29.07.2025 йилдаги 472-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 29.07.2025 йилдаги 472-сон
Date of entry into force
29.07.2025
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Кўчирма]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ва тасдиқлашни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китобларни келишиш ва технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ваколатли органлар ва уларнинг жавобгарлигини белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига амал қилиниши юзасидан мониторинг қилиш ва тасдиқланган меъёрларни қайта кўриб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Адлия вазирлиги билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни уч ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров, энергетика вазири Ж.Т. Мирзамаҳмудов ҳамда Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги директори Ш.Х. Ходжаев зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025 йил 29 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
472-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 29 июлдаги 472-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Низом электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг (кейинги ўринларда — технологик сарф) рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиб-тамойилларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу Низомга асосан белгиланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш методикаси (кейинги ўринларда — Методика) ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш операторларининг, шунингдек, истеъмолчиларнинг электр тармоғи хўжалиги объектлари учун татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ушбу Низомга асосан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари тегишлилиги бўйича электр тармоғининг эгаси, яъни электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ва тегишли ҳудудлар бўйича тақсимлаш тизими операторлари томонидан ҳисоб-китоб қилинади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китоблар Энергетика вазирлиги томонидан кўриб чиқилади ҳамда келишилади.
(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг (кейинги ўринларда — Ўзэнергоинспекция) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармалари томонидан таянч даврида ишга туширишга рухсат олинган янги қурилган, модернизация ва реконструкция қилинган қурилмалар бўйича бирламчи маълумотлар келишилади;
(3-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келишилган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги (кейинги ўринларда — Энергетика бозори регулятори) томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоблаш, келишиш ҳамда тасдиқлаш схемаси ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ўзэнергоинспекция доимий равишда технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши ҳамда ҳисоб-китоблар ушбу Низомга мувофиқ амалга оширилгани юзасидан давлат назоратини ўтказади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳар бир электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари объектлари учун алоҳида кучланиш даражалари бўйича ҳисоб-китоб қилинади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори кучланиш — 110 kV ва ундан юқори (220 kV ва 500 kV кучланиш даражалари учун алоҳида) кучланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта кучланиш — 1 — 35 kV кучланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
паст кучланиш — 1 kV гача кучланиш даражаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч трансформаторларидаги йўқотишлар — куч трансформаторида электр энергиясини трансформация қилиш жараёнида содир бўладиган физик жараёнларнинг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб юзага келадиган, трансформаторнинг конструкцияси, ишлаш шароити ва юклама режимларига боғлиқ бўлган электр энергияси йўқотишлари бўлиб, улар салт юриш йўқотишлари ва юклама йўқотишларидан ташкил топади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
салт юриш йўқотишлари — электр тармоқлари хўжалиги объектлари кучланиш берилган (тармоққа уланган), лекин юкламасиз ҳолатида (ҳеч қандай юклама уланмаган ҳолда) содир бўладиган электр энергияси йўқотишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч давр — ҳисоб давридан аввалги мос давр (йил);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарф — электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш, тақсимлаш ва истеъмол қилиш жараёнида иштирок этадиган электр тармоғи хўжалиги объектларида ускуналарнинг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлар, ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ҳамда трансформатор ва (ёки) подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергияси ҳажмининг йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри — технологик сарф учун белгиланадиган рухсат этилган меъёр фоизларда ифодаланади) бўлиб, белгиланган ҳисобот давридаги технологик сарфнинг тармоқ орқали узатилган (ёки қабул қилинган) электр энергияси ҳажмига нисбатининг фоиздаги миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узоқ муддатли тартибга солиш даври — бир йилдан ортиқ муддатни ўз ичига олган, тегишли ривожлантириш дастурлари (стратегиялар, концепциялар) ишлаб чиқиладиган давр;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тармоғи хўжалиги объектлари — электр энергиясини узатиш ва етказиб бериш учун мўлжалланган электр тармоқлари (ҳаво ёки кабел тармоқлари), трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тожланиш — юқори кучланишли электр майдони таъсирида электр тармоқлари, изоляторлар, электродлар ва бошқа электр жиҳозлари атрофида газ (атрофдаги ҳаво ёки бошқа газ муҳити) ионланиши натижасида юзага келадиган электр разряди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юклама йўқотишлари — электр тармоғи хўжалиги объектларида электр токи оқиши (юклама бўлганда) натижасида ўтказгичларнинг қаршилиги ва магнит майдон таъсири орқали юзага келадиган электр энергияси йўқотишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб даври — технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисобланадиган давр (келгуси календарь йил);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар — электр энергиясини ҳисобга олиш тизимига киритилган ўлчаш элементларининг (ток ва кучланиш трансформаторлари, ҳисоблагичлар ва бошқалар) техник хусусиятлари, аниқлик даражаси ва иш режимидан келиб чиқадиган электр энергияси йўқотишлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Технологик сарфнинг тузилмаси ушбу Низомга 3-иловада, тақсимлаш тизимлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотлар 4-иловада, узатиш тизими учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотлар 5-иловада келтирилган намунавий шаклларга мувофиқ тегишли тизим оператори томонидан шакллантирилади ва Энергетика вазирлигига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб даври ёки узоқ муддатли тартибга солиш даври учун ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Технологик сарфнинг тузилмаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Электр тармоғи хўжалиги объектларидаги технологик сарф қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг техник йўқотишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари учун сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Техник йўқотишлар Методикага асосан ҳисоб-китоб қилиниб, узатилаётган қувватга боғлиқ бўлмаган шартли-ўзгармас йўқотишлар (кейинги ўринларда — шартли-ўзгармас йўқотишлар) ҳамда узатилаётган қувватга боғлиқ бўлган юклама йўқотишларидан (кейинги ўринларда — юклама йўқотишлари) иборат бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) шартли-ўзгармас йўқотишлар (салт ишлаш йўқотишлари) қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч трансформаторларидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват компенсацияси қурилмаларидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўлчаш трансформаторлари ва юқори частотали алоқа восита (қурилма)ларидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кабель тармоқларининг изоляцияларидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тожланишидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тармоқлари изоляторларининг сиртларида электр токининг сизиб чиқиши (сирқиши) натижасида юзага келадиган йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) юклама йўқотишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво ва кабель тармоқларидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч ва оширувчи трансформаторлардаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ток ва кучланишни ўлчаш трансформаторларидаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори частотали резисторлардаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
токни чекловчи реакторлардаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзгартиргич қурилмалардаги йўқотишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни компенсацияловчи қурилмалардаги йўқотишлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ўз эҳтиёжи учун электр энергияси истеъмоли электр тармоғи хўжалиги объектларининг тўғри ишлашини таъминловчи ва эксплуатация қилувчи ходимларнинг иш шароитларини таъминлаш учун сарфланадиган электр энергияси миқдори қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч трансформаторлари ва автотрансформаторларни совитиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
подстанция биноларини ёритиш, иситиш, совитиш ва ҳаво алмаштириш ҳамда иссиқ ва (ёки) совуқ сув билан таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
подстанция ҳудудини ёритиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аккумулятор батареяларини зарядловчи қурилмаларнинг эксплуатацияси билан боғлиқ бўлган қурилмаларнинг ишлашини таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
подстанциялардаги операцион занжирлар ва бошқарув занжирларининг ишлашини таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
комплект тақсимлаш қурилмалари ячейкаларида ҳамда ташқарида ўрнатилган реле ҳимояси шкафларида ҳаво алмаштириш, совитиш ва иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчиргичлар ва юритмалар бакларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ажраткичлар ва қисқа туташтиргичлар юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформаторлар ва мой бакларининг юклама остида кучланишни ростлаш ускуналарининг юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ажраткичларнинг юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоқа каналлари, технологиялари орқали ҳисобга олиш маълумотларини йиғиш, қайта ишлаш, узатиш учун фойдаланиладиган электр энергиясини ҳисобга олишнинг иккиламчи занжирида иштирок этадиган ускуна ва воситаларнинг ишлаши, уларда ёритиш ва (ёки) иситиш, ҳаво алмаштириш, совитиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчиргичларни бошқариш шкафлари ва агрегатлар шкафларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
компрессорларнинг ишлаши учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво йиғувчи қурилмаларни иситиш учун электр энергияси сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон компенсаторлар ва бошқа ёрдамчи қурилмаларда электр энергияси истеъмоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатация жараёнида бажарилган таъмирлаш ишларида фойдаланилган электр энергияси истеъмоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турли насослар, дистилляторлар, кичик станоклар ва қурилмаларнинг электр энергияси истеъмоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
диспетчерлик бошқаруви ва маълумотларни йиғиш дастурий-аппарат комплекси тизимига киритилган алоқа воситалари ва ускуналарининг электр энергияси истеъмоли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз эҳтиёжлари учун сарфланадиган электр энергияси миқдори номенклатурага асосан ва таянч давр маълумотларини инобатга олган ҳолда ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз эҳтиёжлари номенклатураси ҳар бир электр тармоқлари хўжалиги объектлари учун ишлаб чиқилади ва тармоқнинг тегишли оператори томонидан тасдиқланади. Ўз эҳтиёжлари номенклатурасига хўжалик эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементлар киритилиши тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз эҳтиёжлари учун амалда сарфланган электр энергиясининг ҳажми ҳисобга олиш ускуналари кўрсаткичлари бўйича аниқланади. Ҳисобга олиш ускуналари мавжуд бўлмаган ёки ҳисобга олиш маълумотлари қайд этилмаган тақдирда, ўз эҳтиёжлари учун сарф номенклатура асосида ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрининг 5 фоизидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар Методикага асосан ҳисоб-китоб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Бирламчи маълумотларни шакллантириш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоб-китоб қилиш учун бирламчи маълумотлар (кейинги ўринларда — бирламчи маълумотлар) тегишлилиги бўйича электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси, яъни электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ёки тақсимлаш тизими операторлари томонидан ҳар бир объект учун тўлиқ ҳажмларда шакллантирилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бирламчи маълумотлар таянч даври ва ҳисоб даври учун ва (ёки) тегишлилиги бўйича узоқ муддатли тартибга солиш даври учун шакллантирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Бирламчи маълумотлар қуйидагилардан ташкил топади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объект тўғрисида умумий маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг баланс кўрсаткичлари (умумий, ҳудудлар ва кучланиш даражалари кесимида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш даражалари бўйича электр энергияси балансининг тузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч давридаги электр энергияси оқимларининг тузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурлари ҳамда электр энергиясини тежаш чора-тадбирларига мувофиқ трансформаторлар сонининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда трансформаторлар сони, тури ва ўрнатилган қуввати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурлари ҳамда электр энергиясини тежаш чора-тадбирларига мувофиқ электр тармоқлари узунлигининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда электр тармоқларининг турлари бўйича узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони, тури ва қуввати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво ва кабель тармоқлари ва шиналарнинг узунлиги (занжирлар бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг тузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш учун асосий кўрсаткичларнинг динамикаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўлчов трансформаторлари ва ҳисобга олиш тизимлари ҳақида маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Ҳисоб-китобларнинг аниқ ва батафсил бўлиши учун электр ускуна ва қурилмалари ишлаб чиқарувчиларининг (завод) маълумотлари ва услубий қўлланмаларидан фойдаланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш учун бирламчи маълумотлар ҳар йили 1 сентябрга қадар шакллантирилади ва Энергетика вазирлигига келишиш учун киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Энергетика вазирлиги ҳар йили 10 сентябрга қадар бирламчи маълумотларни кўриб чиқади ва келишади.