O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
O‘ZBEKISTON AVTOMOBIL YO‘LLARI QURISh VA FOYDALANISh (“O‘ZAVTOYO‘L”) DAVLAT-AKSIONERLIK KONSERNI USTAVINI TASDIQLASh TO‘G‘RISIDA
Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasining 1997-yil 30-yanvardagi 56-son “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ba’zi qarorlarini o‘zgartirish va o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan.
Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
O‘zbekiston avtomobil yo‘llari qurish va foydalanish (“O‘zavtoyo‘l”) davlat-aksionerlik-konsernining ilova ilinayotgan ustavi tasdiqlansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. MUTALOV
Toshkent sh.,
1993-yil 6-aprel,
171-son
O‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasining
1993-yil 6-apreldagi
171-son qarori bilan
TASDIQLANGAN
Vazirlar Mahkamasining
1993-yil 6-apreldagi
171-son qarori bilan
TASDIQLANGAN
O‘zbekiston avtomobil yo‘llari qurish va foydalanish (“O‘zavtoyo‘l”) davlat-aksionerlik konsernining
USTAVI
I. Umumiy qoidalar
1. O‘zbekiston avtomobil yo‘llari qurish va foydalanish davlat-aksionerlik konserni (“O‘zavtoyo‘l”), keyingi o‘rinlarda “O‘zavtoyo‘l” konserni deb ataladi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1993-yil 26-yanvardagi Farmoni va Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 5-fevraldagi 58-son qaroriga asosan tashkil topgan.
2. “O‘zavtoyo‘l” konserni, keyingi o‘rinlarda konsern ishtirokchilari deb ataluvchi, yo‘llardan foydalanish korxonalari va yo‘l-ko‘prik quruvchi korxonalarning barcha yordamchi hamda xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklari bilan, loyiha-qidiruv tashkilotlari, asosiy yo‘l qurilish materiallari, yo‘l-tuzatish texnikasi va mexanizmlari ishlab chiqaruvchi va komplektlovchi korxonalarni ixtiyoriylik asosida birlashtiruvi xo‘jalik uyushmasidir.
Konsern tarkibiga mulkchilik shakllaridan va qaysi idoraga qarashliligidan qat’i nazar, har qanday boshqa korxona va tashkilotlar, shuningdek, respublikaning avtomobil yo‘llarini va yo‘l xizmatini rivojlantirish va takomillashtirishdan manfaatdor bo‘lgan xorijiy yuridik shaxslar ham ixtiyoriylik asosida kirishi mumkin.
3. (“O‘zavtoyo‘l”) konserni O‘zbekiston Respublikasi avtomobil yo‘llari vazirligining huquqiy vorisi bo‘lib hisoblanadi va Hukumat tomonidan avtomobil yo‘llari maxsus davlat boshqaruv organining vakolatlari bilan ta’minlanadi, davlat nazoratining amalga oshiradi va Respublikaning barcha avtomobil yo‘llari tarmoqlarini, qaysi idoraga qarashliligidan qat’i nazar, rivojlantirish va takomillashtirishda yagona texnik siyosat yuritadi, umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llarining soz holati hisobini olib borishni va nazorat qilishni, respublika jamg‘armasiga moliyaviy mablag‘lar yig‘ishni tashkil etish va ularni sarflashning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi.
Umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari O‘zbekiston Respublikasining “Avtomobil yo‘llari to‘g‘risida”gi Qonuniga binoan hududiy yo‘l idoralari deb hisoblangan, tuman yo‘llaridan foydalanish korxonalari balansiga kiradi.
4. “O‘zavtoyo‘l” konserni yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil va yig‘ma balanslarga, banklarda hisob va boshqa schyotlarga, o‘z nomi o‘zbek va rus tillarida yozilgan gerbli muhrga, shtamplar va ish blankalariga ega bo‘ladi.
5. “O‘zavtoyo‘l” konsernining yuridik nomi;
o‘zbek tilida: O‘zbekiston avtomobil yo‘llari qurish va foydalanish “O‘zavtoyo‘l” davlat-aksionerlik konserni;
rus tilida: Uzbekskiy gosudarstvenno-aksionerniy konsern po stroitelstvu i ekspluatatsii avtomobilnix dorog “Uzavtodor”.
6. “O‘zavtoyo‘l” konsernining manzilgohi: O‘zbekiston Respublikasi, GSP, Toshkent shahar, Pushkin ko‘chasi, 68a.
