04.11.2022 yildagi 194-son
ONLINE TRANSLATE
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyrugʻi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ShNQ 2.01.19-22 “Portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻlgan xonalar, binolar va tashqi qurilmalar toifalarini aniqlash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 10-dekabrda hisobga olindi, hisob raqami 122]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. ShNQ 2.01.19-22 “Portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻlgan xonalar, binolar va tashqi qurilmalartoifalarini aniqlash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2010-yil 13-maydagi 32-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan ShNQ 2.01.19-09 “Xonalar, binolar va tashqi qurilmalarning portlash-yongʻin va yongʻin xavfliligi boʻyicha toifasini aniqlash” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vazir B. ZAKIROV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 4-noyabr,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kelishildi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi raisi B. GULYAMOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 23-sentabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDAShEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 26-sentabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 2-noyabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 4-noyabrdagi 194-son buyrugʻiga
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ShNQ 2.01.19-22 “Portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻlgan xonalar, bino va inshootlar hamda tashqi qurilmalar toifalarini aniqlash” shaharsozlik normalari va qoidalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda ShNQ deb yuritiladi) ishlab chiqarish va omborxona uchun moʻljallangan xonalar, bino va inshootlarning (bundan buyon matnda xonalar, bino va inshootlar deb yuritiladi) ularda saqlanayotgan (qoʻllanilayotgan) modda va materiallarning miqdori va portlab-yonish xavfi xususiyatlari hamda ushbu xona, bino va inshootlarda mavjud boʻlgan texnologik jarayonning xususiyatlarini inobatga olgan holda portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalarini, shuningdek ishlab chiqarish va omborxona uchun moʻljallangan tashqi qurilmalarning (bundan buyon matnda tashqi qurilmalar deb yuritiladi) yongʻin xavfi boʻyicha toifalarini aniqlash uslubini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-bob. Atamalar va taʼriflar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ushbu ShNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avariya — xavfli ishlab chiqarish obyektida inshootlarni va (yoki) texnik qurilmalarni vayron boʻlishi, nazoratsiz portlash va (yoki) xavfli moddalarni chiqarish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avariya ssenariysi — odamlarga, xonalar, bino va inshootlarga hamda texnologik uskunalarga xavfli yongʻin omillari taʼsir qiluvchi muayyan zonaga ega boʻlgan hodisalar ketma-ketligining modeli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
apparatlar — kimyoviy, fizik yoki fizik-kimyoviy jarayonlarni amalga oshirish, shuningdek ulardagi turli moddalarni saqlash yoki koʻchirish uchun moʻljallangan texnik qurilmalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bugʻ-havo aralashmasining yonishi — hajmdagi bosimning oshishi bilan cheklangan hajmda hosil boʻlgan yonuvchi bugʻ havo aralashmasining yonish jarayoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yongʻinga qarshi boʻlma — binolarning yongʻinga qarshi devorlar oraligʻidagi qismi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yongʻin xavfsizligi — jismoniy va yuridik shaxslar mol-mulkining, shuningdek atrof tabiiy muhitning yongʻinlardan himoyalanganligi holati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yongʻin yuklamasi — yongʻin sodir boʻlganda, xonada joylashgan yonuvchan va qiyin yonuvchan modda va materiallarning xona maydoniga nisbatan chiqishi mumkin boʻlgan issiqlik miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ijtimoiy xavf — yongʻin va portlashning zararli taʼsiriga uchragan maʼlum miqdordagi odamlarning (ijtimoiy xavf kamida oʻn kishining jarohatlanishi bilan baholanadi) jarohatlanishidan iborat voqealar sodir boʻlish ehtimoli (chastotasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
individual xavf-xatar — fazoning muayyan nuqtasida avariya paytida sodir boʻlgan yongʻin va portlash omillari yuzaga kelishi ehtimoli (chastotasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“olovli shar” — bosim ostidagi yonuvchi gaz yoki suyuqlikli rezervuarning shikastlanishida (rezervuar ichidagi mahsulotning alangalanishi bilan) yuzaga keladigan keng qamrovli diffuziyali yonish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
portlash xavfi boʻlgan aralashma — havo yoki oksidlovchining yonuvchi gazlari, alangalanuvchi suyuqliklarning bugʻlari, yonuvchan chang yoki tolalar bilan aralashmasi, maʼlum bir konsentratsiyada portlash manbai paydo boʻlganda portlashga qodir boʻlgan portlovchi aralashma;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tashqi qurilma — bino va inshootlardan tashqarida joylashgan, yuk koʻtaruvchi va xizmat koʻrsatuvchi konstruksiyalar joylashtirilgan apparatlar va texnologik uskunalar majmuasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
