18.04.2023 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3427
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг қарори , 18.04.2023 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3427
Дата вступления в силу
19.07.2023
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Банклар ва банклар гуруҳларининг таваккалчиликларни бошқариш тизимига доир талаблар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2023 йил 18 апрелда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3427]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 12 майдаги ПФ-5992-сон «2020 — 2025 йилларга мўлжалланган Ўзбекистон Республикасининг банк тизимини ислоҳ қилиш стратегияси тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Банклар ва банклар гуруҳларининг таваккалчиликларни бошқариш тизимига доир талаблар тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан қабул қилинган айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Раис М. НУРМУРАТОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2023 йил 7 март,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4/11-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 7 мартдаги 4/11-сон қарорига
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Банклар ва банклар гуруҳларининг таваккалчиликларни бошқариш тизимига доир талаблар тўғрисидаги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НИЗОМ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Низом тижорат банклари, микромолия банклари, шунингдек исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банклар ва микромолия банклари (бундан буён матнда банк деб юритилади) ва банклар гуруҳларининг таваккалчиликларни бошқариш тизимига доир талабларни белгилайди.
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I бўлим. Банклар ва банклар гуруҳларининг таваккалчиликларни бошқариш тизимининг ташкил этилиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги — қарздорнинг банк олдидаги мажбуриятлари шартнома ёки қонунчилик ҳужжатларида кўрсатилган муддат ва (ёки) шартларда бажарилмаслиги (лозим даражада бажарилмаслиги) оқибатида юзага келиши мумкин бўлган зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги — банк ўз мажбуриятларини белгиланган вақтда бажара олмаслиги оқибатида юзага келиши мумкин бўлган зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги — валюта курслари, фоиз ставкалари ва молиявий инструментлар нархларининг ўзгариши натижасида зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилиги — Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари, банкнинг ички ҳужжатлари, шунингдек банк фаолиятига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган хорижий мамлакатларнинг ҳужжатларига риоя этилмаслиги натижасида юзага келиши мумкин бўлган зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
(1-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик — банк ички жараёнларининг лозим даражада эмаслиги, ходимлар ёки бошқа шахсларнинг қасддан ёки эҳтиётсиз ҳаракатлари, банкнинг ички тизимларидаги хатоликлар ёки ташқи ҳодисалар таъсири натижасида зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги — бозордаги фоиз ставкалари ўзгаришининг банк портфелидаги активлар ва мажбуриятларга таъсир қилиши натижасида зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилиги — хорижий мамлакатдаги сиёсий, иқтисодий, ижтимоий вазият ёки мазкур мамлакатдаги бошқа ўзгаришлар оқибатида юзага келиши мумкин бўлган зарар (йўқотиш) кўриш ва (ёки) режалаштирилган даромадни олмаслик эҳтимоллиги;
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан еттинчи ва саккизинчи хатбошилар билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетит — банкнинг стратегик мақсадларига ва бизнес-режа кўрсаткичларига эришишда қабул қилишга тайёр бўлган сезиларли барча таваккалчиликларнинг (жами умумлашган ҳолдаги ҳамда уларнинг ҳар бири бўйича алоҳида) миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетит баёноти — банкнинг кузатув кенгаши томонидан (бундан буён матнда кузатув кенгаши деб юритилади) тасдиқланадиган ва банкнинг риск-аппетитини белгилайдиган ҳужжат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик чегаралари — таваккалчиликлар даражасини (миқдорини) чегаралаш мақсадида риск-аппетитнинг банк фаолияти йўналишлари, маҳсулотлари ва бошқа мезонлар кесимида миқдорий тақсимланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск профили — банкда белгиланган санада мавжуд бўлган сезиларли таваккалчиликлар (барча сезиларли таваккалчиликлар бўйича умумлашган ҳамда уларнинг ҳар бири бўйича алоҳида) миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стресс-тест ўтказиш — паст бўлсада, содир бўлиш эҳтимоли мавжуд бўлган ҳодисаларнинг (таваккалчиликларнинг) банкнинг молиявий ҳолатига эҳтимолий таъсирини баҳолаш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли таваккалчиликлар — банкнинг кредит, ликвидлилик, бозор, операцион, комплаенс, мамлакат таваккалчиликлари ва банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги;
(1-банднинг ўн тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш тизими — банк фаолиятига оид бўлган барча таваккалчиликларни тизимли аниқлаш, ўлчаш, мониторинг ва назорат қилиш, ҳисоботини юритиш ҳамда камайтиришга қаратилган, шунингдек банкнинг бошқарув органлари ва таваккалчиликларни бошқаришга масъул бўлинмаларнинг ўзаро муносабатлари тизими;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
савдо портфели — банк томонидан молиявий инструментлар нархларидаги қисқа муддатли тебранишлардан фойда олиш мақсадида кейинчалик сотиш ва (ёки) таваккалчиликларни хеджирлаш мақсадида харид қилинган молиявий инструментлар йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфели — банкнинг савдо портфелига киритилмаган ҳамда муддати тугагунига қадар банк баланси ёки балансдан ташқари моддаларида сақланувчи активлар ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион бардошлилик — банкнинг фавқулодда вазиятларда ва кўзда тутилмаган ҳолатларда муҳим операциялари узлуксизлигини таъминлай олиш қобилияти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муҳим операция — банк томонидан амалга ошириладиган операция бўлиб, уни амалга оширишдаги узилишлар (тўхташлар) банк фаолияти барқарорлиги ва (ёки) банк тизими барқарорлигига сезиларли путур етказиши мумкин.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Таваккалчиликларни бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Банкда таваккалчиликларни бошқариш тизими қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш маданиятини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш бўйича банкнинг ички жараёнлари, ҳужжатлари ҳамда воситаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришга ва ҳисоботларни тайёрлашга мўлжалланган ахборот тизимини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Банкда таваккалчиликларни бошқариш тизими:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
манфаатлар тўқнашувини инобатга олган ҳолда банкнинг барча таркибий бўлинмалари ва ходимлари ўртасида таваккалчиликларни бошқариш бўйича вазифалар, мажбуриятлар ва ваколатларнинг аниқ тақсимланишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур Низомнинг 4-бандига мувофиқ ҳимоянинг уч чизиғи тизими шакллантирилиши орқали таваккалчиликларни бошқаришга масъул таркибий бўлинмалар ва ички назоратга масъул таркибий бўлинманинг банк операцион фаолиятидан ажратилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятининг барча йўналишлари ва ташкилий тузилмасида камида сезиларли таваккалчиликларни бошқаришнинг қамраб олинишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли таваккалчиликлар холисона ва ўз вақтида аниқланиши, баҳоланиши ҳамда мониторинг қилинишини, улар бўйича ҳисобот тайёрланишини, уларнинг назорат қилиниши ва камайтирилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк хизматлари учун ўрнатилган нарх мазкур хизматлар билан боғлиқ таваккалчиликлар ва харажатларни инобатга олган ҳолда шакллантирилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш жараёнларининг тўлиқлигини ва ҳужжатлаштирилишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Таваккалчиликларни бошқариш тизими ҳимоянинг уч чизиғи методига асосланиши ҳамда ушбу методга асосан таваккалчиликларни бошқариш бўйича мажбуриятлар банкнинг қуйидаги таркибий бўлинмалари ўртасида тақсимланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимоянинг биринчи чизиғи — бевосита банк хизматларини кўрсатишга масъул бўлган таркибий бўлинмалар. Мазкур таркибий бўлинмалар таваккалчиликларни қабул қилиб олади, шунингдек таваккалчиликларнинг жорий бошқарилиши юзасидан ҳисоботлар бериб боради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимоянинг иккинчи чизиғи — таваккалчиликларни бошқаришга масъул таркибий бўлинмалар ҳамда назорат функциялари мавжуд бўлган бошқа таркибий бўлинмалар. Мазкур таркибий бўлинмалар таваккалчиликларни аниқлайди ва бошқариб боради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимоянинг учинчи чизиғи — ички аудит хизмати. Мазкур таркибий бўлинма таваккалчиликларни бошқариш тизимини текширади ва баҳолайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Банкнинг таваккалчиликларни бошқариш тизими банк фаолияти хусусиятларидан келиб чиқиб сезиларли таваккалчиликлардан ташқари бошқа таваккалчиликларни ўз ичига олиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, банк мазкур таваккалчиликлар ўз вақтида аниқланиши, баҳоланиши, мониторинг қилиниши ва улар бўйича ҳисобот тайёрланиши, назорат қилиниши ҳамда мазкур таваккалчиликларнинг камайтирилишини таъминлаши лозим.
(41-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Банк банклар гуруҳининг асосий банки бўлган тақдирда, банклар гуруҳининг консолидациялашган молиявий ва назоратга оид ҳисоботларини тузиши ҳамда ушбу ҳисоботлар асосида банклар гуруҳида юзага келган таваккалчиликларни бошқариб бориши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Асосий банк банклар гуруҳига кирувчи молия институтларининг балансини консолидациялашни молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартлари (МҲХС) асосида амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Асосий банк даврий равишда (йилда камида бир марта) банклар гуруҳи учун консолидациялашган пруденциал нормативларни, шу жумладан капитал монандлиги коэффициентлари, ликвидлилик коэффициентлари, бир қарз олувчига ёки ўзаро алоқадор қарз олувчилар гуруҳига доир таваккалчиликнинг энг кўп миқдори, банкларнинг алоқадор шахслари учун таваккалчиликнинг энг кўп миқдорини ҳисоблаб боради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий банк мазкур ҳисоб-китобларни ҳар йили банкнинг йиллик молиявий ҳисоботи Марказий банкка тақдим этилган вақтдан бошлаб бир ой ичида Марказий банкка тақдим этиши лозим.
(7-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Таваккалчиликларни бошқаришга оид банкнинг ички ҳужжатлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Таваккалчиликларни бошқаришга оид банкнинг ички ҳужжатларининг тайёрланишини ташкил этиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Кузатув кенгаши таваккалчиликларни бошқариш тизимини самарали ташкил этиш учун қуйидаги ички ҳужжатларни тасдиқлаши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетит баёноти;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит (молиялаштириш) сиёсати (бундан буён матнда кредит сиёсати деб юритилади);
(8-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли таваккалчиликларнинг ҳар бирини аниқлаш услубиётини ўз ичига қамраб олувчи таваккалчиликларни бошқариш сиёсати (сиёсатлари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотларни жорий этиш сиёсати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стресс-тест ўтказиш тартиби;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг молиявий аҳволини тиклаш режаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур Низомга мувофиқ бошқа ҳужжатлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Мазкур Низомнинг 8-бандида белгиланган ички ҳужжатлар (кредит сиёсатидан ташқари) умумлашган ҳолда ёки алоҳида қабул қилиниши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Банкнинг риск-аппетит баёноти ва таваккалчилик чегаралари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Банкнинг риск-аппетит баёноти:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг стратегияси, бизнес режаси ва бюджетга оид режалаштириши ҳамда мазкур Низомнинг 8-бандида белгиланган банкнинг ички ҳужжатларига мувофиқ бўлиши;
(10-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетитни шакллантириш жараёнида қўлланилувчи асосий фаразларни ўз ичига олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик чегараларини тасдиқлаш, доимий равишда мониторинг қилиш ва улар бўйича ҳисоботларни тайёрлашга оид тартиб-таомилларни ўз ичига олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик чегараларига риоя этилмаган ҳолларда банкнинг бошқарув органлари, тегишли таркибий бўлинмалари ва ходимларини хабардор қилиш шакли ва тартибини белгилаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетитга киритилган кўрсаткичларни ҳисоблаш услубиёти ва тартибини, шу жумладан риск-аппетит даражалари ҳисоб-китоб қилинишида иштирок этувчи масъул ходимлар ва (ёки) таркибий бўлинмалар таркибини ўз ичига олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар бир сезиларли таваккалчиликнинг умумлашган миқдорини аниқлашда қўлланиладиган миқдорий кўрсаткичларни ҳамда банк томонидан таваккалчиликларни қабул қилиш ва камайтириш асосларини белгиловчи сифат хусусиятларини ўз ичига олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлиги ва ликвидлилик коэффициентлари бўйича ўрнатилган минимал даражадан юқорироқ бўлган мақбул даражаларни белгилаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк кутилмалари ҳамда стресс-тест натижаларини ҳисобга олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг ташкилий тузилмаси ва ходимларни рағбатлантиришга доир ҳужжатларни инобатга олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетитга риоя этилишини мониторинг қилиш имконига эга шаклда ишлаб чиқилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Банкнинг риск-аппетит баёнотида таваккалчилик даражаларини риск-аппетитга мувофиқлигини баҳолашнинг қуйидаги уч даражаси белгиланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик даражаларини пасайтиришни талаб этмайдиган паст даража;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик даражаларини пасайтиришни талаб этадиган ўрта даража;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик даражаларини пасайтиришни талаб этадиган юқори даража.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Банк сезиларли таваккалчиликларга мойиллигини пасайтириш мақсадида сезиларли таваккалчиликлар учун миқдорий чегараларни белгилаши лозим. Мазкур таваккалчилик чегаралари риск-аппетит доирасида бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Таваккалчилик чегаралари банк операциялари ҳажми ва мураккаблигидан келиб чиқиб белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Банкда стресс-тест ўтказиш тартиби
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Банкнинг стресс-тестдан ўтказиш тартибида қуйидагилар белгиланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стресс-тестдан ўтказиладиган таваккалчиликлар рўйхати;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит, ликвидлилик, бозор, операцион, мамлакат таваккалчиликларини ва банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказиш услубиёти ва воситалари;
(14-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стресс-тест ўтказишда иштирок этувчи таркибий бўлинмалар, уларнинг мазкур жараёндаги вазифалари, мажбуриятлари, ваколатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стресс-тест натижаларини кўриб чиқиш, уларни кузатув кенгаши, таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ва банк бошқарувига тақдим этиш тартиби.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Банкда стресс-тест бир йилда камида бир маротаба ўтказилиши лозим.
