Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Eron Islom Respublikasi Hukumati oʻrtasida
Bitim
Xalqaro avtomobil aloqasi toʻgʻrisida
Bundan buyon “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb nomlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Eron Islom Respublikasi Hukumati oʻzaro hamkorlik asosida avtomobil, yoʻlovchi va yuk tashish transport aloqalarini har ikkala mamlakat oʻrtasida va ularning hududidan tranzit yoʻli bilan rivojlantirishni istab,
quyidagilar haqida ahdlashib oldilar:
1-modda
Mazkur Bitim shartlari yoʻlovchilarni va yuklarni xalqaro avtomobil transporti bilan Ahdlashuvchi Tomon hududidan ikkinchi Ahdlashuvchi Tomon hududiga yoki tranzit yoʻl bilan Ahdlashuvchi Tomon hududi orqali Ahdlashilgan Tomon hududida roʻyxatdan oʻtgan avtotransport vositalari bilan xalqaro yuk tashishga tegishlidir.
2-modda
1. “Tashuvchi” atamasi doimiy yashash joyiga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi yoki Eron Islom Respublikasining oʻz qonunlari va qoidalariga koʻra xalqaro aloqalar boʻyicha yuk yoki yoʻlovchilar tashishiga ijozat berilgan korxonalar yoxud fuqarolar boʻlib, har qanday jismoniy yoki yuridik shaxsni bildiradi.
2. “Avtotransport vositasi” atamasi quyidagilarni bildiradi:
yuk tashish uchun — yuk tashiydigan avtomobil, yuk tashiydigan tirkamali avtomobil, avtomobilni shatakka oladigan yoki yarim tirkamali avtomobilni shatakka oluvchi;
yoʻlovchilarni tashish avtomobil vositasi — avtobus, yaʼni yoʻlovchilarni tashish uchun moʻljallangan, haydovchi oʻrnini, shuningdek yoʻlovchilarning yukini tashish uchun tirkamani hisobga olmagan holda kamida 8 oʻrindiqli joyi boʻlgan avtotransport vositasi.
3. “Muntazam ravishda avtobusli tashish” atamasi Ahdlashuvchi Tomonlarning avtotransport vositalari bilan oldindan kelishilgan manzil yoʻnalishini va jadval boʻyicha yoʻlovchilar tashishni bildiradi.
4. “Tranzitli tashish” atamasi Ahdlashuvchi Tomonlarning hududi tashqarisidagi joylardan joʻnaydigan va tegishli manzilga boradigan passajirlar hamda yuklarni bir Ahdlashuvchi Tomonning hududi orqali tashishni bildiradi.
3-modda
Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri davlat qonunlariga muvofiq ravishda bir-birlariga yoʻlovchi va yuk tashish tashkilotlarining qarorgohlarini ochish va yoki Ahdlashuvchi Tomonlarning oldindan kelishuvchiga koʻra Ahdlashuvchi Tomon hududida vakillarni yoxud agentlarini tayinlash huquqini beradi.
4-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar chiqib ketish yoki kirib kelish uchun bojxona soliqlarini toʻlashdan hamda boshqa Tomon hududida harakatlanayotgan avtomobil transportiga soliq toʻlashdan ozod qilinadi, bundan quyidagilar mustasno:
a) yoʻldan foydalangani uchun yigʻim puli (pul toʻlab oʻtiladigan yoʻllar va koʻpriklar);
b) ogʻirlikni, oʻlchamlarni, avtomobil vositasini yuk koʻtarishni Ahdlashayotgan Tomonlarning davlat qonunlarida belgilab qoʻyilgan meʼyorlariga muvofiq ravishda undagi yukning meʼyoridan ortiqligi uchun yigʻimlar.
5-modda
Bir Ahdlashuvchi Tomonning yuk tashuvchisi boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida avtomobil bilan yuk tashishni maromlashtiruvchi qonunlarni, harakat qoidalarini va boshqa qoidalarni buzgan holda keyingisining vakolatli tashkilotlari sodir boʻlgan hodisa toʻgʻrisida Ahdlashuvchi Tomonni xabardor qilishlari kerak.
6-modda
Transport toʻqnashuvchi yoki boshqa yoʻl transport hodisalari roʻy bergan hollarda Ahdlashuvchi Tomonlar mazkur noxush hodisa kimning hududida boʻlgan boʻlsa, roʻy bergan hodisa natijasini va boshqa zarur maʼlumotlarni boshqa Ahdlashuvchi Tomonga maʼlum qilishi shart.
7-modda
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining yuk tashuvchisi boshqa Ahdlashuvchi Tomonning vakolatli hokimiyatlari tomonidan berilgan bir yillik ruxsatnoma mavjud boʻlgan taqdirda yuklarni va yoʻlovchilarni muntazam ravishda yoki tranzitli tashib turishi kerak.
8-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar hududidan yuk tashish va transport vositalarining tranziti hech qanday ruxsatnomasiz amalga oshiriladi.