texnologik jarayon — modda va mahsulotlarning xususiyatini va (yoki) holatini oʻzgartirishga qaratilgan harakatlar bilan bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish jarayonining bir qismi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻchirish vaqti (ishlab ketish vaqti) — quvur oʻtkazgichdan yonuvchi moddaning xonaga kelgan oqimi boshlanishidan (perforatsiya, uzilish, nominal bosimning oʻzgarishi va b.) gaz yoki suyuqlik oqimining toʻliq toʻxtashigacha boʻlgan vaqt davri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xavfni baholash — koʻrib chiqilayotgan korxona uchun individual va ijtimoiy xavf qiymatlarini hisoblash va uning normativ qiymatlari bilan taqqoslash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Xonalar, bino va inshootlarni portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha tasniflash yongʻin sodir boʻlishining oldini olishga va yongʻin sodir boʻlganda jismoniy va yuridik shaxslarning mol-mulkini yongʻindan himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan yongʻin xavfsizligi talablarini belgilash uchun ishlatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yongʻin xavfi boʻyicha tashqi qurilmalarni tasniflash yongʻin sodir boʻlishining oldini olishga va tashqi qurilmalarda yongʻin sodir boʻlganda jismoniy va yuridik shaxslarning mol-mulkini yongʻindan himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan yongʻin xavfsizligi talablarini belgilash uchun ishlatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ushbu ShNQ talablari portlovchi moddalarni ishlab chiqarish va saqlash uchun moʻljallangan xonalarga, bino va inshootlarga, shuningdek portlovchi modalarni ishga tushirish vositalariga hamda ularning toifalarini aniqlashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Xonalar, bino va inshootlarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalari mazkur ShNQga muvofiq loyihalashtirish bosqichida aniqlanadi, shuningdek mazkur toifalar loyiha-smeta va ekspluatatsion hujjatlarda nazarda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xonalar, bino va inshootlarning yongʻin (portlash) xavfi boʻyicha toifasi binoni (yongʻinga qarshi boʻlmani), inshootni, xonani hamda tashqi qurilmani yongʻin (portlash) xavfini tasniflash orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Tashqi qurilmalarga qoʻyiladigan talablar qurilish, kengaytirish, qayta taʼmirlash va texnik yangilash loyihalarida, texnologik jarayonlarni oʻzgartirishda va tashqi qurilmalarni ekspluatatsiya qilishda inobatga olinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu ShNQ orqali portlash xavfini baholash yoʻnalishida xonalar, bino va inshootlarning portlab-yonish xavfi toifalari ajratiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Ushbu ShNQ talablari xonalar, bino va inshootlar hamda tashqi qurilmalarni loyihalashtirish uchun maxsus texnik shartlarni ishlab chiqishda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha xonalar “A”, “B”, “V1 — V4”, “G” va “D” toifalariga, binolar va inshootlar esa “A”, “B”, “V”, “G” va “D” toifalariga boʻlinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashqi qurilmalar yongʻin xavfi boʻyicha “AT”, “BT”, “VT”, “GT” va “DT” toifalariga boʻlinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Xonalar, bino va inshootlarni portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalari xona va apparatlarda boʻlgan modda va materiallarning turi, ularning miqdori va yongʻin xavfi xususiyatlari, shuningdek texnologik jarayonning oʻziga xos xususiyatidan kelib chiqib yongʻin yoki portlashdagi eng noqulay davri uchun aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Tashqi qurilmalarning yongʻin xavfi boʻyicha toifalari tashqi qurilmalarda boʻlgan yonuvchi modda va materiallarning turi, ularning miqdori va yongʻin xavfi xususiyatlari, shuningdek texnologik jarayonning oʻziga xos xususiyatidan kelib chiqib aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Modda va materiallarning yongʻin xavfi xususiyatlarini aniqlash tajriba natijalari yoki ularning holatlaridagi omillarini (bosim, harorat va h.z.) inobatga oluvchi standart uslublar asosidagi hisobi orqali amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yongʻin xavfi koʻrsatkichlarini eng xavfli komponenti boʻyicha modda va materiallar aralashmasi uchun qoʻllash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-bob. Xonalarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Xonalarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalari quyidagi 1-jadval asosida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, xonalarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalarini aniqlash 1-jadvalda koʻrsatilganidek eng xavfli toifadan (A) eng kam xavfli (D) toifalarga tegishliligi ketma-ketligida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xonalarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Xona toifasi