(15-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Банк кредит таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишда қуйидагиларни инобатга олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакатдаги умумий иқтисодий ҳолат, шу жумладан мамлакат иқтисодий кўрсаткичларининг пасайиши, мамлакат даражасида ва иқтисодиёт соҳалари кесимида иқтисодий ўсишнинг секинлашувини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг ўзига хос ички омиллари, шу жумладан банкнинг кредитлаш (молиялаштириш) (бундан буён матнда кредитлаш деб юритилади) билан боғлиқ фаолияти хусусиятлари ва кредит (молиялаштириш) портфели (бундан буён матнда кредит портфели деб юритилади) таркибини.
(16-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Банк ликвидлилик таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишда қуйидаги сценарийлардан фойдаланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат иқтисодиётининг барқарор ҳолатида банкда стресс вазиятнинг юзага келиши билан боғлиқ сценарий, шу жумладан активлар сифатининг ёмонлашуви, мажбуриятларнинг тўпланишининг (концентрацияси) ўсиши, юқори ликвидли активларнинг сезиларли даражада камайиши, банк кредит рейтингининг пасайтирилиши, банкка ахборот ҳужуми, банкнинг акциядорлари билан боғлиқ муаммолар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакатнинг банк тизимидаги инқироз натижасида банкда стресс вазиятнинг юзага келиши билан боғлиқ сценарий.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Банк ликвидлилик таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишда қуйидаги фаразлардан фойдаланиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги жисмоний ва юридик шахслар маблағларининг чиқиб кетиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги юқори ликвидли активларнинг қадрсизланиши ва (ёки) улардан фойдаланиш имкониятининг мавжуд эмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маблағ жалб қилиш имкониятининг йўқолиши ёки сезиларли даражада камайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банклараро ресурс бозоридан молиявий маблағ жалб қилиш имкониятининг йўқолиши ёки сезиларли даражада камайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир валютадаги ликвидлиликни бошқа валютага қайта тақсимлаш имкониятининг сезиларли даражада пасайиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Банк бозор таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишда қуйидаги фаразлардан фойдаланиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
очиқ валюта позициясидаги хорижий валюталар курсларининг ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий инструментларнинг бозор нархи ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозордаги ўзгарувчан фоиз ставкаларининг турли даражаларда ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозордаги фоиз ставкаларини ўзгариши натижасида фоиз ставкаларига таъсирчан молиявий инструментлар бўйича даромадларнинг ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг даромадлилик кўрсаткичларининг ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан жалб қилинган ва жойлаштирилган маблағлар бўйича фоиз ставкалари ўртасидаги тафовутнинг ўзгариши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Банк стресс-тест натижаларини банкнинг стратегияси ва бюджетини, жумладан капитал ва ликвидлилигини режалаштиришда ҳамда банк сиёсатларини ишлаб чиқишда ва таваккалчиликларни бошқариш жараёнида қўллаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Банк стресс-тест натижалари асосида бир йилда бир маротаба фавқулодда банкни қўшимча молиялаштириш режасини (бундан буён матнда фавқулодда молиялаштириш режаси деб юритилади) ишлаб чиқиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фавқулодда молиялаштириш режаси қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги ликвидлилик инқирозини аниқлаш тартиби, шу жумладан ликвидлилик таваккалчилиги ҳақида эрта огоҳлантириш кўрсаткичлари ҳамда ликвидлилик инқирозига қарши чоралар кўриш учун кузатув кенгаши ва банк бошқарувининг хабардор қилинишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фавқулодда вазиятларда банкда ликвидлиликни таъминлаш ва пул оқимлари тақчиллигини қоплаш мақсадида ликвидлиликнинг турли манбалари, уларнинг мавжудлиги, ликвидлилик манбаларини жалб қилиш (фойдаланиш) шартлари ҳамда уларнинг барқарорлигини кўзда тутувчи инқирозга қарши чоралар рўйхати ва уларнинг устуворлик даражасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фавқулодда вазиятларда фойдаланиш мумкин бўлган манбаларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фавқулодда вазиятларда ликвидлилик манбаларидан қўшимча маблағларни жалб қилиш учун талаб этилувчи вақтни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарорларни қабул қилиш ва ўзаро ишлаш тартиби, жумладан қарорларни қабул қилиш учун зарур чоралар, қарорларни қабул қилиш учун масъулларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги ликвидлилик инқирози сабаблари ҳамда уларни бартараф этиш бўйича кўрилган чоралар ҳақида Марказий банкка маълумот тақдим қилиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши ва банк бошқарувига ҳисобот тақдим этиш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Банкнинг янги маҳсулотларини жорий этиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Банкда янги маҳсулотларни жорий этиш бўйича тегишли қарор қабул қилиниши, баҳоланиши ва ҳужжатлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Банкнинг янги маҳсулотини жорий этишда қуйидагилар баҳоланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотини жорий этиш лойиҳасининг иқтисодий асосланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотини қонунчилик ҳужжатлари ва банкнинг ички ҳужжатларида белгиланган талабларга мувофиқлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулоти билан боғлиқ таваккалчиликлар, уларнинг банкнинг риск профили, риск-аппетити, пруденциал нормативлари, шу жумладан капитал монандлиги ва ликвидлилик кўрсаткичларига, шунингдек даромадлилик даражасига таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулоти билан боғлиқ таваккалчиликларни мониторинг қилиш ва бошқариш учун етарли бўлган ички инструментларнинг мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотига ўрнатиладиган нарх банкнинг нарх сиёсатига мувофиқлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотини жорий этишга тайёрлиги, шу жумладан банкнинг янги маҳсулотини жорий этиш учун малакали ходимлар мавжудлиги, хизматни узлуксиз таъминлаш ва технологик инфратузилмасига ўзгартиришлар киритилганлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Банкларда таваккалчиликларни бошқариш маданияти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Кузатув кенгаши банкда таваккалчиликларни бошқариш маданиятининг шаклланишига масъул ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Банкда таваккалчиликларни бошқариш маданиятини таъминлаш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимларга таваккалчиликларни бошқаришда уларнинг ўрни ҳақида маълумот берилиши, бунда уларнинг банк томонидан ўрнатилган риск-аппетит ва таваккалчилик чегараларига риоя этилишига масъул эканликлари тўғрисида хабардор қилиниши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг корпоратив қадриятлари, малака стандартлари, одоб-ахлоқ кодекси ва бошқа тегишли ички ҳужжатлари ходимларнинг эътиборига доимий тарзда етказилиши ҳамда бу борадаги назоратнинг ўрнатилганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
номақбул хатти-ҳаракат ва (ёки) қоидабузарликни амалга оширганлик учун интизомий чоралар қўлланилиши ҳақида банкнинг раҳбарияти ва ходимлари хабардор қилиниши ва мазкур масала юзасидан назорат амалга оширилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлар сезиларли таваккалчиликлар ҳақида ҳамда мазкур таваккалчиликларни бошқаришда уларнинг вазифалари тўғрисида билимга эга бўлиши учун семинар ва тренинглар ўтказиб борилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкда барча учун доимий равишда очиқ бўлган ички ва ташқи мулоқот тизимларининг ташкил этилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмаси фаолиятини ташкил этиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмаси банкда таваккалчиликларни бошқаришда иштирок этувчиларнинг вазифалари, мажбуриятлари ва ваколатлари аниқ тақсимланишини назарда тутиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмаси қуйидагилардан ташкил топиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши ҳузурида ташкил этилган таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ва аудит қўмитаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички аудит хизмати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк бошқаруви;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит қўмитаси, банк активлари ва пассивларини бошқаришга масъул бўлган қўмита;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришга масъул таркибий бўлинма (бундан буён матнда таваккалчилик бўлинмаси деб юритилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинма;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли таваккалчиликларни назорат қилишга масъул бўлган бошқа қўмиталар ва таркибий бўлинмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк хизматларини кўрсатишга масъул бўлган таркибий бўлинмалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Таваккалчиликларни бошқаришда кузатув кенгашининг вазифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Кузатув кенгаши мазкур Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқ таваккалчиликларни бошқариш тизимининг самарали жорий этилишини таъминлашга ҳамда унинг устидан назоратни амалга оширишга масъул ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Таваккалчиликлар бошқарилишини таъминлаш мақсадида кузатув кенгаши қуйидаги вазифаларни бажариши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур Низомнинг 8-бандида белгиланган ички ҳужжатларни тасдиқлаш ҳамда уларнинг амалиётга жорий қилиниши, уларга риоя этилиши ва ўз вақтида янгиланиб борилиши устидан назоратни амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар бир сезиларли таваккалчилик бўйича таваккалчилик чегараларини ва мазкур чегаралар бузилган тақдирда кўрилиши зарур бўлган чораларни тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг таваккалчиликларни бошқариш ташкилий тузилмасини доимий тарзда баҳолаш ва унинг самарадорлигини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан қўлланилувчи таваккалчиликларни баҳолаш методологиясини йилда камида бир маротаба кўриб чиқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк маҳсулотлари ва хизматлари бўйича харажат ҳамда таваккалчиликларни инобатга олган ҳолда нарх сиёсатини тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришга оид ҳисоботларнинг шакли, даврийлиги ва ҳажмини белгилаш, мазкур ҳисоботларни кўриб чиқиш, уларнинг аниқлиги ҳамда ҳаққонийлигини назорат қилиб бориш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришга ва ҳисоботларни тайёрлашга мўлжалланган ахборот тизимининг жорий этилишини ташкил этиш ҳамда бу борадаги ишларни назорат қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш маданиятини шакллантириш ва унинг мақбул даражада бўлишини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш тизимида аниқланган камчиликларнинг бартараф этилиши, шу жумладан ички аудит хизмати, ташқи аудиторлар, Марказий банк ва бошқа назорат органлари томонидан тақдим этилган таклиф ҳамда мулоҳазаларнинг инобатга олиниши ва амалга оширилиши устидан назоратни амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
риск-аппетит баёноти, таваккалчиликларни бошқариш сиёсати (сиёсатлари) ва (ёки) таваккалчилик чегаралари бузилишини келтириб чиқариши мумкин бўлган операция ёки ҳаракатларни батафсил муҳокама қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг риск профили тасдиқланган риск-аппетитга мувофиқ бўлмаса ёки мувофиқ бўлмаслиги кутилаётган бўлса, таваккалчиликларни камайтиришга қаратилган зарурий чораларни кўриш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлар (ICAAP) (жорий қилинган бўлса), стресс-тестлар ва таваккалчилик хусусиятлари асосида банк капиталига нисбатан табақалаштирилган талабларни белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк банклар гуруҳининг асосий банки бўлган тақдирда, таваккалчилик бўлинмаси томонидан киритилган консолидациялашган пруденциал нормативларга доир ҳисоботларни ўрганиб чиқиш ва аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирларни белгилаш, уларнинг ижросини назорат қилиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йирик таваккалчиликларга оид битимларни тузишга доир қарорлар қабул қилиш. Бунда, йирик таваккалчилик деганда жами суммаси банк биринчи даражали капиталининг 10 фоизи ва ундан юқори бўлган бир қарз олувчи ёки ўзаро алоқадор қарз олувчилар гуруҳи учун таваккалчиликлар тушунилади.