7. “O‘zavtoyo‘l” konserni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hisob beradi va o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, Hukumat qarorlari va farmoyishlariga, amaldagi qonunchilikning boshqa hujjatlariga va mazkur Ustavga amal qiladi.
II. Konsernning maqsadi, vazifalari va huquqlari
1. “O‘zavtoyo‘l” konserni faoliyatining maqsadi respublika aholisi va xalq xo‘jaligining kam xarajatlar bilan yukni transportda tashish ehtiyojlarini yanada to‘la qondirish uchun avtomobil yo‘llarining saqlanishini ta’minlash, butun choralar bilan rivojlantirish va takomillashtirish hisoblanadi.
2. “O‘zavtoyo‘l” konsernining asosiy vazifalari:
respublikaning barcha avtomobil yo‘llari tarmog‘ini, qaysi idoraga qarashliligidan qat’i nazar rivojlantirish va takomillashtirishda yagona texnika siyosatini amalga oshirish;
O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolni belgilash va statistika davlat qo‘mitasi bilan birgalikda kelgusida aholining ko‘payishini, mintaqalar bo‘yicha iqtisodiy imkoniyatlarni, mudofaa qobiliyatini mustahkamlash va atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya qilishini hisobga olgan holda yo‘l tarmog‘ini rivojlantirishning uzoq muddatli konsepsiyasi loyihasini ishlab chiqish;
umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llarining texnikaviy holatini doimiy nazorat qilishni amalga oshirish va ulardan xohlagan vaqtda avtomobillarning o‘tishini ta’minlash;
umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llarini loyihalash, qurish, qayta qurish, tuzatish va saqlash masalalarini hal qilishni ta’minlash;
davlat topshiriqlari va korxonalar, tashkilotlar va muassasalar, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari bilan tuzilgan to‘g‘ridan to‘g‘rishartnoma va bitimlar asosida samarali pudrat qurilish faoliyatini ta’minlash;
respublikaga xorijiy sheriklarni jalb qilish va respublikadan tashqarida ham konsernning muvaffaqiyatli tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishga imkon yaratadigan o‘zaro manfaatli tashqi iqtisodiy aloqalarni yo‘lga qo‘yish va rivojlantirish;
konsern qatnashchilari bilan birgalikda ishlab chiqarish rentabelligini oshirish, ishlab chiqarish imkoniyatlarini ko‘paytirish, mehnat jamoalarining ijtimoiy hayotini yaxshilash uchun shart-sharoitlar yaratishdan iboratdir.
3. O‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq “O‘zavtoyo‘l” konserni:
respublika avtomobil yo‘llari tarmoqlarini hisobga olib borishni va ularning transport foydalanish holatini baholashni tashkil etadi;
ijtimoiy va iqtisodiy rivojlantirishning respublika dasturlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi;
umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari tarmoqlarini rivojlantirish va takomillashtirishning istiqbollarini belgilaydi va ular asosida yo‘l xo‘jaligidagi investitsion siyosatning asosiy yo‘nalishlarini aniqlaydi;
umumiy foydalanishdan avtomobil yo‘llari tarmoqlari mudofaa kompleksini hisobga olish va foydalanishni tashkil etadi, yo‘l korxonalari negizida harbiylashtirilgan yo‘l-ko‘prik otryadlarini tuzadi, yo‘l-qurilish materiallari va texnikasining safarbarlik zaxiralarini tuzish va saqlashni tashkil etadi;
ilmiy-texnik rivojlantirishdagi ustivor yo‘nalishlarni aniqlab beradi, qo‘shma ilmiy-texnikaviy dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etadi, yangi texnika, ilg‘or texnologiyani, samarali materiallarni ishla6 chiqarishga joriy etishda yordam ko‘rsatadi;
ilg‘or normalar va normativlarni ishlab chiqish va qo‘llashni tashkil etadi, eskirib qolgan davlat yo‘l standartlarini qayta qurib chiqish yuzasidan takliflar kiritadi;
jiddiy vaziyatlar yuzaga kelgan (tabiiy ofat, avariya va shunga o‘xshash) holatlarda konsern a’zolarining faoliyatini muvofiqlashtiradi;
avtomobil yo‘llari qurish, tuzatish va saqlash uchun moliyaviy mablag‘lar yig‘ishni tashkil etadi va nazorat qiladi;
umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llarini qurish, tuzatish va saqlash xarajatlarini shakllantirishda va konsern a’zolariga o‘zaro ishlab chiqarish xizmatlari ko‘rsatishda narx belgilashning umumiy prinsiplarini aniqlaydi;
respublika uchun eng muhim iqtisodiy va strategik ahamiyatga ega bo‘lgan yo‘l tarmog‘i obyektlarini qurish (qayta qurish) uchun davlat buyurtmalarini shakllantiradi va joylashtiradi;
davlat topshiriqlarini bajarish maqsadida moddiy-texnika resurslari uchun markazlashgan tartibda ajratiladigan kapital mablag‘lar va kvotalar limitlari fondi egasi vazifasini bajaradi;
konsernning markazlashgan mablag‘ hisobidan konsern a’zolariga vaqtincha moddiy yordam berilishini ta’minlaydi;
konsern qatnashchilariga:
moddiy-texnik resurslar bilan ta’minlashda;
ishlab chiqarish, mehnat va boshqaruvni tashkil qilishni takomillashtirishda;
kadrlarning malakasini oshirish, ularni tayyorlash va qayta tayyorlashda;
ijtimoiy masalalarni hal etishda yordam ko‘rsatadi;
axborot noshirlik, maslahat, injiniring, vositachilik va boshqa xizmatlarni bajaradi.