9-modda
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining yuk tashuvchisi mazkur Bitimga asosan boshqa Tomon hududida yoʻlovchilar va yuklarni tashish ishlarini bajarish huquqiga ega emas.
10-modda
Ekologiya va gigiyena normalari boʻyicha olib kelishga yoʻl qoʻyilmaydigan yuklarni tranzitli tashish taqiqlanadi.
11-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar avtotransport vositalarining hech bir toʻsiqsiz harakat qilishini va yoʻlovchi hamda yuklarni tashish bilan bogʻliq boʻlgan rasmiyatchiliklarni osonlashtirishni taʼminlash boʻyicha barcha zarur choralarni koʻrishlari kerak.
12-modda
Mazkur Bitimga asosan yuk va yoʻlovchilarni tashishni amalga oshirishda Ahdlashuvchi Tomonlar hududiga avtomobil vositalarining har modelida koʻzda tutilgan hajmda olib kirilayotgan yonilgʻi va moylovchi moddalar bojxona toʻlovlari va bojlarni toʻlashdan ikki Tomon ham ozod qilinadi.
13-modda
Avtotransport vositalarining foydalanilmay qolgan ehtiyot qismlari qaytib olib ketilishi lozim, almashtirilgan qismlari esa mamlakatdan olib chiqilishi, yoʻq qilinishi yoki Ahdlashuvchi Tomonlarning tegishli bojxona maʼmuriyatiga topshirilishi kerak.
Ehtiyot qismlarni olib kirish Ahdlashuvchi Tomonlar hududida amal qilinayotgan qonunlar va qoidalarga muvofiq holda amalga oshiriladi.
14-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar orasida xalqaro yoʻlovchi va/yoki yuk tashish va yoki ular orqali tranzit paytida uchinchi shaxsga yetkazilgan zararni sugʻurta ravishda qoplash uchun Ahdlashuvchi Tomonlarning qoida va qonunlariga asosan aniqlangan holda amalga oshiriladi.
15-modda
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududida roʻyxatdan oʻtgan yuk tashuvchilar va avtotransport vositalarining haydovchilari boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida amal qilayotgan yoʻl harakati qoidalariga rioya qilishlari shart.
Mazkur Bitimda hal qilinmagan masalalar har bir Ahdlashuvchi Tomonlarning ichki qonunlari taʼsiri ostida boʻladi.
16-modda
Ikki Ahdlashuvchi Tomon vakillaridan iborat qoʻshma komissiya tuziladi, ularning asosiy vazifalari quyidagilar:
a) mazkur Bitimga rioya qilish;
b) mazkur Bitimning 17-moddasida qayd qilingan vakolatli tashkilotlar tomonidan hal qilinmagan muammolarni oʻrganish va hal qilishga oid takliflar kiritish;
v) mazkur Bitimdan kelib chiqadigan munozarali masalalarning hammasini koʻrib chiqish va ularni hal qilish boʻyicha takliflar kiritish;
g) transportirovka bilan bogʻliq boʻlgan boshqa masalalarni hal qilish.
Qoʻshma komissiya Ahdlashuvchi Tomonlarning birontasi tarafidan yoki Oʻzbekiston Respublikasi, yoki Eron Islom Respublikasining birinchi talabi bilanoq toʻplanadi.
Qoʻshma komissiyada muhokama qilinadigan kun tartibi Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli tashkilotlari tomonidan avvaldan diplomatik yoʻllar bilan tayyorlangan va uning asosiy masalalariga muvofiq boʻlishi shart.
Qoʻshma komissiya mazkur Bitimning har qaysi moddasiga tuzatishlar kiritishni taklif qilishi va ularni vakolatli tashkilotlar muhokamasiga olib chiqishi mumkin.
17-modda
Mazkur Bitimni bajarish uchun javobgar boʻlgan vakolatli tashkilotlar:
a) Oʻzbekiston Respublikasi — Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi;
v) Eron Islom Respublikasi — Transport va yoʻl vazirligi.
18-modda
Mazkur Bitim Ahdlashuvchi Tomonlarning davlat qonunlariga asosan tasdiqlash yorliqlari bilan almashilgan vaqtdan boshlab kuchga kiradi va 1 yil mobaynida oʻz kuchida turadi.
Mazkur Bitim, agar Ahdlashuvchi Tomonlarning biri tegishli muddat tugashidan 3 oy ilgari yozma ravishda Bitimni bekor qilish istagini bildirmasa oʻz-oʻzidan 1 yil muddatga choʻziladi.
Toshkent shahrida, 1993-yil 18-oktabrda, xijriy yilnomasining 1372 yil 26 mehrida, ikki asl nusxada, har biri oʻzbek, fors va ingliz tilida tuzildi, barcha matnlar bir xil kuchga ega. Mazkur Bitimni talqin etishda kelishmovchiliklar tugʻilsa, ingliz tilidagi matn ustuvorlik qiladi.
(imzolar)