(29-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Кузатув кенгаши таваккалчилик бўлинмаси ва комплаенс таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинмани ташкил этиши ҳамда уларнинг мустақиллигини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таваккалчилик бўлинмаси ва комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинманинг мустақиллигини таъминлаш мақсадида ушбу таркибий бўлинмалар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгашига ва таваккалчиликларни бошқариш қўмитасига (агар ташкил этилган бўлса) бевосита бўйсуниши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарлари кузатув кенгаши томонидан тайинланиб, кузатув кенгаши олдида ҳисобдор бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарларини рағбатлантириш миқдори кузатув кенгаши, мукофотлаш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) томонидан белгиланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарлари ва ходимларини рағбатлантириш миқдори банк хизматларини кўрсатишга масъул бўлган таркибий бўлинмалар фаолияти натижаларига боғлиқ бўлмаслиги. Бунда, рағбатлантириш миқдори банкнинг умумий молиявий ҳолатига боғлиқ бўлиши мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарлари ва ходимларига банк бошқаруви ва бошқа раҳбар ходимлари босим ўтказиши мумкин бўлган ҳолатлар келиб чиқишининг олди олинган бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарларида банк бошқарувини хабардор қилмасдан кузатув кенгаши билан банкдаги таваккалчиликлар ҳолати юзасидан тўғридан-тўғри муҳокамаларни олиб бориш имкониятининг мавжуд бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарлари кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ўртасида доимий тарзда иш олиб борилишининг таъминланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлари сони ва малака даражаси мазкур Низом ҳамда банкнинг ички ҳужжатларида белгиланган вазифа ва мақсадларга мутаносиблиги таъминланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
раҳбарлари ва ходимлари даромад олиш билан боғлиқ банк операцияларини амалга оширишда, шунингдек бўлинма фаолиятига тааллуқли бўлмаган қўмита аъзолари ва турли хил ишчи гуруҳлар таркибида иштирок этмасликлари ҳамда бир вақтнинг ўзида бошқа лавозимни эгаллашларига йўл қўйилмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимларини ишга қабул қилиш, лавозимидан озод этиш ва улар учун рағбатлантириш миқдорини белгилаш мазкур таркибий бўлинмалар раҳбарлари тавсияси асосида банк бошқаруви раиси томонидан амалга оширилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўз вазифаларини бажариши учун зарур бўлган маълумотлардан тўлиқ фойдаланиш имконияти мавжуд бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Таваккалчиликларни бошқаришда банк бошқарувининг вазифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Банк бошқаруви кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган риск-аппетит баёноти, таваккалчиликларни бошқариш сиёсати (сиёсатлари) ва банкнинг бошқа ички ҳужжатларига мувофиқ таваккалчиликларни бошқариш тизимининг самарали фаолият юритишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Банк бошқаруви таваккалчиликларни бошқаришга доир қуйидаги вазифаларни бажариши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўз ваколати доирасида кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган сиёсат ва ҳужжатлар асосида заруратга қараб батафсил тартиб ва чора-тадбирларни тасдиқлаш, уларни жорий шароитларга мувофиқлиги ва долзарблиги юзасидан бир йилда бир маротаба баҳолаб бориш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришнинг ташкилий тузилмаси жорий этилишига доир зарур чораларни кўриш, банкнинг барча даражадаги ходимлари ўзларининг таваккалчиликларни бошқаришдаги вазифаларидан хабардор бўлишларини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш ва комплаенс таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинмаларга ўз вазифаларини самарали бажаришлари учун зарур бўлган шарт-шароитни яратиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкда юзага келувчи барча сезиларли таваккалчиликларни таҳлил қилиш ва уларнинг банкнинг риск-аппетитига мувофиқлигини таъминлашга қаратилган жараёнларнинг тўлақонли жорий этилишини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк хизматлари учун нархларни (тарифларни) мазкур хизматлар билан боғлиқ таваккалчиликлар ва харажатларни инобатга олган ҳолда белгиланишини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги таваккалчиликлар ҳолати, риск-аппетитнинг бузилиш ҳолатлари, банк фаолиятидаги сезиларли ўзгаришлар ва банкнинг янги маҳсулотлари ҳақида маълумотларни акс эттирувчи ҳисоботларнинг тайёрланишини ва кузатув кенгашига ҳар чоракда тақдим этилишини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш тизимидаги камчиликларни бартараф этиш, ички аудит хизмати, аудиторлик ташкилотлар, Марказий банк ва бошқа назорат органлари томонидан тақдим этилган таклиф ва мулоҳазаларни бажаришга доир чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва уни кузатув кенгашига тасдиқлаш учун киритиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли таваккалчиликлар ҳамда уларни камайтириш юзасидан тайёрланган ҳисоботларни ҳар чоракда, стресс-тест натижаларини бир йилда камида бир маротаба Марказий банкка тақдим қилиш.
(32-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Таваккалчилик бўлинмасининг вазифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Банкда таваккалчилик бўлинмасининг вазифа, мажбурият ва ваколатларини белгиловчи низом ишлаб чиқилиши ҳамда кузатув кенгаши томонидан тасдиқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Таваккалчилик бўлинмаси қуйидаги вазифаларни бажариши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турли омилларнинг банк молиявий ҳолати, риск профили, капитали ва ликвидлилигига таъсирини таҳлил қилиш учун қўлланилувчи услубиёт ҳамда воситаларни ишлаб чиқиш ва уларнинг долзарб ҳолатда бўлишини таъминлаш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит, бозор, операцион, ликвидлилик, мамлакат таваккалчиликларини ва банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини баҳолаш методларини ишлаб чиқиш ёки ишлаб чиқишда иштирок этиш;
(34-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли таваккалчиликларнинг ўз вақтида аниқланиши, баҳоланиши, мониторинг қилиниши ва улар бўйича ҳисобот тайёрланиши, назорат қилиниши ҳамда мазкур таваккалчиликларнинг камайтирилишини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни юзага келтирувчи ҳолатлар содир бўлганлиги ёки қисқа муддатларда содир бўлиши ҳақида эрта огоҳлантириш тизимларини ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга жорий қилиш. Мазкур тизимлар тасдиқланган риск-аппетит ва таваккалчилик чегаралари бузилишига яқинлашиш ёки бузилиш ҳолатларини аниқлаш, мониторинг қилиш ва зарур тавсияларни ишлаб чиқишда қўлланиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур Низом 8-бандида белгиланган ички ҳужжатлар долзарблиги ва самарадорлигини баҳолаб бориш, уларни такомиллаштириш бўйича тавсиялар тайёрлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик бўлинмаси томонидан ишлаб чиқилган таваккалчиликларни баҳолаш методларини, шу жумладан кредит таваккалчилигини баҳолаш учун рейтинг методларини ва (ёки) скоринг тизимларини текшириб бориш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк хизматлари учун нарх улар билан боғлиқ таваккалчилик ва харажатларни инобатга олган ҳолда шаклланишини таъминлаш мақсадида нарх сиёсати самарадорлигини баҳолаб бориш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитлар (молиялаштириш) (бундан буён матнда кредит деб юритилади) билан боғлиқ таваккалчиликларни баҳолаш (кредит турлари, иқтисодиёт тармоқлари, географик ҳудудлар ва бошқалар), шу жумладан муаммоли активларни аниқлаш жараёнлари ва активлар сифатини таснифлаш ҳамда улар бўйича эҳтимолий йўқотишларни қоплаш учун захиралар шакллантириш амалиётининг мақбуллигини баҳолаш;
(34-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотлари жорий қилингунга қадар улар билан боғлиқ таваккалчиликлар юзасидан хулосалар тайёрлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
стресс-тестларни ўтказиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йилда камида бир маротаба банкнинг риск-профилини ва уни банкнинг риск-аппетити ҳамда таваккалчилик чегараларига мувофиқлигини баҳолаш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит, ликвидлилик, бозор, операцион, мамлакат таваккалчиликлари ва банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича, жумладан банкда мавжуд ёки юзага келиши кутилаётган таваккалчиликлар ҳамда уларни камайтириш юзасидан ҳисоботларни кузатув кенгаши ва таваккалчиликларни бошқариш қўмитасига (агар ташкил этилган бўлса) ҳар чоракда, банк бошқарувига ҳар ойда камида бир маротаба киритиш;
(34-банднинг ўн учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ходимларида сезиларли таваккалчиликлар ҳақида тегишли билимларни шакллантириш мақсадида бир йилда камида бир маротаба тренинг ва ўқув семинарларини ташкил этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлар (ICAAP) (жорий қилинган бўлса), стресс-тестлар ва таваккалчилик хусусиятлари асосида банк капиталига нисбатан табақалаштирилган талабларни белгилаш бўйича таклифларни кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ҳамда банк бошқарувига киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк банклар гуруҳининг асосий банки бўлган тақдирда, консолидациялашган пруденциал нормативларни таҳлил қилиб бориш ва кузатув кенгашига консолидациялашган ҳисоботларни, шу жумладан консолидациялашган пруденциал нормативларнинг ҳолати, бу билан боғлиқ таваккалчиликлар ҳамда уларни бартараф этишга доир таклифларни киритиб бориш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни аниқлаш, ўлчаш, мониторинг ва назорат қилиш, шунингдек стресс-тестларни ўтказишга мўлжалланган банк ички моделларининг ишончлилиги ва самарадорлигини мунтазам равишда баҳолаш.
(34-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Таваккалчилик бўлинмаси раҳбари қуйидаги вазифаларни бажариши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши, таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ва банк бошқарувига таваккалчилик бўлинмасининг тегишли ҳисоботларини киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк бошқаруви ва бош банкда ташкил этилган қўмиталарнинг банкнинг риск-аппетити ёки таваккалчилик чегаралари бузилишига сабаб бўладиган (стратегик режалаштириш, капитал ҳамда ликвидлилик даражаларини режалаштириш, банкнинг янги маҳсулотлари ва хизматларини жорий қилиш, ходимларни рағбатлантириш сиёсатини ишлаб чиқиш, йирик кредитларни тақдим этиш, инвестиция операцияларини амалга ошириш) қарорларига нисбатан тақиқни (вето ҳуқуқи) қўллаш ҳамда зудлик билан кузатув кенгашини бу ҳақда хабардор қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликлар юзасидан банк бошқарувининг қарорлари таваккалчилик бўлинмаси мулоҳазаларидан сезиларли даражада фарқланса, кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитасини (агар ташкил этилган бўлса) бу ҳақда хабардор этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларнинг банкнинг молиявий ҳолати, капитали ва ликвидлилигига таъсирини камайтириш юзасидан таклифларни кузатув кенгаши, таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ҳамда банк бошқарувига киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликлар даражаси сезиларли ўсиб, кечиктириб бўлмас чоралар кўриш зарурати юзага келган тақдирда, кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитасининг (агар ташкил этилган бўлса) зудлик билан навбатдан ташқари мажлисини чақириш юзасидан банк бошқарувига мурожаат қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқаришга доир ишларни мувофиқлаштириш, тегишли бўлинмалардан таваккалчиликларни бошқариш учун зарур бўлган маълумотларни олиш ва уларни жамлаш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
351. Таваккалчилик бўлинмаси раҳбари билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинган тақдирда, банк ушбу ҳақда меҳнат шартномасини бекор қилиш асослари ва сабабларини кўрсатган ҳолда Марказий банкка қарор қабул қилинган кундан бошлаб 5 кун ичида маълумот бериши лозим.
(351-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинманинг вазифалари
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Қонунчилик ҳужжатлари, банк фаолиятига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган хорижий мамлакатларнинг ҳужжатлари ва банкнинг ички ҳужжатларига риоя этилишини назорат қилиш мақсадида комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинма ташкил этилиши ҳамда мазкур таркибий бўлинманинг вазифалари, мажбуриятлари ва ваколатларини белгиловчи низом ишлаб чиқилиши ҳамда кузатув кенгаши томонидан тасдиқланиши лозим.
