан иборат.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Ташкилотлар мазкур БҲМСнинг 2-иловасидаги йўриқномага мувофиқ бухгалтерия ҳисобини юритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҲИСОБВАРАҚЛАР РЕЖАСИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ҳисобварақлар рақами

Ҳисобварақлар номи

Ҳисобварақлар тури

1-БОБ. АКТИВЛАР

1-§. Узоқ муддатли активлар

0100

Асосий воситалар

А

0110

Ер

0111

Ерни ободонлаштириш

0112

Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш

0120

Бинолар, иншоотлар ва узатувчи мосламалар

0130

Машина ва асбоб-ускуналар

0140

Мебель ва офис жиҳозлари

0150

Компьютер жиҳозлари ва ҳисоблаш техникаси

0160

Транспорт воситалари

0170

Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар

0180

Кўп йиллик ўсимликлар

0190

Бошқа асосий воситалар

0199

Консервация қилинган асосий воситалар

0200

Асосий воситаларнинг эскириши

КА

0211

Ерни ободонлаштиришнинг эскириши

0212

Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштиришнинг эскириши

0220

Бино, иншоот ва узатувчи мосламаларнинг эскириши

0230

Машина ва асбоб-ускуналарнинг эскириши

0240

Мебель ва офис жиҳозларининг эскириши

0250

Компьютер жиҳозлари ва ҳисоблаш техникасининг эскириши

0260

Транспорт воситаларининг эскириши

0270

Ишчи ҳайвонларнинг эскириши

0280

Кўп йиллик ўсимликларнинг эскириши

0290

Бошқа асосий воситаларнинг эскириши

0299

Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши

0300

Молиявий ижарага олинган асосий воситалар

А

0310

Молиявий ижарага олинган асосий воситалар

0400

Номоддий активлар

А

0410

Патентлар, лицензиялар ва ноу-хау

0420

Савдо маркалари, товар белгилари ва саноат намуналари

0430

Дастурий таъминот

0440

Ер ва табиат ресурсларидан фойдаланиш ҳуқуқлари

0460

Франшизинг

0470

Муаллифлик ҳуқуқлари

0480

Гудвилл

0490

Бошқа номоддий активлар

0500

Номоддий активлар амортизацияси

КА

0510

Патентлар, лицензиялар ва ноу-хаунинг амортизацияси

0520

Савдо маркалари, товар белгилари ва саноат намуналарининг амортизацияси

0530

Дастурий таъминотнинг амортизацияси

0540

Ер ва табиат ресурсларидан фойдаланиш ҳуқуқларининг амортизацияси

0560

Франшизинг амортизацияси

0570

Муаллифлик ҳуқуқларининг амортизацияси

0590

Бошқа номоддий активларнинг амортизацияси

0600

Узоқ муддатли инвестициялар

А

0610

Қимматли қоғозлар

0620

Шуъба хўжалик жамиятларига инвестициялар

0630

Қарам хўжалик жамиятларига инвестициялар

0640

Чет эл капитали иштирокидаги ташкилотларга инвестициялар

0690

Бошқа узоқ муддатли инвестициялар

0700

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар

А

0710

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар — маҳаллий

0720

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар — хорижий

0800

Капитал қўйилмалар

А

0810

Тугалланмаган қурилиш

0820

Асосий воситаларни харид қилиш

0830

Номоддий активларни харид қилиш

0840

Асосий подани ташкил қилиш

0850

Ерни ободонлаштиришга капитал қўйилмалар

0860

Молиявий ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар

0870

Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар

0890

Бошқа капитал қўйилмалар

0900

Узоқ муддатли дебиторлик қарзлари ва кечиктирилган харажатлар

А

0910

Олинган векселлар

0920

Молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар

0930

Ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари

0940

Бошқа узоқ муддатли дебиторлик қарзлар

0950

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи

0960

Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар

0990

Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар

2-§. Жорий активлар

1000

Материаллар

А

1010

Хом ашё ва материаллар

1020

Сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар

1030

Ёқилғилар

1040

Эҳтиёт қисмлар

1050

Қурилиш материаллари

1060

Тара

1070

Четга қайта ишлаш учун берилган материаллар

1080

Инвентарь ва хўжалик жиҳозлари

1090

Бошқа материаллар

1100

Ўстиришдаги ва боқувдаги ҳайвонлар

А

1110

Ўстиришдаги ҳайвонлар

1120

Бўрдоқидаги ҳайвонлар

1200

1300

1400

1500

Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш

А

1510

Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш

1600

Материаллар қийматидаги фарқлар

А

1610

Материаллар қийматидаги фарқлар

1700

1800

1900

2000

Асосий ишлаб чиқариш

А

2010

Асосий ишлаб чиқариш

2100

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар

А

2110

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар

2200

2300

Ёрдамчи ишлаб чиқариш

А

2310

Ёрдамчи ишлаб чиқариш

2400

2500

Умумий ишлаб чиқариш харажатлари

А

2510

Умумий ишлаб чиқариш харажатлари

2600

Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар

А

2610

Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар

2700

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар

А

2710

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар

2800

Тайёр маҳсулотлар

А

2810

Омбордаги тайёр маҳсулотлар

2820

Кўргазмадаги тайёр маҳсулотлар

2830

Воситачилик шартномаси бўйича берилган тайёр маҳсулотлар

2900

Товарлар

А

2910

Омбордаги товарлар

2920

Чакана савдодаги товарлар

2930

Кўргазмадаги товарлар

2940

Прокатдаги буюмлар

2950

Товарлар билан банд ва бўш таралар

2960

Воситачилик шартномаси бўйича берилган товарлар

2970

Йўлдаги товарлар

2980

Савдо устамаси

КА

2990

Бошқа товарлар

3000

3100

Келгуси давр харажатлари — жорий қисми

А

3110

Олдиндан тўланган оператив ижара ҳақи

3120

Олдиндан тўланган хизмат ҳақи

3190

Бошқа келгуси давр харажатлари

3200

Кечиктирилган харажатлар — жорий қисми

А

3210

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи

3220

Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар

3290

Бошқа кечиктирилган харажатлар

3300

3400

3500

3600

3700

3800

3900

4000

Олинадиган жорий тўловлар

А

4010

Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар

4020

Олинган векселлар

4100

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган жорий тўловлар

А

4110

Ажратилган бўлинмалардан олинадиган тўловлар

4120

Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган тўловлар

4200

Ходимларга берилган бўнаклар

А

4210

Иш ҳақи бўйича берилган бўнаклар

4220

Хизмат сафарларига берилган бўнаклар

4230

Умумхўжалик харажатлари учун берилган бўнаклар

4290

Ходимларга берилган бошқа бўнаклар

4300

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар

А

4310

Товар-моддий захиралар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар

4320

Узоқ муддатли активлар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар

4330

Бошқа берилган бўнаклар

4400

Бюджетга бўнак тўловлари

А

4410

Бюджетга солиқлар ва йиғимлар бўйича бўнак тўловлари (турлари бўйича)

4500

Давлат мақсадли жамғармаларига ва суғурталар бўйича бўнак тўловлари

А

4510

Суғурталар бўйича бўнак тўловлари

4520

Давлат мақсадли жамғармаларига бўнак тўловлари

4600

Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича дебиторлик қарзи

А

4610

Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи

4700

Ходимларнинг бошқа операциялар бўйича қарзи

А

4710

Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи

4720

Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи

4730

Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи

4790

Ходимларнинг бошқа қарзлари

4800

Бошқа жорий дебиторлик қарзлар

А

4810

Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар

4820

Оператив ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар

4830

Олинадиган фоизлар

4840

Олинадиган дивидендлар

4850

Олинадиган роялти

4860

Даъволар бўйича олинадиган тўловлар

4890

Бошқа дебиторлик қарзлар

4900

Шубҳали қарзлар бўйича резерв

КА

4910

Шубҳали қарзлар бўйича резерв

5000

Кассадаги пул маблағлари

А

5010

Миллий валютадаги пул маблағлари

5020

Чет эл валютасидаги пул маблағлари

5100

Ҳисоб-китоб ҳисобварағидаги пул маблағлари

А

5110

Ҳисоб-китоб ҳисобварағи

5200

Чет эл валютасидаги пул маблағлари

А

5210

Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари

5220

Чет элдаги валюта ҳисобварақлари

5300

5400

5500

Банкдаги махсус ҳисобварақлардаги пул маблағлари

А

5510

Аккредитивлар

5520

Чек дафтарчалари

5530

Бошқа махсус ҳисобварақлар

5600

Пул эквивалентлари

А

5610

Пул эквивалентлари (турлари бўйича)

5700

Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари

А

5710

Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари

5800

Қисқа муддатли инвестициялар

А

5810

Қимматли қоғозлар

5830

Берилган қисқа муддатли қарзлар

5890

Бошқа жорий инвестициялар

5900

Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар ҳамда бошқа жорий активлар

А

5910

Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар

5920

Бошқа жорий активлар

2-БОБ. МАЖБУРИЯТЛАР

1-§. Жорий мажбуриятлар

6000

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар бўйича жорий мажбуриятлар

П

6010

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар

6020

Берилган векселлар

6100

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар бўйича жорий мажбуриятлар

П

6110

Ажратилган бўлинмаларга тўловлар

6120

Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар

6200

Кечиктирилган жорий мажбуриятлар

П

6210

Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар

6220

Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар

6230

Бошқа кечиктирилган даромадлар

6240

Солиқлар ва йиғимлар бўйича кечиктирилган мажбуриятлар

6250

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятлари

6290

Бошқа кечиктирилган мажбуриятлар

6300

Олинган бўнакларнинг жорий қисми

П

6310

Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — жорий қисми

6320

Акцияга обуначилардан олинган бўнаклар

6390

Бошқа олинган бўнаклар

6400

Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар

П

6410

Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)

6500

Суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича жорий қарзлар

П

6510

Суғурта бўйича тўловлар

6520

Давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар

6600

Таъсисчиларга бўлган жорий қарзлар

П

6610

Тўланадиган дивидендлар

6620

Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз

6630

Таъсисчиларнинг устав капиталини ошириш бўйича улушлари

6700

Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар

П

6710

Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар

6720

Депонентланган иш ҳақи

6800

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар

П

6810

Қисқа муддатли кредитлар

6820

Қисқа муддатли қарзлар

6830

Тўланадиган облигациялар

6840

Тўланадиган векселлар

6900

Бошқа жорий кредиторлик қарзлар

П

6910

Тўланадиган оператив ижара

6920

Ҳисобланган фоизлар

6930

Роялти бўйича қарзлар

6940

Кафолатлар бўйича қарзлар

6950

Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми

6960

Даъволар бўйича тўловлар

6970

Ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар

6990

Бошқа мажбуриятлар

2-§. Узоқ муддатли мажбуриятлар

7000

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга узоқ муддатли тўловлар

П

7010

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга узоқ муддатли тўловлар

7020

Берилган узоқ муддатли векселлар

7100

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар бўйича узоқ муддатли мажбуриятлар

П

7110

Ажратилган бўлинмаларга бўлган узоқ муддатли қарзлар

7120

Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган узоқ муддатли қарзлар

7200

Кечиктирилган узоқ муддатли мажбуриятлар

П

7210

Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар

7220

Мукофот (устама)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар

7230

Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар

7240

Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар

7250

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари

7290

Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар

7300

Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — узоқ муддатли қисми

П

7310

Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — узоқ муддатли қисми

7400

7500

7600

7700

7800

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзлар

П

7810

Узоқ муддатли кредитлар

7820

Узоқ муддатли қарзлар

7830

Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар

7840

Тўланадиган узоқ муддатли векселлар

7900

Бошқа узоқ муддатли кредиторлик қарзлар

П

7910

Тўланадиган молиявий ижара

7920

Кредиторларга бўлган бошқа узоқ муддатли қарзлар

3-БОБ. ХУСУСИЙ КАПИТАЛ

8000

8100

8200

8300

Устав капитали

П

8310

Оддий акциялар

8320

Имтиёзли акциялар

8330

Пай ва улушлар

8400

Қўшилган капитал

П

8410

Эмиссия даромади

8420

Устав капиталини шакллантиришдаги курс фарқи

8500

Резерв капитали

П

8510

Узоқ муддатли активларни қайта баҳолаш бўйича тузатишлар

8520

Резерв капитали (фонди)

8530

Текинга олинган мулк

8600

Сотиб олинган хусусий акциялар

КП

8610

Сотиб олинган хусусий акциялар — оддий

8620

Сотиб олинган хусусий акциялар — имтиёзли

8700

Тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар)

П

8710

Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)

8720

Жамғарилган фойда (қопланмаган зарар)

8800

Мақсадли тушумлар

П

8810

Грантлар

8820

Субсидиялар

8830

Аъзолик бадаллари

8840

Мақсадли фойдаланиладиган солиқ имтиёзлари

8890

Бошқа мақсадли тушумлар

8900

Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари

П

8910

Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари

4-БОБ. ДАРОМАДЛАР ВА ХАРАЖАТЛАР

9000

Асосий (операцион) фаолиятнинг даромадлари

Т

9010

Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар

9020

Товарларни сотишдан даромадлар

9030

Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар

9040

Сотилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қайтиши

9050

Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар

9100

Сотилган маҳсулот (товар, иш, хизмат)ларнинг таннархи

Т

9110

Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи

9120

Сотилган товарларнинг таннархи

9130

Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи

9140

Даврий ҳисобда товар-моддий захираларни сотиб олиш/харид қилиш

9150

Даврий ҳисобда товар-моддий захиралар бўйича тузатишлар

9200

Асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетиши

Т

9210

Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши

9220

Бошқа активларнинг чиқиб кетиши

9300

Асосий фаолиятнинг бошқа даромадлари

Т

9310

Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда

9320

Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда

9330

Ундирилган жарима, пеня ва устамалар

9340

Ўтган йиллар фойдалари

9350

Оператив ижарадан даромадлар

9360

Кредитор ва депонент қарзларни ҳисобдан чиқаришдан даромадлар

9370

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар даромадлари

9380

Қайтарилмайдиган молиявий ёрдам

9390

Бошқа операцион даромадлар

9400

Давр харажатлари

Т

9410

Сотиш харажатлари

9420

Маъмурий харажатлар

9430

Бошқа операцион харажатлар

9500

Молиявий фаолият бўйича даромадлар

Т

9510

Роялти кўринишидаги даромадлар

9520

Дивидендлар кўринишидаги даромадлар

9530

Фоизлар кўринишидаги даромадлар

9540

Валюталар курслари фарқидан даромадлар

9550

Молиявий ижарадан даромадлар

9560

Қимматли қоғозларни қайта баҳолашдан даромадлар

9590

Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари

9600

Молиявий фаолият бўйича харажатлар

Т

9610

Фоизлар кўринишидаги харажатлар

9620

Валюталар курслари фарқидан зарарлар

9630

Қимматли қоғозларни чиқариш ва тарқатиш бўйича харажатлар

9690

Молиявий фаолият бўйича бошқа харажатлар

9700

Фавқулодда вазиятлардан олинган фойда (зарар)

Т

9710

Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар

9720

Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар

9800

Солиқ мажбуриятларини тўлаш учун фойданинг ишлатилиши

Т

9810

Фойда солиғи бўйича харажатлар

9820

Фойдадан ҳисобланган бошқа солиқ мажбуриятлари бўйича харажатлар

9900

Якуний молиявий натижа

Т

9910

Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)

5-БОБ. БАЛАНСДАН ТАШҚАРИ ҲИСОБВАРАҚЛАР

001

Оператив ижарага олинган асосий воситалар

БТ

002

Масъул сақлашга қабул қилинган товар-моддий захиралар

БТ

003

Қайта ишловга қабул қилинган материаллар

БТ

004

Воситачилик шартномаси бўйича қабул қилинган товарлар

БТ

005

Ўрнатиш учун қабул қилинган ускуналар

БТ

006

Қатъий ҳисобдаги бланкалар

БТ

007

Тўловга қобилиятсиз дебиторларнинг зарарга ўтказилиб ҳисобдан чиқарилган қарзи

БТ

008

Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — олинган

БТ

009

Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — берилган

БТ

010

Молиявий ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар

БТ

011

Ссуда шартномаси бўйича олинган мулк

БТ

012

Келгуси даврларда солиқ солинадиган базадан чегириладиган харажатлар

БТ

013

Вақтинчалик солиқ ва божхона имтиёзлари (турлари бўйича)

БТ

014

Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозлари

БТ

015

Оддий ширкат шартномаси (биргаликдаги фаолият) бўйича олинган мулк

БТ

016

Фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активлар

БТ

(1-илова Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хўжалик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режасини қўллаш бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЙЎРИҚНОМА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Йўриқнома хўжалик юритувчи субъектларда (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар режасини қўллаш тартибини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Активлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Узоқ муддатли активлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ушбу параграфнинг ҳисобварақлари асосий воситалар, номоддий активлар, узоқ муддатли инвестициялар, капитал қўйилмалар, узоқ муддатли дебитор қарзлар ва бошқа узоқ муддатли активлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ушбу параграфнинг ҳисобварақлари қуйидагилар тўғрисидаги ахборотларни ёритади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ташкилотга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ва молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларнинг мавжудлиги, ҳаракати ва эскириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ташкилотга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган номоддий активларнинг мавжудлиги, ҳаракати ва эскириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) қимматли қоғозларга, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига, чет эл капитали иштирокидаги ва бошқаларга қилинган узоқ муддатли инвестициялар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ишлаб чиқарилган ва хориждан келтирилган ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг мавжудлиги ва ҳаракати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) барча турдаги капитал қўйилмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) олинган векселлар бўйича ҳисоб-китобларнинг узоқ муддатли қисми, молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар, ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари, бошқа узоқ муддатли дебитор қарзлар, вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи, бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситалар (0100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ташкилотга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган асосий воситаларнинг мавжудлиги ва ҳаракати, фойдаланилаётган, консервация қилинган ёки оператив ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0110 «Ер»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0111 «Ерни ободонлаштириш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0112 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0120 «Бинолар, иншоотлар ва узатувчи мосламалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0130 «Машина ва асбоб-ускуналар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0140 «Мебель ва офис жиҳозлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0150 «Компьютер жиҳозлари ва ҳисоблаш техникаси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0160 «Транспорт воситалари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0170 «Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0180 «Кўп йиллик ўсимликлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0190 «Бошқа асосий воситалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0199 «Консервация қилинган асосий воситалар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Аналитик ҳисобнинг ташкил қилиниши республика ҳудуди ва хориждаги асосий воситаларнинг мавжудлиги ва уларнинг ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни олиш имкониятини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Активни асосий воситалар таркибига киритиш тартиби ташкилотнинг ҳисоб сиёсатида Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (5-сонли БҲМС) «Асосий воситалар»га (рўйхат рақами 3546, 2024 йил 9 август) мувофиқ белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Таъсисчилар томонидан ташкилотнинг устав капиталига улуш ҳисобидан киритилган асосий воситаларни кирим қилиш асосий воситаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0100) дебети ва 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Ташкилотнинг ўзи томонидан қурилган, шунингдек пудрат шартномасига асосан қурилган объектлар тегишли асосий воситалар ҳисобварақларининг (0100) дебети, 0810 «Тугалланмаган қурилиш» ҳисобварағининг кредити бўйича кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Мол етказиб берувчилар, пудратчилар ва бошқа шахслардан сотиб олинган объектлар асосий воситалар ҳисобварақларининг (0100) дебети ва 0820 «Асосий воситаларни харид қилиш» ҳисобварағининг кредити бўйича кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Текинга олинган асосий воситаларнинг кирим қилиниши асосий воситалар ҳисобварақларининг (0100) дебети ва 8530 «Текинга олинган мулклар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Асосий воситаларни ҳисобдан чиқаришда уларнинг бошланғич қиймати тегишли (0100) асосий воситалар ҳисобварақларидан 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. 0110 «Ер» ҳисобварағида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ мулк ҳуқуқи асосида берилган ер майдонларининг ҳисоби олиб борилади. 0110 «Ер» ҳисобварағининг дебетида ер майдонларини харид қилишда тўланадиган қўшимча харажатлар, кўчмас мулк агентларининг комиссион мукофоти, адвокатларнинг хизмат ҳақи, сотиб олиш билан боғлиқ солиқлар, зовурлар қиймати, ерларни тозалаш ва текислаш харажатлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ерларни фойдаланишга тайёрлаш, жумладан сув олиб келиш, оқова сувларни чиқариш иншоотлари, геодезия ишлари бўйича умумий харажатлар 0110 «Ер» ҳисобварағида жамғариб борилади. Чунки ушбу харажатлар ердан келгусида фойдаланиш ва унинг қийматини ошириш учун зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ер майдони бино ва иншоотларни реконструкция қилиш ёки қуриш учун сотиб олинганда, мавжуд конструкциялар ва бошқа тўсиқларни бартараф этиш қиймати 0110 «Ер» ҳисобварағининг дебетида жамғариб борилади. Бунда конструкцияни тугатишдан олинган материалларни сотишдан тушган тушум ушбу харажатларни камайтиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар ер майдони олдиндан тасарруфда бўлса ва мавжуд конструкциялар янги қурилиш объектига жой бериш учун бузиб ташланса, бузиш бўйича харажатлар 0110 «Ер» ҳисобварағида жамғариб борилмайди, балки эски конструкцияларни ҳисобдан чиқариш билан боғлиқ харажат сифатида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. 0111 «Ерни ободонлаштириш» ҳисобварағида ер майдонлари тузилишини ўзгартириш, келиш йўллари, автомобиллар ва бошқа транспорт воситаларининг тўхташ майдонлари, деворлар ва бошқа иншоотларнинг ҳолатини яхшилаш харажатлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. 0112 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш» ҳисобварағида молиявий ижара шартномаси бўйича ижарага олинган мулкни ободонлаштириш билан боғлиқ капитал харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ободонлаштириш бўйича капитал харажатларга реконструкция ва модернизация қилиш харажатлари ҳам қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. 0120 «Бинолар, иншоотлар ва узатувчи мосламалар» ҳисобварағида қуйидагилар ҳисобга олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бино — функционал мақсадига қараб одамлар яшаши ёки бўлишига ва ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажаришга мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат қурилиш тизими (мустақил хўжалик аҳамиятига эга бўлган, алоҳида турган бино ёки қўшимча қурилишлар). Бино ва қўшимча қурилишлар таркибига бир меъёрда фойдаланиш учун шароит яратиб берадиган барча коммуникация тизими (иситиш, ёритиш, шамоллатиш, сув-газ таъминоти тизимлари, ички телефон ва компьютер тармоқлари, лифт хўжалиги, ёнғиндан сақлаш ва қўриқлаш сигнализация тизими) киради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) иншоотлар — ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажариш, моддий қимматликларни жойлаштириш ва сақлаш, одамларнинг вақтинча бўлиши (ҳаракатланиши), шунингдек ускуналар ёки коммуникацияларни жойлаштириш (ўтказиш, улаш) учун мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат ҳажмий, ясси ёки чизиқ тарзидаги қурилиш тизими (масалан, автомобиль йўллари, кўприклар, осма йўллар, сув омбори, нефть ва газ қудуқлари, шахта қудуқлари ва бошқалар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) узатувчи мосламалар — электр қувватини узатиш тизимлари, труба йўллари, иссиқлик ва газ тармоқлари, трансмиссиялар ва бошқалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. 0130 «Машина ва асбоб-ускуналар» ҳисобварағида қуйидагилар ҳисобга олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) кучлантирувчи машина ва ускуналар — атом реакторлари, қозонлар, буғ двигателлари, турбиналар, кучлантирувчи трансформаторлар, ички ёнув двигателлари ва бошқалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ишчи машиналар ва ускуналар — меҳнат буюмларига механик, иссиқлик, кимёвий ва бошқа технологик таъсир кўрсатувчи станоклар, аппаратлар, агрегатлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ўлчов ва бошқарув мосламалари ва лаборатория ускуналари ҳамда жиҳозлари — тарозилар, манометрлар, термостатлар, диспетчер назорати ускуналари, сигнализация, илмий-текшириш лабораторияси, сейсмологик станция ускуналари ва бошқалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) бошқа машиналар ва ускуналар — телефон станцияси ускуналари ва бошқа олдинги гуруҳларда ҳисобга олинмайдиган машина ва ускуналар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. 0140 «Мебель ва офис жиҳозлари» ҳисобварағида ишлаб чиқариш ва бошқарув учун мўлжалланган мебель ва жиҳозлар (столлар, шкафлар, мебель йиғимлари, кресло, темир сейфлар ва бошқалар), шунингдек офис жиҳозлари (телефакс аппарати, қоғоз қирқадиган ва йўқ қиладиган машиналар ва бошқалар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. 0150 «Компьютер жиҳозлари ва ҳисоблаш техникаси» ҳисобварағида компьютерлар, принтерлар, сканерлар, модем ва бошқа компьютер жиҳозлари ҳамда ҳисоблаш техникалари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. 0160 «Транспорт воситалари» ҳисобварағида темир йўл, сув, ҳаво, автомобиль, ишлаб чиқариш ва коммунал транспорт воситаларининг ҳаракатланувчи таркиби, шунингдек магистрал қувур тармоқлари (трубопроводлар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. 0170 «Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар» ҳисобварағида ишчи кучи сифатида фойдаланиладиган ишчи ҳайвонлар — отлар, ҳўкизлар, туялар, хачир ва эшаклар ҳамда бошқа ишчи ҳайвонлар (юк транспорт воситаси сифатида фойдаланиладиган ҳайвонлар) ҳамда маҳсулот (насл, сут, жун ва бошқалар) берадиган ҳайвонлар — сигирлар, биялар, қўйлар, эчкилар ва бошқалар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. 0180 «Кўп йиллик ўсимликлар» ҳисобварағида кўкаламзорлаштириш, декорация, мева-резавор дарахтлар ва ўсимликлар, яшил деворлар ҳамда бошқалар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. 0190 «Бошқа асосий воситалар» ҳисобварағида юқорида келтирилган ҳисобварақларда санаб ўтилмаган асосий воситалар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. 0199 «Консервация қилинган асосий воситалар» ҳисобварағида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда консервацияланган асосий воситалар ҳисоби юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Асосий воситалар ҳисобварақларининг (0100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Қуриб битказилган ва фойдаланишга топширилган объектларнинг асосий воситалар таркибига ўтказилиши

0110-0190

0810

2.

Олди-сотди шартномаси бўйича олинган объектларнинг асосий воситалар таркибига киритилиши

0110-0190

0820

3.

Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган объектларнинг молиявий ижара шартномаси тугаганидан кейин асосий воситалар таркибига қабул қилиниши

0110-0190

0310

4.

Таъсисчиларнинг устав капиталига улуш (пай) сифатида киритилган ёки акцияларга тўлов сифатида келиб тушган асосий воситаларнинг кирим қилиниши

0110-0190

4610

5.

Асосий воситаларнинг текинга келиб тушиши

0110-0190

8530

6.

Асосий воситаларнинг ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан келиб тушиши

0110-0190

6110, 6120

7.

Қўшимча қуриш, ускуналар ўрнатиш, модернизация, реконструкция қилиш ва бошқа сифат жиҳатидан яхшилаш натижасида асосий воситалар бошланғич қийматининг кўпайиши

0110-0190

0890

8.

Ерни ободонлаштириш билан боғлиқ харажатларни асосий воситалар таркибига киритиш

0111

0850

9.

Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш билан боғлиқ харажатларни асосий воситалар таркибига киритиш

0112

0860

10.

Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонларнинг асосий воситалар таркибига кирим қилиниши

0170

0840

11.

Асосий воситаларни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши;

0110-0199

8510

б) қийматининг камайтирилиши.

8510

0110-0199

12.

Инвентаризация жараёнида аниқланган ҳисобга олинмаган асосий воситалар кирими

0100

9390

13.

Тугатиш, сотиш, айирбошлаш, текинга бериш, улуш сифатида устав капиталига бериш, нодавлат нотижорат ташкилот мулкини шакллантиришда мулкий бадал сифатида бериш, молиявий ижара, аниқланган камомад ёки йўқотиш, иштирокчининг юридик шахс иштирокчилари таркибидан чиқишида асосий воситалар билан ҳисоб-китоб қилиш

9210

0110-0190

14.

Ажратилган бўлинмаларга асосий воситаларнинг берилиши

4110

0110-0190

15.

Қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда консервация қилинган асосий воситалар

0199

0110-0190

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситаларнинг эскириши (0200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Ташкилотнинг мулки ҳисобланган ёки молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларнинг эскириши тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0211 «Ерни ободонлаштиришнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0212 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштиришнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0220 «Бино, иншоот ва узатувчи мосламаларнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0230 «Машина ва асбоб-ускуналарнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0240 «Мебель ва офис жиҳозларининг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0250 «Компьютер жиҳозлари ва ҳисоблаш техникасининг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0260 «Транспорт воситаларининг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0270 «Ишчи ҳайвонларнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0280 «Кўп йиллик ўсимликларнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0290 «Бошқа асосий воситаларнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0299 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналитик ҳисобнинг ташкил қилиниши Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ва хориждаги асосий воситаларнинг мавжудлиги ва эскиришининг ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни олиш имкониятини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Асосий воситалар бўйича эскиришни ҳисоблаш усуллари ташкилотнинг ҳисоб сиёсатида белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Қуйидаги асосий воситаларга эскириш ҳисобланмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ер участкалари ва табиатдан фойдаланишга доир бошқа объектлар (сув, ер ости бойликлари ва бошқа табиий ресурслар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) маҳсулдор чорва моллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ахборот-кутубхона фонди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда консервациялашга ўтказилган асосий воситалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) музей ашёлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) моддий маданий мерос объектлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари, йўлаклар, сайилгоҳлар, хиёбонлар, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари тасарруфида бўлган ободонлаштириш иншоотлари;
(26-банднинг «ж» кичик банди Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2026 йил 4 мартдаги 336-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-2, 13.03.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.03.2026 й., 10/26/3593-2/0238-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
з) тўлиқ амортизацияланган асосий воситалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. 0211 — 0290 ҳисобварақларида ташкилотга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган асосий воситаларнинг эскириши ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. 0299 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши» ҳисобварағида молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларнинг эскириши ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Асосий воситаларга ҳисобланган эскириш суммаси тегишли асосий воситаларнинг эскиришини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0200) кредитида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Ижарага берувчи оператив ижарага берилган асосий воситалар бўйича ҳисобланган эскириш суммасини тегишли асосий воситаларнинг эскиришини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0200) кредити ва 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағининг дебетида акс эттиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Асосий воситаларнинг қийматини балансдан чиқаришда уларга ҳисобланган эскириш суммаси тегишли асосий воситаларнинг эскиришини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0200) дебетидан 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Асосий воситалар эскиришини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий, ёрдамчи ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатувчи хўжаликларда фойдаланилаётган асосий воситаларга эскириш ҳисоблаш

2010, 2310, 2710

0211-0299

2.

Умумий ишлаб чиқариш мақсадида фойдаланилаётган асосий воситаларга эскириш ҳисоблаш

2510

0211-0299

3.

Савдо ташкилотларида фойдаланилаётган асосий воситаларга эскириш ҳисоблаш

9410

0211-0299

4.

Маъмурий мақсадлар учун фойдаланилаётган асосий воситаларга эскириш ҳисоблаш

9420

0211-0299

5.

Қуйидаги мақсадларда фойдаланиладиган асосий воситаларга эскириш ҳисоблаш:

а) янги турдаги буюмларни ишлаб чиқариш учун мўлжалланган ишга тушириш ишларида;

б) серияли ёки оммавий ишлаб чиқаришга мўлжалланмаган янги технологик жараёнларни ўзлаштиришда хизмат кўрсатишда

9430

0211-0299

6.

Ишчи ҳайвонлар бўйича эскиришни ҳисоблаш

харажатларни ҳисобга олувчи

ҳисобварақлар

0270

7.

Кўп йиллик ўсимликлар эскиришини ҳисоблаш

харажатларни ҳисобга олувчи

ҳисобварақлар

0280

8.

Оператив ижарага берилган асосий воситалар эскиришини ҳисоблаш

9430

0220-0299

9.

Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларнинг хусусий асосий воситалар таркибига ўтиши натижасида уларга ҳисобланган эскириш суммасини ўтказиш

0299

0211-0290

10.

Молиявий ижара шартномасининг муддати тугагандан кейин ижарага берувчига қайтариладиган асосий воситаларнинг эскиришини ҳисобдан чиқариш

0299

0310

11.

Асосий воситаларнинг эскиришини қайта баҳолаш:

а) қиймати оширилганда;

8510

0211-0299

б) қиймати камайтирилганда.

0211-0299

8510

12.

Асосий воситаларнинг қийматини балансдан чиқариш

0211-0290

9210

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Молиявий ижарага олинган асосий воситалар (0300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Молиявий ижара шартномаси бўйича олган асосий воситаларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар» ҳисобварағида амалга оширилади. Ушбу ҳисобварақ ижарачида қўлланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Молиявий ижара асосида келиб тушган ва капитал қўйилмаларни талаб этмайдиган объектлар 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар» ҳисобварағининг дебети ва 7910 «Тўланадиган молиявий ижара» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
(34-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалардан фойдаланганлик учун ижарага берувчига тўланадиган жорий тўловлар 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварағининг дебети ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Молиявий ижара шартномаси бўйича ҳисобланган фоизлар суммаси:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ижарачида 9610 «Фоизлар кўринишидаги харажатлар» ҳисобварағининг дебети ва 6920 «Ҳисобланган фоизлар» ҳисобварағининг кредитида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ижарага берувчида 4830 «Олинадиган фоизлар» ҳисобварағининг дебети ва 9550 «Молиявий ижарадан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган объектни ижарачининг мулкига ўтиши бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ижарага олинган объектнинг қиймати асосий воситалар таркибига ўтказилиши:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 0100 асосий воситаларнинг турлари бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 0112 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш» ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) эскириш суммаларини ўтказилиши:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 0299 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 0212 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштиришнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 0200 асосий воситаларнинг турлари бўйича эскиришини ҳисобга олувчи ҳисобварақлари.
(37-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган объектлар ижарага берувчига қайтарилганда бухгалтерия ҳисобида қуйидаги ёзувлар амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бошланғич қийматига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 0112 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштириш» ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) эскириш суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 0299 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 0212 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларни ободонлаштиришнинг эскириши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) ижарага берувчи томонидан молиявий ижара шартномаси бўйича ободонлаштириш қийматининг қопланадиган суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 4890 «Бошқа дебиторлар қарзлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
э) ободонлаштириш бўйича харажатларни қоплаш учун ижарага берувчидан пул маблағлари келиб тушган суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 4890 «Бошқа дебиторлар қарзлари» ҳисобварағи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ф) ижара (лизинг) тўловлари жадвали (тартиби) бўйича асосий қарзнинг қопланмаган қолдиғи суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 7910 «Тўланадиган молиявий ижара» ҳисобварағи — узоқ муддатли қисми (молиявий ижара шартномаси муддати тугагунга қадар қайтарилиш амалга оширилган ҳолларда қўлланилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) ижарачи томонидан амалга оширилган молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни қайтариш бўйича харажатлар (бузиш, ташиш ва бошқалар) суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит материалларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000), меҳнат ҳақи бўйича ходим билан ҳисоблашишларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6700), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6500) ва бошқа тегишли ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳ) молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни қайтариш натижасида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олинган фойда суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9310 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварақлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўрилган зарар суммасига:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақлари.
(38-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Аналитик ҳисоб 0310 «Молиявий ижарага олинган асосий воситалар» ҳисобварағи бўйича асосий воситаларнинг турлари ва алоҳида инвентарь объектлари бўйича юритилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Молиявий ижара (Лизинг) шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Молиявий ижара объектини актив (капитал қўйилмалар талаб этилганда) ва мажбурият сифатида тан олиниши

0890

7910

2.

Молиявий ижара объектини мақсадли фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш билан боғлиқ бўлган харажатлар суммаси

0890

мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар

3.

Молиявий ижара объектини бошланғич қиймат бўйича фойдаланишга топшириш

0310

0890

4.

Молиявий ижарага олинган объектга эскириш ҳисобланганда

харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

0299

5.

Молиявий ижарага олинган объектни ишчи ҳолатда сақлаб туриш билан боғлиқ жорий харажатлар суммаси

харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар

6.

Молиявий ижарага олинган объектни яхшилаш ва ободонлаштириш бўйича харажатлари суммаси

0860

мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар

7.

Молиявий ижарага олинган объектни ободонлаштириш билан боғлиқ капитал харажатлар суммаси

0112

0860

8.

Молиявий ижарага олинган объектни ободонлаштириш бўйича эскириш ҳисобланганда

харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

0212

9.

Молиявий ижара тўловлари жадвалига мувофиқ молиявий ижара бўйича узоқ муддатли мажбуриятларнинг жорий қисми ўтказилганда

7910

6950

10.

Молиявий ижара тўловлари жадвалига мувофиқ молиявий ижара бўйича ҳисобланган фоизлар суммаси

9610

6920

11.

Молиявий ижара шартномаси бўйича тўланган суммаси

6950

6920

пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

(40-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Номоддий активлар (0400)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Ташкилотга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган номоддий активларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0410 «Патентлар, лицензиялар ва ноу-хау»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0420 «Савдо маркалари, товар белгилари ва саноат намуналари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0430 «Дастурий таъминот»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0440 «Ер ва табиат ресурсларидан фойдаланиш ҳуқуқлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0460 «Франшизинг»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0470 «Муаллифлик ҳуқуқлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0480 «Гудвилл»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0490 «Бошқа номоддий активлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Объектларни номоддий активларга киритиш тартиби ва уларнинг таркиби Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (7-сонли БҲМС) «Номоддий активлар»га (рўйхат рақами 3547, 2024 йил 9 август) мувофиқ ҳисоб сиёсатида белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Таъсисчилар томонидан устав капиталига уларнинг улушлари ҳисобига киритилган номоддий активларни кирим қилиш (0400) номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида ва 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа харид қилинган номоддий активлар номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва 0830 «Номоддий активларни харид қилиш» ҳисобварағининг кредитига кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Бошқа текинга олинган номоддий активларнинг кирим қилиниши номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида 8530 «Текинга олинган мулк» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Агар номоддий актив ташкилотнинг ўзи томонидан яратилса ва уни яратиш харажатларининг аниқ суммасини аниқлаш имкони мавжуд бўлса, номоддий актив ҳақиқий таннархи бўйича акс эттирилади. Номоддий активларнинг ҳақиқий таннархини аниқлаш имконияти мавжуд бўлмаганда, ушбу харажатлар илмий-тадқиқот ишлари ёки илмий-тадқиқот, тажриба-конструкторлик ишлари харажатлари сифатида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Номоддий активлар чиқиб кетганда (сотилганда, текинга берилганда, инвентаризация жараёнида камомад аниқланганда ва бошқаларда) уларнинг бошланғич қиймати номоддий активларни ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақларнинг (0400) кредитидан 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0400) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Харид қилинган номоддий активларнинг бошланғич қиймати (ҳақиқий таннархи) бўйича кирим қилиниши

0410-0490

0830

2.

Ўзида яратилган номоддий активларнинг ҳақиқий таннархи бўйича кирим қилиниши

0410-0490

0830

3.

Устав капиталига улуш сифатида ёки акцияга обуна бўлишга ҳақ тўлаш ҳисобига олинган номоддий активларнинг кирим қилиниши

0410-0490

4610

4.

Текинга олинган номоддий активларнинг кирим қилиниши

0410-0490

8530

5.

Сотиб олишда активларнинг ҳақиқий баҳоси ва сотиб олиш баҳоси ўртасидаги фарқ сифатида вужудга келадиган гудвиллни акс эттириш

0480

мажбуриятларни ҳисобга олиш ҳисобварақлари

6.

Инвентаризация жараёнида аниқланган ҳисобга олинмаган номоддий активларни акс эттириш

0410-0490

9390

7.

Гудвилл суммасининг ҳар ой фойдали хизмат муддати давомида ҳисобдан чиқарилиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

0480

8.

Номоддий активларнинг бошланғич қиймати бўйича сотилиши, ҳисобдан чиқарилиши, харид қилинган қимматли қоғозлар ҳақининг тўлови учун берилиши, бошқа ташкилотнинг устав капиталига улуш сифатида, шунингдек текинга берилганда ва бошқалар натижасида чиқиб кетиши

9220

0410-0490

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Номоддий активлар амортизацияси (0500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Ташкилотга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган номоддий активлар объектлари бўйича жамланган амортизация тўғрисидаги маълумотлар қуйидаги ҳисобварақларда умумлаштирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0510 «Патентлар, лицензиялар ва ноу-хаунинг амортизацияси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0520 «Савдо маркалари, товар белгилари ва саноат намуналарининг амортизацияси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0530 «Дастурий таъминотнинг амортизацияси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0540 «Ер ва табиат ресурсларидан фойдаланиш ҳуқуқларининг амортизацияси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0560 «Франшизинг амортизацияси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0570 «Муаллифлик ҳуқуқларининг амортизацияси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0590 «Бошқа номоддий активларнинг амортизацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Номоддий активлар амортизацияси ҳисоб сиёсатида белгиланган усулларга мувофиқ, ташкилот томонидан ҳисоблаб чиқилган меъёрлар бўйича ойма-ой тегишлилигига қараб таннархга ва давр харажатларига киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Номоддий активларга ҳисобланган амортизация суммаси харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва (0500) номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитига олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Номоддий активларнинг чиқиб кетишида (сотилиши, текинга берилиши ва бошқалар) улар бўйича ҳисобланган эскириш суммаси (0500) номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетидан 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500) бўйича аналитик ҳисоб номоддий активларнинг турлари ва алоҳида объектлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Номоддий активларнинг амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий, ёрдамчи ишлаб чиқаришда фойдаланилаётган номоддий активлар бўйича амортизация ҳисоблаш

2010, 2310

0510-0590

2.

Умумий ишлаб чиқариш мақсадида ва хизмат кўрсатувчи хўжаликларда фойдаланилаётган номоддий активлар бўйича амортизация ҳисоблаш

2510, 2710

0510-0590

3.

Савдо ташкилотларида фойдаланилаётган номоддий активлар бўйича амортизация ҳисобланганда

9410

0510-0590

4.

Бошқарув мақсадида фойдаланилаётган номоддий активлар бўйича амортизация ҳисобланганда

9420

0510-0590

5.

Қуйидаги мақсадларда фойдаланиладиган номоддий активлар бўйича амортизация ҳисоблаш:

а) янги турдаги буюмларни ишлаб чиқариш учун мўлжалланган ишга тушириш ишларида;

б) серияли ёки оммавий ишлаб чиқаришга мўлжалланмаган янги технологик жараёнларни ўзлаштиришда хизмат кўрсатиш учун.

9430

0510-0590

6.

Капитал қўйилмаларда фойдаланилаётган номоддий активлар бўйича амортизация ҳисобланганда

0810-0890

0510-0590

7.

