1.01.00.00.00 Конституциявий тузум / 01.14.00.00 Давлат органларининг ҳуқуқ ижодкорлиги фаолияти / 01.14.03.00 Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлаш ва кўриб чиқиш тартиби]
[ТСЗ:
1.Давлат ва жамият қурилиши / Давлат ҳокимияти органлари. Давлат ва хўжалик бошқаруви органлари]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буйруғи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиёти ҳамда ҳисобот шаклларини тасдиқлаш ҳақида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2021 йил 31 мартда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3292]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисобот шакллари 2 — 4-иловаларга мувофиқ тасдиқлансин.
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазир Р. ДАВЛЕТОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2021 йил 31 март,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-мҳ-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келишилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Монополияга қарши курашиш қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Б. КАРИМОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2021 йил 23 март
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазир Д. КУЧКАРОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2021 йил 29 март
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 31 мартдаги 7-мҳ-сон буйруғига 1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
УСЛУБИЁТИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Услубиёт Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 15 мартдаги ПҚ-5025-сон «Тартибга солиш таъсирини баҳолаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига асосан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари (бундан буён матнда лойиҳа деб юритилади) ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг (бундан буён матнда норматив-ҳуқуқий ҳужжат деб юритилади) тартибга солиш таъсирини баҳолаш жараёнларини услубий жиҳатдан тартибга солинишини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Мазкур Услубиётда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқувчи — лойиҳани ишлаб чиқувчи ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш таъсирини баҳолашни ўтказувчи давлат органи ва ташкилоти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш воситаси — жисмоний ва юридик шахслар томонидан бажарилиши (риоя этилиши) мажбурий бўлган талаблар ёки бошқа чекловлар ёхуд уларга таъсир кўрсатадиган бошқа чоралар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таъсир — норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасида ҳамда қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган мажбуриятлар, талаблар, тақиқ ва бошқа чекловларга риоя қилишда манфаатдор томонларда юзага келиши мумкин бўлган бевосита ёки билвосита фойда ва харажатлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
манфаатдор томонлар — ўрганилаётган муаммо ёки таклиф этилаётган тартибга солиш доирасига тушадиган жисмоний ва юридик шахслар, давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда хўжалик бошқаруви органлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш таъсирини баҳолаш (бундан буён матнда ТСТБ деб юритилади) — лойиҳанинг қабул қилиниши натижасида юзага келиши мумкин бўлган эҳтимолий оқибатларни аниқлаш ва баҳолаш, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш мақсадларига эришилганлигини, самарадорлигини ҳамда тартибга солиш усулини қўллашда юзага келган оқибатларни аниқлашга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат юзасидан ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ишлаб чиқилишидан олдин ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш билан бир вақтда кенгайтирилган тартибда ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миқдорий кўрсаткичлар — маълум иқтисодий ёки жисмоний моҳиятга эга бўлган, сон сифатида ифодаланадиган кўрсаткичлар. Бунга барча молиявий ва бозор кўрсаткичлари (даромад, соф фойда, доимий ва ўзгарувчан харажатлар, сотиш ҳажми, бозор улуши ва бошқалар), қиймат бирлиги, вазн ва оғирлик, узунлик ва бошқа воситалар билан ўлчанадиган кўрсаткичлар киради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сифат кўрсаткичлари — харажат, миқдор, вазн ва оғирлик, узунлик, самарадорлик ва бошқа ўлчовларнинг аниқ бирликлари билан ўлчаш қийин бўлган кўрсаткичлар. Улар, қоида тариқасида, одамларнинг маълум фактлар, ҳодисалар, уларнинг афзалликлари ва баҳоларига муносабатини акс эттиради. Сифат кўрсаткичлари фоизлар билан ҳам ўлчанади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойда — лойиҳа ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатда назарда тутилган талабларнинг бажарилиши муносабати билан манфаатдор томонларга келиши мумкин бўлган (келган) ҳар қандай шаклдаги фойда ёки даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
харажатлар — лойиҳа ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатда назарда тутилган талабларнинг бажарилиши муносабати билан манфаатдор томонларда юзага келиши мумкин бўлган (юзага келган) харажатлар.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур Услубиётда қўлланиладиган фойда (шу жумладан, бевосита ёки билвосита фойда) ва харажат (шу жумладан, бевосита, билвосита ҳамда маъмурий харажат) атамаларининг мазмуни бухгалтерия ҳисобида қўлланиладиган шундай атамалар мазмунидан фарқланади ва фақат тартибга солиш таъсирини баҳолаш доирасида қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ишлаб чиқувчи томонидан тартибга солиш таъсирини баҳолаш, шунингдек тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботни тўлдириш ушбу Услубиёт асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. «Ex-ante» усули бўйича лойиҳа ишлаб чиқилишидан олдин соддалаштирилган тартибда ҳамда лойиҳани ишлаб чиқиш билан бир вақтда кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиниши керак бўлган муаммо таҳлили ва давлат аралашувининг зарурати (сабаблари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш орқали эришилиши лозим бўлган мақсадлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммони ҳал қилишда муқобил усуллар, уларнинг афзалликлари ҳамда камчиликлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш таъсир кўрсатадиган субъектлар тўғрисида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар бир муқобил усулнинг миқдорий ва сифат таҳлили, шу жумладан, фойда ва харажатлар таҳлили, тегишли соҳаларга (иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга) таъсирлари ва қўллашда юзага келиши мумкин бўлган салбий оқибатлари хавфи ва қиёсий таҳлил ёрдамида танланган мақбул усулни жорий этишнинг мақсадга мувофиқлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш мақсадларига эришиш учун зарур чора-тадбирлар ва кутилаётган натижалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лойиҳанинг ёки унда белгиланган тартибга солиш воситаларининг амал қилиши таклиф қилинган даврни асослаш (амал қилиш муддати мавжуд бўлганда).
(5-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. «Ex-post» усулини қўллашда қуйидагилар амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
норматив-ҳуқуқий ҳужжат таъсир кўрсатган манфаатдор томонларни таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
норматив-ҳуқуқий ҳужжат билан ўрнатилган тартибга солиш воситасининг натижадорлиги, мақсадларига эришилганлиги ҳамда унинг қўлланилиши натижасида вужудга келган ижобий ва салбий оқибатларини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Тегишли соҳада юзага келган (юзага келиши мумкин бўлган) муаммони аниқлаш, унинг сабаблари ва оқибатларни ўрганиш орқали тўғри ва самарали ечимларни ишлаб чиқиш мақсадида муаммолар таҳлили ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Муаммо тўғрисидаги маълумотлар аниқ шакллантирилиши, тавсифланиши, шу жумладан, қуйидагиларни назарда тутган ҳолда таҳлил қилиниши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммо вужудга келган соҳа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соҳанинг ҳуқуқий тартибга солинганлик ҳолати (норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхати, шунингдек, тартибга солишдаги бўшлиқлар) ва ҳуқуқни қўллаш амалиёти (мурожаатлар, шикоятлар, суд тартибидаги ишлар сони ва мазмуни);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммонинг мавжудлиги сабабли келиб чиққан (чиқиши мумкин бўлган) салбий оқибатлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммога оид статистик маълумотлар ҳамда бошқа миқдорий ва сифат кўрсаткичлар (мисол учун, ушбу соҳада муаммо мавжудлиги сабабли 1,5 мингта қонун бузилишлар содир этилган бўлиб, жисмоний ва юридик шахсларга 500 млн сўм миқдорда зарар етказилган).