Xonadagi modda va materiallarning tavsifi

A

(portlab-yonish yuqori xavfi)

Yonuvchi gazlar (YoG) va chaqnash harorati 28°S gacha boʻlgan yengil alangalanuvchi suyuqliklar (EAS) shunday miqdorda boʻladiki, xonadagi havo bilan portlash xavfi boʻlgan aralashma hosil qilib, shu hosil boʻlgan aralashma alangalanganda sodir boʻladigan portlashning hisobiy ortiqcha bosimi 5 kPa dan oshadi.

Suv va havodagi kislorod bilan yoki oʻzaro taʼsir qilib yonishi va portlashi natijasida ortiqcha bosim 5 kPa dan yuqori boʻladigan material va moddalar ishlatiladigan xonalar.

B

(portlab-yonish xavfi)

Yonuvchan chang, tolalar va chaqnash harorati 28°S dan yuqori boʻlgan yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar (YoS) shunday miqdorda boʻladiki, xonadagi havo bilan portlash xavfi boʻlgan aralashma hosil qilib, shu hosil boʻlgan aralashma alangalanganda sodir boʻladigan portlashning hisobiy ortiqcha bosimi 5 kPa dan oshadi.

V1 V4

(yongʻin xavfi)

Yonuvchi va qiyin yonuvchi suyuqliklar, qattiq yonuvchi va qiyin yonuvchi modda va materiallar (shu jumladan chang va tolalar), suv, havodagi kislorod bilan yoki oʻzaro taʼsir qilishi natijasida faqat yonishi mumkin boʻlgan modda va materiallar ishlatiladigan xonalar (shu modda va materiallar mavjud boʻlgan yoki ishlatiladigan xonalar A va B toifasiga kirmasligi sharti bilan).

G

(oʻrtacha yonuvchan)

Yonmaydigan modda va materiallar issiq, qizigan yoki erigan holatda boʻlishi va ularga ishlov berish jarayonida nur issiqligi, uchqun va alanga ajralib chiqishi kuzatiladigan, shuningdek yonuvchi gaz, suyuqlik va qattiq moddalar faqat yoqilgʻi sifatida ishlatiladigan xonalar.

D

(kam yonuvchan)

Yonmaydigan modda va materiallar sovuq holatda boʻladigan xonalar.

Izoh: xonalarning “A” va “B” toifalarini aniqlash usullari mazkur ShNQ ning 1-ilovasiga muvofiq belgilanadi. Xonalarning “V1”, “V2”, “V3” yoki “V4” toifalarga ajratilishi ushbu xonadagi yongʻin yuklamasi miqdori va ularning joylashuvi hamda hajmiy-rejaviy, shuningdek yongʻin yuklamasini tashkil etuvchi moddalar va materiallarning yongʻinga xavfli xususiyatlaridan kelib chiqib amalga oshiriladi.