Номоддий активлар қийматини балансдан чиқариш натижасида йиғилган амортизация суммасини ҳисобдан чиқариш

0510-0590

9220

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли инвестициялар (0600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Бошқа ташкилотларнинг қимматли қоғозларига, мамлакат ҳудудида ва хорижда тузилган шуъба ҳамда қарам хўжалик жамиятлари ва бошқа ташкилотларнинг устав капиталларига қилинган узоқ муддатли инвестицияларнинг мавжудлиги ва ҳаракати, шунингдек бошқа ташкилотларга тақдим этилган, берилган узоқ муддатли қарзлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0610 «Қимматли қоғозлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0620 «Шуъба хўжалик жамиятларига инвестициялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0630 «Қарам хўжалик жамиятларига инвестициялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0640 «Чет эл капитали иштирокидаги ташкилотларга инвестициялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0690 «Бошқа узоқ муддатли инвестициялар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Активларни инвестициялар таркибига киритиш Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (8-сонли БҲМС) «Консолидациялашган молиявий ҳисоботлар ва шуъба хўжалик жамиятларига инвестициялар ҳисоби» (рўйхат рақами 3537, 2024 йил 26 июль) ва Ўзбекистон Республикаси Бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти (12-сонли БҲМС) «Молиявий инвестицияларни ҳисобга олиш» (рўйхат рақами 3531, 2024 йил 18 июль) билан тартибга солинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. 0610 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағида облигациялар, акциялар ва бошқа қимматли қоғозларга қилинган узоқ муддатли инвестицияларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. 0620 «Шуъба хўжалик жамиятларига инвестициялар», 0630 «Қарам хўжалик жамиятларига инвестициялар», 0640 «Чет эл капитали иштирокидаги ташкилотларга инвестициялар» ҳисобварақларида шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари ҳамда чет эл капитали иштирокидаги ташкилотларга қилинган узоқ муддатли инвестицияларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. 0690 «Бошқа узоқ муддатли инвестициялар» ҳисобварағида юқорида келтирилган ҳисобварақларда назарда тутилмаган бошқа узоқ муддатли инвестициялар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Акциялар, облигациялар ва бошқа қимматли қоғозлар сотиб олиш баҳосида 0610 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағининг дебетида ушбу инвестициялар ҳисобига берилган қийматликлар ҳисобга олинадиган ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Агар харид қилинган облигациялар ва қарз қимматли қоғозларининг харид қиймати уларнинг номинал қийматидан паст бўлса, харид қилинган вақтдан бошлаб қоплаш вақтигача бўлган даврда харид қиймати ва номинал қиймати ўртасидаги фарқ қисми қўшимча ҳисобланади. Бунда 0610 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағининг дебети ва 9590 «Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари» ҳисобварағининг кредити бўйича ёзувлар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқорида кўрсатилган ҳар иккала ҳолатда ҳам қимматли қоғозларни қоплаш муддати келганда, 0610 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағида ҳисобга олинган қиймат номинал қийматга тўғри келиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қимматли қоғозлар бўйича фоизлар (дивидендлар) ҳисобланганда, 4830 «Олинадиган фоизлар» ёки 4840 «Олинадиган дивидендлар» ҳисобварақларининг дебети ва 9530 «Фоизлар кўринишидаги даромадлар» ёки 9520 «Дивидендлар кўринишидаги даромадлар» ҳисобварақларининг кредити бўйича ёзувлар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар бўйича аналитик ҳисоб узоқ муддатли инвестицияларнинг турлари ва ушбу инвестициялар амалга оширилган объектлар бўйича юритилади. Бунда аналитик ҳисобнинг ташкил қилиниши Ўзбекистон Республикаси ҳудуди ва хориждаги объектларга қилинган узоқ муддатли инвестициялар тўғрисидаги маълумотларни олиш имкониятини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Узоқ муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий воситаларни бериш йўли билан қимматли қоғозларни харид қилиш

0610

9210

2.

Номоддий активлар ва материаллар бериш йўли билан қимматли қоғозларни харид қилиш

0610

9220

3.

Маҳсулот, товар, иш, хизматларни бериш йўли билан қимматли қоғозларни харид қилиш

0610

9010, 9020, 9030

4.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни бериш йўли билан қимматли қоғозларни харид қилиш

0610

9220

5.

Қимматли қоғозлар узоқ муддатли инвестициялар сифатида текинга олинганда

0610

8530

6.

Қимматли қоғозлар харид қилинганда

0610

5010-5530

7.

Дебиторлик қарзлари ҳисобига қимматли қоғозларнинг харид қилиниши

0610

Олинадиган ҳисобварақлар

8.

Қисқа муддатли инвестициялар таркиби ўзгартирилганда (реструктуризация)

0610

5810-5890

9.

Таъсисчиларнинг устав капиталига уларнинг улуши сифатида берилган қимматли қоғозларнинг қиймати

0610

4610

10.

Қимматли қоғозларга тегишли ҳуқуқлар унга ўтганлиги тўғрисида гувоҳноманинг олиниши

0610

6990, 7920

11.

Облигациялар ва бошқа қарз қимматли қоғозларнинг харид ва номинал қийматлари ўртасидаги фарқ:

а) номинал қиймати харид қийматидан юқори;

0610

9590

б) харид қиймати номинал қийматидан юқори.

9690

0610

12.

Чет эл валютасидаги узоқ муддатли инвестициялар билан боғлиқ операциялар бўйича курс фарқлари:

ижобий

0610

9540

салбий

9620

0610

13.

Узоқ муддатли инвестицияларни:

9010-9030, 9210-9220

а) шуъба хўжалик жамиятларида;

0620

б) қарам хўжалик жамиятларида;

0630

в) чет эл капитали иштирокидаги ташкилотларда акс эттириш.

0640

14.

Узоқ муддатли инвестициялар сифатида ҳисобга олинган қимматли қоғозларнинг қопланиши (сотиб олиниши)

5110-5530

0610

15.

Узоқ муддатли инвестициялар сифатида ҳисобга олинган қимматли қоғозларнинг сотилиши

9220

0610

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар (0700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Қурилаётган (таъмирланаётган) капитал қўйилма объектларида ўрнатиш учун мўлжалланган ва монтажни талаб қилувчи технологик, энергетик ва ишлаб чиқариш асбоб-ускуналарининг (шунингдек лаборатория, тажриба мосламалари ва устахоналар учун мўлжалланган асбоб-ускуналар) мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0710 «Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар — маҳаллий»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0720 «Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар — хорижий».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Монтажни талаб қилувчи асбоб-ускуналарга уларнинг қисмлари йиғилганидан сўнг ва фундаментга ёки таянчга, полга, қаватлар ўртасидаги устунларга ҳамда бошқа бино ва иншоотларнинг конструкцияларига мустаҳкамлангандан сўнг ишга тушириладиган кўтарма асбоб-ускуналар, шунингдек шу каби асбоб-ускуналарнинг эҳтиёт қисмлари киради. Бундай асбоб-ускуналар таркибига назорат-ўлчов аппаратлари ёки ўрнатиладиган асбоб-ускуна таркибида йиғиш-ўрнатиш учун мўлжалланган бошқа асбоблар киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда (0700) монтажни талаб қилмайдиган асбоб-ускуналар (транспорт воситалари, мустақил турувчи станоклар, қурилиш механизмлари, қишлоқ хўжалиги машиналари, ишлаб чиқариш воситалари, инвентарлар, ўлчов асбоблари ва бошқалар) ҳисобга олинмайди. Монтажни талаб қилмайдиган асбоб-ускуналарни харид қилиш харажатлари бевосита 0820 «Асосий воситаларни харид қилиш» ҳисобварағида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Асбоб-ускуналар ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда (0700) ташкилот омборларига ушбу қийматликларни етказиб бериш ва тайёрлаш харажатлари ҳамда харид қилиш (тайёрлаш) қийматидан ташкил топадиган ҳақиқий харид қилиш таннархи бўйича ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари ҳисобига киритилган асбоб-ускуналарни кирим қилиш 0710 «Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар — маҳаллий», 0720 «Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар — хорижий» ҳисобварақларининг дебети ва 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг кредити бўйича акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Қурувчи (буюртмачи) томонидан қурилиш майдонига келтирилган монтаж ва ўрнатишни талаб қилувчи асбоб-ускуналар пудратчи томонидан балансдан ташқари 005 «Ўрнатиш учун қабул қилинган ускуналар» ҳисобварағига қабул қилинади. Ушбу монтажга берилган асбоб-ускуналар ёки уларнинг қисмлари қийматини пудратчи балансдан ташқари 005 «Ўрнатиш учун қабул қилинган ускуналар» ҳисобварағидан ҳисобдан чиқаради. Пудратчига берилган, бироқ доимий фойдаланиш жойига ўрнатиш ва монтаж қилиш ҳали бошланмаган асбоб-ускуналар қиймати қурувчида ҳисобдан чиқарилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0700) бўйича аналитик ҳисоб асбоб-ускуналарнинг турлари ва сақланиш жойлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Келиб тушган ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг кирим қилиниши

0710-0720

6010-6020, 6110-6120

2.

Келиб тушган ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг кирим қилиниши (1510-ҳисобварақдан фойдаланилганда)

0710-0720

1510

3.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг қийматига ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг турли хизматларининг (транспорт, эҳтиёт қисмлар, штампларни тайёрлаш ва бошқалар) киритилиши

0710-0720

2310

4.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни етказиб бериш ва сақлаш билан боғлиқ ишларга иш ҳақи ҳисобланиши

0710-0720

6710

5.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни харид қилиш ва сақлашда ҳисобланган иш ҳақи бўйича давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар қилиниши

0710-0720

6520

6.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни харид қилиш, етказиб бериш ва сақлаш билан боғлиқ турли харажатлар ҳисобдор шахслар томонидан тўланиши

0710-0720

4220-4290, 6970

7.

Акциянинг тўлови эвазига ўрнатиладиган асбоб-ускуналар келиб тушиши

0710-0720

4610

8.

Турли шахслардан ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг сотиб олиниши

0710-0720

6990

9.

Инвентаризация натижасида аниқланган ортиқча асбоб-ускуналар суммаси

0710-0720

9390

10.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши

0710-0720

8510

б) қийматининг камайтирилиши

8510

0710-0720

11.

Банклар томонидан уларнинг узоқ ва қисқа муддатли кредитлари ҳисобидан тўланган ўрнатиладиган асбоб-ускуналар кирим қилиниши

0710-0720

6810, 7810

12.

Қарз берувчилар томонидан уларнинг узоқ ва қисқа муддатли қарзлари ҳисобидан тўланган ўрнатиладиган асбоб-ускуналар кирим қилиниши

0710-0720

6820-6840

7820-7840

13.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг сотилиши, харид қилинган қимматли қоғозлар ҳақининг тўланиши, бошқа ташкилотларнинг устав капиталига улуш сифатида, текинга берилиши ва бошқалар натижасида ҳисобдан чиқарилиши

9210

0710-0720

14.

Монтажга берилган асбоб-ускуналар қийматининг ҳисобдан чиқарилиши

0810

0710-0720

15.

Мол етказиб берувчиларга ёки транспорт ташкилотларига ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг камомади учун даъво қилиниши

4860

0710-0720

16.

Инвентаризация натижасида аниқланган асбоб-ускуналарнинг камомади

9220

0710-0720

17.

Табиий офатдан кейин ўтказилган инвентаризация натижасида аниқланган асбоб-ускуналарнинг камомади

9720

0710-0720

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капитал қўйилмалар (0800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67 Асосий воситалар ва номоддий активларга инвестициялар, шунингдек маҳсулдор ва ишчи ҳайвонларнинг (қийматидан қатъи назар, айланма маблағларга кирувчи паррандалар, қуёнлар, асаларилар, қўриқловчи итлар, тажриба учун мўлжалланган ҳайвонлардан ташқари) асосий подасини ташкил қилиш бўйича харажатлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0810 «Тугалланмаган қурилиш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0820 «Асосий воситаларни харид қилиш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0830 «Номоддий активларни харид қилиш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0840 «Асосий подани ташкил қилиш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0850 «Ерни ободонлаштиришга капитал қўйилмалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0860 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар»;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0870 «Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар»;
(67-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) асосан саккизинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0890 «Бошқа капитал қўйилмалар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. 0810 «Тугалланмаган қурилиш» ҳисобварағида (қурилиш пудрат ёки хўжалик усулида амалга оширилишидан қатъи назар) капитал қурилиш сметалари, смета-лойиҳа ҳисоб-китоблари ва титул рўйхатларида келтирилган бино ва иншоотларни барпо этиш, ускуналар, асбоблар, инвентарлар ва бошқа жиҳозларни сотиб олиш бўйича харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. 0820 «Асосий воситаларни харид қилиш» ҳисобварағида асосий воситаларни харид қилиш, ўрнатиш ва йиғиш билан боғлиқ барча харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. 0830 «Номоддий активларни харид қилиш» ҳисобварағида номоддий активларни харид қилиш ёки ташкилотнинг ўзида яратилиши билан боғлиқ барча харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағида асосий подага ўтказиладиган хўжаликдаги ёш маҳсулдор ва ишчи ҳайвонларни ўстириш бўйича харажатлар, асосий пода учун харид қилинган катта ёшдаги маҳсулдор ва ишчи ҳайвонларнинг қиймати, шунингдек уларни етказиб бериш билан боғлиқ харажатлар, текинга олинган катта ёшдаги ҳайвонларни хўжаликка етказиб бериш билан боғлиқ харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий подага ўтказиладиган ёш ҳайвонлар ҳақиқий таннарх бўйича баҳоланади. Асосий подага ўтказиладиган ёш маҳсулдор ва ишчи ҳайвонларнинг барча турларининг қиймати йил давомида 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ҳисобварағидан 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағининг дебетига йил бошида ҳисобда турган баланс қийматига, йил бошидан бошлаб ҳайвонларни асосий подага ўтказиш вақтигача бўлган даврда ортган вазни ёки ўсган вазнининг режа таннархини қўшган ҳолда ҳисобдан чиқарилади. Бир вақтнинг ўзида ёш ҳайвонларни асосий подага ўтказишда 0170 «Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар» ҳисобварағи дебетланади ва 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағи кредитланади. Йил охирида ҳисобот калькуляцияси тузилгандан кейин йил давомида ўтказилган ёш ҳайвонларнинг кўрсатилган қиймати билан унинг ҳақиқий таннархи ўртасидаги фарқ 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ҳисобварағидан 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағига ҳамда ҳайвоннинг баҳосини аниқлаб, қўшимча 0170 «Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар» ҳисобварақларига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харид қилинган катта ёшдаги ишчи ва маҳсулдор ҳайвонларнинг қиймати 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағининг дебетига уни етказиб бериш харажатлари билан биргаликда харид қилишнинг ҳақиқий таннархи бўйича кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий подани ташкил этишнинг тугалланган операциялари бўйича харажатлар 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағидан 0170 «Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. 0850 «Ерни ободонлаштиришга капитал қўйилмалар» ҳисобварағида ер майдонини ободонлаштириш бўйича харажатлар, шунингдек кириш йўллари, автомобиль ва бошқа транспорт воситаларининг тўхташ майдонлари, деворлар ва кўкаламзорлаштиришнинг бошқа турлари қиймати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ер майдонлари, ўрмон ва сув ҳавзалари ҳамда кўп йиллик ўсимликларга қилинган инвентарь хусусиятига эга бўлган капитал қўйилмалар, асосий воситалар таркибига, комплекс ишлар тугашидан қатъи назар фойдаланишга қабул қилинган майдонларга тегишли харажатлар суммаси бўйича киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. 0860 «Молиявий ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар» ҳисобварағида молиявий ижара шартномаси бўйича ижарага олинган мулкни ободонлаштириш ҳамда унинг таъмирланиши ва модернизациясига қилинадиган капитал қўйилмалар ҳисобга олинади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
731. 0870 «Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар» ҳисобварағида оператив ижара шартномаси бўйича ижарага олинган мулкни ободонлаштириш ҳамда унинг таъмирланиши ва модернизациясига қилинадиган капитал қўйилмалар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оператив ижара шартномаси бўйича олинган мулк қайтарилганда, капитал қўйилмалар суммасининг ҳисобдан чиқарилиши ҳисобварақларнинг 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» дебетида ва 0870 «Оператив ижарага олинган асосий воситаларга капитал қўйилмалар» кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оператив ижара шартномаси бўйича олинган мулкни яхшилаш бўйича капитал қўйилмалар қийматининг ижарага берувчи томонидан қопланадиган суммаси ҳисобварақларнинг 4890 «Бошқа дебиторлар қарзлари» дебетида ва 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» кредитида акс эттирилади.
(731-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Капитал қўйилмаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида асосий воситалар объектларининг бошланғич қийматига ўрнатилган тартибда қўшиладиган қурувчининг барча ҳақиқий харажатлари, шунингдек асосий воситаларни ва номоддий активларни харид қилиш, асосий подани ташкил этиш ва бошқа капитал қўйилмалар билан боғлиқ харажатлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капитал қўйилмаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар бўйича сальдо тугалланмаган қурилиш, асосий воситалар, номоддий активларни харид қилиш, ерни ва молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ободонлаштиришга қилинган капитал қўйилмалар миқдори, шунингдек асосий подани ташкил этиш бўйича тугалланмаган харажатлар суммасини акс эттиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капитал қўйилмаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0800) бўйича аналитик ҳисоб капитал қўйилмаларнинг ҳар бир йўналиши бўйича юритилади. Бунда аналитик ҳисобнинг ташкил этилиши қуйидаги харажатлар ҳақида маълумот олиш имконини бериши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) қурилиш ва реконструкция ишлари харажатлари (бурғулаш ишлари, асбоб-ускуналарни йиғиш, ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни харид қилиш, монтажни талаб қилмайдиган асбоб-ускуналарни харид қилиш, шунингдек капитал қўйилмаларнинг сметаларида назарда тутилган асбоблар ва инвентарларни харид қилиш лойиҳа-қидирув ишларига оид ва бошқа капитал қўйилмалар бўйича);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) асосий воситалар ва номоддий активларни харид қилиш харажатлари (асосий воситалар ва номоддий активларнинг турлари ва номлари бўйича);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ер ва молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ободонлаштириш харажатлари (объектларнинг тури ва номи бўйича);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) асосий подани ташкил этиш харажатлари (ҳайвонларнинг турлари (йирик шохли ҳайвонлар, қўйлар, отлар ва бошқалар) бўйича).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Капитал қўйилмаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Объектларни қуришда фойдаланилаётган асосий воситаларнинг эскириши капитал қўйилмалар харажатига киритилиши

0810

0211-0299

2.

Объектларни қуришда фойдаланилаётган номоддий активларнинг амортизацияси харажатларига киритилиши

0810

0510-0590

3.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар монтажга топширилиши (монтажга тайёргарлик бошланган пайтдан)

0810

0710-0720

4.

Сарфланган қурилиш ва бошқа материаллар қиймати капитал қўйилмалар бўйича харажатларга киритилиши

0810

1010-1090

5.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг капитал қўйилмаларга кўрсатган хизматлари ҳисобдан чиқарилиши

0810

2310

6.

Капитал қўйилмаларда фойдаланилган банк кредитлари ва бошқа қарз мажбуриятлари бўйича фоизлар ҳисобланиши

0810

6920

7.

Тугалланмаган қурилишни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши;

0810

8510

б) қийматининг камайтирилиши.

8510

0810

8.

Капитал қурилишда бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматлар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга қарзлар

0810

6010, 7010

9.

Капитал қўйилмалар билан боғлиқ қондирилмаган даъволар бўйича сумма ҳисобдан чиқарилиши

0810

4860

10.

Инвентаризация натижасида тугалланмаган қурилишда камомад суммаси аниқланиши

5910

0810

11.

Ёш ҳайвоннинг асосий подага ўтказилиши

0840

1110

12.

Асосий поданинг ташкил қилиниши

0170

0840

13.

Келгуси давр харажатлари тегишли қисмининг капитал қўйилмаларига олиб борилиши

0810-0890

3110-3190

14.

Капитал қўйилмалар таннархига киритиладиган суғурта бўйича қарзлар

0810-0890

6510

15.

Капитал қўйилмалар таннархига киритиладиган давлат мақсадли жамғармалари бўйича қарзлар

0810-0890

6520

16.

Таъсисчилар томонидан устав капиталига улуш (пай) сифатида киритилган тугалланмаган капитал қўйилмалар

0810-0890

4610

17.

Капитал қўйилмалар таннархига киритиладиган бюджетга тўловлар бўйича қарз

0810-0890

6410

18.

Капитал қўйилмаларни ўзлаштиришда банд бўлган ходимларга иш ҳақи бўйича турли суммалар ҳисобланиши

0810-0890

6710

19.

Ҳисобдор шахсларнинг капитал қўйилмаларга уларнинг қилган харажатлари бўйича қарзлари ҳисобдан чиқарилиши

0810-0890

4220-4290, 6970

20.

Асосий воситаларни харид қилиш ва қуриш жараёнида вужудга келган турли кредиторлар олдидаги қарзлар

0810-0890

6990

21.

Капитал қўйилмалар бўйича ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг кўрсатган хизматлари учун қарзлар

0810-0890

6110-6120

22.

Асосий воситалар объектларини қуриш ёки харид қилиш натижасида уларни бошланғич қиймати бўйича фойдаланишга бериш

0110-0190

0810-0890

23.

Асосий воситаларни қуриш ва харид қилиш билан боғлиқ, аммо объектларнинг бошланғич қийматига қўшилмайдиган харажатлар

9430

0810-0820

24.

Агар айбдор шахсни аниқлаш имкони бўлмаса, камомад ва бузилган қийматликларнинг суммаси капитал қўйилмалар бўйича харажатларга олиб борилиши

0810-0890

5910

25.

Асосий воситалар объектларининг ишга тушириш-созлаш ишларини амалга ошириш жараёнида материаллардан фойдаланиш

0810-0890

1010-1090

26

Активнинг мақсади бўйича фойдаланилиши учун лозим даражада ишлашини текшириш жараёнида (асосий воситалар ишга туширилгунга қадар) олинган маҳсулотни кирим қилиш

1000-2800

0810-0890

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли дебиторлик қарзлар ва кечиктирилган харажатлар (0900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Ҳисоб-китобларнинг узоқ муддатли қисми тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0910 «Олинган векселлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0920 «Молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0930 «Ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0940 «Бошқа узоқ муддатли дебиторлик қарзлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0950 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0960 «Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0990 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. 0910 «Олинган векселлар» ҳисобварағида харидорлар ва буюртмачилардан улар сотиб олган товар-моддий захиралари ва бошқа активлар, улар учун бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматлар бўйича харидорлар ва буюртмачилар томонидан тўлов ҳужжати сифатида вексель тақдим қилиши натижасида улардан олиниши керак бўлган тўлов суммаси ҳисобга олинади. Бунда шундай ҳисоб-китоблар содир бўлганда, олинадиган ҳисобварақларнинг узоқ муддатли қисми 0910 «Олинган векселлар» ҳисобварағининг дебети ва 9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар», 9020 «Товарларни сотишдан даромадлар», 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар», 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши», 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварақларининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. 0920 «Молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағи ижарага берувчида мулкнинг молиявий ижара шартномаси бўйича операцияларни ҳисобга олишда фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий восита объектларини молиявий ижара шартномаси бўйича беришда ижарага берувчи объектларнинг қийматини умумий тартибда ҳисобдан чиқаради. Бунда молиявий ижара бўйича олинадиган тўловларнинг узоқ муддатли қисми 0920 «Молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетига, жорий қисми 4810 «Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағининг дебетига ва дебиторлик қарзининг жами суммаси 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитига ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи бўйича кредитдаги сальдо (ижарага берилган асосий восита объектларининг ижарачи ва ижарага берувчи томонидан келишилган баҳодаги қиймати билан бу объектларнинг қолдиқ қиймати ўртасидаги фарқ) кечиктирилган фойда сифатида 7230 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағига узоқ муддатли қисми ва 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағига жорий қисми ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ижарага берилган асосий восита объектларининг ижарачи ва ижарага берувчи келишган баҳодаги қиймати билан ушбу объектларнинг қолдиқ қиймати ўртасидаги фарқнинг тегишли қисми ижара ҳақи келиб тушганда 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағидан 9550 «Молиявий ижарадан даромадлар» ҳисобварағининг кредитига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобот даврининг охирида ижарага берувчи 12 ой давомида келиб тушадиган суммаларни 0920 «Молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг кредитидан 4810 «Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағининг дебетига ўтказади. Ижара ҳақининг келиб тушиши пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва 4810 «Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар асосий воситалар объекти ижара муддатининг тугашига қадар ижарачининг мулкига ўтса, сотиб олиш баҳоси тўланган ижара ҳақини чегириб ташлаган ҳолда ижара ҳақининг келиб тушишини акс эттириш тартибида сотиб олиш вақтида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0920 «Молиявий ижара бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир ижара шартномаси бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. 0930 «Ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари» ҳисобварағида ходимларга кредитга сотилган товарлар бўйича ҳисоб-китоблар, берилган қарзлар бўйича уларнинг қарздорлиги, ходимларнинг пул маблағлари, товар-моддий захираларнинг камомади ва ўғирланиши, яроқсизлиги натижасида етказилган моддий зарарларнинг қопланиши, шунингдек бошқа турдаги зарарларнинг қопланиши ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ходимларга берилган қарзлар суммаси 0930 «Ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи счётлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кредитга сотилган товарлар, берилган қарзлар, моддий ва бошқа зарарларнинг қопланиши бўйича қарзларнинг узоқ муддатли қисмининг жорий дебиторлик қарзлари қисмига ўтказилишида 4710 «Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи», 4720 «Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи», 4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи», 4790 «Ходимларнинг бошқа қарзлари» ҳисобварақларининг дебети, 0930 «Ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари» ҳисобварағининг кредити бўйича ёзув амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0930 «Ходимларнинг узоқ муддатли қарзлари» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир ходим бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. 0940 «Бошқа узоқ муддатли дебиторлик қарзлари» ҳисобварағида харидорлар ва буюртмачилардан даъволар ҳамда бошқалар бўйича олинадиган тўловларнинг узоқ муддатли қисми ҳисобга олинади. Аналитик ҳисоб харидорлар ва буюртмачиларга берилган ҳар бир ҳисобварақ бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. 0950 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағида вақтинчалик фарқларга оид харажатлар бўйича солиқни ҳисоблаш 0930 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг дебети ва 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Кейинчалик солиқнинг тегишли қисми узоқ муддатли қисмидан жорий қисмга ўтказилади ҳамда 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг дебети ва 0950 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда (даромад) солиғи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Тегишли муддатда тўланадиган фойда (даромад) солиғини ҳисоблашда ушбу сумма ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик фарқлар — бу ҳисобот давридаги солиқ солиниши лозим бўлган фойда суммаси ва бухгалтерия ҳисобидаги фойда суммаси ўртасидаги фарқлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харажатларнинг тегишли суммасига солиқлар камайтирилиши юз берганда, солиқлар суммаси 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағининг дебети ва 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. 0950 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг дебетидаги сальдо келгуси даврларда бюджетга тўланадиган умумий солиқ суммасидан камайтириш зарур бўлган солиқ суммасининг узоқ муддатли қисмини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. 0960 «Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағида харажатларга қоплаш муддати давомида тақсимланиб борадиган облигация дисконт (чегирма)лари бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар акс эттирилади. Ушбу ҳисобварақ фақат облигацияларни сотувчи (эмитент)лар томонидан фойдаланилади. Облигацияларнинг чегирма билан сотилиши 0960 «Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи ва олинган суммага пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида ва 7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатларнинг жорий қисми ҳисобдан чиқарилганда, 0960 «Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи 3220 «Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. 0990 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағида 0960 «Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ва 0950 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварақларида кўрсатилмаган бошқа кечиктирилган харажатлар акс эттирилади. Ушбу харажатларни ишлаб чиқариш, давр харажатлари, молиявий фаолият харажатларига ҳисобдан чиқариш муддати қонунчилик ҳужжатларида белгиланади. Бунда бошқа кечиктирилган харажатларнинг узоқ муддатли қисми 0990 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағида, жорий қисми эса 3290 «Бошқа кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0990 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир берилган бўнак бўйича мол етказиб берувчи ёки пудратчи бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Узоқ муддатли дебиторлик қарзлари ва кечиктирилган харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (0900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Банк томонидан тўлови кафолатланган харидорлар ва буюртмачилардан олинган векселларнинг узоқ муддатли қисми

0910

4010

2.

Олинган векселларнинг узоқ муддатли қисмини жорий қисмига ўтказиш

4020

0910

3.

Ижарачи билан келишилган баҳода асосий воситаларнинг молиявий ижара шартномаси бўйича берилиши:

узоқ муддатли қисмига;

0920

9210

жорий қисмига.

4810

9210

4.

Олинадиган молиявий ижаранинг узоқ муддатли қисмининг жорий қисмига ўтказилиши

4810

0920

5.

Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимлар қарзларининг узоқ муддатли қисми

0930

7810

6.

Кредитга сотилган товарлар бўйича қарзларнинг узоқ муддатли қисмининг жорий қисмига ўтказилиши

4710

0930

7.

Берилган қарзлар бўйича ходимлар қарзларининг узоқ муддатли қисми

0930

5110-5530

8.

Берилган қарзлар бўйича қарзлар суммасининг узоқ муддатли қисмининг жорий қисмига ўтказилиши

4720

0930

9.

Моддий зарарларни қоплаш бўйича қарзларнинг узоқ муддатли қисми

0930

1010-2990, 5010-5530, 9210

10.

Моддий зарарларни қоплаш бўйича қарзлар суммасининг узоқ муддатли қисмининг жорий қисмига ўтказилиши

4730

0930

11.

Берилган бўнакларнинг узоқ муддатли қисми

0940

5110-5530

12.

Берилган бўнакларнинг узоқ муддатли қисмидан жорий қисмига ўтказилиши

4310-4330

0940

13.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган ҳисобварақларнинг узоқ муддатли қисмини жорий қисмига ўтказиш

4110-4120

0940

14.

Бошқа шахслар қарзлари суммасининг узоқ муддатли қисмини жорий қисмига ўтказиш

4890

0940

15.

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи

0950

6410

16.

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи суммасининг узоқ муддатли қисмини жорий қисмига ўтказиш

3210

0950

17.

Облигацияларни чегирма (дисконт) билан сотиш

0960

7830

18.

Дисконт бўйича кечиктирилган харажатларнинг узоқ муддатли қисмини жорий қисмига ўтказиш

3220

0960

19.

Келгуси даврлар (узоқ муддатли) учун тўланган ижара тўловлари

0990

5110-5530

20.

Келгуси даврлар (узоқ муддатли) учун тўланган абонент тўловлари

0990

5110-5530

21.

Кечиктирилган харажатларнинг узоқ муддатли қисмини жорий қисмига ўтказиш

3290

0990

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Жорий активлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Ушбу параграфнинг ҳисобварақлари қуйидагиларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳсулот ишлаб чиқариш ёки ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатиш жараёнида фойдаланиш учун мўлжалланган хом ашё захиралари, материаллар, сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар, ёқилғи, таралар, эҳтиёт қисмлар, инвентарь ва хўжалик жиҳозлари, бошқа материаллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугалланмаган ишлаб чиқариш, ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тайёр маҳсулотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сотиш учун мўлжалланган товарлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
келгуси давр ва кечиктирилган харажатларнинг жорий қисми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жорий дебиторлик қарзлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бюджетга бўнак тўловлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул маблағлари, қисқа муддатли инвестициялар ва бошқа жорий активлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материаллар (1000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Хом ашё, материаллар, ёқилғи, эҳтиёт қисмлар, бутловчи буюмлар, сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар, конструкциялар, деталлар, таралар, инвентарлар, хўжалик жиҳозлари ва бошқа қийматликларнинг мавжудлиги ҳамда ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1010 «Хом ашё ва материаллар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1020 «Сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1030 «Ёқилғилар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1040 «Эҳтиёт қисмлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1050 «Қурилиш материаллари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1060 «Тара»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1070 «Четга қайта ишлаш учун берилган материаллар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1080 «Инвентарь ва хўжалик жиҳозлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1090 «Бошқа материаллар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Материаллар қуйидагиларнинг энг паст қиймати бўйича ҳисобга олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳақиқий таннархи (сотиб олиш баҳоси ёки ишлаб чиқариш таннархи);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор баҳоси (сотишнинг соф қиймати).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Зарур ҳолларда (ишлатиладиган материалларнинг номенклатураси катта бўлганда, материалларнинг ички ҳаракати интенсив бўлганда, қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқариши ва бошқа ҳолларда) материаллар ҳисоби ҳисоб баҳоси бўйича юритилиши мумкин. Ҳисоб баҳоси сифатида режа таннархи, ўртача сотиб олиш нархлари, улгуржи нархлар ва бошқалар қабул қилиниши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Материалларни ҳисоб баҳоси бўйича ҳисобга олишда ҳар ой ҳақиқий таннархи кўрсатилган баҳосининг қийматидан фарқланиш суммаси ва фоизлари ҳисоблаб чиқилади. Фарқлар 1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварағида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. 1010 «Хом ашё ва материаллар» ҳисобварағида қуйидагиларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг таркибига кирадиган, унинг асосини ташкил этадиган ёки уни тайёрлашда (ишлаб чиқаришда) зарур таркибий қисмлар ҳисобланадиган хом ашё ва асосий материаллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) маҳсулот ишлаб чиқаришда ёки хўжалик эҳтиёжлари учун сарфланадиган, техник мақсадлар ва ишлаб чиқариш жараёнига ёрдамлашишда иштирок этадиган ёрдамчи материаллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) қайта ишлаш учун тайёрланган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва бошқалар.;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) ем-хашак ва тўшамалар. Ташкилотда ишлаб чиқарилган ем-хашак ва тўшамалар йил охирида ҳақиқий таннархига тузатиш билан йил давомида режа таннархи бўйича акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. 1020 «Сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар» ҳисобварағида йиғишда ва қайта ишлов беришда харажат талаб қиладиган ишлаб чиқарилаётган (қурилиш) маҳсулотни бутлаш учун ишлаб чиқариш кооперацияси тартибида харид қилинган, сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар, тайёр бутловчи буюмлар, қурилиш деталлари ва конструкцияларининг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ташкилотлари томонидан илмий-тадқиқот ва конструкторлик мавзулари бўйича илмий ва экспериментал ишларни ўтказиш учун четдан сотиб олинадиган бутловчи буюмлар, махсус ускуналар, асбоблар, мосламалар ва бошқа қийматликлар 1020 «Сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар» ҳисобварағида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. 1030 «Ёқилғилар» ҳисобварағида нефть маҳсулотлари, ёқилғи-мойлаш материаллари (ЁММ) (нефть, бензин, керосин, дизель ёқилғиси, ёғ ва бошқалар), қаттиқ ёқилғи (кўмир, ўтин ва бошқалар) ва газсимон ёқилғи (газ, газолин ва бошқалар), шунингдек ишлаб чиқариш чиқиндилари ва қаттиқ ёқилғи сифатида ишлатиладиган иккиламчи материал қийматликларининг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади. Ёқилғи-мойлаш материаллари (ЁММ) учун талонлардан фойдаланилганда ҳам уларнинг ҳисоби 1030 «Ёқилғилар» ҳисобварағида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. 1040 «Эҳтиёт қисмлар» ҳисобварағида машина, ускуна, транспорт воситалари ва бошқаларни таъмирлаш, эскирган қисмини алмаштириш учун харид қилинган ёки тайёрланган эҳтиёт қисмларининг мавжудлиги ва ҳаракати ҳамда захирадаги автомобиль шиналари ҳисобга олинади. Мазкур ҳисобварақда таъмирлаш заводларида ва техник сервис пунктларида таъмирлаш бўлимларида қилинган (яратилган) агрегатлар, двигателлар, ускуналар, машиналарнинг алмашадиган қисмлари ҳаракати ҳам ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. 1050 «Қурилиш материаллари» ҳисобварағида қурилиш конструкциялари ва деталлари, бино ва иншоотларнинг қисмлари, конструкция ва деталларни қуриш ва пардоз қилиш, қурилиш деталларини тайёрлаш, қурилиш ва монтаж ишларида ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун ишлатиладиган, шунингдек бошқа эҳтиёжлар учун четдан сотиб олинган ва ўзида ишлаб чиқилган қурилиш материалларининг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. 1060 «Тара» ҳисобварағида тараларнинг барча турлари (хўжалик инвентари сифатида фойдаланиладиган таралардан ташқари), шунингдек таралар тайёрлаш ва таъмирлаш учун мўлжалланган материаллар ва деталларнинг (яшикларни йиғиш учун деталлар, бочка тахтаси, темир гардиш ва бошқалар) мавжудлиги ва ҳаракати юритилади. Юкланадиган маҳсулотларнинг бутлиги ва сақланишини таъминлаш мақсадида вагонлар, баржалар, самолётлар, кемаларни қўшимча жиҳозлаш учун мўлжалланган буюмлар 1010 «Хом ашё ва материаллар» ҳисобварағида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. 1070 «Четга қайта ишлаш учун берилган материаллар» ҳисобварағида четга қайта ишлаш учун берилган материалларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади. Бунда материалларга қайта ишлов бериш билан боғлиқ четдаги ташкилотларга тўланган харажатлар бевосита қайта ишлашдан олинган буюмларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетига олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. 1080 «Инвентарь ва хўжалик жиҳозлари» ҳисобварағида айланма маблағлари таркибига кирадиган инвентарлар, асбоблар, хўжалик жиҳозлари ва бошқа меҳнат воситаларининг ( кам баҳоли ва тез эскирувчи буюмлар) мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инвентарь ва хўжалик жиҳозларининг қиймати улар фойдаланишга берилган вақтда ишлаб чиқариш ёки давр харажатларига тўлиқ қўшилиши мумкин. Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозларининг сақланишини таъминлаш мақсадида уларнинг ҳисоби балансдан ташқари 014 «Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозлари»ҳисобварағида цех, омбор ва алоҳида фойдаланувчилар бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Инвентарь ва хўжалик жиҳозлари кейинчалик фойдаланишга яроқсиз ҳолга келган ҳолларда уларни балансдан ташқари ҳисобварақдан ҳисобдан чиқариш белгиланган тартибда расмийлаштирилган ҳисобдан чиқариш далолатномасига асосан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. 1090 «Бошқа материаллар» ҳисобварағида юқорида келтирилган ҳисобварақларда назарда тутилмаган материалларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади. Бу ҳисобварақда ишлаб чиқариш чиқиндилари (қирқимлар, қиринди ва бошқалар), тузатиб бўлмайдиган яроқсиз маҳсулотлар, асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан олинган моддий қийматликлар (металлолом, яроқсиз хом ашё, эскирган шиналар, камералар, яроқсиз резина, ишлатилган мой ва бошқалар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Қишлоқ хўжалиги ташкилотлари уруғликлар, экиш материаллари (сотиб олинган ва ўзида ишлаб чиқарилган), минерал ўғитлар, қишлоқ хўжалиги экинлари зараркунандаларига қарши курашда ишлатиладиган, биологик препаратлар, заҳарли кимёвий моддалар, дорилар ҳамда кимёвий моддаларни (ўсимликчиликда, чорвачиликда ва ёрдамчи хўжаликда) ҳисобга олиш ва бошқалар учун қўшимча ҳисобварақларни очишлари мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Материалларнинг келиб тушиши 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ва 1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварақларидан фойдаланилган ҳолда (агар бу ташкилотнинг ҳисоб сиёсатида белгиланган бўлса) ёки ушбу ҳисобварақлардан фойдаланилмаган ҳолда акс эттирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Материалларнинг ишлаб чиқаришга ёки бошқа хўжалик мақсадларига сарфланиши материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1000) кредитида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материалларни четга сотиш материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1000) кредити ва 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1000) аналитик ҳисоби материалларинг сақланиш жойлари ва уларнинг алоҳида номлари (турлари, навлари, ҳажмлари ва бошқалар) бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Мол етказиб берувчилардан материаллар олиниши

1010-1090

6010

2.

Асосий воситаларни тугатиш натижасида келиб тушган материалларнинг қиймати

1090

9210

3.

Таъсисчилардан уларнинг улуши ҳисобидан турли хил материалларнинг келиб тушиши

1010-1090

4610

4.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан материалларнинг келиб тушиши

1010-1090

6110, 6120

5.

Бошқа шахслардан материалларнинг текинга олиниши

1010-1090

8530

6.

Материаллар кирим қилингандан кейин аниқланган яроқсизлик (дефект) бўйича мол етказиб берувчига билдирилган даъво

4860

1010-1090

7.

Транспорт-тайёрлов харажатларининг материаллар таннархига киритилиши

1010-1090

1510

8.

Яроқсиз маҳсулотдан қолган материалларнинг кирим қилиниши

1090

2610

9.

Материалларнинг ҳақиқий таннархи бўйича кирим қилиниши (1500 ҳисобварақ қўлланилганда)

1010-1090

1510

10.

Ўзида ишлаб чиқарилган материалларнинг кирим қилиниши

1010-1090

2310

11.

Тўлови инкор этилган олдин билдирилган даъво суммасининг ҳисобдан чиқарилиши

1010-1090

4860

12.

Асосий, ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжаликларга материалларнинг чиқарилиши

2010, 2310, 2510, 2710

1010-1090

13.

Маъмурий эҳтиёжлар учун материалларнинг берилиши

9420

1010-1090

14.

Яроқсиз маҳсулотни тузатиш учун материалларнинг сарфланиши

2610

1010-1090

15.

Маҳсулотларни сотиш учун тараларнинг сарфланиши

9410

1060

16.

Четга чиқиб кетаётган материалларнинг қийматини ҳисобдан чиқарилиши

9220

1010-1090

17.

Табиий офат натижасида йўқотилган материалларнинг ҳисобдан чиқарилиши

9720

1010-1090

18.

Инвентаризация натижасида материалларнинг камомади аниқланиши

5910

1010-1090

19.

Тоғ-кон тайёргарлик ишларида фойдаланилган қурилиш материалларининг ҳисобдан чиқарилиши

2010, 0800

1050

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўстиришдаги ва бўрдоқидаги ҳайвонлар (1100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Ёш ҳайвонлар, бўрдоқидаги ва яйловдаги катта ёшдаги ҳайвонлар, паррандалар, ёввойи ҳайвонлар, қуёнлар, асалари оилалари ҳамда қорамолларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқорида кўрсатилган ҳайвонларни ўстириш ва бўрдоқига боқиш харажатлари 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» (агар чорвачилик асосий фаолият тури бўлса) ёки 2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварақларида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Асосий подадан яроқсиз сифатида ажратилган ҳайвонлар 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитидан (маҳсулдор ҳайвонлар бошланғич қиймат бўйича, ишчи ҳайвонлар яроқсизга чиқариш натижасида олинган ҳақиқий миқдори бўйича) 1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар» ҳисобварағининг дебетига кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
107. Насл сифатида олинган ёш ҳайвонлар насл берадиган ҳайвонларни сақлаш харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақнинг кредитидан 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ҳисобварағининг дебетига кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Ёш йирик шохли қорамоллар ва боқувдаги (яйловдаги) ҳайвонларнинг ортган вазнининг қиймати, шунингдек, ёш ҳайвонлар (тойлар ва бошқалар)нинг ўсиш қиймати ҳар ойда ушбу ҳайвонларни парваришлаш харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитидан 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ва 1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар» ҳисобварақларининг дебетига парваришлаш режа таннархи бўйича олиб борилади. Йил охирида кўрсатилган ҳисобварақлар бўйича йил давомида парваришлаш режа таннархи бўйича ҳисобга олинган ҳайвонларнинг қўшилган вазни ёки ўсиш қийматини, парваришлашнинг ҳақиқий таннархигача тузатиш ўтказмалари амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Асосий подага ўтказиладиган ёш ҳайвонлар 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ҳисобварағидан 0840 «Асосий подани ташкил этиш» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади. Бир вақтнинг ўзида ёш ҳайвонларнинг асосий подага ўтказилишида 0170 «Ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар» ҳисобварағи дебетланади ва 0840 «Асосий подани ташкил қилиш» ҳисобварағи кредитланади. Қиймати 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ҳисобварағида юритиладиган ҳайвонларнинг четга чиқиб кетиши, шу жумладан, асосий подадан яроқсиз қилинган ҳайвонларни тайёрлаш ташкилотларига топширилиши 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар», 1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар» ҳисобварақларининг кредити ва 9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади ва бир вақтнинг ўзида ушбу ҳайвонлар учун сотиб олувчидан олинадиган суммага 9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар» ҳисобварағининг кредити билан боғланган ҳолда 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. Нобуд бўлган ва ноиложликдан сўйилган (эпизоотия ёки табиий офатдан нобуд бўлганларидан ташқари) ҳайвонларнинг қиймати моддий қийматликларнинг йўқотилиши сифатида 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ва 1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар» ҳисобварақларининг кредити ва 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади. Нобуд бўлган ва ноиложликдан сўйилган ҳайвонлардан олинган терилар, шохлар, туёқлар, техник ёғлар ва шу кабилар фойдаланиш ёки сотиш мумкин бўлган нархлар бўйича баҳоланиб, қўшимча маҳсулот сифатида ҳайвонларни парваришлаш харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитидан кирим қилинади. Эпизоотия ёки табиий офатдан нобуд бўлган ёки сўйилган ҳайвонларнинг қиймати 1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ва 1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар» ҳисобварақларининг кредитидан бевосита 9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1110 «Ўстиришдаги ҳайвонлар» ва 1120 «Бўрдоқидаги ҳайвонлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоблар ҳайвонларни ўстириш ва боқиш харажатларини ҳисобга олиш учун белгиланган ҳайвонларни сақлаш жойлари, турлари, ёшларининг гуруҳлари ва бошқалар бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Ўстиришдаги ва боқувдаги ҳайвонларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Бошқа шахслардан ва аҳолидан харид қилинган ҳайвонлар кирим қилиниши

1110, 1120

6990

2.