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Шакллантирилган бирламчи маълумотларнинг ҳаққонийлиги учун электр тармоғи хўжалиги объекти эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ва тақсимлаш тизими операторлари) жавобгар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишдан аввал ушбу давр учун технологик сарфнинг мутлақ (абсолют) ҳажми (kW·h) ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблашда электр тармоқларининг амалдаги юкланиши тўғрисида таянч даврдаги маълумотлар (электр энергияси оқими ва қуввати тақсимланиши схемасининг ўзгариши ҳақидаги маълумотлардан) ва ҳисоб даври учун электр энергияси балансининг прогноз маълумотларидан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Ҳисоб даври учун технологик сарф кучланиш даражаларига кўра электр тармоқлари бўйича, шунингдек, шартли-ўзгармас йўқотишлар, юклама йўқотишлари ҳамда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлари бўйича алоҳида ва умумий шаклда ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Шартли-ўзгармас йўқотишлар уларнинг таянч даврдаги ҳисоб-китоблари натижалари бўйича олиниб, ҳисоб даврида электр тармоғи хўжалиги объектлари таркибининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда (агар ўзгарган бўлса) ўзгартиришлар киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ҳисоб даври учун юклама йўқотишлари таянч давридаги юклама йўқотишлари асосида, ҳисоб даврида электр тармоғи хўжалиги объектларининг, шу жумладан, тақсимлаш ва узатиш тизимларининг тузилмавий ўзгаришлари, таянч даврининг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлари электр энергиясини ҳисобга олишда иштирок этадиган барча ҳисобга олиш тизимлари маълумотлари асосида Методикага асосан ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобга олиш тизимига киритилган элементларнинг аниқлик синфи қонунчилик ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мос бўлиши шарт. Агар аниқлик синфи мос бўлмаса, ҳисоб-китоб учун аниқлик синфининг рухсат этилган энг паст чегараси қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Таянч давр учун технологик сарф қуйидаги тартибда аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг ҳар бир даражасида электр энергиясини тармоққа қабул қилиш, тармоқдан узатиш ва етказиб бериш (тақсимлаш) қийматларига кўра (қўшни кучланиш тармоғидан электр энергиясини қабул қилишни ҳисобга олган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий ва кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг шартли равишда доимий йўқотишлари, кучланиш даражаси бўйича электр энергиясининг юклама йўқотишлари, электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари сабабли юзага келадиган электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш орқали.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб даври ва узоқ муддатли тартибга солиш даври учун умумий ва кучланиш даражалари бўйича қуйидаги тартибда ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҳисоб даври учун ҳар йили 1 октябрга қадар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқ кучланишининг ҳар бир даражасида электр энергиясини тармоққа қабул қилиш, тармоқдан узатиш ва тармоққа етказиб беришнинг режалаштирилган (прогноз) қийматлари аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб даврида режалаштирилган чора-тадбирларни амалга ошириш натижасида электр ускуна (қурилма)лар таркибидаги ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда, электр энергиясини тежаш ҳамда инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурларига мувофиқ тармоқларнинг электр схемалари шакллантирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
прогноз (кутилаётган) юкламалар таянч даврига нисбатан ҳисоб давридаги баланснинг таркибий қисмларининг ўзгаришининг прогноз динамикасини ҳисобга олган ҳолда ва (ёки) истеъмолчилар томонидан буюртма қилинган электр энергияси ҳажмини ҳисобга олган ҳолда аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликларидан келиб чиқадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китоб қилиниб, кучланиш даражалари бўйича тақсимланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) узоқ муддатли ҳисоб даври учун ривожлантириш дастурларини ишлаб чиқиш муддатларига мувофиқ равишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари узоқ муддатли тартибга солиш даврининг биринчи йилидаги рухсат этилган меъёрий сарфни ҳисоблаш натижалари асосида ҳар бир йил учун алоҳида белгиланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узоқ муддатли ҳисоб даврининг иккинчи ва кейинги йилларида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрининг ҳисоб-китоби электр тармоғининг амалдаги юкламаларининг ўзгариши ҳамда тизимларни ривожлантириш режаларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Ҳисоб-китоб натижалари технологик сарфни мониторинг ва таҳлил қилишдаги асословчи ҳужжатларнинг бир қисми сифатида тақдим этиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Электр энергияси ягона электр энергетика тизимидан транзит бўйича истеъмолчининг электр тармоғи орқали узатиш ёки тақсимлаш тизимига, субистеъмолчиларга узатилганда, истеъмолчи тармоқларидаги электр энергияси технологик сарфининг бир қисми, истеъмолчининг электр тармоғига келиб тушган электр энергиясининг умумий миқдорига нисбатан тегишли тизим операторининг электр тармоғига истеъмолчи томонидан узатилган электр энергияси миқдорига мутаносиб равишда, унинг электр тармоқларидаги технологик сарфларга ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда истеъмолчи тармоғининг транзит узатишда қатнашган қисми бўйлаб электр энергиясини узатишдаги технологик сарфнинг ягона электр энергетикаси тизимига тегишли қисми Методикага асосан ҳисобланади ва тегишли тизим операторининг технологик йўқотишларининг мутлақ (абсолют) миқдорига қўшиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Ҳисоб-китобларни келишиш ва технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари, унинг ҳисоб-китобларини амалга оширишда фойдаланилган бирламчи маълумотларнинг тўғрилиги ва ҳисоб-китоблар меъёрий ҳужжатлар талабларига асосан амалга оширилганини текшириш ва келишиш ҳамда электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичларини шакллантириш учун ҳар йили 1 октябрга қадар Энергетика вазирлигига тақдим этилади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) тақсимлаш тизими операторларининг ва электр станциялари операторларининг ҳисоб-китоблари тегишлилиги бўйича «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ, «Иссиқлик электр станциялари» АЖ ва «Ўзбекгидроэнерго» АЖлар томонидан (хусусий электр энергетикаси корхоналари бундан мустасно) умумлаштирилган ҳолда Энергетика вазирлигига киритилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳисоб-китобларни тасдиқловчи ҳужжатлар келишиш ва тасдиқлаш учун электрон шаклда ва раҳбарият томонидан тасдиқланган шаклда қуйидагиларни ўз ичига олган (илова қилинган) ҳолда тақдим этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тушунтириш хати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китобларни амалга оширишда фойдаланилган бирламчи маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалга оширилган ҳисоб-китоблар (уларни дастурий таъминот ёрдамида таҳлил қилиш имконини берадиган даражада бўлиши лозим);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жадвал шаклидаги ҳисоб-китоблар (дастурий таъминот мавжуд бўлмаса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб натижалари киритилган ҳисоблаш схемалари (ҳар бир узеллар учун кучланиш даражалари бўйича ҳар бир участкадаги электр энергияси ва актив қувват оқимлари ҳақида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир ҳисоблаш схемасига ҳисоб-китоблар билан бирга алоҳида жадваллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб ва таянч даврлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари қийматларини асословчи тушунтириш хати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч ва ҳисоб даврлари учун электр энергиясининг баланси (прогнози) ва йўқотишлари тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бирламчи маълумотлар тўғрисида бухгалтерия ҳисоботи ва охирги марта амалга оширилган хатлов ҳисоботи (хатловдан сўнг фойдаланишга қабул қилинган ёки фойдаланишдан чиқарилган қурилма ёки ускуналар далолатномаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китобларда фойдаланиладиган ва электр энергияси сарфини ҳисоблашда қўлланадиган усулларга мос келадиган таянч даври параметрларининг ўлчаш натижалари (узатиладиган қувват, юкламалар, кучланиш даражаси, қувват коэффициентлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини тежаш дастури (чора-тадбирлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ривожлантириш (инвестиция) дастури (қисқа ёки узоқ муддатли ривожлантириш стратегиялари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаб чиқариш дастури (электр энергиясини тежаш дастури ва инвестиция дастури мавжуд бўлмаган тақдирда тақдим этилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Энергетика вазирлиги ҳар йили 1 ноябрга қадар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини келишади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келгуси йил учун электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичлари ушбу ҳисоб-китоблар асосида шакллантирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Технологик сарфни ҳисоблаш учун фойдаланилган дастурий таъминот ушбу Низомда белгиланган йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш усулларига мос келиши талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Қўшимча равишда тушунтириш хатида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш учун фойдаланиладиган дастурлар (дастур номи, ишлаб чиқувчининг номи, ишлатилган версиянинг рақами ва ишлаб чиқилган йили) тўғрисидаги маълумотлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Энергетика бозори регулятори томонидан ҳар йили 15 ноябрга қадар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари тасдиқланади ҳамда Энергетика вазирлиги ва электр тармоғи хўжалиги объектлари эгаларига ижро учун, Ўзэнергоинспекцияга ушбу меъёрларга риоя этилиши устидан мониторинг қилиш ва давлат назоратини амалга ошириш учун юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрига амал қилиниши юзасидан мониторинг (таҳлил) қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши, технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китобларнинг ушбу Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилгани юзасидан доимий равишда Ўзэнергоинспекция томонидан мониторинг (таҳлил) қилиниб, қонунчиликка мувофиқ ўрганиш ва текширувлар ўтказиб борилади ва тегишли чоралар кўрилади.
(33-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб-китобларни тасдиқловчи ҳужжатлар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилишини мониторинг қилиш жараёнида электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари томонидан ваколатли республика ижро этувчи ҳокимияти органларига тақдим этилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши ва унинг амалдаги ҳажмлари юзасидан ойлик ҳисоботларни шакллантиради ва Энергетика вазирлиги ҳамда Ўзэнергоинспекцияга киритиб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумлаштирилган ойлик ҳисоботлар Энергетика вазирлиги томонидан Энергетика бозори регуляторига бозор муносабатлари, нархлар ва тарифларни тартибга солишда фойдаланиш учун киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Ҳар йили 15 январга қадар электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари томонидан йил якуни бўйича қуйидагиларни ўз ичига олган батафсил ҳисобот Энергетика вазирлигига тақдим этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ва унинг амалдаги ҳажмлари юзасидан ойлар кесимидаги маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалдаги кўрсаткичларнинг рухсат этилган меъёрлардан ошгани ёки камайгани сабабларининг батафсил тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кузатилган ҳодисалар (авариялар, узилишлар, об-ҳаво ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тармоғи хўжалиги объектларининг эскириш даражалари.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Энергетика вазирлиги ҳисобот йили якуни бўйича ягона электр энергетикаси тизими бўйича технологик сарфнинг рухсат этилган меёърларига риоя этилиши ҳамда таҳлили юзасидан йиллик умумлаштирилган ҳисоботни шакллантиради ва ҳар йили 30 январга қадар бозор муносабатлари, нархлар ва тарифларни тартибга солишда фойдаланиш учун Энергетика бозори регуляторига киритиб боради.
(36-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши юзасидан ўтказилган мониторинг (таҳлил) натижалари ва ишлаб чиқариш кўрсаткичлари (амалдаги ёки прогноз кўрсаткичларининг) ўзгариши ҳамда иқлим шароитларидан келиб чиқиб, тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар (корректировка) киритишга қуйидаги ҳолатларда рухсат этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси баланси кўрсаткичларининг прогноз ва (ёки) амалдаги кўрсаткичлари, шунингдек, тармоққа узатилган (қабул қилинган) электр энергияси ҳажми технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмидан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна ва қурилмаларнинг ҳақиқий ҳажми (трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (сони) ва электр тармоқларининг умумий узунлиги) технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмидан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узоқ муддатли тартибга солиш даврида фойдаланилган электр энергияси баланси кўрсаткичлари ёки ускуна ва қурилмаларнинг ҳажми (трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (сони) ва электр тармоқларининг умумий узунлиги) ривожлантириш дастурлари (стратегия ва консепциялар) асосида ёки уларнинг янгиланиши натижасида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмлардан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатиш тармоқлари хўжалиги объектларидаги ўтказгичларда (симлар), электр тожланиш ва ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторларидаги сизиб чиқиш (сирқиш) токлари натижасида ҳосил бўладиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблашда фойдаланилган об-ҳаво шароитларининг амалдаги кўрсаткичлардан кескин ўзгаргани кузатилгани тўғрисида Ўзгидромет агентлигининг асословчи ҳужжатлари мавжуд бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар (корректировка) киритишда ҳисоб-китобларни амалга ошириш, келишиш ва тасдиқлаш ушбу Низомга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш электр тармоқлари хўжалиги объектлари эгаси, жумладан, узатиш ва тақсимлаш тизимлари операторларининг ташаббуси асосида камида ҳар чоракда бир марта амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш учун асословчи маълумотлар ҳамда амалга оширилган ҳисоб-китоблар ҳар чоракдан кейинги ойнинг сўнгига қадар келишиш ва тасдиқлаш учун киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Якунловчи қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Ушбу Низом талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибида ҳал этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоблаш, келишиш ва тасдиқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СХЕМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Босқичлар

