29.09.2023 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3460
ONLINE TRANSLATE
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOSHQARUVINING
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarori
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 29-sentabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3460]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi va “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Markaziy bank raisi M. NURMURATOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2023-yil 23-avgust,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27/4-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 23-avgustdagi 27/4-son qaroriga
1-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NIZOM
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur Nizom tijorat banklari (bundan buyon matnda banklar deb yuritiladi) tomonidan kreditlar va mikroqarzlar (bundan buyon matnda kreditlar deb yuritiladi), omonatlar (depozitlar), qarz mablagʻlari, qarz munosabatlarini tasdiqlovchi qimmatli qogʻozlar, shuningdek boshqa moliyaviy vositalar boʻyicha foizlarni hisoblash tartibini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuli — aktivlar, majburiyatlar, xususiy kapital, daromadlar, xarajatlar, moliyaviy operatsiyalari va hodisalar buxgalteriya hisobida bu harakatlar yuzasidan pul mablagʻlari yoki ekvivalentlari olingan yoxud toʻlangan paytda emas, balki shu harakatlar sodir etilgan (yoki haqiqatda olingan) paytda aks ettiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
effektiv foiz stavkasi — aktivning boshlangʻich balans qiymati bilan tenglashtirish uchun aktivdan foydalanish muddati mobaynida kutilayotgan kelgusidagi pul tushumlari oqimini diskontlash uchun ishlatiladigan foiz stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
effektiv foiz stavkasi usuli — diskont yoki mukofotni foizli daromadlarga (xarajatlarga) amortizatsiya qilish orqali yoki kechiktirilgan foiz toʻlovlarini taqsimlash orqali aktivning (majburiyatning) foydalanish muddati davomida doimiy foiz stavkasini tan olishga olib keladigan usul;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlar — bankning faoliyati davomida aksiyadorlarning ulushi oshishi bilan bogʻliq boʻlmagan tarzda xususiy kapitalning oshishiga olib keladigan iqtisodiy naf. Daromad foizlar, foyda, dividendlar, aktivlarni sotishdan olingan tushum, mukofot, royalti, ijara haqi va boshqa koʻrinishda boʻlishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foizli daromad — bu pul mablagʻlari yoki ularning ekvivalentlaridan foydalanganlik uchun olingan daromad. Foizli daromad har qanday diskont, mukofot yoki qarz qimmatli qogʻozlari yoxud kreditning boshlangʻich balans qiymati bilan ularning soʻndirish summalari oʻrtasidagi boshqa farqlarning amortizatsiya summasini ham oʻz ichiga oladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xarajatlar — xususiy kapitalni bankning aksiyadorlari oʻrtasida taqsimlanishi bilan bogʻliq boʻlmagan kapitalning kamayishiga olib keladigan aktivlarning kamayishi yoki tugashi koʻrinishida yoxud majburiyatlarning koʻpayishi koʻrinishida hisobot davridagi iqtisodiy nafning kamayishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foizli xarajatlar — bu pul mablagʻlari yoki ularning ekvivalentlaridan foydalanganlik uchun xarajatlar. Foizli xarajatlar har qanday diskont yoki qarz qimmatli qogʻozlari yoxud qarz mablagʻlarining boshlangʻich balans qiymati bilan ularning soʻndirish summalari oʻrtasidagi boshqa farqlarning amortizatsiya summasini oʻz ichiga oladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tan olish — bu moliyaviy hisobot elementlaridan biri, yaʼni aktiv, majburiyat, xususiy kapital, daromadlar yoki xarajatlar taʼrifini qanoatlantiradigan moddani moliyaviy holat toʻgʻrisidagi hisobotga yoki moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot(lar)ga kiritish uchun identifikatsiyalash jarayonidir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-bob. Foizli daromadlar va xarajatlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Hisoblab yozish usulidan foydalanish va foizlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Banklar oʻz moliyaviy hisobotlarini buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuli asosida tuzishlari kerak, bundan pul oqimlari toʻgʻrisidagi hisobot mustasno.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Banklar operatsiyalarni qayta ishlash chogʻida buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usulini qoʻllagan holda avtomatlashtirilgan shaklda foizlarni hisoblashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Foizlar buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuli boʻyicha tan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Haftaning juma kuni hisoblab yoziladigan foizni hisoblashda odatda uch kun — juma, shanba va yakshanba kunlari uchun foizlar hisobga olinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Agar joriy oy juma yoki shanba kunida tugaydigan boʻlsa, unda foizlarni hisoblab yozish tegishlicha bir kun yoki ikki kun uchun amalga oshiriladi. Hafta oxirida qoladigan kun (kunlar) uchun foizlar keyingi oyning birinchi ish kunida hisoblab yoziladi. Bayram kunlariga nisbatan ham xuddi shunday jarayon qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Har bir oyda hisoblab yoziladigan va aks ettiriladigan foizlar bank tomonidan oʻsha oyda olinadigan daromadlarni (sarflangan xarajatlarni) aniq aks ettirishi kerak. Hisobot davriga tegishli boʻlgan hisoblangan foizlarning biror-bir qismi keyingi davrga oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Bankning daromadi bank tomonidan uning hisobvaragʻiga olingan va olinishi lozim boʻlgan iqtisodiy foydaning yalpi tushumlarinigina oʻz ichiga oladi. Agentlik munosabatlarida iqtisodiy foydaning yalpi tushumi oʻziga uchinchi shaxs nomidan yigʻiladigan va bank kapitalini oshishiga olib kelmaydigan summalarni oʻz ichiga oladi. Uchinchi shaxs nomidan inkassatsiya qilingan summalar daromad hisoblanmaydi. Bunda, bankning vositachilik haqi summasi bank daromadi hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Kreditlar boʻyicha foizli daromadlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Kredit summasiga foizlar kredit ajratilgan kundan eʼtiboran u bankka qaytarilgan yoki boshqa asoslarga koʻra tegishli hisobvaraqdan oʻchirilgan kundan oldingi kungacha hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Kreditlar boʻyicha foizlar har kuni yillik bazaviy davr — 365 kundan kelib chiqqan holda hisoblab yoziladi (kreditlarning muayyan turlari boʻyicha 360 kun bazaviy davr qilib olinadi). Kreditlar boʻyicha foizlar quyidagi formulaga binoan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Soʻndirilmagan kredit qoldigʻi x foiz stavkasi x amaldagi kunlar soni