Бошқа шахслардан ва аҳолидан харид қилинган ҳайвонлар кирим қилиниши (1500-ҳисобварақдан фойдаланилганда)

1510

6990

3.

Ҳайвонларнинг ортган вазни ва ўсишининг кирим қилиниши

1110, 1120

2010, 2710

4.

Мол етказиб берувчилардан харид қилинган ёш ҳайвонлар кирим қилиниши

1110

6010

5.

Ундирилмайдиган даъволар суммасининг ҳисобдан чиқарилиши

1110, 1120

4860

6.

Ҳайвонларни етказиб келиш бўйича ҳисобдор шахсларнинг харажатлари

1110, 1120

6970

7.

Таъсисчилардан улуш сифатида олинган ёш ҳайвонларнинг кирим қилиниши

1110

4610

8.

Йирик шохли қорамоллар наслларининг кирим қилиниши

1110

2010, 2710

9.

Ишчи отлар наслларининг (тойчоқлар) кирим қилиниши

1110

2310

10.

Бошқа шахслардан текинга келиб тушган ёш ҳайвонларнинг кирим қилиниши

1110

8530

11.

Ёш ҳайвонларнинг асосий подага ўтказилиши

0840

1110

12.

Инвентаризация натижасида аниқланган четга сотилган ва берилган ёш ҳайвонлар

9110 ёки 9220

1110

13.

Ёш ҳайвонларнинг шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига берилиши

9220

1110

14.

Эпизоотия натижасида нобуд бўлган ёш ҳайвонларнинг ҳисобдан чиқарилиши

9720

1110

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш (1500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Айланма маблағларга тааллуқли бўлган моддий қийматликларни тайёрлаш ва сотиб олиш тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Моддий қийматликларнинг ҳисоб баҳоси 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағининг дебетига олиб борилади. Бунда, қийматликлар қаердан келиб тушганлиги ва материалларни тайёрлаш ва олиб келиш харажатларининг хусусиятига кўра 6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар» ва шу каби бошқа ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ёзувлар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харид қилинган қийматликларни харид қилиш (тайёрлаш)нинг ҳақиқий таннархи бўйича ҳисобланган қиймати моддий қийматликларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағининг кредитига олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ва ҳисоб баҳоси бўйича қиймати орасидаги фарқ суммаси 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағидан 1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ой охирида 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағидаги сальдо тайёрланган ва харид қилинган, шунингдек, йўлдаги ёки мол етказиб берувчиларнинг омборларидан (ушбу қийматликлар омборга кирим қилинмасдан) олиб келинмаган материалларнинг мавжудлигини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Материалларни тайёрлаш ва харид қилишни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Товар-моддий захираларни тайёрлаш ва етказиб бериш жараёнида ёрдамчи ишлаб чиқариш томонидан кўрсатилган хизматларнинг ҳисобдан чиқарилиши

1510

2310

2.

Мол етказиб берувчилардан материаллар олиниши

1510

6010

3.

Мол етказиб берувчиларга материалларнинг камомад суммаси бўйича даъво билдирилиши

4860

1510

4.

Ундирилмаган даъво суммаларининг материаллар таннархига киритилиши

1510

4860

5.

Товар-моддий захираларни харид қилишда ҳисобдор шахслар томонидан тўланган суммалар

1510

6970

6.

Материалларни харид қилишдаги турли ташкилотларнинг хизматлари суммаси

1510

6990

7.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан келиб тушган материаллар

1510

6110, 6120

8.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар кирим қилиниши

0710

1510

9.

Омборга келиб тушган моддий қийматликларнинг кирим қилиниши

1010-1090, 2910-2990

1510

10.

Ўстиришга ва боқувга келиб тушган ҳайвонларнинг кирим қилиниши

1110, 1120

1510

11.

Фарқ суммасининг ҳисобдан чиқарилиши:

а) келиб тушган моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ҳисоб баҳосидан паст бўлганда;

1510

1610

б) келиб тушган моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ҳисоб баҳоларидан юқори бўлганда.

1610

1510

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материаллар қийматидаги фарқлар (1600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ва ҳисоб баҳоси орасидаги фарқ тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ва ҳисоб баҳолари орасидаги фарқ суммаси 1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварағининг дебети ёки кредитига 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағидан ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварағида йиғилган моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ва ҳисоб баҳолари орасидаги фарқ суммалари сарфланган материалларнинг ҳисоб баҳосига мутаносиб равишда ишлаб чиқариш харажатлари, давр харажатлари ва бошқа тегишли харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1610 «Материаллар қийматидаги фарқлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб моддий қийматликларнинг гуруҳлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Материаллар қийматидаги фарқларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (1600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Фарқ суммасининг ҳисобдан чиқарилиши:

а) келиб тушган моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ҳисоб баҳоларидан паст бўлганда;

1510

1610

б) келиб тушган моддий қийматликларнинг ҳақиқий таннархи ҳисоб баҳоларидан юқори бўлганда.

1610

1510

2.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинган материаллар бўйича фарқлар суммаси

1610

4110, 4120

3.

Материаллар қийматидаги фарқлар (ҳисобланган улушда) тегишли ҳисобварақларга ҳисобдан чиқарилиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

1610

4.

Ажратилган бўлинмаларга берилган материаллар бўйича материаллар қийматидаги фарқнинг ҳисобдан чиқарилиши

4110

1610

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий ишлаб чиқариш (2000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Асосий фаолият тури ҳисобланган маҳсулот (иш, хизмат)лар, асосий ишлаб чиқариш харажатлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Ташкилотнинг харажатлари уларнинг тўланган пайтидан (олдиндан тўлаш (ижара, абонент тўлови ва бошқалар) ёки кейинчалик тўлаш (ҳисобдор суммасининг ортиқча харажатлари учун тўловлар ва бошқалар)) қатъи назар қайси даврга тааллуқли бўлса, ўша ҳисобот даврида маҳсулот (иш, хизмат)лар таннархига киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг дебети бўйича маҳсулот ишлаб чиқариш, ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатиш билан бевосита боғлиқ бўлган харажатлар, шунингдек, ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатлари, асосий ишлаб чиқаришни бошқариш ва хизмат кўрсатиш билан билвосита боғлиқ бўлган харажатлар ҳамда яроқсиз маҳсулот ҳисобига йўқотишлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳсулот ишлаб чиқариш, иш бажариш ва хизмат кўрсатиш билан бевосита боғлиқ бўлган харажатлар ишлаб чиқариш захиралари, иш ҳақи тўлаш бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитидан 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағи дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатлари 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг кредитидан 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағи дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий ишлаб чиқаришни бошқариш ва хизмат кўрсатиш билан билвосита боғлиқ бўлган харажатлар 2510 «Умумий ишлаб чиқариш харажатлари» ҳисобварағи кредитидан 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағи дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яроқсиз маҳсулот ҳисобига йўқотишлар 2610 «Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар» ҳисобварағидан 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг кредитида тугалланган маҳсулот ишлаб чиқариш, иш ва хизматларни бажаришнинг ҳақиқий таннархи суммалари акс эттирилади. Ушбу суммалар 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағидан 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар», 9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи», 9130 «Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи» ҳисобварақларининг дебетига ҳисобдан чиқарилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағи бўйича ой охиридаги сальдо тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг таннархини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналитик ҳисоб харажатларнинг турлари ва чиқарилаётган маҳсулотларнинг турлари бўйича юритилади. Харажатларнинг юзага келиш жойлари ва бошқа белгилари бўйича гуруҳланиши, шунингдек, калькуляцион ҳисоб алоҳида ҳисобварақлар тизимида амалга оширилади. Ушбу ҳисобварақларнинг таркиби ва фойдаланиш услубияти ташкилот томонидан ҳар бир ишлаб чиқариш фаолиятининг ўзига хосликлари, тузилиши, бошқаришни ташкил этиш хусусиятларига қараб белгиланади. Агар харажатларнинг вужудга келиш жойи ва бошқа белгилари бўйича гуруҳланиши ҳамда калькуляцион ҳисоб алоҳида ҳисобварақлар тизимида ҳисобга олинмаса, 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг аналитик ҳисоби ташкилотнинг алоҳида бўлинмалари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Асосий ишлаб чиқаришни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Бевосита маҳсулот ишлаб чиқариш (иш бажариш, хизмат кўрсатиш)да қатнашадиган асосий воситаларнинг эскириши

2010

0211-0299

2.

Маҳсулот ишлаб чиқариш, иш бажариш ва хизмат кўрсатишга тааллуқли бўлган номоддий активларнинг амортизацияси

2010

0510-0590

3.

Бевосита материал харажатларининг маҳсулот ишлаб чиқариш, иш бажариш ва хизмат кўрсатишга ҳисобдан чиқарилиши

2010

1010-1090

4.

Чорвачилик маҳсулотини олиш учун ҳайвонларни сўйиш (ҳайвонлар қиймати)

2010

1110, 1120

5.

Материаллар қийматидаги фарқ тегишли улушларда асосий ишлаб чиқаришга ҳисобдан чиқарилиши

2010

1610

6.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларни қайта ишлаш учун асосий ишлаб чиқариш цехларига чиқариш

2010

2110

7.

Ёрдамчи цехларнинг харажатларини асосий ишлаб чиқаришнинг маҳсулоти ва хизматлари таннархига киритиш

2010

2310

8.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг асосий ишлаб чиқариш маҳсулоти ва хизматларининг таннархига киритилиши

2010

2510

9.

Яроқсиз маҳсулотлар ҳисобига йўқотишлар асосий ишлаб чиқариш маҳсулоти ва хизматлари таннархига киритилиши

2010

2610

10.

Олдин келгуси давр харажатлари сифатида акс эттирилган харажатларнинг тегишли улуши маҳсулот таннархига олиб борилиши

2010

3110-3190

11.

Кирим қилинган тайёр маҳсулотнинг омбордан цехларга қайта ишлаш ва бошқалар учун қайтарилиши

2010

2810

12.

Товарлар қайта ишлашга берилиши

2010

2910-2990

13.

Ишлаб чиқариш учун бевосита цехларга келиб тушадиган моддий қийматликлар ва хизматларнинг олиниши

2010

6010

14.

Қондирилмаган даъволар суммаси асосий ишлаб чиқариш маҳсулотлари, иш ва хизматларининг таннархига киритилиши

2010

4860

15.

Асосий ишлаб чиқаришдаги суғурта харажатлари

2010

6510

16.

Асосий ишлаб чиқариш харажатлари бўйича давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар

2010

6520

17.

Асосий ишлаб чиқариш ходимларига иш ҳақи тўлаш бўйича суммалар ҳисобланиши

2010

6710

18.

Ҳисобдор шахслар томонидан амалга оширилган асосий ишлаб чиқариш харажатлари

2010

4220-4290, 6970

19.

Асосий ишлаб чиқариш томонидан кўрсатилган хизматлар учун қарзлар

2010

6990

20.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг асосий ишлаб чиқариш эҳтиёжларига қилган харажатлари

2010

6110, 6120

21.

Асосий цехларда аниқланган тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг ортиқчалари кирим қилиниши

2010

9390

22.

Материалларнинг асосий ишлаб чиқаришдан қайтарилиши; ўзида ишлаб чиқарилган материаллар, шунингдек, қайтариладиган чиқиндиларнинг кирим қилиниши

1010-1090

2010

23.

Ҳайвонларни ўстириш ва бўрдоқига боқиш бўйича жорий харажатларнинг ҳайвонлар таннархига (ўсиш ва ортган вазннинг) киритилиши; ҳайвонлар наслининг акс эттирилиши

1110, 1120

2010

24.

Тугалланмаган маҳсулотни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши;

2010

6230

б) қийматининг камайтирилиши.

3290

2010

25.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар операциялараро омборларга кирим қилиниши (ярим тайёр маҳсулот ҳолида)

2110

2010

26.

Асосий ишлаб чиқаришда аниқланган тўғриланмайдиган яроқсиз маҳсулотдан йўқотишлар ҳисобдан чиқарилиши

2610

2010

27.

Маҳсулотни ҳақиқий таннарх бўйича ишлаб чиқариш

2810

2010

28.

Асосий цехларда бажарилган иш ёки кўрсатилган хизматларнинг сотилиши; тугалланган ва буюртмачи томонидан қабул қилинган ишларнинг босқичлари бўйича харажатлар суммасининг ҳисобдан чиқарилиши

9130

2010

29.

Бошқа чиқиб кетган (текинга бериш ва бошқалар) маҳсулот таннархининг ҳисобдан чиқарилиши

9110

2010

30.

Табиий офатлар, ёнғин ва шу кабилар натижасида тугалланмаган ишлаб чиқаришдаги йўқотишларнинг ҳисобдан чиқарилиши

9720

2010

31.

Асосий ишлаб чиқаришда аниқланган моддий қийматликларнинг камомади

5910

2010

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар (2100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. 2110 «Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағида қуйидагилар каби ташкилотнинг ўзида ишлаб чиқарилган (ишлаб чиқаришнинг тўлиқ циклида) ярим тайёр маҳсулотлар акс эттирилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қора металлургияда қайта ишланувчи чўян, техник резина саноатида хом резина ва елим, кимё саноатининг азотли ўғит комбинатларидаги сульфат кислота, тўқимачилик саноатида йигирилган ип, хом сурп ва бошқалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2110 «Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг дебетида 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ярим тайёр маҳсулотларни ишлаб чиқариш билан боғлиқ харажатлар акс эттирилади. Қайта ишлашга берилган ярим тайёр маҳсулотларнинг таннархи 2010 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағи билан ва сотилган ярим тайёр маҳсулотларнинг таннархи 9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда 2110 «Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2110 «Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ярим тайёр маҳсулотларнинг сақланиш жойлари ва алоҳида номлари (турлари, навлари, миқдорлари ва шу кабилар) бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқаришда чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар омборига кирим қилиниши

2110

2010, 2310

2.

Ярим тайёр маҳсулотларнинг ортиқча қисми кирим қилиниши

2110

9390

3.

Ажратилган бўлинмалардан олинган ярим тайёр маҳсулотлар кирим қилиниши

2110

6110

4.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларни қайта баҳолаш

а) қийматининг оширилиши;

2110

6230

б) қийматининг камайтирилиши.

3290

2110

5.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун берилиши

2010, 2310

2110

6.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларнинг ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотни тузатишга сарфланиши ҳамда ярим тайёр маҳсулотларнинг яроқсизлиги туфайли йўқотишларнинг акс эттирилиши

2610

2110

7.

Сотиш учун мўлжалланган ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларнинг тайёр маҳсулот сифатида акс эттирилиши

2810

2110

8.

Ўзида ишлаб чиқарилиб ярим тайёр маҳсулотлар сотилганда, уларнинг таннархини ҳисобдан чиқариш

9110

2110

9.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларни текинга берилиши

9430

2110

10.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларнинг ажратилган бўлинмаларга берилиши

4110

2110

11.

Табиий офатлар натижасида ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар бўйича кўрилган зарарларни ҳисобдан чиқариш

9720

2110

12.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар камомади аниқланиши

5910

2110

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёрдамчи ишлаб чиқариш (2300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Ташкилотнинг асосий ишлаб чиқаришига ёки асосий фаолиятига ёрдамчи ва хизмат кўрсатувчи ҳисобланган ишлаб чиқариш харажатлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
124. Мазкур ҳисобварақ қуйидагиларни таъминлайдиган ишлаб чиқариш харажатларини ҳисобга олиш учун қўлланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) энергиянинг турли хиллари (электр энергияси, буғ ва бошқалар) билан хизмат кўрсатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) транспорт хизматини кўрсатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) асосий воситаларни таъмирлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) асбоблар, тўртбурчак муҳрлар, эҳтиёт қисмлар, қурилиш деталлари ва конструкцияларини тайёрлаш ёки қурилиш материалларини бойитиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) тош, шағал, қум ва бошқа руда бўлмаган материалларни қазиб олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) ёғоч материалларни тайёрлаш ва тахта қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини тузлаш, қуритиш ва консерва қилиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундан ташқари ушбу ҳисобварақларда ташкилот бухгалтерия балансида турувчи илмий текшириш ва тажриба конструкторлик бўлинмаларининг харажатлари акс эттирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
125. 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг дебетида маҳсулот ишлаб чиқариш, ишлар бажариш ва хизмат кўрсатиш билан бевосита боғлиқ бўлган харажатлар, шунингдек, ёрдамчи ишлаб чиқаришни бошқариш ва хизмат кўрсатиш билан билвосита боғлиқ бўлган харажатлар ва яроқсиз маҳсулот ҳисобига йўқотишлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳсулот ишлаб чиқариш, иш бажариш ва хизмат кўрсатиш билан бевосита боғлиқ харажатлар ишлаб чиқариш захиралари, иш ҳақи тўлаш бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар, асосий воситаларга эскириш ва номоддий активларга амортизация ҳисоблаш ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитидан 2310 «Асосий ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёрдамчи ишлаб чиқаришни бошқариш ва хизмат кўрсатиш билан билвосита боғлиқ бўлган харажатлар 2510 «Умумий ишлаб чиқариш харажатлари» ҳисобварағидан 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилади. Ёрдамчи ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатиш билан боғлиқ харажатлар айрим ҳолларда бевосита 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағида ҳисобга олиниши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яроқсиз маҳсулот ҳисобига йўқотишлар 2610 «Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар» ҳисобварағидан 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг кредитида ишлаб чиқариш тугалланган маҳсулотлар, бажарилган иш ва кўрсатилган хизматлар ҳақиқий таннархининг суммалари акс эттирилади. Ушбу суммалар 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағининг кредитидан 2010 «Асосий ишлаб чиқариш», 2510 «Умумий ишлаб чиқариш харажатлари», 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар», 9130 «Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи», 9420 «Маъмурий харажатлар» ҳисобварақларига ва бошқа ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб харажат элементлари ва моддалари ҳамда маҳсулот турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварағи бўйича ой охиридаги сальдо тугалланмаган ишлаб чиқариш қийматини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
126. Ёрдамчи ишлаб чиқаришни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш цехларида фойдаланилаётган асосий воситаларнинг эскириши

2310

0211-0299

2.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатларига тааллуқли номоддий активларга амортизация ҳисобланиши

2310

0510-0590

3.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун материаллар сарфланиши

2310

1010-1090

4.

Маҳсулот олиш учун ҳайвонларнинг сўйилиши

2310

1110, 1120

5.

Тугалланмаган маҳсулотни қайта баҳолаш

а) қийматининг оширилиши;

2310

6230

б) қийматининг камайтирилиши.

3290

2310

6.

Материаллар қийматидаги фарқларни ҳисобланган улушларда ёрдамчи ишлаб чиқариш ҳисобварақларига ҳисобдан чиқариш

2310

1610

7.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларнинг ёрдамчи ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун сарфланиши

2310

2110

8.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг тегишли улуши ёрдамчи ишлаб чиқариш маҳсулотлари, иш ва хизматлари таннархига киритилиши

2310

2510

9.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш маҳсулотларини тайёрлашдаги яроқсиз маҳсулотдан кўрилган йўқотишлар уларнинг таннархига киритилиши

2310

2610

10.

Келгуси даврлар харажатларининг улуши ёрдамчи ишлаб чиқариш маҳсулотлари, иш ва хизматлар таннархига киритилиши

2310

3110-3190 3210-3290

11.

Асосий цехларнинг маҳсулотлари ёрдамчи ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун ишлатилиши

2310

2810

12.

Мол етказиб берувчилардан ёрдамчи ишлаб чиқаришга моддий қийматликлар ва хизматлар (сув, буғ, энергия ва бошқалар) келиб тушиши

2310

6010, 6990

13.

Қондирилмаган даъволар суммасининг ёрдамчи цехларга тегишли бўлган қисми уларнинг маҳсулоти, иш ва хизматлари таннархига ҳисобдан чиқарилиши

2310

4860

14.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришдаги суғурта харажатлари

2310

6510

15.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришга тегишли бўлган ягона ижтимоий тўлов бўйича харажатларнинг ҳисобланиши

2310

6520

16.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш ходимларига иш ҳақи тўлаш бўйича суммаларнинг ҳисобланиши

2310

6710

17.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришга кўрсатилган хизматлар бўйича қарзлар

2310

6990

18.

Олинган суммадан ортиқча харажат қилганликлари учун ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар

2310

6970

19.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг ёрдамчи ишлаб чиқариш цехларига кўрсатган хизматлари

2310

6110, 6120

20.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришдаги тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг ортиқчаси кирим қилиниши

2310

9390

21.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш томонидан ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни харид қилишда қилинган харажатлар асбоб-ускуналар қийматига қўшилиши

0710-0720

2310

22.

Капитал қўйилмаларда амалга оширилган ёрдамчи цехларнинг харажатлари ва хизматлари ҳисобдан чиқарилиши

0810-0890

2310

23.

Олдин ёрдамчи ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун ҳисобдан чиқарилган материалларнинг қайтарилиши

1010-1090

2310

24.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришда ишлаб чиқарилган эҳтиёт қисмларнинг кирим қилиниши

1040

2310

25.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатларининг ўстиришдаги ва боқувдаги ҳайвонлар таннархига киритилиши

1110, 1120

2310

26.

Материалларни тайёрлаш ва харид қилишда ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг кўрсатган хизматлари ва харажатлари суммаси

1510

2310

27.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатлари ва хизматлари ташкилотнинг ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларнинг таннархига киритилиши

2110

2310

28.

Яроқсиз маҳсулотларни тузатиш бўйича ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатлари

2610

2310

29.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатларининг хизмат кўрсатувчи хўжаликларга ўтказилиши

2710

2310

30.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатлари ва хизматларининг (мавсумий тармоқларда) келгуси давр харажатларига олиб борилиши

3190-3290

2310

31.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришда ишлаб чиқарилган тайёр маҳсулотларнинг кирим қилиниши

2810

2310

32.

Маҳсулотларни сотиш ва етказиб беришда ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг кўрсатган хизматлари ҳисобдан чиқарилиши

9410

2310

33.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг сотилган маҳсулотлари ва бажарилган ишлари, кўрсатган хизматларининг ҳақиқий таннархини ҳисобдан чиқариш

9110, 9130

2310

34.

Қуйидагиларни сотиш ва бошқа чиқиб кетишидаги ёрдамчи ишлаб чиқариш харажатларининг ҳисобдан чиқарилиши:

асосий воситалар;

9210

2310

номоддий активлар.

9220

2310

35.

Бошқа ташкилотларга инвестиция тариқасида ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг маҳсулотлари берилиши ва хизматлари кўрсатилиши

9110, 9130

2310

36.

Ажратилган бўлинмаларга ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг харажатлари ҳисобдан чиқарилиши ёки маҳсулотлари берилиши

4110

2310

37.

Табиий офат, ёнғин ва шу кабилар натижасида кўрилган ёрдамчи цехларнинг зарарлари ҳисобдан чиқарилиши

9720

2310

38.

Ёрдамчи ишлаб чиқаришдаги аниқланган моддий қийматликларнинг камомади ва йўқотишлари

5910

2310

39.

Қайтариладиган ва кўп марта ишлатиладиган таралар бўйича харажатлар ва йўқотишлар

9430

2310

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий ишлаб чиқариш харажатлар (2500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
127. Умумий ишлаб чиқариш харажатлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 2510 «Умумий ишлаб чиқариш харажатлари» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
128. Мазкур ҳисобварақда умумий ишлаб чиқариш характерига эга бўлган, шу жумладан қуйидагилар бўйича харажатлар акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) машина ва ускуналарни сақлаш ва улардан фойдаланиш бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ишлаб чиқаришга тааллуқли бўлган асосий воситалар ва номоддий активларнинг амортизация ажратмалари бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ишлаб чиқаришга тааллуқли бўлган асосий воситаларни таъмирлаш харажатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) ишлаб чиқаришдаги мол-мулкнинг суғурта харажатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) ишлаб чиқариш биноларини иситиш, ёритиш ва сақлаш харажатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган ишлаб чиқариш бинолари, машина ва ускуналар, бошқа ижарага олинган воситалар учун ижара тўловлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатишда банд бўлган ишлаб чиқариш ходимларининг иш ҳақи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
з) ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган бошқа харажатлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
129. Умумий ишлаб чиқариш харажатлари ишлаб чиқариш захиралари, ходимлар билан иш ҳақи бўйича ҳисоб-китоблар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда умумий ишлаб чиқариш харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади. Умумий ишлаб чиқариш харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларда ҳисобга олинган харажатлар 2010 «Асосий ишлаб чиқариш», 2310 «Ёрдамчи ишлаб чиқариш» ҳисобварақларининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий ишлаб чиқариш харажатларини алоҳида ҳисоб объектлари орасида тақсимлаш тартиби ташкилотнинг ҳисоб сиёсатида белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий ишлаб чиқариш харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар бўйича аналитик ҳисоб ташкилотнинг алоҳида бўлинмалари ва харажатлар моддалари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
130. Умумий ишлаб чиқариш харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Умумий ишлаб чиқариш аҳамиятига эга бўлган асосий воситаларнинг эскириши

2510

0220-0299

2.

Умумий ишлаб чиқариш аҳамиятига эга бўлган номоддий активларнинг амортизацияси

2510

0510-0590

3.

Умумий ишлаб чиқариш мақсадларига материалларнинг сарфланиши

2510

1010-1090

4.

Умумий ишлаб чиқариш мақсадларига сарфланган материаллар қийматидаги фарқ ҳисобдан чиқарилиши

2510

1610

5.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар умумий ишлаб чиқариш мақсадлари учун (синовлар, тажрибалар ўтказишга) берилиши

2510

2110

6.

Ёрдамчи ишлаб чиқариш хизматлари умумий ишлаб чиқариш харажатларига ҳисобдан чиқарилиши

2510

2310

7.

Келгуси давр харажатлари умумий ишлаб чиқариш харажатларига ҳисобдан чиқарилиши

2510

3110-3190

8.

Ўзида тайёрланган маҳсулотлардан умумий ишлаб чиқариш аҳамиятига эга бўлган эҳтиёжлар учун фойдаланилиши

2510

2810

9.

Ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатиш (энергия, сув, газ, алоқа ва ҳоказо) бўйича мол етказиб берувчиларнинг хизматлари

2510

6010

10.

Олдин тақдим этилган, лекин қондирилмаган даъволар суммасининг умумий ишлаб чиқариш харажатларига ҳисобдан чиқарилиши

2510

4860

11.

Умумий ишлаб чиқариш харажатлари билан боғлиқ суғурта харажатлари

2510

6510

12.

Умумий ишлаб чиқаришга тегишли бўлган ягона ижтимоий тўлов бўйича харажатлар

2510

6520

13.

Ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатишда банд бўлган ходимларнинг иш ҳақи харажатларининг ҳисобланиши

2510

6710

14.

Ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатиш бўйича ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари томонидан амалга оширилган харажатлар

2510

6110, 6120

15.

Олдин ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатиш учун берилган материалларнинг ортиқчаси ва қайтарилиши

1010

2510

16.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг маҳсулот таннархига киритилиши

2010

2510

17.

Ёрдамчи цехларга хизмат кўрсатиш бўйича харажатлар уларнинг иш ва хизматлари таннархига киритилиши

2310

2510

18.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг бир қисми яроқсиз маҳсулотларни тузатиш харажатларга қўшилиши

2610

2510

19.

Ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатиш харажатлари келгуси давр харажатлари таркибида акс эттирилиши

3110-3190

2510

20.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг (бекор туриб қолишлар ва бошқалар) бир қисми жавобгар шахслар зиммасига юкланиши

4730

2510

21.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг бир қисми (табиий офат, ёнғин ва бошқалар сабабли) зарарларга ҳисобдан чиқарилиши

9430, 9720

2510

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар (2600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
131. Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулот ҳисобига йўқотишлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 2610 «Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2610 «Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар» ҳисобварағининг дебетида аниқланган яроқсиз маҳсулотлар бўйича харажатлар, шунингдек, кафолатли таъмирлаш харажатлари йиғилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2600 «Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотлар» ҳисобварағининг кредитида яроқсиз маҳсулотдан кўрилган йўқотишларнинг камайишига олиб бориладиган суммалар (яроқсиз маҳсулотнинг фойдаланиш мумкин бўлган баҳоси бўйича қиймати, яроқсиз маҳсулотнинг айбдорларидан ушланадиган суммалар, мол етказиб берувчилар томонидан етказиб берилган сифатсиз материаллар ва ярим тайёр маҳсулотлардан фойдаланиш натижасида юзага келган яроқсиз маҳсулот ва бошқалар учун ундириладиган суммалар), шунингдек, яроқсиз маҳсулотлардан кўрилган йўқотиш сифатида ишлаб чиқариш харажатларига ҳисобдан чиқарилган суммалар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар бўйича аналитик ҳисоб ташкилотнинг алоҳида цехлари, маҳсулот турлари, харажат моддалари ва яроқсиз маҳсулотларнинг вужудга келиш сабаблари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
132. Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Яроқсиз маҳсулотларни тузатиш бўйича материаллар сарфланиши

2610

1010-1090

2.

Асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқаришда аниқланган тузатиб бўлмайдиган яроқсиз маҳсулотдан кўрилган йўқотишларнинг ҳисобдан чиқарилиши

2610

2010, 2310

3.

Ўзида ишлаб чиқарилган яроқсиз ярим тайёр маҳсулотлар аниқланиши ва ҳисобдан чиқарилиши

2610

2110

4.

Умумий ишлаб чиқариш харажатларининг улуши яроқсиз маҳсулотлар таннархига киритилиши

2610

2510

5.

Харидорга яроқсиз маҳсулот ўрнига юборилган маҳсулот таннархи

2610

2810

6.

Яроқсиз маҳсулотларни тузатиш ва кафолатланган таъмирлаш бўйича мол етказиб берувчилардан олинган хизматлар

2610

6010

7.

Ишлаб чиқаришдаги яроқсиз маҳсулотга тегишли бўлган ягона ижтимоий тўлов бўйича харажатлар

2610

6520

8.

Яроқсиз маҳсулотларни тузатиш бўйича иш ҳақи суммаси ҳисобланиши

2610

6710

9.

Яроқсиз маҳсулотларнинг қайтарилиши ва бошқалар билан боғлиқ суммаларнинг ҳисобдор шахслар ҳисобидан чиқарилиши

2610

4220-4290 6970

10.

Истеъмолчилар томонидан олинган яроқсиз маҳсулотларни тузатиш бўйича қилинган харажатлари учун уларга бўлган қарз

2610

6990

11.

Яроқсиз маҳсулотни тузатишдан қолган ва якуний яроқсиз маҳсулотларни ҳисобдан чиқаришдан олинган моддий қийматликларнинг (фойдаланиш мумкин бўлган баҳосида) кирим қилиниши

1010-1090

2610

12.

Яроқсиз маҳсулотдан кўрилган йўқотишлар асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг маҳсулотлари, иш ва хизматлари таннархига киритилиши

2010, 2310

2610

13.

Яроқсиз маҳсулотдан кўрилган йўқотишлар моддий зарар етказган айбдор ишчилар ҳисобига ҳисобдан чиқарилиши

4730

2610

14.

Компенсация қилинмайдиган ўтган йилларнинг яроқсиз маҳсулотларидан йўқотишлар зарарга ҳисобдан чиқарилиши

9430

2610

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар (2700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
133. Хизмат кўрсатувчи хўжаликларда ишлаб чиқарилган маҳсулот, бажарилган иш ва кўрсатилган хизматлар билан боғлиқ харажатлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилотнинг хизмат кўрсатувчи хўжаликлари сифатида ташкилотнинг асосий фаолияти бўлган маҳсулотларни ишлаб чиқариш, ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатиш билан боғлиқ бўлмаган ишлаб чиқариш ва хўжаликлар тушунилади. Жумладан, мазкур ҳисобварақда ташкилотнинг балансида бўлган соғлиқни сақлаш объектлари, болалар боғчалари, уй-жой коммунал хўжалиги объектлари, спорт ва маданият, тикувчилик ва бошқа маиший хизмат кўрсатиш устахоналари, ошхона ва буфетлар, илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторликка оид ажратилган бўлинмаларни сақлаш харажатлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
134. 2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварағининг дебетида хизмат кўрсатувчи хўжаликларда маҳсулот ишлаб чиқариш, иш бажариш ва хизматлар кўрсатиш билан боғлиқ харажатлар акс эттирилади. Бунда, харажатлар товар-моддий захиралар, иш ҳақи тўлаш бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитидан 2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварағининг кредитида хизмат кўрсатувчи хўжаликлар томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулот, бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг ҳақиқий таннархи акс эттирилади. Ушбу суммалар 2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварағининг кредитида товар моддий захиралар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварағи бўйича ой охиридаги сальдо тугалланмаган ишлаб чиқариш қийматини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2710 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир хизмат кўрсатувчи хўжалик ва харажат элементлари, моддалари бўйича ва маҳсулот турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
135. Хизмат кўрсатувчи хўжаликларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларда фойдаланилаётган асосий воситаларнинг эскириши

2710

0210-0299

2.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларда банд бўлган ходимларга иш ҳақи тўлаш харажатлари

2710

6710

3.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларда фойдаланилаётган номоддий активлар амортизацияси

2710

0510-0590

4.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар томонидан ёрдамчи ишлаб чиқаришга кўрсатилган ва уларнинг истеъмол қилган хизматлари қиймати

2710

2310

5.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар харажатларининг сотиш ва маъмурий харажатларга тақсимланиши

9410, 9420

2710

6.

Ҳисобот даври охирида хизмат кўрсатувчи хўжаликлар зарарларининг давр харажатларига ҳисобдан чиқарилиши

9430

2710

7.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар эҳтиёжлари учун материалларнинг сарфланиши

2710

1010-1090

8.

Маҳсулот олиш учун ҳайвонларнинг сўйилиши

2710

1110, 1120

9.

Тугалланмаган маҳсулотни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши;

2710

6230

б) қийматининг камайтирилиши.

3290

2710

10.

Материаллар қийматидаги фарқлар ҳисобланган улушда хизмат кўрсатувчи хўжаликлар ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилиши

2710

1610

11.

Ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотлар хизмат кўрсатувчи хўжаликлар эҳтиёжлари учун сарфланиши

2710

2110

12.

Келгуси даврлар харажатларининг улуши хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг маҳсулоти, иш ва хизматлари таннархига олиб борилиши

2710

3110-3190

13.

Асосий цехлар маҳсулотларининг бир қисми хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг эҳтиёжлари учун ишлатилиши

2710

2810

14.

Мол етказиб берувчилардан хизмат кўрсатувчи хўжаликларга келиб тушган моддий қийматликлар (сув, буғ, энергия ва бошқалар) ва хизматлар

2710

6010

15.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларда суғурта бўйича харажатлар

2710

6510

16.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар харажатларига тегишли бўлган ягона ижтимоий тўлов бўйича харажатлар

2710

6520

17.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларга кўрсатган хизматлари учун бўлган қарзлар

2710

6990

18.

Ҳисобдор шахсларга қарзлар

2710

6970

19.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларга ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларнинг кўрсатган хизматлари

2710

6110, 6120

20.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларда ортиқча тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг кирим қилиниши

2710

9390

21.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг капитал қўйилмаларни амалга оширишдаги харажатлари ва хизматлари ҳисобдан чиқарилиши

0810-0890

2710

22.

Олдин хизмат кўрсатувчи хўжаликлар эҳтиёжлари учун ҳисобдан чиқарилган материалларнинг қайтарилиши

1010-1090

2710

23.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг харажатлари ўстиришдаги ва бўрдоқига боқилаётган ҳайвонларнинг таннархига киритилиши

1110, 1120

2710

24.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг материалларни харид қилишда кўрсатган хизматлари ва харажатлари

1510

2710

25.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг харажатлари (мавсумий тармоқларда) келгуси давр харажатлари таркибига киритилиши

3110-3190

2710

26.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлардан тайёр маҳсулотлар кирим қилиниши

2810

2710

27.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг маҳсулотларни етказиш ва сотишда кўрсатган хизматлари ҳисобдан чиқарилиши

9410

2710

28.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг сотган маҳсулотлари, бажарган ишлари ва кўрсатган хизматларининг ҳақиқий таннархининг ҳисобдан чиқарилиши

9110, 9130

2710

29.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар томонидан бошқа ташкилотларга инвестиция тариқасида маҳсулотлар берилиши ва хизматлар кўрсатилиши

9110, 9130

2710

30.

Ажратилган бўлинмаларга хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг маҳсулотлари берилиши ёки харажатлари ҳисобдан чиқарилиши

4110

2710

31.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг табиий офат, ёнғин ва шу кабилар натижасида кўрган зарарлари ҳисобдан чиқарилиши

9430, 9720

2710

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тайёр маҳсулотлар (2800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
136. Тайёр маҳсулотларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2820 «Кўргазмадаги тайёр маҳсулотлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2830 «Воситачилик шартномаси бўйича берилган тайёр маҳсулотлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
137. Четга кўрсатилган хизматлар ва бажарилган ишларнинг қиймати тайёр маҳсулотларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда (2800) акс эттирилмайди. Улар бўйича ҳақиқий харажатлар харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлардан 9130 «Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматлар таннархи» ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилади. Буюртмачиларга жойида топшириладиган ва қабул қилиш далолатномаси билан расмийлаштирилмаган маҳсулотлар тугалланмаган ишлаб чиқариш таркибида қолади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
138. 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағида тайёр маҳсулотлар ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархи бўйича ҳисобга олинади. Қишлоқ хўжалиги ташкилотлари ўсимликчилик маҳсулотлари, чорвачилик ва қайта ишланган маҳсулотларининг ҳаракатини бизнес-режадан келиб чиқиб, йил давомида прогноз таннархи бўйича ҳисобга олади. Йил охирида тайёр маҳсулотнинг ҳақиқий ва прогноз таннархи ўртасида аниқланган фарқ маҳсулотлар ҳисобварағига ҳисобот йили охиридаги келтирилган маҳсулотларнинг қолдиғига тааллуқли бўлган улушларда ўтказилади. Мазкур ҳисобварақда реализация қилишга мўлжалланган қурилиш объектларининг таннархи ҳам ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сотиш учун тайёрланган (олинган) тайёр маҳсулотлар, шу жумладан, қисман ташкилотнинг ўз эҳтиёжлари учун мўлжалланган маҳсулотларнинг кирим қилиниши 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулот» ҳисобварағининг дебетида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харидорлар (буюртмачилар)га жўнатилган тайёр маҳсулотлар ва улар учун ушбу харидор (буюртмачи)лар томонидан ҳисоб-китоб ҳужжатларининг тақдим этилиши тайёр маҳсулотларнинг сотилиши тартибида 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг кредитидан 9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағида тайёр маҳсулотларни аналитик ҳисобда ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархи бўйича ҳисобга олишда, маҳсулотнинг ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархининг унинг ҳисоб баҳоси бўйича қийматидан фарқини кўрсатган ҳолда уларни ҳисоб баҳосида (режа таннархи, сотиш баҳоси ва бошқалар) акс эттириш мумкин. Бундай фарқлар тайёр маҳсулотларнинг бир хилда гуруҳлари бўйича ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархининг шакллантириладиган ҳисоб баҳоси қийматидан фарқи даражасидан келиб чиққан ҳолда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тайёр маҳсулотларни 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағидан ҳисобдан чиқаришда ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархининг аналитик ҳисобда қабул қилинган баҳоси бўйича қийматидан фарқ суммаси ҳисобот даври бошига тайёр маҳсулотлар қолдиғидаги фарқлар ва ҳисобот ойи мобайнида омборга келиб тушган тайёр маҳсулотлар бўйича фарқларнинг бу маҳсулотларнинг ҳисоб баҳосидаги қийматига нисбати сифатида аниқланадиган фоизлар бўйича аниқланади. Сотилган маҳсулотга тўғри келадиган тайёр маҳсулот ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархининг унинг ҳисоб баҳоси бўйича қийматидан фарқ суммаси 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг кредитида ва улар ортиқча харажат ёки тежалганликни кўрсатишидан келиб чиққан ҳолда қўшимча ёзув орқали тегишли ҳисобварақларининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
139. 2820 «Кўргазмадаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағида кўргазма, ярмарка, реклама ва кўрсатиш учун мўлжалланган тайёр маҳсулотлар ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархи бўйича ҳисобга олинади. Бунда, 2820 «Кўргазмадаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг дебети ва 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг кредити бўйича ёзувлар амалга оширилади. Тайёр маҳсулотлар учун жавобгарлик вақтинча бир моддий жавобгар шахсдан бошқасига ўтади. Агар кўргазмага, ярмаркага ва бошқаларга қўйилган тайёр маҳсулотлар сотилса, 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулот» ҳисобварағидаги каби бухгалтерия ёзувлари амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
140. 2830 «Воситачилик шартномаси бўйича берилган тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағида воситачилик шартномалари бўйича жўнатилган тайёр маҳсулотлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа ташкилотларга воситачилик шартлари асосида сотиш учун берилган тайёр маҳсулотлар 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағидан 2830 «Воситачилик шартномаси бўйича берилган тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади. Воситачилик шартлари асосида берилган тайёр маҳсулотларни сотишда 2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар» ҳисобварағи каби бухгалтерия ёзувлари амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2810 «Омбордаги тайёр маҳсулотлар», 2820 «Кўргазмадаги тайёр маҳсулотлар», 2830 «Воситачилик шартномаси бўйича берилган тайёр маҳсулотлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб жавобгар шахслар бўйича, тайёр маҳсулотларнинг турлари (сортлар, партиялар, киплар) бўйича ва уларни сақлаш жойлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
141. Тайёр маҳсулотларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий, ёрдамчи цехлардан, хизмат кўрсатувчи хўжаликлардан тайёр маҳсулотларнинг кирим қилиниши

2810

2010, 2310, 2710

2.

Тайёр маҳсулотларни ҳисобнинг ярим тайёр усулида кирим қилиши

2810

2110

3.

Тайёр маҳсулотларнинг кўргазмадан омборга кирим қилиниши

2810

2820

4.

Тайёр маҳсулотни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши;

2810

6230

б) қийматининг камайтирилиши.

3190

2810

5.

Инвентаризация натижасида аниқланган ортиқча тайёр маҳсулотлар

2810

9390

6.

Ички эҳтиёжлар учун тайёр маҳсулотларнинг ишлатилиши, тайёр маҳсулотларнинг цехларга қайта ишловга берилиши ва бошқалар учун қайтарилиши

2010, 2310, 2510, 2710 9410-9430

2810

7.

Омбордаги тайёр маҳсулотлар яроқсиз маҳсулотларни тузатиш учун берилиши

2610

2810

8.

Инвентаризация натижасида аниқланган камомад, агар айбдор шахс аниқланмаган бўлса

5910

2810

9.

Келгуси давр харажатлари таркибида юритиладиган харажатларга тайёр маҳсулотларнинг ишлатилиши

3190

2810

10.

Тайёр маҳсулотларнинг кўргазмага берилиши

2820

2810

11.