Субъектлар

Амалга ошириладиган тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси

(электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари)

Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилиш учун бирламчи маълумотларни шакллантиради ва келишиш учун Энергетика вазирлигига киритади.

Бунда таянч даврида ишга туширишга рухсат олинган янги қурилган, модернизация ва реконструкция қилинган қурилмалар бўйича бирламчи маълумотларни келишиш учун Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаларига киритади.

Ҳар йили 1 сентябрга қадар

2-босқич

Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси

(электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари)

Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари) ўзи томонидан тасдиқланган бирламчи маълумотлар асосида келгуси йил учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китобини амалга оширади ва келишиш учун Энергетика вазирлигига киритади.

Ҳар йили 1 октябрга қадар

3-босқич

Энергетика вазирлиги

1. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини уни асословчи бирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китобларни кўриб чиқади, келишади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига тақдим этади.

2. Ушбу ҳисоб-китоблар асосида электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичларини шакллантиради.

Ҳар йили 1 ноябрга қадар

4-босқич

Энергетика бозори регулятори

Келгуси йил учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини кўриб чиқади ва тасдиқлайди.

Ҳар йили 15 ноябрга қадар

5-босқич

Энергетика бозори регулятори

Келгуси йил учун тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ишда қўллаш, мониторинг қилиш ҳамда риоя этилишини таъминлаш учун тегишли вазирлик ва идораларга юборади.

Ҳар йили 15 ноябрь

(1-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МЕТОДИКАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Тақсимлаш ва узатиш тизимларида юзага келадиган технологик сарфнинг мутлақ (абсолют) миқдори (∆WТС) — техник йўқотишлар, ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ва ўз эҳтиёжи учун электр энергияси сарфининг мутлақ миқдорлари йиғиндисига тенг бўлади ва қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WТЙ — техник йўқотиш (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Wхато.Й — ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WЎЭ — ўз эҳтиёжи учун электр энергияси сарфи (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WШ-ЎЗ — шартли ўзгармас йўқотишлар (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WЮК — юклама йўқотишлари (kW·h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари нисбий қийматлариузатиш ва тақсимлаш тизимлари бўйича умумий ҳамда кучланиш даражалари бўйича алоҳида аниқланади ва қуйидаги формулалар ёрдамида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) умумий:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WТС — технологик сарфнинг мутлақ миқдори (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WЭТҚҚ — технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини аниқлаш даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига қабул қилинган (берилган) электр энергияси (kW·h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) кучланиш даражалари бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i кучланишли тармоқлардаги технологик сарфнинг мутлақ миқдори (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини аниқлаш даврида электр тармоқларига i кучланишли тармоқларда қабул қилинган (берилган) электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ui — технологик сарф ҳисобланаётган i-кучланиш даражаси (kV).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ҳисоб даври учун электр тармоқлари хўжалиги объектларидаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) таянч даврдаги юклама йўқотишлари асосида қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WТД.ЮЙ — таянч даврдаги юклама йўқотишлари ҳажми (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WҲД.ЭТҚҚ — ҳисоб даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига бериладиган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WТД.ЭТҚҚ — таянч даврда электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига берилган электр энергияси ҳажми (kW·h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига қабул қилинадиган ва (ёки) қабул қилинган электр энергияси ҳажмига бошқа электр тармоқлари орқали истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси ҳажми киритилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб даврида таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшимча равишда ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ҳисоб даврида, таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинган электр тармоғи хўжалиги объектлари фойдаланишдан чиқарилган ёки бошқа операторлари балансига ўтказилган бўлса, ҳисоб даври учун ушбу объектлардаги электр энергиясининг юклама йўқотишлари чегириб ташланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ҳисоб даври учун ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари (∆Wхато.Й) ҳажми қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Wхато.Й.ТД,% — таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларнинг нисбий қиймати (%);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WҲД.ЭТҚҚ — ҳисоб даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига бериладиган электр энергияси (kW·h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Шартли-ўзгармас йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Шартли-ўзгармас йўқотишлар юкламага боғлиқ бўлмаган ҳолда, ускуналарда (трансформаторлар, реакторлар, синхрон компенсаторлар ва бошқалар) тармоққа уланган ва кучланиш остида бўлган пайтда (кейинги ўринларда — салт юришида) юзага келадиган, уларнинг ички магнит майдонини ҳосил қилиш жараёнлари, диэлектрик ва ферритли йўқотишлари ҳисобидан рўй берадиган энергия йўқотишларидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шартли-ўзгармас йўқотишлар ускунани ишлаб чиқарган завод томонидан тақдим этилган паспорт маълумотлари асосида, унинг электр тармоғида бўлган вақти ва амалдаги кучланишига боғлиқ ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Куч трансформаторларида (автотрансформаторларда) электр энергиясининг салт юришидаги йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) дискрет вақт асосида ҳисоблаш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) режимлар асосида ҳисоблаш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРСЮ — трансформаторнинг паспорт маълумотида келтирилган салт юришдаги актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uii — режимда трансформаторнинг юқори томонидаги кучланиш (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uном — трансформаторнинг юқори кучланиш чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тpi — трансформаторнинг i — режимда ишлаш вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δtii — режимда ўлчаш қадами (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — режимлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Доимий интервалда кучланиш маълумотлари мавжуд бўлса (камида ҳар соатда) ва маълумотларни автоматик йиғиш имконияти яратилган бўлса, салт юришдаги йўқотишлар дискрет вақтга асосланган усул орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трансформаторнинг кучланиш режимлари ўзгарувчан бўлиб, кучланиш доимий равишда ўлчанмаса ёки унинг қиймати қайд этиб борилмаса, режимлар асосидаги усулдан фойдаланилади (масалан трансформатор 3 хил кучланишда 3 хил вақтда ишлаган бўлса, 220 кВ, 230 кВ ва 235 кВ, у ҳолда n=3 бўлади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трансформатордаги (автотрансформатордаги) кучланиш қийматлари ўлчашлар ёрдамида ёки электротехника талаблари асосида, тармоқнинг барқарор режими учун белгиланган қийматлар бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Куч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) салт юришдаги қувват йўқотиши уларнинг техник ҳолати ва хизмат қилган муддатини ҳисобга олинган ҳолда, ишлаб чиқарган завод томонидан тақдим этилган паспорт маълумотларини белгилашда қўлланадиган усулларда ўлчашлар йўли билан аниқлашга рухсат этилади. Бунда асословчи ҳужжат сифатида, белгиланган тартибда тасдиқланган салт юриш қуввати йўқотишларини ўлчаш бўйича баённомалар киритилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Синхрон компенсаторда (кейинги ўринларда — СК) ёки синхрон компенсатор режимига ўтказилган генераторда электр энергиясининг йўқотилиши (ΔWСК) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРном — синхрон компенсаторнинг паспорт маълумотларига мувофиқ номинал юкланиш режимидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βQ=QЮК/QНОМ — синхрон компенсаторнинг таянч даврдаги максимал юкланиш коэффициенти (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QЮК — таянч даврдаги максимал реактив қувват юкламаси (kVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QНОМ — синхрон компенсаторнинг номинал реактив қуввати (kVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тр — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги ишлаш вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синхрон компенсатордаги электр энергияси йўқотишлари 1-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-жадвал