(7-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Муаммони тавсифлаш учун фойдаланилган маълумотларнинг ҳаққонийлигини текшириш имкони бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(2-параграфнинг номи Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Муаммо юзага келган (юзага келиши мумкин бўлган) соҳани тартибга солиш мақсадларини аниқлаш учун давлат аралашуви зарурати таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат аралашуви зарурати асосан қуйидаги сабабларни ўз ичига олиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бозордаги муваффақиятсизлик (масалан, бозор нархлари жамият учун реал харажат ва фойдани акс эттирмаслиги, ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар билан таъминланишнинг етарли эмаслиги, рақобат муҳити етарли эмаслиги, ахборот етишмовчилиги (жумладан, истеъмолчилар учун маълумот олиш имконияти чекланганлиги ёки умуман йўқлиги);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) иқтисодиётни барқарорлаштириш ва иқтисодий тангликнинг олдини олиш ёки унинг оқибатларини бартараф этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) товар ва хизматлар бозорида монополлашувнинг олдини олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) тартибга солишнинг самарасизлиги (масалан, жамоат манфаатларига мос келмайдиган амалдаги тартибга солиш воситаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) ижтимоий адолатни таъминлаш (масалан, соғлиқни сақлаш ва таълим хизматларидан аҳолининг барча қатлами, айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари фойдалана олиш имконияти);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) аҳолининг саломатлиги ва жамият хавфсизлиги учун хавф-хатар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ё) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан самарали фойдаланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, давлат аралашуви зарурати бошқа сабабларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат аралашуви бўйича ҳар бир сабаб батафсил асослантирилиши лозим.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Тартибга солиш орқали эришилиши лозим бўлган мақсадларни белгилаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг қабул қилинишидан кўзланган мақсад аниқ ва лўнда белгилаб олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилишдан кўзланган мақсаднинг тўғри белгиланиши мазкур ҳужжат нормаларининг муваффақиятли татбиқ этилишини баҳолаш ва мақсадга эришиш йўлларини аниқ белгилаб олишнинг муҳим шарти ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилишдан кўзланган мақсад қуйидаги мезонларга жавоб бериши шарт:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аниқ бўлиши — аниқ мақсад норматив-ҳуқуқий ҳужжатни турли талқин этилишининг олдини олади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўлчовли бўлиши — мақсад ўлчовли ва татбиқ этилиши даражасини тасдиқловчи ҳолат сифатида тавсифланиши зарур;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мақбул бўлиши — агар мақсад ва унга эришиш усули жисмоний ва юридик шахсларнинг хатти-ҳаракатларига таъсир кўрсатишни назарда тутса, бундай таъсир мақсадга эришиш жараёнида иштирок этаётган барча учун мақбул, тушунарли ҳамда аниқ ва лўнда ифодаланган бўлиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чекланган вақт оралиғида бажариладиган бўлиши — асосий ва оралиқ мақсадларга эришиладиган вақт аниқ белгилаб олинган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Лойиҳани қабул қилишдан кўзланган мақсад қуйидаги гуруҳларга бўлинган ҳолда белгиланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) умумий мақсад — норматив-ҳуқуқий ҳужжат қабул қилишнинг якуний натижасини белгилаб беради (масалан, иқтисодиётнинг инвестициявий жозибадорлигини ошириш ва бошқалар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) махсус мақсад — норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг объекти ҳисобланиб, умумий мақсадга эришиш учун зарур шарт-шароит яратади (масалан, юридик шахсларнинг солиқ мажбуриятларини қисқартириш орқали тадбиркорлик фаолиятининг фаоллашуви ва аҳолининг фаровонлик даражаси ўсишига эришиш);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) тезкор мақсад — жорий вазифаларни ҳал қилиш ва махсус мақсадга эришишга хизмат қилади (масалан, давлат органи даражасида тартиб-таомилларни соддалаштириш орқали тадбиркорлик фаолияти субъектлари харажатларининг қисқартирилишига эришиш).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Муқобил усулларни аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Тартибга солиш мақсадига эришишга хизмат қиладиган турли хил усулларни кўриб чиқиш лозим. Ушбу усулларнинг салбий жиҳатлари, мувофиқлик даражаси, амалга татбиқ қилишнинг осонлиги, шунингдек ножўя таъсирлари инобатга олинган ҳолда баҳоланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Муқобил усулларни аниқлашда ноаниқ ва амалга ошириши мавҳум бўлган вариантлар қўлланилмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Тартибга солишнинг бошқа муқобил воситалари ўрганилганида, қўшимча равишда қуйидаги муқобил усуллар мажбурий тартибда кўриб чиқилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳеч қандай чора қўлламаслик — таклиф қилинаётган муқобил усул билан амалдаги вазиятнинг сақлаб қолиниши назарда тутилиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзини-ўзи бошқариш — тартибга солиниши кутилаётган соҳани тадбиркорлик субъектлари ва/ёки уларнинг бирлашмалари, жамоат бирлашмалари, нодавлат нотижорат ташкилотлар ва бошқа фуқаролик жамияти институтлари орқали бошқариш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Муаммонинг ечими сифатида танланган, шунингдек бошқа муқобил усулларнинг афзалликлари ва камчиликлари аниқ далил ва рақамлар билан асослантирилган ҳолда батафсил ёритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Муаммонинг ечими сифатида танланган усулнинг муқобил усуллардан самарадорлиги, муаммо ечимига тез ва сифатли эришилиши, танланган тартибга солиш усулининг муқобил усулларга нисбатан келтириб чиқариши мумкин бўлган салбий оқибатлари хавфининг камлиги ва бошқа шу каби далил билан асослантирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41-§. Муқобил усулларнинг таъсир доирасини аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
171. Тартибга солинаётган соҳада вужудга келиши мумкин бўлган (ёки вужудга келган) ўзгаришларни, жумладан, ижобий ва салбий оқибатларни аниқлаш, салбий таъсирларни олдини олиш ёки юмшатиш мақсадида муқобил усулларнинг таъсир доираси аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда тартибга солиш усулининг иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга таъсири ўрганилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