Сотилган тайёр маҳсулотнинг таннархини ҳисобдан чиқариш

9110

2810-2830

12.

Молиявий инвестициялар (шу жумладан, қимматли қоғозлар) ҳисобига тайёр маҳсулотларнинг берилиши

0600, 5800

9110

9010

2810

13.

Инвентаризация натижасида моддий жавобгар шахснинг айби бўйича камомаднинг аниқланиши

4730

2810

14.

Ажратилган бўлинмалардан тайёр маҳсулотларнинг келиб тушиши

2810

6110

15.

Тайёр маҳсулотларнинг ажратилган бўлинмаларга берилиши

4110

2810-2830

16.

Тайёр маҳсулотларнинг текинга берилиши

9430

2810

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Товарлар (2900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
142. Сотишга мўлжалланган товар ва прокат буюмлари сифатида харид қилинган товар-моддий захираларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2910 «Омбордаги товарлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2920 «Чакана савдодаги товарлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2930 «Кўргазмадаги товарлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2940 «Прокатдаги буюмлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2950 «Товарлар билан банд ва бўш таралар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2960 «Воситачилик шартномаси бўйича берилган товарлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2970 «Йўлдаги товарлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2980 «Савдо устамаси»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2990 «Бошқа товарлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
143. Саноат ва бошқа ишлаб чиқариш ташкилотларида товарларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар буюмлар, материаллар ҳамда озиқ-овқат маҳсулотлари сотиш учун махсус харид қилинган ҳолларда қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
144. Таъминот, тайёрлов, савдо ташкилотларида товарларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда ишлаб чиқариш ёки хўжалик эҳтиёжлари учун хизмат қиладиган инвентарлар ҳамда асосий воситалар ёки материалларни ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақларда ҳисобга олинадиганлардан ташқари сотиб олинган ва ўзида ишлаб чиқарилган таралар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
145. 2910 «Омбордаги товарлар» ҳисобварағида улгуржи ва тақсимот базаларида, омборларда, умумий овқатланиш ташкилотларининг сақлаш жойларида, сабзавотни сақлаш жойларида ва бошқаларда сақланаётган мавжуд товар захираларининг мавжудлиги ва ҳаракати харид қилиш қийматида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Омборга келиб тушган товарлар ва тараларнинг кирим қилиниши 2910 «Омбордаги товарлар» ҳисобварағининг дебетида товарларни харид қилиш билан боғлиқ харажатлар билан биргаликда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Товарлар ва тараларнинг келиб тушишини материаллар билан боғлиқ операцияларни ҳисобга олиш тартиби бир хил тартибда 1510 «Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш» ҳисобварағидан фойдаланилган ҳолда ҳисобда акс эттириш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харидорлар (буюртмачилар)га сотилган товарлар ва улар учун ушбу харидор (буюртмачи)ларга ҳисоб-китоб ҳужжатларининг тақдим этилиши ёки харидор (буюртмачи)лар томонидан пул маблағларининг тўланиши 2910 «Омбордаги товарлар» ҳисобварағидан 9120 «Сотилган товарларнинг таннархи» ҳисобварағининг дебетига сотиш тартибида ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
146. 2920 «Чакана савдодаги товарлар» ҳисобварағида чакана савдо ташкилотлари (магазинлар, палаткалар, киосклар ва бошқалар) ва умумий овқатланиш ташкилотларининг буфетларидаги товарларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади. Чакана савдо ташкилотлари ва умумий овқатланиш ташкилотларининг буфетларидаги шиша таралар (шишалар, банкалар ва бошқалар)нинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳам ушбу ҳисобварақда ҳисобга олинади. Чакана савдодаги товарларнинг сотилишида ҳам 2910 «Омбордаги товарлар» ҳисобварағидаги каби бухгалтерия ёзувлари амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
147. 2930 «Кўргазмадаги товарлар» ҳисобварағида кўргазмалар, ярмаркалар, реклама ва кўрсатиш учун мўлжалланган товарлар ҳисобга олинади. Бунда 2930 «Кўргазмадаги товарлар» ҳисобварағининг дебети ва 2910 «Омбордаги товарлар» ёки 2920 «Чакана савдодаги товарлар» ҳисобварақларининг кредити бўйича ёзувлар амалга оширилади. Товарлар учун жавобгарлик вақтинча бир моддий жавобгар шахсдан бошқасига ўтади. Агар кўргазмага, ярмаркага ва бошқаларга қўйилган товарлар сотилса, бухгалтерия ёзувлари 2910 «Омбордаги товарлар» ҳисобварағидаги каби амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
148. 2940 «Прокатдаги буюмлар» ҳисобварағида прокатга (ижарага) бериш учун мўлжалланган буюмларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
149. 2950 «Товарлар билан банд ва бўш таралар» ҳисобварағида товарлар билан банд ва бўш турган тараларнинг (чакана савдо ташкилотларидаги ва умумий овқатланиш ташкилотларининг буфетларидаги шиша таралардан ташқари) мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Савдо ташкилотлари товарлар билан банд ва бўш бўлган тараларнинг ҳаракатини уларнинг таркиби ва баҳосидан келиб чиққан ҳолда таралар гуруҳи баҳоси учун ўрнатиладиган ўртача ҳисоб баҳоси бўйича ҳисобга олишлари мумкин. Бунда, тараларни харид қилиш баҳоси билан ўртача ҳисоб баҳолари орасидаги фарқ 9390 «Бошқа операцион даромадлар» ҳисобварағида ёки 9490 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағида олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
150. 2960 «Воситачилик шартномаси бўйича берилган товарлар» ҳисобварағида бошқа ташкилотларга воситачилик шартномаси бўйича берилган товарлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
151. 2970 «Йўлдаги товарлар» ҳисобварағида ҳисобот даври охирида йўлда қолган (омборга келиб тушмаган) товарлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
152. Агар чакана савдо ва умумий овқатланиш ташкилотларида товарлар бухгалтерия ҳисобида сотиш баҳосида юритилса, товарларнинг савдо устама (чегирма)лари тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш 2980 «Савдо устамаси» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Умумий овқатланиш ташкилотларида ушбу ҳисобварақда омборхоналар, буфетлар ва ошхоналардаги мавжуд озиқ-овқат маҳсулотлари ва товарларнинг савдо устамалари, шунингдек, ошхона ва буфет маҳсулотларига сотиш баҳосида уларнинг қийматига қўйиладиган устама суммалари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2980 «Савдо устамаси» ҳисобварағи товарлар кирим қилинганда савдо устамаси суммасига кредитланиб, сотилган ёки табиий йўқолиш, яроқсиз, бузилган, камомад ва бошқаларда натижасида ҳисобдан чиқарилган товарлар бўйича савдо устамаси суммасига дебетланади. Савдо устамасининг сотилган товарларга тўғри келадиган қисми 2980 «Савдо устамаси» ҳисобварағининг дебетида ва 9120 «Сотилган товарларнинг таннархи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Савдо устамаси суммасининг сотилмай қолган товарлар қолдиғига тўғри келадиган қисми инвентаризация далолатномаси асосида ўрнатилган меъёрларга мувофиқ сотилмай қолган товарларга тегишли устамани ҳисоблаш орқали аниқлаштирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чакана савдо ташкилотларида сотилмаган товарлар қолдиғига тўғри келадиган савдо устамаси суммаси ой бошида товарлар қолдиғига тўғри келадиган савдо устамаси суммаси ва 2980 «Савдо устамаси» ҳисобварағи дебети бўйича айланма суммасига (бошқа ҳисобдан чиқаришларга) камайтирилган 2980 «Савдо устамаси» ҳисобварағи кредити бўйича айланмани бир ойда сотилган товарлар суммаси (ҳисоб баҳолари бўйича) ва ой охиридаги товарлар қолдиғига (ҳисоб баҳолари бўйича) нисбатидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланган фоиз бўйича аниқланиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
153. 2990 «Бошқа товарлар» ҳисобварағида 2910 — 2950 ҳисобварақларида акс эттирилмайдиган бошқа товарлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Товарларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (2900) бўйича аналитик ҳисоб моддий жавобгар шахслар, товарларнинг номлари (нави, гуруҳлари, тойлар) ва товарларнинг сақланиш жойлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
154. Товарларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (2900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Товарларни ҳисобдор сумма ҳисобидан сотиб олиш

2910-2990

6970

2.

Мол етказиб берувчилардан товарлар олиниши

2910-2990

6010, 7010

3.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан товарлар ва прокат буюмларининг келиб тушиши

2910-2990

6110, 6120, 7110, 7120

4.

Устав капиталига улуш сифатида келиб тушган товарларнинг кирим қилиниши

2910-2990

4610

5.

Товарларни қайта баҳолаш:

а) қийматининг оширилиши;

2910-2990

6230

б) қийматининг камайтирилиши.

3190

2910-2990

6.

Текинга олинган товарларни кирим қилиш

2910-2990

8530

7.

Инвентаризация натижасида аниқланган ортиқча товарлар ва таралар

2910-2990

9390

8.

Илгари товар сифатида кирим қилинган моддий қийматликларни материаллар таркибига киритиш ёки товарларни ўз эҳтиёжлари учун олинган материаллар сифатида кирим қилиш

1010

2910-2990

9.

Яроқсиз ҳолга келган прокат буюмларини ҳисобдан чиқариш

9430

2940

10.

Товарларнинг қайта ишлашга берилиши

2010

2910-2990

11.

Инвентаризация натижасида аниқланган камомад, агар айбдор шахс аниқланмаган бўлса

5910

2910-2990

12.

Молиявий инвестициялар ҳисобига (шу жумладан, қимматли қоғозлар учун тўлов ҳисобига) товарларнинг берилиши

9120

2910-2990

13.

Сотилган товарларнинг таннархини ҳисобдан чиқариш

9120

2910-2990

14.

Инвентаризация натижасида моддий жавобгар шахс айби билан аниқланган камомад

4730

2910-2990

15.

Ажратилган бўлинмаларга товарларнинг берилиши

4110

2910

16.

Товарларга савдо устамаси

2920

2980

17.

Сотилган савдо устамасининг ҳисобдан чиқарилиши

2980

9120

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келгуси давр харажатлари — жорий қисми (3100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
155. Ҳисобот даврида амалга оширилган, аммо жорий қисми бўйича келгуси ҳисобот даврларига тааллуқли бўлган харажатлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3110 «Олдиндан тўланган оператив ижара ҳақи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3120 «Олдиндан тўланган хизмат ҳақи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3190 «Бошқа келгуси давр харажатлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
156. Мазкур ҳисобварақларда қуйидагилар билан боғлиқ бўлган харажатлар акс эттирилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) матбуотнинг даврий нашрларига йиллик обунанинг жами суммасини олдиндан тўлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) мулкнинг йиллик суғуртасини олдиндан тўлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) келгуси даврлар учун оператив ижара тўлови бадаллари ҳамда келгусида харажатларга киритилиши мумкин бўлган бошқа харажатлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
157. Келгуси давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларда (3100) ҳисобга олинган харажатлар харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетига ҳисобдан чиқарилади. Келгуси давр харажатларини жорий харажатларга ҳисобдан чиқариш ўрнатилган муддат давомида ёки ишлаб чиқарилган маҳсулот ҳажми ёхуд миқдорига мутаносиб равишда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
158. 3110 «Олдиндан тўланган оператив ижара ҳақи» ҳисобварағида жорий ҳисобот даврида тўланган, аммо келгуси ҳисобот даврига тегишли оператив ижара ҳақи ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
159. 3120 «Олдиндан тўланган хизмат ҳақи» ҳисобварағида ушбу ҳисобот даврида олдиндан ҳақи тўланган, аммо келгуси ҳисобот даврларига тааллуқли бўлган хизматлар ҳисобга олинади. Ушбу ҳисобварақда обуна бўйича харажатлар ва бошқаларни акс эттириш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
160. 3190 «Бошқа келгуси давр харажатлари» ҳисобварағида 3110 «Олдиндан тўланган оператив ижара ҳақи» ва 3120 «Олдиндан тўланган хизмат ҳақи» ҳисобварақларида ҳисобга олинмаган бошқа олдиндан тўланган харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келгуси давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (3100) бўйича аналитик ҳисоб ҳисобварақлар, харажат моддалари ва объектлари (йўналишлари) бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
161. Келгуси давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (3100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Келгуси давр харажатларида ҳисобга олинадиган ишларни амалга ошириш учун материаллар, тайёр маҳсулотлар чиқарилди

3190

1010-1090, 2810

2.

Келгуси давр харажатларига тегишли бўлган ишларни амалга оширишда ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг кўрсатган хизматлари

3190

2310

3.

Келгуси даврлар харажатларига тааллуқли бўлган умумий ишлаб чиқариш харажатлари улуши ҳисобдан чиқарилди

3190

2510

4.

Келгуси йилга обуна бўйича харажатлар амалга оширилди

3120

5110

5.

Келгуси давр харажатларига тегишли бўлган моддий қийматликлар ёки ишлар учун мол етказиб берувчиларга ва пудратчиларга бўлган қарзлар

3190

6010, 7010

6.

Келгуси давр харажатлари таркибида ҳисобга олинадиган бошқа тўланадиган ҳисобварақлар

3190

Мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

7.

Келгуси давр харажатларининг улуши навбатдаги ҳисобот даври келганда тегишли харажатлар ҳисобварақларига ўтказилди

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

3110-3190

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кечиктирилган харажатлар — жорий қисми (3200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
162. Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи ва кечиктирилган харажатларнинг жорий қисми бўйича ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3220 «Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3290 «Бошқа кечиктирилган харажатлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
163. 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағида вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғининг жорий қисми ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик фарқларга тегишли солиқларнинг ҳисобланиши умумий суммада 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағининг кредитида ва жорий қисми 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кечиктирилган солиқларнинг тегишли қисмини узоқ муддатли қисмдан жорий қисмга ўтказиш 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг дебети ва 0950 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Солиқни кечиктирилган харажатларнинг тегишли суммасига камайтириш юз берадиган давр келганда солиқ суммаси 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағининг дебетида ва 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Шунга кўра, 3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи» ҳисобварағининг дебетидаги сальдо жорий ҳисобот даврида бюджетга тўланадиган умумий солиқ суммасининг камайтириши лозим бўлган солиқ суммасининг жорий қисмини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
164. 3220 «Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи облигацияларга дисконт (чегирма)лар бўйича облигацияларни сўндириш муддати давомида харажатларга тақсимланиб бориладиган ташкилотнинг узоқ муддатли кечиктирилган харажатларининг жорий қисмини акс эттиради. Ушбу ҳисобварақ фақат облигацияларни сотувчи (эмитент)лар томонидан қўлланилади. Облигацияларни чегирма билан сотиш 3220 «Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар» ёки 0960 «Дисконт (чегирма)лар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварақлари дисконт (чегирма)лар суммаси ва олинган суммага пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар дебетида ва 6830 «Тўланадиган облигациялар» ёки 7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Облигациялар бўйича жорий дисконт (чегирма)лар ҳисобланганда 9610 «Фоизлар кўринишидаги харажатлар» ҳисобварағи дебетланади ва 3220 «Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
165. Бошқа кечиктирилган харажатларнинг жорий қисмига, узоқ муддатли қисми 0990 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағида ҳисобга олинадиган ва келгуси давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларда (3100) ҳисобга олиш назарда тутилмаган харажатлар киради. Масалан, саноатнинг мавсумий тармоқларида ишлаб чиқаришга тайёргарлик, ернинг рекультивацияси ва бошқалар билан боғлиқ харажатлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа кечиктирилган харажатлар 3290 «Бошқа кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағининг дебетида 0990 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ҳисобга олинади. Бу харажатларни жорий харажатларга ўтказиш вақти келганида улар 3290 «Бошқа кечиктирилган харажатлар» ҳисобварағининг кредитидан ушбу харажатларни ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақларининг дебетига ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3210 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи», 3220 «Дисконт (чегирма)лар бўйича кечиктирилган харажатлар», 3290 «Бошқа кечиктирилган харажатлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб кечиктирилган харажатларнинг ҳар бир тури, ҳар бир даври ва ҳисобдан чиқариш муддатлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
166. Кечиктирилган харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (3200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Вақтинчалик фарқларга тегишли бўлган харажатлар бўйича ҳисобланган солиқларнинг жорий қисми

3210

6410

2.

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган солиқни узоқ муддатли қисмидан жорий қисмига ўтказиш

3210

0950

3.

Ўтган ҳисобот даврида ҳисобланган кечиктирилган солиқнинг тегишли суммасига жорий ҳисобот даврида бюджетга тўланадиган солиқларнинг камайтирилиши

6410

3210

4.

Облигацияларни чегирма билан сотиш

3220

7830, 6830

5.

Дисконт бўйича кечиктирилган харажатларни узоқ муддатли қисмидан жорий қисмига ўтказиш

3220

0960

6.

Жорий облигация чегирмасини ҳисобдан чиқариш

9610

3220

7.

Бошқа кечиктирилган харажатларнинг жорий қисми ҳисобланиши

3290

Мажбуриятларни

ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

8.

Бошқа кечиктирилган харажатларни узоқ муддатли қисмидан жорий қисмига ўтказиш

3290

0990

9.

Кечиктирилган харажатларнинг тегишли қисми жорий харажатлар таркибига киритилиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

3290

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинадиган жорий тўловлар (4000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
170. Харидорлар ва буюртмачилар билан товарлар, тайёр маҳсулотлар, бажарилган ишлар, кўрсатилган хизматлар учун жорий дебиторлик қарзлари бўйича ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4020 «Олинган векселлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
171. 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағида сотилган маҳсулот (товар)лар, бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматлар учун харидорлар ва буюртмачиларга тақдим этилган ҳисоб-китоб ҳужжатлари бўйича дебиторлик қарзлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
172. 4020 «Олинган векселлар» ҳисобварағида олинган векселлар билан таъминланган харидорлар ва буюртмачилар билан ҳисоб-китоблар бўйича дебиторлик қарзи ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Муддатида тўланмаган векселлар бўйича даъво билдирилганда, векселлар қиймати 4020 «Олинган векселлар» ҳисобварағининг кредитидан 4860 «Даъволар бўйича олинадиган ҳисобварақлар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
173. Олинадиган ҳисобварақлар (4000) асосий (операцион) фаолият даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (9000), асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетишини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (9200) ва асосий фаолиятнинг бошқа даромадларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (9300) билан боғланган ҳолда харидор (буюртмачи)ларга тақдим этилган ҳисоб-китоб ҳужжатларидаги суммага дебетланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинадиган ҳисобварақлар (4000) келиб тушган тўловлар, олинган бўнакларни ҳисобга олиш ва бошқалар суммасига пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинадиган ҳисобварақлар бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир харидор (буюртмачи) бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
174. Олинадиган ҳисобварақларнинг (4000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Товар, маҳсулот, иш ва хизматларни сотишдаги харидорлар ва буюртмачиларнинг қарзлари суммаси

4010

9010-9030

2.

Асосий воситалар ва бошқа активларни сотишдаги харидорлар ва буюртмачиларнинг қарзлари суммаси

4010

9210, 9220

3.

Харидорлар ва буюртмачилардан тўловлар келиб тушиши

5010-5530

4010

4.

Харидорлар ва буюртмачиларга сотилган маҳсулотлар, товарлар, бажарилган иш ва кўрсатилган хизматлар учун даъво билдирилиши

4860

4010

5.

Харидорлар ва буюртмачиларга сотилган товарлар, маҳсулотлар, бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматлар бўйича ҳисоб-китоб ҳужжатларини тақдим этишда олинган бўнакларнинг ҳисобга олиниши

6310

4010

6.

Харидорлар ва буюртмачиларнинг тўланмаган қарзларининг зарарга ҳисобдан чиқарилиши

9430

4010

7.

Харидорлар ва буюртмачиларнинг қарзлари даргумон қарзлар бўйича резервлар ҳисобига ҳисобдан чиқарилиши

4910

4010

8.

Олинган векселлар бўйича қарзларнинг қопланиши

5010-5530

4020

9.

Олинган векселларнинг узоқ муддатли қисмдан жорий қисмга ўтказилиши

4020

0910

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган жорий тўловлар (4100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
175. Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари билан товарлар, тайёр маҳсулот, бажарилган ишлар, кўрсатилган хизматлар учун жорий дебиторлик қарзлари бўйича ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4110 «Ажратилган бўлинмалардан олинадиган тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган тўловлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
176. 4110 «Ажратилган бўлинмалардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағида ташкилотнинг умумий балансига (ички хўжалик ёки ички баланс ҳисоб-китоблар) қўшиладиган ажратилган бўлинмалар (филиаллар, ваколатхоналар)нинг дебиторлик қарзлари ҳисобга олинади. Мазкур ҳисобварақда ажратилган мулклар, моддий қийматликларни ўзаро ҳамкорликда чиқариш, бўлинмаларнинг ходимларига иш ҳақи тўлаш ва бошқа жорий операциялар бўйича ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоб-китобларни амалга оширишда таъсис шартномаси, чора-тадбирлар шартномаси, таъсисчиларнинг ушбу бўлинмаларни ташкил қилиш тўғрисидаги қарори, таъсисчиларнинг мулкни бериш тўғрисидаги қарори ва бошқалар асосий ҳужжатлар бўлиб ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажратилган бўлинмаларга берилган мулк асосий воситалар (0100), номоддий активлар (0400), ўрнатиладиган асбоб-ускуналар (0700), материаллар (1000), тайёр маҳсулотлар (2800), товарлар (2900) ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлардан 4110 «Ажратилган бўлинмалардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
177. 4120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган тўловлар» ҳисобварағида шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг (баланслараро ёки ташкилотлараро ҳисоб-китоблар) дебиторлик қарзлари ҳисобга олинади. Мазкур ҳисобварақда товар, маҳсулотлар сотиш, ишлар бажариш, хизматлар кўрсатиш ва бошқа жорий операциялар бўйича ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4110 «Ажратилган бўлинмалардан олинадиган тўловлар» ва 4120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган тўловлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир ажратилган бўлинма, шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
178. Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинадиган жорий тўловларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Дебиторлик қарзларини қоплаш учун ажратилган бўлинмалардан асосий воситалар ва бошқа активлар келиб тушиши

0110-0190 ва бошқалар

4110

2.

Ажратилган бўлинмаларга мол-мулк (асосий воситалар ва бошқа активлар) берилиши

4110

0110-0190 ва бошқалар

3.

Ажратилган бўлинмалар ходимларига иш ҳақи тўлаш учун пул маблағлари ажратилиши

4110

5010, 5110

4.

Ажратилган бўлинмалар томонидан асосий воситалар қайтарилиши

0110-0190

4110

5.

Дебиторлик қарзларини қоплаш учун ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан пул маблағлари келиб тушиши

5010-5530

4110, 4120

6.

Ажратилган бўлинмаларга моддий қийматликлар берилиши (1500-ҳисобварақдан фойдаланилганда)

4110

1510

7.

Ажратилган бўлинмаларга берилган материаллар бўйича материаллар қийматидаги фарқнинг ажратилган бўлинмаларга ҳисобдан чиқарилди (1610-ҳисобварақни қўллаганда)

4110

1610

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ходимларга берилган бўнаклар (4200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
179. Ташкилотнинг ходимларга иш ҳақи, операцион ва маъмурий-хўжалик харажатлари учун ҳисобдорлик, шунингдек, хизмат сафарлари учун берилган бўнаклар бўйича жорий ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4210 «Иш ҳақи бўйича берилган бўнаклар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4220 «Хизмат сафарларига берилган бўнаклар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4230 «Умумхўжалик харажатлари учун берилган бўнаклар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4290 «Ходимларга берилган бошқа бўнаклар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
180. Ҳисобдорликка берилган суммага ходимларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4200) пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан, жумладан 5010 «Миллий валютадаги пул маблағлари», 5020 «Чет эл валютасидаги пул маблағлари» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда дебетланади. Ходимларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4200) харажатлар ва харид қилинган қийматликлар ҳисобга олинадиган ҳисобварақлар ёки амалга оширилган харажатларнинг турига қараб бошқа ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўлиқ ишлатилмаган бўнаклар (масалан, хизмат сафарлари учун) ташкилот кассасига қайтарилиши ҳамда ходимларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4200) кредитида ва 5010 «Миллий валютадаги пул маблағлари», 5020 «Чет эл валютасидаги пул маблағлари» ҳисобварақларининг дебетида акс эттирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
181. 4210 «Иш ҳақи бўйича берилган бўнаклар» ҳисобварағида ташкилот ходимларига иш ҳақи бўйича берилган бўнакларнинг барча турлари юзасидан ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади. Бўнакларнинг келгусидаги иш ҳақи ҳисобига берилиши ходимларнинг сабаби кўрсатилган аризасига асосан амалга оширилади. Бундан ташқари, мазкур ҳисобварақда иш ҳақи бўйича ҳар ойлик бўнаклар ҳисобга олинади ҳамда улар ой охирида 4210 «Иш ҳақи бўйича берилган бўнаклар» ҳисобварағининг кредитидан 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварағининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
182. 4220 «Хизмат сафарларига берилган бўнаклар» ҳисобварағида ташкилотнинг ходимларига хизмат сафарлари учун берилган бўнаклар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хизмат сафарлари учун бўнаклар хизмат сафари тўғрисидаги буйруқ, чипталар қиймати, кунлик яшаш харажатлари ва бошқалар кўрсатилган ҳолда бўнак суммасини ҳисоблаш асосида берилади. Хизмат сафарлари учун берилган ва сарфланган чет эл валютасининг ҳисоби алоҳида юритилади, валюта бўнак берилган кунда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки курси бўйича сўмга ўтказилади ва сўмда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
183. 4230 «Умумхўжалик харажатлари учун берилган бўнаклар» ҳисобварағида умумхўжалик эҳтиёжлари учун турли хилдаги кичик инвентарь ва жиҳозларни нақд пулга, шунингдек, корпоратив банк карталаридан фойдаланган ҳолда сотиб олиш учун берилган бўнаклар акс эттирилади. Товар-моддий захираларни баҳолаш ва кирим қилиш тегишли тасдиқловчи ҳужжатларга асосан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
184. 4290 «Ходимга берилган бошқа бўнаклар» ҳисобварағида 4210 — 4230-ҳисобварақларда акс эттирилмаган ташкилот ходимларига берилган бошқа бўнаклар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ходимларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4200) бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир берилган бўнак бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
185. Ходимларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Иш ҳақи ҳисобидан бўнак берилиши

4210

5010

2.

Ходимларга келгусидаги иш ҳақи ҳисобига берилган бўнаклар ушлаб қолиниши

6710

4210

3.

Ҳисобдор шахсларга банкдаги ҳисобварақлардан бўнаклар берилиши

4220-4290

5110-5530

4.

Ҳисобдор шахсларга кассадан бўнаклар берилиши

4220-4290

5010, 5020

5

Ҳисобдор шахсларга пул эквивалентлари берилиши

4220-4290

5610

6.

Ишлатилмаган ҳисобдор суммалари кассага қайтарилиши

5010, 5020

4220-4290

7.

Ишлатилмаган ҳисобдор суммалари ташкилотнинг банкдаги ҳисобварағига қайтарилиши

5110-5530

4220-4290

8.

Ҳисобдор шахслар сотиб олинган турли хилдаги пул эквивалентлари учун тўловларни амалга ошириши

5610

4220-4290

9.

Ишлатилмаган пул эквивалентларининг қайтарилиши

5610

4220-4290

10.

Ҳисобдор шахслар капитал қўйилмалар, товарлар, ҳайвонлар, материаллар, асбоб-ускуналарни сотиб олиш, етказиб келиш, тайёрлаш билан боғлиқ харажатларни амалга ошириши

0710-0890, 1010-1090, 1110-1120, 2910-2990

4220-4290

11.

Ҳисобдор шахслар яроқсиз маҳсулот билан боғлиқ турли хилдаги харажатларни тўлаши

2610

4220-4290

12.

Ҳисобдор шахслар асосий, ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжаликлар, шунингдек, умумий ишлаб чиқариш харажатларини амалга ошириши

2010, 2310, 2510, 2710

4220-4290

13.

Ҳисобдор шахслар давр харажатларига тегишли бўлган турли хилдаги харажатларни тўлаши

9410-9430

4220-4290

14.

Ҳисобдор шахслар келгуси давр харажатларига тегишли бўлган турли харажатларни тўлаши

3190

4220-4290

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар (4300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
186. Товар-моддий захиралар ва бошқа активларни етказиб бериш, шунингдек, ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатиш учун берилган бўнаклар бўйича жорий ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4310 «Товар-моддий захиралар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4320 «Узоқ муддатли активлар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4330 «Бошқа берилган бўнаклар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
187. Берилган бўнаклар суммаси, шунингдек, қисман тайёр ҳолдаги товарлар, иш ва хизматлар учун тўланган суммалар 4310 «Товар-моддий захиралар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар», 4320 «Узоқ муддатли активлар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар», 4330 «Бошқа берилган бўнаклар» ҳисобварақларининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга бўнаклар мол етказиб берувчилар ва ташкилот ўртасида тузилган шартнома ёки контракт асосида берилади. Айрим ҳолларда, қисман бажарилган ишлар тўғрисидаги далолатнома бўлиши мумкин. Бунда, тўлов топшириқномаларида қисман тўлов миқдори ёки олдиндан тўлов фоизи кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4300) бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир дебитор бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
188. Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини тайёрлаш учун нақд пулда бўнаклар берилиши

4310

5010

2.

Банкдаги ҳисобварақлардан бўнаклар ўтказилиши

4310-4330

5110-5530

3.

Олинган кредитлар ва қарзлар ҳисобидан бўнаклар ўтказилиши

4310-4330

6810-6820, 7810-7820

4.

Контрактнинг бекор қилиниши натижасида аввал берилган бўнаклар қайтарилиши

5010-5530

4310-4330

5.

Мол етказиб берувчилар ёки пудратчиларга бўлган қарзларни қоплашда аввал берилган бўнакларнинг ҳисобга олиниши

6010, 7010

4310-4330

6.

Мол етказиб берувчиларга берилган бўнакларнинг даъво муддати ўтганлари ҳисобдан чиқарилиши

9430

4310-4330

7.

Берилган бўнакнинг тегишли суммаси узоқ муддатли қисмидан жорий қисмга ўтказилиши

4310-4330

0940

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бюджетга бўнак тўловлар (4400)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
189. Ташкилот томонидан солиқлар ва йиғимлар бўйича тўланган бўнаклар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 4410 «Бюджетга солиқлар ва йиғимлар бўйича бўнак тўловлари (турлари бўйича)» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
190. 4410 «Бюджетга солиқлар ва йиғимлар бўйича бўнак тўловлари (турлари бўйича)» ҳисобварағида бўнак сифатида тўланган солиқ суммалари, шу жумладан, харид қилинган товар-моддий захиралар бўйича ҳисоб-китоб ҳужжатларида кўрсатилган қўшилган қиймат солиғи ҳисобга олинади. Солиқлар суммасини ҳисобдан чиқариш 4410 «Бюджетга солиқлар ва йиғимлар бўйича бўнак тўловлари (турлари бўйича)» ҳисобварағининг кредитида 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бюджетга бўнак тўловлари ўтказилганда бюджетга бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4400) дебети ва пул маблағларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида ёзувлар амалга оширилади. Бюджетга тўловлар бўйича якуний ҳисоб-китоблар 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағининг дебети ва бюджетга бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4400) кредити бўйича ёзувлар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
191. Бюджетга бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4400) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Харид қилинган моддий ресурслар, товарлар, ишлар ва хизматлар бўйича ҚҚС суммаси

4410

6010, 6120, 6990

2.

Бюджетга солиқлар ва йиғимлар бўйича бўнаклар ўтказилди

4410

5110

3.

Моддий ресурслар, товарлар, иш ва хизматларга тегишли бўлган ҚҚС ҳисобга олинди

6410

4410

4.

Солиқлар ва йиғимлар бўйича якуний ҳисоб-китоблар

6410

4410

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат мақсадли жамғармаларига ва суғурталар бўйича бўнак тўловлар (4500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
192. Ташкилот томонидан давлат мақсадли жамғармалари ва суғурталар бўйича жорий тўловлари учун тўланган бўнаклар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4510 «Суғурталар бўйича бўнак тўловлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4520 «Давлат мақсадли жамғармаларига бўнак тўловлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
193. 4510 «Суғурталар бўйича бўнак тўловлари» ҳисобварағида ташкилот томонидан суғурталар бўйича тўланган бўнак тўловлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194. 4520 «Давлат мақсадли жамғармаларига бўнак тўловлари» ҳисобварағида ташкилот томонидан бюджетдан ташқари Пенсия, Йўл ва бошқа давлат мақсадли жамғармаларига тўланган бўнак тўловлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўнак тўловларини ўтказишда давлат мақсадли жамғармалари ва суғурталар бўйича бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4500) дебети, пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида ёзувлар амалга оширилади. Мажбурий тўловлар бўйича якуний ҳисоб-китобларда 6510 «Суғурталар бўйича бўнак тўловлари», 6520 «Давлат мақсадли жамғармаларига бўнак тўловлари» ҳисобварақларининг дебети ва давлат мақсадли жамғармалари ва суғурталар бўйича бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4500) кредитида ёзувлар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
195. Давлат мақсадли жамғармаларига ва суғурталар бўйича бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Давлат мақсадли жамғармалари ва суғурталар бўйича бўнак тўловлари ўтказилди

4510-4520

5110-5530

2.

Давлат мақсадли жамғармалари ва суғурталарга тўловлар бўйича якуний ҳисоб-китоблар

6510-6520

4510-4520

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича дебиторлик қарзи (4600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
196. Ташкилот таъсисчилари (акциядорлик жамиятининг акциядорлари, ширкат шартномаси (биргаликдаги фаолият тўғрисидаги шартнома) шериклари ва бошқалар)нинг ташкилот устав капиталига улушлар бўйича жорий қарзлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
197. Ташкилотни ташкил қилишда таъсисчилар ёки акцияга обуна бўлган шахсларнинг қарз суммаси 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг дебетида устав капиталини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (8300) билан боғланган ҳолда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таъсисчиларнинг улуш суммалари пул маблағлари кўринишида ҳақиқатда келиб тушганда, 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ёзув амалга оширилади. Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича моддий ва бошқа қийматликлар (пул маблағларидан ташқари) келиб тушганда, 4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг кредитида асосий воситалар, номоддий активлар, материаллар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ўтказмалар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциялар учун тўлов сифатида ташкилотнинг мулкига натура шаклида берилган мол-мулк таъсисчилар келишуви асосида аниқланган баҳода кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4610 «Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзи» ҳисобварағининг аналитик ҳисоби ҳар бир таъсисчи бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
198. Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлари бўйича қарзини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Иштирокчилар улушлари суммасида (акцияга обуна суммасида) устав капиталининг эълон қилинган ҳажми (ташкилот рўйхатдан ўтганидан кейин)

4610

8310, 8320, 8330

2.

Таъсисчилар ташкилот мулкига тугалланмаган қурилиш, асбоб-ускуна, асосий воситаларни тақдим этиши

0110-0190, 0710-0720, 0810

4610

3.

Таъсисчилар акцияларга обуна тўлови сифатида номоддий активларни тақдим этиши

0410-0490

4610

4.

Таъсисчилар акцияларга обуна тўлови сифатида узоқ муддатли ва қисқа муддатли инвестицияларни тақдим этиши

0610, 5810

4610

5.

Таъсисчилар ташкилот мулкига товар-моддий захираларни тақдим этиши

1010-2990

4610

6.

Таъсисчиларнинг улушлари суммаси пул маблағлари кўринишида келиб тушиши

5010-5530

4610

7.

Ташкилотнинг устав капиталига улушлари таъсисчиларнинг иш ҳақидан ушлаб қолиниши

6710

4610

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ходимларнинг бошқа операциялар бўйича қарзи (4700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
199. Ташкилот ходимлари билан иш ҳақи бўйича, ҳисобдор шахслар билан ҳисоб-китоблардан ташқари барча турдаги жорий ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4710 «Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4720 «Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4790 «Ходимларнинг бошқа қарзлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
200. 4710 «Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағида ташкилот ходимларига кредитга берилган товарлар бўйича ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кредитга товар сотиб олган шахслар ишлайдиган ташкилотлар товарлар қиймати суммасини савдо ташкилотларига банк кредити ҳисобига қоплаши мумкин. Банк томонидан тегишли ҳисоб-китоб ҳужжатлари тўланганда 4710 «Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағи 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ва 7810 «Узоқ муддатли кредитлар» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда дебетланади. Ташкилот ходимларидан навбатдаги тўловларни ушлаб қолишда 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварағи 4710 «Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда дебетланади, кейинчалик ушлаб қолинган сумма банк кредитини тўлаш учун 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи» ҳисобварағининг кредитидан 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ва 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварақларининг дебетига ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзининг ходимлари томонидан кредитга сотиб олинган товарлар бўйича қарзларини қоплашда банк кредитларидан фойдаланмайдиган ташкилотлар ушбу ходимлар берган топшириқ-мажбуриятларига асосан ходимларнинг иш ҳақи суммасидан навбатдаги тўловларни ушлаб қолганда, 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварағи турли кредиторларга бўлган қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6900) билан боғланган ҳолда (савдо ташкилотларининг ҳисоб-китоб ҳисобварақлари бўйича) дебетланади. Ушлаб қолинган сумманинг савдо ташкилотларига ўтказиб берилганда, турли кредиторларга бўлган қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6900) пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда дебетланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201. 4720 «Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағида ташкилот ходимларига берилган қарзлар бўйича ҳисоб-китоблар акс эттирилади (масалан, якка тартибда уй-жой қуришга ва бошқаларга).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4720 «Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағининг дебетида ходимларга берилган қарз суммаси пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Агар маблағлар ташкилотга берилган кредит ҳисобидан бевосита банк томонидан (бу маблағларни олдиндан ташкилотнинг ҳисоб-китоб ҳисобварағига ўтказмасдан) ходимларга берилса, бунда 4720 «Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағининг дебетида 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ва 7810 «Узоқ муддатли кредитлар» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда ёзувлар амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қарздор ходимлардан келиб тушган тўловлар суммасига 4720 «Берилган қарзлар бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағи (қабул қилинган тўловлар тартибидан келиб чиққан ҳолда) 5010 «Миллий валютадаги пул маблағлари», 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи», 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Банк кредитларини қоплаш 6810 «Қисқа муддатли кредитлар», 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварақларининг дебетида ва банкка ўтказилган пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
202. 4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағида ташкилот ходими томонидан пул маблағлари ва товар-моддий захираларнинг камомади ва талон-тарож қилиниши, яроқсизлик натижасида етказилган моддий зарарни қоплаш бўйича ҳисоб-китоблар, шунингдек, бошқа турдаги зарарларни қоплаш бўйича ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақнинг дебетида айбдор шахслардан ундириб олинадиган суммалар товар-моддий захиралар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақнинг кредитида айбдор шахслардан томонидан тўланган тўловлар суммаси пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва моддий зарарни қоплаш учун иш ҳақидан ушлаб қолинадиган сумма 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
203. Иш берувчининг мулки ўғирланганда, кам чиққанда, қасддан йўқотиш ёки қасддан бузиш натижасида ҳамда бошқа ҳолларда етказилган зарар ҳажми бозор қиймати бўйича ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, моддий жавобгар шахс (ёки бошқа ходим) айбдор деб тан олинган ҳолларда ва агар баҳолаш натижасида кам чиққан активнинг бозор қиймати (ундириладиган сумма) кам чиққан активнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарардан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) юқори бўлса, даромад суммаси бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи» — айбдор шахс ёки моддий жавобгар шахсдан ундирилиши лозим бўлган кам чиққан активнинг бозор қийматига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» — кам чиққан активнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарар суммасига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9310 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда», 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» — айбдор шахс ёки моддий жавобгар шахсдан ундирилиши лозим бўлган кам чиққан активнинг бозор қиймати ва уларнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарар суммаси ўртасидаги фарқига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) паст бўлса, зарар суммаси бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи» — айбдор шахс ёки моддий жавобгар шахсдан ундирилиши лозим бўлган кам чиққан активнинг бозор қийматига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» — айбдор шахс ёки моддий жавобгар шахсдан ундирилиши лозим бўлган кам чиққан активнинг бозор қиймати ва уларнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарар суммаси ўртасидаги фарқига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» — кам чиққан активнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарар суммасига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
205. 4790 «Ходимларнинг бошқа қарзлари» ҳисобварағида 4710 — 4730 ҳисобварақларида акс эттирилмаган ташкилот ходимлари билан ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ходимларнинг бошқа операциялар бўйича қарзини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4700) бўйича аналитик ҳисоб ташкилотнинг ҳар бир ходими кесимида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
206. Ходимларнинг бошқа операциялар бўйича қарзини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Савдо ташкилотлари томонидан ходимларга кредитга сотилган товарлар учун ўтказиб берилди

4710

5110-5530

2.

Кредитга олинган товарлар бўйича ходимларнинг қарзи учун банк кредитлари олинди

4710

6810, 7810

3.

Кредитга олинган товарларнинг тўлови учун ходимлардан келиб тушган навбатдаги тўловлар суммаси

5010, 5110

4710

4.

Кредитга олинган товарлар учун ходимларнинг иш ҳақидан ушлаб қолинган тўловлар

6710

4710

5.

Ходимларга берилган қарзлар суммаси

4720

5010-5530

6.

Яроқсиз маҳсулотдан кўрилган йўқотишлар моддий зарарни юзага келтирган айбдор шахслар ҳисобига ҳисобдан чиқарилди

4730

2610

7.

Асосий воситалар ва номоддий активларнинг камомади учун айбдор шахслардан ундириладиган суммалар

4730

9210, 9220

8.

Қимматли қоғозларнинг камомади учун айбдор шахслардан ундириладиган суммалар

4730

0610-0690, 5810-5830

9.

Товар-моддий захираларнинг камомади учун айбдор шахслардан ундириладиган суммалар

4730

1010-2990

10.

Инвентаризация натижасида кассадаги пул маблағлари ва пул эквивалентларининг камомади

4730

5010, 5020, 5610

11.

Ходимларга пул эквивалентлари берилди

4790

5610

12.