СК нинг номинал қуввати

(MVA)

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

СКдаги электр энергияси йўқотишлари,

(минг kW·h/йил)

400

540

675

970

1 570

2 160

3 645

4 725

10 260

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: синхрон компенсаторнинг қуввати жадвалда келтирилгандан фарқ қилганда, электр энергиясининг йўқотишлари чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Статик конденсаторлар батареяларида (кейинги ўринларда — СКБ) ва статик тиристорли компенсаторларда (кейинги ўринларда — СТК) электр энергиясининг йўқотишлари (ΔWКҚ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРКҚ — компенсацияловчи қурилманинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши (kW/kVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SКҚ — компенсацияловчи қурилманинг қуввати, статик тиристорли компенсатор учун унинг сиғим ташкил этувчиси бўйича қабул қилинади (kVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тр — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги ишлаш вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статик конденсатор батареялари ва статик тиристорли компенсаторларнинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаса улардаги электр энергияси йўқотишлари 2-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-жадвал

СКБ ва СТК нинг номинал қуввати

(MVA)

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

Электр энергияси сарфи

(минг kW·h/йил)

СКБ

30

45

60

90

180

300

600

960

1920

СТК

120

180

240

360

720

1 200

2 400

3 840

7 680

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статик конденсатор батареялари ва статик тиристорли компенсаторларнинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаганда уларнинг солиштирма қувват йўқотишининг (ΔРКҚ) қиймати 1000 V гача статик конденсатор батареялари учун — 0,004 kW/ kVAr, 1000 V дан юқори статик конденсатор батареялари учун — 0,002 kW/ kVAr, статик тиристорли компенсаторлар учун эса — 0,006 kW/ kVAr олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Шунтловчи реакторда электр энергиясининг йўқотиши (ΔWШР), қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРШР — шунтловчи реакторнинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — шунтловчи реактор ишлаш соати (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ui — шунтловчи реакторнинг i-режимда ишлаганида унинг юқори томонидаги кучланиш (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uном — шунтловчи реактор юқори чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆tii-режимда ўлчаш қадами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шунтловчи реакторлардаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Подстанцияларнинг тақсимловчи йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергиясининг йўқотишлари ушбу Методиканинг 9-бандида келтирилган формулага асосида ҳисобланади. Шу билан бирга йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишларни 3-жадвалдаги маълумотлар асосида белгиланишига ҳам рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

3-жадвал

Кучланиш (kV)

6

10

35

110

220

500

Шунтловчи реакторларда йўқотишлар

(минг kW·h/йил)

84

84

36

32

29

20

Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишлар

(минг kW·h/йил)

1,3

1,3

3

11

31

415

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктлари (кейинги ўринларда — ТП) тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар технологик йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини аниқлашда подстанцияларнинг ток ўтказувчи шиналарида юкламадаги йўқотишлар ҳисоб-китоби амалга оширилган бўлса, тақсимлаш қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари алоҳида ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланиш чеклагичлари, юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторлари ҳамда 0,22 — 0,66 kV кучланишли электр энергиясини ҳисобга олиш ускуналаридаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланиш чеклагичлари, юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторларининг ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) мавжуд бўлмаганда йўқотишлар 4-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

4-жадвал

Кучланиш даражаси,

(kV)

Ускуналар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари,

(минг kW·h/йил)

Вентилли разрядлагичлар

Ўта кучланиш чеклагичлари

Юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари

Ток трансформатори

Кучланиш трансформатори

6

0,009

0,001

0,01

0,06

1,54

10

0,021

0,001

0,01

0,1

1,9

35

0,091

0,013

0,02

0,4

3,6

110

0,60

0,22

0,22

1,1

11,0

220

1,59

0,74

0,43

2,2

13,1

500

4,93

3,94

3,24

5,0

28,9

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: юқори частотали алоқа уланма тузилмалари учун электр энергиясининг йўқотишлари бир фаза учун келтирилган, қолган ускуналар учун қийматлар уч фаза учун берилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учта бир фазали кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотиши битта уч фазали кучланиш трансформаторидаги йўқотишга тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 kV кучланишли ток трансформаторларидаги электр энергиясининг йўқотишлари йилига 0,05 минг kW·h га тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ток трансформатори ва кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотишлари ҳисобга олиш тизимига кирувчи электр энергиясини ҳисобга олиш ускуналаридаги йўқотишларни ҳам ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ҳисобга олиш тизимларининг электр энергияси йўқотишлари ушбу тизимга киритилган элементларнинг паспорт маълумотлари асосида шакллантирилади. Шунингдек, 0,22 — 0,66 kV кучланишли тўғридан-тўғри уланган ҳисобга олиш ускуналаридаги электр энергиясининг йўқотишлари битта ҳисобга олиш ускунасида бир йил учун қуйидагича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир фазали, индукцион — 18,4 kW·h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уч фазали, индукцион — 92,0 kW·h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир фазали, электрон — 21,9 kW·h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уч фазали, электрон — 73,6 kW·h.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. 110 — 500 kV кучланишли ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига электр энергияси йўқотиши (ΔWТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆рт — об-ҳаво шароитлари ва кучланиш миқдорига боғлиқ ҳолда тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши (kW/km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uii — режимда электр тармоғи кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uном — электр тармоғининг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — электр тармоғининг узунлиги (km).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. 220 — 500 kV ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши 5-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

5-жадвал

Кучланиш,

(kV)

Сим тури

Об-ҳаво коди

Тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши, бир занжирда,

(∆рт, kW/km)

ҳаво ҳарорати 0ºС дан юқори бўлганда

ҳаво ҳарорати 0ºС дан паст бўлганда

220

АС-240

0

1,30

1,30

АС-240

2

1,30

1,30

АС-240

4

1.30

1,30

АС-240

6

17,0

6,8

АС-240

8

6,60

34,0

АС-300

0

1,10

1,10

АС-300

2

1,10

1,10

АС-300

4

1,10

1,10

220

АС-300

6

15,90

6,10

АС-300

8

6,10

32,0

АС-400

0

0,85

0,85

АС-400

2

0,85

0,85

АС-400

4

0,85

0,85

АС-400

6

13,4

3,80

АС-400

8

3,80

45,0

АС-500

0

0,64

0,64

АС-500

2

0,64

0,64

АС-500

4

0,64

0,64

АС-500

6

12,26

2,86

АС-500

8

2,86

42,83

500

3АС-330

0

2,39

2,39

3АС-330

2

2,39

2,39

3АС-330

4

2,39

2,39

3АС-330

6

33,76

10,97

3АС-330

8

10,97

92,42

3АС-400

0

1,73

1,73

3АС-400

2

1,73

1,73

3АС-400

4

1,73

1,73

3АС-400

6

26,74

7,73

3АС-400

8

7,73

77,91

3АС-500

0

1,32

1,32

3АС-500

2

1,32

1,32

3АС-500

4

1,32

1,32

3АС-500

6

20,52

5,75

3АС-500

8

5,75

64,24

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: Тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши ҳисоблашни амалга оширишдаги об-ҳаво кодлари қуйидаги маънони англатади 0 — очиқ, 2 — кам булутли, 4 — булутли, 8 — туман.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. 110 kV кучланишли ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотилиши 6-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

6-жадвал

Ҳаво электр узатиш тармоғи кучланиши, таянчнинг тури, фазадаги симнинг сони ва кесим юзаси,

(mm2)

Тожланишда қувват йўқотиши, об-ҳавода шароитида,

(kW/km)

яхши

қуруқ қор

нам ҳаво

совуқ нам ҳаво

110 пўлат-1х120

0,013

0,04

0,17

0,69

110 пўлат/2-1х120

0,015

0,05

0,25

0,93

110 тб-1х120

0,018

0,06

0,30

1,1

110 тб/2-1х120

0,020

0,07

0,35

1,21

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда 110/2-1х120 икки занжирли ҳаво электр узатиш тармоқларига тўғри келади. Барча ҳолатларда йўқотишлар битта занжир учун келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Кабелларининг изоляциясидаги электр энергиясининг йўқотишлари уларни ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ қабул қилинади. Ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) мавжуд бўлмаганда йўқотишлар 7-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

7-жадвал

Кабелнинг кесим юзаси,

(mm2)

Қуйидаги номинал кучланишда (kV) кабеллар изоляциясидаги электр энергиясининг йиллик солиштирма йўқотишлари,

