Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига электрон тижорат соҳасини такомиллаштиришга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2026 йил 10 февралда қабул қилинган
Сенат томонидан 2026 йил 18 майда маъқулланган
Сенат томонидан 2026 йил 18 майда маъқулланган
Кейинги йилларда мамлакатимизда замонавий рақамли технологияларни кенг жорий этиш, электрон тижорат соҳасини ривожлантириш борасида тизимли ишлар олиб борилмоқда.
Шу билан бирга бугунги кунда рақамли технологияларнинг жадал ривожланиши электрон тижорат иштирокчилари учун замонавий логистика инфратузилмасига эга миллий электрон тижорат макони яратилишини ҳамда электрон тижорат иштирокчиларининг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий асослари янада такомиллаштирилишини тақозо этмоқда.
Мазкур Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига электрон шаклдаги хизматларни кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахсларига солиқ солинишини, уларнинг ҳисобга қўйилишини ва ҳисобдан чиқарилишини, солиқ ҳисоблаб чиқарилишини, улар томонидан солиқ ҳисоботлари тақдим этилишини ҳамда солиқ тўланишини белгилашга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритилмоқда.
Шунингдек «Электрон тижорат тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига электрон тижорат, электрон савдо платформаси, электрон тижорат иштирокчилари ва операторларининг (электрон савдо платформаси операторларининг, буюртмалар агрегатори операторларининг, рақамли стриминг хизмати операторларининг) ҳуқуқ ва мажбуриятлари, электрон тижорат соҳасида тўловларни, трансчегаравий электрон тижоратни амалга оширишнинг, рақамли маҳсулотлар экспорти ва импортининг ўзига хос хусусиятлари белгиланишини назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.
Ушбу Қонун рақамли иқтисодиётни ва электрон тижорат платформаларини (сервисларини) янада ривожлантиришга, электрон тижоратнинг шаффоф ва очиқ экотизимини яратишга ҳамда рақамли маҳсулотлар (хизматлар) харидорларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 30 декабрда қабул қилинган ЎРҚ-599-сонли Қонуни билан янги таҳрирда тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, 12-сонга 1-илова; 2020 йил, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда, № 11, 652-модда, № 12, 690, 691-моддалар; 2021 йил, № 1, 6-модда, № 4, 294-модда, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 9, 901-модда, № 10, 968, 969, 972, 973-моддалар, № 12, 1199-модда; 2022 йил, № 2, 79-модда, № 3, 215, 216-моддалар, № 5, 461, 464, 467-моддалар, № 6, 570-модда, № 7, 664, 666-моддалар, № 12, 1190-модда; 2023 йил, № 6, 444, 446-моддалар, № 7, 540-модда, № 12, 1011-модда; 2024 йил, № 2, 106, 110, 111-моддалар, № 4, 346-модда, № 5, 458, 459-моддалар, № 8, 822, 831-моддалар, № 9, 958-модда, № 10, 1076-модда, № 11, 1190-модда, № 12, 1283, 1284, 1296, 1297-моддалар; 2025 йил, № 2, 188, 194-моддалар, № 4, 519, 520, 521, 522-моддалар, № 5, 644, 645-моддалар, № 6, 729, 731-моддалар, № 8, 971, № 10, 1153-модда, № 12, 1322, 1324, 1328, 1329-моддалар) қуйидаги қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин:
1) 19-модда қуйидаги мазмундаги саккизинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси деб эътироф этиладиган электрон шаклдаги хизматларни кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахсларига ҳужжатлар қоғозда ёки телекоммуникация каналлари орқали электрон шаклда жўнатилганидан сўнг ўттиз кундан кейин олинган деб ҳисобланади»;
2) 129-модданинг:
ўн иккинчи қисмидаги «хизматлар кўрсатувчи ва» деган сўзлар «хизматлар кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи ҳамда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн учинчи қисмидаги «ўн учинчи» деган сўзлар «ўн иккинчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн тўртинчи қисмидаги «ўн учинчи» деган сўзлар «ўн иккинчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн бешинчи қисмидаги «ўн учинчи» деган сўзлар «ўн иккинчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн олтинчи қисмидаги «ўн учинчи — ўн олтинчи» деган сўзлар «ўн иккинчи — ўн бешинчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
3) 39-бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«39-боб. Электрон шаклда хизматлар кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахсларига солиқ солишнинг ўзига хос хусусиятлари»;
4) 278-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси бўлган электрон шаклдаги хизматларни кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахслари жисмоний шахсларга бундай хизматларни кўрсатишга ва товарларни реализация қилишга оид қисм бўйича солиқ тўловчилар деб эътироф этилади.