——————————————————————————————————————————————————

365

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, kreditlarning muayyan turlari boʻyicha 360 kun bazaviy davr qilib olinganda foizlar hisoblanishiga amaldagi kunlar soni bir yil uchun 360 kun etib belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kreditlar boʻyicha foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 1-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Kreditlar boʻyicha foizlarni hisoblab yozish quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 16309 “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 41400-447xx “Kreditlar boʻyicha foizli daromadlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Kredit boʻyicha kelib tushgan foizlar quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning hisobvaragʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 16309 “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Bank aktivlari boʻyicha foizlar bir yoʻla mukofot koʻrinishida olinganda, buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuliga muvofiq mazkur mablagʻlar toʻlangan vaqti va pul kelib tushgan sanasidan qatʼi nazar qaysi davrga taalluqli boʻlsa, oʻsha hisobot davrida bankning daromadlari tarkibida aks ettirilishi (amortizatsiya qilib borilishi) lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Kreditlar boʻyicha mukofot shaklida olingan foizlarni amortizatsiya qilgan holda hisoblab yozishda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) ajratilgan kredit uchun hamkor tashkilotdan keladigan mukofot quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 202xx — “Tegishli talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22812 — “Kelgusi davr foizli daromadlari”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) foizlar mazkur Nizomning 10-bandida keltirilgan formulaga binoan hisoblanadi va quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 16309 — “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 41xxx — “Kreditlar boʻyicha foizli daromadlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22812 — “Kelgusi davr foizli daromadlari”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 16309 — “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kreditlar boʻyicha mukofotni amortizatsiya qilishda mazkur Nizomning 2-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Mijoz kreditning soʻndirish sanasi kelgunga qadar kreditni qisman soʻndirsa, bank foizlarni asosiy qarz summasining haqiqatda soʻndirilmagan qismiga hisoblab yozishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Omonatlar (depozitlar) boʻyicha foizli xarajatlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Bank omonati (depozit) summasiga foizlar omonat (depozit) bankka tushgan kunning ertasidan boshlab, to u omonatchiga qaytarilgan yoki boshqa asoslarga koʻra omonatchining hisobvaragʻidan oʻchirilgan kundan oldingi kungacha yoziladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Omonatlar (depozitlar) boʻyicha foizlar har kuni hisoblab yoziladi va quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 50100 — 511xx Omonatlar (depozitlar) boʻyicha foizli xarajatlarning tegishli hisobvaragʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 224xx Omonatlar (depozitlar) boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Omonatlar (depozitlar) boʻyicha foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 3-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Foizlarni mijozga toʻlash quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 224xx “Omonatlar (depozitlar) boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning tegishli depozit hisobvaragʻi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Mijoz omonat (depozit) summasining bir qismini olgan taqdirda, bank foizlarni omonatning (depozitning) haqiqatdagi qoldigʻiga hisoblab yozishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Qarz mablagʻlari boʻyicha foizli xarajatlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Qarz mablagʻlari boʻyicha foizlar har kuni hisoblab yoziladi va quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 53100 — 543xx Kreditlar, chiqarilgan qimmatli qogʻozlar va qimmatli qogʻozlar bilan amalga oshirilgan REPO bitimlari boʻyicha foizli xarajatlarning tegishli hisobvaragʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22410 “Olingan kreditlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” yoki
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarz mablagʻlari boʻyicha foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 4-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Foizlarni mijozga toʻlash quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22410 “Olingan kreditlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” yoki
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Qarz mablagʻlari soʻndirish muddati kelgunga qadar toʻliq yoki qisman toʻlangan hollarda, bank hisoblanadigan foizlarni asosiy summaning toʻlanmagan qismini haqiqatdagi kunlar soniga hisoblab yozishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Nominal qiymatida xarid qilingan moliyaviy vositalar boʻyicha foizli daromadni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Moliyaviy vositalar boʻyicha foizli daromadlar har kuni hisoblab yoziladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Moliyaviy vositalar boʻyicha foizlar quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 4xxxx “Foizli daromadlarning tegishli hisobvaragʻi”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nominal qiymatida xarid qilingan moliyaviy vositalar boʻyicha foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 5-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Sotib olgunga qadar hisoblangan foizlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Toʻlanmagan foizlar foizli investitsiyalarni xarid qilgunga qadar toʻplanib qolsa, unda keyingi olinadigan foizlar xarid qilgunga qadar va xarid qilingandan keyingi davrga taqsimlanadi hamda olinadigan foizlarning xarid qilingandan keyingi qismi daromad sifatida tan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sotib olgunga qadar hisoblangan foizlarni hisoblashda mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-bob. Effektiv foiz stavkalarini qoʻllagan holda foizli daromadlar va xarajatlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Effektiv foiz stavkasi usulini qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Banklar mukofot yoki diskont bilan sotilayotgan moliyaviy vositalar boʻyicha foizlarni hisoblab yozishda yoki shartnoma boʻyicha har oyda foizli toʻlovlarni toʻlash grafigi koʻrsatilmaganda effektiv foiz stavkasi usulini qoʻllashlari lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Effektiv foiz stavkasi usulini qoʻllashda mijozlar tomonidan