Бошқа операциялар бўйича ходимларнинг қарзи зарарга ҳисобдан чиқарилди, агар ундирилиши суд томонидан рад этилган бўлса

9430

4790

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа жорий дебиторлик қарзлар (4800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
207. 4000 — 4700 ҳисобварақларида акс эттириладиган операциялардан бошқа операциялар, жумладан олинадиган фоизлар, дивидендлар, роялти, молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар, даъволар бўйича олинадиган ҳисобварақлар ва бошқалар бўйича дебиторлар билан ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4810 «Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4820 «Оператив ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4830 «Олинадиган фоизлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4840 «Олинадиган дивидендлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4850 «Олинадиган роялти»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4890 «Бошқа дебиторлик қарзлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
208. 4810 «Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағида шартномага мувофиқ, молиявий ижара бўйича олинадиган ижара тўловларининг жорий қисми ҳисобга олинади. Ижара тўловлари жорий қисмининг келиб тушиши 4810 «Молиявий ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
209. 4820 «Оператив ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағида шартномага мувофиқ, оператив ижара бўйича олинадиган ижара тўловлари ҳисобга олинади. Оператив ижара тўловлари ҳисобланганда 4820 «Оператив ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағи 9350 «Оператив ижарадан даромадлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда дебетланади. Ижара тўловларининг келиб тушиши 4820 «Оператив ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
210. 4830 «Олинадиган фоизлар» ҳисобварағида фоизларни ҳисоблаш ва улар бўйича тўловларнинг олиниши ҳисобга олинади. Муддати ўтган фоизлар алоҳида ҳисобга олинади ва улар бўйича шартномага мувофиқ пеня ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
211. 4840 «Олинадиган дивидендлар» ҳисобварағида қимматли қоғозлар бўйича дивидендларни ҳисоблаш бўйича ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
212. 4850 «Олинадиган роялти» ҳисобварағида роялтини ҳисоблаш ва уларнинг олиниши ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
213. 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетида даъволар бўйича ҳисоб-китоблар, жумладан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) мол етказиб берувчиларга, пудратчиларга ва транспорт ташкилотларига уларнинг ҳисобварақлари текширилганда шартномада келишилган ва прейскурантда назарда тутилган баҳо ва тарифларнинг бир-бирига мувофиқ келмаслиги, шунингдек, арифметик хатолар аниқланганда — мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тақдим этилган ҳисобварақлардаги баҳоларнинг ошиб кетиши ёки арифметик хатолар товар-моддий захиралар ёки харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда ёзувлар амалга оширилганидан сўнг аниқланганда мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган ҳисобварақлар ёки ишлаб чиқариш захиралари, товарлар ва тегишли харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) мол етказиб берувчиларга, транспорт ва бошқа ташкилотларга юкнинг камомади бўйича мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) мол етказиб берувчилар ёки пудратчиларга уларнинг айби билан юзага келган, яроқсиз маҳсулотлар ва бўш туриб қолишлар бўйича харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) ташкилотнинг ҳисобварақларидан нотўғри ҳисобдан чиқарилган (ўтказилган) суммалар бўйича банк муассасаларига, пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) шартнома мажбуриятларига риоя этмаганлиги учун мол етказиб берувчилар, пудратчилар ва бошқалардан, тўловчилар томонидан тан олинган ёки иқтисодий суд томонидан белгиланган миқдорда олинадиган жарималар, пенялар, неустойкалар бўйича (тўловчилар томонидан тан олинмаган, билдирилган даъволар суммаси ҳисобда акс эттирилмайди), 9390 «Бошқа операцион даромадлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
214. 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағи пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда келиб тушган тўловлар суммасига кредитланади. Кейинчалик аниқланган ва олиниши керак бўлмаган суммалар, қоидага мувофиқ, ҳисобга олишга қабул қилинган шу ҳисобварақларга 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг кредити бўйича олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб даъволар бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
215. 4890 «Бошқа дебиторлик қарзлар» ҳисобварағида юқоридаги ҳисобварақларда кўрсатилмаган жорий ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналитик ҳисоб ҳар бир дебитор бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
216. Жорий дебиторлик қарзларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Молиявий ижара бўйича тўловларнинг жорий қисми

4810

0920

2.

Оператив ижара бўйича олинадиган суммаларни ҳисоблаш

4820

9350

3.

Ижара бўйича қарзларни қоплаш учун ижарачилардан суммалар келиб тушиши

5010-5530

4810, 4820

31.

Молиявий ижара муддати тугагандан кейин ижарага олувчида молиявий ижара объектининг қопланмаган қиймати суммасига

 

0800

(тегишли ҳисобварақлар)

 4810

32.

    
Молиявий ижара муддатидан олдин қайтариши ижарага олувчида тўхтатилган санадаги молиявий ижара шартномасига мувофиқ молиявий ижара объектининг қопланмаган қиймати суммасига

 

0800

(тегишли ҳисобварақлар)

4810

(жорий қисми)

0920

(узоқ муддатли қисми)

 

4.

Олинган векселлар бўйича фоизлар ҳисобланиши

4830

9530

5.

Мижозлардан келиб тушиши лозим бўлган қуйидаги тўловларнинг ҳисобланиши:

а) фоизлар;

4830

9530

б) дивидендлар;

4840

9520

в) роялти.

4850

9510

6.

Ташкилотнинг банкдаги ҳисобварағига фоизлар ва дивидендлар келиб тушиши

5110-5530

4830, 4840

7.

Бошқа ташкилотлардан роялтининг келиб тушиши

5110-5530

4850

8.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар ҳисобварағида аниқланган баҳо ва тарифларнинг бир-бирига мувофиқ келмаслиги, хатолар бўйича мол етказувчиларга даъво билдирилиши

4860

0710-0720

9.

Капитал қўйилмалар учун олдин тўланган ҳисоблар бўйича ҳажмнинг ошиб кетиши, баҳоларнинг номутаносиблиги ва хатолар юзасидан пудратчиларга даъво билдирилиши

4860

0810-0890

10.

Баҳоларнинг номутаносиблиги ва арифметик хатолар бўйича товар-моддий захираларнинг камомади бўйича мол етказиб берувчиларга даъво билдирилиши

4860

1010-2990

11.

Камомадлар, ҳисоб-китоблардаги хатолар ҳамда сифат бўйича даъво билдирилиши (1510-ҳисобварақдан фойдаланилганда)

4860

1510

12.

Ташкилот ҳисобварақларидан нотўғри олинган суммалар бўйича банкка даъво билдирилиши

4860

5110-5530

13.

Келиб тушган моддий қийматликларни кирим қилишда мол етказиб берувчиларга даъволар билдирилиши

4860

6010

14.

Бошқа ташкилотлар томонидан шартнома мажбуриятларини бажармаганликлари учун тан олинган жарима, пеня ва неустойкалар суммаси

4860

9330

15.

Қониқтирилмаган даъво суммаси харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларга олиб борилиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

4860

16.

Ажратилган бўлинмалар томонидан турли ташкилотларга хизмат кўрсатилиши

4890

6110

17.

Бошқа ташкилотлар ва шахслар ҳисобидан ходимларга тегишли бўлган суммалар

4890

6710

(216-банднинг жадвали Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шубҳали қарзлар бўйича резерв (4900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
217. Шубҳали қарзлар бўйича резервларнинг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 4910 «Шубҳали қарзлар бўйича резерв» ҳисобварағида амалга оширилади. Ташкилотнинг юридик ва жисмоний шахслар билан ҳисоб-китоблари бўйича шубҳали қарзлари суммасига резерв ташкил қилинади ва 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағига олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Белгиланган муддатда қопланмаган ва тегишли кафолатлар билан таъминланмаган ташкилотнинг дебиторлик қарзи шубҳали қарз сифатида тан олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шубҳали қарзлар бўйича резерв ҳисобот йили охирида ташкилотнинг дебиторлик қарзларининг инвентаризацияси натижалари асосида ташкил этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
218. Резерв ҳажми ҳар бир шубҳали қарз бўйича алоҳида, қарздорнинг молиявий аҳволи (тўлов қобилияти) ва қарз суммасини тўлиқ ёки қисман тўлаш эҳтимолини баҳолаш асосида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар шубҳали қарз бўйича резерв ташкил этилган йилдан кейинги йилнинг охиригача ушбу резервнинг маълум бир қисми ишлатилмаса, ишлатилмаган сумма тегишли йилнинг фойдасига қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219. Олдин ташкилот томонидан даргумон қарз сифатида тан олинган қарзларни балансдан чиқариш 4910 «Шубҳали қарзлар бўйича резерв» ҳисобварағининг дебетида тегишли дебиторлар билан ҳисоб-китоблар (олинадиган ҳисобварақлар)ни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Ишлатилмаган даргумон қарзлар бўйича резерв суммасининг фойдага қўшилиши 4910 «Шубҳали қарзлар бўйича резерв» ҳисобварағининг дебетида ва 9390 «Бошқа операцион даромадлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
220. 4910 «Шубҳали қарзлар бўйича резерв» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир даргумон қарз ва резерв ташкил қилинган муддат бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Шубҳали қарзлар бўйича резервни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (4900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Даргумон қарзлар бўйича резерв ташкил қилинди

9430

4910

2.

Харидор ва буюртмачиларнинг қарзлари даргумон қарзлар бўйича резерв ҳисобига ҳисобдан чиқарилди

4910

4010, 4020

3.

Даргумон қарзлар бўйича резервлар суммасининг ишлатилмаган қисмининг улар ташкил этилган йилдан кейинги йилнинг фойдасига қўшилиши

4910

9390

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кассадаги пул маблағлари (5000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. Ташкилот кассасидаги пул маблағларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5010 «Миллий валютадаги пул маблағлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5020 «Чет эл валютасидаги пул маблағлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зарур ҳолларда айрим (транспорт, алоқа) ташкилотларда «Ташкилот кассаси» ва «Операцион касса» каби ҳисобварақлар очилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кассадаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5000) дебети бўйича ташкилот кассасига келиб тушган пул маблағлари акс эттирилади. Кредити бўйича ташкилот кассасидан тўланадиган пул маблағлари ва лимитдан ортиқча пулни банкка топшириш акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. Кассадаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Кредитга сотилган товарлар бўйича фоизлар нақд пулда олиниши (савдо ташкилотларида)

5010, 5020

4830

2.

Маҳсулот, иш ва хизматларнинг нақд пулга сотилиши

5010, 5020

9010-9030

3.

Асосий воситалар ва бошқа активларни сотишдан тушумнинг нақд пулда олиниши

5010, 5020

9210-9220

4.

Банкдаги тегишли ҳисобварақлардан пул маблағлари кассага келиб тушиши (иш ҳақи, нафақа, мукофотлар ва шу кабиларни бериш учун)

5010, 5020

5110-5530

5.

Ҳисобдор шахслар томонидан ишлатилмаган олдин олинган бўнакларнинг қайтарилиши

5010, 5020

4220-4290

6.

Акцияни номинал қийматидан юқори нархда сотиш натижасида олинган эмиссия даромади

5010, 5020

8410

7.

Таъсисчилар ўзларининг улушлари ҳисобидан ташкилотнинг устав капиталига нақд пул маблағларини киритиши

5010, 5020

4610

8.

Квартира ижарачиларидан қарз суммаси келиб тушиши

5010, 5020

4890

9.

Коммунал хизматлар, алоқа хизматлари ва бошқа тўловларнинг келиб тушиши

5010, 5020

4890

10.

Ишчиларга алоҳида уй-жой қуришга қарз бериш учун кредит суммаси нақд пулда олиниши

5010, 5020

6810, 7810

11.

Пул маблағлари кассадан топширилиши ва банкдаги ҳисоб-китоб ҳисобварағига ўтказилиши

5110-5530

5010, 5020

12.

Акциядорлардан уларга тегишли акциялар қайтариб сотиб олиниши

8610, 8620

5010, 5020

13.

Қимматли қоғозларни харид қилиш билан боғлиқ харажатлар тўланди (брокерлар хизматига ҳақ)

0610, 5810

5010, 5020

14.

Ҳисобланган иш ҳақи ва бошқа тўловлар берилиши (мукофот ва шу кабилар)

6710

5010, 5020

15.

Ҳисобдор суммалар берилиши

4220-4290

5010, 5020

16.

Ходимларга берилган қарз суммаси

4720

5010, 5020

17.

Турли хил суммалар берилиши (бажариш варақалари бўйича ва бошқалар)

6990

5010, 5020

18.

Ташкилотнинг ажратилган бўлинмалари ҳисобига нақд тўланиши

4110

5010, 5020

19.

Табиий офатлар билан боғлиқ турли хил қопланмайдиган харажатлар тўланиши

9720

5010, 5020

20.

Пул маблағларининг камомади (инвентаризация натижасида)

4730

5010, 5020

21.

Ҳисобланган фоизлар бўйича қарзларнинг қопланиши

6920

5010, 5020

22.

Ижарага берувчига тегишли тўловларнинг тўланиши

6910, 6950

5010, 5020

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоб-китоб ҳисобварағидаги пул маблағлари (5100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Ташкилотнинг банкдаги ҳисоб-китоб ҳисобварағидаги пул маблағларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи»да амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи»нинг дебетида ҳисоб-китоб ҳисобварағига пул маблағларининг келиб тушиши акс эттирилади. 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи»нинг кредитида ташкилотнинг ҳисоб-китоб ҳисобварағидан пул маблағларининг ҳисобдан чиқарилиши акс эттирилади. Банк кўчирмасини текшириш натижасида ташкилотнинг ҳисоб-китоб ҳисобварағи дебети ёки кредитига хатолик билан олиб борилган суммалар 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ёки 6960 «Даъволар бўйича тўловлар» билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бухгалтерия ҳисобида ҳисоб-китоб ҳисобварағи бўйича операциялар банк кўчирмалари ва уларга илова қилинадиган пулли ва ҳисоб-китоб ҳужжатлари асосида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоб-китоб ҳисобварағидаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (5100) бўйича аналитик ҳисоб миллий валютадаги пул маблағларини сақлаш учун банкларда очилган ҳар бир ҳисобварақ бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Ҳисоб-китоб ҳисобварағидаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ижарага берилган асосий воситалар бўйича ижарачидан ижара тўловларининг келиб тушиши

5110

4810, 4820

2.

Товарларни кредитга сотишдан тушган пул маблағлари

5110

4710

3.

Маҳсулот (товар, иш, хизмат)лар, асосий воситалар ва бошқа активларнинг сотилишидан тушган тушумлар

5110

4010

4.

Пул маблағлари кассадан ҳисоб-китоб ҳисобварағига топширилиши

5110

5010

5.

Чет эл валютасини сотиб олиш учун пул маблағлари ўтказилиши

5530

5110

6.

Банкка қайтарилган чек ва аккредитивлар бўйича суммалар ҳисоб-китоб ҳисобварағига ўтказилиши

5110

5510, 5520

7.

Олдин қисқа муддатли инвестиция тартибида берилган қарзларнинг қайтарилиши

5110

5830

8.

Олдин берилган бўнакнинг қайтарилиши

5110

4310-4390

9.

Қондирилган даъволар суммасининг келиб тушиши

5110

4860

10.

Олинган бўнаклар суммаси

5110

6310-6390

11.

Илгари акцияга обуна бўлган таъсисчилардан улуш суммасининг келиб тушиши

5110

4610

12.

Номинал қийматдан юқори баҳода сотилган акциялардан эмиссион даромаднинг келиб тушиши

5110

8410

13.

Банкдан кассага пул маблағлари келиб тушиши (иш ҳақи, нафақа, мукофот ва шу кабиларни бериш учун)

5010

5110

14.

Хусусий акцияларнинг сотиб олиниши

8610, 8620

5110

15.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчилар олдидаги қарзларнинг қопланиши

6010

5110

16.

Берилган бўнаклар суммаси

4310-4330

5110

17.

Илгари олинган бўнакларнинг қайтарилиши

6300, 7310

5110

18.

Бюджетга тўловлар бўйича қарз суммасининг ўтказилиши

6410

5110

19.

Суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзларнинг қопланиши

6510-6520

5110

20.

Таъсисчиларга ҳисобланган дивиденднинг тўланиши

6610

5110

21.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган қарз суммасининг қопланиши

6110, 6120

5110

22.

Қисқа муддатли кредит ва қарзларнинг қопланиши

6810-6840

5110

23.

Узоқ муддатли кредит ва қарзларнинг жорий қисмининг қопланиши

6950

5110

24.

Ҳисобланган фоизлар бўйича қарзларнинг қопланиши

6920

5110

25.

Ижарага берувчига тегишли бўлган тўловларнинг тўланиши

6910, 6950

5110

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чет эл валютасидаги пул маблағлари (5200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Ўзбекистон Республикаси ва чет мамлакатлар ҳудудидаги банклар ҳисобварақларидаги чет эл валютасидаги пул маблағларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5210 «Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5220 «Чет элдаги валюта ҳисобварақлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. 5210 «Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари» ва 5220 «Чет элдаги валюта ҳисобварақлари» ҳисобварақларининг дебетида валюта ҳисобварақларига пул маблағларининг келиб тушиши, кредитида эса пул маблағларининг ҳисобдан чиқарилиши акс эттирилади. Банк кўчирмасини текшириш натижасида аниқланган валюта ҳисобварақнинг дебети ёки кредитига хатолик билан ўтказилган суммалар 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ёки 6960 «Даъволар бўйича тўловлар» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бухгалтерия ҳисобида валюта ҳисобварағи бўйича операциялар банк кўчирмалари ва уларга илова қилинадиган пулли ва ҳисоб-китоб ҳужжатлари асосида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Валюта маблағларининг аналитик ҳисоби чет эл валютасидаги пул маблағларини сақлаш учун банкларда очилган ҳар бир ҳисобварақ бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. Чет эл валютасидаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ижарага берилган асосий воситалар бўйича ижарачидан ижара тўловлари учун чет эл валютасидаги пул маблағлари келиб тушиши

5210, 5220

4810, 4820

2.

Маҳсулот (товар, иш, хизмат)лар, асосий воситалар ва бошқа активларнинг сотилишидан чет эл валютасидаги пул маблағлари келиб тушиши

5210, 5220

4010

3.

Кассадан чет эл валютасидаги пул маблағларининг валюта ҳисобварағига топширилиши

5210, 5220

5020

4.

Ишлатилмаган чек ва аккредитив суммасининг валюта ҳисобварағига ўтказилиши

5210, 5220

5510-5520

5.

Олдин қисқа муддатли инвестициялар тартибида берилган қарзнинг қайтарилиши

5210, 5220

5830

6.

Илгари берилган бўнакларнинг қайтарилиши

5210, 5220

4310-4330

7.

Қондирилган даъволар суммасининг келиб тушиши

5210, 5220

4860

8.

Чет эл валютасида олинган бўнакларнинг суммаси

5210, 5220

6300, 7310

9.

Илгари акцияларга обуна бўлган таъсисчилардан улуш суммасининг келиб тушиши

5210, 5220

4610

10.

Номинал қийматдан юқори баҳода сотилган акциялардан эмиссион даромаднинг келиб тушиши

5210, 5220

8410

11.

Инвестицияга чет эл валютасидаги пул маблағларининг қўйилиши

0600, 5800

5210, 5220

12.

Банкдан кассага чет эл валютасидаги пул маблағларининг келиб тушиши

5020

5210, 5220

13.

Хусусий акцияларнинг сотиб олиниши

8610, 8620

5210, 5220

14.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчилар олдидаги қарзларнинг тўланиши

6010

5210, 5220

15.

Чет эл валютасида берилган бўнакларнинг суммаси

4310-4330

5210, 5220

16.

Илгари олинган бўнакларнинг қайтарилиши

6300, 7310

5210, 5220

17.

Таъсисчиларга ҳисобланган дивиденднинг тўланиши

6610

5210, 5220

18.

Ҳисобланган фоизлар бўйича қарзларнинг қопланиши

6920

5210, 5220

19.

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзларнинг қопланиши

6810-6840

5210, 5220

20.

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзларнинг жорий қисми қопланиши

6950

5210, 5220

21.

Ижарага берувчига тегишли бўлган чет эл валютасидаги тўловларнинг тўланиши

6910, 6950

5210, 5220

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Банкдаги махсус ҳисобварақлардаги пул маблағлари (5500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
230. Ўзбекистон Республикаси ҳудуди ва чет мамлакатлардаги аккредитивлар, чек дафтарчалари, бошқа тўлов ҳужжатларидаги (векселлардан ташқари) пул маблағларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисида, шунингдек, мақсадли молиялаштириш (тушумлар) пул маблағларининг алоҳида сақланадиган қисмининг ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5510 «Аккредитивлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5520 «Чек дафтарчалари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5530 «Бошқа махсус ҳисобварақлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
231. 5510 «Аккредитивлар» ҳисобварағида аккредитивдаги пул маблағлари ҳисобга олинади. Аккредитивга пул маблағларини ўтказиш 5510 «Аккредитивлар» ҳисобварағининг дебетида ва 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи», 5210 «Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари», 5220 «Чет элдаги валюта ҳисобварақлари» ҳамда бошқа ҳисобварақларининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5510 «Аккредитивлар» ҳисобварағи бўйича аккредитивга ҳисобга олинган пул маблағлари уларнинг ишлатилиши бўйича (банк кўчирмаларига асосан) 6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар»нинг дебетига ҳисобдан чиқарилади. Аккредитивдаги ишлатилмаган маблағлар, банк томонидан улар қайси ҳисобварақдан ўтказилган бўлса, шу ҳисобварақларга қайта тикланганда, 5510 «Аккредитивлар» ҳисобварағининг кредитида 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи», 5210 «Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари», 5220 «Чет элдаги валюта ҳисобварақлари» ва бошқа ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5510 «Аккредитивлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир аккредитив бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
232. 5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағида чек дафтарчаларидаги пул маблағларининг ҳаракати ҳисобга олинади. Чек дафтарчаларини беришда пул маблағларини депонентлаш 5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағининг дебети ва 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи», 5210 «Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари», 5220 «Чет элдаги валюта ҳисобварақлари», 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ва бошқа ҳисобварақларнинг кредитида акс эттирилади. Берилган чекларнинг тўлови доирасидаги сумма 5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағининг кредитидан харажат ва қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ҳисобдан чиқарилади. Чек билан берилган, лекин банк томонидан тўланмаган (тўловга тақдим этилмаган) сумма 5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағида қолади ва ушбу 5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағининг қолдиғи банк кўчирмалари билан мос келиши лозим. Банкка қайтарилган чекларнинг (фойдаланилмай қолган) суммаси 5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағининг кредитида 5110 «Ҳисоб-китоб ҳисобварағи», 5210 «Мамлакат ичидаги чет эл валютаси ҳисобварақлари», 5220 «Чет элдаги валюта ҳисобварақлари» ва бошқа ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кредитор билан ҳисоб-китоб қилиш учун ташкилот ходимларига ҳисобдорликка берилган чек дафтарчаларидаги маблағларнинг ҳаракати устидан назорат тезкор равишда юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5520 «Чек дафтарчалари» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир олинган чек дафтарчалари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
233. 5530 «Бошқа махсус ҳисобварақлар»да банкда махсус сақланадиган мақсадли молиялаштириладиган (тушумлар) маблағлар, шу жумладан, ижтимоий муассасалар, объектлар (болалар боғчаси ва бошқалар)ни сақлаш учун ота-оналардан, ўзга фойдаланувчилар ва бошқа манбалардан келиб тушган пул маблағлари, ташкилотнинг талабига кўра алоҳида ҳисобварақда йиғиладиган ва сарфланадиган капитал қўйилмаларни молиялаштириш маблағлари, давлат идораларининг субсидиялари ва шу кабиларнинг ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажратилган бўлинмаларга банкда жорий харажатларни (иш ҳақи, алоҳида хўжалик харажатлари, хизмат сафарлари ва шу кабилар) амалга ошириш учун очилган жорий ҳисобварақларда ушбу кўрсатилган маблағларнинг ҳаракати алоҳида ҳисобварақда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5530 «Бошқа махсус ҳисобварақлар» бўйича аналитик ҳисоб Ўзбекистон Республикаси ҳудуди ва чет элдаги бошқа махсус ҳисобварақлардаги пул маблағларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни олиш имкониятини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
234. Банкдаги махсус ҳисобварақлардаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Аккредитивларга пул маблағлари ўтказилиши

5510

5110-5220

2.

Қондирилган даъволар суммасининг махсус ҳисобвараққа келиб тушиши

5510-5530

4860

3.

Депозит иштирокчиси сифатида акция обуначиларидан бўнак суммасининг олиниши

5530

6320

4.

Қисқа муддатли кредитлар ҳисобидан аккредитивларга пул маблағлари ўтказилиши

5510

6810

5.

Сотиш харажатларининг тўлови чек билан амалга оширилиши

9410

5520

6.

Ишлатилмаган сумманинг муддат охирида қайтарилиши:

а) аккредитивлар;

5110-5220

5510

б) чек дафтарчалари.

5110-5220

5520

7.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга бўлган қарзни тўлашда аккредитивдаги сумма ҳисобдан чиқарилиши

6010

5510

8.

Аккредитивдан бўнакнинг берилиши

4310-4330

5510

9.

Суғурта бўйича қарзларнинг аккредитив маблағлари ҳисобига қопланиши

6510

5510

10.

Бошқа кредиторларнинг хизматлари учун тўловларда ишлатилган чеклар суммасини ҳисобдан чиқарилиши

6990

5520

11.

Махсус ҳисобварақдан шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган қарзнинг тўланиши

6120

5530

12.

Сотиб олинган йўлланмалар учун махсус ҳисобварақдан тўланган сумма

5610

5530

13.

Чек дафтарчаларидаги ишлатилмаган маблағларнинг қисқа муддатли кредитларни қоплаш учун қайтарилиши

6810

5520

14.

Аккредитивдаги ишлатилмаган маблағнинг узоқ муддатли кредитларни қоплаш учун қайтарилиши

6950, 7810

5510

15.

Ҳисобланган фоизлар бўйича қарзларнинг қопланиши

6920

5510-5530

16.

Ижарага берувчига тегишли бўлган тўловларнинг тўланиши

6910, 6950

5530

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пул эквивалентлари (5600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
235. Ташкилотнинг кассасидаги пул эквивалентларининг (почта маркалари ва бошқалар) мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 5610 «Пул эквивалентлари (турлари бўйича)» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5610 «Пул эквивалентлари (турлари бўйича)» ҳисобварағида маркалар, патталар ва бошқа пул эквивалентлари номинал қиймати бўйича ҳисобга олинади. Пул эквивалентларини ҳисобга олувчи ҳисобварақнинг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда пул эквивалентларини сотиб олиш, кредитида эса харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда пул эквивалентларининг сарфланиши акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пул эквивалентларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (5600) бўйича аналитик ҳисоб уларнинг турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
236. Пул эквивалентларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Пул эквивалентларининг нақд пулга харид қилиниши

5610

5010, 5020

2.

Пул эквивалентларининг ҳисоб-китоб ҳисобварағидан пул маблағларини ўтказиш орқали харид қилиниши

5610

5110

3.

Ҳисобдор шахслар орқали пул эквивалентларининг харид қилиниши

5610

4220-4290 6970

4.

Турли шахслардан пул эквивалентларининг харид қилиниши

5610

6990

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари (5700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
237. Йўлдаги пул маблағлари (нақд пулга ва пул ўтказиш орқали маҳсулот сотишдан олинган даромад) тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 5710 «Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
238. 5710 «Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари» ҳисобварағида сақлаш жойидан чиқиб кетган, аммо мўлжалланган жойига етиб бормаган пул маблағлари (инкассаторга берилган сотишдан олинган тушумлар, пул ўтказмалари) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу ҳисобварақ транзит ҳисобварақ ҳисобланади ва пул маблағларининг ҳаракати устидан узлуксиз назоратни ўрнатиш учун боғловчи вазифасини бажаради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5710 «Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини инкассаторларга топшириш кассадаги пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Пул маблағлари кирим қилингандан кейин 5710 «Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)лари» ҳисобварағи кредитланиб, пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)ларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5700) аналитик ҳисоби уларнинг турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
239. Йўлдаги пул маблағ (ўтказма)ларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Кассадаги нақд пуллар банкдаги ҳисоб-китоб ҳисобварағига ўтказиш учун инкассаторга топширилиши

5710

5010, 5020

2.

Келиб тушган пул ўтказмалари бўйича харидорларнинг қарзлари қопланиши

5710

4010

3.

Банкка ҳали келиб тушмаган пул маблағларини ўтказиш орқали бўнак олиш

5710

6300, 7310

4.

Турли дебиторлардан пул ўтказмаларини олиш

5710

4890

5.

Ажратилган бўлинмалардан пул ўтказмаларини олиш

5710

4110

6.

Йўлдаги пул маблағлари кассага келиб тушиши

5010-5020

5710

7.

Йўлдаги пул маблағлари банкдаги ҳисоб-китоб ҳисобварағига келиб тушиши

5110

5710

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қисқа муддатли инвестициялар (5800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
240. Ташкилотнинг бошқа ташкилотлар қимматли қоғозларига қилинган қисқа муддатли (бир йил муддатдан кўп бўлмаган) инвестициялари, давлат қарзларининг фоизли облигациялари, бошқа ташкилотларга берилган қарзлар ва бошқаларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5810 «Қимматли қоғозлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5830 «Берилган қисқа муддатли қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5890 «Бошқа жорий инвестициялар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
241. 5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағида акцияларга, давлат қарзларининг фоизли облигацияларига ва бошқа қимматли қоғозларига қўйилган қисқа муддатли инвестицияларнинг мавжудлиги ва ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Облигация ва бошқа қимматли қоғозлар 5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағига сотиб олиш қийматида кирим қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилотда акция, облигация ва бошқа қимматли қоғозларнинг сотиб олиниши 5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағининг дебетида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ҳамда агар қимматли қоғозлар учун тўлов моддий ёки бошқа қийматликлар (пул маблағларидан ташқари) орқали амалга оширилса, моддий ва бошқа қийматликларнинг сотилишини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар сотиб олинган облигация ва бошқа қарз қимматли қоғозларининг сотиб олиш баҳоси уларнинг номинал қийматидан фарқ қилса, ушбу фарқнинг ҳисобдан чиқарилиши ёки қўшимча ҳисобланишида 5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағида ҳисобга олинган қимматли қоғозларнинг баҳоси уларни қоплаш даврида номинал қийматига мувофиқ бўлиши лозим. Сотиб олиш ва номинал қиймати ўртасидаги фарқ қопланадиган вақтгача бўлган даврда 5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағининг дебетида (қўшимча ҳисоблаш) ёки кредитида (ҳисобдан чиқариш), 9590 «Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари» ёки 9690 «Молиявий фаолият бўйича бошқа харажатлар» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағида ҳисобга олинган облигация ва бошқа қимматли қоғозларнинг қопланиши пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва 5810 «Қимматли қоғозлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
242. 5830 «Берилган қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағида ташкилотнинг бошқа ташкилотларга қисқа муддатга пул маблағлари ва бошқа шаклда берган қарзларининг ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Берилган қарзлар 5830 «Берилган қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Қарзларнинг қайтарилиши пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва 5830 «Берилган қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
243. 5890 «Бошқа жорий инвестициялар» ҳисобварағида банк ва бошқа омонатларга сўмдаги ва чет эл валютасидаги инвестицияларнинг ҳаракати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Омонатларга пул маблағларининг ўтказилиши 5890 «Бошқа жорий инвестициялар» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Банк томонидан омонатлар суммаси қайтарилганда ҳисобда тескари ёзув амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қисқа муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (5800) бўйича аналитик ҳисоб қисқа муддатли инвестицияларнинг турлари ва ушбу инвестициялар амалга оширилган объектлар бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
244. Қисқа муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Маҳсулотлар, товарлар, иш, хизматларни бериш йўли билан қимматли қоғозларнинг харид қилиниши

5810

9010-9030

2.

Асосий воситалар ва бошқа активларни бериш йўли билан қимматли қоғозларнинг харид қилиниши

5810

9210, 9220

3.

Узоқ муддатли инвестицияларнинг таркибий ўзгариши (реструктуризация) амалга оширилиши

5810

0610

4.

Қимматли қоғозлар нақд пулга харид қилиниши

5810

5010

5.

Банкдаги ҳисобварақдан тўлаш орқали қимматли қоғозларнинг харид қилиниши

5810

5110-5530

6.

Харидорларга ссуда маблағларининг векселда берилиши

5810

5110-5530

7.

Акциялар учун тўлов сифатида қимматли қоғозларнинг келиб тушиши

5810

4610

8.

Қимматли қоғозларнинг сотилиши

5110

5810

9.

Ташкилотнинг қарзи қимматли қоғозлар билан қопланиши

6990

5810

10.

Мажбуриятлар учун гаров сифатида акцияларнинг берилиши

6010

5810

11.

Харидорга вексель суммасига даъво билдирилиши

4860

5810

12.

Даъво муддати тугаганлиги туфайли вексель бўйича қарзни зарар ҳисобига чиқариш

9690

5810

13.

Инвентаризация натижасида аниқланган қимматли қоғозларнинг камомади

4730

5810

14.

Қисқа муддатли қарзларнинг асосий восита ва бошқа активлар кўринишида берилиши

5830

9210, 9220

15.

Қисқа муддатли қарзларнинг тайёр маҳсулот, товар, иш, хизматлар кўринишида берилиши

5830

9010-9030

16.

Бошқа ташкилотлардан қисқа муддатли қарзларнинг қайтарилиши

5110

5830

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар ҳамда бошқа жорий активлар (5900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
245. Қийматликларни тайёрлаш, сақлаш, сотиш ва инвентаризация қилиш жараёнларида аниқланган камомад, талон-тарож ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотиш суммалари, шунингдек, ушбу бобнинг юқорида келтирилган ҳисобварақларида ҳисобга олинмаган, бироқ ташкилот мулки ҳисобланган бошқа жорий активларнинг мавжудлиги тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5920 «Бошқа жорий активлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
246. Товар-моддий захиралар, асосий воситалар ва номоддий активларнинг камомади ва йўқотишлари 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» ҳисобварағининг дебети ва товар-моддий захираларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва асосий воситалар ва бошқа активларнинг сотилиши ҳамда турли чиқиб кетишини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилотнинг активлари камомад бўлган, қасддан йўқ қилинган ёки бузилган тақдирда зарарнинг миқдори зарар аниқланган кунда ушбу ҳудудда амалда бўлган бозор қиймати бўйича ҳисоблаб чиқарилади. Бунда, бозор қийматини аниқлаш учун қуйидагилардан фойдаланиш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқарувчи ташкилотлардан ва уларнинг расмий дилерларидан, товар-хом ашё биржаларидан ёзма шаклда олинган айнан бир хил ёки аналог активнинг нархи тўғрисидаги маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказий банкнинг камомад аниқланган санадаги ва тегишли мол-мулкни сотиб олиш санасидаги курсларнинг нисбати шаклида аниқланган ҳисоб-китоб коэффициентини қўллаган ҳолда сотиб олиш санасидаги (тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлганда) активнинг чет эл валютасидаги қиймати тўғрисидаги маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ваколатли давлат органларида мавжуд бўлган нархлар тўғрисидаги ёки оммавий ахборот воситаларида чоп этилган маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оммавий сотиладиган айнан бир хил ёки аналог активнинг нархи тўғрисидаги маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ баҳоловчи ташкилот томонидан тузилган баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
247. 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» ҳисобварағининг кредитида қуйидаги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) қийматликларнинг табиий йўқолиш меъёрларидан ортиқ камомадлари, қийматликларнинг бузилиши, йўқолиши ва ўғирланишининг аниқ айбдорлари аниқланганда — 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар», 4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварақларининг дебети;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) қийматликларнинг табиий йўқолиш меъёрларидан ортиқ бузилиши ва ўғирланишидан йўқотишлар, аниқ айбдор шахси аниқланмаганда ва даъво тасдиқланмаганлиги натижасида суднинг эътирози — 9430 «Бошқа операцион харажатлар» дебетига ҳисобдан чиқарилиши акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб уларнинг турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
248. 5920 «Бошқа жорий активлар» ҳисобварағининг дебетида ушбу бобнинг юқорида келтирилган ҳисобварақларида ҳисобга олиниши мўлжалланмаган жорий активлар акс эттирилади. 5920 «Бошқа жорий активлар» ҳисобварағининг кредитида бошқа жорий активларнинг сарфланиши акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5920 «Бошқа жорий активлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб уларнинг турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
249. Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар ҳамда бошқа жорий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (5900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Товар-моддий захираларнинг йўқолиши ва бузилишидан камомадлар

5910

1010-2990

2.

Асосий воситалар ва номоддий активларнинг йўқолиши ва бузилишидан йўқотишлар

5910

9210, 9220

3.

Айбдор шахслардан ундирилиши лозим бўлган суммалар

4860, 4730

5910

4.

Ундирилмаган суммалар ҳисобдан чиқарилди, шунингдек, камомадлар зарарга олиб борилди

9430

5910

5.

Пул ўтказиш йўли билан бошқа жорий активлар сотиб олинди

5920

5110

6.

Ҳисобдор шахслар орқали бошқа жорий активлар сотиб олинди

5920

4220-4290 6970

7.

Бошқа жорий активларнинг сарфланиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

5920

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Мажбуриятлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Жорий мажбуриятлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250. Ушбу параграфнинг ҳисобварақлари ташкилотнинг юридик ва жисмоний шахслар олдидаги жорий мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
251. Ушбу параграфдаги ҳисобварақларда чет эл валютасидаги мажбуриятлар Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сонли БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»га (рўйхат рақами 3587, 2024 йил 19 декабрь) мувофиқ ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар бўйича жорий мажбуриятлар (6000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
252. Товар-моддий захиралар, бажарилган ишлар, кўрсатилган хизматлар, шунингдек, ташиш бўйича олинган хизматлар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга бўлган жорий мажбуриятлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6020 «Берилган векселлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
253. Пудратчи қурилиш ва монтаж, илмий-тадқиқот ва шу каби ташкилотлар бош пудратчи (бош ташкилот) ҳисобланса, улар ўз субпудратчиларига бўлган мажбуриятларини ушбу ҳисобварақда акс эттиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
254. 6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар» ҳисобварағи ҳақиқатда келиб тушган товар-моддий захиралар ва бошқа активлар, қабул қилинган иш ва хизматларнинг қийматига ушбу қийматликларни ёки тегишли харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар омборга келиб тушган моддий қийматликларнинг сифати, миқдори, шунингдек, баҳоси шартномада келишилган шартларга мос келмаса, 6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар» ҳисобварағи 4860 «Даъволар бўйича олинадиган тўловлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда тегишли суммага кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
255. 6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир мол етказиб берувчи ва пудратчи бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
256. 6020 «Берилган векселлар» ҳисобварағининг кредитида сотиб олинган товар-моддий захиралар ва бошқа активлар, қабул қилинган иш ва хизматлар учун векселлар билан таъминланган жорий мажбуриятлар ҳисобга олинади ва уларни қоплаш давригача ҳисобда туради. Векселлар бўйича мажбуриятлар қопланишига қараб улар пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитидан 6020 «Берилган векселлар» ва 6920 «Ҳисобланган фоизлар» ҳисобварақларининг дебетига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6020 «Берилган векселлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб берилган векселларнинг ҳар бир тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
257. Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган ҳисобварақларнинг (6000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Мол етказиб берувчилардан ўрнатиладиган асбоб-ускуналар келиб тушиши

0710, 0720

6010

2.

Капитал қўйилмалар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг бажарган ишлари ва кўрсатган хизматлари юзасидан берилган ҳисобварақлар тўловга қабул қилиниши

0810-0890

6010

3.

Мол етказиб берувчилардан материаллар келиб тушиши

1010-1090

6010

4.

Мол етказиб берувчилардан ўстиришга ва бўрдоқига ҳайвонлар келиб тушиши

1110, 1120

6010

5.

Мол етказиб берувчилардан турли товар-моддий захиралар келиб тушиши (1510-ҳисобварағи қўлланилганда)

1510

6010

6.

Мол етказиб берувчилардан товар-моддий захираларни харид қилишда ҚҚС суммасини ҳисобга олиниши

4410

6010

7.

Ташкилот томонидан асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжалик, умумий ишлаб чиқариш ва бошқарув эҳтиёжлари учун мол етказиб берувчиларнинг бажарган иш ва хизматлари (жумладан: энергия, газ, буғ, сув) қабул қилиниши

2010, 2310, 2510, 2710, 9420

6010

8.

Яроқсиз маҳсулотни тузатиш ва кафолатли таъмирлаш бўйича мол етказиб берувчиларнинг кўрсатган хизматларининг қабул қилиниши

2610

6010

9.

Мол етказиб берувчилардан келгуси давр харажатларига тегишли бўлган иш ва хизматлар қабул қилиниши

3190

6010

10.

Мол етказиб берувчилардан товарлар келиб тушиши

2910-2990

6010

11.

Маҳсулотлар, товарлар, иш ва хизматларни сотишда мол етказиб берувчилар ва пудратчилар кўрсатган иш ва хизматлар қабул қилиниши

9410

6010

12.

Табиий офатларни тугатиш бўйича мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг хизматлари қабул қилиниши

9720

6010

13.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга бўлган қарзлар банкдаги ҳисобварақлардан тўланиши

6010

5110-5530

14.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг ҳисобварақларини тўлашда олдиндан берилган бўнакларнинг ҳисобга олиниши

6010

4310-4330

15.

Даъво муддати тугаган кредиторлик қарзлари ҳисобдан чиқарилиши

6010

9360

16.

Кредиторлик қарзини тўлаш учун мол етказиб берувчига оддий вексель берилиши

6010

6020

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар бўйича жорий мажбуриятлар (6100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
258. Ташкилотнинг ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган жорий мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6110 «Ажратилган бўлинмаларга тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
259. 6110 «Ажратилган бўлинмаларга тўловлар» ҳисобварағида ташкилотнинг умумий балансига қўшиладиган филиаллар ва ваколатхоналарнинг жорий мажбуриятлари (хўжалик ичидаги ёки баланс ичидаги ҳисоб-китоблар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6110 «Ажратилган бўлинмаларга тўловлар» ҳисобварағининг кредитида турли хилдаги операциялар бўйича ажратилган бўлинмалар олдидаги жорий мажбуриятлар товар-моддий захиралар, пул маблағлари, харажат ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
260. 6120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар» ҳисобварағида шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига жорий мажбуриятлар (баланслараро ҳисоб-китоблар ёки ташкилотлар орасидаги ҳисоб-китоблар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар» ҳисобварағининг кредитида турли хилдаги операциялар бўйича шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари олдидаги жорий мажбуриятлар товар-моддий захиралар, пул маблағлари, харажатлар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6110 «Ажратилган бўлинмаларга тўловлар» ва 6120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир ажратилган бўлинма, шуъба ва қарам хўжалик жамияти бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
261. Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўланадиган ҳисобварақларнинг (6100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ажратилган бўлинмалардан, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан товар-моддий захиралар олиниши

0710-0890, 1010-1120, 2810-2990

6110, 6120

2.

Ажратилган бўлинмалардан, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан товар-моддий захиралар олиниши операциясини 1510-ҳисобварағини қўллаган ҳолда ҳисобга олиниши

1510

6110, 6120

3.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинган товар-моддий захиралар қийматидаги фарқларнинг ҳисобга олиниши

1610

6110, 6120

4.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжалик, умумий ишлаб чиқариш ва бошқарув эҳтиёжлари бўйича кўрсатган хизматлари қабул қилиниши

2010, 2310, 2510, 2710, 9420

6110, 6120

5.

Ажратилган бўлинмалардан олинган ярим тайёр маҳсулотларнинг қабул қилиниши

2110

6110

6.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари кўрсатган хизматлар келгуси давр харажатлари таркибида ҳисобга олиниши

3190

6110, 6120

7.