Электрон савдо платформалари орқали жисмоний шахсларга товарлар реализация қилинганда, харидорнинг яшаш жойи ва товарларни етказиб бериш жойи Ўзбекистон Республикаси бўлса, товарларни реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси деб эътироф этилади.
Агар чет эл юридик шахслари жисмоний шахсларга ушбу Кодекснинг 282-моддасида белгиланган хизматларни электрон шаклда кўрсатса ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилса ҳамда уларни реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси бўлса, бундай хизматларни кўрсатувчи ва (ёки) товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахслари билан топшириқ, воситачилик, агентлик шартномалари ёки бошқа шунга ўхшаш шартномалар асосида бевосита жисмоний шахслар билан ҳисоб-китобларда иштирок этадиган воситачилар бўлган чет эл юридик шахслари ёки Ўзбекистон Республикасининг юридик шахслари бундай хизматларни реализация қилишга доир операцияларга нисбатан солиқ агентлари деб эътироф этилади.
Агар бундай хизматлар ва (ёки) товарлар воситачилар бўлган бир нечта юридик шахснинг ҳисоб-китобларида изчил кетма-кетликда иштирок этган ҳолда кўрсатилса ва (ёки) реализация қилинса, бевосита жисмоний шахслар ҳамда хизматлар кўрсатувчи ва (ёки) товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахслари билан ҳисоб-китобларда иштирок этаётган воситачи бўлган чет эл юридик шахслари ёки Ўзбекистон Республикасининг юридик шахслари, уларда ушбу хизматларни кўрсатувчи ва (ёки) товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахси билан шартнома мавжудлигидан қатъи назар, солиқ агентлари деб эътироф этилади.
Агар чет эл юридик шахслари Ўзбекистон Республикасининг электрон савдо платформалари орқали хизматлар кўрсатса ва (ёки) товарларни реализация қилса ҳамда уларни реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси бўлса, ушбу хизматларни кўрсатувчи ва (ёки) товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахсларининг фойдасига ҳисоб-китобларни амалга оширувчи мазкур электрон савдо платформалари операторлари бундай операцияларга нисбатан солиқ агентлари деб эътироф этилади.
Агар бундай хизматлар Ўзбекистон Республикасининг юридик шахсларига ва Ўзбекистон Республикасида фаолиятни доимий муассасалар орқали амалга оширувчи Ўзбекистон Республикаси норезидентлари бўлган юридик шахсларга кўрсатиладиган бўлса, бундай хизматларнинг харидорлари бўлган мазкур шахслар солиқ агентлари деб эътироф этилади»;
5) 279-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«279-модда. Электрон шаклда хизматлар кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахсларини ҳисобга қўйиш ва ҳисобдан чиқариш тартиби
Агар чет эл юридик шахси жисмоний шахсларга ушбу Кодекснинг 282-моддасида кўрсатилган, реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси деб эътироф этиладиган электрон шаклдаги хизматлар кўрсатадиган бўлса ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилса ва, агар бу юридик шахснинг ўзи воситачиларсиз товарларни (хизматларни) олувчи бўлган жисмоний шахслар билан ҳисоб-китобларни амалга оширса, чет эл юридик шахсини солиқ органида ҳисобга қўйиш (ҳисобдан чиқариш) ҳисобга қўйиш (ҳисобдан чиқариш) тўғрисидаги ариза ва Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси томонидан рўйхати тасдиқланадиган бошқа ҳужжатлар асосида амалга оширилади. Шундай хизматларда ва (ёки) шундай товарларни реализация қилишда солиқ агенти деб эътироф этиладиган воситачи бўлган чет эл юридик шахсини солиқ органида ҳисобга қўйиш (ҳисобдан чиқариш) худди шундай тартибда амалга оширилади.