yoki mijozlarga toʻlanadigan foizli toʻlovlar muddatlari va summalari hisoblab yozilgan foizlardan farq qilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Effektiv foiz stavkasi usuli asosida daromad kutilayotgan pul oqimlarini aktiv (majburiyat)ning dastlabki balans qiymatiga yetgunga qadar diskontlash yoʻli bilan aniqlanadi. Effektiv foiz stavkasi dasturiy taʼminotdan foydalangan holda hisoblab chiqariladi. Bunda, Microsoft Excel dasturida “Daromadlilikning ichki stavkasi”ni (VSD) hisoblash funksiyasidan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Microsoft Excel dasturidan foydalangan holda effektiv foiz stavkasini hisoblashda mazkur Nizomning 7-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Diskont bilan sotib olingan moliyaviy vositalar boʻyicha foizli daromadlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Diskont bilan sotib olingan moliyaviy vositalar boʻyicha diskont quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan sotib olish sanasida aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvaragʻi” — nominal qiymati boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvaragʻi boʻyicha diskont” — farq summasiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Diskont moliyaviy vositalarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli boʻyicha amortizatsiya qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskont bilan sotib olingan moliyaviy vositalar boʻyicha effektiv foiz stavkasi yordamida foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 8-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalar boʻyicha foizli daromadlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Moliyaviy vositalar boʻyicha mukofot quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan sotib olish sanasida aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvaragʻi” — nominal qiymati boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvaragʻi boʻyicha mukofot” — farq summasiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli boʻyicha amortizatsiya qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalar boʻyicha effektiv foiz stavkasi yordamida foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 8-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Diskont bilan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Qimmatli qogʻozlar diskont bilan chiqarilganda diskont sotish sanasida aks ettiriladi va qimmatli qogʻozlarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli boʻyicha amortizatsiya qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskont bilan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 9-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Diskont amortizatsiyasi quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 23698 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha diskont (kontr-passiv)”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Mukofot bilan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlarni tan olish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Qimmatli qogʻozlar mukofot bilan chiqarilganda, mukofot sotish sanasida aks ettiriladi va qimmatli qogʻozlarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli boʻyicha amortizatsiya qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mukofot bilan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 9-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Mukofot amortizatsiyasi quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 23696 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha mukofot”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-bob. Yakuniy qoida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kreditlar boʻyicha foizlarni hisoblashga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 1-yanvar kuni bank mijozga yillik foiz stavkasi 24% boʻlgan, 1 000 000 soʻmlik qisqa muddatli kredit berdi. Kreditni soʻndirish sanasi 2022-yil 1-aprel. Foizlar har oyning oxirida toʻlanadi, asosiy qarz summasi esa soʻndirish muddati kelganda toʻlanadi. Bunda, 2022-yil 1-yanvardan boshlab bank:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) mazkur Nizomning 10-bandida keltirilgan formulaga asosan foizlarni quyidagicha hisoblaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(1 000 000 x 24%)/365 = 657,53 soʻm (kunlik foiz summasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) har kuni kunlik foiz summasini (657,53 soʻm) quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 16309 “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 41400 — 447xx “Kreditlar boʻyicha foizli daromad”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisobot davrida (2022-yil yanvar oyi uchun) foizli daromad 20 383,56 soʻmni (657,53 x 31 (haqiqatdagi kunlar soni)= 20 383,56 soʻm) tashkil etadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Foizlarni toʻlash kredit shartnomasi shartlariga muvofiq hisobot davri soʻngida (har oyda) amalga oshirilishi sababli 31 kun (yanvar oyi) davomida kreditdan foydalanganlik uchun foizlar (20 383,56 soʻm) qarzdorning bankka bergan koʻrsatmasiga asosan uning depozit hisobvaragʻidan yechib olinadi va quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 20xxx “Talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 16309 “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kreditlar boʻyicha mukofotni amortizatsiya qilishga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bank mijozga 2021-yil 1-yanvarda 0 foizdan 2 yil muddatga 1 000 000 soʻm kredit ajratgan. Bank foizli daromadni (2 yil uchun) oʻzi hamkorlik oʻrnatgan tashkilotdan ajratilgan kreditning 20 foizi miqdorida mukofot koʻrinishida oladi. Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) ajratilgan kredit uchun hamkor tashkilotdan keladigan mukofot (2 yil uchun 200 000 soʻm miqdoridagi) boʻyicha quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 202xx “Tegishli talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar (hamkor tashkilotning hisobvaragʻi)”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22812 “Kelgusi davr foizli daromadlari”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) foizlarni hisoblash quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 16309 “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 41xxx “Kreditlar boʻyicha foizli daromadlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22812 “Kelgusi davr foizli daromadlari”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 16309 “Kreditlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Natijada 2021-yil yanvar uchun foizli daromad 15 232 soʻmni tashkil etadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kredit boʻyicha mukofot amortizatsiyasi quyidagi jadvalda koʻrsatilgan tartibda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Toʻlov raqami