172. Тартибга солиш усули иқтисодий соҳада қуйидаги муносабатларга таъсир кўрсатиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) иқтисодий ривожланиш, жумладан, яширин иқтисодиёт, инвестиция муҳити, ишлаб чиқариш (хизмат кўрсатиш), импорт ва экспорт, товар ва хизматларнинг истеъмол даражаси, молиявий барқарорлик ва молиявий бозорлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) тадбиркорлик, жумладан, тадбиркорлик субъектларини ташкил қилиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш тартиби ва талабларининг ўзгариши, товарлар (хизмат кўрсатиш) баҳоси ҳамда бошқа молиявий мажбуриятлар қийматининг ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) кичик ва ўрта тадбиркорлик, жумладан, талаб ва мажбуриятларни бажариш йирик тадбиркорлик субъектларига нисбатан кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари учун оғирлиги, маъмурий тўсиқлар (масалан, рўйхатдан ўтиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш), молиявий юк даражаси, бозор шартлари ва рақобат муҳити.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солиш усулининг кичик ва ўрта тадбиркорликка таъсирини баҳолашда қуйидаги маълумотлар таҳлил қилинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соҳада тартибга солиш доирасига тушадиган тадбиркорлик субъектлари сони (Иқтисодий фаолият турларининг умумдавлат таснифлагичидаги (ИФУТ) кичик класс рақамини кўрсатган ҳолда ҳамда кичик, ўрта ва йирик тоифалар кесимида) ва тартибга солиш воситасининг ҳар бир тоифа учун таъсир даражаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кичик ва ўрта тадбиркорликнинг тартибга солинаётган соҳадаги аҳамияти (масалан, ишлаб чиқаришдаги (хизмат кўрсатиш) улуши, бозордаги ўрни);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) давлат бюджети ва фискал сиёсат, жумладан, давлат бюджети даромадлари ва харажатларининг ўзгариши, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари (масалан, субсидия, компенсация, дотация, давлат божи, солиқ ва божхона имтиёзлари), тартибга солиш ва назорат қилиш харажатларининг ортиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) рақобат муҳити, жумладан, товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчиларнинг) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) бандлик ва меҳнат бозори, жумладан, ишсизлик ва бандлик даражаси, муайян соҳаларда ишчи кучига бўлган талабнинг ўзгариши, меҳнат шароитлари (шартлари) ва иш ҳақи, ходимларнинг малакасини ошириш ва касбга ўқитиш, ходимларнинг ижтимоий ҳимояси, норасмий бандлик.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
173. Тартибга солиш усули ижтимоий соҳада (фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлашда) қуйидаги муносабатларга таъсир кўрсатиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ижтимоий адолат ва гендер тенглик, жумладан, шахсларни камситишга йўл қўйилмаслиги, ҳуқуқлардан аҳолининг барча қатлами (айниқса, ногиронлиги бўлган шахслар, кексалар, болалар ва аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд бошқа тоифалари) фойдалана олиш имконияти, таълим, ахборот олиш ҳуқуқи ва сўз эркинлигининг чекланмаслиги, мулк ҳуқуқининг дахлсизлиги, ҳуқуқ ва хизматлардан тўсиқсиз фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) камбағаллик даражаси, жумладан, тартибга солиш воситасининг аҳоли (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) даромадларига ва ижтимоий тенгсизликка таъсири, иш ўринлари, ижтимоий хизматларга бўлган имкониятнинг чекланмаслиги, шахсларнинг меҳнатга бўлган муносабатининг ўзгариши, меҳнат муносабатларида ижтимоий тенглик ва инклюзивлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат, жумладан, аҳолининг барча қатлами (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) малакали тиббий хизматлардан фойдаланиш имконияти, тиббий хизматлар ва дори воситалари ҳамда протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситалари нархининг ўзгариши, соғлом турмуш тарзига таъсирлар, соғлом ва юқори озуқавий қийматга эга озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмоли, озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) табиий ресурслар, жумладан, ресурслардан фойдаланиш барқарорлиги, уларни тақсимлаш ва улардан фойдаланиш, сув ва сув ресурслари, ер майдонларини бошқариш, фойдали қазилмаларни қазиб олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ҳаво, сув ва тупроқ сифати, жумладан, ҳаво, сув ва тупроқнинг ифлосланиш даражасига таъсир, ифлослантирувчи моддалар чиқарилиши (эмиссияси) ва оқава сувларни чиқариш стандартлари, шунингдек, атроф-муҳит сифатини назорат қилиш тартибларининг ўзгариши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) биохилма-хиллик ва экотизимлар, жумладан, биохилма-хилликни муҳофаза қилиш ва экотизимлар (масалан, ўрмонлар, сув ҳавзалари) ҳолати, ноёб ва йўқолиб бораётган ўсимликлар ва ҳайвонлар турларига таъсир, экотизимларда кўрсатиладиган хизматлар доирасининг кенгайиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси), жумладан, энергия ресурсларидан саноат ва маиший истеъмолда фойдаланиш натижасида ажралаётган иссиқхона газлари, хавфли моддалар ҳажмининг ўзгариши, энергия ресурслари самарадорлиги, иқлим ўзгаришига мослашиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) чиқиндиларни бошқариш, жумладан, чиқиндиларни қайта ишлаш, утилизация қилиш, чиқиндилар ҳажмининг ўзгариши, сув ҳавзаларига ва жой рельефига зарарли ташламаларни ташланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати, жумладан, ҳаво, сув, тупроқ ва шовқинли ифлосланиш даражасининг инсонларга таъсири, яшаш шароити ва сифатининг ёмонлашуви.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
175. Тартибга солиш усули тегишли муносабатларда салбий таъсирга эга бўлган ва ушбу тартибга солиш усулисиз муаммони ҳал қилиш имконияти мавжуд бўлмаган ҳолларда ҳар бир салбий таъсирни камайтириш, юмшатиш чоралари ишлаб чиқилиши лозим (масалан, оширилган тўловлар бўйича аҳолининг эҳтиёжманд тоифалари учун чегирмалар ёки компенсация тўловлари).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Талаб ва мажбуриятларни таъминлаш кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари учун йирик тадбиркорлик субъектларига нисбатан оғирроқ бўлган тақдирда улар учун таъсир даражасини камайтириш, юмшатиш чоралари ва мослашувчан ёндашувлар мажбурий равишда кўриб чиқилади.