Ҳисобга қўйиш (ҳисобдан чиқариш) тўғрисидаги ариза чет эл юридик шахслари томонидан солиқ органига электрон шаклда хизматлар кўрсатиш ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилиш бошланган (тугатилган) кундан эътиборан ўттиз календарь кундан кечиктирмай берилади»;
6) 280-модда:
биринчи қисмидаги «хизматларни» деган сўз «хизматларни кўрсатиш ёки электрон савдо платформаси орқали товарларни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Чет эл юридик шахслари электрон савдо платформалари орқали жисмоний шахсларга Ўзбекистон Республикаси реализация қилиш жойи деб эътироф этиладиган товарларни реализация қилганда, солиқ базаси мазкур товарларнинг уларни реализация қилишнинг ҳақиқий нархларидан келиб чиқиб ҳисоблаб чиқариладиган солиқ суммаси ҳисобга олинган ҳолдаги қиймати сифатида аниқланади»;
учинчи — олтинчи қисмлари тегишинча тўртинчи — еттинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
7) 281-модданинг:
номидаги «кўрсатишда» деган сўз «кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ушбу Кодекснинг 282-моддасида белгиланган электрон шаклдаги хизматларни кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахслари солиқ органига солиқ ҳисоботини солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали, белгиланган формат бўйича электрон шаклда тақдим этади».
2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 29 сентябрда қабул қилинган «Электрон тижорат тўғрисида»ги ЎРҚ-792-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2022 йил, № 9, 896-модда; 2025 йил, № 4, 519-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 3-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«буюртмалар агрегатори — Интернет жаҳон ахборот тармоғидан ва телекоммуникация тармоғидан фойдаланган ҳолда электрон тижорат иштирокчиларига хизматларни (ишларни) тақдим этишга доир шартномалар тузиш ҳамда тўловларни амалга ошириш учун техник, ташкилий ва ахборот инфратузилмаси билан таъминловчи аппарат-дастурий мажмуа ёки ахборот-коммуникация тизими;
буюртмалар агрегатори оператори — буюртмалар агрегаторига эгалик қилувчи ва (ёки) уни бошқарувчи юридик шахс;
рақамли маҳсулотлар — интеллектуал мулк объектларининг электрон кўчирма нусхалари (рақамли товарлар), шунингдек электрон ахборот муҳитида моддий натижага эга бўлмаган муайян ҳаракатларни ёки муайян фаолиятни амалга ошириш, шу жумладан «булутли технологиялар»ни (рақамли хизматларни) олишга ҳамда уларга обуна бўлишга доир хизматлар;
рақамли стриминг хизмати — Интернет жаҳон ахборот тармоғидан ва телекоммуникация тармоғидан фойдаланган ҳолда электрон тижорат иштирокчиларига рақамли маҳсулотлардан реал вақт режимида (онлайн) фойдаланиш имкониятини берувчи, шунингдек шартномалар тузиш ҳамда тўловларни амалга ошириш учун техник, ташкилий ва ахборот инфратузилмаси билан таъминловчи аппарат-дастурий мажмуа ёки ахборот-коммуникация тизими;
рақамли стриминг хизмати оператори — рақамли стриминг хизматига эгалик қилувчи ва (ёки) уни бошқарувчи юридик шахс;
электрон савдо платформаси — Интернет жаҳон ахборот тармоғидан ва телекоммуникация тармоғидан фойдаланган ҳолда электрон тижорат иштирокчилари ўртасида товарлар (ишлар, хизматлар) олди-сотдисини амалга оширишга доир шартномалар тузиш ҳамда тўловларни амалга ошириш учун техник, ташкилий ва ахборот инфратузилмаси билан таъминловчи аппарат-дастурий мажмуа ёки ахборот-коммуникация тизими;
электрон савдо платформаси оператори — электрон савдо платформасига эгалик қилувчи ва (ёки) уни бошқарувчи юридик шахс;
электрон тижорат — ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда тадбиркорлик фаолияти доирасида товарларни сотишга, ишларни бажаришга ва хизматларни кўрсатишга доир жисмоний ва (ёки) юридик шахслар ўртасида шартномалар тузиш жараёнига оид муносабатлар»;