Sana

Shartnoma boʻyicha pul oqimi

Mukofot amortizatsiyasi

Kreditni soʻndirish boʻyicha toʻlovlar grafigi

Kredit qoldigʻi

- 1 000 000

200 000

1

1.01.2021

42 466

- 15 232

42 466

957 534

2

31.01.2021

38 356

- 13 278

38 356

919 178

3

28.02.2021

42 466

- 14 236

42 466

876 712

4

31.03.2021

41 096

- 13 253

41 096

835 616

5

30.04.2021

42 466

- 13 169

42 466

793 151

6

31.05.2021

41 096

- 12 200

41 096

752 055

7

30.06.2021

42 466

- 12 061

42 466

709 589

8

31.07.2021

42 466

- 11 482

42 466

667 123

9

31.08.2021

41 096

- 10 537

41 096

626 027

10

30.09.2021

42 466

- 10 310

42 466

583 562

11

31.10.2021

41 096

- 9 382

41 096

542 466

12

30.11.2021

42 466

- 9 094

42 466

500 000

13

31.12.2021

42 466

- 8 458

42 466

457 534

14

31.01.2022

38 356

- 7 049

38 356

419 178

15

28.02.2022

42 466

- 7 215

42 466

376 712

16

31.03.2022

41 096

- 6 331

41 096

335 616

17

30.04.2022

42 466

- 5 882

42 466

293 151

18

31.05.2022

41 096

- 5 016

41 096

252 055

19

30.06.2022

42 466

- 4 498

42 466

209 589

20

31.07.2022

42 466

- 3 775

42 466

167 123

21

31.08.2022

41 096

- 2 940

41 096

126 027

22

30.09.2022

42 466

- 2 312

42 466

83 562

23

31.10.2022

41 096

- 1 497

41 096

42 466

24

30.11.2022

42 466

- 793

42 466

-

200 000

1 000 000

Yillik effektiv foiz stavkasi

24,9%

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
3-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Omonatlar (depozitlar) boʻyicha foizli xarajatlarni hisobga olishga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bank 2022-yil 9-fevralda mijozdan 500 000 soʻm miqdorida 13 oy muddatga omonatga (depozitga) mablagʻ jalb etdi. Shartnoma boʻyicha foiz stavkasi yillik 22% miqdorida belgilangan. Omonat qabul qilingan kunning ertasidan boshlab bank:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) kunlik foizlarni quyidagicha hisoblaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
500 000 x 22% / 365= 301,37 soʻm (kunlik foiz summasi)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) har kuni kunlik foiz summasi (301,37 soʻmga) quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 50100-511xx “Depozitlar boʻyicha foizli xarajatlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22405 “Muddatli depozitlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Omonat (depozit) shartnomasiga muvofiq hisobot davri (fevralda) oxirida toʻlash uchun hisoblangan foizlar 5 726,03 soʻmni (307,37 x 19 = 5 726,03 soʻm) tashkil qiladi va ularni toʻlab berish quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22405 — “Muddatli depozitlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Omonatga (depozitga) doir foizlarni toʻlab berish quyidagi jadval boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Toʻlov raqami