(41-параграф Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Муқобил усулларни таҳлил қилиш ва ўзаро таққослашда қуйидаги методлардан фойдаланиш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) фойда ва харажатлар таҳлили методи, бунда тартибга солиш усуллари бўйича умумий фойда ва харажатлар ўрганилиб, улар ўртасидаги тафовут (соф жорий қиймат) аниқланади ва харажати энг кам ва фойдаси энг кўп усул танланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) харажатлар самарадорлиги таҳлили методи, бунда тартибга солиш усулларининг харажатлари ўзаро таққосланиб, харажати энг кам усул танланади. Ушбу метод асосан фойдани пул кўринишида ифодалаб бўлмайдиган соҳаларни (масалан, соғлиқни сақлаш, таълим, хавфсизлик) таҳлил қилишда фойдаланилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) кўп мезонли таҳлил методи, бунда тартибга солиш усулларининг фойда ва харажатларини миқдорий кўрсаткичларда ҳисоблаш ёки ўзаро солиштириш имконияти бўлмаса, уларнинг таъсири мақсадлардан келиб чиқиб, турли мезонлар орқали аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) бошқа иқтисодий таҳлил усуллари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Муқобил усуллар бўйича таҳлил натижалари қуйидаги мезонлар асосида ўзаро таққосланади ва улардан энг мақбул усул танлаб олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
натижадорлиги ва мақсадларга мутаносиблиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
самарадорлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат (соҳани ривожлантириш) стратегияларига (дастурларига) мувофиқлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойда ва харажатлар таҳлилини амалга оширишда миқдорий кўринишда ифодалаш мураккаб ёки имконсиз бўлган фойда ва харажатларнинг сифат кўрсаткичларини таҳлил қилиш амалга оширилади, бу ҳақда тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботнинг тегишли майдонларида миқдорий баҳолашни амалга оширишнинг имкони йўқлиги асослари, шу жумладан, мавжуд чекловлар кўрсатилади.
(18-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Харажатлар қуйидагиларга гуруҳланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бевосита харажатлар — манфаатдор томонларга тартибга солиш натижасида юзага келган (келиши мумкин бўлган) тўғридан-тўғри таъсир кўрсатувчи мажбуриятлар. Бундай харажатларга лицензия учун давлат божи, рўйхатдан ўтиш, ариза бериш учун тўловлар, тартибга солиш талабаларини бажариш билан боғлиқ харажатлар ва бошқалар киради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) билвосита харажатлар — тартибга солиш талабларига риоя қилиш учун сарфланадиган бевосита харажатлардан ташқари барча харажатлар (мисол учун: меҳнат қилиш учун хавфсиз шароитлар таъминланиши билан боғлиқ харажатлар; экологик талабларга риоя этиш учун ускуналар сотиб олиш);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) маъмурий сарф-харажатлар — ахборот мажбуриятларини бажариш учун тадбиркорлар амалга ошириши керак бўлган маъмурий фаолият харажатлари (мисол учун: меҳнат шароитлари тўғрисида йиллик ҳисобот; ускуна ўрнатиш бўйича ҳужжатлар ва ҳ.к.).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Бевосита харажатларни ҳисоблашда тартибга солиш воситасининг жорий этилиши натижасида тўлов мажбуриятлари юзага келадиган манфаатдор томонлар сони, тўловнинг даврийлиги (йилда бир марта = 1; йилда икки марта = 2; икки йилда бир марта = 0,5 ва ҳ.к.) ҳамда тўлов бирлиги қиймати аниқланади ва ушбу параметрлар кўпайтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Билвосита харажатларни ҳисоблашда тартибга солиш мажбуриятларига амал қилиши керак бўлган манфаатдор томонлар сони, ходимларни ўқитиш, ускуна сотиб олиш ёки бошқа харажатларнинг бирлик қиймати ва сони кўпайтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Маъмурий сарф-харажатларни ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маъмурий ҳаракат юки = нарх × миқдор, бунда нарх ва миқдор қуйидагича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нарх = тариф × сарфланган вақт;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миқдор = талаблар тегишли бўлган корхоналар миқдори × амалга оширилган вақт оралиғи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тариф — амалга оширилган меҳнат учун, қоида тариқасида, соатбай меҳнатга ҳақ, шунингдек иш вақтидан ташқари амалга оширилган қўшимча иш, касаллик ёки меҳнат таътиллари учун тўловлар, қўшимча харажатлар (материаллар, хизмат сафарлари, алоқа воситалари ва бошқалар) ёки бошқа хўжалик юритувчи субъектлар томонидан кўрсатилган хизматлар учун тўловлар (агар маъмурий ҳаракатлар учун воситачи ёлланса) йиғиндисидан иборат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сарфланган вақт — маъмурий ҳаракатни амалга ошириш учун зарур бўлган вақт ҳисобланиб, ҳужжатларни тайёрлаш, давлат идораларига бориш учун сарфланган вақт (зарурият туғилганда), навбат кутиш, қабул вақти ва ҳақ тўланадиган дам олиш вақтини ўз ичига олади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миқдор — чекловлар жорий этилган корхоналарнинг умумий сони ва йил давомида амалга ошириладиган жараёнлар сонининг кўпайтмасини ифодалайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Фойда қуйидагиларга гуруҳланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бевосита фойда — тартибга солиш воситаларини жорий этилиши (этилганлиги) натижасида юзага келиши мумкин бўлган (келган) ҳар қандай фойда ва даромадлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) билвосита фойда — тартибга солиш натижасида учинчи шахсларга келиши мумкин бўлган (фуқаролар соғлиғи, хавфсизлиги ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш билан боғлиқ) ижобий таъсир ҳисобланиб, ялпи ички маҳсулотнинг ўсиши, рақобатбардошлилик ва самарадорлик кўрсаткичлари каби кенг макроиқтисодий манфаатлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Ҳар хил даврлар учун фойда ва харажатларни таққослаш зарур бўлганда, стандарт харажатлар моделидан фойдаланган ҳолда соф жорий қиймат (NPV) ҳисоблаб чиқилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойда ва харажатлар ўртасидаги тафовут соф фойданинг мавжудлиги ёки мавжуд эмаслигини кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Соф жорий қиймат (NPV) қуйидаги формула бўйича ҳисоблаб чиқилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ct — t — давр оралиғида тартибга солувчи нормаларни жорий этиш учун қилинадиган эҳтимолий харажатлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
r — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — ҳисоб-китоб даври.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дисконтлаш ставкасининг мақбул миқдорини кўриб чиқилаётган даврда тижорат банкларининг тегишли соҳа бўйича ажратилган кредитлаш ставкасидан ёки Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан эълон қилинадиган миллий валютадаги узоқ муддатли банк кредитлари бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаларидан (бунда имтиёзли кредитлаш ставкалари ҳисобга олинмайди) фойдаланган ҳолда аниқлаш мумкин.