(минг kW·h/km. йил)

6 kV

10 kV

35 kV

110 kV

10

0,14

0,33

-

-

16

0,17

0,37

-

-

25

0,26

0,55

-

-

35

0,29

0,68

-

-

50

0,33

0,75

-

-

70

0,42

0,86

4,04

-

95

0,55

0,99

4,45

-

120

0,60

1,08

4,66

26,6

150

0,67

1,17

5,26

27,0

185

0,74

1,28

5,46

29,1

240

0,83

1,67

7,12

32,4

300

-

-

-

35,2

400

-

-

-

37,4

500

-

-

-

44,4

625

-

-

-

49,3

800

-

-

-

58,2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторлари бўйлаб токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) келиб чиқадиган электр энергияси йўқотишлари (∆WС) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆рс — токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотиши (kW/km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — тармоқ узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T — сизиб чиқиши (сирқиши) кузатилган вақт даври (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотиши об-ҳаво шароитига боғлиқ равишда, 8-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

8-жадвал

Об-ҳавонинг ҳолати

Қуйидаги кучланишли (kV) ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторлари бўйлаб токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўладиган қувватнинг солиштирма йўқотиши,

(kW/km)

6 kV

10 kV

35 kV

110 kV

220 kV

500 kV

1

0,011

0,017

0,035

0,055

0,069

0,156

2

0,094

0,153

0,324

0,510

0,637

1,440

3

0,154

0,255

0,543

0,850

1,061

2,400

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: сизиб чиқиш (сирқиш) токлари об-ҳавонинг 3 та ҳолатига боғлиқ равишда белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-ҳолат — намлиги 90 фоиздан кам бўлган яхши об-ҳаво, қуруқ қор, совуқ нам ҳаво, яхлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-ҳолат — ёмғир, ҳўл қор, шудринг, намлиги 90 фоиз ва ундан ортиқ бўлган яхши об-ҳаво;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-ҳолат — туман.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясининг сарфи ўз эҳтиёжлари трансформаторларининг юқори томонида ўрнатилган ҳисобга олиш ускуналари кўрсаткичлари асосида аниқланади. Агар ҳисобга олиш ускуналари ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг паст кучланишли томонига ўрнатилган бўлса, ўз эҳтиёжлари трансформаторларидаги техник йўқотишлар ҳисобга олиш ускуналари асосида аниқланган йўқотишларга қўшилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Электр тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар, трансформаторлар (автотрансформаторлар) чулғамларининг актив ва реактив қаршиликларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ҳаво электр узатиш тармоғининг актив қаршилиги (RҲТ)қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳарорати 20°С га тенг бўлгандаги 1 км симнинг солиштирма актив қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/км);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — қаршиликнинг ҳароратга боғлиқ ўзгариш коэффициенти, (мис ва алюминий учун α = 0,004 деб қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — ҳаво электр узатиш тармоғининг трасса бўйича узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
θ — таҳлил даврида симнинг ўртача ҳарорати (°С);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nз — параллел занжирларнинг сони (дона).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоқнинг ўртача юкланиши токнинг иқтисодий зичлигидан паст бўлганида юқоридаги формуладан фойдаланишда симнинг ҳарорати тахминан ҳавонинг ҳароратига тенг деб қабул қилинади. Симнинг ҳарорати тўғрисидаги аниқ маълумотлар мавжуд бўлмаганда, унинг қиймати 20°С деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Кабель электр узатиш тармоғининг актив қаршилиги (RКЛ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rо — 1 км кабелнинг солиштирма актив қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — трасса бўйича кабелнинг узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nз — параллел занжирларнинг сони (дона).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги (RШ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ρ — шинанинг солиштирма қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом·mm2/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — шинанинг узунлиги (m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — шинанинг кесим юзаси (mm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — қаршиликнинг ҳароратга боғлиқ ўзгариш коэффициенти, (мис ва алюминий учун α = 0,004 деб қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
θ — шинанинг қаршилиги ҳисобланадиган даврдаги ўртача ҳарорат (ºС).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўртача ҳарорат тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, ҳарорат 20°С га тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ток ўтказувчи шинанинг паспорт маълумотларида 1 метр ток ўтказувчи шина солиштирма актив қаршилигининг қиймати кўрсатилган бўлса, унда ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги (RШ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ro — шинанинг солиштирма актив қаршилиги паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — ток ўтказувчи шина узунлиги (m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Уч фазали икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРқт — трансформаторнинг қисқа туташувдаги қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — уч фазали трансформаторнинг номинал қуввати (kVA).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун актив қаршилик (RТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРқт — бир фазали трансформаторнинг қисқа туташувдаги актив қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном ТР — бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларнинг қувватлари тенг бўлган уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ҳар бир чулғам қисми учун актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚТ ЮК-ЎК, ΔР ҚТ ЮК-ПК, ΔР ҚТ ЎК-ПК — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қувват йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) номинал қуввати (MVA).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларининг қувватлари турлича бўлган уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ҳар бир чулғам қисми учун актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚТ ЮК-ЎК, ΔР ҚТ ЮК-ПК, ΔР ҚТ ЎК-ПК — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қувват йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) номинал қуввати (MVA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — чулғамининг номинал қуввати турлича бўлган трансформаторлар чулғамлари учун қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтириш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Чулғамининг номинал қуввати турлича бўлган трансформаторлар чулғамлари учун қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтириш коэффициенти (α) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЎК ном — ўрта чулғамнинг номинал кучланиши (kV).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Агар трансформаторнинг паспорт маълумотларида фақат битта жуфт чулғам бўйича қисқа туташувдаги йўқотиш қиймати келтирилган бўлса, у ҳолда уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) «умумий ўтказувчи актив қаршилиги» аниқланади ва кейин чулғамлар қувватига мутаносиб тарзда 9-жадвалга мувофиқ тақсимланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

9-жадвал

Номиналга нисбатан трансформатор чулғамларининг қуввати,

(%)

Актив қаршилик,

(Ом)

SЮК

SЎК

SПК

RТ ЮК
 

RТ ЎК

RТ ПК

100

100

100

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

0,5 Rмуф

100

67

100

0,5 Rмуф
 

0,75 Rмуф

0,5 Rмуф

100

100

67

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

0,75 Rмуф

100

67

67

0,55 Rмуф
 

0,82 Rмуф

0,82 Rмуф

100

100

50

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

Rмуф

100

50

50

0,5 Rмуф
 

Rмуф

Rмуф

100

100

33

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

1,5 Rмуф

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) умумий ўтказувчи актив қаршилиги (Rуў) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚТ — юқори кучланиш чулғамининг номинал юкламадаги қисқа туташув қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун умумий ўтказувчи актив қаршилик (Rуў) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚТ — гуруҳдаги бир фазали трансформаторда юқори чулғам бўйича қисқа туташув қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — гуруҳдаги бир фазали трансформаторнинг юқори чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном ТР — гуруҳдаги бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Чулғами бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторларнинг актив қаршилиги ҳар бир чулғам учун алоҳида қуйидаги формула асосида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) юқори чулғам учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) паст чулғамнинг ҳар бир қисми учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — чулғамли бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (МВА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆РҚТ — чулғамли бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторнинг қисқа туташувдаги йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементларида юклама йўқотишларини ҳисоблаш методлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформаторларда (автотрансформаторларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ток ўтказувчи шиналарда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
токни чегараловчи реакторлардаги юклама йўқотишлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Юклама йўқотишлари электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементлари бўйича ва умумлашган тартибда ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементлари бўйича юклама йўқотишлари мавжуд маълумотлар асосида тезкор ҳисоблаш ёки ўртача юкламалар методларининг биридан фойдаланиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимида юқори аниқлик талаб қилинадиган элементлар (масалан, 220 — 500 кВ кучланишли тармоқлар, трансформаторлар) учун фақатгина тезкор ҳисоблаш методидан фойдаланишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тезкор ҳисоблаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Тезкор ҳисоблаш методида ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг фазага нисбатан актив қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ii — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг Δti вақт интервалидаги ўзгармас деб олинадиган ток юкламаси (А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pi, Qi — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган актив ва реактив қуввати (мос равишда MW·h, MVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ui — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформатордаги Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган кучланиш қиймати (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δti — R қаршиликка эга бўлган тармоқ элементининг юкламаси ўзгармас деб олинадиган вақт интервали (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) учун таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ TPi) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
РТР ЮКi, РТР ЎКi, РТР ПКi, QTP ЮКi, QTP ЎКi, QTP ПКi, ITP ЮКi, ITP ЎКi, ITP ПКi — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватлари ҳамда ток юкламаларининг Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган қийматлари (мос равишда MW, MVAr, А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
UТР ЮКi, UТР ЎКi, UТР ПКi — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) юқори, ўрта ва паст чулғамлари кучланишларининг Δti вақт интервалидаги қийматлари (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RТР ЮК, RТР ЎК, RТР ПК — уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) чулғамларининг актив қаршиликлари (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δti — ҳисоблаш давридаги i — вақт интервали (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) паст кучланиш томонида ўлчаш натижалари мавжуд бўлмаса ёки қайд этиб борилмаган бўлса, ҳисоблаш таянч даврдаги юқори ва ўрта кучланишли чулғамлар маълумотлари асосида амалга оширилишига рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Токни чегараловчи реактордаги таянч давр учун юклама йўқотишлари (∆WЮЙ.ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚЙ ТЧР — номинал токда реакторнинг ҳар бир фазасидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iном — реакторнинг номинал ток қиймати (А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iii — вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган ишчи ток қиймати (А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δti — ҳисоблаш давридаги i — вақт интервали (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ўртача юкламалар методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Ўртача юкламалар методига асосан ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРўрт ҚЙ — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторнинг таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянч давр учун юклама графиги шакл коэффициенти квадрати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: kт — графикни тўлдириш коэффициенти бўлиб, юклама графигининг узлуксизлигини ифода этади (н.б).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Графикни тўлдириш коэффициенти (kт) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WТУ — таянч давр давомида тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pўрт — ҳисоб давридаги ўртача актив қувват (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват юкламаси (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар қайдномаларидан олинган, kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тmax — тармоқнинг энг катта юклама (Pmax )да ишлаш вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Графикни тўлдириш коэффициенти тўғрисидаги ёки уни ҳисоблаш учун зарур маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, 6 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун kт=0,7 га , кучланиши 1000 V гача бўлган тармоқлар учун kт=0,5 тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотишлари (∆Рўрт ҚЙ) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ўртача ток юкламаси бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ўртача қувват юкламалари бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувват коэффициенти бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача актив қуввати юкламаси (MW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача реактив қуввати юкламаси (MVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tg φ — реактив қувват коэффициенти (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iўрт — тармоқ элементининг ўртача ток юкламаси (А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — тармоқ элементининг актив қаршилиги (Ом).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Ўртача юкламалар (Рўрт, Qўрт, Iўрт) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WT актив — таянч даврда узелдан оқиб ўтган актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WT реактив — таянч даврда узелдан оқиб ўтган реактив энергия (kVAr·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
cos φ — қувват коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Уч чулғамли трансформаторда (автотрансформаторда) таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ ТР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРўрт ҚЙ — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Уч чулғамли трансформаторларда (автотрансформаторларда) таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотишлари (∆Рўрт ҚЙ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ўртача ток юкламаси бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ўртача қувват юкламалари бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувват коэффициенти бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўрт ТР ЮК, Рўрт ТР ЎК, Рўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача актив қувват юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, MW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qўрт ТР ЮК, Qўрт ТР ЎК, Qўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача реактив қувват юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, MVAr);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iўрт ТР ЮК, Iўрт ТР ЎК, Iўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача ток юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, A);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uўрт ТР ЮК Uўрт ТР ЎК, Uўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг юқори, ўрта ва паст чулғамлари бўйича ўртача кучланиш (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tg φ — реактив қувват коэффициенти (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rўрт ТР ЮК, Rўрт ТР ЎК, Rўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформатор чулғамларининг актив қаршиликлари (Ом).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) паст кучланиш томонида ўлчаш натижалари мавжуд бўлмаса ёки қайд этиб борилмаган бўлса, ҳисоблаш таянч даврдаги юқори ва ўрта кучланишли чулғамлар маълумотлари асосида амалга оширилишига рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Токни чегараловчи реактордаги таянч давр учун юклама йўқотишлари (∆WЮЙ ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРўрт ҚЙ ТЧР — токни чегараловчи реакторда ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати (н.б).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Ўртача юкламада токни чегараловчи реактордаги актив қувват йўқотиши (ΔРўрт ҚЙ ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