4. Avtomobil yo‘llarini boshqarishga maxsus vakolati bo‘lgan davlat boshqaruv organi sifatida “O‘zavtoyo‘l” konserni quyidagi huquqlarga egadir:
respublika yo‘l jamg‘armasi mablag‘laridan foydalanishning aniq yo‘nalishlarini shakllantirish va belgilash;
berilgan vakolatlar doirasida konsern qatnashchilariga tegishli davlat mulkini boshqarish;
hududiy yo‘l organlari maqomiga ega bo‘lgan yo‘llardan foydalanish korxonalarini tashkil etish, qayta tashkil etish, tugatish va ularga umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari tarmoqlarini biriktirib qo‘yish; ko‘rsatilgan korxonalarga rahbarlar tayinlash;
berilgan vakolatlar doirasida, qaysi idoraga qarashliliklari va mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, barcha uyushma, korxona, tashkilot va muassasalar uchun bajarish majburiy bo‘lgan normativ va uslubiy hujjatlarni ishlab chiqish va tasdiqlash;
manfaatdor davlat boshqaruv organlari bilan kelishilgan holda respublika Hukumatiga konsern qatnashchilarini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish haqida, amaldagi qonunlarni takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritish;
konsernning ijro etuvchi apparatini va hududiy yo‘l organlarini respublika yo‘l jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan saqlash.
5. Konsern korxonalarning xo‘jalik uyushmasi sifatida quyidagi huquqlarga egadir:
davlat va boshqa organlar, uyushmalar, korxonalar va tashkilotlar bilan o‘zaro munosabatda konsern qatnashchilarining manfaatlarini ifodalovchi vakil bo‘lish;
konsern qatnashchilarining roziligi bilan sug‘urta, zaxira jamg‘armalarini tashkil etish uchun moliyaviy, moddiy-texnikaviy va boshqa resurslarni markazlashtirish;
konsernning markazlashgan mablag‘lari hisobidan xo‘jalik hisobidagi bo‘linmalar, markazlar, firmalar, boshqa xizmat ko‘rsatish korxonalarini tashkil etish, xorijiy davlatlarda filiallar, vakolatxonalar ochish, xorijiy sheriklar bilan qo‘shma korxonalar tashkil etish, ularni qayta tashkil etish va tugatish;
respublikadan tashqarida hukumatlararo kelishuvlar asosida yoki xorijiy sheriklar bilan tuzilgan shartnomalar asosida belgilangan tartibda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish;
shartnoma asosida xizmat ko‘rsatish bo‘yicha o‘z ishlab chiqarish va xo‘jalik faoliyatini amalga oshirish;
ish haqi shakllarini, tizimini va miqdorini mustaqil ravishda belgilash.
III. Konsern qatnashchilari, ularning huquqlari va burchlari
1. “O‘zavtoyo‘l” konserni qatnashchilari xo‘jalik yuritishdagi mustaqilliklarini va yuridik shaxs huquqlarini saqlab qoladilar, o‘z faoliyatlarida amaldagi qonunchilikka, o‘z ustaviga, shuningdek, mazkur ustavga amal qiladilar.