(6-параграф Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Лойиҳани қабул қилишдан кутилаётган натижани аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Лойиҳани қабул қилишдан кутилаётган натижа батафсил ёритилиши лозим. Бунда ишлаб чиқувчи тартибга солиш мақсадларига эришиш даражасини тавсифловчи сифат ва миқдорий ўлчов индикаторларини (кўрсаткичларини) белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Индикаторлар ҳар бир мақсад бўйича акс эттирилади. Бунда индикаторларни ҳисоблаш усули ва маълумот манбалари кўрсатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Тартибга солиш мақсадларига эришиш учун зарур бўлган чора-тадбирларни белгилаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Лойиҳа қабул қилиниши билан унда белгиланган мақсадларга эришиш учун зарур бўлган ташкилий, техник, услубий ва бошқа чора-тадбирлар белгиланиши лозим. Бунда қуйидаги масалалар акс эттирилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
янги давлат органи ва ташкилоти ёки унинг таркибий бўлинмасини ташкил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
норматив-ҳуқуқий ҳужжат ва бошқа зарур бўлган ҳужжатларни (йўриқномалар, кўрсатмалар ва ҳ.к.) ишлаб чиқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимларини, маълумотлар базаларини ва бошқа дастурий таъминотларни яратиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат органлари ходимларини ёки соҳанинг бошқа иштирокчиларини ўқитиш ҳамда малакасини ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тарғибот-ташвиқот тадбирларини амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа чора-тадбирлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Давлат органи юклатилаётган вазифаларини тўлақонли бажара олиши учун барча зарур ваколатлар ва ресурсларга, шу жумладан уларни бажариш учун етарли муддатга эга бўлиши муҳим ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Амалга оширилиши белгиланган ҳар бир чора-тадбирлар бўйича масъул ижрочилар, амалга ошириш муддатлари, уларни молиялаштириш ҳажми ва манбалари, амалга ошириш механизми ва кутилаётган натижа батафсил ёритилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Лойиҳани жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Лойиҳа ва тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисобот ишлаб чиқувчи томонидан Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталига (regulation.gov.uz)га жойлаштириш орқали мажбурий тартибда жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ишлаб чиқувчи лойиҳа ва тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботни жамоатчилик муҳокамасидан ўтказишда мазкур Услубиётнинг 1-иловасида келтирилган намунавий саволномадан фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Лойиҳани жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 15 мартдаги ПҚ-5025-сон қарори билан тасдиқланган Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш тартиби тўғрисида низомда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Ишлаб чиқувчи жамоатчилик муҳокамаси давомида муайян соҳада тартибга солувчи воситалар жорий этилиши мақсадга мувофиқлиги ва зарурлигини баҳолаш мақсадида лойиҳани, тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботни ва бошқа зарур маълумотларни манфаатдор шахслар гуруҳлари, шу жумладан, илмий доиралар вакиллари ҳамда хорижий экспертлар билан муҳокама қилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Ишлаб чиқувчи жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари ҳамда манфаатдор томонлар тақдим этган таклифларни умумлаштиради ҳамда уларни таҳлил қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. «Ex-post» усули бўйича тартибга солиш таъсирини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни «ex-post» усули орқали баҳолаш ушбу Услубиётнинг 6-бандида кўрсатилган мезонлар асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни «ex-post» усули орқали баҳолашда тартибга солишнинг натижадорлиги, самарадорлиги ҳамда долзарблиги таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Тартибга солишнинг натижадорлиги режалаштирилган тадбирларнинг амалга оширилганлик даражаси ва режалаштирилган натижаларга эришилганлигидан келиб чиқиб аниқланади. Тартибга солишнинг натижадорлик таҳлили, тартибга солиш билан кўзланган (белгиланган) мақсадларга эришиш ёки ушбу мақсадга эришишда ижро механизми қанчалик муваффақиятли бўлганлигини кўрсатиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Тартибга солишнинг натижадорлик таҳлили ўтказилганида тартибга солиш усулини қўллашда вужудга келган кутилмаган оқибатлар ҳам аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар кўзланган мақсадларга эришилмаган ёки режалаштирилган чора-тадбирлар унга мувофиқ амалга оширилмаган бўлса, натижа кўзланган мақсаддан қай даражада орқада қолаётгани аниқланиши, шунингдек унга таъсир кўрсатган омиллар баҳоланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Тартибга солишнинг натижадорлигини аниқлашда белгиланган мақсадларга ўз вақтида эришиш мумкинлиги ёки қўшимча муддатлар зарурлиги ҳисобга олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Тартибга солишнинг самарадорлиги эришилган натижа ва сарфланган ресурслардан қанчалик самарали фойдаланиш ўртасидаги боғлиқликни кўрсатади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Тартибга солиш ёндашувларидаги фарқлар натижага сезиларли таъсир кўрсатиши мумкинлигини инобатга олган ҳолда, тартибга солишнинг бошқа муқобил вариантлари камроқ харажат эвазига бир хил фойда келтириш (ёки бир хил шароитда кўпроқ фойда келтириш) имкониятлари ўрганилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Тартибга солишнинг самарадорлигини таҳлил қилишда турли манфаатдор томонларга келадиган тартибга солиш харажатлари, шунингдек унинг афзалликлари ҳам ўрганилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Қоида тариқасида, тартибга солиш воситасини жорий этишда фойда харажатни қоплаши ёки ундан юқори бўлиши кутилади. Бироқ, ҳар доим ҳам тартибга солиш воситасининг жорий этилиши барчага бирдек фойда келтирмаслиги мумкин. Бу кўпинча фуқароларнинг хавфсизлиги ва саломатлигини таъминлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ёки истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш сиёсатига тегишли бўлади. Бунда фойда ва харажатларга таъсир кўрсатадиган омиллар ва уларнинг тартибга солиш билан боғлиқлиги аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Тартибга солишнинг долзарблиги орқали тартибга солиш усулларининг амал қилиши мақсадга мувофиқлиги ёки уларни бекор қилиш зарурлиги ўрганилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солишнинг долзарблигини таҳлил қилишда тартибга солиш мақсадлари мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотларга ва соҳадаги устуворликларга мос келиши кўриб чиқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тегишли соҳаларга таъсирини баҳолаш мазкур Услубиётнинг 171 — 175-бандларига мувофиқ амалга оширилади.