Ажратилган бўлинмалардан кассага нақд пул келиб тушиши (йўлланмалар учун)

5010

6110

8.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан пул маблағлари келиб тушиши

5110-5530

6110, 6120

9.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан пул эквивалентлари келиб тушиши

5610

6110, 6120

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кечиктирилган жорий мажбуриятлар (6200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
262. Вақтинчалик фарқлар натижасида вужудга келадиган кечиктирилган жорий мажбуриятлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича кечиктирилган мажбуриятлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6290 «Бошқа кечиктирилган мажбуриятлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
263. 6210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағида қопланиш даври давомида даромадга тақсимланадиган облигацияларнинг дисконт (чегирма)лари бўйича ташкилотнинг кечиктирилган узоқ муддатли даромадларининг жорий қисми акс эттирилади. Ушбу ҳисобварақ фақат облигацияларни сотиб олувчи томонидан қўлланилади. Облигациялар дисконт билан сотиб олинганда, дисконт суммаси 6210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи кредитида, тўланган сумма эса пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида ва қисқа муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ёки узоқ муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади. Облигациялар дисконт (чегирма)ларининг жорий қисмини даромадларга ўтказишда 9530 «Фоизлар кўринишидаги даромадлар» ҳисобварағи кредитланади ва 6210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи дебетланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир облигациянинг тури ва қоплаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
264. 6220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи қопланиш даври давомида даромадга тақсимланадиган облигациялар мукофоти (устамаси) бўйича ташкилотнинг узоқ муддатли кечиктирилган даромадларининг жорий қисмини акс эттиради. Ушбу ҳисобварақ фақат облигация сотувчиларда қўлланилади. Облигациялар мукофот билан сотилганда, мукофот (устама) суммаси 6220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи, облигациянинг номинал қиймати эса 6830 «Тўланадиган облигациялар» (қисқа муддатли) ёки 7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварақларининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Облигацияларнинг мукофот (устама)лари жорий қисмини даромадларга ўтказишда 9530 «Фоизлар кўринишидаги даромадлар» ҳисобварағи кредитланади ва 6220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи дебетланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир облигациянинг тури ва қоплаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
265. 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағида ҳисобот даврида бўнак сифатида олинган (ҳисобланган), аммо келгуси даврларга тегишли бўлган даромадлар акс эттирилади. Кечиктирилган даромадлар ижара тўловлари, чипталарнинг сотилиши; журналларга обуна тўлови ва бошқа кўринишларда бўлиши мумкин. Ҳали етказиб берилмаган тайёр маҳсулотлар, товарлар, бажарилмаган ишлар ва кўрсатилмаган хизматлар учун пул маблағлари келиб тушганда 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кредитланади. Келгуси ҳисобот даврига тегишли даромадлар тайёр маҳсулотлар, товарлар сотилганда, ишлар бажарилганда ва хизматлар кўрсатилганда даромад сифатида тан олинади ва 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағининг дебетидан 9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар», 9020 «Товарларни сотишдан даромадлар» ва 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварақларининг кредитига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир даромад тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
266. 6240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тўланиши кечиктирилишига рухсат этилган солиқлар бўйича бюджет олдидаги қарзларнинг жорий қисми акс эттирилади. 6240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағининг кредитида кечиктирилган жорий тўловлар суммаси бюджетга тўловлар бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6400), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6500) билан боғланган ҳолда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кечиктирилган солиқ ва йиғимлар тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
267. 6250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятлари» ҳисобварағида вақтинчалик фарқлар натижасида юзага келган кечиктирилган фойда солиғи суммаси акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғига доир мажбуриятларнинг тегишли жорий қисми 7250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари» ҳисобварағидан 6250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятлари» ҳисобварағига ўтказилади. Кейинчалик вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи вужудга келишига қараб 6250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятлари» ҳисобварағи 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағи билан боғланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
268. 6290 «Бошқа кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағида ташкилотнинг 6210 — 6250 — ҳисобварақларида кўрсатилмаган бошқа кечиктирилган мажбуриятлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
269. Кечиктирилган жорий мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Облигациялар дисконт билан сотиб олинганда дисконт суммаси ҳисобга олиниши

0600, 5800

6210, 5110-5530

2.

Жорий облигациялар дисконти ҳисобдан чиқарилиши

6210

9530

3.

Кечиктирилган дисконтнинг узоқ муддатли қисми жорий қисмга ўтказилиши

7210

6210

4.

Облигациялар мукофот билан сотилганда, мукофот суммаси ҳисобга олиниши

5110-5530

6220

5.

Жорий облигациялар мукофотининг ҳисобдан чиқарилиши

6220

9530

6.

Кечиктирилган мукофотларнинг узоқ муддатли қисми жорий қисмга ўтказилиши

7220

6220

7.

Келгусида жўнатиладиган товар-моддий захиралар, кўрсатиладиган хизматлар, бажариладиган ишлар учун пул маблағлари келиб тушиши

5110-5530

6230

8.

Кечиктирилган даромадларнинг тайёр маҳсулотлар, товарлар сотилганда, ишлар бажарилганда ва хизматлар кўрсатилиши билан даромадга қўшилиши

6230

9010, 9020, 9030

9.

Ижара бўйича кечиктирилган даромад суммаси тегишли даврда даромадга қўшилиши

6230

9350, 9550

10.

Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятларнинг жорий қисми ҳисобот даврида бюджетга тўлаш учун ҳисобдан чиқарилиши

7240

6240

11.

Вақтинчалик фарқлар бўйича фойда солиғи бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар жорий қисмига ўтказилиши

7250

6250

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинган бўнаклар (6300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
270. Олинган бўнаклар бўйича жорий мажбуриятлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6310 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — жорий қисми»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6320 «Акцияга обуначилардан олинган бўнаклар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6390 «Бошқа олинган бўнаклар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
271. Ташкилот харидор ва буюртмачиларга маҳсулот ва товарларни етказиб бериш, шунингдек, иш бажариш ёки хизмат кўрсатиш учун улардан бўнак тўловини (олдиндан тўлашни) талаб қилиши мумкин. Бундай ҳолатда бўнак товар-моддий захираларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш бўйича шартноманинг бажарилиши ҳамда харидор ва буюртмачилардан келгусидаги тўловларнинг келиб тушишига кафолат сифатида хизмат қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундай бўнаклар пул маблағини олган ташкилот учун маҳсулот ва товарларни етказиб бериш ҳамда ишларни бажариш ёки хизматларни кўрсатиш амалга оширилишига қадар мажбурият бўлиб ҳисобланади. Олинган бўнакларга қуйидагилар мисол бўлади: ташкилот томонидан газ, сув, ёритиш ва бошқа маиший хизматлар, шунингдек, товар-моддий захираларни етказиб бериш учун олдиндан олинган тўловлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинган бўнак суммалари, шунингдек, қисман тайёр ҳолдаги маҳсулот (иш, хизмат) учун қабул қилинган тўловлар суммаси олинган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6300) кредити ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади. Буюртмачиларга ишлар тугатиб топширилганда ва хизматлар кўрсатилганда, шунингдек, харидорларга маҳсулот юклаб жўнатилганда, олинган бўнаклар харидор ва буюртмачиларнинг мажбуриятларини камайтиради ва олинган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6300) дебети ва олинадиган ҳисобварақлар (4000) кредитига олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6300) бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир олинган бўнаклар тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
272. Олинган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Бўнаклар олиниши

5010-5530

6310-6390

2.

Маҳсулотлар, товарларни етказиб бериш, иш бажариш ва хизмат кўрсатиш, шунингдек, асосий воситалар ва бошқа активларни сотишда илгари олинган бўнакларнинг ҳисобга олиниши

6310-6390

4010

3.

Илгари олинган бўнакларнинг қайтарилиши

6310-6390

5010-5530

4.

Илгари олинган бўнаклар банк кредитлари ва бошқа ташкилотларнинг қарзлари ҳисобидан қайтарилиши

6310-6390

6810-6840, 7810-7840

5.

Даъво билдириш муддати давомида фойдаланилмаган бўнак суммалари ҳисобдан чиқарилиши

6310-6390

9390

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (6400)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
273. Бюджетга тўловлар бўйича ташкилотнинг жорий мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
274. 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағининг кредитида бюджетга тўланиши керак бўлган мажбурият суммаси олинадиган ҳисобварақлар, давр харажатлари, солиқлар ва йиғимларни тўлаш учун фойданинг ишлатилиши, иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китобларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Якуний ҳисоб-китобда, солиқлар ва йиғимлар бўйича бюджетга илгари ўтказилган бўнак тўловлари 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағининг дебетида бюджетга бўнак тўловларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4400) билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Бюджетга ҳақиқатда ўтказилган суммалар 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир солиқ турлари бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
275. Бюджетга тўловлар бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6400) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Давр харажатларига тааллуқли хар хил ажратмалар, солиқлар ва йиғимлар бўйича бюджетга қарзлар

9430

6410

2.

Тайёр маҳсулотларни, товарларни сотишда, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш, шунингдек, асосий воситалар ва бошқа активларни сотиш ва турли чиқаришда ҚҚС ва акциз суммаси ҳисобланиши

4010

6410

3.

Бюджетдан маблағлар қайтарилиши ёки келгуси тўловлар ҳисобига ўтказилиши (якуний ҳисоб-китоблар ва бошқалар)

5110, 5210, 5530, 4410

6410

4.

Жисмоний шахсларнинг иш ҳақидан даромад солиғи суммаси ушлаб қолиниши

6710

6410

5.

Ҳисобланган дивиденддан даромад солиғи суммаси ушлаб қолиниши

6610

6410

6.

Фойдадан бюджетга тўловлар ҳисобланиши

9810-9890

6410

7.

Бюджетга тўловлар ўтказиб берилиши

6410

5010-5530

8.

Моддий ресурслар, товарлар, ишлар ва хизматларга тегишли бўлган ҚҚС суммаси ҳисобга олиниши

6410

4410

9.

Олинган кредитлар ва қарзлар ҳисобидан бюджетга қарзлар тўланиши

6410

6810-6840, 7810-7840

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича жорий қарзлар (6500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
276. Ташкилот мулки ва ходимларини суғурта қилиш, давлат ижтимоий суғуртаси, ташкилот ходимларининг нафақа таъминоти ва тиббий суғуртаси, давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар, шунингдек, учинчи шахслар мулкий манфаатларига келтирилган зарарлар учун фуқаролик жавобгарлигини суғурта қилиш бўйича қарзлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6510 «Суғурта бўйича тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6520 « Давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
277. 6510 «Суғурта бўйича тўловлар» ҳисобварағи ташкилотнинг мулки ва ходимини суғурталаш бўйича қарзлари тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
278. 6520 «Давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар» ҳисобварағи ташкилотнинг давлат мақсадли жамғармалари олдидаги ажратмалар бўйича қарзлари тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
279. Суғурта тўловлари ва давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар бўйича қарз суммалари суғурта ва давлат мақсадли жамғармалари бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6500) кредитида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Суғурта тўловлари ва давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар бўйича қарз суммаларининг тўланиши суғурта ва давлат мақсадли жамғармалари бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6500) дебетда пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта ва давлат мақсадли жамғармалари бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6500) бўйича аналитик ҳисоб суғуртачилар ва алоҳида суғурта шартномалари, шунингдек, ташкилот тўловчи деб ҳисобланган ҳар бир давлат мақсадли жамғармалари бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
280. Суғурта ва давлат мақсадли жамғармалари бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Капитал қўйилмалар билан боғлиқ суғурта тўловлари бўйича қарз суммалари

0810-0890

6510

2.

Суғурта бўйича ҳисобланган тўловлар ташкилот харажатларига ўтказилиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

6510

3.

Ҳисобланган суғурта тўловлари суммаси банкдаги ҳисобварақлардан тўланиши

6510

5110-5530

4.

Ташкилот ходими ҳисобидан давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар қилиниши

6710

6520

5.

Ташкилот ходими ҳисобидан давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар қилиниши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

6520

6.

Давлат мақсадли жамғармаларига ҳисобланган суммалар ўтказиб берилиши

6520

5110-5530

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таъсисчиларга бўлган жорий қарзлар (6600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
281. Ташкилотнинг таъсисчилар олдида дивидендлар бўйича ва чиқиб кетаётган таъсисчилар олдида уларнинг улушлари, шунингдек, таъсисчиларга таъсис ҳужжатларига киритилган ўзгартиришлар давлат рўйхатидан ўтказилгунга қадар улар киритган улушлар бўйича жорий мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6610 «Тўланадиган дивидендлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6620 «Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6630 «Таъсисчиларнинг устав капиталини ошириш бўйича улушлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилот раҳбарияти томонидан акцияларга дивидендлар тўлаш тўғрисида қарор эълон қилинганидан сўнг, дивиденд суммаси жорий мажбурият сифатида акс эттирилади. Дивидендлар акциялар бўйича қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тақсимланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
282. 6610 «Тўланадиган дивидендлар» ҳисобварағи ҳисобланган дивиденд суммасига 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
283. 6620 «Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз» ҳисобварағининг кредитида ташкилотнинг чиқиб кетаётган таъсисчиси улушлари бўйича ҳисобланган мажбуриятлари суммаси 8330 «Пай ва улушлар», 8610 «Сотиб олинган хусусий акциялар — оддий», 8610 «Сотиб олинган хусусий акциялар — оддий» ҳисобварақлари билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таъсисчи таъсисчилар таркибидан чиқарилганда асосий воситалар билан ҳисоб-китоб қилиш таъсисчи (иштирокчи)лар йиғилишининг қарорига асосан ёки таъсис ҳужжатларига мувофиқ қуйидагича акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет 6620 «Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз» — чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улуши бўйича ташкилотнинг қарзи суммасига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дебет бошқа жорий дебиторлик қарзларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4800) — берилаётган асосий воситалар қиймати билан чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улушлари бўйича ташкилотнинг қарзи суммаси ўртасидаги фарқ сифатида чиқиб кетаётган иштирокчилар томонидан қопланиши лозим бўлган суммага;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» — чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улуши бўйича ташкилотнинг қарзини ҳисоб-китоб қилиш учун бериладиган асосий воситалар қиймати суммасига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, берилаётган асосий воситалар қиймати чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улушлари бўйича қарзлари суммасидан ошиб кетса, фарқ чиқиб кетаётган иштирокчилар томонидан қопланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
284. 6630 «Таъсисчиларнинг устав капиталини ошириш бўйича улушлари» ҳисобварағида таъсис ҳужжатларига киритилган ўзгартиришлар давлат рўйхатидан ўтказилгунга қадар улар киритган улушлар бўйича ташкилотнинг таъсисчилар олдидаги мажбуриятлари активларни ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
285. 6610 «Тўланадиган дивидендлар», 6620 «Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз», «6630 «Таъсисчиларнинг устав капиталини ошириш бўйича улушлари» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб (кўрсатувчига акциялардан ташқари) ҳар бир таъсисчи бўйича алоҳида юритилади. Таъсисчиларга бўлган қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Акциядорларга дивидендлар ҳисобланиши

8710, 8720

6610

2.

Дивидендларни тўлаш манбаида ушлаб қолинадиган даромад солиғининг ҳисобланиши

6610

6410

3.

Ҳисобланган дивидендларнинг тўланиши

6610

5010-5530

4.

Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарзнинг ҳисобланиши

8330, 8610, 8620

6620

5.

Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарзнинг тўланиши

6620

5010-5530

6.

Таъсис ҳужжатларига киритилган ўзгартиришлар давлат рўйхатидан ўтказилгунга қадар таъсисчилардан улушларнинг келиб тушиши

активларни ҳисобга олиш ҳисобварақлари

6630

7.

Таъсис ҳужжатларига киритилган ўзгартиришлар давлат рўйхатидан ўтказилгандан кейин олдин олинган қўшимча улушлар суммаларининг ҳисобга олиниши

6630

4610

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар (6700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
286. Ташкилотнинг ходимларга иш ҳақи тўлаш (иш ҳақининг барча турлари, мукофотлар, ёрдам, ишлайдиган пенсия олувчиларга ҳисобланган пенсия ва бошқа тўловлар) бўйича жорий қарзлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6720 «Депонентланган иш ҳақи».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
287. 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварағининг кредитида иш ҳақи, ижтимоий суғурта бўйича нафақалар, пенсиялар ва бошқа шу каби суммалар акс эттирилади. 6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ҳисобварағининг дебетида ҳисобланган иш ҳақини тўлаш ва ундан ушланмалар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
288. Ҳар йилги ва қўшимча таътил бўйича суммаларни ҳисоблашда ушбу суммалар иш ҳақи жамғармасига жорий ойга тўғри келадиган таътил кунлари суммаси миқдорида киритилади. Таътилнинг бир қисми кейинги ойга ўтган ҳолларда, ушбу кунлар учун ходимларга тўланган суммалар жорий ойда берилган бўнак суммаси каби акс эттирилади ва 4290 «Ходимларга берилган бошқа бўнаклар» ҳисобварағининг дебетида ва 5010 «Миллий валютадаги пул маблағлари» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
289. 6720 «Депонентланган иш ҳақи» ҳисобварағида ходимларнинг олинмаган иш ҳақи бўйича қарзлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6710 «Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар» ва 6720 «Депонентланган иш ҳақи» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб ташкилотнинг ҳар бир ходими бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
290. Иш ҳақи бўйича ходимлар билан ҳисоб-китобларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Капитал қўйилмалар соҳасида банд бўлган ходимларга иш ҳақи ҳисобланиши

0810-0890

6710

2.

Товар-моддий захираларни тайёрлаш ва сотиб олиш операциялари бўйича иш ҳақи ҳисобланиши

1010-1120, 2910-2990

6710

3.

Товар-моддий захираларни тайёрлаш ва сотиб олиш операциялари бўйича иш ҳақи ҳисобланиши (1510-ҳисобварақ қўлланилганда)

1510

6710

4.

Асосий ишлаб чиқариш, ёрдамчи ишлаб чиқариш, умумий ишлаб чиқариш цехлари, яроқсиз маҳсулотни тўғрилаш ва хизмат кўрсатувчи хўжаликлар ишчиларига иш ҳақи суммалари ҳисобланиши

2010, 2310, 2510, 2610, 2710

6710

5.

Маҳсулот сотишда, бошқарув ва бошқа операцияларда банд бўлган ходимларга иш ҳақи ҳисобланиши

9410-9430

6710

6.

Келгуси давр харажатларига киритиладиган ишлар учун иш ҳақи ҳисобланиши (мавсумий тармоқларда ва бошқалар)

3190

6710

7.

Асосий воситаларни ҳисобдан чиқариш жараёнлари бўйича ҳисобланган иш ҳақи

9210

6710

8.

Ортиқча тўланган суммалар (иш ҳақи ва бошқалар) кассага қайтарилиши

5010

6710

9.

Табиий офатлар, ёнғинларни бартараф қилиш билан боғлиқ бўлган ишчиларга иш ҳақи ҳисобланиши

9720

6710

10.

Ходимларга бир марталик мукофот ҳисобланиши

9430

6710

11.

Маҳсулот, иш, хизматлар қиймати ташкилот ишчиларидан ушлаб қолиниши

6710

4790

12.

Ходимларга ҳисобланган суммалар кассадан тўланиши (иш ҳақи, мукофотлар ва бошқалар)

6710

5010

13.

Ҳисобдор шахсларнинг қайтармаган бўнак суммалари ушлаб қолиниши

6710

4220-4290

14.

Акцияларга обуна бўйича мажбуриятлар қопланиши

6710

4610

15.

Кредитга сотиб олинган товарлар учун ҳисоб-китоблар бўйича навбатдаги тўловлар ишчилардан ушлаб қолиниши

6710

4710

16.

Айбдор ишчиларнинг иш ҳақи суммасидан етказилган моддий зарарлар суммаси ушлаб қолиниши

6710

4730

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар (6800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
291. Ташкилот томонидан сўмда ва чет эл валютасида олинган қисқа муддатли (12 ой муддатгача) кредит ва қарзларнинг ҳолатлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6810 «Қисқа муддатли кредитлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6820 «Қисқа муддатли қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6830 «Тўланадиган облигациялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6840 «Тўланадиган векселлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
292. 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ҳисобварағида ташкилотнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ олган қисқа муддатли кредитлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинган қисқа муддатли кредитларнинг суммалари 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ҳисобварағининг кредитида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайтарилган қисқа муддатли кредитлар суммаси 6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6810 «Қисқа муддатли кредитлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кредитни тақдим этган банк, кредит суммаси, муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
293. 6820 «Қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағида Ўзбекистон Республикаси ва чет элдаги қарз берувчилардан (банкдан ташқари) 12 ойдан кўп бўлмаган муддатга олинган қарзлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қарз берувчилардан (банкдан ташқари) тушган маблағлар пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва 6820 «Қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағининг кредити бўйича қайд қилиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинган қарзларни қайтариш 6820 «Қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағининг дебетида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6820 «Қисқа муддатли қарзлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб қарз берувчилар ва қарзларни қайтариш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
294. 6830 «Тўланадиган облигациялар» ҳисобварағида тўлов муддати 12 ойдан ортиқ бўлмаган облигацияларни муомалага чиқариш ҳисобига ташкилотга жалб этилган маблағлар ҳисобга олинади. Агар маблағларни жалб қилиш облигацияларни номинал қийматидан юқори баҳога сотиш йўли билан амалга оширилса, облигацияларни сотиш баҳоси билан номинал қиймати ўртасидаги фарқ 6220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағининг кредитида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6830 «Тўланадиган облигациялар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир облигация тури ва уни қоплаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
295. 6840 «Тўланадиган векселлар» ҳисобварағида қоплаш муддати 12 ойдан ортиқ бўлмаган берилган векселлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилотда берилган векселларни ҳисобга олиш операциялари 6840 «Тўланадиган векселлар» ҳисобварағининг кредитида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вексель бўйича операциялар натижасида қарз берувчидан олинган пул маблағларининг ташкилот томонидан қайтарилиши 6840 «Тўланадиган векселлар» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6840 «Тўланадиган векселлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб векселлар ҳисобини амалга оширадиган банклар, вексель ушловчилар ва ҳар бир вексель бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
296. Қисқа муддатли кредитлар ва қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар олиниши

5110-5530

6810-6820

2.

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар ҳисобига товар-моддий захираларнинг харид қилиниши

1010-2910

6810-6820

3.

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар ҳисобидан мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг қарзи тўланиши

6010

6810-6820

4.

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар қайтарилиши

6810-6820

5110-5530

5.

Қисқа муддатли кредитлар ва қарзлар ажратилган бўлинмалар ҳисобидан қайтарилиши

6810-6820

6110

6.

Берилган вексель ва облигациялар эвазига қисқа муддатли қарз олиниши

5110-5530

6830-6840

7.

Берилган вексель ва облигациялар қопланиши

6830-6840

5110-5530

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа жорий кредиторлик қарзлар (6900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
297. Бошқа кредиторлар билан операциялар бўйича жорий қарзлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6910 «Тўланадиган оператив ижара»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6920 «Ҳисобланган фоизлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6930 «Роялти бўйича қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6940 «Кафолатлар бўйича қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6960 «Даъволар бўйича тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6970 «Ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6990 «Бошқа мажбуриятлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
298. 6910 «Тўланадиган оператив ижара» ҳисобварағида ташкилотнинг оператив ижара бўйича ижарага берувчи олдидаги мажбурияти акс эттирилади. Ҳисобланган ижара суммаси 6910 «Тўланадиган оператив ижара» ҳисобварағининг кредитида, ижарага берувчига тўланган сумма эса ушбу ҳисобварақнинг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6910 «Тўланадиган оператив ижара» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир оператив ижара шартномаси бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
299. 6920 «Ҳисобланган фоизлар» ҳисобварағида кредиторлар томонидан берилган қарзлар ва кредитлар бўйича ҳисобланган фоизлар акс эттирилади. Тўланиши лозим бўлган фоизлар бўйича ҳисобланган суммалар 6920 «Ҳисобланган фоизлар» ҳисобварағининг кредитида, фоизлар бўйича қарзларни тўлаш эса ушбу ҳисобварақнинг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6920 «Ҳисобланган фоизлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кредитор бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
300. 6930 «Роялти бўйича қарзлар» ҳисобварағида ташкилотнинг бошқа ташкилотлардан фойдаланиш учун активларнинг олиниши натижасида вужудга келган роялти тўловлари бўйича ташкилотнинг мажбуриятлари ҳисобга олинади. Роялти бўйича ҳисобланган қарзлар 6930 «Роялти бўйича қарзлар» ҳисобварағининг кредитида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6930 «Роялти бўйича қарзлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кредитор бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
301. 6940 «Кафолатлар бўйича қарзлар» ҳисобварағида ташкилотнинг сотилган маҳсулотларга кафолатли хизмат кўрсатиш бўйича харидорлар олдидаги мажбуриятлари акс эттирилади. Агар ташкилот маҳсулотини сотиш вақтида харидорга кафолатли муддат берса, ушбу мажбурият бутун кафолат муддати давомида мавжуд бўлади. Кафолат суммаси маҳсулот сотиш амалга оширилган даврда харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади. Ташкилот ўз тажрибасидан келиб чиққан ҳолда, келгуси даврларга бериладиган кафолат суммаси қанчага тўғри келиши, яъни товар ёки хизматнинг бир бирлигига тўғри келадиган ўртача хизмат қийматини ҳисоблаб чиқиши ва ушбу суммани 6940 «Кафолатлар бўйича қарзлар» ҳисобварағининг кредитида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттириши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6940 «Кафолатлар бўйича қарзлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб кафолат билан сотилган хар бир маҳсулот, иш ва хизматларнинг турлари бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
302. 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварағида 12 ой давомида тўланиши лозим бўлган узоқ муддатли қарз мажбуриятларининг жорий қисми акс эттирилади. Узоқ муддатли мажбуриятлар жорий қисмга ўтказилганда 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварағи тўланадиган суммага узоқ муддатли мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кредитланади ва узоқ муддатли мажбуриятларнинг бошланғич суммасини камайтиради. Шунингдек, ушбу ҳисобварақда молиявий ижара бўйича ижарага берувчи олдидаги узоқ муддатли мажбуриятларнинг жорий қисми ҳам акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб узоқ муддатли мажбуриятларнинг турлари, қайтарилиш муддатлари бўйича Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ва унинг ташқарисидаги узоқ муддатли мажбуриятларни ажратган ҳолда алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
303. 6960 «Даъволар бўйича тўловлар» ҳисобварағи харидорлар, буюртмачилар ва бошқа ташкилотлар томонидан билдирилган даъволар, шунингдек, тан олинган (ёки эътироф этилган) жарималар, пенялар ва неустойкалар бўйича ташкилотнинг қарзи тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Даъволар асосан шартнома мажбуриятларини бажармаганликдан келиб чиқиб, 6960 «Даъволар бўйича тўловлар» ҳисобварағининг кредитида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
304. 6960 «Даъволар бўйича тўловлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кредитор ва даъво бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
305. 6970 «Ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар» ҳисобварағи ташкилот ишчиларига маъмурий-хўжалик ва операцион харажатлар, шунингдек, хизмат сафарлари учун берилган ҳисобдорлик суммалари билан ҳақиқий сарфланган суммалари ўртасидаги фарқ натижасида келиб чиқадиган қарзлар тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
306. Агар сарфланган сумма ҳисобдорлик бўйича берилган суммадан ошса, ташкилотнинг ҳисобдор шахс олдидаги қарзи вужудга келади ва ушбу сумма 6970 «Ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар» ҳисобварағининг кредитида кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6970 «Ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳисобдор шахсларнинг ҳар бири бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
307. 6990 «Бошқа мажбуриятлар» ҳисобварағи нотижорат операциялар бўйича жисмоний ва юридик шахслар (ўқув юртлари, илмий ташкилотлар ва бошқалар) олдидаги суд органларининг ижроия ҳужжатлари ёки қарорлари асосида ташкилот ишчиларининг иш ҳақидан турли ташкилот ва алоҳида шахслар фойдасига ушлаб қолинган суммалар бўйича ташкилотнинг жорий мажбуриятлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
308. 6990 «Бошқа мажбуриятлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб бошқа мажбуриятларнинг ҳар бир тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
309. Бошқа кредиторларга бўлган қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Оператив ижара бўйича ҳисобот даврида тўланиши лозим бўлган ижара тўловлари ҳисобланиши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

6910

2.

Оператив ижара бўйича қарз тўланиши

6910

5010-5530

3.

Молиявий ижара бўйича фоиз ҳисобланиши

9610

6920

4.

Қарзлар бўйича фоизлар ҳисобланиши

9610

6920

5.

Қарзлар бўйича ҳисобланган фоизлар тўланиши

6920

5110-5530

6.

Роялти ҳисобланиши

9690

6930

7.

Ҳисобланган роялти тўланиши

6930

5110-5530

8.

Кафолатли хизмат бўйича қарз ҳисобланиши

9430

6940

9.

Кафолатли хизмат бўйича ҳақиқий харажатлар ҳисобдан чиқарилиши

6940

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

10.

Узоқ муддатли мажбуриятларнинг жорий қисмга ўтказилиши

7810-7920

6950

11.

Узоқ муддатли мажбуриятларнинг жорий қисми бўйича тўлов амалга оширилиши

6950

5110-5530

12.

Тан олинган даъволар (хатолар, йўлдаги камомад, маҳсулот сифатининг мувофиқ келмаслиги ва бошқалар) бўйича қарзлар ҳисобланиши

9430

6960

13.

Товар-моддий захиралардаги арифметик хатолардан келиб чиққан даъволар бўйича қарзлар (ҳисоб-китоб ҳужжатларидагидан ҳақиқатда кам етказиб берилганда) ҳисобланиши

1010-2990

6960

14.

Шартнома мажбуриятларига риоя қилмаганлик учун жарималар, пенялар, неустойкалар суммалари бўйича қарзлар (тан олинган ёки арбитраж томонидан эътироф этилган ҳажмда) ҳисобланиши

9430

6960

15.

Асосий ишлаб чиқариш, ёрдамчи ишлаб чиқариш, умумий ишлаб чиқариш ва бошқарув эҳтиёжлари, хизмат кўрсатувчи хўжаликларга тааллуқли харажатларни амалга оширганлиги учун ҳисобдор шахсларга қарзлар ҳисобланиши

2010, 2310, 2510, 2710, 9420

6970

16.

Яроқсиз маҳсулот билан боғлиқ бўлган турли харажатлар (қайтариб олиб келиш ва бошқа) тўлови учун ҳисобдор шахсларга қарзлар ҳисобланиши

2610

6970

17.

Сотиб олинган товарлар учун ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар ҳисобланиши

2910-2990

6970

18.

Маҳсулотни сотиш билан боғлиқ бўлган (транспорт ва бошқа) харажатларни амалга оширганлиги учун ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар ҳисобланиши

9410

6970

19.

Табиий офатларнинг олдини олиш ёки бартараф қилиш билан боғлиқ бўлган турли харажатларнинг тўлови учун ҳисобдор шахсларга бўлган қарзлар ҳисобланиши

9720

6970

20.

Капитал қўйилмаларда турли ташкилотлар хизматлар кўрсатди

0810-0890

6990

21.

Турли ташкилот ва шахслардан турли товар-моддий захираларни сотиб олинди ва ҳар хил хизматлар қабул қилиниши

1510

6990

22.

Турли ташкилотлар асосий, ёрдамчи, умумий ишлаб чиқариш цехлари ва хизмат кўрсатиш хўжаликларига хизматлар кўрсатишди

2010, 2310, 2510, 2710

6990

23.

Яроқсиз маҳсулотни тузатиш билан боғлиқ бўлган харажатлар бўйича истеъмолчиларга бўлган қарз

2610

6990

24.

Бошқа шахслардан товарлар келиб тушди

2910-2990

6990

25.

Асосий воситаларни ҳисобдан чиқаришда кўрсатган хизматлари учун бошқа ташкилотларга бўлган қарз

9210

6990

26.

Бошқа шахслардан пул эквивалентлари келиб тушди

5610

6990

27.

Бошқа шахслардан ўтказмалар келиб тушди

5710

6990

28.

Бошқа шахслардан қимматли қоғозлар сотиб олинди

0610, 5810

6990

29.

Турли ташкилотларнинг ижтимоий соҳа объектларини сақлаш бўйича кўрсатган хизматлари ҳисобланди

2710

6990

30.

Сотиб олинган акцияларни сақлаганлиги учун депозитарийга бўлган қарз ҳисобланди

9690

6990

(309-банднинг жадвали Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Узоқ муддатли мажбуриятлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
310. Ушбу параграфнинг ҳисобварақлари ташкилотнинг юридик ва жисмоний шахслар олдидаги узоқ муддатли мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
311. Ушбу параграфдаги ҳисобварақларда чет эл валютасидаги мажбуриятлар Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сонли БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»га (рўйхат рақами 3587, 2024 йил 19 декабрь) мувофиқ ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга узоқ муддатли тўловлар (7000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
312. Ташкилотнинг мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга қабул қилинган товар-моддий захиралар, бажарилган ишлар, кўрсатилган хизматлар, шунингдек, юк ташиш бўйича олинган хизматлар учун вужудга келган узоқ муддатли мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга узоқ муддатли тўловлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7020 « Берилган узоқ муддатли векселлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
313. 7010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга узоқ муддатли тўловлар» ҳисобварағининг кредитида ҳақиқатда келиб тушган товар-моддий захиралар ва бошқа активлар, қабул қилинган иш ва хизматларнинг қиймати ушбу қийматликлар ёки тегишли харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кўрсатилади. Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир мол етказиб берувчилар ва пудратчилар бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
314. 7020 «Берилган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварағининг кредитида сотиб олинган товар-моддий захиралар ва бошқа активлар, қабул қилинган иш ва хизматлар учун векселлар билан таъминланган узоқ муддатли мажбуриятлар ҳисобга олинади ва улар қопланиш давригача бухгалтерия ҳисобида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7020 «Берилган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб берилган векселларнинг ҳар бир тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
315. Мол етказиб берувчиларга тўланадиган узоқ муддатли мажбуриятлар жорий қисмга ўтказилганда 6010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўловлар», 6020 «Берилган векселлар» ҳисобварақлари кредитланиб, 7010 «Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга узоқ муддатли тўловлар», 7020 «Берилган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварақлари дебетланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
316. Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган узоқ муддатли ҳисобварақларнинг (7000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ташкилотга ўрнатиладиган асбоб-ускуналар келиб тушиши

0710, 0720

7010

2.

Капитал қўйилмалар учун мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг бажарган ишлари ва кўрсатган хизматлари юзасидан берилган ҳисобварақлар тўловга қабул қилиниши

0810-0890

7010

3.

Мол етказиб берувчилардан материаллар келиб тушиши

1010-1090

7010

4.

Мол етказиб берувчилардан ўстиришга ва бўрдоқига боқиладиган ҳайвонлар келиб тушиши

1110, 1120

7010

5.

Мол етказиб берувчилардан турли товар-моддий захиралар келиб тушиши (1510-ҳисобварақ қўлланилганда)

1510

7010

6.

Мол етказиб берувчилардан товар-моддий захиралар сотиб олинганда тўланган ҚҚС суммаси ҳисобга олиниши

4410

7010

7.

Ташкилот томонидан асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжалик, умумий ишлаб чиқариш ва бошқарув эҳтиёжлари учун мол етказиб берувчиларнинг бажарган иш ва хизматлари (жумладан: энергия, газ, буғ, сув) қабул қилиниши

2010, 2310, 2510, 2710, 9420-9430

7010

8.

Яроқсиз маҳсулотни тузатиш ва кафолатли таъмирлаш бўйича мол етказиб берувчиларнинг кўрсатган хизматлари

2610

7010

9.

Келгуси давр харажатларига тегишли бўлган мол етказиб берувчилардан олинган иш ва хизматлар

3190

7010

10.

Мол етказиб берувчилардан товарлар келиб тушиши

2910-2990

7010

11.

Маҳсулотлар, товарлар, иш ва хизматларни сотиш жараёнида мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг кўрсатган иш ва хизматлари

9410

7010

12.

Табиий офатларни тугатишда мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг хизматлари

9720

7010

13.

Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларнинг қарзлари узоқ муддатли қисмдан жорий қисмга ҳисобдан чиқарилиши

7010

6010

14.

Даъво муддати тугаган кредиторлик қарзлари ҳисобдан чиқарилиши

7010

9390

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар бўйича узоқ муддатли мажбуриятлар (7100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
317. Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар бўйича узоқ муддатли мажбуриятлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7110 «Ажратилган бўлинмаларга бўлган узоқ муддатли қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган узоқ муддатли қарзлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
318. 7110 «Ажратилган бўлинмаларга бўлган узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағида ташкилотнинг умумий балансга қўшиладиган филиаллар, ваколатхоналар, бўлимлар ва бошқа ажратилган бўлинмалар олдидаги узоқ муддатли мажбуриятлар (хўжалик ичидаги ёки баланс ичидаги ҳисоб-китоблар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7110 Ташкилотнинг турли хилдаги операциялар бўйича ажратилган бўлинмалар олдидаги узоқ муддатли мажбуриятлари «Ажратилган бўлинмаларга бўлган узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағининг кредитида товар-моддий захиралар, пул маблағлари, харажатлар ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
319. 7120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағида ташкилотнинг шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари олдидаги узоқ муддатли мажбуриятлари (баланслараро ёки ташкилотлар орасидаги ҳисоб-китоблар) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағининг кредитида турли хилдаги операциялар бўйича шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари олдидаги жорий мажбуриятлар товар-моддий захиралар, пул маблағлари, харажат ва бошқаларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7110 «Ажратилган бўлинмаларга бўлган узоқ муддатли қарзлар», 7120 «Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига бўлган узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир ажратилган бўлинма, шуъба ва қарам хўжалик жамияти бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
320. Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига тўловлар бўйича узоқ муддатли мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (7100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ажратилган бўлинмалардан, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан товар-моддий захиралар қабул қилиниши

0710-0890, 1010-1120, 2810-2990

7110, 7120

2.

Ажратилган бўлинмалардан, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан товар-моддий захиралар олиниши операциясини 1510-ҳисобварағини қўллаган ҳолда ҳисобга олиниши

1510

7110, 7120

3.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан олинган товар-моддий захиралар қийматидаги фарқнинг ҳисобга олиниши

1610

7110, 7120

4.

Асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжалик, умумий ишлаб чиқариш ва бошқарув эҳтиёжлари учун ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари кўрсатган хизматлар ҳисобга олиниши

2010, 2310, 2510, 2710, 9420-9430

7110, 7120

5.

Ажратилган бўлинмалардан олинган ярим тайёр маҳсулотлар қабул қилиниши

2110

7110

6.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг келгуси давр харажатлари таркибида ҳисобга олинадиган хизматлари

3190

7110, 7120

7.

Ажратилган бўлинмалардан кассага нақд пул келиб тушиши (йўлланмалар учун)

5010

7110

8.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан пул маблағлари келиб тушиши

5110-5530

7110, 7120

9.

Ажратилган бўлинмалар, шуъба ва қарам хўжалик жамиятларидан пул эквивалентлари келиб тушиши

5610

7110, 7120

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кечиктирилган узоқ муддатли мажбуриятлар (7200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
321. Ташкилотнинг узоқ муддатга кечиктирилган мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7230 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7290 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
322. 7210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи қопланиш даври давомида даромадга тақсимланадиган облигацияларнинг дисконти (чегирмаси) бўйича ташкилотнинг узоқ муддатли кечиктирилган даромадларини акс эттиради. Ушбу ҳисобварақ фақат облигация сотиб олувчиларда қўлланилади. Облигациялар дисконт билан сотиб олинганда, дисконт суммаси 7210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи ва тўланган сумма пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг кредитида узоқ муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Облигациялар бўйича дисконт (чегирма)лар жорий қисмга ўтказилганда 7210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи дебетланади ва 6210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7210 «Дисконт (чегирма)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир облигациянинг тури ва қоплаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
323. 7220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи қопланиш даври давомида даромадга тақсимланадиган облигацияларнинг мукофоти (устамаси) бўйича ташкилотнинг узоқ муддатли кечиктирилган даромадларини акс эттиради. Ушбу ҳисобварақ фақат облигация сотувчиларда қўлланилади. Облигациялар мукофот билан сотилганда 7220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи ва 7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварағи пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда кредитланади. Облигациялар бўйича мукофот (устама)лар жорий қисмга ўтказилганда 7220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи дебетланади ва 6220 «Мукофот (устама)лар шаклидаги кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7220 «Мукофот (устама)лар шаклидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир облигациянинг тури ва қоплаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
324. 7230 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи товарлар, ишлар ва хизматлар учун пул маблағларини олиш ва товарларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш муддатлари орасидаги фарқ билан боғлиқ ташкилот мажбуриятлари тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. 7230 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағининг кредитида келгуси даврга тегишли бўлган даромадлар суммаси пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда, дебетида эса тегишли давр келганда 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағига ўтказилган даромадлар жорий қисмининг суммаси акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7230 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир даромад тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
325. 7240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тегишли ҳукумат идораларининг қарори бўйича бир неча йилга кечиктириб тўлашга рухсат этилган солиқ бўйича бюджет олдидаги узоқ муддатли қарзлар акс эттирилади. 7240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағининг кредитида узоқ муддатли кечиктирилган тўловлар суммаси бюджетга тўловлар бўйича қарзларни (6400), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзларни (6500) ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7240 «Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кечиктирилган солиқ ва тўловлар тури бўйича ва қопланиш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
326. 7250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари» ҳисобварағида вақтинчалик фарқлар натижасида юзага келадиган кечиктирилган фойда солиғи суммаси акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойда солиғи бўйича харажатлар ҳисоб даромадидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланади, тўланадиган фойда солиғи эса солиқ солинадиган даромаддан келиб чиқиб ҳисобланади. Ҳисоб даромад ва солиқ солинадиган даромадни аниқлашдаги ёндашувлардаги фарқ молиявий ҳисоботда акс эттирилиши лозим. Ташкилотнинг ҳисоб сиёсатига мувофиқ ҳисоб маълумотлари бўйича ҳисобланган фойда солиғи бўйича харажатлар ташкилот томонидан даромадни олиш давомида амалга оширилган деб қаралиб, тегишли даромадлар ва харажатлар юзага келган даврда ҳисобланади ва Ташкилотнинг Молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисоботда (2-шакл) акс эттирилади. Бунда ҳисоб даромадидан келиб чиқиб ҳисобланган фойда солиғи ва солиққа тортиладиган даромаддан келиб чиқиб ҳисобланган тўланадиган фойда солиғи ўртасидаги фарқ вақтинчалик фарқ сифатида юритилади ва 7250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятларининг тегишли жорий қисми 7250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари» ҳисобварағининг дебетидан 6250 «Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи мажбуриятлари» ҳисобварағининг кредитига ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
327. 7290 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлар» ҳисобварағида 6210 — 6250 ҳисобварақларида кўрсатилмаган ташкилотнинг бошқа узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
328. Кечиктирилган узоқ муддатли мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (7200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Дисконт билан сотилган облигацияларнинг дисконт суммаси

5110-5530

7210

2.

Кечиктирилган дисконтнинг узоқ муддатли қисми жорий қисмга ўтказилиши

7210

6210

3.

Облигациялар мукофот билан сотилганда ҳисобланган мукофот суммаси

5110-5530

7220

4.

Кечиктирилган мукофотнинг узоқ муддатли қисми жорий қисмга ўтказилиши

7220

6220

5.

Келгусида жўнатиладиган товар-моддий захиралар, кўрсатиладиган хизматлар, бажариладиган ишлар учун олдиндан пул маблағлари келиб тушиши

5110-5530

7230

6.

Узоқ муддатли кечиктирилган даромадларнинг ҳисобот даврига тааллуқли жорий қисми ҳисобдан чиқарилиши

7230

6230

7.

Солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктириш берилиши

6410, 6510-6530

7240

8.

Бюджетга тўловлар учун ҳисобот давридаги солиқлар ва йиғимлар бўйича узоқ муддатли кечиктирилган мажбуриятларнинг жорий қисми ҳисобдан чиқарилиши

7240

6240

9.

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғи узоқ муддатли мажбуриятлари

9810

7250

10.

Вақтинчалик фарқлар бўйича кечиктирилган фойда солиғининг узоқ муддатли қисмини жорий қисмга ўтказилиши

7250

6250

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харидорлардан ва буюртмачилардан олинган бўнаклар-узоқ муддатли қисми (7300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
329. Маҳсулот ва товарларни етказиб бериш, шунингдек, иш бажариш ёки хизмат кўрсатиш учун олинган бўнаклар бўйича узоқ муддатли мажбуриятлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 7310 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳсулот ва товарларни етказиб бериш, шунингдек, иш бажариш ёки хизмат кўрсатиш бўйича олинган бўнаклар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилот харидор ва буюртмачиларга маҳсулот ва товарларни етказиб бериш, шунингдек, иш бажариш ёки хизмат кўрсатиш учун улардан бўнак тўловини (олдиндан тўлашни) талаб қилиши мумкин. Бундай ҳолатда бўнак товар-моддий захираларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш бўйича шартноманинг бажарилиши ҳамда харидор ва буюртмачилардан келгусидаги тўловларнинг келиб тушишига кафолат сифатида хизмат қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундай бўнаклар пул маблағини олган ташкилот учун маҳсулот ва товарларни етказиб бериш ҳамда ишларни бажариш ёки хизматларни кўрсатиш амалга оширилишига қадар мажбурият бўлиб ҳисобланади. Олинган бўнакларга қуйидагилар мисол бўлади: ташкилот томонидан газ, сув, ёритиш ва бошқа маиший хизматлар, шунингдек, товар-моддий захираларни етказиб бериш учун олдиндан олинган тўловлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олинган бўнак суммалари, шунингдек, қисман тайёр маҳсулот (иш, хизмат) учун олинган тўловлар суммаси 7310 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — узоқ муддатли қисми» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Харидорлар ва буюртмачилардан олинган узоқ муддатли бўнаклар суммасининг жорий қисмга ўтказилиши 7310 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — узоқ муддатли қисми» ҳисобварағининг дебети, 6310 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7310 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар — узоқ муддатли қисми» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб олинган бўнаклар тури бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
330. Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнакларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (7300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Узоқ муддатли бўнаклар олиниши

5010-5530

7310

2.