Xonalarning “V1 — V4” toifalarga ajratilishi mazkur ShNQ ning 2-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-bob. Bino va/yoki inshootlarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Bino va/yoki inshootlarning portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifalarini aniqlashda quyidagilarni hisobga olish zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tegishli toifalardagi xonalar maydonining foizini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tegishli toifalardagi xonalarning maksimal maydonini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xonalar avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan jihozlanganligini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Agar “A” toifaga kiruvchi xonalar maydoni bino va/yoki inshootlardagi barcha xonalar maydoni yigʻindisining 5% idan yoki 200 m2 dan ortiq boʻlsa, bino “A” toifaga kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar “A” toifaga kiruvchi xonalarning maydoni barcha xonalar maydoni yigʻindisining 25% dan ortiq boʻlmasa (lekin 1000 m2 dan ortiq emas) va bu xonalar avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi bilan jihozlangan boʻlsa, bino va/yoki inshootlarni “A” toifaga kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Agar bir vaqtning oʻzida quyidagi ikkita shart bajarilgan boʻlsa, bino va/yoki inshootlar “B” toifaga kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bino va/yoki inshootlar “A” toifaga kiritilmagan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar “A” va “B” toifali xonalar maydoni, barcha xonalar maydoni yigʻindisining 5% dan ortiq yoki 200 m2 dan ortiq boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar “A” va “B” toifaga kiruvchi xonalar maydoni bino va/yoki inshootlardagi barcha xonalar maydoni yigʻindisining 25% idan ortiq boʻlmasa (lekin 1000 m2 dan ortiq emas) va bu xonalar avtomatik yongʻinni oʻchirish qurilmasi bilan jihozlangan boʻlsa, bino va/yoki inshootlarni “B” toifaga kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Agar bir vaqtning oʻzida quyidagi ikkita talab bajarilgan boʻlsa, bino va/yoki inshootlar “V” toifaga kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bino va/yoki inshootlarlar “A” va “B” toifalariga kiritilmagan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar “A”, “B” hamda “V1”, “V2” va “V3” toifaga kiruvchi xonalar maydoni, barcha xonalar maydoni yigʻindisining 5% idan ortiq boʻlsa (agar binoda “A” va “B” toifali xonalar joylashmagan boʻlsa, 10% idan ortiq boʻlsa).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar “A”, “B” va “V1”, “V2”, “V3” toifaga kiruvchi xonalar maydoni yigʻindisi, bino va/yoki inshootlardagi barcha xonalar maydoni yigʻindisining 25% idan ortiq boʻlmasa (lekin 3500 m2 dan ortiq emas) va bu xonalar avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi bilan jihozlangan boʻlsa, bino va/yoki inshootlarni “V” toifaga kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Agar bir vaqtning oʻzida quyidagi ikkita talab bajarilgan boʻlsa, bino va/yoki inshootlar “G” toifasiga kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bino va/yoki inshootlar “A”, “B” va “V” toifalariga kiritilmagan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar “A”, “B”, “V1”, “V2”, “V3” va “G” toifaga kiruvchi xonalar maydoni, bino va/yoki inshootlardagi barcha xonalar maydoni yigʻindisining 5% idan ortiq boʻlmasa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar “A”, “B”, “V1”, “V2”, “V3” va “G” toifaga kiruvchi xonalar maydoni yigʻindisi, bino va/yoki inshootlardagi barcha xonalar maydoni yigʻindisining 25% idan ortiq boʻlmasa (lekin 5000 m2 dan ortiq emas) hamda “A”, “B” va “V1”, “V2”, “V3” xonalar avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi bilan jihozlangan boʻlsa, bino va/yoki inshootlar “G” toifaga kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Agar “A”, “B”, “V” va “G” toifalariga kiritilgan xonalar joylashmagan boʻlsa, bino va/yoki inshootlar “D” toifasiga kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-bob. Tashqi qurilmalarning yongʻin xavfi boʻyicha toifalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Tashqi qurilmalarning yongʻin xavfi boʻyicha toifalari quyidagi 2-jadvalga asosan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashqi qurilmalarning yongʻin xavfi boʻyicha toifalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Tashqi qurilmaning toifasi