(43-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботни жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш ва жамоатчилик муҳокамаси натижалари асосида уни такомиллаштириш Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 15 мартдаги ПҚ-5025-сон қарори билан тасдиқланган Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тартибга солиш таъсирини баҳолашдан ўтказиш тартиби тўғрисида низомда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботни жамоатчилик муҳокамасидан ўтказишда мазкур Услубиётнинг 2-иловасида келтирилган намунавий саволномадан фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Тартибга солиш таъсирини баҳолашда ахборотдан фойдаланиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Қуйидагилар тартибга солиш таъсирини баҳолаш учун ахборот манбалари ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
расмий статистик маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат органлари ва ташкилотларининг маълумотлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
илмий-таҳлилий материаллар ва нашрлар, илмий-амалий семинарлар, конференциялар ҳамда йиғилишлар материаллари;
(45-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ваколатли ташкилотлар ва ишлаб чиқувчи томонидан ўтказилган ижтимоий сўровларнинг натижалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оммавий ахборот воситаларида, шу жумладан Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайтларда эълон қилинган нашрлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш таъсирини баҳолаш доирасида давлат органи ва ташкилоти томонидан ўтказилган ўрганишлар, шу жумладан бевосита жойига чиққан ҳолда ўтказилган ўрганишлар жараёнида олинган (аниқланган) маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.
(45-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Тартибга солиш таъсирини баҳолашда зарур бўлган ахборот ва маълумотларни тўплаш учун қуйидаги усуллардан фойдаланиш мумкин (қуйида келтирилган усуллар алоҳида ёки ўзаро бир-бирларини тўлдирган ҳолда биргаликда қўлланилиши мумкин):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жамоатчилик муҳокамаси — лойиҳани тайёрлашда жамоатчилик муҳокамаси иштирокчилари ҳамда манфаатдор томонлар билан муҳокамалар ўтказиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«намунавий завод услуби» — лойиҳани таъсир кўрсатиши кутилаётган муайян тармоқ доирасида корхоналарнинг техник ва иқтисодий параметрларига кўра ажратиб олиб, бир ёки бир неча ана шундай корхоналарни ҳисоб-китоб қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сўровномалар — асосан, пул шаклида ифода этиш мураккаб бўлган таъсирлар қийматини аниқлашда қўлланилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эконометрик услублар — маълум тартибга солиш воситасини ўрганилаётган кўрсаткичга, бошқа омиллар таъсиридан ажратган ҳолда, соф таъсирини аниқлаш тақозо этилганда қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Якуний қоида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Мазкур Услубиёт Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда Монополияга қарши курашиш қўмитаси билан келишилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиётига 1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НАМУНАВИЙ СЎРОВНОМА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ушбу муносабат (соҳа) норматив-ҳуқуқий ҳужжат билан тартибга солиниши керакми?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Тартибга солишдан кўзланган мақсадга эришишнинг бошқача варианти мавжудми? Агар мавжуд бўлса, улардан, янада кам харажатли ва (ёки) самарали вариантни кўрсатинг?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Таклиф этилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасининг (бундан буён матнда лойиҳа деб юритилади) иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга қандай салбий ёки ижобий таъсири мавжуд?
(3-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Лойиҳада таклиф қилинаётган тартибга солиш воситаси муаммони ҳал қилишнинг энг мақбул усули ҳисобланадими?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Лойиҳа қабул қилинган тақдирда, қандай хавфлар ва салбий оқибатлар юзага келиши мумкин?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Лойиҳа қабул қилинган тақдирда, қандай афзалликлар ва ижобий оқибатлар (фойда) юзага келиши мумкин?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Лойиҳада тадбиркорларга ортиқча бюрократик тўсиқ ва бошқа чекловлар ёки асоссиз харажатларга олиб келувчи қоидалар мавжудми? Агар бўлса уларни кўрсатинг?
(8-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Лойиҳада кўрсатилаётган муддатлар оқилона танланганми, ортиқча вақт ва (ёки) харажатларга олиб келмайдими?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Лойиҳада кўрсатилаётган тартибга солишга оид қоидалар ва воситаларни такомиллаштириш юзасидан қандай қўшимча таклиф ва эътирозлар мавжуд?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиётига 2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НАМУНАВИЙ СЎРОВНОМА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ушбу муносабат (соҳа) мазкур норматив-ҳуқуқий ҳужжат (бундан буён матнда Ҳужжат деб юритилади) билан самарали ва сифатли тартибга солинган, деб ҳисоблайсизми?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур Ҳужжатни қабул қилишдан кўзланган мақсадларга ва ижобий кўрсаткичларга қай даражада эришилди?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ҳужжатда кўрсатилган тартибга солиш воситаси ва усулини қўллашда қандай кутилмаган салбий ва ижобий оқибатлар вужудга келди?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ҳужжатда тадбиркорларга ортиқча бюрократик тўсиқ ва бошқа чекловлар ёки асоссиз харажатлар юзага келишига сабаб бўлган қоидалар мавжудми? Агар бўлса уларни кўрсатинг?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ҳужжатдаги тартибга солишга оид қоидалар ва воситалар иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга қандай салбий ёки ижобий таъсир кўрсатди?
(5-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Тартибга солишдан кўзланган мақсадга эришишнинг бошқача вариантини қабул қилиш керакми? Агар зарурат бўлса, улардан, янада кам харажатли ва (ёки) самарали вариантларни кўрсатинг?
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Ҳужжатда кўрсатилган тартибга солишга оид қоидалар ва воситаларни такомиллаштириш юзасидан қандай қўшимча таклиф ва эътирозлар мавжуд?
муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва субъектлар (уларнинг сони);
бартараф этиш ёки олдини олиш режалаштирилаётган зарар (максимал 15 қатор).
5.
Давлат аралашуви зарурати
□ бозордаги муваффақиятсизлик
□ иқтисодиётни барқарорлаштириш
□ тартибга солишнинг самарасизлиги
□ товар ва хизматлар бозорида монополлашувнинг олдини олиш
□ ижтимоий адолатни таъминлаш
□ аҳолининг саломатлиги ва жамият хавфсизлиги учун хавф-хатар
□ атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан самарали фойдаланиш
□ _______________________
Изоҳланг (максимал 10 қатор).
6.
Мақсадлар
кўзланган мақсадлар;
кутилаётган натижалар (максимал 10 қатор).
7.
Ечим
муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари;
мақбул усул орқали жорий этилиши кутилаётган тартибга солиш воситалари (мажбурият, талаб, тақиқ, чеклов, жавобгарлик ёки уларга риоя қилишни таъминлаш бўйича таъсир чоралари, шунингдек, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари);
муқобил усулларнинг ижобий ва салбий таъсирлари ҳамда муаммони ҳал этишдаги эҳтимолий улуши;
мақбул усулнинг бошқа усулларга нисбатан афзаллиги;
муаммони ҳал қилиш ёки унинг салбий таъсирини камайтириш билан боғлиқ хатарлар (максимал 15 қатор).
Мазкур ҳисоботнинг тўғрилиги ва маълумотларнинг ишончлилигини тасдиқлайман.