Узоқ муддатли бўнаклар суммаси жорий қисмга ўтказилиши

7310

6310

3.

Илгари олинган узоқ муддатли бўнаклар қайтарилиши

7310

5010-5530

4.

Олдин олинган бўнаклар банк кредитлари ва бошқа ташкилотларнинг қарзи ҳисобига қайтарилиши

7310

6110-6190, 7110-7190

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли кредитлар ва қарзлар (7800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
331. Ташкилотнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ва чет элдаги банклар ва қарз берувчилардан сўмда ва чет эл валютасида олган узоқ муддатли (12 ойдан узоқ муддатга) кредит ва қарзларининг ҳолатлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7810 «Узоқ муддатли кредитлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7820 «Узоқ муддатли қарзлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7840 «Тўланадиган узоқ муддатли векселлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
332. Олинган узоқ муддатли кредитлар суммаси 7810 «Узоқ муддатли кредитлар» ҳисобварағининг кредитида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли банк кредитини жорий қисмга ўтказишда, тегишли суммага 7810 «Узоқ муддатли кредитлар» ҳисобварағи дебетланади ва 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисми» ҳисобварағи кредитланади бунда узоқ муддатли банк кредитининг бошланғич қиймати камайтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли кредитларнинг аналитик ҳисоби уларга берилган кредитларнинг турлари ва муддатлари, банклар бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
333. 7820 «Узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағида ташкилотнинг Ўзбекистон Республикаси ва чет элдаги қарз берувчилардан (банкдан ташқари) 12 ойдан узоқ муддатга олган қарзлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қарз берувчилардан (банкдан ташқари) келиб тушган маблағлар пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебети ва 7820 «Узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли қарзлар жорий қисмга ўтказилганда 7820 «Узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағи дебетланади ва тўланадиган сумма узоқ муддатли қарзларнинг бошланғич суммасини ушбу миқдорга камайтириб, 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисм» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7820 «Узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир қарз берувчи ва қарзларни тўлаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
334. 7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварағида тўлов муддати 12 ойдан кўп бўлган облигацияларни сотиш ҳисобига ташкилотга жалб этилган маблағлар ҳисобга олинади. Агар маблағларни жалб қилиш облигацияларни номинал қийматидан юқори баҳога сотиш йўли билан амалга оширилса, унда облигацияларни сотиш баҳоси билан номинал қиймати ўртасидаги фарқ 7220 «Мукофот (устама)лар кўринишидаги узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағининг кредитида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли тўланадиган облигациялар жорий қисмга ўтказилганда, тўланадиган сумма узоқ муддатли тўланадиган облигацияларнинг бошланғич суммасини ушбу миқдорга камайтириб, 7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварағи дебетланади ва 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисм» ҳисобварағининг кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7830 «Тўланадиган узоқ муддатли облигациялар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир облигация тури ва тўлаш муддати бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
335. 7840 «Тўланадиган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварағида қарз берувчиларга 12 ойдан ортиқ муддатда қайтариш учун берилган векселлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Берилган векселлар ташкилотда 7840 «Тўланадиган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварағининг кредитида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли тўланадиган векселлар жорий қисмга ўтказилганда, тўланадиган сумма узоқ муддатли тўланадиган векселларнинг бошланғич суммасини ушбу миқдорга камайтириб,7840 «Тўланадиган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварағи дебетланади ва 6950 «Узоқ муддатли мажбуриятлар — жорий қисм» ҳисобварағининг кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7840 «Тўланадиган узоқ муддатли векселлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб векселлар ҳисобини амалга оширадиган банклар, вексель эгалари ва ҳар бир вексель бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
336. Узоқ муддатли кредитлар ва қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (7800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзлар олиниши

5110-5530

7810-7820

2.

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзлар ҳисобига олинган товар-моддий захиралар қабул қилиниши

1010-2910

7810-7820

3.

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзлар ҳисобидан бўнаклар берилиши

4310-4330, 4410, 4510-4520

7810-7820

4.

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзлар ҳисобидан мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга бўлган қарз тўланиши

6010

7810-7820

5.

Берилган вексель ва облигациялар эвазига узоқ муддатли қарз олиниши

5110-5530

7830-7840

6.

Узоқ муддатли кредитлар, қарзлар, облигациялар ва векселларни жорий қисмга ўтказилиши

7810-7840

6950

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа узоқ муддатли кредиторлик қарзлар (7900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
337. Ташкилотнинг турли жисмоний ва юридик шахслар олдидаги молиявий ижара, нотижорат операциялар (ўқув юртлари, илмий ташкилотлар ва бошқалар), транспорт ташкилотларининг кўрсатган хизматлари бўйича, суд идораларининг қарорларига ва бошқа ҳужжатларга асосан турли ташкилотлар ва алоҳида шахслар манфаати учун ташкилот ишчиларининг иш ҳақидан ушланган суммалар бўйича узоқ муддатли мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7910 «Тўланадиган молиявий ижара»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7920 «Кредиторларга бўлган бошқа узоқ муддатли қарзлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
338. 7910 «Тўланадиган молиявий ижара» ҳисобварағида ижарага олинган узоқ муддатли активлар учун ижарага берувчи билан ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилотга келиб тушган узоқ муддатли активлар учун ижарага берувчи олдидаги қарзлар 0310 «Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда 7910 «Тўланадиган молиявий ижара» ҳисобварағининг кредитида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
339. Ташкилотнинг турли кредиторларга бўлган узоқ муддатли қарзлари 7920 «Кредиторларга бўлган бошқа узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағининг кредитида товар-моддий захиралар ва харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7920 «Кредиторларга бўлган бошқа узоқ муддатли қарзлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир кредитор бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
340. Кредиторларга бўлган бошқа узоқ муддатли қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (7900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ижара шартлари асосида молиявий ижарага келиб тушган асосий воситалар учун ижарага берувчи олдидаги қарз

0310

7910

2.

Молиявий ижара бўйича тўловларни жорий қисмга ўтказилиши

7910

6950

3.

Турли ташкилотлар ва шахслардан товар-моддий захиралар сотиб олиниши

1010-2990

7920

4.

Ўрнатиладиган асбоб-ускуналарни сотиб олишда ва капитал қўйилмаларда турли ташкилотларнинг кўрсатган хизмати

0710-0720, 0810-0890

7920

5.

Турли ташкилотлар умумий ишлаб чиқариш ва маъмурий йўналишдаги асосий, ёрдамчи цехларга хизмат кўрсатувчи хўжаликлар бўйича яроқсиз маҳсулотни тузатиш бўйича хизматлар кўрсатиши

2010, 2310, 2510,

2610, 2710, 9420

7920

6.

Асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетишида кўрсатган хизматлари учун турли ташкилотлар олдидаги қарз

9210, 9220

7920

7.

Турли ташкилот ва шахслардан пул эквивалентлари келиб тушиши

5610

7920

8.

Бошқа шахслардан пул ўтказмалари келиб тушиши

5710

7920

9.

Бошқа шахслардан қимматли қоғозлар сотиб олиниши

0610, 5810

7920

10.

Ижтимоий соҳа объектларини сақлаш учун турли ташкилотларнинг кўрсатган хизматлари

9430

7920

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Хусусий капитал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
341. Ушбу бобнинг ҳисобварақлари ташкилотнинг хусусий капитали ҳолати ва ҳаракати, шунингдек, қонунчилик ҳужжатлари ва (ёки) таъсис ҳужжатларига мувофиқ, ташкил этилган резервлар ва фондлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
342. Хусусий капитал ташкилотнинг активлари ва мажбуриятлари ўртасидаги фарқдир. Хусусий капитал мулк эгаси томонидан амалга оширилган қўшимча инвестициялар, фаолият натижаларига боғлиқ ҳолда кўпайиши ёки камайиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устав капитали (8300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
343. Ташкилот устав капиталининг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8310 «Оддий акциялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8320 «Имтиёзли акциялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8330 «Пай ва улушлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
344. Устав капитали таъсис ҳужжатида белгиланган доирадаги фаолиятни таъминлаш учун таъсисчиларнинг (иштирокчиларнинг) ташкилот мулкига қўйган маблағлари (улушлари, акциялар номинал қийматида ва ҳоказолар)нинг пул ифодасидаги йиғиндисидир. Устав капиталини шакллантириш жараёни ташкилотнинг ташкилий-ҳуқуқий шаклига мувофиқ қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Устав капитали рўйхатдан ўтказилган ҳажмда ёки тўланган акцияларнинг номинал қиймати йиғиндиси миқдорида акс эттирилади. Устав капиталининг ҳажми рўйхатдан ўтказилган таъсис ҳужжатларидаги суммадан ошиб кетиши мумкин эмас. Ташкилот устав капиталининг кўпайиши ёки камайиши фақат таъсисчиларнинг қарори асосида ва таъсис ҳужжатларига тегишли ўзгартиришлар киритилгандан кейингина амалга оширилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциядорларга ташкилот устав капиталидаги улушининг қайтарилиши устав капитали миқдорини камайтирмайди ва бу операция айнан акциядорлик жамиятининг сотиб олинган хусусий акциялари каби 8610 «Сотиб олинган хусусий акциялар — оддий» ва 8620 «Сотиб олинган хусусий акциялар — имтиёзли» ҳисобварақларининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
345. 8310 «Оддий акциялар» ҳисобварағи оддий акцияларни ўзида мужассамлаштирган акциядорлик капиталининг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциядорлик жамияти давлат рўйхатидан ўтказилгандан кейин унинг устав капитали эмиссия рисоласида рўйхатга олинган суммада 8310 «Оддий акциялар» ҳисобварағининг кредити ва 4610 «Устав капиталига улушлар бўйича таъсисчиларнинг қарзлари» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади. Ташкилотнинг акциядорлик капитали ҳисобда рўйхатдан ўтган, лекин эмиссияси тугалланмаган миқдорда ҳисобга олиниши сабабли эълон қилинган (чиқаришга рухсат берилган), чиқарилган (акциядорлар томонидан обуна амалга оширилган) ва муомаладаги оддий акцияларнинг ҳар бир эмиссияси бўйича алоҳида аналитик ҳисоб юритиш талаб этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциядорлик жамиятлари муомалага қўшимча акциялар чиқариш ёки муомаладаги акцияларнинг номинал қийматини ошириш йўли билан ўз устав капиталини ошириши мумкин. Акциядорлик жамиятлари устав капитали миқдори акциялар номинал қийматининг пасайиши, ташкилотлар томонидан акцияларнинг бир қисми акция эгаларидан сотиб олиниши натижасида камайиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциялар ликвидлилигини ошириш мақсадида уларни майдалашни амалга ошириш, яъни, уларнинг номинал қийматини мутаносиб равишда камайтириб умумий миқдорини кўпайтириш усули қўлланилади. Акцияларни майдалаш натижалари акциядорлар капиталининг ҳажмига таъсир кўрсатмай, фақатгина янги муомаладаги акцияларнинг номинал қиймати ва миқдорини кўпайтириши сабабли ушбу операциялар бўйича бухгалтерия ёзувлари амалга оширилмайди. Ушбу операцияларни 8310 «Оддий акциялар» ҳисобварағига очилган аналитик ҳисоб регистрларида қайд қилиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
346. 8320 «Имтиёзли акциялар» ҳисобварағи имтиёзли акция кўринишида чиқарилган акциядорлик капиталининг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциялар 8310 «Оддий акциялар» ва 8320 «Имтиёзли акциялар» ҳисобварақларида номинал қийматлари бўйича ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8310 «Оддий акциялар» ва 8320 «Имтиёзли акциялар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб ташкилотнинг таъсисчилари ва капиталнинг шаклланиш босқичи бўйича маълумотларнинг шаклланишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
347. 8330 «Пай ва улушлар» ҳисобварағи ташкилотнинг ташкилий-ҳуқуқий шаклларига асосан қатнашувчиларнинг улушларини ўзида мужассамлаштирган устав капиталининг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат иштирокидаги корхоналар давлат томонидан ажратилган асосий ва айланма маблағлардан ташкил қилинган устав капиталини белгиланган тартибда шакллантиради.
(347-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташкилот рўйхатдан ўтгандан кейин унинг устав капитали таъсисчиларнинг таъсис ҳужжатларида белгиланган пай ва улушларидан ташкил топади ва 8330 «Пай ва улушлар» ҳисобварағининг кредитида ҳамда 4610 «Устав капиталига улушлар бўйича таъсисчиларнинг қарзлари» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8330 «Пай ва улушлар» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ташкилотнинг ҳар бир таъсисчиси бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
348. Устав капиталини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Таъсис ҳужжатларида кўзда тутилган суммада, (ташкилот рўйхатдан ўтказилгандан кейин) устав капитали тасдиқланиши

4610

8310-8330

2.

Фойданинг бир қисми устав капиталини кўпайтиришга йўналтирилиши:

а) ҳисобланган дивидендлар миқдорида;

8710

6610

б) устав капиталини кўпайтиришга йўналтирилган фойда миқдорида.

6610

8310-8330

3.

Устав капитали тўпланган капитал миқдоригача камайтирилиши

8310-8330

4610

4.

Ташкилот таъсисчиларига улушлари қайтарилиши

8330

6620

5.

Акциядорлардан сотиб олинган ва бекор қилинган хусусий акциялар устав капиталининг камайтирилишига ҳисобдан чиқарилиши:

а) номинал қийматдан юқори баҳода сотиб олиш:

номинал қийматига;

8310, 8320, 8410,

8610, 8620

номинал қийматидан ошган суммага;

9690

8610, 8620

б) номинал қийматидан паст нархда сотиб олиш:

сотиб олиш қийматига;

8310, 8320

8610, 8620

номинал қийматидан паст суммага.

8310, 8320

9590

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қўшилган капитал (8400)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
349. Оддий ва имтиёзли акцияларни сотишдан олинган суммаларнинг акциялар номинал қийматидан ошган миқдори кўринишидаги қўшилган капитал мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8410 «Эмиссия даромади»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8420 «Устав капиталини шакллантиришдаги курс фарқи».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
350. 8410 «Эмиссия даромади» ҳисобварағи акцияларни дастлабки сотишда номинал қийматидан юқори баҳода олинган маблағлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Ушбу маблағлар келиб тушганда 8410 «Эмиссия даромади» ҳисобварағи кредитланиб, хусусий акцияларни бекор қилишда сотиб олиш қиймати ва номинал қиймати ўртасидаги фарқ қопланганда эса ушбу ҳисобварақ дебетланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8410 «Эмиссия даромади» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб оддий ва имтиёзли акциялардан олинган даромадлар бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
351. 8420 «Устав капиталини шакллантиришда курс фарқи» ҳисобварағи устав капиталини шакллантириш жараёнида вужудга келадиган курс фарқларини ҳисобга олиш учун фойдаланилади. Устав капиталини шакллантириш учун берилган чет эл валютаси маблағларини тан олиш устав капиталига улушларни киритиш санасидаги чет эл валютасининг сўмга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг курси (бундан буён матнда Марказий банкнинг курси деб юритилади) бўйича амалга оширилади. Чет эл валютаси маблағларини ва бошқа мулкларни тан олиш қиймати рўйхатдан ўтказиш санасидаги таъсис ҳужжатларида белгиланган баҳолардан фарқ қилиши мумкин. Хўжалик юритувчи субъект устав капиталини шакллантиришда Марказий банкнинг курсларининг ўртасида таъсис ҳужжатлари рўйхатдан ўтказилган санада ва устав капиталига маблағлар ҳақиқатда киритилган санада вужудга келадиган ижобий курс фарқи бухгалтерия ҳисобида қўшилган капитал сифатида 8420 «Устав капиталини шакллантиришдаги курс фарқи» ҳисобварағида акс эттирилади. Хўжалик юритувчи субъект устав капиталини шакллантиришда таъсис ҳужжатлари рўйхатдан ўтказилган санада ва устав капиталига маблағлар ҳақиқатда киритилган санада Марказий банк курсларининг ўзгариши натижасида вужудга келадиган салбий курс фарқи 8420 «Устав капиталини шакллантиришдаги курс фарқи» ҳисобварағи дебетида устав капиталини шакллантиришда олдин вужудга келган ижобий курс фарқи суммалари доирасида акс эттирилади. Устав капиталини шакллантиришда ижобий курс фарқи суммасидан ошган салбий курс фарқи суммаси 9620 «Валюталар курслари фарқидан зарарлар» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади. Курс фарқларининг бу тартибда ҳисобдан чиқарилиши таъсис ҳужжатларида олдиндан келишилган, устав капиталидаги таъсисчиларнинг улушининг ўзгармаслигига имкон беради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8420 «Устав капиталини шакллантиришда курс фарқи» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир таъсисчи бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
352. Қўшилган капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8400) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Бирламчи эмиссия акцияларнинг номинал ва эмиссия қийматлари ўртасидаги фарқ сифатида қўшимча тўланган капитал маблағлари келиб тушиши

5010-5530

8410

2.

Қўшилган капитал маблағлари хусусий акцияларни бекор қилишда сотиб олиш ва номинал қийматлари ўртасидаги фарқни қоплашга ишлатилиши

8410

8610, 8620

3.

Устав капиталининг шаклланиш жараёнида вужудга келган ижобий курс фарқи ҳисобга олиниши

Мол-мулкни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

8420

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Резерв капитали (8500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
353. Ташкилот таъсис ҳужжатларига асосан фойда ҳисобидан шакллантириладиган резерв капитали (фонди), мулкни қайта баҳолашдан юзага келадиган резервлар, пул маблағларидан ташқари текинга олинган мулклар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8510 «Узоқ муддатли активларни қайта баҳолаш бўйича тузатишлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8520 «Резерв капитали (фонди)»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8530 «Текинга олинган мулк».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
354. 8510 «Узоқ муддатли активларни қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағида мулкларни қайта баҳолаш натижасида вужудга келган ўзгаришлар ҳисобга олинади. Мулкларни қайта баҳолаш натижасида резерв капиталининг шаклланиши ва тўлдирилиши 8510 «Узоқ муддатли активларни қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағининг кредитида қайта баҳолаш натижасида қиймати ошган мулкларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар қайта баҳолаш натижасида мулкларнинг қиймати камайса, камайган сумма ўша мулкнинг навбатдаги қиймати ошиши ҳисобига тўлдирилади ва у 8510 «Узоқ муддатли активларни қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади. Шу мулкнинг аввалги қайта баҳолашдаги қийматидан ошган арзонлаштирилган сумма харажат сифатида тан олинади ва 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
355. Мулкни қайта баҳолаш бўйича жамланган сумманинг таъсисчилар ўртасида тақсимланиши 8510 «Узоқ муддатли активларни қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағининг дебетида 6620 «Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
356. 8520 «Резерв капитали (фонди) « ҳисобварағи ташкилот томонидан таъсис ҳужжатлари ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ташкил этилган резерв капиталининг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Резерв капитали (фонди) маблағлари ташкилот зарарларини қоплаш ва бошқа қоплаш манбалари бўлмаган бошқа мақсадларга сарфланиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Резерв капитали (фонди)нинг шаклланиши 8520 «Резерв капитали (фонди)» ҳисобварағининг кредитида 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари) « ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
357. 8530 «Текинга олинган мулклар» ҳисобварағи ташкилот томонидан текинга олинган мулкни ҳисобга олиш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Текинга олинган мулклар 8530 «Текинга олинган мулклар» ҳисобварағининг кредитида ташкилот мулкларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Текинга олинган мулкларни солиққа тортиш тартиби солиқ тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
358. Резерв капиталини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Мулк қийматини қайта баҳолаш натижасида резерв капитали ҳажмининг кўпайиши:

а) асосий воситалар;

0110-0199

8510

б) молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалар;

0310

в) ўрнатиладиган асбоб-ускуналар;

0710-0720

г) тугалланмаган қурилиш;

0810

д) узоқ муддатли инвестициялар.

0610-0690

2.

Мулк қийматининг ўтган қайта баҳолаш қийматининг оширилган миқдоригача камайтирилиши натижасида резерв капиталининг камайиши:

а) асосий воситалар;

8510

0110-0199

б) молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалар;

0310

в) ўрнатиладиган асбоб-ускуналар;

0710-0720

г) тугалланмаган қурилиш;

0810

д) узоқ муддатли инвестициялар.

0610-0690

3.

Ўтган қайта баҳолаш қийматидан ошган суммага:

а) асосий воситалар;

9430

0110-0199

б) молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалар;

0310

в) ўрнатиладиган асбоб-ускуналар;

0710-0720

г) тугалланмаган қурилиш;

0810

д) узоқ муддатли инвестициялар.

0610-0690

4.

Асосий воситалар эскиришини қайта баҳолаш:

а) қиймати оширилиши

8510

0211-0299

б) қиймати камайтирилиши.

0211-0290

8510

5.

Резерв капиталида қайд қилинган кам чиққан ўрнатиладиган асбоб-ускуналарнинг қайта баҳолаш натижаси (қолдиқ) суммаси

8510

9220

6.

Таъсис ҳужжатларига мувофиқ ва жорий йилнинг тақсимланмаган фойда суммаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўрнатилган тартибда резерв капиталига (фондига) йўналтирилиши

8710

8520

7.

Ташкилотни тугатиш натижасида резерв капитали (фонди) ҳисобидан таъсисчиларга даромад (дивиденд)лар ҳисобланиши

8530

6610, 6620

8.

Резерв капитали (фонди) суммаси жорий ҳисобот йилида фойда олинмаганлиги ёки фойда суммаси етарли бўлмаганлиги сабабли имтиёзли акцияларга даромад (дивиденд)лар ҳисоблаш учун йўналтирилиши

8520

6610

9.

Текинга олинган қимматли қоғозлар ҳисобга олиниши

0610, 5810

8530

10.

Текинга олинган:

асосий воситалар;

0110-0190

8530

ўрнатиладиган асбоб-ускуналар ҳисобга олиниши

0710-0720

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сотиб олинган хусусий акциялар (8600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
359. Кейинчалик қайта сотиш ёки бекор қилиш мақсадида сотиб олинган хусусий акцияларнинг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8610 «Сотиб олинган хусусий акциялар — оддий»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8620 «Сотиб олинган хусусий акциялар — имтиёзли».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
360. Сотиб олинган хусусий акцияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (8600) устав капиталини ҳисобга олувчи ҳисобварақларга (8300) нисбатан контр-пассив ҳисобварақ ҳисобланиб, акциядорлик жамиятларининг устав капитали миқдорини камайтиради ва балансда устав капитали суммасидан чегириладиган сумма сифатида кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эмитент томонидан сотиб олинган хусусий акцияларнинг қиймати 8610 «Сотиб олинган хусусий акциялар — оддий» ва 8620 «Сотиб олинган хусусий акциялар — имтиёзли» ҳисобварақларининг дебетида ҳақиқий сотиб олиш баҳосида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сотиб олинган хусусий акциялар сотиб олиш баҳосидан юқори баҳода қайтадан сотилганда ўртадаги фарқ суммаси 9590 «Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари» ҳисобварағига кредитланади. Агарда сотиб олинган хусусий акция сотиб олиш баҳосидан паст баҳода қайта сотилса, ўртадаги фарқ суммаси 9690 «Молиявий фаолият бўйича харажатлар» ҳисобварағининг дебетида кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Номинал қийматидан паст баҳода сотиб олинган хусусий акцияларни бекор қилишда ушбу қийматлар ўртасидаги фарқ 9590 «Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар бекор қилинган сотиб олинган хусусий акцияларнинг қиймати уларнинг номинал қийматидан юқори бўлса, фарқ 9690 «Молиявий фаолият бўйича бошқа харажатлар» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
361. Бошқа ташкилотлар (масъулияти чекланган жамиятлар, шерикчилик ва бошқалар) сотиб олинган хусусий акцияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (8600)дан ташкилот томонидан ўрнатилган тартибда бошқа қатнашувчиларга ёки учинчи шахсга бериш учун сотиб олинган устав капиталидаги улушни ҳисобга олиш учун фойдаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
362. Сотиб олинган хусусий акцияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Акциядорлардан уларга тегишли акциялар (қатнашчи улуши) сотиб олиш қийматида сотиб олиниши

8610, 8620

5110-5530, 6620

2.

Сотиб олинган хусусий акциялар (пайлар)ни сотиб олиш баҳосидан юқори баҳода қайта сотиш:

сотиб олиш қийматига;

5010-5530

8610. 8620

сотиб олиш қийматидан юқори фарқига.

5010-5530

9590

3.

Сотиб олинган хусусий акциялар (пайлар)ни сотиб олиш баҳосидан паст баҳода қайта сотиш:

сотиш қийматига;

5010-5530

8610, 8620

сотиб олиш қийматидан паст фарқига.

9690

8610, 8620

4.

Номинал қийматидан паст баҳода сотиб олинган хусусий акциялар (пайлар)ни бекор қилиш:

сотиб олиш қийматига;

8310,8320

8610, 8620

номинал қийматидан паст фарқига.

8310,8320

9590

5.

Номинал қийматидан юқори баҳода сотиб олинган акциялар (пайлар)ни бекор қилиш:

номинал қийматига;

8310,8320

8610, 8620

номинал қийматидан юқори фарқига.

9690

8610, 8620

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар) (8700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
363. Ташкилотнинг барча йиллар бўйича фаолияти ва ҳисобот давридаги тақсимланмаган фойда ёки қопланмаган зарар суммасининг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8720 «Жамғарилган фойда (қопланмаган зарар)».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
364. 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)» ҳисобварағида ташкилотнинг ҳисобот даврида фаолияти бўйича тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари) ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Соф фойда суммаси ҳисобот даврининг охирида якуний ёзув билан 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)» ҳисобварағининг кредитига, зарар суммаси эса ушбу ҳисобварақнинг дебетига 9900 «Якуний молиявий натижа» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тақсимланмаган фойда суммаси дивидендлар тўлаш учун йўналтирилганда 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарар)» ҳисобварағининг дебетида ва 6610 «Тўланадиган дивидендлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тақсимланмаган фойда суммасидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда резерв капиталини (фондини) шакллантириш учун фойдаланиш мумкин, бунда 8710 «Ҳисобот давридаги тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар)» ҳисобварағи дебетланади ва 8520 «Резерв капитали (фонди)» ҳисобварағи кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобот давридаги тақсимланмаган фойдани тақсимлашдан кейин қолган сумма 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)» ҳисобварағидан 8720 «Жамғарилган фойда (қопланмаган зарар)лар» ҳисобварағига ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
365. Тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар)ни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ҳисобот даврида аниқланган якуний молиявий натижа тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар) ҳисобварағига ўтказилиши:

фойда суммаси;

9910

8710

зарар суммаси.

8710

9910

2.

Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси дивиденд тўлашга йўналтирилиши

8710

6610

3.

Тақсимланмаган фойда резерв капиталини шакллантиришга йўналтирилиши

8710

8520

4.

Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси қолдиғи жамғарилган фойдага ўтказилиши:

фойда;

8710

8720

зарар.

8720

8710

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мақсадли тушумлар (8800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
366. Мақсадли молиялаштириш маблағларининг ҳолати ва ҳаракати, шунингдек, аъзолик бадаллари ва мақсадли йўналиш бўйича тадбирларни амалга ошириш учун мўлжалланган бошқа қайтарилмайдиган маблағларнинг келиб тушиши ва сарфланиши тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8810 «Грантлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8820 «Субсидиялар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8830 «Аъзолик бадаллари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8840 «Мақсадли фойдаланиладиган солиқ имтиёзлари»
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8890 «Бошқа мақсадли тушумлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
367. Ушбу мақсадли тушумларни ташкилотнинг хусусий капитали сифатида акс эттириш шартлари қуйидагилар ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) маблағларнинг мақсадли йўналиш бўйича ишлатилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) маблағларни жалб қилиш билан боғлиқ харажатларнинг йўқлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) белгиланган шартлар бажарилганда қайтариб берилмаслиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
368. Грант деганда ижтимоий хусусиятга эга мақсадлар, иқтисодиётни ривожлантириш, илмий-техник ва инновацион дастурларни бажариш учун ҳукумат, нодавлат, хорижий ҳамда халқаро ташкилотлар ва жамғармалар томонидан текин, гуманитар ёрдам сифатида бериладиган пул маблағлари ва моддий ресурслар тушунилади. Грант маблағлари қатъий равишда белгиланган мақсадларга ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
369. Ажратилган грант тўғрисида хабарнома олинганда ушбу грант суммаси 8810 «Грантлар» ҳисобварағининг кредитида 4890 «Бошқа дебиторларнинг қарзи» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Грант суммасидан молиялаштириладиган ва бюджетда кўзда тутилган пул маблағлари ёки мулкнинг қабул қилиниши пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (5110 — 5530), капитал қўйилма (0800), ўрнатиладиган ускуналар (0700), товар-моддий захираларни ва бошқа активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида 4890 «Бошқа дебиторларнинг қарзи» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чет эл валютасида олинган грант суммаси хўжалик операциялари амалга оширилган кундаги Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг курси бўйича миллий валютага ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
370. 8820 «Субсидиялар» ҳисобварағи ажратилган субсидиялар, яъни, иқтисодиётни ривожлантириш мақсадида белгиланган шартлар учун ташкилотларга давлат томонидан пул ёки натура кўринишида кўрсатилган ёрдам суммаси ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Давлат (ҳукумат) томонидан берилган ёрдам турли кўринишда (қўшимча бериш, субвенция ва бошқалар) бўлиши ва ҳар хил шартларга мувофиқ берилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
371. 8830 «Аъзолик бадаллари» ҳисобварағида жамият аъзоларининг таъсис ҳужжатларида белгиланган аъзолик бадаллари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аъзолик бадалларининг келиб тушиши 8830 «Аъзолик бадаллари» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
372. 8840 «Мақсадли фойдаланиладиган солиқ имтиёзлари» ҳисобварағида мақсадли вазифаларни бажариш учун солиқ тўлашдан озод қилинган суммалар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Солиқ тўлашдан озод қилинган суммалар бюджетга тўловлар бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида 8840 «Мақсадли фойдаланиладиган солиқ имтиёзлари» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
373. 8890 «Бошқа мақсадли тушумлар» ҳисобварағининг кредитида бошқа мақсадларга мўлжалланган тушумлар пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мақсадли тушумларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (8800) бўйича аналитик ҳисоб мақсадли маблағларнинг йўналиши ва молиялаштириш манбалари бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
374. Мақсадли тушумларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Ажратилган грант ва субсидиялар ҳақида хабарнома олиниши

4890

8810, 8820

2.

Грант ва субсидиялар бўйича маблағлар олиниши

5110-5530

4890

3.

Тегишли тузилмаларнинг қарорига мувофиқ берилган грант ва субсидия суммаси ташкилот устав капитали ҳажмини кўпайтиришга йўналтирилиши

8810, 8820

8310, 8320, 8330, 8420

4.

Тегишли тузилмаларнинг қарорига мувофиқ илгари берилган грант ва субсидия суммаси ташкилот резерв капитали ҳажмининг кўпайишига йўналтирилиши

8810, 8820

8530

5.

Аъзолик бадаллари ва бошқа мақсадли тушумлар келиб тушиши

5010-5530

8830

6.

Солиққа тортишдан озод қилиш натижасида вужудга келган бўш пул маблағлари ҳисобга олиниши

6410

8840

7.

Солиққа тортишдан озод қилиш бўйича имтиёзли даврнинг тугаши натижасида вужудга келган бўш пул маблағлари ҳисобдан чиқарилиши

8840

8530

8.

Бошқа мақсадли тушумлар келиб тушиши

5010-5530

8890

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари (8900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
375. Харажатлар ва тўловларни харажатларга бир маромда олиб бориш мақсадида ўрнатилган тартибда резерв қилинган суммаларнинг ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 8900 «Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари» ҳисобварағида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Резервларни ҳисоблаш операциялари 8910 «Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари» ҳисобварағининг кредитида ва харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Резерв қилинган суммалар ҳисобидан амалга оширилган ҳақиқий харажатлар ва тўловлар суммаси захиралар миқдорини камайтириб, 8910 «Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари» ҳисобварағининг дебетида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
У ёки бу резервнинг ташкил қилиниши ва маблағларнинг фойдаланилиши вақти-вақти билан (йилнинг охирида албатта) меъёр, ҳисоблар ва бошқаларга асосан текширилиб турилади, зарурият туғилганда тўғриланади (корректура).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8910 «Келгуси харажатлар ва тўловлар резервлари» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир резерв турлари бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
376. Келгуси харажатлар ва тўловлар резервларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (8900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Келгуси харажатлар ва тўловларнинг резервлари ташкил қилиниши

Харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар

8910

2.

Ташкилотнинг ишлаб чиқариш цехлари ва хизмат кўрсатувчи хўжаликлар томонидан асосий воситаларни таъмирлаш учун ва бошқа бажарилган ишлар, хизматлар қиймати ҳисобга олиниши

8910

2010, 2310,

2510, 2710

3.

Ҳисобланган келгуси харажатлар захираларининг фойдаланилмай қолган суммаси ташкилот даромадига қўшилиши

8910

9390

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Даромадлар ва харажатлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
377. Ушбу бобнинг ҳисобварақлари ҳисобот давридаги ташкилот фаолияти молиявий натижаларининг шаклланиши ва ишлатилиши тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
378. Молиявий натижаларни шакллантириш учун алоҳида даромадларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва алоҳида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ишлатилади. Маҳсулот (товар, иш, хизмат)ларни сотишдаги қўшилган қиймат солиғи, акциз ва бошқа тўловлар олинадиган ҳисобварақлар ёки пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг дебетида ва бюджетга тўловлар бўйича қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (6400) кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий (операцион) фаолиятнинг даромадлар (9000)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
379. Тайёр маҳсулот, товар, бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларни сотишдан олинган даромадлар, шунингдек, сотилган товарларнинг қайтиши, сотиш ва баҳолардан чегирмалар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9020 «Товарларни сотишдан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9040 «Сотилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қайтиши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9050 «Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
380. 9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар», 9020 «Товарларни сотишдан даромадлар», 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварақларининг кредитида ташкилотнинг асосий фаолияти (тайёр маҳсулотлар, товарларни сотиш, ишлар бажариш, хизматлар кўрсатиш)дан даромадлар олинадиган ҳисобварақлар ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Бироқ, олдинги ҳисобот даврларида олинган, аммо жорий ҳисобот даврига тегишли бўлган даромад суммалари 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маҳсулот, товар, иш, хизматларни сотишда 9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар», 9020 «Товарларни сотишдан даромадлар», 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварақларида сотишдан тушган соф тушум суммаси акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобот даврининг охирида 9010 «Тайёр маҳсулотларни сотишдан даромадлар», 9020 «Товарларни сотишдан даромадлар», 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварақлари 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
381. 9040 «Сотилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қайтиши» ҳисобварағи сотилган маҳсулот ва товарларнинг қайтишини ҳисобга олиш учун фойдаланилади. Бу ҳисобварақ асосий (операцион) фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (9000) гуруҳига контр-пассив ҳисобварақ ҳисобланади ва унинг дебет айланмаси маҳсулотлар ва товарлар сотишдан даромадни камайтиради. 9040 «Сотилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қайтиши» ҳисобварағининг дебетида қайтарилган товарлар (маҳсулотлар) қиймати қуйидаги ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
харидорлар ва буюртмачилар томонидан қайтарилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қиймати пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қайтарилган товарлар (маҳсулотлар) бўйича бекор қилинган дебиторлик қарзлари суммаси олинадиган ҳисобварақлар билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
товарлар (маҳсулотлар) учун харидорлар ва буюртмачилардан олинган тўловлар ва бўнаклар бўйича вужудга келган қарз суммаси тўланадиган ҳисобварақлар билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, олдин ҳисобланган қўшилган қиймат солиғи, акциз солиғи бўйича бюджетга тўловлар бўйича қарзларни ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақларининг дебети ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар, олинадиган ҳисобварақларнинг кредитида ёзув амалга оширилади. Қайтарилган маҳсулотлар ва товарларнинг таннархи товар-моддий захираларни ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақларининг дебетида ва сотилган маҳсулотлар ва товарларнинг таннархини ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақларининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
382. 9050 «Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар» ҳисобварағи шартнома шартларига мувофиқ берилган сотув чегирмалари, шунингдек, сотилган маҳсулот (товар, иш, хизмат)ларда аниқланган яроқсизликлар ва бошқалар натижасида берилган нарх чегирмаларни ҳисобга олиш учун фойдаланилади. Ушбу ҳисобварақ асосий (операцион) фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (9000) гуруҳига контр-пассив ҳисобварақ ҳисобланади ва унинг дебет айланмаси маҳсулотлар ва товарларни сотишдан, иш бажаришдан ва хизмат кўрсатишдан даромадларни камайтиради. 9050 «Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар» ҳисобварағининг дебетида сотув ва нархлардан берилган чегирмаларнинг суммаси тегишли олинадиган ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий (операцион) фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (9000) бўйича аналитик ҳисоб сотилган маҳсулотлар (товарлар), бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматларнинг ҳар бир тури бўйича алоҳида юритилади. Бундан ташқари, аналитик ҳисобни сотувнинг географик сегментлари (ҳудудлар) ва ташкилотни бошқариш учун зарур бўлган бошқа сегментлар бўйича юритиш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
383. Асосий (операцион) фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9000) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Жўнатилган маҳсулотлар, товарлар, бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматлар (ҚҚС, акцизлардан ташқари) учун харидорларга тақдим этилган ҳисоб-китоб ҳужжатларидаги суммага

4010, 4020

9010, 9020, 9030

2.

Маҳсулотлар, товарлар, ишлар ва хизматларни нақд пулга сотиш

5010, 5020

9010, 9020, 9030

3.

Ташкилот ходимига маҳсулот, товарлар, ишлар ва хизматлар (жумладан махсус кийимлар) сотилиши

4790

9010, 9020, 9030

4.

Дивидендлар маҳсулотлар, товарлар, ишлар ва хизматлар билан тўланиши

6610

9010, 9020, 9030

5.

Воситачилик операциялари бўйича воситачилик мукофотлари суммаси

4010

9010

6.

Маҳсулот, товарлар, ишлар ва хизматлар шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига сотилиши

4120

9010, 9020, 9030

7.

Кечиктирилган даромадлар суммаси улар тааллуқли бўлган ҳисобот даври келганда сотиш ҳажмига киритилиши

6230

9010, 9020, 9030

8.

Сотилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қайтиши

9040

4010

9.

Сотишдан ва нархдан чегирмалар бериш

9050

4010

10.

Ҳисобот даврининг охирида 9040 «Сотилган товарлар (маҳсулотлар)нинг қайтиши» ҳисобварағининг ёпилиши

9010, 9020

9040

11.

Ҳисобот даврининг охирида 9050 «Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар» ҳисобварағининг ёпилиши

9010, 9020,9030

9050

12.

Асосий (операцион) фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9010, 9020. 9030

9910

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сотилган маҳсулот (товар, иш, хизмат)ларнинг таннархи (9100)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
384. Сотилган тайёр маҳсулотлар, товарлар, бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9120 «Сотилган товарларнинг таннархи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9130 «Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9140 «Даврий ҳисобда товар-моддий захираларни сотиб олиш/харид қилиш»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9150 «Даврий ҳисобда товар-моддий захиралар бўйича тузатишлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
385. Тайёр маҳсулотлар, товарлар, ишлар, хизматлар сотилганда, сотилган тайёр маҳсулотлар, товарлар, ишлар, хизматларнинг таннархи 9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи», 9110 «Сотилган товарларнинг таннархи», 9130 «Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи» ҳисобварақларининг дебетида тайёр маҳсулотларни (2800), товарларни (2900) ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
386. Ҳисобот даврининг охирида 9110 «Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи», 9120 «Сотилган товарларнинг таннархи», 9130 «Бажарилган иш ва кўрсатилган хизматларнинг таннархи» ҳисобварақлари 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
387. Сотилган маҳсулот (товар, иш, хизмат)ларнинг таннархини ҳисобга олувчи ҳисобварақлардан (9100) амалда фойдаланиш ташкилотда қўлланиладиган товар-моддий захираларнинг ҳисоб усулига, яъни, товар-моддий захираларнинг узлуксиз ёки даврий ҳисобига боғлиқ.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
388. Товар-моддий захираларни узлуксиз ҳисобга олиш усули қўлланилганда ҳар бир маҳсулот ёки товарнинг таннархи унинг ишлаб чиқариш жараёнидаги ҳаракатига қараб харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда тўпланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
389. Товар-моддий захираларни даврий ҳисобга олиш усулидан фойдаланилганда, ҳар бир маҳсулот (товар)нинг таннархи ҳисобот даври давомида вақтинчалик 9140 «Даврий ҳисобда товар-моддий захираларни сотиб олиш/харид қилиш» ҳисобварағида йиғилади, бироқ сотилган маҳсулотлар, товарларнинг ҳақиқий таннархини фақат товар-моддий захираларни инвентаризация қилингандан сўнг аниқлаш мумкин. 9150 «Даврий ҳисобда товар-моддий захиралар бўйича тузатишлар» ҳисобварағи ҳисобот даврининг охирида инвентаризация натижасида товар-моддий захираларнинг мавжудлигини акс эттириш учун фойдаланиладиган вақтинчалик ҳисобварақдир. Мазкур ҳисобварақнинг дебети бўйича товар-моддий захираларнинг камайиши, кредити бўйича товар-моддий захираларнинг ўсиши товар-моддий захираларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000 — 2900) билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9150 «Даврий ҳисобда товар-моддий захиралар бўйича тузатишлар» ҳисобварағининг қолдиғи 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағига ўтказилиши орқали ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
390. Сотилган маҳсулот (иш, хизмат)ларнинг таннархини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9100) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Сотилган тайёр маҳсулотларнинг таннархи

9110

2810 — 2830

2.

Чиқиб кетаётган ҳайвонларнинг таннархи

9110

1110, 1120

3.

Сотилган ўзида ишлаб чиқарилган ярим тайёр маҳсулотларнинг таннархи

9110

2110

4.

Сотилган товарларнинг таннархи

9120

2910-2990

5.

Асосий, ёрдамчи ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатувчи хўжалик цехларининг бажарган ишлари ва кўрсатган хизматларининг таннархи

9130

2010, 2310, 2710

6.

Товар-моддий захираларни сотиб олиш (даврий ҳисобга олиш усулида)

9140

6010

7.

Ҳисобот даврининг охирида инвентаризация натижалари бўйича товар-моддий захиралар ҳисобварақлари бўйича сальдоларга тузатишлар қилинди:

а) материал захираларнинг:

ўсиши;

1010-1090

9150

камайиши;

9150

1010-1090

б) тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг:

ўсиши;

2010

9150

камайиши;

9150

2010

в) тайёр маҳсулотларнинг:

ўсиши;

2810

9150

камайиши;

9150

2810

г) товарларнинг:

ўсиши;

2910-2990

9150

камайиши.

9150

2910-2990

8.

Ҳисобот даврининг охирида 9140 ҳисобварағининг ёпилиши

9910

9140

9.

Ҳисобот даври охирида 9150 ҳисобварағининг ёпилиши

9910

(9150)

9150

(9910)

10.