(36-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинма қуйидаги вазифаларни бажариши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқаришга доир сиёсатни ишлаб чиқиш ва уни кузатув кенгашига тасдиқлаш учун киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилишга доир тартиб ва жараёнларни ишлаб чиқиш ҳамда жорий қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролининг тарқатилишини молиялаштиришга қарши курашишга қаратилган ички ҳужжатларни ишлаб чиқиш ҳамда жорий қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ташкилий тузилмасининг барча бўғинларида юзага келиши мумкин бўлган манфаатлар тўқнашуви билан боғлиқ таваккалчиликларни бошқариш, манфаатлар тўқнашуви мавжудлигидан далолат берувчи ҳолатлар аниқланганда дарҳол кузатув кенгаши ёки унинг қўмиталарини хабардор қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолияти, шу жумладан банкнинг янги маҳсулотларини жорий қилиш билан боғлиқ комплаенс таваккалчиликларини аниқлаш, баҳолаш ва улар устидан мониторинг ўрнатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк бошқарувига комплаенс таваккалчилигини бошқариш билан боғлиқ тавсиялар бериш, шунингдек банкнинг ходимларига банк фаолиятига доир қонунчилик, қоидалар ва стандартлар юзасидан тушунчалар бериш, улардаги ўзгаришларни мониторинг қилиш, мазкур ўзгаришларнинг банк фаолиятига таъсирини баҳолаб бориш ҳамда банкнинг ички ҳужжатларига тегишли ўзгартиришлар киритилишини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ходимларини қонунчилик ҳужжатлари ва банкнинг ички ҳужжатлари талаблари билан таништиришга қаратилган ишларни мувофиқлаштириш, шунингдек ходимлар учун қонунчилик талабларига риоя этиш бўйича ўқув машғулотларини ўтказиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг янги маҳсулотларини жорий қилиш ва мавжуд маҳсулотларига ўзгартиришлар киритиш ҳамда банк фаолиятидаги ўзгаришлар билан боғлиқ комплаенс таваккалчиликлари юзасидан хулосалар тайёрлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитаси (агар ташкил этилган бўлса) ва банк бошқарувига комплаенс таваккалчилигини бошқариш юзасидан ҳисоботларни, шу жумладан аниқланган қоидабузарликлар, камчиликлар ҳамда уларнинг юзага келиш сабаблари ҳақида маълумотларни, комплаенс таваккалчиликларини камайтириш ва бартараф этиш бўйича ҳисоботларни ҳар чоракда тайёрлаш ва тақдим қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур Низомнинг 8-бандида кўрсатилган банкнинг ички ҳужжатлари ишлаб чиқилишида иштирок этиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинма бошқа таркибий бўлинмаларнинг қонунчилик ҳужжатлари ва банкнинг ички ҳужжатларига риоя этишини текшириш ҳамда комплаенс таваккалчилигини бошқариш масалалари юзасидан ходимларни ўқитишни кўзда тутувчи йиллик режани ишлаб чиқиши ва уни тасдиқлаш учун кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитасига (агар ташкил этилган бўлса) киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинма раҳбари бажарилган ишлар бўйича ҳисоботни кузатув кенгаши ёки таваккалчиликларни бошқариш қўмитасига (агар ташкил этилган бўлса) йилига камида икки маротаба тақдим этиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-боб. Таваккалчиликларни бошқаришга ва ҳисоботларни тайёрлашга мўлжалланган ахборот тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Банкда банк фаолиятининг барча йўналишлари бўйича маълумотларни йиғиш, жамлаш, банк ва банклар гуруҳи кесимида таваккалчиликларни ишончли тарзда баҳолаш ҳамда таваккалчиликлар бўйича ҳисоботлар тайёрлаш имконини берувчи таваккалчиликларни бошқаришга мўлжалланган ахборот тизими жорий этилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Таваккалчиликларни бошқаришга мўлжалланган ахборот тизими банк операцияларининг хусусияти, кўлами ва мураккаблик даражасига мувофиқ бўлиши ва қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликлар тўғрисидаги маълумотларнинг ҳаққонийлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборотларнинг тўлиқлиги ва мослашувчанлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳисоботларнинг шакллантирилиши ва ўз вақтида тақдим этилишини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II бўлим. Таваккалчиликларни бошқаришга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-боб. Кредит таваккалчилигини бошқаришга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Кредит таваккалчилигини бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Банкда кредит таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи кредит таваккалчилигини бошқариш тизими жорий этилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Кредит таваккалчилигини бошқариш тизими қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги бўйича ўрнатилган риск-аппетитни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит сиёсати ҳамда кредит таваккалчилигини бошқариш жараёнларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит ажратишга доир қарорлар қабул қилиш жараёнини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активлар сифатини таснифлаш ва активлар бўйича эҳтимолий йўқотишларни қоплаш учун захиралар шакллантириш жараёнини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни аниқлаш ва улар билан ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнларни (ICAAP) (жорий қилинган бўлса);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги бўйича ҳисобот бериш жараёнини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Кредит таваккалчилигини бошқаришда банк баланси ва балансдан ташқари моддаларидан қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг кредит бўйича талаблари, шу жумладан қарз, кредит, микроқарз, микрокредит, лизинг, овердрафт (мижозларнинг депозит ҳисобварақларидаги дебет қолдиғи), факторинг, исломий молия операциялари;
(44-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банклар ва бошқа молиявий ташкилотлардан олиниши лозим бўлган маблағлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги мавжуд бўлган балансдан ташқари мажбуриятлар, шу жумладан фойдаланилмаган кредит линиялари, чақириб олинмайдиган мажбуриятлар, кредитлаш бўйича бошқа мажбуриятлар, савдога оид молиялаштиришлар (аккредитив, кафолат ва кафилликлар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳосилавий инструментлар бўйича банк балансидаги талаблар ва бошқа кредит таваккалчилиги мавжуд бўлган активлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Кредит таваккалчилиги бўйича риск-аппетитга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Банкнинг риск-аппетит баёнотида банкнинг стратегик мақсадларига ва бизнес-режа кўрсаткичларига эришишда қабул қилишга тайёр бўлган жами кредит таваккалчиликларини назарда тутувчи банкнинг кредит таваккалчилиги бўйича риск-аппетити белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Кредит таваккалчилиги бўйича риск-аппетит қуйидаги миқдорий кўрсаткичларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг жами активларида кредитлар улушининг энг юқори миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит портфели йиллик ўсишининг энг юқори даражаси (барча валюталар ва ҳар бир валюта кесимида);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир қарз олувчи, ўзаро алоқадор қарз олувчилар гуруҳи, шу жумладан банкка алоқадор шахслар учун таваккалчиликнинг банк биринчи даражали капиталига нисбатининг энг кўп миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит маҳсулоти турларининг банк жами кредит портфелидаги улушининг энг юқори миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларнинг (кредитларнинг) банк жами кредит портфели ва кредит маҳсулоти турлари кесимидаги улушининг энг юқори миқдори.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Кредит таваккалчилиги тасдиқланган риск-аппетит чегараларига яқинлашганда ёки мазкур чегаралар бузилганда, таваккалчилик бўлинмаси бир иш кунидан кечиктирмай кузатув кенгаши, банк бошқаруви ва таваккалчиликларни бошқариш қўмитасини (агар ташкил этилган бўлса) хабардор қилиши ҳамда беш иш куни ичида кузатув кенгашига тегишли тузатувчи чораларни таклиф қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Кредит сиёсати ва кредит таваккалчилигини бошқаришга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Банкда кредитлаш жараёнини ташкил этиш ва кредит таваккалчилигини бошқариш кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган кредит сиёсати доирасида амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Банкда кредитлаш жараёнини ташкил этиш мақсадида кредит сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги мавжуд бўлган активлар ажратилишининг асосий йўналишлари, шу жумладан иқтисодиёт тармоғи, валюта тури, муддати, таъминот тури ва (ёки) кредит маҳсулотлари кесимида кредитлашнинг мақсадли йўналишлари тавсифини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит аризаларини (буюртманомаларини) кўриб чиқиш, маъқуллаш ва кредит бериш ёки уни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиш жараёни тавсифини;
(49-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан учинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчиларнинг тўловга лаёқатлилигини баҳолаш, уларнинг молиявий ҳолатини таҳлил қилишнинг умумий тамойилларини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчиларнинг тўловга лаёқатлилиги таҳлили натижаларини ҳисобга олган ҳолда кредитлашнинг лимитлари тавсифини;
(49-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан бешинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таъминотнинг турлари ва уларни баҳосини келишишга қўйилган талабларни, кредитнинг (қарзнинг) таъминланганлик даражасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таъминотсиз кредитлар (ишончга асосланган кредитлар) беришга қўйилган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит маҳсулотлари учун нархларни (тарифларни) белгилашнинг умумий тамойилларини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит ажратишга доир қарорлар қабул қилишда банк бошқарув органлари, қўмиталари, шунингдек таркибий бўлинмалари, шу жумладан филиаллари ўртасида жавобгарликнинг аниқ чегараларини;
(49-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитлаш учун масъул бўлган барча шахсларнинг ваколатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит қўмитаси мажлислари ва унинг банк бошқаруви органлари олдида ҳисобот бериш даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Банкда кредит таваккалчилигини бошқариш мақсадида кредит сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини бошқариш тизими иштирокчиларининг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ҳамда ўзаро ишлаш тартибини инобатга олган ҳолда таваккалчиликларни бошқариш тизимининг ташкилий тузилмасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигининг чегараларини белгилаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, камайтириш ва кредит таваккалчилиги ҳақида ҳисобот бериш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини бошқариш ва мониторингини амалга оширишга қўйилган талабларни;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни аввалдан (дастлабки босқичда) аниқлашга қўйилган талабларни;
(50-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитларнинг тўпланишига (концентрацияси), шу жумладан кредит маҳсулотлари, иқтисодиёт тармоқлари, ҳудудлар, гаров таъминоти тури, валютаси ва қарз олувчилар гуруҳи кесимида тўпланишига (концентрацияси) нисбатан қўйилган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишга қўйилган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги назорати бўйича тайёрланадиган ҳисобот шаклларини, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Кредит таваккалчилигини бошқариш мақсадида банк бошқаруви томонидан банкнинг ички тартиблари ишлаб чиқилиши ҳамда ушбу тартибларнинг амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бўлиши кўриб борилиши керак. Мазкур тартиблар қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчи томонидан банкка тақдим этиши лозим бўлган ҳужжатлар рўйхатини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит аризаларини шаффоф тарзда рўйхатдан ўтказиш, кўриб чиқиш, қарз олувчиларнинг тўловга лаёқатлилигини баҳолашни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчилар хорижий валютада кредит оладиган бўлса, уларнинг мазкур кредитни сўндириб бориш имконияти ва молиявий ҳолатини таҳлил қилишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитлашга доир қарорларни қабул қилиш, шу жумладан кредитларни тақдим этиш ёки кредитлашга оид аризани рад этишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит қўмитаси (қўмиталари) мажлисларининг даврийлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гаров нарсасининг баҳосини келишишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит шартларини қайта кўриб чиқишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини бошқариш жараёнининг иштирокчилари ўртасида ахборот алмашишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги бўйича Марказий банкка тақдим этилувчи ҳисоботларни тайёрлаш ва уларнинг ишончлилигини текширишни.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
511. Кузатув кенгаши кредит таваккалчиликларини бошқаришда қуйидагиларни назорат қилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) кредитлар банкнинг риск-аппетити доирасида, жумладан таваккалчиликларни бошқариш стратегияси ва бизнес режаси доирасида ажратилаётганлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) кредит ажратиш жараёни банкнинг кредит сиёсати ва тегишли ҳужжатларида акс эттирилганлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) қуйидагиларни қамраб олган ахборот тизимига эга эканлигини:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит турлари кесимида кредит портфели банкнинг риск-аппетити доирасида эканлигини акс эттирувчи маълумотлар базаси шаклланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даврий равишда ҳисоботларни олиш имконияти мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит турлари кесимида таваккалчилик даражасини баҳолаш учун керакли маълумотларнинг жамланганлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
512. Банк кредит таваккалчилигини самарали бошқариш мақсадида қуйидагиларни ҳисобга олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит портфели диверсификациясини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарздорларнинг қарз юки даражасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитнинг гаров қийматига нисбатини (кредит гаров билан таъминланган бўлса);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
суғурталанган кредитларнинг жами кредитлардаги улуши ва суғурта ташкилотларига нисбатан тўпланиш (концентрация) даражасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кафолатловчи (кафил), шу жумладан суғурталовчининг молиявий ҳолатини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит портфелида кутилган энг юқори йўқотишлар, муаммоли активлар улуши ва ҳисобдан чиқариладиган активлар даражасини.
(512-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
513. Рейтинг компаниялари томонидан берилган рейтинг баҳоларига эга контрагент учун кредит таваккалчилигини баҳолашда банк мазкур рейтинг баҳоларидан фойдаланиш билан чегараланмасдан ушбу контрагентнинг молиявий ҳолатини мустақил ва холис равишда комплекс баҳолаш чораларини кўриши лозим.
(511 — 513-бандлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Кредитни мониторинг қилишга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Банк кредитларнинг ўз вақтида қайтарилишини таъминлаш ҳамда муаммоларни дастлабки босқичда аниқлаш мақсадида кредитларни якка тартибда ва портфел кесимида мониторинг қилиш тизимини ишлаб чиқиши ҳамда амалиётга жорий этиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Кредитни мониторинг қилиш тизими қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг кредит ҳужжатларини (электрон ёки қоғоз шаклида) шакллантириш ва юритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг кредит ҳужжатларини текшириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитнинг мақсадли ишлатилишини (агар кредит шартномасида мақсадлилиги белгиланган бўлса) мониторинг қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг молиявий ҳолатини, кредит бўйича асосий қарз ва фоизларни тўлаш бўйича кредит шартномаси шартларининг бажаришини мониторинг қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг кредит шартномасининг бошқа шартларига риоя этишини мониторинг қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таъминотнинг мавжудлиги, етарлилиги ва бутлигини ҳамда унинг бозор қиймати қайта баҳоланишини мониторинг қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилигининг ҳажми ва у бўйича эҳтимолий йўқотишларни қоплаш учун захираларнинг етарлилигини мониторинг қилиш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
531. Кредит бўйича гаров предметининг бозор қийматини баҳолаш ва қайта баҳолаш банк ички ҳужжатларида ўрнатилган муддатларда Ўзбекистон Республикасининг «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонуни ҳамда бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
532. Кредит бўйича гаров предметининг бозор қийматини баҳолаш, қайта баҳолаш тартиби ва тамойиллари банк бошқаруви томонидан тасдиқланиши лозим.