Sana

Hisobot oyidagi kunlar soni

Hisobot oyida foizli xarajatlar

Omonat (depozit) summasi

09.02.2021

1 000 000

500 000

1

28.02.2021

19

5 726,03

500 000

2

31.03.2021

31

9 342,47

500 000

3

30.04.2021

30

9 041,10

500 000

4

31.05.2021

31

9 342,47

500 000

5

30.06.2021

30

9 041,10

500 000

6

31.07.2021

31

9 342,47

500 000

7

31.08.2021

31

9 342,47

500 000

8

30.09.2021

30

9 041,10

500 000

9

31.10.2021

31

9 342,47

500 000

10

30.11.2021

30

9 041,10

500 000

11

31.12.2021

31

9 342,47

500 000

12

31.01.2022

31

9 342,47

500 000

13

28.02.2022

28

8 438,36

500 000

14

09.03.2022

8

2 410,96

0

Jami

392

118 136,99

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
4-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarz mablagʻlari boʻyicha foizli xarajatlarni hisobga olishga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201X yil 1-avgustda A bank V bankdan qisqa muddatli kredit sifatida 10 000 000 soʻm qarz oldi. Qarzni soʻndirish muddati 201X yil 1-noyabr boʻlib, qarzning foiz stavkasi 36% ni tashkil etadi. Foizlar har oyda toʻlanadi. Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) avgust oyi uchun hisoblangan foizlar quyidagicha hisoblanadi hamda mazkur oy uchun foizli xarajatlar 305 753,42 soʻmni tashkil etadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(10 000 000 x 36%) / 365 x 31 (haqiqatdagi kunlar soni) = 305 753,42 soʻm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) avgust oyi uchun hisoblangan foizlar har kuni quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 531xx “Toʻlanishi lozim boʻlgan qisqa muddatli kreditlar boʻyicha foizli xarajatlar” (avgust oyi uchun 305 753,42 soʻm, har kuni 9 863,01 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22410 “Olingan kreditlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) hisoblangan foizlarni toʻlash quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22410 “Olingan kreditlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (avgust oyi uchun 305 753,42 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
5-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nominal qiymatida xarid qilingan moliyaviy vositalar boʻyicha foizli daromadlarni hisoblashga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bank 20X1 yil 1-yanvarda har birining nominal qiymati 1 500 soʻm boʻlgan 10 ta obligatsiya sotib oldi, ularning soʻndirish muddati 20X1 yil 1-iyunda keladi. Ularning foiz stavkasi 30% miqdorida belgilangan va har oyda toʻlanishi lozim. Obligatsiyalar nominal qiymati boʻyicha sotib olinganligi sababli foizli daromadlar nominal qiymatga nisbatan hisoblanadi. Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) yanvar oyi uchun hisoblangan foizlar summasi quyidagicha hisoblanadi hamda mazkur oy uchun hisoblangan foizlar summasi 382,19 soʻmni tashkil qiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(15 000 x 30%) / 365=12,33 x 31= 382,19 soʻm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) yanvar oyi uchun hisoblangan foizlar har kuni quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi” (yanvar oyi uchun 382,19 soʻm, har kuni 12,33 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 4xxxx “Foizli daromadlarning tegishli hisobvaragʻi”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) yanvar oyi uchun hisoblangan foizlar olinganda, quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (yanvar oyi uchun 382,19 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 1xxxx “Olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
6-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nominal qiymatida chiqarilgan va foizlarni toʻlash sanasi kelguniga qadar sotilgan obligatsiyalar boʻyicha foizli daromadlarni hisoblashga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201X yil 1-mart kuni A bank 201X yil 1-yanvarda chiqarilgan, har yarim yilda 1-yanvar va 1-iyulda toʻlanadigan foizli daromad keltiruvchi, nominal qiymati 800 000 soʻm boʻlgan 10 yillik obligatsiyalarni yillik 10 foiz stavka boʻyicha sotib oldi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur holatda obligatsiyani sotib olish uchun A bank obligatsiyaning 10 foiz stavkasidan 2 oylik foizini hisoblab sotuvchiga toʻlaydi hamda 201X yilning 1-iyulida 6 oy uchun olingan foizli daromadni faqat 4 oy uchun hisoblaydi. Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) 2 oy uchun foizli daromad va xarid qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
800 000 x 10% x 2/12 = 13 333 soʻm — foizli daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
800 000 soʻm + 13 333 soʻm = 813 333 soʻm — xarid qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) A bank tomonidan 201X yil 1-mart kuni quyidagi oʻtkazma amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1XXXX “Qarz qimmatli qogʻozlar boʻyicha tegishli hisobvaraq” (800 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 16311 “Amortizatsiyalangan qiymati boʻyicha baholanadigan qarz qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (13 333 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (813 333 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) A bank tomonidan 201X yil 31-mart, 30-aprel, 31-may va 30-iyun kunlari quyidagi oʻtkazmalar amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 16311 “Amortizatsiyalangan qiymati boʻyicha baholanadigan qarz qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (6 667 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 44813 “Korxonalarning qarz qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar boʻyicha foizli daromadlar”;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) A bank tomonidan 201X yil 1-iyul kuni quyidagi oʻtkazma amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit” (40 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 16311 “Amortizatsiyalangan qiymati boʻyicha baholanadigan qarz qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
7-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Microsoft Excel dasturidan foydalangan holda effektiv foiz stavkasini chiqarishga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Excel dasturidagi jadval

1.

A

B

C

D

E

F

G

N

I

2.

3.

davr

pul kirimi va chiqimi

sana

pul mablagʻlari koʻrinishida olingan foizlar

shartnoma boʻyicha hisoblangan foizlar

diskontni amortizatsiyasi

foizli daromad

obligatsiyaning balans qiymati

4.

-93 000

1/1/X1

0

93 000

5.

1

0

1 500

101

1 601

94 601

6.

2

0

1 500

129

1 629

96 230

7.

3

0

1 500

157

1 657

97 887

8.

4

0

1 500

185

1 685

99 572

9.

5

0

1 500

214

1 714

101 287

10.

6

0

1 500

244

1 744

103 030

11.

7

0

1 500

274

1 774

104 804

12.

8

0

1 500

304

1 804

106 609

13.

9

0

1 500

336

1 836

108 444

14.

10

0

1 500

367

1 867

110 312

15.

11

0

1 500

399

1 899

112 211

16.

12

18 000

31/12/X1

18 000

1 500

432

1 932

96 143

17.

13

0

1 500

155

1 655

97 798

18.

14

0

1 500

184

1 684

99 482

19.

15

0

1 500

213

1 713

101 195

20.