ΔРўрт ҚЙ ТЧР

=

3

·

ΔРҚЙ ТЧР

·

(

Iўрт

)2,

[kW]

Iном

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚЙ ТЧР — номинал токда реакторнинг ҳар бир фазасидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iўрт — таянч даврда токни чегараловчи реактордаги ўртача ток юкламаси (A);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iном — токни чегараловчи реакторнинг номинал ток юкламаси (A).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Электр тармоқлари бўйича юклама йўқотишларини умумлашган тартибда ҳисоблаш методлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Электр тармоқларидаги юклама йўқотишларини умумлашган тартибда ҳисоблаш схемалар ҳамда тармоқ юкламалари тўғрисидаги мавжуд ахборотлар ҳажмидан келиб чиқиб, қуйидаги методлардан бирини қўллаш орқали амалга оширилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) тезкор ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) йўқотишлар энг катта бўлган соатлар сони асосида ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар асосида йўқотишларни баҳолаш методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юқори кучланишли электр тармоқлари хўжалиги объектларида фақатгина «а» ва «б» методлардан фойдаланишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«а» — «г» методлардан фойдаланган ҳолда йўқотишларни ҳисоблашда белгиланган тармоқ схемаси ва элементларидаги юкламалар ўлчовлари ёки электротехникага оид ҳисоблашлар ёрдамида аниқланган электр тармоқ элементларининг юкламалари асос қилиб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«б» — «г» методлари бўйича йўқотишларни ҳисоблашда ҳисоб даврининг ҳар бир ойи учун шу ойга мос бўлган тармоқ схемасини ҳисобга олган ҳолда алоҳида ҳисобланади. Тармоқ схемаларини ўзгармас деб олиб, йўқотишларни бир неча ойларни ўз ичига олган давр учун ҳам ҳисоблашга йўл қўйилади. Таянч давр учун электр энергиясининг йўқотишлари, таянч даврга кирувчи ойлардаги (ҳисоблаш оралиқлари) йўқотишлар йиғиндиси орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Ҳисоб-китобларни амалга оширишда қувват коэффициенти тўғрисида маълумот мавжуд бўлмаган ҳолларда унинг қиймати шартли равишда юқори кучланишли тармоқлар учун — 0,85, ўрта ва паст кучланишли тармоқлар учун — 0,9 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тезкор ҳисоблаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Тезкор ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rii-тармоқ элементининг актив қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iiji-тармоқ элементининг j-вақт интервалидаги ток юкламаси (А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δtiji-тармоқ элементининг ток юкламаси (Iij) ўзгармас деб олинган вақт интервали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — тармоқдаги элементлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — ҳар бир элемент учун ҳисобланган вақт интервали (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Тармоқ элементларининг ток юкламаси диспетчерлик қайдномалари, телеўлчовлар бўйича тезкор ўлчов комплекслари ва электр энергиясини ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизими маълумотлари асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— минимал юклама даврининг ҳар бир i-ойидаги юклама йўқотишлари (kW∙h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— максимал юклама даврининг ҳар бир j-ойидаги юклама йўқотишлари (kW∙h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n ва m — шартли равишда йил давомидаги минимал ва максимал юклама даврлари (n + m = 12 бўлиши керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Ойларни шартли равишда минимал ва максимал юклама даврларига тегишлилиги ойлик тармоқдан узатилган электр энергиясининг йиллик тармоқдан узатилган электр энергиясининг ўртача арифметик қийматига нисбатан таққослаш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Ҳар бир ойдаги юклама йўқотишлари ( , ) қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— минимал юклама давридаги базавий суткада (ҳар соатлик интерваллар бўйича ҳисобланган) юклама йўқотишлари (kW∙h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— максимал юклама давридаги базавий суткада (ҳар соатлик интерваллар бўйича ҳисобланган)юклама йўқотишлари (kW∙h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wi ва Wji — ёки j — ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW∙h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wmin ва Wmax — тегишлилиги бўйича максимал ва минимал юклама даврларидаги базавий ойда тармоққа узатилган электр энергияси ҳажми (kW∙h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— суткалик юклама (тармоққа узатиладиган электр энергияси) графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kл — ҳаво электр узатиш тармоғи арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент (110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун 1,02 га ва ундан паст кучланишли тармоқлар учун 1,0 га тенг деб олинади, н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кэкв i ва Кэкв j — ойдаги кунларнинг эквивалент сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Базавий суткалик юклама йўқотишлари ҳисобланаётган суткалардаги ҳар бир соатлик интервал учун ҳисобланган қувват йўқотишларининг йиғиндиси орқали аниқланади (ҳар бир интервалнинг максимал давомийлиги — бир соат).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги шакли коэффициентининг квадрати (k2ш) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wi — ойнинг i-кунидаги тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wўрт.сут — ҳисобланаётган ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кo — ойдаги кунлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Ойнинг ҳар бир суткасида тармоққа узатилган электр энергияси тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги шакли коэффициентининг квадрати (k2ш) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Киш, Кд.о — ойдаги ишланадиган ва ишланмайдиган (дам олиш) кунлар сони (Ко = Киш + Кд.о);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kw — ишланмайдиган ва ўртача иш кунларидаги ўртача истеъмол қилинган электр энергияси қийматларининг нисбати kw = Wд.о/Wиш (н.б).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Эквивалент кунлар сони қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кэкв i = Киш + kw · Кд.о, [н.б]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРўрт — тармоқдаги ўртача юкламага мос ўртача актив қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг умумий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kк — тармоқнинг турли қисмларидаги (шохобчаларидаги) актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаганда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tii — ҳисоблаш интервалининг давомийлиги (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Тармоқнинг юклама графиги поғонали кўринишда берилган бўлса, ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг умумий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рi — давомийлиги Δti бўлган графикнинг i-поғонасидаги юклама (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δti — поғоналарнинг давомийлиги (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — умумий ишлаш вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — ҳисоб даври оралиғидаги график поғоналарининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси (kW).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 — 10 kV кучланишли тармоқлар ва 35 kV кучланишли радиал тармоқлар учун юқоридаги формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда kk = 1,02 га тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Ҳисоблаш оралиғи учун юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобланган назорат ўлчовлари кунининг суткалик графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— меъёрий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ойлик тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги (миқдорларининг сони, ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сонига тенг бўлган график) шакли коэффициентининг квадрати (н.б).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Тармоққа узатиладиган электр энергияси ойлик графиги шакли коэффициенти () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WОi — ҳисоблаш оралиғининг i-ойида тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wўрт.ой — ҳисоблаш оралиғида тармоққа узатилган ўртача ойлик электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nj — ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб-китоб бир ой учун амалга оширилса, деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Юклама графиги мавжуд бўлмаганда юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Тармоқнинг умумий юкламаси графигини тўлдириш коэффициенти (kт) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wб — тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pўрт — тармоқ қисмининг ўртача юкламаси (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват(kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тmax — тармоқнинг энг катта юкламада ишлаган вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Тармоқ қисми ёки шохобчаси учун ўртача юклама (Pўрт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Pўрт i

=

Wi

,

[kW]