(531 ва 532-бандлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Кредитларни мониторинг қилиш турлари, уларни ўтказиш тартиби, даврийлиги банкнинг кредит портфели кўлами, кредит тури, унинг миқдори, таваккалчилик даражаси ва бошқа омилларга асосан белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Кредитларни мониторинг қилишга масъул таркибий бўлинма кредит қайтарилиши билан боғлиқ муаммолар ҳақида банк бошқарувини хабардор қилиш тизимини йўлга қўйиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Муаммоли активларни аниқлаш ва улар билан ишлашга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Банкда муаммоли активларни бошқариш жараёни ташкил этилиши лозим. Муаммоли активларни бошқариш жараёни қуйидаги босқичлардан ташкил топади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчи босқич — молиявий қийинчиликлар юзага келиши эҳтимоли мавжуд қарз олувчиларни эрта аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккинчи босқич — қарз олувчи билан тузилган шартнома шартларини қайта қўриб чиқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учинчи босқич — суддан ташқари ва (ёки) суд орқали қарзни ундириш воситаларидан фойдаланган ҳолда қарз олувчи билан муносабатларни тугатишга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўртинчи босқич — ундириб олинган мол-мулкни бошқариш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Муаммоли активларни бошқаришда кузатув кенгашининг вазифалари қуйидагилардан иборат бўлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлаш сиёсатини тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги муаммоли активлар ҳолатини ҳар чоракда ўрганиб бориш, муаммоли активларнинг юзага келиш сабабларини таҳлил қилиш ва муаммоли активларни камайтиришга доир чора-тадбирларни белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлаш ва гаров ҳисобига ундирилган мол-мулкни бошқаришда банк бошқарувининг вазифаларини белгилаб бериш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур Низом ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа вазифалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Муаммоли активларни бошқаришда банк бошқаруви қуйидаги вазифаларни бажаради:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлаш сиёсати лойиҳасини ишлаб чиқиш ҳамда кузатув кенгашига тасдиқлаш учун киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зарур ҳолларда муаммоли активлар билан ишлаш бўйича стратегик режани (бундан буён матнда стратегик режа деб юритилади) ишлаб чиқиш ёки кузатув кенгаши томонидан ваколат берилган бўлса тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгашига ҳар чоракда банкдаги муаммоли активларнинг ҳолати, муаммоли активлар билан ишлаш сиёсати ва зарур ҳолларда стратегик режа амалга оширилиши юзасидан ҳисоботларни киритиб бориш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши томонидан берилган ваколат доирасида муаммоли активларни бошқаришга доир қарорларни қабул қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши томонидан берилган ваколат доирасида ундирилган мол-мулкни бошқариш бўйича қарорларни қабул қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлашга масъул ходимларнинг фаолияти самарадорлигини баҳолаш мезонларини белгилаб бериш ва ушбу жараённи баҳолаб бориш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни бошқариш учун зарур ахборот тизимлари жорий қилинишини таъминлаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Банк муаммоли активлар билан ишлашга ихтисослашган алоҳида таркибий бўлинмани (бундан буён матнда муаммоли активлар билан ишлаш бўлинмаси деб юритилади) ташкил этиши ҳамда унинг холислиги ва мустақиллигини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Муаммоли активлар билан ишлаш бўлинмасининг холислиги ва мустақиллигини таъминлаш мақсадида мазкур таркибий бўлинма:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит ажратиш ва кредит таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинмалардан алоҳида бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк бошқарувининг банк актив операцияларини амалга оширишга масъул таркибий бўлинмалар фаолиятини мувофиқлаштирувчи аъзосидан бошқа аъзосига ҳисобдор бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлари сони ва уларнинг малакаси банк муаммоли активларини самарали бошқариш учун етарли даражада бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зарур дастурий-техник таъминот билан таъминланиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимларини рағбатлантириш миқдори банк кредитларининг ва (ёки) исломий молия операцияларининг даромадлилик кўрсаткичларига боғлиқ бўлмаслиги, шунингдек келгусида манфаатлар тўқнашувини келтириб чиқармаслиги ҳамда уларнинг мустақиллик ва холислигига таъсир кўрсатмаслиги. Бунда, рағбатлантириш миқдори банкнинг умумий молиявий ҳолатига боғлиқ бўлиши мумкин;
(60-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 8 июлдаги 19/10-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-2, 27.07.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фаолияти учун зарур маълумотлар, шу жумладан баённомалар, ёзувлар ва бошқа ҳужжатларни (электрон ва (ёки) қоғоз кўринишида) тегишли таркибий бўлинмалардан талаб қилиш ваколати бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
штат бирлигига киритилишидан аввал бошқа таркибий бўлинма таркибида активни ажратиш бўйича қарор қабул қилишда иштирок этган ходим мазкур актив муаммога айланган тақдирда, уни бошқаришда иштирок этмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Муаммоли активлар билан ишлаш бўлинмаси қуйидагиларни бажаради:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларнинг қарз олувчиларини баҳолаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли актив шартларини қайта кўриб чиқишга доир таклифларни ишлаб чиқиш ва уларни банк бошқарувига тасдиқлаш учун киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активни бошқаришга доир стандартлашган қарорларни ишлаб чиқиш ва уларни банк бошқарувига тасдиқлаш учун киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шартлари қайта кўриб чиқилаётган муаммоли актив шартномасига ўзгартиришлар киритиш ёки мазкур актив бўйича янги шартнома тузишда иштирок этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
актив шартлари қайта кўриб чиқилганидан сўнг қарз олувчининг янгиланган шартларга риоя қилиши устидан назорат қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активни бошқаришда банкнинг таркибий бўлинмалари фаолиятини мувофиқлаштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни бошқаришга доир банкнинг ички ҳужжатларини ишлаб чиқиш ёки ишлаб чиқишда иштирок этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни бошқаришга доир ҳисоботларни тайёрлаш ва уларни банк раҳбариятига киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни бошқариш учун зарур бўлган ахборот тизимларига нисбатан талабларни белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активлар шартларини қайта қўриб чиқиш жараёни билан боғлиқ банкнинг ички ҳужжатларини ишлаб чиқиш ёки ишлаб чиқишда иштирок этиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Муаммоли активлар билан ишлаш сиёсати қуйидагиларни инобатга олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар тавсифини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни эрта аниқлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар аниқлангандан кейинги чоралар, шу жумладан қарздорлар билан ишлаш тартиби, кредитни муаммоли активлар билан ишлаш бўлинмасига ўтказиш мезонларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлаш бўйича банк томонидан қўлланилувчи услублар ва воситалар, шу жумладан муаммоли актив шартларини қайта кўриб чиқиш, уни сотиш, ҳисобдан чиқариш, ундирувни гаров таъминотига қаратиш ҳамда қарз олувчининг тўловга лаёқатсиз деб топилиши тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлашда банк таркибий бўлинмаларининг ўзаро ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар бўйича ҳисоботлар рўйхати ва шаклларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активларни бошқариш бўйича банк томонидан кўрилган чоралар самарадорлигини баҳолаш тартибини.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
621. Банк бошқаруви даврий равишда (бир йилда камида бир маротаба) муаммоли активлар билан ишлаш сиёсати самарадорлигини баҳолашдан ўтказиши ҳамда баҳолаш натижалари тайёр бўлган кундан бошлаб 5 кун ичида кузатув кенгашига ва 15 кун ичида Марказий банкка тақдим этиши лозим.
(621-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Банк муаммоли активларининг жами активлардаги улуши сўнгги 3 ой ичида кетма-кет беш фоиздан юқори бўлса, банк стратегик режани ишлаб чиқиши ҳамда унда муаммоли активлар улушини камайтириш бўйича аниқ мақсадлар ва муддатлар белгилаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Стратегик режа:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши ёки ваколат берилган бўлса банк бошқаруви томонидан бир йилдан кам бўлмаган муддатга тасдиқланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг тегишли таркибий бўлинмаларига етказилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тасдиқланган ёки ўзгартирилган кундан бошлаб 15 кун ичида Марказий банкка тақдим этилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Стратегик режани тасдиқлаш ваколати банк бошқарувига берилган бўлса, стратегик режа банк бошқаруви тасдиқлаган кундан бошлаб беш иш куни ичида кузатув кенгашига тақдим этилиши керак. Стратегик режа қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар миқдори ва уларнинг ҳажмини камайтиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар ҳисобидан ундирилган мол-мулк ҳажмини камайтиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар билан ишлаш, шу жумладан белгиланган муддат ичида муаммоли активларни камайтириш учун банкнинг ички имкониятларини баҳолашни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи омилларни, шу жумладан макроиқтисодий, ҳуқуқий, суд ва тартибга солиш тизимидаги ҳолатларни баҳолашни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит портфели кесимида (шу жумладан ипотека, истеъмол кредитлари, давлат дастурлари доирасида ажратилган кредитлар, кичик бизнес ва бошқа тадбиркорлик субъектларига кредитлар) муаммоли активларни камайтиришнинг мақсадли миқдорий кўрсаткичлари ва услубларини (шу жумладан муаммоли актив шартларини қайта кўриб чиқиш, уни сотиш, ҳисобдан чиқариш, ундирувни гаров таъминотига қаратиш ва қарз олувчининг тўловга лаёқатсизлиги);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гуруҳларга ажратилган (сегментлашган) кредит портфели кесимида қилиниши лозим бўлган чора-тадбирларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Қуйидагилар активнинг сифати пасайишидан дарак бериши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг банк билан алоқага чиқишдан бўйин товлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчи ўзининг молиявий ҳолати бўйича маълумотларни кеч ва (ёки) тўлиқ бўлмаган ҳажмда тақдим этиши ҳамда банк томонидан мазкур маълумотларнинг ишончлилигига шубҳа бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий қарз ва фоизлар бўйича тўловларнинг ўз вақтида амалга оширилмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит бўйича мониторингни амалга ошириш учун зарурий молиявий ҳисоботлар ёки ҳужжатларнинг тақдим этилмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг тижорий, операцион ва (ёки) молиявий қийинчиликлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит шартномаси шартларининг бузилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг молиявий аҳволи ёмонлашганлиги сабабли кредит шартларини қайта кўриб чиқиш бўйича қилган мурожаати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчи ҳақида маълум бўлган салбий маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчининг молиявий ҳолатига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ташқи омиллар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнларга (ICAAP) қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Кузатув кенгаши банкда бошқарув жараёнининг самарадорлигини таъминлаш мақсадида капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнларни жорий қилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлар банк риск-профилини ва унга нисбатан банк капитал монандлиги даражасининг мувофиқлигини доимий тарзда баҳолаб бориш имкониятини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлар банкнинг ички ҳужжатлари, шу жумладан банк стратегияси асосида ишлаб чиқилади ҳамда кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган алоҳида ҳужжатда белгиланади. Капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлар доирасида банк:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлигини ички ҳисоблаш учун зарур бўлган таваккалчиликларни белгилаши, баҳолаши, ўлчаши ва улар бўйича ҳисоботлар тайёрлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлиги даражасининг риск-профилга мувофиқлигини таъминлаб бориш мақсадида капитал манбаларини режалаштириши ва уларни зарур даражада сақлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнларда банкнинг стратегик мақсадлари ва уларнинг макроиқтисодий омиллар билан алоқадорлиги инобатга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлар самарадорлигини таъминлаш мақсадида кузатув кенгаши қуйидагиларни ўз ичига олувчи капитал бўйича режани тасдиқлайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитални режалаштириш жараёнининг тавсифи ва бунда тегишли таркибий бўлинмаларнинг вазифаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал бўйича талаблар бажарилиши учун банк томонидан қўлланилувчи услубларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлиги даражасига доир чегараларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўзда тутилмаган ҳодисалар, шу жумладан капиталнинг ошиши, камайиши каби ҳолатларда кўрилиши лозим бўлган чора-тадбирларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Банк капитал бўйича режага мувофиқ капитал монандлиги даражасига доир чегараларни банкнинг риск-профили, риск-аппетити, таваккалчиликларни бошқариш тизимининг сифати, стратегик мақсадлари ва мамлакатдаги иқтисодий ҳолатни инобатга олган ҳолда белгилаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Кредит таваккалчилигига оид ҳисоботларга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Кредит таваккалчиликларини бошқаришга оид ҳисоботларнинг шакли, даврийлиги ва ҳажми кузатув кенгаши ёки банк бошқаруви томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Кредит таваккалчилигига оид ҳисоботлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит портфели тўпланишининг даражасини (концентрациясини);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит портфелининг ҳажми ва динамикаси, шу жумладан шартлари қайта кўриб чиқилган, муаммоли ва ҳисобдан чиқарилган активлар ҳажми динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги даражаси, шу жумладан кредит таваккалчилиги бўйича ўрнатилган чегараларга яқинлашиш ёки мазкур чегараларнинг бузилиши ҳолатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзаро алоқадор қарз олувчилар учун таваккалчилик даражаси ва динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эҳтимолий йўқотишларни қоплаш учун шакллантирилган захиралар даражаси ва динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммоли активлар бўйича қилинаётган ишлар ҳолатини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит сиёсатидан четлашган ҳолда ажратилган кредитларнинг улуши ва динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни инобатга олган ҳолда кредит портфели даражаси ва динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредит таваккалчилиги бўйича стресс-тест ўтказиш натижаларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-боб. Ликвидлилик