Tashqi qurilmani maʼlum bir yongʻin xavfi toifasiga kiritish mezonlari

AT

(portlash va yongʻindan xavfliligi yuqori)

Agar tashqi qurilma ichida yonuvchi gazlar; chaqnash harorati 28°S gacha boʻlgan yengil alangalanuvchi suyuqliklar; suv, havodagi kislorod va/yoki oʻzaro taʼsir qilib yonish xususiyatiga ega modda va/yoki materiallar boʻlsa (saqlansa, qayta ishlov berilsa, transportirovka qilinsa), shuningdek yuqorida qayd etilgan moddalarning bosim toʻlqinlarini hosil qilib yonish ehtimoli boʻlgandagi yongʻin xavf-xatar kattaligi tashqi qurilmadan 30 m masofada yiliga bir milliondan ortiq boʻlishi sharti bajarilsa, tashqi qurilma “AT” toifasiga tegishli boʻladi.

BT

(portlash va yongʻindan xavfli)

Agar tashqi qurilma ichida yonuvchi chang va/yoki tolalar; chaqnash harorati 28°S dan yuqori boʻlgan yengil alangalanuvchi suyuqliklar yonuvchi suyuqliklar boʻlsa (saqlansa, qayta ish�ov berilsa, transportirovka qilinsa), shuningdek, chang va/yoki bugʻ-havo aralashmasining bosim toʻlqinlarini hosil qilib yonish ehtimoli boʻlgandagi yongʻin xavf-xatar kattaligi tashqi qurilmadan 30 m masofada yiliga bir milliondan ortiq boʻlishi sharti bajarilsa, tashqi qurilma “BT” toifasiga tegishli boʻladi.

VT

(yongʻindan xavfli)

Agar tashqi qurilma ichida yonuvchi va/yoki qiyin yonuvchi suyuqliklar, qattiq yonuvchi va/yoki qiyin yonuvchi modda va/yoki materiallar (shu jumladan chang va/yoki tolalar), suv va havodagi kislorod va/yoki oʻzaro taʼsir qilib yonish xususiyatiga ega modda va/yoki materiallar boʻlsa (saqlansa, qayta ishlov berilsa, transportirovka qilinsa), shuningdek qurilma “AT” yoki “BT” toifalariga kirmasa, shu bilan birga yuqorida qayd etilgan moddalarning yonish ehtimoli boʻlgandagi yongʻin xavf-xatar kattaligi tashqi qurilmadan 30 m masofada yiliga bir milliondan ortiq boʻlishi sharti bajarilsa, qurilma “VT” toifasiga tegishli boʻladi.

GT

(oʻrtacha yongʻindan xavfli)

Agar tashqi qurilma ichida yonmaydigan modda va/yoki materiallar issiq, qizigan yoki erigan holda boʻlsa (saqlanadigan, qayta ishlov beriladigan, transportirovka qilinadigan), ularga ishlov berish jarayoni nur issiqligi, uchqun va/yoki alanga ajralib chiqishi bilan kuzatiladigan hamda yonuvchi gazlar, suyuqliklar va/yoki qattiq moddalar yondiriladigan yoki yoqilgʻi sifatida ishlatiladigan qurilmalar “GT” toifasiga tegishli boʻladi.

DT

(kam yongʻindan xavfli)

Agar tashqi qurilma ichida asosan sovuq holdagi yonmaydigan modda va/yoki materiallar boʻlsa (saqlansa, qayta ishlov berilsa, transportirovka qilinsa) va yuqorida keltirilgan mezonlar boʻyicha “AT”, “BT”, “VT” “GT” toifalariga taalluqli boʻlmasa, tashqi qurilma “DT” toifasiga tegishli boʻladi.