2) 4-модданинг бешинчи хатбошисидаги «субъектларининг» деган сўз «иштирокчилари ҳамда операторларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
3) 5-модданинг бешинчи хатбошисидаги «субъектларининг» деган сўз «иштирокчилари ҳамда операторларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
4) 7-модда иккинчи қисмининг:
олтинчи хатбошисидаги «субъектларининг» деган сўз «иштирокчилари ҳамда операторларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўнинчи хатбошисидаги «субъектларига» деган сўз «иштирокчилари ҳамда операторларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
5) 3-бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«3-боб. Электрон тижорат иштирокчилари ҳамда операторлари, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари»;
6) 8-модда иккинчи қисмининг:
иккинчи хатбошисидаги «майдончасида» деган сўз «платформасида» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи хатбошисидаги «майдончасида» деган сўз «платформасида» деган сўз билан алмаштирилсин;
7) 9-модда биринчи қисмининг учинчи хатбошисидаги «майдончасини» деган сўз «платформасини» деган сўз билан алмаштирилсин;
8) қуйидаги мазмундаги 101-модда билан тўлдирилсин:
«101-модда. Трансчегаравий электрон тижоратни амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Электрон тижорат иштирокчилари ҳамда операторлари турли давлатлар ҳудудида жойлашган ва улардан бири Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган ҳолда амалга ошириладиган электрон тижорат тури трансчегаравий электрон тижорат ҳисобланади.
Трансчегаравий электрон тижорат тартиб-таомиллари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади»;
9) 11-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Электрон тижорат операторлари жумласига қуйидагилар киради:
электрон савдо платформаси операторлари;
буюртмалар агрегатори операторлари;
рақамли стриминг хизмати операторлари»;
10) 12-модда:
биринчи қисмининг учинчи хатбошисидаги «субъектларига» деган сўз «иштирокчиларига» деган сўз билан алмаштирилсин;
бешинчи хатбошисидаги «субъектларига» деган сўз «иштирокчиларига» деган сўз билан алмаштирилсин;
олтинчи хатбошисидаги «субъектлари» деган сўз «иштирокчилари» деган сўз билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмидаги «субъектларининг» деган сўз «иштирокчиларининг» деган сўз билан алмаштирилсин;
қуйидаги мазмундаги бешинчи ва олтинчи қисмлар билан тўлдирилсин:
«Электрон тижорат иштирокчилари ўртасида электрон тижорат операторининг ахборот тизимлари орқали тузилган шартнома юзасидан ўзининг фаолияти бўйича мажбуриятларининг ижро этилиши, шунингдек харидорга сифатсиз товар (иш, хизмат) етказиб берилиши ёки номақбул сифатли ноозиқ-овқат товари алмаштирилиши натижасида келиб чиқадиган низолар бўйича сотувчи асосий жавобгар ҳисобланади.
Сотувчи томонидан харидорнинг қонуний талабларини қаноатлантириш имконияти бўлмаган тақдирда, башарти шартнома шартларида ёки қонунчиликда бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, электрон тижорат оператори харидор олдида субсидиар жавобгар бўлади»;
бешинчи қисми еттинчи қисм деб ҳисоблансин;
11) 13-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«13-модда. Электрон савдо платформаси операторининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Электрон савдо платформаси оператори ушбу Қонун 12-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган электрон тижорат оператори ҳуқуқларидан ташқари ўз электрон савдо платформасида товарларни (ишларни, хизматларни) бевосита, мустақил равишда сотиш ҳуқуқига ҳам эга.