таваккалчилигини бошқаришга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Банкда ликвидлилик таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш тизими жорий этилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш тизими қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги бўйича риск-аппетитни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва жараёнларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини баҳолаш ва мониторинг қилиш воситаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш куни давомида ликвидлиликни бошқариш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги бўйича стресс-тест ўтказишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги бўйича ҳисоботни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ликвидлилик таваккалчилиги бўйича риск-аппетитга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Банкнинг ликвидлилик таваккалчилиги бўйича риск-аппетит баёноти стресс даврида бакнинг тўловга (ҳисоб-китобга) доир мажбуриятларини Марказий банкнинг тезкор ёрдамисиз тўлиқ ва ўз вақтида бажаришини таъминлаш мақсадида ликвидлилик таваккалчилиги бўйича риск-аппетитни ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Ликвидлилик таваккалчилиги бўйича риск-аппетит қуйидаги миқдор кўрсаткичларини ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори ликвидли активларнинг жами активлардаги энг кам улушини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлиликни қоплаш меъёри коэффициенти ва соф барқарор молиялаштириш меъёри коэффициентининг чегара кўрсаткичларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мажбуриятлар ва активларнинг муддатлари ўртасидаги номутаносибликлар таҳлили асосида аниқланган 30 кун ва бир йилгача бўлган вақт оралиғида пул маблағлари тушуми ва чиқими ўртасидаги салбий умумлашган тафовутнинг энг юқори қийматини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг энг йирик битта омонатчиси ва (ёки) кредитори ҳамда йигирмата энг йирик омонатчилари ва (ёки) кредиторлари, шунингдек уларга алоқадор шахслар билан боғлиқ маблағлар тўпланишининг (концентрациясининг) энг юқори қийматини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларига қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган банкнинг ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликларни бошқариш тизими иштирокчиларининг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ҳамда ўзаро ишлаш тартибини инобатга олган ҳолда ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш тизимининг ташкилий тузилмасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги чегараларини белгилаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, юмшатиш ва ликвидлилик таваккалчилиги ҳақида ҳисобот беришга қўйилган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш куни давомида ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активлар ва молиялаштириш манбаларини диверсификация қилиш тамойилларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор ва контрагентлардан ресурс жалб қилиш имконияти бўлмаган тақдирда, муқобил манбалар рўйхати ва таркибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишга қўйилган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги бўйича тайёрланадиган ҳисобот шакллари, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Банк бошқаруви ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш сиёсати асосида банк фаолиятининг хусусиятлари ҳамда операциялари мураккаблигига мутаносиб бўлган ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш жараёнларини ишлаб чиқиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу жараёнлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтириш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эҳтимолий ликвидлилик тақчиллигини қоплаш мақсадида банк ўзида сақлашни режалаштирган юқори ликвидли активлар ҳажмига ва таркибига (тузилишига) қўйилган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барқарор молиялаштириш манбалари рўйхатини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик тақчиллиги юзага келганлиги ёки юзага келиши ҳақида эрта хабар қилувчи кўрсаткичлар рўйхатини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини баҳолаш учун ишлатиладиган фаразларни аниқлаш, тасдиқлаш ва қайта кўриб чиқиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш жараёнининг иштирокчилари ўртасида ахборот алмашиш тартиби, шу жумладан ахборот тақдим этиш шакллари ва муддатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги бўйича Марказий банкка тақдим этилувчи ҳисоботларни тайёрлаш ва уларнинг ишончлилигини текшириш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш ва мониторинг қилишга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш ва мониторинг қилишда қуйидаги талаблар ҳисобга олиниши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказий банк томонидан белгиланган ликвидлилик коэффициентлари ва мажбурий захиралаш талаблари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йирик контрагентлар (кредиторлар ва омонатчилар) олдида мажбуриятларнинг тўпланиши (концентрацияси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан мустақил белгиланган вақт оралиқлари ва асосий валюталар кесимида актив ва мажбуриятларнинг (пул оқимларининг) кутилаётган ва (ёки) шартномавий сўндирилиш муддатларидаги номутаносибликлар (номутаносибликлар таҳлили);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори ликвидли активлар тоифасига киритилмаган, аммо стресс-тест сценарийларида иккиламчи бозордан қўшимча молиялаштиришни жалб қилиш учун гаров тариқасида тақдим этиш мумкин бўлган банк тасарруфидаги активларнинг ҳажми, валютаси ва асосий хусусиятлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг мавжуд ликвидлилик таваккалчилиги ва бошқа турдаги таваккалчиликлар ўртасидаги ўзаро боғлиқлик.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Банк ликвидлилик таваккалчилиги ҳақида эрта хабар қилувчи ҳолатлар сифатида фойдаланадиган сифат ва миқдорий кўрсаткичлар қуйидагилардан иборат:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан белгиланган ички чегараларнинг Марказий банкнинг пруденциал нормативларига яқинлашиш ҳолатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўттиз кун, тўқсон кун ва бир йил муддат ичида актив ва мажбуриятларни сўндириш муддатларида номутаносибликлар вужудга келиши ёки ёмонлашиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг юқори ликвидли активлари ва мажбуриятлари валюталари ўртасидаги тафовутнинг ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички ва ташқи омиллар, жумладан макроиқтисодий, ижтимоий-сиёсий ҳолат сабабли депозитларни қайтариб олиш ҳолатларининг кучайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
балансдан ташқари моддалар ва банкнинг шартли мажбуриятлари бўйича таваккалчиликларнинг ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
контрагентлар томонидан мажбуриятлар муддатидан аввал қопланишига олиб келиши мумкин бўлган шартномавий шартларнинг амалда ёки эҳтимолий бузилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банклардан олиниши мумкин бўлган кредит линияларининг қисқариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларнинг турли хил омиллар, шу жумладан барқарор бўлмаган манбалар туфайли тезкорлик билан ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оммавий ахборот воситаларида банк ҳақида салбий маълумотларнинг тарқалиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг кредит рейтинги пасайиши (агар мавжуд бўлса);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларни молиялаштириш билан боғлиқ харажатларнинг ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мажбуриятларни ўртача қайтариш муддатларининг қисқариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги профилига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳолатлар, шу жумладан банкнинг муаммоли активлари ҳажмининг ошиши ёки зарарда фаолият юритиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узоқ муддатли молиялаштириш манбаларини жалб қилишдаги қийинчиликлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Банкда ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш сиёсатидан четлашиш ва ликвидлилик таваккалчилиги чегараларининг бузилиши ҳолатлари кузатилганда, бир иш кунидан кечиктирмай кузатув кенгаши ва банк бошқаруви хабардор қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Банкда қуйидаги ҳолатларни аниқлаштирувчи тизим йўлга қўйилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йирик миқдордаги мажбуриятларнинг тўпланиши (концентрацияси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик тақчиллиги юзага келиши ва (ёки) ликвидлиликни таъминлаш имкониятининг камайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори ликвидли активлар ҳажмининг сезиларли камайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик билан боғлиқ муаммоларга олиб келиши мумкин бўлган бозордаги ўзгаришларнинг содир бўлиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Банк иш куни давомида ликвидлиликни бошқаришга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Банк мажбуриятларининг одатий ва стрессли вазиятларда ўз вақтида бажарилишини таъминлаш мақсадида банк иш куни давомида ликвидлиликни бошқариш тартибини ишлаб чиқиши лозим. Мазкур тартиб қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш куни давомида ликвидлилик таваккалчилигини бошқариш жараёни иштирокчилари, уларнинг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари ва ўзаро ишлаш тартибининг тавсифини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кунлик кутилаётган кирим ва чиқимни инобатга олган ҳолда ликвидлилик ҳолати кузатиб борилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш куни давомида юзага келиш эҳтимоли мавжуд бўлган ликвидлилик тақчиллигининг ҳажми аниқланишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул маблағлари кирими ёки чиқими ҳажмининг асосий қисмини шакллантирувчи йирик мижозлар аниқланиши ва улар бўйича кирим ёки чиқим прогнозлаштирилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш куни давомида ликвидлилик таваккалчилиги билан ишлашнинг алоҳида тартибини талаб этувчи вазиятларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўшимча молиялаштиришни жалб қилиш учун гаров сифатида ишлатилиши мумкин бўлган банк тасарруфидаги активларнинг ликвидлилиги баҳоланишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш кун давомида стресс вазиятларда ликвидлиликни бошқариш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Ликвидлилик таваккалчилигига оид ҳисоботларга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Ликвидлилик таваккалчилигига оид ҳисоботларнинг шакли, даврийлиги ва ҳажми кузатув кенгаши ёки банк бошқаруви томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Ликвидлилик таваккалчилигига оид ҳисоботлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказий банк томонидан белгиланган ликвидлилик коэффициентлари ва мажбурий захиралаш талаблари бўйича банк кўрсаткичлари ва уларнинг динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори ликвидли активларнинг ҳажми, таркиби ва динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлиликнинг бошқа кўрсаткичлари даражаси ва динамикаси, мазкур кўрсаткичларнинг белгиланган чегараларга мувофиқлиги, улар бўйича номутаносибликлар таҳлили натижасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик чегараларининг бузилиши, чегара қийматлари, чегараларнинг бузилиш сабаблари ва ҳолатни бартараф этиш бўйича таклифларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йирик контрагентлар (шу жумладан ўзаро алоқадор контрагентлар, манбалар) бўйича активлар ва мажбуриятларнинг тўпланиши (концентрацияси) даражаси ва динамикасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк иш куни ичида ликвидлилик таваккалчилигини баҳолаш натижаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилиги бўйича эрта хабар қилувчи кўрсаткичларни (зарур бўлса);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказиш натижаларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-боб. Бозор таваккалчилигини бошқаришга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Банкнинг бозор таваккалчилигини бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Банкда бозор таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи бозор таваккалчилигини бошқариш тизими жорий қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Бозор таваккалчилигини бошқаришнинг самарали тизими қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги бўйича риск-аппетитни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини баҳолаш ва мониторинг қилиш воситаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги бўйича стресс-тест ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги бўйича ҳисоботларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Банкда юзага келадиган бозор таваккалчилиги қуйидаги таваккалчиликларни ўз ичига олади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қимматли қоғозлар, қатъий белгиланган даромад келтирувчи бошқа молиявий инструментлар ҳамда қимматли қоғозларнинг ҳосилалари қийматига таъсир кўрсатувчи бозор фоиз ставкаларидаги кутилмаган ўзгаришлар туфайли банкнинг савдо портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини;
(89-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг активлари, мажбуриятлари ва балансдан ташқари моддалари қийматига таъсир ўтказувчи хорижий валюта курслари тебраниши оқибатида юзага келувчи валюта таваккалчилигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қимматбаҳо металлар, тошлар ва тангаларнинг бозор қиймати ўзгариши туфайли юзага келувчи товар таваккалчилигини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
акцияларнинг ва базавий активи акция бўлган қимматли қоғозларнинг ҳосилаларининг жорий (ҳаққоний) баҳоси эмитентнинг фаолияти ёки қимматли қоғозлар бозоридаги тебранишлар натижасида ўзгариши туфайли юзага келувчи фонд бозори таваккалчилигини.
(89-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. Банкнинг савдо портфели молиявий инструментларни ўз ичига олиб, улар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
(90-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
олди-сотдига ёки хеджирланишига ҳеч қандай юридик тўсиқларнинг мавжуд эмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нархларидаги қисқа муддатли тебранишлардан фойда олиш мақсадида кейинчалик сотиш мақсадида олиниши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаққоний қиймати мунтазам равишда қайта баҳолаб борилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. Бозор таваккалчилиги сезиларли даражада ўсганда, шу жумладан тасдиқланган риск-аппетит чегараларига яқинлашганда ёки мазкур чегаралар бузилганда, таваккалчилик бўлинмаси бир иш кунидан кечиктирмай кузатув кенгаши ва банк бошқарувини хабардор қилиши ва беш иш куни ичида тегишли тузатувчи чораларни таклиф қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозор таваккалчилигининг сезиларли даражада ўсиши банкнинг ички ҳужжатларида белгиланиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
911. Бозор таваккалчилиги бўйича риск-аппетит қуйидаги миқдорий кўрсаткичларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчиликлари бўйича (мутлақ қийматда ва банк регулятив капиталига нисбатан фоизда) юқори ишончлилик даражасига (камида 99 фоиз) эга бўлган ҳамда 10 кунлик даврни қамраб олувчи таваккалчилик остидаги қийматнинг энг юқори миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал монандлиги ҳисоб-китобида бозор таваккалчиликлари суммасининг энг юқори миқдори (мутлақ қийматда ва банк регулятив капиталига нисбатан фоизда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг асосий валюталари кесимида валюта позицияларининг энг юқори миқдори.