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Tashqi qurilmalarning toifasini aniqlashda, ularning yuqoridagi 2-jadvalda keltirilgan toifalarga tegishliligi eng xavfli (AT) dan eng kam xavfli (DT) gacha qarab amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Agar maʼlumotlar yoʻq boʻlganligi sababli individual xavf kattaligini baholash imkoniyati boʻlmasa, uning oʻrniga quyidagi mezonlarni qoʻllash mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“AT” va “BT” toifalar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyi alanga tarqalish konsentratsion chegarasidan yuqori boʻlgan gaz-bugʻ-havo aralashmalarini chegaralovchi zonaning gorizontal oʻlchami 30 m dan ortiq boʻlsa va/yoki gaz, bugʻ yoki chang havoli aralashmalarning yonishidagi hisobiy ortiqcha bosim tashqi qurilmadan 30 m masofada 5 kPa dan ortiqni tashkil etsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“VT” toifasi uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“VT” toifasida koʻrsatilgan modda va/yoki materiallar tashqi qurilmadan 30 m masofada yongʻin oʻchogʻidan issiqlik tarqalish jadalligi 4 kW•m-2 dan oshiqni tashkil qilsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashqi qurilmalarni oʻrnatish uchun yongʻin xavfi mezonlarini hisoblash usullari mazkur ShNQ ning 3-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoqilgʻi konsentratsiyasi alanga tarqalishining quyi konsentratsion chegarasidan (ATQKCh) yuqori boʻlgan gaz-bugʻ havo aralashmalarini cheklovchi zonalarning gorizontal oʻlchamlari hamda yongʻin oʻchogʻidan issiqlik nurlanishining jadalligi mazkur ShNQ ning 3-ilovasiga muvofiq belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-bob. Yongʻin xavfini baholash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Tashqi qurilmadan 30 m masofa uzoqligida hududning muayyan (a) nuqtasida yongʻin xavfining R(a) (yil-1) koʻrsatkichi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
J — tashqi qurilmalarda sodir boʻlishi mumkin boʻlgan avariyalar ssenariylarining soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qdj(a) — avariya rivojlanishining muayyan tashabbuskor hodisaga javob beradigan j-ssenariyni amalga oshirish natijasida hududning muayyan nuqtasida insonga zarar etishining shartli holati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qj- — avariya rivojlanishining j-ssenariyni bir yil davomida amalga oshirish jadalligi (yil-1).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Yongʻin xavfli vaziyatlar va avariyalarni rivojlantirish ssenariylari hodisalarning logik daraxtini barpo etish asosida koʻrib chiqiladi. Baxtsiz hodisalar rivojlanishining mumkin boʻlgan ssenariylari soni tashqi qurilmalarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlar va baxtsiz hodisalarni tahlil qilish natijalari bilan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Inson jarohatlanishining shartli ehtimoli Qdj(a) probit funksiyalarining qiymatlari va mazkur ShNQ ning 4-ilovasiga muvofiq nisbatlar asosida aniqlanadi. j-avariya ssenariysini amalga oshirish natijasida bir nechta xavfli omillar bilan birgalikda mustaqil taʼsir qilishdan Qdj(a) inson jarohatlanishining shartli ehtimoli nisbati quyidagi formula bilan belgilanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — koʻrib chiqilayotgan xavfli yongʻin faktorlarning soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qk-k — xavfli yongʻin omilini amalga oshirish ehtimoli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qdjk(a)-k — xavfli yongʻin omili bilan zarar koʻrishning shartli ehtimoli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Avariyalarni rivojlantirish ssenariylarini amalga oshirish davriyligi statistik maʼlumotlarga muvofiq belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Yonuvchan gazlar va qizdirilmagan yengil alangalanuvchi suyuqliklar bugʻlarining yonishdagi ishtiroki bilan Z-koeffitsiyentining qiymati mazkur ShNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.