16

0

1 500

242

1 742

102 937

21.

17

0

1 500

272

1 772

104 709

22.

18

0

1 500

303

1 803

106 512

23.

19

0

1 500

334

1 834

108 346

24.

20

0

1 500

365

1 865

110 211

25.

21

0

1 500

398

1 898

112 109

26.

22

0

1 500

430

1 930

114 039

27.

23

0

1 500

463

1 963

116 003

28.

24

118 000

31/12/X2

18 000

1 500

497

1 997

100 000

31.

36 000

7 000

43 000

32.

VSD =

0,017217

33.

Yillik =

0,206609

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Asos qilib olingan maʼlumotlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B5 — B28 kataklar obligatsiyaning muddatini (24 oyni) aks ettiradi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
C5 — C28 kataklar pul mablagʻlarining oylik kirim va chiqimlarini oʻz ichiga oladi. Pul mablagʻlarining oqimlari kunlik, oylik, choraklik yoki yillik kiritilishi mumkin, bunda izchillik taʼminlanishi lozim. Pul oqimlari mavjud boʻlmagan davrlarga “nol” raqami kiritilishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F5 — F28 kataklar shartnoma boʻyicha oylik hisoblangan foizlarni aks ettiradi. Foizlar har yillik asnosida toʻlanadi (E ustuni) hamda F ustunida koʻrsatilgan summa yillik foiz summasiga (1/12) teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I4 katagi obligatsiya uchun toʻlangan summani ifodalaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisob-kitoblar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S32 katagi daromadlilikni ichki stavkasini hisoblashni ifodalaydi. Ushbu katakda foydalanuvchi formulani Excel dasturida (1) “Vstavka” menyusidagi (2) “Funksiya” bandini va ushbu banddagi (3) “Finansoviy” kategoriyasini hamda (4) “VSD” funksiyasini tanlab topish mumkin. Bunda, “znacheniya” kiritilishini talab qiluvchi oyna namoyon boʻladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shartnoma boʻyicha obligatsiyalarning mavjud boʻlgan muddati davomidagi pul mablagʻlarining kirim va chiqimlarini, dastlabki investitsiyani (manfiy raqamlarda kiritilgan chiqimlar) inobatga olgan holda ifodalovchi “S4:S28” diapazonni kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S33 katagi yillik hisobdagi daromadlilik ichki stavkasini ifodalaydi va ushbu katakda “S32*12” formulasi qoʻllaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N5 katagida “I4*$C$32” formulasi qoʻllaniladi. Ushbu formula S32 katagidagi daromadlilik ichki stavkasini qoʻllagan holda muddat boshidagi balans qiymatini hisoblaydi. Formulada C32 katagidan oldin va keyin $ belgisini qoʻllash summani oʻzgarishsiz qoldirish imkonini beradi hamda ushbu formulani keyinchalik N6 — N28 kataklariga koʻchirish mumkin boʻladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
G ustuni shartnoma boʻyicha foizlar va effektiv foiz stavkasiga asoslangan foizlar oʻrtasidagi farq boʻlgan diskont amortizatsiyasini ifodalaydi. G5 katagida “N5 — F5” formulasi qoʻllaniladi. Ushbu formulani G28 katagiga toʻliq koʻchirish mumkin boʻladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I ustuni obligatsiyalarning balans qiymatini (nominal qiymat minus qolgan amortizatsiyalanmagan diskont) aks ettiradi. I4 katagi kirish summasini ifodalaydi. I5 katagida “I4 + N5 -E5” formulasi qoʻllaniladi. Ushbu formula pastga I28 katagigacha toʻliq koʻchirilishi mumkin boʻladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31-qator jami summani chiqarishni ifoda etadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
8-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskont yoki mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalar boʻyicha effektiv foiz stavkasi yordamida foizli daromadlarni hisoblashga doir misollar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Diskontga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20X1 yil 1-yanvarda A bank D kompaniyaning 18 foizli, 2 yil muddatga, nominal qiymati 100 000 soʻm boʻlgan obligatsiyalarini 93 foizli nominal qiymatdan sotib oladi. Foizlar har yili 31-dekabrda toʻlanishi lozim. Chegirmalarni amortizatsiya qilish uchun effektiv foiz stavkasi usulidan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Obligatsiyalar diskont bilan (nominal qiymatidan past narxda) sotib olinganligi sababli daromad (20,66%) foizning nominal stavkasidan (18%) oshadi. A bank daromadlilikning effektiv stavkasini (rentabellikni) oshirish maqsadida xarid sanasi va soʻndirish sanasi orasida 7 000 soʻm chegirmalarni ishlab topadi. Obligatsiyalarning sotib olinishi quyidagi oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlarning tegishli hisobvaragʻi” — nominal qiymati boʻyicha 100 000 soʻm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlarning tegishli hisobvaragʻi boʻyicha diskont” — farq summasiga 7 000 soʻm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (93 000 soʻm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskont bilan sotib olingan obligatsiyaning foizli daromadi, chegirmalar amortizatsiyasi va balans qiymatini hisob-kitob qilish uchun 1-jadvaldan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-jadval

Sana

Pul mablagʻlari koʻrinishida olingan

foizlar

Shartnoma boʻyicha hisoblangan foizlar

Diskont amortizatsiyasi

Foizli daromad

Obligatsiyalarning balans qiymati

a

b

c

d

20X1

1 yanv.