Давлат органи (ташкилоти) раҳбари
________________
_____________________
(имзо)
(Ф.И.О.)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солиш усулининг таъсир доирасига оид
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
МАЪЛУМОТЛАР
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яширин иқтисодиёт, инвестиция муҳити, ишлаб чиқариш (хизмат кўрсатиш), импорт ва экспорт, товар ва хизматларнинг истеъмол даражаси, молиявий барқарорлик ва молиявий бозорлар.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
2. Тадбиркорлик
Тадбиркорлик субъектларини ташкил қилиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш тартиби ва талабларининг ўзгариши, товарлар (хизмат кўрсатиш) баҳоси ҳамда бошқа молиявий мажбуриятлар қийматининг ўзгариши.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
3. Кичик ва ўрта тадбиркорлик
Талаб ва мажбуриятларни бажариш йирик тадбиркорлик субъектларига нисбатан кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари учун оғирлиги, маъмурий тўсиқлар (масалан, рўйхатдан ўтиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш), молиявий юк даражаси, бозор шартлари ва рақобат муҳити.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Бунда қуйидаги масалалар кўриб чиқилади:
соҳада тартибга солиш доирасига тушадиган тадбиркорлик субъектлари сони ва тартибга солиш воситасининг ҳар бир тоифа учун таъсир даражаси;
кичик ва ўрта тадбиркорликнинг тартибга солинаётган соҳадаги аҳамияти (масалан, ишлаб чиқаришдаги (хизмат кўрсатишдаги) улуши, бозордаги ўрни);
Давлат бюджети даромадлари ва харажатларининг ўзгариши, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари (масалан, субсидия, компенсация, дотация, давлат божи, солиқ ва божхона имтиёзлари), тартибга солиш ва назорат қилиш харажатларининг ортиши.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
5. Рақобат муҳити
Товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчилар) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
6. Бандлик ва меҳнат бозори
Ишсизлик ва бандлик даражаси, муайян соҳаларда ишчи кучига бўлган талабнинг ўзгариши, меҳнат шароитлари (шартлари) ва иш ҳақи, ходимларнинг малакасини ошириш ва касбга ўқитиш, ходимларнинг ижтимоий ҳимояси, норасмий бандлик.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
II. Ижтимоий соҳага таъсир
7. Ижтимоий адолат ва гендер тенглик
Шахсларни камситишга йўл қўйилмаслиги, ҳуқуқлардан аҳолининг барча қатлами (ногиронлиги бўлган шахслар, кексалар, болалар ва аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд бошқа тоифалари) томонидан фойдалана олиш имконияти, таълим, ахборот олиш ҳуқуқи ва сўз эркинлигининг чекланмаслиги, мулк ҳуқуқининг дахлсизлиги, ҳуқуқ ва хизматлардан тўсиқсиз фойдаланиш.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
8. Камбағаллик даражаси
Тартибга солиш воситасининг аҳоли (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) даромадларига ва ижтимоий тенгсизликка таъсири, иш ўринлари, ижтимоий хизматларга бўлган имкониятнинг чекланмаслиги, шахсларнинг меҳнатга бўлган муносабатининг ўзгариши, меҳнат муносабатларида ижтимоий тенглик ва инклюзивлик.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
9. Соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат
Аҳолининг барча қатлами (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) малакали тиббий хизматлардан фойдаланиш имконияти, тиббий хизматлар ва дори воситалари ҳамда протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситалари нархининг ўзгариши, соғлом турмуш тарзига таъсирлар, соғлом ва юқори озуқавий қийматга эга озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмоли, озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
III. Атроф-муҳитга таъсир
10. Табиий ресурслар
Ресурслардан фойдаланиш барқарорлиги, уларни тақсимлаш ва улардан фойдаланиш, сув ва сув ресурслари, ер майдонларини бошқариш, фойдали қазилмаларни қазиб олиш.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
11. Ҳаво, сув ва тупроқ сифати
Ҳаво, сув ва тупроқнинг ифлосланиш даражасига таъсир, ифлослантирувчи моддалар чиқарилиши (эмиссияси) ва оқава сувларни чиқариш стандартлари, шунингдек, атроф-муҳит сифатини назорат қилиш тартибларининг ўзгариши.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
12. Биохилма-хиллик ва экотизимлар
Биохилма-хилликни муҳофаза қилиш ва экотизимлар (масалан, ўрмонлар, сув ҳавзалари) ҳолати, ноёб ва йўқолиб бораётган ўсимликлар ва ҳайвонлар турларига таъсир, экотизимларда кўрсатиладиган хизматлар доирасининг кенгайиши.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
13. Иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси)
Энергия ресурсларидан саноат ва маиший истеъмолда фойдаланиш натижасида ажралаётган иссиқхона газлари, хавфли моддалар ҳажмининг ўзгариши, энергия ресурслари самарадорлиги, иқлим ўзгаришига мослашиш.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
14. Чиқиндиларни бошқариш
Чиқиндиларни қайта ишлаш, утилизация қилиш, чиқиндилар ҳажмининг ўзгариши, сув ҳавзаларига ва жой рельефига зарарли ташламаларни ташланиши.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
15. Инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати
Ҳаво, сув, тупроқ ва шовқинли ифлосланиш даражасининг инсонларга таъсири, яшаш шароитлари ва сифатининг ёмонлашуви.
□ Ижобий таъсир
□ Салбий таъсир
Изоҳланг.
□ Таъсир қилмайди
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси одатда бир нечта соҳага таъсир қилади. Ҳар бир соҳани тушунишни осонлаштириш учун калит сўзларнинг тўлиқ бўлмаган рўйхати келтирилган. Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Тартибга солиш усули тегишли муносабатларда салбий таъсирга эга бўлган ва ушбу тартибга усули муаммони ҳал қилиш имконияти мавжуд бўлмаган ҳолларда ҳар бир салбий таъсирни камайтириш, юмшатиш чоралари ишлаб чиқилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Тартибга солиш усули тегишли муносабатларга таъсир қилмаган тақдирда изоҳлаш талаб этилмайди.
(2-илова Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва субъектлар (уларнинг сони);
бартараф этиш ёки олдини олиш режалаштирилаётган зарар (максимал 15 қатор).
7.
Давлат аралашуви зарурати
□ бозордаги муваффақиятсизлик
□ иқтисодиётни барқарорлаштириш
□ тартибга солишнинг самарасизлиги
□ товар ва хизматлар бозорида монополлашувнинг олдини олиш
□ ижтимоий адолатни таъминлаш
□ аҳолининг саломатлиги ва жамият хавфсизлиги учун хавф-хатар
□ атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан самарали фойдаланиш
□ _______________________
Изоҳланг (максимал 10 қатор).
8.
Кўзланган мақсадлар ва натижа
кўзланган мақсад ва самарадорликни аниқлаш кўрсаткичлари (индикаторлари);
давлат аралашувидан кутилаётган натижа ва унга эришилишини аниқлаш кўрсаткичлари (аниқ, ўлчовли, мақбул, муддатли ва бошқа мезонлар асосида) (максимал 10 қатор).