Т

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wi — Т вақт ичида i-тугунда (ёки тармоқ шохобчасида) истеъмол қилинган (ишлаб чиқарилган) электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — ҳисоблаш даври (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатлари сони асосида ҳисоблаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатлари сони асосида ҳисоблаш методида йўқотишлар (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WЮК i = kл · kk · ΔPmax · Ti · τн, [kW·h]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔPmax — тармоқдаги максимал юклама режимидаги қувват йўқотиши (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ti — ҳисоблаш давомийлиги (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τн — тармоқнинг умумий юклама графиги бўйича аниқланган, ҳисоблаш интервалида қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қиймати (н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kл — ҳаво электр узатиш тармоғи арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент (110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун 1,02 га ва ундан паст кучланишли тармоқлар учун 1,0 га тенг деб олинади, н.б);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий сони қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рi — ҳисоблаш интервалининг i-поғонасидаги актив қувват (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рmax — ҳисоблаш интервалидаги энг катта қувват (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δtii-интервалнинг давомийлиги (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — ҳисоблаш интерваллари сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tj — ҳисоблаш давомийлиги (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 — 10 kV кучланишли тармоқлар ва 35 kV кучланишли радиал тармоқлар учун юқоридаги формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда kk = 1,02 га тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Ҳисоблаш давридаги юклама графиклари тўлиқ бўлмаса, қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қийматини (τн) қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τн = τс · τм · τN,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τс — қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий сони (назорат суткасининг графиги учун ушбу Методиканинг 68-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τм — ой кунларини характерловчи коэффициент (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τN — ой кунлари графиги турлилигини ҳисобга олувчи коэффициент (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Ой кунларини характерловчи коэффициент (τм) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kиш — ойдаги иш кунлари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kд.о — ойдаги дам олиш кунлари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kо — ойдаги кунлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kw — дам олиш ва иш кунларидаги электр энергияси истеъмоли нисбати (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Ой кунларини характерловчи ва ой кунларида графикнинг турлилигини ҳисобга олувчи коэффициент (τN) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Woii-ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wҳ.о — ҳисобот ойида тармоққа берилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Njҳисобланган ойлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Агар юклама графиги умуман мавжуд бўлмаса, қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қиймати (τн) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: kт — графикни тўлдириш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи асосида йўқотишларни баҳолаш кучланиши 6,10 ва 0,4 kV бўлган электр тармоқларида қўлланади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6,10 ва 0,4 kV кучланишли электр тармоқлари хўжалиги объектлари мажмуасида йўқотишларни регрессия моделларидан фойдаланиб ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 kV кучланишли электр тармоқларида технологик йўқотишларни тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр энергиясининг йўқотишини кучланишнинг пасайишига боғлиқ равишда ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр тармоғи схемалари ва ишлаш режим параметрларидан фойдаланиб, қувват ва энергия йўқотишларини алоҳида элементлар бўйича ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Кучланиши 6,10 ва 0,4 kV бўлган электр тармоқлари, шунингдек, 6 ва 10 kV кучланишли трансформаторлар учун ҳамда 0,4 kV кучланишли «шаҳар» ва «қишлоқ» туридаги электр тармоқлари мажмуаси учун электр энергиясининг йўқотишлари регрессия моделлари асосида алоҳида ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни (∆W) тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B0 — регрессия коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблашда тармоқнинг умумий қаршилиги (Rум) қуйидагилардан бири орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nв — тармоқлар мажмуасига кирувчи барча фидерлар шохобчаларининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ri — i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rсол — сим ёки кабелнинг солиштирма актив қаршилиги (Ом/км).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблашда моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 10-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

10-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

500 — 1000

В0

0,0004400

0,0005739

0,0006738

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Тармоқнинг эквивалент қаршилиги асосида 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B0 — регрессия коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RЭКВ — эквивалент қаршилик (Ом).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. 10 kV кучланишли тармоқларнинг эквивалент қаршилиги (RЭКВ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rii-шохобчанинг солиштирма қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Smii-шохобчанинг умумий юкламаси (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sўрн — умумий (барча шохобчалар бўйича) юклама (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NE — тармоқ шохобчаларининг сони (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоқнинг эквивалент қаршилиги асосида 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни ҳисоблаш учун моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 11-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

11-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

500 — 1000

В0

0,000995

0,000965

0,000935

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. 10 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B0 — регрессия коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — трансформаторлар мажмуасига берилган актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sўрн — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишларни ҳисоблаш учун моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 12-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

12-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

500 — 1000

В0

4,597

5,361

5,361

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. 10 kV кучланишли трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B0 — регрессия коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sўрн — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишларини ҳисоблашда моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 13-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

13-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

ВО

0,000472

0,000458

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. 6 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. 6 kV кучланишли тармоқларда йўқотишлар (∆W) тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича қуйидаги регрессия формуласи асосида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bo — моделнинг эмпирик коэффициенти (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — тармоққа узатилган актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 14-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

14-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

ВО

0,0006973

0,0007335

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. 6 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B0 — регрессия коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — трансформаторлар мажмуасига берилган актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sўрн — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 15-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

15-жадвал

Nфид
 

10 — 50

500 — 5000

В0

2,8685

2,5146

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. 6 kV кучланишли трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B0 — регрессия коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sўрн — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 16-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

16-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

ВО

0,0005532

0,0004586

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. 0,4 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. 0,4 kV кучланишли «қишлоқ» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bo — моделнинг эмпирик коэффициенти (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — тармоққа узатилган актив электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nn — тармоқлар мажмуасидаги истеъмолчилар сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rотп — тармоқлар мажмуасидаги шохобчалар (таянчдан уйнинг киришигача бўлган қисми) қаршиликларининг йиғиндиси (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N3ф — тармоқлар мажмуасидаги уч фазали истеъмолчилар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 17-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

17-жадвал

Nфид
 

100 — 250

250 — 800

800 — 2000

2000 — 5000

>5000

В0

0,14055

0,12025

0,10448

0,091625

0,081014

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. 0,4 kV кучланишли «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси учун йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 18-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

18-жадвал

Nфид
 

100 — 200

200 — 500

500 — 1000

1000 — 2000

2000 — 5000

>5000

В0

0,75107

0,9054

1,096

1,2848

1,5622

1,8616

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Уйлар орасидаги тармоқларининг умумий қаршилиги (Rум.уо) қуйидаги формулалардан бири орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ri i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rсол — сим ёки кабелнинг солиштирма актив қаршилиги (Ом/km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NШ — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги тармоқларининг шохобчалари сони (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rii — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lум.уо — барча фидерларнинг уйлар оралиғидаги тармоқларининг умумий узунлиги (km).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Электр энергияси йўқотишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Электр энергияси йўқотишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методида йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W0,4 — 0,4 кВ кучланишли тармоқларга берилган электр энергияси (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fб.ўрт — бош участкаларнинг ўртача кўндаланг кесими (mm²);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Д — ҳисоблаш амалга ошириладиган кунлар (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lэкв — тармоқларнинг умумий эквивалент узунлиги (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tg φ — ўртача реактив қувват коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k0,4 — тармоқ узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dн — 0,4 kV ли тармоққа берилган умумий электр энергияси миқдорига нисбатан, трансформатор пунктидан 1-2 таянчлар оралиғига тенг масофада истеъмол қилинаётган электр энергиясининг улуши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар бўйича электр энергиясининг йўқотишларини баҳолаш методи умумий сони 100 та ва ундан ортиқ, кучланиши 6 — 10/0,4 kV бўлган трансформатор пунктидан тарқалган тармоқлар жамланмасидаги электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш учун қўлланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Кичикроқ ҳажмдаги, яъни умумий сони 100 тадан кам, кучланиши 6 — 10/0,4 kV бўлган трансформатор пунктидан тарқалган тармоқлар учун қуйидаги усуллар қўлланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Тармоқ схемаси ва унинг иш режими параметрларидан фойдаланган ҳолда қувват ва электр энергияси йўқотишларини элементлар бўйича ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 0,4 kV кучланишли тармоқлардаги йўқотишларни кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда ҳисоблаш методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. 0,4 kV кучланишли N та тармоқлар мажмуасининг умумий эквивалент узунлиги (Lэкв) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lэкв = Lм + 0,44L2-3 + 0,22L1, [km]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lм — 0,4 kV кучланишли N та тармоқ магистраллари узунлигининг йиғиндиси (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L2-3 — 0,4 kV кучланишли N та тармоқнинг икки ва уч фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси (km);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L1 — 0,4 kV кучланишли N та тармоқнинг бир фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси (km).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Кучланиши 0,4 kV бўлган битта тармоқ магистралини аниқлашда 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктидан уч фазали ёки икки фазали тармоқларгача уланган энг узоқдаги истеъмолчигача бўлган масофа ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Тармоқнинг мансублик чегараси таянчда ёки кўп хонадонли уйларга кириш қисмида бўлса, тармоқлар узунлиги эквивалентнинг йиғиндисини аниқлашда шохобчанинг узунлигига кўп хонадонли уй-жойларнинг умумий фойдаланишидаги электр тармоқлари (шунингдек, уй-жой ичидаги электр тармоқлари), уй-жойлардаги шохобчалар узунликлари киритилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Магистрал ёки шохобчаларда алюминий, пўлат ва мисли симлар мавжуд бўлганда ушбу Методиканинг 90-бандида келтирилган формулага қўйиладиган тармоқлар узунликлари (L) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L = Lа + 4 · Lп + 0,6 · Lмис, [km]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: Lа, Lп, Lмис — алюминий, пўлат ва мисли симларнинг мос узунликлари (km).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Тармоқ узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент (k0,4) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dp — 0,4 kV кучланишли тармоққа берилган умумий электр энергиясига нисбатан аҳолига етказиб берилган электр энергиясининг улуши (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ku — 400/230 V бўлган тармоқ учун 1 га тенг ва 220/127 V бўлган тармоқ учун 3 га тенг деб олинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Бош участкаларнинг ўртача кўндаланг кесими (Fб ўрт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Frii — тармоқнинг бошланғич участкаси кесимининг юзаси (mm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lrii — тармоқ бошланғич участкасининг узунлиги (km).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Графикни тўлдириш коэффициенти ва (ёки) реактив қувват коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда kт = 0,5 ва tg φ = 0,6 деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. 0,4 kV кучланишли тармоқларга берилган ва (ёки) бериладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизими мавжуд бўлмаганда ёки қайд этилмаганда унинг қиймати 6 — 10 kV ли тармоқларга берилган электр энергияси ҳажмидан 6 — 10 kV ускуналардаги йўқотишларни, 6 — 10/0,4 kV ли трансформатор пунктларига берилган электр энергиясини трансформатор пунктининг шиналарига уланган истеъмолчиларга берилган электр энергияси ҳамда истеъмолчилар балансидаги 0,4 kV ли тармоқларга берилган электр энергиясини айириб ташлаган ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. 0,4 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни кучланишнинг пасайиши қийматига боғлиқлиги ҳолда ҳисоблаш методини қўллаш учун максимал юклама режимида трансформатор пункти шиналаридаги ва магистрал тармоқнинг узоқ нуқтасидаги фаза кучланишлари ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўлчаш маълумотлари бўйича кучланиш йўқолишлари (ΔU) 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктининг 0,4 kV кучланишли шиналаридаги фаза кучланишининг ўртача қийматига нисбатан мутлақ (абсолют) ва нисбий (фоиздаги) қийматлари аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда 0,4 kV кучланишли тармоқдаги йўқотишларининг нисбий қиймати (ΔW) қуйидаги формула бўйича аниқланади (тармоққа берилган электр энергиясининг қийматига нисбатан фоизда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