2. Konsern qatnashchilari quyidagi huquqlarga egadirlar:
shartnoma asosida konsernning va uning tomonidan tashkil egilgan xizmat ko‘rsatish korxonalarining xizmatidan foydalanish;
korxona faoliyati daromadidan konsern mulkiga o‘zi qo‘shgan hissa miqdorida ulush olish;
konsern rahbar organlarining ko‘rib chiqishi uchun uning faoliyati masalalari bo‘yicha takliflar kiritish va ularning muhokamasida ishtirok etish;
konsern faoliyati haqida zarur axborotlar olish;
konsern tizimidagi aksionerlik jamiyatlariga aylantiriladigan korxonalarning aksiyalarini ustuvor tartibda sotib olish.
3. “O‘zavtoyo‘l” konserni a’zolarining burchlari:
konsern Ustaviga rioya qilish;
ustuvor tartibda konsernning boshqa qatnashchilari bilan tuzilgan shartnomalar bo‘yicha ishlarni bajarish va xizmat ko‘rsatish;
konsernning rahbar organlari qarorlari bilan belgilab berilgan konsernning boshqa qatnashchilari bilan birgalikda faoliyat ko‘rsatish shartlarini bajarish;
konsern faoliyatini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan texnik-iqtisodiy, statistika axborotlari va boshqa axborotlarni taqdim etish;
belgilangan muddatlarda markazlashtirilgan jamg‘armalar va zaxiralarga badallarni berish.
IV. Konsernning mol-mulki
1. “O‘zavtoyo‘l” konsernining mulkini asosiy jamg‘armalar va oborot mablag‘lari, shuningdek, qiymati konsernning mustaqil balansida ifodalanadigan boshqa qimmatbaho narsalar tashkil etadi.
2. Konsernning mulki uning hamma ishtirokchilari uchun birgalikdagi mulk hisoblanadi.
3. “O‘zavtoyo‘l” konsernining mol-mulki quyidagi manbalar hisobiga tashkil topadi:
O‘zbekiston Respublikasi sobiq Avtomobil yo‘llari vazirligining huquqiy vorisi sifatida uning mulki;
ustav jamg‘armasini tashkil qilishdagi konsern qatnashchilarining kirish badallari;
konsern ishtirokchilarining konsernning markazlashgan jamg‘armasiga har yil to‘laydigan moddiy, pul, valyuta resurslari;
o‘z ishlab chiqarish-xo‘jalik faoliyatidan keladigan daromadlar (xo‘jalik hisobdagi bo‘linmalarni tashkil etish hisobiga);
bank va boshqa kreditorlardan olingan kreditlar;
qiymatli qog‘ozlar va dividendlarni sotishdan olinadigan daromadlar.
4. Konsern, konsern qatnashchilari, shuningdek, konsern tomonidan tashkil etilgan korxonalar budjet bilan mustaqil ravishda hisob-kitob qiladilar.
5. Konsern amaldagi qonunga muvofiq o‘z majburiyatlari bo‘yicha jarima solinishi mumkin bo‘lgan butun mulk bilan javob beradi.
Konsern o‘z qatnashchilarining majburiyatlari bo‘yicha javobgar emas — qatnashchilar konsernning majburiyatlari bo‘yicha javobgar bo‘lmaydi.
V. Konsernni boshqarish
1. “O‘zavtoyo‘l” konsernining yuqori boshqaruv organi Kengashdir.
2. Konsern Kengashi konsern rahbari, uning o‘rinbosarlari, konsern a’zolari bo‘lgan korxona rahbarlari tarkibida tasdiqlanadi.
3. Konsern Kengashining alohida vazifalariga quyidagi masalalar kiradi:
respublika avtomobil yo‘llari tarmoqlarini rivojlantirish va takomillashtirish konsepsiyasini ishlab chiqish;
respublika yo‘l xo‘jaligini iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy va ijtimoiy rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlarini aniqlash;
yo‘l jamg‘armasini tashkil etish tartibini belgilash va uning o‘rinli sarflanganligini baholash;
keyinchalik respublika Hukumatiga takliflar kiritish uchun yo‘l xo‘jaligi bo‘yicha amaldagi qonunchilikni takomillashtirish masalalarini ko‘rib chiqish;
birgalikdagi faoliyatning istiqboli va yillik dasturlarini tasdiqlash, ularning amalga oshirilishining borishi haqidagi hisobotlarni eshitish;
konsernning Ustav jamg‘armasiga to‘lanadigan kirish badallari miqdorlarini belgilash;
konsern tarkibiga kirish yoki undan chiqish haqida qaror qabul qilish;
konsernning markazlashgan jamg‘armasini tashkil etish va sarflash tartibini belgilash;
konsern daromadlarini markazlashgan jamg‘armalarni to‘ldirish uchun va ishtirokchilar o‘rtasida taqsimlash.