Сотилган маҳсулот (иш, хизмат)ларнинг таннархини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9100) ёпилиши

9910

9110, 9120, 9130

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетиши (9200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
391. Ташкилотга тегишли асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетиши (тугатиш, сотиш, айирбошлаш, текинга бериш, улуш сифатида устав капиталига бериш, нодавлат нотижорат ташкилот мулкини шакллантиришда мулкий бадал сифатида бериш, молиявий ижара, шу жумладан лизинг шартномаси бўйича бериш, аниқланган камомад ёки йўқотиш, иштирокчининг юридик шахс иштирокчилари таркибидан чиқишида асосий воситалар билан ҳисоб-китоб қилиш ҳолларда) тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат иштирокидаги корхоналарда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ таъсисчиси (иштирокчи) билан келишган ҳолда;
Олдинги таҳрирга қаранг.
(391-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа ташкилотларда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ёки таъсис ҳужжатларида назарда тутилган тартибда ва шартларда амалга оширилади.
(391-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(391-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
392. 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебети бўйича чиқиб кетган асосий восита объектларининг бошланғич қиймати, шунингдек, асосий воситаларнинг чиқиб кетиши билан боғлиқ бўлган харажатлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитига асосий воситалар объектларини сотишдан олинган тушумлар ва ҳисобдан чиқариш натижасида сотиш ва фойдаланиш мумкин бўлган баҳода келиб тушган материалларнинг қиймати, асосий воситаларнинг қайта баҳолаш натижалари суммаси (сальдо), шунингдек, чиқиб кетган асосий воситалар объектлари бўйича чиқиб кетиш вақтида ҳисобланган эскириш суммалари олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситаларни сотишдан тушумлар 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитида олинадиган ҳисобварақлар ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Жорий ҳисобот даврида асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарар суммаси 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағининг дебети ҳамда 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан олинган фойда суммаси 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебети ҳамда 9310 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситалар объектларини молиявий ижара шартномаси бўйича бериш натижасида 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағида юзага келадиган ва кечиктирилган даромадларга тегишли бўлган фойда суммаси 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар» (жорий қисми) ёки 7230 «Бошқа узоқ муддатли кечиктирилган даромадлар» (узоқ муддатли қисми) ҳисобварағига ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситалар объектларининг камомади ёки йўқотиш ҳолларида қийматликлар камомади сифатида акс эттириладиган қолдиқ қиймати 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредити бўйича 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ҳисобдан чиқарилади. Аниқ айбдор аниқлангандан кейин камомад ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар суммаси 4730 «Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзи» ҳисобварағининг дебетига, аниқ айбдорлар аниқланмаган ҳолда эса 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағининг дебетига 5910 «Камомадлар ва қийматликларнинг бузилишидан йўқотишлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда олиб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи бўйича аналитик ҳисоб чиқиб кетаётган асосий воситаларнинг инвентарь объектлари бўйича алоҳида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
393. 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебетида чиқиб кетаётган активларнинг баланс қиймати, шунингдек, шу билан боғлиқ амалга оширилган харажатлар (комиссион мукофотлар ва ҳоказолар) акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитига активларни сотишдан тушум, яъни сотилган мулк учун ташкилотга тегишли бўлган сумма олиб борилади. Номоддий активлар объектларининг сотилиши ва турли чиқиб кетишида 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитига, шунингдек, ушбу объектлар бўйича чиқиб кетиш вақтигача ҳисобланган эскириш суммаси, номоддий активларнинг эскиришини ҳисобга олувчи тегишли ҳисобварақлар (0500) билан боғланган ҳолда ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан кўрилган зарар суммаси 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағининг дебети ҳамда 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади. Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан олинган фойда суммаси 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағининг дебети ҳамда 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
394. Асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетишини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9200) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Тугатиш, сотиш, айирбошлаш, текинга бериш, устав капиталига улуш сифатида бериш, молиявий ижара, шу жумладан лизинг шартномаси бўйича бериш, камомад ёки йўқолишининг аниқланиши, иштирокчининг юридик шахс иштирокчилари таркибидан чиқишида асосий воситалар билан ҳисоб-китоб қилиш натижасида чиқиб кетаётган асосий воситалар объектларининг бошланғич қийматини ҳисобдан чиқариш

9210

0110-0190

2.

Чиқиб кетаётган асосий воситалар бўйича эскиришнинг ҳисобдан чиқарилиши

0210-0290

9210

3.

Асосий воситаларнинг берилаётган объектининг қолдиқ қиймати бўйича қўшимча тўловсиз айирбошлаб олинган асосий воситалар объектининг кирим қилиниши

0100

9210

4.

Пул маблағлари ёки уларнинг эквивалентларини қўшимча тўлаб айирбошлаб олинган асосий воситалар объектининг кирим қилиниши

0100

6990

9210

(қолдиқ қийматига)

5.

Пул маблағлари ёки уларнинг эквивалентларини олган ҳолда айирбошлаб олинган асосий воситалар объектини кирим қилиниши

0100

4890

9210

(қолдиқ қийматига)

6.

Таъсис шартномасига ёки қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳужжатларга асосан асосий воситаларни бошқа ташкилотларнинг устав капиталига улуш сифатида белгиланган қиймат бўйича берилиши

0600

9210

7.

Чиқиб кетаётган асосий воситаларнинг қайта баҳолаш натижалари суммасини (сальдо) ҳисобдан чиқарилиши

8510

9210

8.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши билан боғлиқ ёрдамчи ишлаб чиқаришнинг хизматлари ва харажатлари ҳисобдан чиқарилиши

9210

2310

9.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши бўйича операцияларда иштирок этаётган ишчиларга иш ҳақи ҳисобланиши

9210

6710

10.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши бўйича операцияларда иштирок этаётган ишчиларга ҳисобланган иш ҳақи суммасидан ижтимоий суғурта ажратмалари амалга оширилиши

9210

6520

11.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетишида кўрсатилган хизматлар учун бошқа ташкилотларга бўлган қарз

9210

6990

12.

Асосий воситалар объектларини молиявий ижарага бериш натижасида ҳосил бўлган келгуси давр даромадлари ҳисобдан чиқарилиши

9210

6230, 7230

13.

Мавжуд асосий воситалар объектлари молиявий ижарасининг тўлиқ муддати давомида олинадиган ижара тўловлари суммаси (ижарага берувчида)

0920

9210

14.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан қолган материалларнинг кирим қилиниши

1010-1090

9210

15.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан банкка келиб тушган тушум (нақдсиз ҳисоб-китоблар бўйича)

5110

9210

16.

Асосий воситаларнинг сотилган (реализация) қиймати

4010

9210

17.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши бўйича ҳисобланган қўшилган қиймат солиғи суммасига

9210

6410

18.

Шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг уларга сотилган асосий воситалар учун қарзи

4120

9210

19.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши бўйича операцияларнинг молиявий натижаларини аниқлаш:

а) фойда;

б) зарар.

9210

9430

9310

9210

20.

Чиқиб кетаётган узоқ ва қисқа муддатли инвестициялар (шу жумладан, инвентаризация жараёнида аниқланган камомадидан кўрилган зарар суммасига)

9220

(5910)

0600,

5800

(9220)

21.

Харидорларнинг уларга сотилган номоддий ва бошқа активлар учун қарзи

4010

9220

22.

Номоддий ва бошқа активлар шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига сотилиши

4120

9220

23.

Сотилган материалларнинг таннархи ҳисобдан чиқарилиши

9220

1010-1090

24.

Четга чиқарилган материаллар қийматидаги фарқлар ҳисобдан чиқарилиши

9220

1610

25.

Ўстиришда ва боқувда бўлган ҳайвонларнинг четга чиқарилиши

9220

1110, 1120

26.

Қимматли қоғозларни сотиш

9220

0610, 5810

27.

Бошқа активларнинг чиқиб кетиши бўйича операцияларнинг молиявий натижасини аниқлаш:

а) фойда;

9220

9320

б) зарар.

9430

9220

(394-банднинг жадвали Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий фаолиятнинг бошқа даромадлари (9300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
395. Асосий фаолиятнинг бошқа даромадлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9310 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9330 «Ундирилган жарима, пеня ва устамалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9340 «Ўтган йиллар фойдалари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9350 «Оператив ижарадан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9360 «Кредитор ва депонент қарзларни ҳисобдан чиқаришдан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9370 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар даромадлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9380 «Қайтарилмайдиган молиявий ёрдам»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9390 «Бошқа операцион даромадлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
396. Ҳисобот даврининг охирида асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда суммаси 9310 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағининг кредитида 9210 «Асосий воситаларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
397. Ҳисобот даврининг охирида бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда суммаси 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағининг кредитида 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
398. Хўжалик шартномаларининг шартларини бузганликлари учун қарздорлардан ундирилган жарималар, пеня, устамалар ва бошқа жарима турлари, шунингдек, етказилган зарарларни қоплаш бўйича даромадлар 9330 «Ундирилган жарима, пеня ва устамалар» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ёки олинадиган ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
399. Ҳисобот даврида аниқланган ўтган йиллар фойдалари 9340 «Ўтган йиллар фойдалари» ҳисобварағининг кредитида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ёки тегишли олинадиган ҳисобварақларининг дебети билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
400. Мулкни оператив ижарага беришдан даромадлар 9350 «Оператив ижарадан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида 4820 «Оператив ижара бўйича олинадиган жорий тўловлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мулкни оператив ижарага бериш асосий фаолияти ҳисобланган ташкилотлар жорий ҳисобот даврига тегишли бўлган даромад суммаси бухгалтерия ҳисобида 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетида ва 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
(400-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
401. Даъво муддати ўтиб кетган кредитор ва депонент қарзларни ҳисобдан чиқаришдан даромадлар 9360 «Кредитор ва депонент қарзларни ҳисобдан чиқаришдан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида кредитор ва депонент қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
402. 9370 «Хизмат кўрсатувчи хўжаликлар даромадлари» ҳисобварағида хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг маҳсулот ишлаб чиқариши, ишлар бажариши ва хизматлар кўрсатиши билан боғлиқ бўлмаган бошқа даромадлари ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
403. Пул маблағлари ва пул эквивалентлари кўринишида текинга олинган даромадлар 9380 «Қайтарилмайдиган молиявий ёрдам» ҳисобварағининг кредитида пул маблағлари ва пул эквивалентларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
404. Бошқа операцион фаолиятдан олинган даромадлар 9390 «Бошқа операцион даромадлар» ҳисобварағининг кредитида пул маблағлари ёки олинадиган тўловларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
405. Асосий фаолиятнинг бошқа даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9300) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий воситаларнинг чиқиб кетишидан фойда

9210

9310

2.

Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда

9220

9320

3.

Шартнома мажбуриятларига риоя этмаганлиги учун бошқа ташкилотларга тақдим этилган жарима, пеня ва устамалар суммаси

4860

9330

4.

Ҳисобот даврида аниқланган ўтган йилларнинг фойдалари

4010

9340

5.

Оператив ижара шартномаси бўйича ижара тўловлари суммаси

4820

9350

6.

Даъво муддати ўтиши билан кредиторлик қарзларини ҳисобдан чиқарилиши

6010

9360

7.

Кредиторлик қарзлар ва бошқаларни ҳисобдан чиқаришдан даромадлар

6910-6990

9360

8.

Инвентаризация натижасида аниқланган камомадлар бўйича баҳолардаги фарқлар моддий жавобгар шахс ҳисобига олиб борилиши

4730

9370

9.

Қайтарилмайдиган молиявий ёрдам

5110-5530

9380

10.

Асосий, ёрдамчи ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатувчи хўжаликлардаги, умумий ишлаб чиқариш омборларидаги материаллар, тугалланмаган ишлаб чиқаришнинг ортиқчалари кирим қилиниши

2010, 2310, 2510, 2710

9390

11.

Олдин ҳисобдан чиқарилган дебиторлик қарзларидан олинган даромадлар

Олинадиган ҳисобварақлар

9390

12.

Мулк суғуртаси бўйича суғурта ташкилотларидан келиб тушган суғурта тўловлари

4510

9390

13.

Шубҳали қарзлар бўйича сарфланмаган захира суммасининг ушбу захира ташкил қилинган йилдан кейинги йилнинг фойдасига қўшилиши

4910

9390

14.

Инвентаризация натижасида аниқланган ортиқча маҳсулотлар, товарларнинг кирим қилиниши

2810-2890, 2910-2990

9390

15.

Инвентаризация натижасида аниқланган тугалланмаган қурилишдаги, узоқ ва қисқа муддатли инвестициялардаги ортиқчалар

0810-0890, 0600, 5800

9390

16.

Харидорлар ва буюртмачилардан олинган талаб қилинмаган бўнак суммаларининг ҳисобдан чиқарилиши

6310-6390

9390

17.

Ҳисобот даврининг охирида асосий фаолиятнинг бошқа даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9310-9390

9910

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давр харажатлар (9400)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
406. Ишлаб чиқариш жараёни билан бевосита боғлиқ бўлмаган сотиш харажатлари, бошқарув харажатлари, бошқа операцион харажатлар, шунингдек, келгусида солиқ солинадиган базадан чегириладиган ҳисобот даври харажатлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9410 «Сотиш харажатлари»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9420 «Маъмурий харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9430 «Бошқа операцион харажатлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
407. 9410 «Сотиш харажатлари» ҳисобварағида маҳсулотни сотиш бўйича харажатлар, яъни, маҳсулотни истеъмолчига етказиб бериш билан боғлиқ, транспорт воситаларига ортиш, маркетинг билан шуғулланувчи ходимлар ва бўлимларнинг харажатлари ва бошқалар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
408. Ҳисобот даврининг охирида 9410 «Сотиш харажатлари» ҳисобварағи 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
409. 9420 «Маъмурий харажатлар» ҳисобварағида ташкилотни бошқариш бўйича харажатлар, бошқарув ходимларининг иш ҳақи харажатлари, умумий бошқарув аҳамиятига молик асосий воситаларни таъмирлаш харажатлари, умумхўжалик аҳамиятидаги биноларнинг ижара тўловлари ва бошқа харажатлар ҳисобга олинади. Ҳисобот даврининг охирида 9420 «Маъмурий харажатлар» ҳисобварағи 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
410. 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағида кадрлар тайёрлаш ва қайта тайёрлаш харажатлари, ахборот, аудиторлик ва маслаҳат хизматлари учун тўлов харажатлари, иш ҳақи ҳисоблашда ҳисобга олинмайдиган компенсациялаш ва рағбатлантириш аҳамиятига молик тўловлар, банк ва депозитарий хизматларининг тўловлари, зарарлар, жарималар, пенялар ва бошқа операцион фаолият жараёнида вужудга келадиган, ишлаб чиқариш жараёни, молиявий фаолият ва фавқулодда харажатлар моддаларининг белгилари бўлмаган бошқа харажатлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
411. Ҳисобот даврининг охирида 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
412. Давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9400) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Маҳсулотларни жўнатиш бўйича транспорт харажатлари

9410

6990

2.

Четдан реклама ва маркетинг хизматлари

9410

6010

3.

Савдо жараёнида ишлатилаётган асосий воситаларнинг эскириши

9410

0210-0299

4.

Савдо жараёнида ишлатилаётган номоддий активларнинг эскириши

9410

0510-0590

5.

Бошқарув ходимларининг иш ҳақи харажатлари

9420

6710

6.

Бошқарув аҳамиятига молик асосий воситаларнинг эскириши

9420

0210-0299

7.

Бошқарув биносининг ижара тўлови

9420

6910

8.

Бошқарув эҳтиёжлари учун материаллар сарфланиши

9420

1010-1090

9.

Транспорт ташкилотларининг хизмати

9420

6010

10.

Хизмат сафарлари ва вакиллик харажатлари

9420

4220, 4230

11.

Юридик шахснинг юқори ташкилоти ва бирлашмаларини сақлашга ажратмалар

9420

6120

12.

Банк ва аудиторлик хизматлари учун тўловлар

9430

6990

13.

Асосий воситалар ва бошқа активларнинг чиқиб кетишидан зарарлар

9430

9210, 9220

14.

Айбдор шахсни аниқлаш имкони бўлмаган ҳолдаги камомадлар ва йўқотишлар

9430

5910

15.

Шубҳали қарзлар бўйича захира ҳисобланиши

9430

4910

16.

Солиқ идоралари қарорига кўра жарима ҳисобланиши

9430

6410

17.

Ташкилот балансида бўлган олий ўқув юртларини сақлаш учун ажратмалар

9430

6110

18.

Ташкилот ходимлари учун дам олиш уйлари ва санаторийларга йўлланмалар тўланиши

9430

5110-5530

19.

Бекор қилинган буюртмалар бўйича харажатлар ҳисобдан чиқарилиши

9430

2010

20.

Ўтган йиллар операцияларидан кўрилган зарарлар

9430

Олинадиган ҳисобварақлар

21.

Хўжалик шартномаларини бузганлик учун жарималар

9430

6960

22.

Маҳаллий транспортдан фойдаланиш учун йўл ҳужжатлари тўланиши

9430

5110-5530

23.

Товар-моддий захираларнинг сотилиши бўйича баҳонинг камайиш натижалари ҳисобдан чиқарилиши

9430

3190

24.

Қуйидаги ишларда фойдаланилган асосий воситаларнинг эскириши ва номоддий активларнинг амортизацияси:

а) янги турдаги маҳсулот ишлаб чиқариш учун мўлжалланган ишга тушириш ишларида;

9430

0210-0299,

б) серияли ёки оммавий ишлаб чиқаришга мўлжалланмаган янги технологик жараёнларни ўзлаштиришга хизмат кўрсатишда

0510-0590

25.

Ҳисобот даври охирида давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9410-9430

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Молиявий фаолият бўйича даромадлар (9500)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
413. Молиявий фаолият бўйича даромадлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9510 «Роялти кўринишидаги даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9520 «Дивидендлар кўринишидаги даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9530 «Фоизлар кўринишидаги даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9540 «Валюталар курслари фарқидан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9550 «Молиявий ижарадан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9560 «Қимматли қоғозларни қайта баҳолашдан даромадлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9590 «Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
414. Роялти кўринишида олинган даромадлар 9510 «Роялти кўринишидаги даромадлар» ҳисобварағининг кредитида 4850 «Олинадиган роялти» ёки пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
415. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ва ундан ташқарида бошқа ташкилотлар фаолиятида улуш билан иштирок этишдан олинган даромадлар, ташкилотга тегишли бўлган акциялар бўйича дивидендлар 9520 «Дивидендлар кўринишидаги даромадлар» ҳисобварағининг кредитида 4840 «Олинадиган дивидендлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
416. Узоқ муддатли ва жорий инвестициялар бўйича фоизлар кўринишидаги даромадлар 9530 «Фоизлар кўринишидаги даромадлар» ҳисобварағининг кредитида 4830 «Олинадиган фоизлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
417. 9540 «Валюталар курслари фарқидан даромадлар» ҳисобварағида баланснинг монетар моддалари бўйича ижобий курс фарқларидан олинган даромадлар акс эттирилади. Чет эл валютасидаги операциялар бўйича ижобий курс фарқи, шу жумладан, бухгалтерия балансини тузиш санасига қарзларни қайта баҳолаш фарқлари 9540 «Валюталар курслари фарқидан даромадлар» ҳисобварағига ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
418. Мулкни молиявий ижарага беришдан олинган даромадлар 9550 «Молиявий ижарадан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида 4830 «Олинадиган фоизлар», 6230 «Бошқа кечиктирилган даромадлар», пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқа тегишли ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мулкни молиявий ижарага бериш асосий фаолияти ҳисобланган ташкилотлар жорий ҳисобот даврида ҳисобланган даромад суммаси бухгалтерия ҳисобида 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган тўловлар» ҳисобварағининг дебетида ва 9030 «Ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатишдан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида акс эттирилади.
(418-банд Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 26 августдаги 282-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3593-1, 24.09.2025 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
419. Қимматли қоғозларни қайта баҳолашдан даромадлар 9560 «Қимматли қоғозларни қайта баҳолашдан даромадлар» ҳисобварағининг кредитида қисқа муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
420. 9590 «Молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари» ҳисобварағида молиявий фаолиятнинг бошқа даромадлари акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
421. Молиявий фаолият бўйича даромадларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9500) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Роялти бўйича олинадиган суммалар

4850

9510

2.

Бошқа ташкилотларда улушли қатнашишдан олинган даромадлар, ташкилотга тегишли бўлган акциялар бўйича дивидендлар

4840

9520

3.

Қарз мажбуриятлари бўйича фоизлар

4830

9530

4.

Баланснинг монетар моддаларини қайта ҳисоблашдан ижобий курс фарқлари

Пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар, олинадиган ҳисобварақлар, мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар ва бошқалар

9540

5.

Молиявий ижара шартномаси бўйича ҳисобланган фоизлар суммаси

4830

9550

6.

Қимматли қоғозларни қайта баҳолаш (қийматининг оширилиши)

5810

9560

7.

Ҳисобот даври охирида молиявий фаолият даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9510-9590

9910

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Молиявий фаолият бўйича харажатлар (9600)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
422. Молиявий фаолият бўйича харажатлар тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш қуйидаги ҳисобварақларда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9610 «Фоизлар кўринишидаги харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9620 «Валюталар курслари фарқидан зарарлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9630 «Қимматли қоғозларни чиқариш ва тарқатиш бўйича харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9690 «Молиявий фаолият бўйича бошқа харажатлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
423. Банклар, мол етказиб берувчиларнинг кредитлари ва қарзлар, молиявий ижара бўйича фоизлар ва бошқа фоиз тўлови харажатлари 9610 «Фоизлар кўринишидаги харажатлар» ҳисобварағининг дебетида 6920 «Ҳисобланган фоизлар» ёки пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
424. 9620 «Валюталар курслари фарқидан зарарлар» ҳисобварағида салбий курс фарқи ва баланснинг монетар моддаларига доир операциялар бўйича зарарлар акс эттирилади. Чет эл валютаси операциялари бўйича салбий курс фарқлари, шу жумладан, бухгалтерия балансини тузиш санасига чет эл валютасидаги қарзларни қайта ҳисоблашдан фарқ 9620 «Валюталар курслари фарқидан зарарлар» ҳисобварағининг дебетида пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар, олинадиган ҳисобварақлар ва мажбуриятларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
425. Қимматли қоғозларни чиқариш ва тарқатиш билан боғлиқ харажатлар 9630 «Қимматли қоғозларни чиқариш ва тарқатиш бўйича харажатлар» ҳисобварағининг дебетида мажбуриятлар ва пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
426. 9690 «Молиявий фаолият бўйича бошқа харажатлар» ҳисобварағида молиявий фаолият бўйича бошқа харажатлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
427. Молиявий фаолият бўйича харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9600) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Кредитлар ва қарзлар бўйича фоизлар ҳисобланиши

9610

6920

2.

Асосий воситаларнинг молиявий ижара шартномаси бўйича фоизлар ҳисобланиши

9610

6920

3.

Баланснинг монетар моддаларини қайта баҳолашдан салбий курс тафовутлари

9620

хорижий валютадаги пул маблағларининг ҳисобварақлари, хорижий валютада олиш учун ҳисобварақлар, хорижий валютадаги мажбуриятларни ҳисобга олиш ҳисобварақлари ва бошқалар

4.

Қимматли қоғозларга инвестицияларни қайта баҳолаш (қийматининг камайтирилиши) натижасида кўрилган зарарлар ва бошқалар

9690

5810-5890

5.

Ҳисобот даври охирида молиявий фаолият бўйича харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9610-9690

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фавқулодда вазиятлардан олинган фойда (зарар) (9700)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
428. Ташкилотнинг одатий хўжалик фаолиятидан кескин фарқ қиладиган фавқулоддаги ҳодисалар (тасодиф, кутилмаган ва одатий бўлмаган зарар ва йўқотишлар) натижасида вужудга келадиган фойда ва зарарлар ҳисоби қуйидаги ҳисобварақларда юритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9710 «Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
429. Фавқулодда ҳодисалардан фойда 9710 «Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар» ҳисобварағининг кредитида товар-моддий захираларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар, олинадиган ҳисобварақлар ёки пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
430. Фавқулодда ҳодисалардан зарар 9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар» ҳисобварағининг дебетида узоқ муддатли ва жорий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобот даврининг охирида 9710 «Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар», 9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар» ҳисобварақлари 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9710 «Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар», 9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар» ҳисобварақлари бўйича аналитик ҳисоб фавқулодда вазиятлардан олинган фойда ва кўрилган зарарларнинг номлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
431. Фавқулодда вазиятлардан олинган фойда (зарар)ларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9700) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Фавқулодда ҳодиса (табиий офат) натижасида ускуналар, материаллар, товарлар кирим қилиниши

0710-0720, 1010-1090, 2910-2990

9710

2.

Табиий офатдан кейин ўтказилган инвентаризация натижасида аниқланган ускуналарнинг камомади

9720

0710-0720

3.

Табиий офат туфайли йўқотилган турли хил моддий қийматликлар ҳисобдан чиқарилиши

9720

1010-1090, 1110-1120

4.

Табиий офат туфайли тугалланмаган ишлаб чиқаришдаги йўқотишлар

9720

2010, 2110, 2310

5.

Хизмат кўрсатувчи хўжаликларнинг табиий офатдан кўрган зарари ҳисобдан чиқарилиши

9720

2720

6.

Табиий офатлар натижасида тайёр маҳсулот, товарларнинг йўқотилиши

9720

2810-2890, 2910-2990

7.

9710 «Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар» ҳисобварағининг ёпилиши

9710

9910

8.

9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар» ҳисобварағининг ёпилиши

9910

9720

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Солиқ мажбуриятларини тўлаш учун фойданинг ишлатилиши (9800)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
432. Солиқ тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган фойда солиғи бўйича йил давомида ҳисобланган бўнак тўловлари ва қайта ҳисоблаш бўйича ҳақиқатда фойдадан тўловларни ҳисобга олиш учун қуйидаги ҳисобварақлар фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9810 «Фойда солиғи бўйича харажатлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9820 «Фойдадан ҳисобланган бошқа солиқ мажбуриятлари бўйича харажатлар».
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
433. Йил давомида фойдадан солиқ ва бошқа солиқ мажбуриятлар бўйича ҳисобланган тўловлар 9810 «Фойда солиғи бўйича харажатлар», 9820 «Фойдадан ҳисобланадиган бошқа солиқ мажбуриятлари бўйича харажатлар» ҳисобварағининг дебетида бюджетга тўловлар бўйича қарзларни (турлари бўйича) ҳисобга олувчи ҳисобварақлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобот даври тугаши билан йиллик молиявий ҳисобот тузилганда 9810 «Фойда солиғи бўйича харажатлар», 9820 «Фойдадан ҳисобланган бошқа солиқ мажбуриятлари бўйича харажатлар» ҳисобварағи 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Солиқлар ва бошқа солиқ мажбуриятларини тўлаш учун фойданинг ишлатилишини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар бўйича аналитик ҳисоб солиқ мажбуриятлари турлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
434. Солиқлар ва бошқа солиқ мажбуриятларини тўлаш учун фойданинг ишлатилишини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9800) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Фойдадан бюджетга тўловлар бўйича йил давомида ҳисобланган суммалар

9810, 9820

6410

2.

Ҳисобот даврининг охирида солиқлар ва бошқа солиқ мажбуриятларини тўлаш учун фойданинг ишлатилишини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9810, 9820

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Якуний молиявий натижа (9900)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
435. 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи ҳисобот йилида ташкилот фаолияти якуний молиявий натижасининг шаклланиши тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар) асосий фаолиятдан, молиявий фаолиятдан ва фавқулодда даромадларни ушбу фаолият турлари бўйича харажатлар суммасига камайтирилишидан юзага келади. 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағининг дебетида ташкилотнинг харажат (зарар)лари, кредитида эса фойдалари акс эттирилади. Ҳисобот давридаги дебет ва кредит айланмаси таққосланиши ҳисобот даврининг соф фойдаси (зарари)ни кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар бир ҳисобот даври охирида 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағининг дебети ва кредити бўйича айланмалар йиғилади ва ҳисобот даврининг якуний молиявий натижасини ифодаловчи ушбу ҳисобварақ бўйича сальдо суммаси ҳисоблаб чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобот даврининг тугаши билан йиллик молиявий ҳисобот тузишда 9910 «Якуний молиявий натижа (фойда ёки зарар)» ҳисобварағи 8710 «Ҳисобот даврининг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда ёпилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
436. Якуний молиявий натижани ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг (9900) бошқа ҳисобварақлар билан боғланишига қуйидагилар мисол бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Хўжалик операцияларининг мазмуни

Ҳисобварақларнинг боғланиши

Дебет

Кредит

1.

Асосий (операцион) фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9010, 9020, 9030

9910

2.

Сотилган маҳсулот (товар, иш, хизмат)лар таннархини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9110-9150

3.

Асосий фаолиятнинг бошқа даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9310-9390

9910

4.

Давр харажатларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9410-9440

5.

Молиявий фаолиятнинг даромадларини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9510-9590

9910

6.

Молиявий фаолият бўйича харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9610-9690

7.

9710 «Фавқулодда вазиятлардан олинган фойдалар» ҳисобварағининг ёпилиши

9710

9910

8.

9720 «Фавқулодда вазиятлардан кўрилган зарарлар» ҳисобварағининг ёпилиши

9910

9720

9.

Солиқлар ва бошқа солиқ мажбуриятларини тўлаш учун фойданинг ишлатилишини ҳисобга олувчи ҳисобварақларнинг ёпилиши

9910

9810-9820

10.

Ҳисобот йилининг соф фойдаси

9910

8710

11.

Ҳисобот йилининг соф зарари

8710

9910

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Балансдан ташқари ҳисобварақлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
437. Ушбу бобнинг ҳисобварақлари ташкилотга тегишли бўлмаган, лекин вақтинчалик фойдаланаётган ёки ихтиёрида бўлган (оператив ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалар, масъул сақлашга ва қайта ишловга қабул қилинган моддий қийматликлар ва бошқа) мавжуд қийматликлар, шартли ҳуқуқ ва мажбуриятларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш, шунингдек, алоҳида хўжалик операциялари устидан назорат қилиш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақларда қийматликларнинг бухгалтерия ҳисоби оддий тизим бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оператив ижарага олинган асосий воситалар (001)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
438. 001 «Оператив ижарага олинган асосий воситалар» ҳисобварағи ташкилот томонидан оператив ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш учун фойдаланилади. Ижарага олинган асосий воситалар 001 «Оператив ижарага олинган асосий воситалар» ҳисобварағида шартномада кўрсатилган баҳода юритилади. Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ижарага берувчилар бўйича ва ҳар бир ижарага олинган асосий воситалар объектлари (ижарага берувчининг инвентарь рақамлари) бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Масъул сақлашга қабул қилинган товар-моддий захиралар (002)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
439. 002 «Масъул сақлашга қабул қилинган товар-моддий захиралар» ҳисобварағи масъул сақлашга қабул қилинган товар-моддий захираларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Товар-моддий захиралар 002 «Масъул сақлашга қабул қилинган товар-моддий захиралар» ҳисобварағида қабул қилиш-топшириш далолатномаси ёки ҳисобварақ-фактурада кўрсатилган баҳоларда ҳисобга олинади. Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ташкилотлар, турлари, нави ва сақлаш жойи бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайта ишловга қабул қилинган материаллар (003)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
440. 003 «Қайта ишловга қабул қилинган материаллар» ҳисобварағи ишлаб чиқарувчи ташкилотлар томонидан тўлов амалга оширилмайдиган ва қайта ишлаш учун берилган буюртмачининг хом ашё ва материалларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Хом ашё ва материалларни қайта ишлаш ёки қўшимча ишлов бериш (буюртмачининг хом ашё ва материалларининг қийматидан ташқари) харажатларининг ҳисоби харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақларда юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайта ишловга қабул қилинган буюртмачининг хом ашё ва материаллари 003 «Қайта ишловга қабул қилинган материаллар» ҳисобварағида шартномада кўрсатилган баҳоларда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб буюртмачилар, хом ашё ва материалларнинг турлари, навлари ва уларни сақлаш жойлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Воситачилик шартномаси бўйича қабул қилинган товарлар (004)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
441. 004 «Воситачилик шартномаси бўйича қабул қилинган товарлар» ҳисобварағи шартномага мувофиқ воситачилик шартномаси бўйича қабул қилинган товарларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Ушбу ҳисобварақдан комиссионер ташкилотлар фойдаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Воситачилик шартномаси бўйича қабул қилинган товарлар 004 «Воситачилик шартномаси бўйича қабул қилинган товарлар» ҳисобварағида қабул қилиш-топшириш далолатномаларида кўрсатилган нархларда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб товарларнинг турлари ва ташкилот — комитентлар бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўрнатиш учун қабул қилинган ускуналар (005)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
442. 005 «Ўрнатиш учун қабул қилинган ускуналар» ҳисобварағи пудратчи ташкилотлар томонидан монтаж учун буюртмачидан олинган барча турдаги ускуналарнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Ушбу ҳисобварақдан пудратчи ташкилотлар фойдаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ускуналар 005 «Ўрнатиш учун қабул қилинган ускуналар» ҳисобварағида буюртмачи томонидан тегишли ҳужжатларда кўрсатилган баҳода ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб алоҳида объектлар ёки агрегатлар бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қатъий ҳисобдаги бланкалар (006)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
443. 006 «Қатъий ҳисобдаги бланкалар» ҳисобварағи сақланаётган ва ҳисобдорлик асосида бериладиган қатъий ҳисобдаги бланкалар — патта дафтарчалари, гувоҳнома бланклари, дипломлар, турли абонементлар, талонлар, товарларни кузатиб борувчи ҳужжатларнинг варақлари ва шу кабиларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қатъий ҳисобдаги бланкаларга киритиладиган ҳужжатлар рўйхати, уларни сақлаш ва фойдаланиш тартиби ташкилот томонидан ўрнатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қатъий ҳисобдаги бланкалар 006 «Қатъий ҳисобдаги бланкалар» ҳисобварағида шартли баҳоларда ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб қатъий ҳисобдаги бланкаларнинг ҳар бир тури ва уларни сақлаш жойлари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўловга қобилиятсиз дебиторларнинг зарарга ўтказилиб ҳисобдан чиқарилган қарз (007)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
444. 007 «Тўловга қобилиятсиз дебиторларнинг зарарга ўтказилиб ҳисобдан чиқарилган қарзи» ҳисобварағи қарздорларнинг тўловга қобилиятсизлиги туфайли зарарга ҳисобдан чиқарилган дебиторлик қарзларининг ҳолати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади. Бундай қарз ҳисобдан чиқарилган пайтидан бошлаб беш йил давомида қарздорларнинг мулкий ҳолати ўзгарган вақтда қарзни ундириб олиш имкониятини кузатиб бориш учун балансдан ташқари ҳисобварақда ҳисобга олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдин зарарга ҳисобдан чиқарилган қарзни ундириб олиш натижасида келиб тушган суммага пул маблағларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар 9390 «Бошқа операцион даромадлар» ҳисобварағи билан боғланган ҳолда дебетланади. Бир вақтнинг ўзида кўрсатилган суммага 007 «Тўловга қобилиятсиз дебиторларнинг зарарга ўтказилиб ҳисобдан чиқарилган қарз» ҳисобварағи кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир қарздор бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — олинган (008)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
445. 008 «Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — олинган» ҳисобварағи мажбурият ва тўловларнинг бажарилишини таъминлаш учун олинган кафолатларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар кафолатда сумма кўрсатилмаган бўлса, бухгалтерия ҳисобида ушбу сумма шартнома шартидан келиб чиқиб аниқланади. 008 «Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — олинган» ҳисобварағида ҳисобга олинган таъминот суммаси қарзларнинг қопланиши доирасида ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир олинган таъминот бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — берилган (009)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
446. 009 «Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — берилган» ҳисобварағи мажбурият ва тўловларнинг бажарилишини таъминлаш бўйича берилган кафолатларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар кафолатда сумма кўрсатилмаган бўлса, бухгалтерия ҳисобида ушбу сумма шартнома шартларидан келиб чиқиб аниқланади. 009 «Мажбуриятлар ва тўловларни таъминлаш — берилган» ҳисобварағида ҳисобга олинган таъминот суммаси қарзларнинг қопланиши доирасида ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир берилган таъминот бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Молиявий ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар (010)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
447. 010 «Молиявий ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар» ҳисобварағи молиявий ижара шартномаси бўйича ижарага берилган асосий воситаларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
010 «Молиявий ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар» ҳисобварағидан молиявий ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар ижара муддатининг тугашида эгасига қайтарилганда ёки бошқа сабабларга кўра қайтариб олинган ёки шартнома муддати тугагандан кейин ижарачи сотиб олган вақтдан бошлаб ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ҳар бир молиявий ижара шартномаси бўйича берилган асосий воситалар бўйича алоҳида асосий воситаларнинг ҳисоб инвентарь карточкалари бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ссуда шартномаси бўйича олинган мулк (011)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
448. 011 «Ссуда шартномаси бўйича олинган мулк» ҳисобварағи ссуда шартномаси бўйича олинган мулкларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
011 «Ссуда шартномаси бўйича олинган мулк» ҳисобварағидан ссуда шартномаси бўйича олинган мулклар шартнома муддати тугаши билан эгасига қайтарилганда ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ссуда шартномаси бўйича олинган мулкнинг ҳар бир объекти бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келгуси даврларда солиқ солинадиган базадан чегириладиган харажатлар (012)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
449. 012 «Келгуси даврларда солиқ солинадиган базадан чегириладиган харажатлар» ҳисобварағида мазкур ҳисобот давридаги солиқ солинадиган базага киритиладиган, бироқ кейинги ҳисобот даврларидаги солиқ солинадиган фойдадан чегириладиган харажатлар акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақдаги аналитик ҳисоб солиқ солинадиган базадан чегириладиган харажатлар, уларнинг миқдори ва улар чегириладиган муддат тўғрисидаги ахборотни таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик солиқ ва божхона имтиёзлари (турлари бўйича) (013)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
450. 013 «Вақтинчалик солиқ ва божхона имтиёзлари (турлари бўйича)» ҳисобварағи вақтинчалик солиқ солишдан озод этилган, мақсадли ишлатилиши кўзда тутилмаган бўшаган маблағларнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бюджетга тўловнинг ҳар бир тури бўйича ҳисобланган бўшаган маблағлар суммаси 013 «Вақтинчалик солиқ ва божхона имтиёзлари (турлари бўйича)» ҳисобварағининг дебетида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
013 «Вақтинчалик солиқ ва божхона имтиёзлари (турлари бўйича)» ҳисобварағида ҳисобга олинган имтиёзлар бўйича ҳисобланган сумма «Молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисобот»да акс эттирилмайди ва мос равишда молиявий натижаларнинг шаклланишига таъсир этмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақтинчалик солиқ ва божхона имтиёзлари берилиши натижасида бўшаган маблағлар суммаси имтиёз берилган давр тугаши билан мазкур ҳисобварақдан ҳисобдан чиқарилади. Бунда, бўшаган маблағлар тўғрисидаги маълумот имтиёз муддатининг тугаши билан ҳисобдан чиқарилгандан кейин ташкилотда 5 йил давомида сақланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозлари (014)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
451. 014 «Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозлари» ҳисобварағи фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозларининг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инвентарь ва хўжалик жиҳозларини фойдаланишга бериш вақтида уларнинг қиймати тўлиқ ишлаб чиқариш харажатлари ёки давр харажатларига олиб борилади ва бир вақтнинг ўзида 014 «Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозлари» ҳисобварағида акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инвентарь ва хўжалик жиҳозлари кейинчалик фойдаланиш (ишлатиш)га яроқсиз бўлган ҳолда уларнинг 014 «Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозлари» ҳисобварағидан ҳисобдан чиқарилиши тегишли тартибда расмийлаштирилган ҳисобдан чиқариш далолатномаси асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланишдаги инвентарь ва хўжалик жиҳозларининг сақланишини таъминлаш мақсадида мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб якка тартибда фойдаланувчилар ва цехлар омборлари оралиғида юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Оддий ширкат (биргаликдаги фаолият) шартномаси бўйича олинган мол-мулк (015)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
452. 015 «Оддий ширкат (биргаликдаги фаолият) шартномаси бўйича олинган мол-мулк» ҳисобварағи биргаликдаги фаолият ишончли вакилида оддий ширкат (биргаликдаги фаолият) шартномаси иштирокчиларига тегишли бўлган ва биргаликдаги фаолиятни амалга ошириш учун олинган, мол-мулкнинг мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
015 «Оддий ширкат (биргаликдаги фаолият) шартномаси бўйича олинган мол-мулк» ҳисобварағидан мол-мулк оддий ширкат (биргаликдаги фаолият) шартномаси иштирокчиларидан оддий ширкат шартномаси бўйича олинган мол-мулк эгасига қайтарилаётганда ҳисобдан чиқарилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб оддий ширкат (биргаликдаги фаолият) шартномаси иштирокчиларига тегишли бўлган ҳар бир мулк объекти бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активлар (016)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
453. 016 «Фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активлар» ҳисобварағи ташкилот томонидан вақтинча фойдаланишга олинган номоддий активлар мавжудлиги ва ҳаракати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш учун фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Номоддий активлардан фойдаланиш ҳуқуқини олиш билан боғлиқ операциялар ҳуқуқ эгаси ва фойдаланувчи ўртасида тузилган, ташкилотга номоддий активлардан фойдаланиш ҳуқуқини берадиган (масалан, ҳуқуқ эгаси томонидан ташкилотга товар белгисидан муайян муддат мобайнида, маълум ҳудудда фойдаланиш ҳуқуқи, маҳсулотлар ишлаб чиқариш автоматлаштирилган бошқарувининг технологик дастуридан фойдаланиш ҳуқуқи, саноат намуналаридан фойдаланиш ҳуқуқи ва бошқа ҳуқуқларнинг берилиши) лицензия шартномалари, муаллифлик шартномалари ва қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибга мувофиқ тузилган бошқа шунга ўхшаш шартномалар асосида номоддий активлардан фойдаланиш ҳуқуқини олиш бўйича операциялар 016 «Фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активлар» балансдан ташқари ҳисобварағининг дебети бўйича акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланиш ҳуқуқида олинган номоддий активлар 016 «Фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активлар» ҳисобварағида шартномада қабул қилинган баҳода ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланиш ҳуқуқида олинган номоддий активлар қайтарилганда 016 «Фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активлар» балансдан ташқари ҳисобварағи кредитланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ҳисобварақ бўйича аналитик ҳисоб ҳуқуқ эгалари ва фойдаланиш ҳуқуқи бўйича олинган номоддий активларнинг ҳар бир объекти бўйича юритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 ноябрдаги 191-сон буйруғига
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
РЎЙХАТИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2002 йил 9 сентябрдаги 103-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти (21-сон БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларнинг молия-хўжалик фаолияти бухгалтерия ҳисоби ҳисоботлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқномани тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1181, 2002 йил 23 октябрь) (Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2002 й., 20-сон).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2003 йил 28 октябрдаги 122-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сон БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларнинг молия-хўжалик фаолияти бухгалтерия ҳисоби ҳисоботлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1181-1, 2003 йил 12 ноябрь) (Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2003 й., 21-22-сон).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2009 йил 28 апрелдаги 46-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сонли БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларнинг молиявий-хўжалик фаолияти бухгалтерия ҳисоби ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1181-2, 2009 йил 25 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 йил, 22-сон, 261-модда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2017 йил 28 апрелдаги 47-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сон БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларнинг молиявий-хўжалик фаолияти бухгалтерия ҳисоби ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»га ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1181-3, 2017 йил 30 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 йил, 22-сон, 435-модда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2017 йил 23 октябрдаги 146-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (21-сон БҲМС) «Хўжалик юритувчи субъектларнинг молиявий-хўжалик фаолияти бухгалтерия ҳисоби ҳисобварақлар режаси ва уни қўллаш бўйича йўриқнома»нинг 2-иловаси 211-бандига ўзгартириш киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1181-4, 2017 йил 10 ноябрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 13.11.2017 й., 10/17/1181-4/0239-сон).
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2024 й., 10/24/3593/1084-сон; 24.09.2025 й., 10/25/3593-1/0872-сон; 16.03.2026 й., 10/26/3593-2/0238-сон)