(911-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Бозор таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларига қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Банкда бозор таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва бошқа ички ҳужжатларга мувофиқ бозор таваккалчилиги бошқариб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. Бозор таваккалчилигини бошқариш сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини бошқариш тизимининг ташкилий тузилмаси, жумладан таваккалчиликларни бошқариш тизими иштирокчиларининг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ва ўзаро ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги чегараларини белгилаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, камайтириш ва бу ҳақида ҳисобот беришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши ва банк бошқаруви учун бозор таваккалчилиги бўйича тайёрланадиган ҳисобот шакллари, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. Бозор таваккалчилигини бошқариш сиёсатини самарали амалга ошириш мақсадида банк бошқаруви томонидан банкнинг ички тартиби ишлаб чиқилиши мумкин. Ушбу тартибда банк фаолиятининг хусусияти ва мураккаблиги ҳисобга олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиб қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, хеджирлаш ва у бўйича ҳисобот тайёрлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини аниқлаш учун зарур воситалар, кўрсаткичлар, услублар ва методларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операция амалга ошириш мумкин бўлган хорижий валюталар ва молиявий инструментлар рўйхатини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилигини бошқариш жараёнининг иштирокчилари ўртасида ахборот алмашинуви тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги бўйича Марказий банкка тақдим этилувчи ҳисоботни тайёрлаш ва унинг ишончлилигини текшириш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Бозор таваккалчилигига оид ҳисоботларга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. Бозор таваккалчилигига оид ҳисоботларнинг шакли, даврийлиги ва ҳажми кузатув кенгаши ёки банк бошқаруви томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. Бозор таваккалчилигига оид ҳисоботлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги мавжуд бўлган активлар, мажбуриятлар, балансдан ташқари моддалар, пул оқимлари ва маҳсулотлар билан боғлиқ бозор таваккалчиликлари ҳар бир турининг ҳажми ва тавсифини ўз ичига олувчи маълумотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчиликлари учун ўрнатилган чегараларнинг бузилганлиги ҳақида маълумотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор таваккалчилиги бўйича ўтказилган стресс-тест натижаларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-боб. Банкларда операцион таваккалчиликларни бошқаришга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Банкларда операцион таваккалчиликларни бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. Банкда операцион таваккалчиликни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи операцион таваккалчиликларни бошқариш тизими жорий қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. Операцион таваккалчилик қуйидагилар билан боғлиқ ҳолатларда юзага келади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички фирибгарлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи фирибгарлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимларни бошқариш ва меҳнат муҳофазаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг мижозлари, маҳсулотлари ва ишбилармонлик нормалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятидаги нобарқарорлик ва ички тизимларидаги муаммолар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўловларни амалга ошириш ва тўлов топшириқларини тақдим этишдаги муаммолар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Ички фирибгарлик ҳолати банк ходими томонидан қуйидаги ҳолатларда содир этилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўғирлик ёки фирибгарлик қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пора олиш ёки мансабини суиистеъмол қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нотўғри ёки тўлиқ бўлмаган маълумотларни тақдим этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг лицензиясида ёки ички ҳужжатларида кўрсатилмаган фаолиятни амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларни қасддан йўқ қилиш, шикаст етказиш ёки ўзлаштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзга шахсларнинг банкда сақланаётган пул маблағларини ўзлаштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк сири ёки тижорат сирига оид маълумотлардан шахсий манфаатларда фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш амалиётларида иштирок этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги ҳужжатларни ўғирлаш ёки йўқ қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тегишли ҳужжатларсиз (тўлов ҳужжатлари, кредит ҳужжатлари ва ҳ.к.) ёки сохта ҳужжатлар билан банк операцияларини амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гаров шартномаларининг тузмаслик ёки гаров мулкларининг қонунчиликка зид равишда чиқариб юбориш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. Ташқи фирибгарлик ҳолати учинчи шахс томонидан қуйидаги ҳолатларда содир этилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкка нисбатан ўғирлик, фирибгарлик ёки талончиликларнинг содир этилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ахборот тизимлари хавфсизлигининг бузилиши, киберҳужумлар, ахборотларнинг ўғирланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сохта ҳужжатлар ёрдамида маблағларнинг ўзлаштирилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Ходимларни бошқариш ва меҳнат муҳофазаси билан боғлиқ таваккалчиликлар қуйидаги ҳолатларда юзага келиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимларнинг меҳнат тўлови (компенсацияси) бўйича даъволар киритиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ходими ва учинчи шахсларга жисмоний шикаст етказилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
меҳнат қонунчилиги, меҳнат муҳофазаси ва гигиена қоидаларининг бузилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
меҳнатга оид муносабатларда ходимларнинг камситилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимларнинг шахсий маълумотлари ва махфий маълумотларнинг ошкор қилиниши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Банкнинг мижозлари, маҳсулотлари ва ишбилармонлик нормалари билан боғлиқ таваккалчиликлар қуйидаги ҳолатларда юзага келиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк хизмат ва маҳсулотларидаги камчиликлар ёки уларни мижозларга мажбурлаб ўтказилиши, мижозларга нотўғри тавсиялар тақдим этилиши, тўловларни ортиқча миқдорда ечиб олиниши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборотларни ошкор этиш бўйича талабларнинг бузилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
махфий маълумотлардан нотўғри фойдаланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштирилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозорда манипуляция қилиниши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лицензияда кўрсатилмаган молиявий операциялар амалга оширилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозларни идентификациялаш ва текширишга доир талабларнинг бажарилмаслиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Банк фаолиятидаги нобарқарорлик ва ички тизимларидаги муаммолар билан боғлиқ таваккалчиликлар банк фаолиятини амалга ошириш учун зарур бўлган тизимларнинг ишлашидаги узилишлар натижасида юзага келиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Тўловларни амалга ошириш ва тўлов топшириқларини тақдим этиш билан боғлиқ таваккалчиликлар қуйидаги ҳолатларда юзага келиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўлов операциялари мониторингини амалга ошириш ва улар бўйича ҳисоботлар тайёрлашдаги камчиликлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозларни жалб қилиш ва ҳужжатлар юритишдаги хатоликлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозлар ҳисобварақларини номақбул тарзда бошқариш, савдога оид шериклар ва етказиб берувчилар билан боғлиқ муаммолар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маълумотларни киритиш ва сақлашдаги, бухгалтерия ҳисобини юритишдаги хатоликлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарз олувчини ўзаро алоқадор қарз олувчилар гуруҳига мансублигини аниқлаш билан боғлиқ камчиликлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўлов ҳужжатларини юбориш билан боғлиқ муаммолар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозларга оид ҳужжатларнинг тўлиқ эмаслиги, Марказий банк ва қонунчиликка мувофиқ бошқа органларга ҳисоботларнинг тақдим этилмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозларнинг ҳисобварақларидан рухсатсиз фойдаланилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Операцион таваккалчиликни бошқаришнинг самарали тизими қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик бўйича банкнинг риск-аппетитини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликларни бошқариш сиёсати ва ички тартибларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликни баҳолаш ва мониторинг қилиш воситаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликлар бўйича стресс-тест ўтказиш тартибини;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион бардошлиликни таъминлаш тартибини;
(105-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан олтинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 24 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликлар бўйича ҳисоботни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Операцион таваккалчиликни бошқариш сиёсати ва тартибларига қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Банк операцион таваккалчиликларни бошқариш сиёсати ва тегишли ички тартиблар доирасида операцион таваккалчиликларни бошқариши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
107. Операцион таваккалчиликларни бошқариш сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликларни бошқариш тизимининг ташкилий тузилмаси, жумладан тегишли таркибий бўлинмаларнинг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ҳамда ўзаро ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик чегараларини белгилаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликларни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, камайтириш ва операцион таваккалчилик ҳақида ҳисобот беришга қўйиладиган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатларини аниқлаш мезонларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликни стресс-тестдан ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик бўйича тайёрланадиган ҳисобот шакллари, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Операцион таваккалчиликларни бошқариш сиёсатини амалга ошириш мақсадида банк бошқаруви ички тартибларни ишлаб чиқиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиблар банк фаолиятининг хусусияти ва мураккаблигини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Операцион таваккалчиликларни бошқариш бўйича ички тартиблар қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликларни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтириш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатларини аниқлашнинг мезонлари, уларни баҳолаш ва бундай ҳолатлар бўйича маълумотларни банк раҳбариятига етказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатларининг турлари бўйича таснифлаш тартиби ва мезонларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликларни бошқаришда қўлланиладиган асосий воситаларнинг тавсифи ва улардан фойдаланиш тартиби, шу жумладан ички операцион таваккалчилик ҳолатлари базасининг юритиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзаро такрорланишнинг олдини олиш мақсадида операцион таваккалчилик ва комплаенс таваккалчилигини бошқаришга оид вазифаларни аниқ тарзда ажратишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликларни бошқариш жараёни иштирокчилари ўртасида маълумот алмашиш тартиби, шу жумладан ахборотни тақдим этишнинг турлари, шакллари ва муддатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликни стресс-тестдан ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчиликлар бўйича Марказий банкка тақдим этилувчи ҳисоботларни тайёрлаш ва унинг ишончлилигини текшириш тартибини.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1091. Кузатув кенгаши банкнинг риск-аппетитини инобатга олган ҳолда банкнинг операцион бардошлилигини таъминлаш тартибини тасдиқлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1092. Банк бошқаруви банкнинг молиявий, техник ва бошқа ресурсларини тўғри тақсимлаган ҳолда банкнинг операцион бардошлилигини таъминлаш тартибини жорий қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1093. Операцион бардошлиликни таъминлаш тартиби қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятини қайта тиклаш ва унинг узлуксизлигини таъминлаш режасини (бундан буён қайта тиклаш режаси деб юритилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қайта тиклаш режасини синовдан ўтказиш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1094. Қайта тиклаш режаси банкнинг фавқулодда вазиятларда ва кўзда тутилмаган ҳолатларда муҳим операциялари узлуксизлигини таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қайта тиклаш режасида қуйидагилар назарда тутилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг муҳим операциялари рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фавқулодда вазиятларда ва кўзда тутилмаган ҳолатларда муҳим операцияларни амалга ошира олиши учун зарур бўлган ходимлар, воситалар, жараёнлар, маълумотлар ва учинчи шахслар рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг муҳим операциялари узлуксизлигини таъминлаш ва уларни қайта тиклаш учун ҳаракатлар кетма-кетлиги тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фавқулодда вазиятларда ва кўзда тутилмаган ҳолатларда банкнинг ички ва ташқи коммуникацияларини амалга ошириш тартиби;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг муҳим операцияларини қайта тиклаш учун талаб этилувчи вақт тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг муҳим операциялари узлуксизлигини таъминлаш ва уларни қайта тиклаш учун зарур ресурсларнинг энг кам миқдори.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1095. Қайта тиклаш режаси бир йилда камида бир маротаба ёки банк фаолиятида сезиларли ўзгаришлар юз берган тақдирда синовдан ўтказилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда қуйидагилар текширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятидаги узилиш жиддийлиги даражасидан қатъи назар банкнинг муҳим операциялари ҳимояланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фавқулодда вазиятларда ва кўзда тутилмаган ҳолатларда банкнинг самарали фаолият юрита олиши ҳамда банк нормал фаолиятга қайтишининг таъминланиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1096. Банк қайта тиклаш режасини синовдан ўтказишга тайёргарлик кўриш давомида қуйидагиларни инобатга олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолияти узлуксизлигини таъминлаш тизими ишончлилигини баҳолаш мақсадида мазкур тизимни умумий тарзда ҳамда алоҳида қисмларга ажратган ҳолда текширилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
синов жараёнида юзага келувчи фавқулодда вазиятларнинг банк фаолиятига таъсири чегараланган бўлишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
синовнинг мақсад ва вазифалари аниқ белгиланишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
синовдан ўтказиш учун масъул бўлган ходимлар рўйхати шакллантирилишини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1097. Қайта тиклаш режаси синовлари банк учун жиддий оқибатларга эга, бироқ содир бўлиш эҳтимоли мавжуд фавқулодда вазият ва кўзда тутилмаган ҳолатларни ўз ичига олувчи сценарийлар асосида амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1098. Қайта тиклаш режасини синовдан ўтказиш учун масъул бўлган ходимлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
синов натижаларини мониторинг қилиши ва баҳолаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
синов жараёни ва натижалари тавсифини, шунингдек банк операцион бардошлилигини такомиллаштириш мақсадида банк томонидан кўрилиши лозим бўлган чораларни ўз ичига олган баённомани тайёрлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баённомани қайта тиклаш режасини синовдан ўтказишда иштирок этган банкнинг таркибий бўлинмалари билан мувофиқлаштириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баённомани тасдиқлаш учун банк бошқарувига киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1099. Банк томонидан қайта тиклаш режаси тасдиқланган ёки унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган, шунингдек қайта тиклаш режаси синовлари бўйича баённома тасдиқланган кундан бошлаб 15 кун ичида мазкур ҳужжатлар Марказий банкка тақдим этилиши лозим.
(1091 — 1099-бандлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Операцион таваккалчиликни баҳолаш ва мониторинг қилишга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. Операцион таваккалчиликни аниқлаш ва баҳолаш учун банк қуйидаги воситалардан фойдаланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички операцион таваккалчилик ҳолатлари базасини яратиш, юритиш ва ундаги мавжуд маълумотларни таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички аудит хизмати ва ташқи аудитор томонидан ўтказилган текширувлар натижаларини таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчиликнинг асосий кўрсаткичлари (Key Risk Indicators).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Операцион таваккалчиликнинг асосий кўрсаткичлари ўз ичига қуйидагиларни қамраб олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлар қўнимсизлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан тўланган жарималар миқдорининг банкнинг ялпи даромадларига нисбати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ажратилишида фирибгарлик аломатлари мавжуд бўлган кредитларнинг барча ажратилган кредитлардаги улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
техник, технологик носозликлар ёки электр узилиши натижасида чекланган тартибда ишловчи банк тизимининг фаолияти давомийлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қонунчилик ҳужжатларига зид равишда тузилганлиги аниқланган битимларнинг барча битимлардаги улушини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Ички операцион таваккалчилик ҳолатлари бўйича банкнинг маълумотлар базасига қуйидагилар киритилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳолат содир бўлган, аниқланган ва рўйхатга олинган сана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳолатни юзага келтирган ходим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳолатни аниқлаган ва ўрганиш учун масъул бўлган таркибий бўлинма;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳолатнинг тавсифи ва содир бўлиш сабаблари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатлари натижасида юзага келган зарарлар (йўқотишлар);
(112-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарори (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳолат билан боғлиқ бўлган таваккалчилик тури, жумладан кредит таваккалчилиги, бозор таваккалчилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳолатнинг очиқлиги ёки ёпиқлиги.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1121. Ички операцион таваккалчилик ҳолатлари бўйича банкнинг маълумотлар базасида маълумотлар банклар гуруҳи иштирокчилари, банкнинг таркибий бўлинмалари ва банк операциялари (транзакциялари) кесимида гуруҳланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1122. Ички операцион таваккалчилик ҳолатлари бўйича банкнинг маълумотлар базасини юритишда банк қуйидагиларни инобатга олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатининг таснифланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолати билан боғлиқ зарарлар (йўқотишлар) аниқланиши ва қайд этилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатининг рўйхатга олиниши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатлари ҳақидаги маълумотларнинг янгилаб турилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатлари бўйича ахборот манбаларининг янгилаб турилиши.