Электрон савдо платформаси оператори ушбу Қонун 12-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилган электрон тижорат оператори мажбуриятларидан ташқари:
фаолиятнинг лицензияланадиган турларини амалга ошираётган ёки фаолиятни (ҳаракатларни) рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар асосида ёхуд хабардор қилиш тартибида амалга ошираётган сотувчиларнинг тегишли лицензияларини ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларини ёхуд хабарномаларини текшириши;
қонунчиликка мувофиқ муомаладан олиб қўйилган ёки муомаласи чекланган товарларнинг (ишларнинг, хизматларнинг) реализация қилинишига барҳам берилиши бўйича чоралар кўриши;
электрон савдо платформасидан фойдаланувчиларнинг шахсга доир маълумотлари конфиденциаллигини таъминлаши, шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этиши;
электрон савдо платформасида тўловларни амалга оширишда ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этилишини таъминлаши;
электрон савдо платформаси фаолияти билан боғлиқ мурожаатларни қонунчиликда белгиланган тартибда кўриб чиқиши;
ваколатли давлат органига тегишли ахборотни қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда тақдим этиши;
товарларни (ишларни, хизматларни) таклиф қилиш ва тартиблаштириш алгоритмлари шаффофлигини таъминлаши;
харидор томонидан шарҳлар қолдирилиши имкониятини яратиши, уларни ўзгартирмаслиги ва уларнинг сақланишини таъминлаши (бундан қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар мустасно);
электрон савдо платформасидан фойдаланиш қоидаларини, шартнома (оммавий оферта) шартларини, шунингдек қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ошкор этилиши мажбурий бўлган бошқа маълумотларни электрон савдо платформасида жойлаштириши шарт.
Агар электрон савдо платформаси оператори электрон тижорат соҳасидаги ўз фаолиятини тўхтатиб турмоқчи бўлса ёки хизмат кўрсатиш қоидаларига ўзгартиришлар киритмоқчи бўлса, бу ҳақда камида ўттиз кун олдин тегишли электрон савдо платформасида эълон бериши керак (бундан қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар мустасно)»;
12) 3-боб қуйидаги мазмундаги 131 ва 132-моддалар билан тўлдирилсин:
«131-модда. Буюртмалар агрегатори операторининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Буюртмалар агрегатори оператори ушбу Қонун 12-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган электрон тижорат операторининг ҳуқуқларидан ташқари талаблар, таклифлар ва бошқа омиллардан келиб чиққан ҳолда харидор учун кўрсатиладиган хизматларнинг (ишларнинг) якуний қийматини мустақил шакллантириш ва белгилаш ҳуқуқига эга.
Буюртмалар агрегатори оператори ушбу Қонун 12-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилган электрон тижорат операторининг мажбуриятларидан ташқари:
фаолиятнинг лицензияланадиган турларини амалга ошираётган ёки фаолиятни (ҳаракатларни) рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар асосида ёхуд хабардор қилиш тартибида амалга ошираётган сотувчиларнинг тегишли лицензияларини ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларини ёхуд хабарномаларини текшириши;
қонунчиликка мувофиқ муомаладан олиб қўйилган ёки муомаласи чекланган хизматларнинг (ишларнинг) реализация қилинишига барҳам берилиши бўйича чоралар кўриши;
буюртмалар агрегаторидан фойдаланувчиларнинг шахсга доир маълумотлари конфиденциаллигини таъминлаши, шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этиши;
буюртмалар агрегаторида тўловларни амалга оширишда ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этилишини таъминлаши;
буюртмалар агрегаторининг фаолияти билан боғлиқ мурожаатларни қонунчиликда белгиланган тартибда кўриб чиқиши;
ваколатли давлат органига тегишли ахборотни қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда тақдим этиши;
хизматларни (ишларни) таклиф қилиш ва тартиблаштириш алгоритмлари шаффофлигини таъминлаши;
харидор томонидан шарҳлар қолдирилиши имкониятини яратиши, уларни ўзгартирмаслиги ва уларнинг сақланишини таъминлаши (бундан қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар мустасно);
буюртмалар агрегаторидан фойдаланиш қоидаларини, шартнома (оммавий оферта) шартларини, шунингдек қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ошкор этилиши мажбурий бўлган бошқа маълумотларни буюртмалар агрегаторида жойлаштириши шарт.