0

93 000

31 yanv.

1 500

101

1 601

94 601

28 fevr.

1 500

129

1 629

96 230

31-mart

1 500

157

1 657

97 887

30 apr.

1 500

185

1 685

99 572

31-may

1 500

214

1 714

101 287

30-iyun

1 500

244

1 744

103 030

31-iyul

1 500

274

1 774

104 804

31 avg.

1 500

304

1 804

106 609

30 sent.

1 500

336

1 836

108 444

31 okt.

1 500

367

1 867

110 312

30-noyabr

1 500

399

1 899

112 211

31 dek.

18 000

1 500

432

1 932

96 143

20X2

31 yanv.

1 500

155

1 655

97 798

28 fevr.

1 500

184

1 684

99 482

31-mart

1 500

213

1 713

101 195

30 apr.

1 500

242

1 742

102 937

31-may

1 500

272

1 772

104 709

30-iyun

1 500

303

1 803

106 512

31-iyul

1 500

334

1 834

108 346

31 avg.

1 500

365

1 865

110 211

30 sent.

1 500

398

1 898

112 109

31 okt.

1 500

430

1 930

114 039

30-noyabr

1 500

463

1 963

116 003

31 dek.

18 000

1 500

497

1 997

100 000

Jami

36 000

7 000

43 000

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) jadval ustunlari boʻyicha hisoblash formulalari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(a) = 100.000 x 18%/12
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(b) = (a) — (c)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(c) = (d) x 20,66% /12;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) har oyda quyidagi oʻtkazma amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi” 1 500 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlarning tegishli hisobvaragʻi boʻyicha diskont” 101 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 4xxxx “Qimmati qogʻozlar boʻyicha foizli daromadlarning tegishli hisobvaragʻi” 1 601 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) 31/12/20X1 sanada quyidagi oʻtkazma amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” 18 000 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi” 18 000 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Mukofotga doir misol
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B bank 20X1 yil 1-yanvarda 24 foizli, 2 yil muddatli, nominal qiymati 100 000 soʻm boʻlgan obligatsiyalarni sotib olgan. Foizlar har oyda toʻlanadi. Obligatsiyalar 105 000 soʻmga sotib olingan, bu obligatsiyalar boʻyicha 85 000 soʻm mukofot va effektiv foiz stavkasi 20,92%ni tashkil qiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) Obligatsiyalarni sotib olish quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlarning tegishli hisobvaragʻi” — nominal qiymati boʻyicha 100 000 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlarning tegishli hisobvaragʻi boʻyicha mukofot” 5 000 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” 105 000 soʻm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mukofot bilan sotib olingan obligatsiyaning foizli daromadi, mukofot amortizatsiyasi va balans qiymatini hisob-kitob qilish uchun 2-jadvaldan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-jadval

Sana

Pul mablagʻlari koʻrinishida olingan foizlar

Shartnoma boʻyicha hisoblangan foizlar

Mukofot amortizatsiyasi

Foizli daromad

Obligatsiya-larning balans qiymati

(a)=100 000x24%/12

(b)=(a)-(c)

(c)=(d)x20,92%/12

(d)

20X1 1 yanv.

105 000

31 yanv.

2 000

2 000

-170

1 830

104 830

28 fevr.

2 000

2 000

-173

1 827

104 658

31-mart

2 000

2 000

-176

1 824

104 482

30 apr.

2 000

2 000

-179

1 821

104 304

31-may

2 000

2 000

-182

1 818

104 122

30-iyun

2 000

2 000

-185

1 815

103 937

31-iyul

2 000

2 000

-188

1 812

103 749

31 avg.

2 000

2 000

-191

1 809

103 558

30 sent.

2 000

2 000

-195

1 805

103 363

31 okt.

2 000

2 000

-198

1 802

103 165

30-noyabr

2 000

2 000

-202

1 798

102 963

31 dek.

2 000

2 000

-205

1 795

102 758

20X2 31 yanv.

2 000

2 000

-209

1 791

102 550

28 fevr.

2 000

2 000

-212

1 788

102 337

31-mart

2 000

2 000

-216

1 784

102 121

30 apr.

2 000

2 000

-220

1 780

101 902

31-may

2 000

2 000

-224

1 776

101 678

30-iyun

2 000

2 000

-227

1 773

101 451

31-iyul

2 000

2 000

-231

1 769

101 219

31 avg.

2 000

2 000

-235

1 765

100 984

30 sent.

2 000

2 000

-240

1 760

100 744

31 okt.

2 000

2 000

-244

1 756

100 500

30-noyabr

2 000

2 000

-248

1 752

100 252

31 dek.