(1121 ва 1122-бандлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Банк операцион таваккалчилик ҳолатларини ўрганиш тартибини тасдиқлаши ва мазкур тартиб қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик ҳолатларини сезиларли деб таснифлаш мезонларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли бўлган операцион таваккалчилик ҳолатларини ўрганиш бўйича ишчи гуруҳни тузиш тартиб-таомили ва ўрганишни ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўрганиш натижалари юзасидан банк раҳбарияти ва тегишли таркибий бўлинмаларга хабар қилиш, ҳолатнинг оқибатларини камайтириш ва келгусида бундай ҳолатларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни тасдиқлашнинг тартиб-таомилини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Операцион таваккалчилик сезиларли даражада ўсганда, шу жумладан тасдиқланган риск-аппетит чегараларига яқинлашганда ёки мазкур чегаралар бузилганда, таваккалчилик бўлинмаси бир иш кунидан кечиктирмай кузатув кенгаши ва банк бошқарувини хабардор қилиши ва беш иш куни ичида тегишли тузатувчи чораларни таклиф қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Операцион таваккалчиликнинг сезиларли даражада ўсиши банкнинг ички ҳужжатларида белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Операцион таваккалчиликка оид ҳисоботларга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Операцион таваккалчиликка оид ҳисоботларнинг шакли, даврийлиги ва ҳажми кузатув кенгаши ёки банк бошқаруви томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Операцион таваккалчиликка оид ҳисоботлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички операцион таваккалчилик ҳолатлари базасида жамланган умумлаштирилган маълумотлар, уларнинг ўтган даврларга нисбатан динамикаси таҳлили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сезиларли бўлган операцион таваккалчилик ҳолатлари, уларнинг юзага келиш сабаблари ва келгусида бундай ҳолатларнинг олдини олишга қаратилган чоралар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан операцион таваккалчиликнинг белгиланган чегаралари бузилганлиги ҳақида маълумот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион таваккалчилик бўйича ўтказилган стресс-тест натижалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-боб. Комплаенс таваккалчилигини бошқаришга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Банк комплаенс таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи комплаенс таваккалчилигини бошқариш тизимини жорий қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш тизими қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилиги бўйича ҳисоботни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқариш тизимининг ташкилий тузилмаси, жумладан тегишли таркибий бўлинмаларнинг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ҳамда уларнинг ўзаро ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, камайтириш ва бу ҳақида ҳисобот берилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳисоботлар шакллари, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Комплаенс таваккалчилигини бошқариш сиёсатини самарали амалга ошириш мақсадида банк бошқаруви ички тартибларни ишлаб чиқиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиблар банк фаолиятининг хусусияти ва мураккаблигини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши ҳамда Марказий банк томонидан белгиланган талаблар ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бўлиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиблар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтириш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятини қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини таъминлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқариш жараёни иштирокчилари ўртасида маълумот алмашиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ходимларига қонунчилик ҳужжатлари ҳамда банкнинг ички ҳужжатлари ҳақида хабардор бўлишларини таъминлаш мақсадида уларни ўқитиш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. Комплаенс таваккалчилигини аниқлаш ва баҳолаш учун қуйидаги маълумотлардан фойдаланиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкдаги номақбул хатти-ҳаракатлар тўғрисида ходимлардан олинган маълумот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички операцион таваккалчилик ҳолатлари базаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозларнинг шикоятлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ички аудит хизмати ва ташқи аудиторлар ҳисоботлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказий банк ва бошқа тегишли органлардан олинган маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинма ходимлари томонидан бошқа манбалардан олинган, жумладан ўтказилган текширувлар натижалари бўйича аниқланган маълумотлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Комплаенс таваккалчилиги юзага келганда, шу жумладан қонунчилик талаблари бузилганда, комплаенс таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинма кузатув кенгаши ва банк бошқарувини ўз вақтида хабардор қилиши ва тегишли тузатувчи чораларни таклиф қилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1221. Банк молиявий барқарорлигини ҳамда трансчегаравий операцияларнинг узлуксизлигини таъминлаш мақсадида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хорижий мамлакатларнинг банк фаолиятига таъсир қилиши мумкин бўлган қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этилиши билан боғлиқ таваккалчиликларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хорижий банклар билан корреспондентлик муносабатларининг узилиши билан боғлиқ таваккалчиликни аниқлаши ва баҳолаши лозим.
(1221-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Комплаенс таваккалчилигига оид ҳисоботларга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Комплаенс таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинма комплаенс таваккалчилигига оид ҳисоботларни кузатув кенгаши ва таваккалчиликларни бошқариш қўмитасига (агар ташкил этилган бўлса) ҳар чоракда, банк бошқарувига ҳар ойда камида бир маротаба киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
124. Комплаенс таваккалчилигига оид ҳисоботлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банклар фаолиятига нисбатан қўлланилувчи қонунчилик ҳужжатлари ва банкнинг ички ҳужжатлари талаблари бузилганлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк ходимлари томонидан банкнинг одоб-ахлоқ кодекси талаблари бузилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказий банк ва бошқа тегишли органларга ишончли бўлмаган ҳисоботлар берилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қонунчилик ҳужжатларидаги ўзгаришларнинг банк фаолияти учун келтириб чиқарувчи оқибатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
манфаатлар тўқнашуви ҳолатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
комплаенс таваккалчилигини бошқариш учун масъул таркибий бўлинма томонидан банк ходимлари учун ўтказилган ўқув машғулотларини.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111-боб. Мамлакат таваккалчилигини бошқаришга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Мамлакат таваккалчилигини бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1241. Кузатув кенгаши ва банк бошқаруви мамлакат таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи мамлакат таваккалчилигини бошқариш тизимини жорий қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1242. Банкда юзага келадиган мамлакат таваккалчилиги қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хорижий мамлакатда чекловлар, шу жумладан валюта операциялари бўйича чекловлар киритилиши натижасида қарз олувчининг ўз мажбуриятларини бажара олмаслиги туфайли юзага келувчи ўтказмаларга оид таваккалчилик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хорижий мамлакат ҳукуматининг шартномавий мажбуриятларини бажара олмаслиги ёки бажаришдан бош тортиши натижасида юзага келувчи суверен таваккалчилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир мамлакатда юз берган нохуш ҳодисалар бошқа мамлакатдаги қарздорларнинг ўз мажбуриятларини бажара олмаслигига олиб келиши натижасида юзага келувчи занжир таъсири таваккалчилиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1243. Мамлакат таваккалчилигини бошқариш тизими қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилиги бўйича ҳисоботни тақдим этиш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Мамлакат таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларига қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1244. Мамлакат таваккалчилигини бошқариш сиёсати камида қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигини бошқариш тизимининг ташкилий тузилмаси, шу жумладан мамлакат таваккалчилигини бошқаришга масъул таркибий бўлинмаларнинг (бундан буён матнда тегишли таркибий бўлинма деб юритилади) (ходимларнинг) вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ҳамда уларнинг ўзаро ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, камайтириш ва бу ҳақида ҳисобот беришга қўйиладиган талабларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳисоботлар шакллари, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигини аниқлаш ва таҳлил қилиш мезонларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилиги чегараларини, шу жумладан банкнинг трансчегаравий операциялари бўйича умумий чегара, шунингдек мамлакатлар ва (ёки) минтақалар бўйича индивидуал чегараларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк томонидан амалга ошириладиган трансчегаравий молиявий операциялар тавсифини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1245. Мамлакат таваккалчилигини бошқариш сиёсатини самарали амалга ошириш мақсадида банк бошқаруви ички тартибларни ишлаб чиқиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиблар банкнинг хорижий мамлакатлар билан боғлиқ фаолияти хусусияти ва мураккаблигини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши ҳамда Марказий банк томонидан белгиланган талаблар ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиблар қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтириш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятини мамлакат таваккалчилиги чегараларига мувофиқлигини таъминлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигини бошқариш жараёни иштирокчилари ўртасида маълумот алмашиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилиги бўйича ҳисоботни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1246. Мамлакат таваккалчилигини бошқаришда банк:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хорижий мамлакатдаги вазиятни (сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва бошқа) таҳлил қилиб бориши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк фаолиятига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган хорижий мамлакатларнинг ҳужжатлари талабларини баҳолаб бориши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигининг банк молиявий ҳолатига таъсирини баҳолаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таҳлил ва баҳолаш натижаларини тегишли тартибда расмийлаштирилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат таваккалчилигига оид ҳисоботлар банк кузатув кенгаши ва бошқарувига ўз вақтида тақдим этилишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1247. Мамлакат таваккалчилигини таҳлил қилишда банк хорижий мамлакат билан боғлиқ қуйидаги омилларни инобатга олиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иқтисодий ўсиш суръатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи қарзи ҳажми ва тузилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
халқаро захиралар ҳажми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат бюджети баланси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миллий валюта курси динамикаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
савдо баланси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
халқаро молия бозорларига кириш имконияти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молия тизимининг тараққиёт даражаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ижтимоий, ҳуқуқий ва сиёсий вазият.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1248. Мамлакат таваккалчилиги сиёсати ва чегаралари кузатув кенгаши томонидан тасдиқланиши ҳамда барча тегишли таркибий бўлинмалар ва ходимларга етказилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мамлакат таваккалчилиги сиёсати ва чегаралари йилига камида бир маротаба ёки муайян мамлакатга нисбатан мамлакат таваккалчилигининг ошишига оид хатарлар мавжуд бўлганда мунтазам равишда кўриб чиқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1249. Мамлакат таваккалчилиги сезиларли даражада ошганда мазкур таваккалчиликни бошқаришга масъул тегишли таркибий бўлинма (ходим) бир иш кунидан кечиктирмай кузатув кенгаши ва банк бошқарувини хабардор қилиши ва беш иш куни ичида тегишли тузатувчи чораларни таклиф қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мамлакат таваккалчилигининг сезиларли даражада ўсиши банкнинг ички ҳужжатларида белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Мамлакат таваккалчилигига оид ҳисоботларга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12410. Мамлакат таваккалчилигини бошқаришда тегишли таркибий бўлинма мамлакат таваккалчилигига оид ҳисоботларни кузатув кенгаши ва таваккалчиликларни бошқариш қўмитасига (агар ташкил этилган бўлса) ҳар чоракда, банк бошқарувига ҳар ойда камида бир маротаба киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112-боб. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқаришга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш тизими
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12411. Банкда банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва камайтиришга хизмат қилувчи банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш тизими жорий қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12412. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқаришнинг самарали тизими қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича риск-аппетитни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини баҳолаш ва мониторинг қилиш воситаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича стресс-тест ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича ҳисоботларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12413. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги камида қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк активлари ва мажбуриятлари, шу жумладан балансдан ташқари моддалари бўйича фоиз ставкалари турли даврларда ўзгариши натижасида юзага келувчи номутаносибликлар таваккалчилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк активлари ёки мажбуриятлари, шу жумладан балансдан ташқари моддалари бўйича фоиз ставкалари бир-биридан фарқ қилувчи бозор фоиз ставкаларига (индексларга) асосланган бўлса, мазкур бозор фоиз ставкалари (индекслар) ўзгариши натижасида юзага келувчи базис таваккалчилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкнинг мижозларида банк активлари ёки мажбуриятлари, шу жумладан балансдан ташқари моддалари бўйича тўловлар миқдори ёки муддатларини ўзгартириш ҳуқуқи мавжуд бўлиб, улар мазкур ҳуқуқдан фойдаланиши натижасида юзага келувчи опсион таваккалчилиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва тартибларига қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12414. Банкда банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш сиёсати ва бошқа ички ҳужжатларга мувофиқ банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бошқариб борилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12415. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш сиёсати қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш тизимининг ташкилий тузилмаси, жумладан таваккалчиликларни бошқариш тизими иштирокчиларининг вазифалари, ваколатлари, мажбуриятлари тақсимоти ва ўзаро ишлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги чегараларини белгилаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, камайтириш ва бу ҳақида ҳисобот беришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказиш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кузатув кенгаши ва банк бошқаруви учун банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича тайёрланадиган ҳисобот шакллари, уларни тақдим этиш тартиби ва даврийлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12416. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш сиёсатини самарали амалга ошириш мақсадида банк бошқаруви томонидан банкнинг ички тартиби ишлаб чиқилиши мумкин. Ушбу тартибда банк фаолиятининг хусусияти ва мураккаблиги ҳисобга олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу тартиб қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш, хеджирлаш ва у бўйича ҳисобот тайёрлаш тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини аниқлаш учун зарур воситалар, кўрсаткичлар, услублар ва методларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш жараёнининг иштирокчилари ўртасида ахборот алмашинуви тартибини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича Марказий банкка тақдим этиладиган ҳисоботни тайёрлаш ва унинг ишончлилигини текшириш тартибини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12417. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини бошқариш мақсадида камида қуйидаги кўрсаткичлар баҳоланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор фоиз ставкаларининг ўзгариши натижасида банк портфелидаги активлар ва мажбуриятлар жорий соф қиймати ўзгаришининг банк капиталига таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозор фоиз ставкалари ўзгаришининг банк портфели бўйича банкнинг соф фоизли даромадига таъсири.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12418. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигини стресс-тестдан ўтказишда банк бозор фоиз ставкалари билан боғлиқ қуйидаги сценарийлардан фойдаланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча фоиз ставкаларининг ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча фоиз ставкаларининг пасайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқа муддатли фоиз ставкаларининг пасайиши ва узоқ муддатли фоиз ставкаларининг ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқа муддатли фоиз ставкаларининг ошиши ва узоқ муддатли фоиз ставкаларининг пасайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқа муддатли фоиз ставкаларининг кескин ошиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқа муддатли фоиз ставкаларининг кескин пасайиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигига оид ҳисоботларга қўйилган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12419. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигига оид ҳисоботларнинг шакли, даврийлиги ва ҳажми кузатув кенгаши ёки банк бошқаруви томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12420. Банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилигига оид ҳисоботлар қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги ҳар бир турининг ҳажми ва тавсифини ўз ичига олувчи маълумотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги учун ўрнатилган чегараларнинг бузилганлиги ҳақидаги маълумотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банк портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги бўйича ўтказилган стресс-тест натижаларини.
(111 ва 112-боблар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 5 декабрдаги 37/6-сонли қарорига (рўйхат рақами 3427-1, 21.01.2025 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 25 апрель)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-боб. Якуний қоида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
125. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 7 мартдаги 4/11-сон қарорига
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
РЎЙХАТИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2011 йил 7 майдаги 14/2-сон «Тижорат банкларининг банк таваккалчиликларини бошқаришига нисбатан қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2229, 2011 йил 25 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й., 20-21-сон, 216-модда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2016 йил 26 мартдаги 8/7-сон «Тижорат банкларининг банк таваккалчиликларини бошқаришига нисбатан қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомнинг 2-бандига ўзгартириш киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2229-1, 2016 йил 18 апрель) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2016 й., 16-сон, 161-модда).
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.04.2023 й., 10/23/3427/0218-сон; 24.01.2025 й., 10/25/3427-1/0066-сон; 09.08.2025 й., 10/25/3658/0713-сон; 27.07.2026 й., 10/26/3427-2/0788-сон)