9.
Ечим
муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари;
муқобил усуллар орасидан танланган мақбул усул;
мақбул усулнинг бошқа усулларга нисбатан афзаллиги (максимал 15 қатор).
Мазкур ҳисоботнинг тўғрилиги ва маълумотларнинг ишончлилигини тасдиқлайман.
Давлат органи (ташкилоти) раҳбари
____________________
__________________________
(имзо)
(Ф.И.О.)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тартибга солиш таъсирини баҳолаш натижаларига оид
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
МАЪЛУМОТЛАР
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Муаммо таҳлили ва давлат аралашуви зарурати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммо вужудга келган соҳа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соҳанинг ҳуқуқий тартибга солинганлик ҳолати (норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхати, шунингдек, тартибга солишдаги бўшлиқлар) ва ҳуқуқни қўллаш амалиёти (мурожаатлар, шикоятлар, суд тартибидаги ишлар сони, характери ва мазмуни);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммонинг мавжудлиги сабабли келиб чиққан (чиқиши мумкин бўлган) салбий оқибатлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муаммога оид статистик маълумотлар ҳамда бошқа миқдорий ва сифат кўрсаткичлар (мисол учун, ушбу соҳада муаммо мавжудлиги сабабли 1,5 мингта қонун бузилишлар содир этилган бўлиб, жисмоний ва юридик шахсларга 500 млн сўм миқдорда зарар етказилган);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиниши керак бўлган соҳада давлат аралашувининг зарурати (сабаблари).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мақсадлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш орқали эришилиши лозим бўлган мақсадлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лойиҳани қабул қилишдан кутилаётган натижа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар бир мақсад бўйича тартибга солиш мақсадларига эришиш даражасини тавсифловчи сифат ва миқдорий ўлчов индикаторлари (кўрсаткичлари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
индикаторларни ҳисоблаш усули ва маълумот манбалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Муқобил усуллар тавсифи ва таъсир доираси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш мақсадларига эришишга хизмат қиладиган муқобил усуллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар бир усулнинг афзалликлари ва камчиликлари (аниқ далил ва рақамлар билан);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муқобил усулларнинг иқтисодий соҳага (иқтисодий ривожланиш, тадбиркорлик, кичик ва ўрта тадбиркорлик, давлат бюджети ва фискал сиёсат, бандлик ва меҳнат бозори) таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муқобил усулларнинг ижтимоий соҳага (ижтимоий адолат ва гендер тенглик, камбағаллик даражаси, соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат) таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муқобил усулларнинг атроф-муҳитга (табиий ресурслар, ҳаво, сув ва тупроқ сифати, биохилма-хиллик ва экотизимлар, иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси), чиқиндиларни бошқариш, инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати) таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муқобил усулларнинг рақобат муҳитига (товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчилар) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши) таъсири.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Муқобил усулларнинг иқтисодий таҳлили
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Муқобил усулларни таҳлил қилиш ва ўзаро таққослашда ҳамда танланган усулнинг бошқа муқобил усуллардан устунлигини асослантиришда қуйидаги методлардан фойдаланиш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойда ва харажатлар таҳлили методи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
харажатлар самарадорлиги таҳлили методи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўп мезонли таҳлил методи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа иқтисодий таҳлил усуллари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таҳлил натижалари қуйидаги жадвалда акс эттирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Манфаатдор томонлар
Усуллар
Фойда
Харажат
Хулоса
1-манфаатдор томон
1-усул
2-усул
3-усул
2-манфаатдор томон
1-усул
2-усул
3-усул
…
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: таҳлил қамровига мос равишда қўшимча устун ва қаторлар киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Чора-тадбирлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лойиҳа қабул қилиниши билан унда белгиланган мақсадларга эришиш учун зарур бўлган ташкилий, техник, услубий ва бошқа чора-тадбирлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
амалга оширилиши белгиланган ҳар бир чора-тадбирлар бўйича масъул ижрочилар, амалга ошириш муддатлари, уларни молиялаштириш ҳажми ва манбалари, амалга ошириш механизми ва кутилаётган натижа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Муҳокама натижалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи юзасидан билдирилган жамоатчилик муҳокамаси натижалари, экспертлар, илмий доира вакилларининг таклиф ва мулоҳазалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таклиф ва мулоҳазаларни кўриб чиқиш натижалари.
(3-илова Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш усули билан ўрнатилган тартибга солиш воситасининг натижадорлиги, мақсадларга эришилганлиги (жумладан, лойиҳаси ишлаб чиқилган даврда қўйилган мақсадлар, ҳар бир мақсад бўйича прогноз қилинган индикатив кўрсаткичлар, қўйилган мақсадларга эришилганлиги тўғрисида маълумотлар, эришилган индикатив кўрсаткичлар, уларнинг ўлчов бирлиги ва ҳисоблаш усуллари).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Тартибга солиш усулининг ижобий ва салбий оқибатлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш усулининг иқтисодий соҳага (иқтисодий ривожланиш, тадбиркорлик, кичик ва ўрта тадбиркорлик, давлат бюджети ва фискал сиёсат, бандлик ва меҳнат бозори) таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш усулининг ижтимоий соҳага (ижтимоий адолат ва гендер тенглик, камбағаллик даражаси, соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат) таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш усулининг атроф-муҳитга (табиий ресурслар, ҳаво, сув ва тупроқ сифати, биохилма-хиллик ва экотизимлар, иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси), чиқиндиларни бошқариш, инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати) таъсири;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тартибга солиш усулининг рақобат муҳитига (товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчилар) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши) таъсири.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ТСТБ ҳисоботини жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш натижалари тўғрисида маълумот (жумладан, ТСТБ ҳисоботи муҳокамага қўйилган давр, келиб тушган таклифларни кўриб чиқиш натижаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
экспертлар, илмий доира вакилларининг таклиф ва мулоҳазалари ҳамда уларни кўриб чиқиш натижалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни баҳолашга имкон берадиган бошқа маълумотлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маълумотлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Хулоса
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ТСТБдан ўтказиш натижалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулларининг амал қилиши мақсадга мувофиқлиги, уларга ўзгартириш киритиш лозимлиги ёки уларни бекор қилиш зарурлиги тўғрисида хулоса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ: норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг лойиҳаси ишлаб чиқилганда тайёрланган ТСТБ ҳисоботи ва у бўйича ваколатли органларнинг хулосалари (мавжуд бўлса) ушбу ҳисоботга илова қилинади.
(4-илова Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сонли буйруғига (рўйхат рақами 3292-1, 11.10.2024 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2021 й., 10/21/3292/0258-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)