Агар буюртмалар агрегатори оператори электрон тижорат соҳасидаги ўз фаолиятини тўхтатиб турмоқчи бўлса ёки хизмат кўрсатиш қоидаларига ўзгартиришлар киритмоқчи бўлса, бу ҳақда камида ўттиз кун олдин тегишли буюртмалар агрегаторида эълон бериши керак (бундан қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар мустасно).
132-модда. Рақамли стриминг хизмати операторининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Рақамли стриминг хизмати оператори ушбу Қонун 12-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган электрон тижорат оператори ҳуқуқларидан ташқари ўз рақамли стриминг хизматида рақамли маҳсулотлардан фойдаланиш қоидаларини мустақил белгилаш, шунингдек қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ контентни (ахборот ресурси мазмунини) модерация қилиш ҳуқуқига эга.
Рақамли стриминг хизмати оператори ушбу Қонун 12-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилган электрон тижорат операторининг мажбуриятларидан ташқари:
рақамли стриминг хизматида жойлаштирилган рақамли маҳсулотларга нисбатан муаллифлик ҳуқуқига ва турдош ҳуқуқларга риоя этилишини таъминлаши, интеллектуал мулк объектларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатларини мониторинг қилиши ва уларнинг олдини олиш чораларини кўриши;
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ муомаласи чекланган ёки тақиқланган рақамли маҳсулотларнинг тарқатилишига барҳам берилиши бўйича чоралар кўриши;
фойдаланувчиларга тақдим этилаётган рақамли маҳсулотлар ва стриминг хизматлари сифатининг белгиланган талабларга мувофиқлигини таъминлаши;
рақамли стриминг хизматидан фойдаланувчиларнинг шахсга доир маълумотлари конфиденциаллигини таъминлаши, шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этиши;
рақамли стриминг хизматида тўловларни амалга оширишда ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этилишини таъминлаши;
рақамли стриминг хизмати фаолияти билан боғлиқ мурожаатларни қонунчиликда белгиланган тартибда кўриб чиқиши;
ваколатли давлат органига тегишли ахборотни қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда тақдим этиши;
рақамли маҳсулотларни таклиф қилиш ва тартиблаштириш алгоритмлари шаффофлигини таъминлаши;
харидор томонидан шарҳлар қолдирилиши имкониятини яратиши, уларни ўзгартирмаслиги ва уларнинг сақланишини таъминлаши (бундан қонунчиликда назарда тутилган холлар мустасно);
рақамли стриминг хизматидан фойдаланиш қоидаларини, шартнома (оммавий оферта) шартларини, шунингдек қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ошкор этилиши мажбурий бўлган бошқа маълумотларни рақамли стриминг хизматида жойлаштириши шарт.
Агар рақамли стриминг хизмати оператори электрон тижорат соҳасидаги ўз фаолиятини тўхтатиб турмоқчи бўлса ёки хизмат кўрсатиш қоидаларига ўзгартиришлар киритмоқчи бўлса, бу ҳақда камида ўттиз кун олдин тегишли рақамли стриминг хизматида эълон бериши керак (бундан қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар мустасно)»;
13) 16-модданинг учинчи қисми:
иккинчи хатбошисидаги «(ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг фамилиясини, исмини, отасининг исмини)» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
қуйидаги мазмундаги саккизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«товарларни (ишларни, хизматларни) қайтариш ва (ёки) тўланган маблағларни харидорга қайтариб бериш тартиби ва шартларини»;
саккизинчи хатбошиси тўққизинчи хатбоши деб ҳисоблансин;
14) 23-модда:
тўртинчи қисмидаги «белгиланган тартибда кейинчалик инкассация қилиш шарти билан» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
қуйидаги мазмундаги бешинчи, олтинчи ва еттинчи қисмлар билан тўлдирилсин:
«Электрон тижорат операторлари, электрон тижоратда сотувчи бўлган юридик шахслар, якка тартибдаги тадбиркорлар, шунингдек электрон тижоратда сотувчи ёки буюртма асосида товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб берувчи ёхуд йўловчиларни енгил автотранспорт воситаларида ташиш фаолиятини амалга оширувчи ўзини ўзи банд қилган шахслар (бундан буён матнда ўзини ўзи банд қилган шахслар деб юритилади) электрон тижорат доирасидаги ҳисоб-китобларни фақат алоҳида банк ҳисобварақларидан (якка тартибдаги тадбиркорлар ҳамда ўзини ўзи банд қилган шахслар — электрон ҳамёнларидан ҳам) фойдаланган ҳолда амалга оширади.
Ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг электрон тижорат доирасидаги фаолияти натижасида маблағлар тарзида олинган даромадлари ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг банк картасига бириктирилган алоҳида банк ҳисобварағида ва (ёки) электрон ҳамёнида ҳисобга олинади.
Ўзини ўзи банд қилган шахслар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
учинчи шахслар (сотувчилар) учун тўловни қабул қилиш;
товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб берувчининг ёки электрон тижорат операторининг ҳисобварағидаги маблағларни кейинчалик инкассация қилиш учун ҳисобдан чиқариш мақсадида ўзини ўзи банд қилган шахснинг алоҳида банк ҳисобварағига ва (ёки) электрон ҳамёнига маблағларни олдиндан жойлаштириш;
етказиб берилган товарлар (ишлар, хизматлар) учун тўлов сифатида нақд пул қабул қилишга, бунда алоҳида банк ҳисобварағидан ва (ёки) электрон ҳамёндан товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб берувчига ўтказилган маблағларга тенг бўлган миқдорда нақд пулни инкассация қилмасдан ўз ихтиёрида қолдириш»;
15) 24-модданинг иккинчи қисмидаги «Савдо майдончаларининг» деган сўзлар «Электрон савдо платформаларининг ва буюртма агрегаторларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
16) 27-модда қуйидаги мазмундаги тўртинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Агар электрон тижорат оператори томонидан «эскроу» хизмати кўрсатилаётган бўлса, сотувчи харидорга маблағларни қайтаришни рад этган тақдирда, электрон тижорат оператори сотувчи билан тузилган шартномада белгиланган тартибда маблағларни харидорга мустақил равишда қайтариш ҳуқуқига эга»;
17) 6-боб қуйидаги мазмундаги 271-модда билан тўлдирилсин:
«271-модда. Рақамли маҳсулотлар экспорти ва импортининг ўзига хос хусусиятлари
Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали моддий ташувчиларда олиб ўтиладиган рақамли маҳсулотларнинг божхона расмийлаштируви (декларациялаш) Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Рақамли дистрибуция усуллари билан экспорт ёки импорт қилинаётган рақамли маҳсулотларга божхона расмийлаштируви амалга оширилмайди.
Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги хорижий электрон савдо платформалари орқали рақамли маҳсулотлар рақамли дистрибуция қилиш йўли билан экспорт қилинганда:
рақамли маҳсулот учун хорижий валютадаги тушум рақамли маҳсулотнинг сотилганлиги бўйича экспорт қилувчининг ҳисобига хорижий электрон савдо платформаси хизматлари қиймати чегириб ташланган ҳолда келиб тушади;
мазкур тушумнинг келиб тушиш муддати хорижий электрон савдо платформасининг қоидаларига мувофиқ белгиланади».
3-модда. Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
4-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ушбу Қонун 2-моддаси 8-бандининг тўртинчи хатбошисида назарда тутилган трансчегаравий электрон тижорат тартиб-таомилларини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ичида белгиласин;
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
5-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2026 йил 10 сентябрь,
ЎРҚ-1173-сон
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.09.2026 й., 03/26/1173/0918-сон)