2 000

2 000

-252

1 748

100 000

Jami

48 000

-5 000

43 000

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) 20X1 yil yanvar oyi uchun foizli daromad quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi” (2 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 1xxxx “Qimmatli qogʻozlarning tegishli hisobvaragʻi boʻyicha mukofot” (170 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 4xxxx “Qimmati qogʻozlar boʻyicha foizli daromadlarning tegishli hisobvaragʻi” (1 830 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) Har oylik foizli toʻlov olinganda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (2 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 1xxxx “Qimmati qogʻozlar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvaragʻi” (2 000 soʻm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
9-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskont yoki mukofot bilan chiqarilgan moliyaviy vositalar boʻyicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisoblashga doir misollar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Diskontga doir misol.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V bank 20X1 yil 1-yanvarda nominal qiymati 100 000 soʻm, 8 foizli, 5 yil muddatli obligatsiya chiqardi. Foizlar 1-iyulda va 1-yanvarda toʻlanadi. Obligatsiya 92 278 soʻmga sotildi hamda bu obligatsiya boʻyicha diskont 7 722 soʻm va effektiv foiz stavkasi 10%.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chiqarilgan obligatsiya boʻyicha quyidagicha buxgalteriya oʻtkazma bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (92 278 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 23698 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha diskont (kontr-passiv)” (7 722 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 23600 “Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar” (100 000 soʻm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskont bilan chiqarilgan obligatsiya boʻyicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisob-kitob qilish uchun 1-jadvaldan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-jadval

Sana

Toʻlangan pulli foizlar

Foizli xarajat

Obligatsiya boʻyicha diskont amortizatsiyasi

Obligatsiyaning balans qiymati

(a) 8% / 2 x 100 000

(b) 10 %/2 x balans qiymati

(c)=(b)-(a)

(d)

1/1/20X1

92 278

7/1/20X1

4 000

4 614

614

92 892

1/1/20X2

4 000

4 645

645

93 536

7/1/20X2

4 000

4 677

677

94 213

1/1/20X3

4 000

4 711

711

94 924

7/1/20X3

4 000

4 746

746

95 670

1/1/20X4

4 000

4 784

784

96 454

7/1/20X4

4 000

4 823

823

97 276

1/1/20X5

4 000

4 864

864

98 140

7/1/20X5

4 000

4 907

907

99 047

1/1/20X6

4 000

4 952

952

100 000

jami

40 000

47 722

7 722

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) 20X1 yil yanvar-iyun oylari uchun foizli xarajat quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlar” (4 614 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 23698 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha diskont (kontr-passiv)” (614 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (4 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) 20X1 yil 1-iyulda V bank toʻlangan foizlar quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (4 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (4 000 soʻm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20X1 yil uchun V bank oʻz hisobotida 9 259 (4 614 + 4 645) soʻm miqdorida foizli xarajatni aks ettiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Mukofotga doir misol.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V bank 20X1 yil 1-yanvarda nominal qiymati 100 000 soʻm, 8 foizli, 5 yil muddatli obligatsiya chiqardi. Foizlar 1-iyulda va 1-yanvarda toʻlanadi. Obligatsiya 108 530 soʻmga sotildi, bu obligatsiya boʻyicha mukofot 8 530 soʻm va effektiv foiz stavkasi 6%.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) 20X1 yil 1-yanvarda chiqarilgan obligatsiya quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (108 530 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 23696 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha mukofot” (8 530 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 23600 “Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar” (100 000 soʻm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mukofot bilan chiqarilgan obligatsiya boʻyicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisob-kitob qilish uchun 2-jadvaldan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-jadval

Sana

Toʻlangan pulli foizlar

Foizli xarajat 6,0% x balans qiymati

Obligatsiya boʻyicha mukofot amortizatsiyasi

Obligatsiyaning balans qiymati

(a) 8% / 2 x 100 000

(b) 6%/2 x balans qiymati

(c)=(b)-(a)

(d)

1/1/20X1

108 530

7/1/20X1

4 000

3 256

744

107 786

1/1/20X2

4 000

3 234

766

107 019

7/1/20X2

4 000

3 211

789

106 230

1/1/20X3

4 000

3 187

813

105 417

7/1/20X3

4 000

3 163

837

104 579

1/1/20X4

4 000

3 137

863

103 717

7/1/20X4

4 000

3 112

888

102 828

1/1/20X5

4 000

3 085

915

101 913

7/1/20X5

4 000

3 057

943

100 971

1/1/20X6

4 000

3 029

971

100 000

Jami

40 000

31 470

8 530

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) 20X1 yil yanvar-iyun oylari uchun foizli xarajat quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlar” (3 256 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 23696 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha mukofot” (744 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (4 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) 20X1 yil 1-iyulda V bank tomonidan toʻlangan foizlar quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar” (4 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kt “Kassa hisobvaragʻi yoki bankning vakillik hisobvaragʻi yoxud mijozning depozit hisobvaragʻi” (4 000 soʻm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20X1 yil uchun V bank oʻz hisobotida 6 490 (3 256 + 3 234) soʻm miqdorida foizli xarajatni aks ettiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 23-avgustdagi 27/4-son qaroriga
2-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar roʻyxati
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2003-yil 11-oktabrdagi 25/8-son “Tijorat banklarida foizlarni hisoblash toʻgʻrisida nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1306, 2004-yil 30-yanvar) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 4-son, 51-modda).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2014-yil 21-fevraldagi 4/7-son “Tijorat banklarida foizlarni hisoblash toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1306-1, 2014-yil 6-mart) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2014-y., 10-son, 118-modda).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2014-yil 10-oktabrdagi 35/1-son “Tijorat banklarida foizlarni hisoblash toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1306-2, 2014-yil 17-oktabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2014-y., 42-son, 526-modda).
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 03.10.2023-y., 10/23/3460/0742-son)