4. “O‘zavtoyo‘l” konserni Kengashining majlisi zaruriyatga qarab, biroq bir yilda kamida ikki marta chaqiriladi.
Konsern Kengashining qarorlari ochiq ovoz berish bilan va oddiy ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi va qarorlar bilan rasmiylashtiriladi. Konsern Kengashining har bir a’zosi bir ovoz berish huquqidan foydalanadi.
5. “O‘zavtoyo‘l” konserni Kengashi besh yil muddatga, doimiy ishlovchi ishchi organ sifatida konsern boshqaruvini saylaydi.
6. “O‘zavtoyo‘l” konserni boshqaruvi:
Kengash qarorlarning bajarilishini tashkil etadi;
Kengashda ko‘rilish lozim bo‘lgan barcha masalalarni oldindan ishlab chiqishni amalga oshiradi, Kengashda tasdiqlanadigan qarorlarning loyihalarini tayyorlaydi;
konsernning ilmiy-texnika kengashini tuzadi;
Kengashning alohida vazifasiga kirmaydigan konsern joriy faoliyatining barcha masalalari bo‘yicha qarorlar qabul qiladi.
7. Boshqaruv majlisi har oyda kamida bir marta o‘tkaziladi.
Qarorlar ochiq ovoz berish bilan, ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi va konsern bo‘yicha buyruqlar bilan rasmiylashtiriladi.
8. “O‘zavtoyo‘l” konsernining rahbari, uning o‘rinbosarlari kabi respublika Hukumati tomonidan tasdiqlanadigan Boshqaruv raisi hisoblanadi.
Boshqaruv raisi konsern faoliyati uchun shaxsan javob beradi va quyidagi huquqlarga ega bo‘ladi:
o‘z huquq doirasida buyruqlar va farmoyishlar chiqarish;
boshqa uyushmalar, korxonalar muassasalar bilan munosabatlarda konsern vakili bo‘lish;
konsern nomidan shartnomalar shu jumladan, mehnat shartnomalari tuzish;
moliyaviy, hisobot va boshqa hujjatlarni imzolash, ishonch qog‘ozlari berish;
konsernning yangidan tuzilgan bo‘linma va korxonalari haqidagi nizomlar va ustavlarni tasdiqlash;
ijro etuvchi apparatning tuzilmasini, shtat jadvalini va ularni saqlash uchun xarajatlar smetasini, uning tarkibiy bo‘linmalari haqidagi nizomni va lavozim yo‘riqnomalarini tasdiqlash;
boshqaruvning navbatdagi majlisini chaqirish haqida qaror qabul qilish.
9. “O‘zavtoyo‘l” konsernnining rahbar organlari ishini ta’minlash uchun boshqaruv raisi tomonidan ijro etuvchi apparat tuziladi,
10. “O‘zavtoyo‘l” konserni Kengashi konsern ishtirokchilari bo‘lgan korxonalarning malakali mutaxassislaridan besh yil muddatga taftish komissiyasi saylaydi.
Taftish komissiyasi konsern, uning boshqaruvining moliya-xo‘jalik faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi, tekshirish natijalari haqida faqat konsern Kengashi oldida hisob beradi.
Konsern faoliyati bir yilda kamida bir marta taftish qilinadi.
VI. Konsernga kirish va undan chiqish tartibi
“O‘zavtoyo‘l” konserniga kirish yoki undan chiqish haqidagi ariza, ariza berilgan kundan boshlab uch oy davomida konsern boshqaruvi tomonidan ko‘rib chiqiladi va uzil-kesil qaror konsern Kengashi tomonidan qabul qilinadi.
VII. Konsern faoliyatini to‘xtatish
1. “O‘zavtoyo‘l” konsernini tugatish haqidagi qaror konsern Kengashining tashabbusi yoxud amaldagi, qonunchilik bilan vakil qilingan organlarning tashabbusi bilan Respublika Hukumati tomonidan qabul qilinadi.
2. Konsern tugatilayotganda konsern qatnashchilarining birgalikdagi mulki hisoblangan mol-mulkni sotishdan olingan pul mablag‘lari, boshqaruv va ijro etuvchi apparat xodimlari bilan hisob-kitob qilingandan so‘ng, kredit beruvchilarning talablari qondirilgach, konsern qatnashchilari o‘rtasida ular qo‘shgan hissaga qarab taqsimlanadi.