ΔW%

=

0,7

·

Кнт

·

ΔU

·

τ

,

[%]

Tmax

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔU — максимал юклама даврида тармоқдаги кучланиш пасайиши, яъни трансформатор пункти шиналаридан энг узоқ электр қабул қилгичгача кучланишнинг йўқотилиши (%);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кнт — юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τ — қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг умумий давомийлиги (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tmax — таянч ёки ҳисоб давридаги максимал юклама давомийлиги (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Агар трансформатор пунктининг шиналарида ўлчанган фаза кучланишининг даражалари ҳар хил бўлса, максимал юклама даврида тармоқдаги кучланиш пасайишини (ΔU) аниқлашда трансформатор пунктининг шиналаридаги учта ўлчанган кучланишнинг ўртача арифметик қиймати қабул қилинади. Агар юкламанинг максимал қийматида магистрал тармоқнинг энг узоқ нуқтасидаги уч фазалик киришида фаза кучланиши ўлчанган бўлса, ҳисоблаш учун учта ўлчанган қийматлардан энг кичиги қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент (Кнт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iа, Iв, Iс — фазаларнинг ўлчанган ток юкламалари (A);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rн/Rф — ноль ва фаза симлари қаршиликларининг нисбати (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Фазаларнинг ток юкламалари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rн/Rф = 1 бўлган тармоқлар учун Кнт = 1,13;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rн/Rф = 2 бўлган тармоқлар учун Кнт = 1,2 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг умумий давомийлигининг максимал юклама давомийлигига нисбати (τ/Тмакс) 19-жадвалга мувофиқ қўлланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

19-жадвал

Тmax, (h)

2000

ё3000

4000

5000

6000

τ/Тmax

0,46

0,52

0,6

0,72

0,77

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. 0,4 kV кучланишли N та тармоқларидаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i — тармоқдаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари (%);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ii — i — тармоқнинг бош участкасидаги максимал юклама (А).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. 0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр энергияси йўқотишларини аниқ ҳисоблаш учун бошланғич ахборотлар етарли даражада мавжуд бўлганда, 0,4 kV кучланишли алоҳида тармоқларда электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда қувват ва электр энергияси йўқотишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, унинг элементлари бўйича ҳисоблаш методини қўллаш тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. 0,4 kV кучланишли тармоқларда электр энергияси йўқотишларини кучланишнинг пасайишига боғлиқ ҳолда ҳамда қувват ва электр энергиясининг йўқотишлари элементлари бўйича ҳисоблашни электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, ихтиёрий танлаб олинган 0,4 kV тақсимлаш тармоқлари бўйича амалга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда кучланиши 0,4 kV бўлган тармоқларнинг умумий сони 100 тадан ортиқ 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктларининг камида 20 фоизидан таъминланаётган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Электр станцияларининг электр тармоқлари хўжалиги объектларида амалдаги юкланиш графиклари ва юклама коэффициенти бўйича техник йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Уч фазали икки чулғамли трансформаторларининг (автотрансформаторларининг) амалдаги юкланиш графиги мавжуд бўлса, улардаги электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆ РС.Ю — трансформаторнинг салт ишлаш режимида қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆ РҚ.Т — трансформаторнинг қисқа туташувдаги қувват йўқотиши трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Smax — трансформаторнинг максимал юкламаси трансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — трансформаторнинг номинал қуввати трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформаторлар учун билдиргич бўйича қабул қилинади (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — ҳисобот даврида трансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τ — ҳисобот даврида ишлатилган максимал юклама давомийлиги бўйича аниқланадиган трансформатордаги энг катта йўқотишлар вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Бир фазали икки чулғамли трансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆РСЮ — салт юриш режимида бир фазали трансформаторда қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆РҚ.Т — қисқа туташув режимида бир фазали трансформаторда қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Smax — трансформаторнинг максимал юкламаси трансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — трансформаторнинг номинал қуввати трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформаторлар учун билдиргич бўйича қабул қилинади (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — ҳисобот даврида трансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τ — ҳисобот даврида ишлатилган максимал юклама давомийлиги бўйича аниқланадиган трансформаторда электр энергиясининг энг катта йўқотишлар вақти (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Паст кучланишли чулғами икки тармоққа бўлинган уч фазали икки чулғамли трансформаторлар учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.т.ЮК — трансформаторнинг юқори кучланишли чулғамидаги қисқа туташув режимида қувват исрофи, трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.т ПК1, ∆Рқ.тПК2паст кучланиш чулғамининг 1- ва 2-тармоғида қисқа туташув режимидаги қувват исрофи (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.тПК1, ∆Рқ.тПК2 = 0,5 · DРқ.т ЮК-ПК — шу қувватдаги икки чулғамли паст кучланишли чулғами бўлинмаган трансформаторда қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SномПК1, SномПК2 — трансформаторнинг паст кучланиш чулғамининг 1- ва 2-тармоқлари номинал қуввати (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SномПК1 = SномПК2 = 0,5 Sном — паст кучланишли чулғами бўлинмаган шу қувватдаги икки чулғамли трансформатор номинал қуввати (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SномПК1, SномПК2 — трансформаторнинг максимал юкламаси (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SmaxПК1=SmaxПК2=0,5∙SmaxЮК— трансформаторнинг амалий юкланиш жадвали бўйича қабул қилинади (kV·А).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Уч фазали уч чулғамли трансформатор ва автотрансформаторлар учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (∆Wтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: SномЮК = SномЎК = SномПК = Sном — трансформаторнинг тегишли чулғамларидаги номинал қуввати (kV·А).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ҳар бир чулғамнинг қуввати Sном нинг 100 фоизига тенг бўлса, ҳамда паспортда ёки услубий қўлланмада ∆Рқ.тЮК-ПК — берилган бўлса, ҳар бир чулғамнинг қисқа туташув йўқотишлари бир хил ва 0,5 ∆Рқ.тЮК-ПК га тенг олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар паст (ПК) ва ўрта (ЎК) кучланишли чулғамларининг қуввати SномПК = 0,67 Sном ёки SномЎК = 0,67 Sном бўлса, ∆Рқ.тПК ва ∆Рқ.тЎК қувват йўқотишлари ∆Рқ.тЮК-ПК ни 0,67 ни 0,5 коэффициентига кўпайтириш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SmaxЮК, SmaxЎК, SmaxПК — трансформаторнинг тегишли чулғамлари максимал юкламаси, трансформаторнинг амалий юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τЮК, τЎК, τПК — трансформатор тегишли чулғамларида энг катта йўқотишлар вақти, трансформаторнинг амалий юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Агар уч чулғамли трансформатор ёки автотрансформатор учун паспортида ∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК кўрсатилмаган бўлиб, ∆РқтЮК-ЎК, ∆Рқ.тЮК-ПК ва ∆Рқ.тЎК-ПК берилган бўлса, унда ҳар бир чулғамнинг юклама йўқотишларини қуйидаги ўзаро нисбатлардан аниқлаш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: Кфой — фойдалилик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Уч чулғамли трансформатор учун Кфой=1 га тенг деб қабул қилинади. Автотрансформатор учун эса қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Кфой

=

1

UЎК

,

[н.б.]

UЮК

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: UЎК, UЮК тегишли равишда ўрта ва юқори кучланишли чулғамларнинг номинал кучланиши (V).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Бир фазали трансформаторлар (автотрансформаторлар)нинг уч фазали гуруҳи учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆РСЮ — бир фазали автотрансформаторнинг салт ишлаши режимида қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК — бир фазали автотрансформаторларнинг қисқа туташув режимида тегишли чулғамларида қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SmaxЮК, SmaxЎК, SmaxПК — автотрансформаторнинг тегишли чулғамлари максимал юкламаси, автотрансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sном — автотрансформаторнинг номинал қуввати, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kV·А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — ҳисобот даврида автотрансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τЮК, τЎК, τ​​​​​​​ПК — тегишли чулғамнинг энг катта йўқотишлари вақти, автотрансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича белгиланади (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Трансформаторларнинг (автотрансформаторларнинг) амалдаги юкланиш графиги мавжуд бўлмаганда, улардаги электр энергияси йўқотишлари қуйидаги услубларнинг биридан фойдаланган ҳолда юклама коэффициенти орқали аниқланиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) биринчи услубда трансформатор маълумотлари паспорт ёки услубий қўлланмалардан олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

β

=

Iўр

,

[н.б.]

Iном

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iўр — трансформаторнинг ҳисоб-китоб қилинаётган даврдаги ўртача ток юкламаси (А);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iном — трансформаторнинг тегишли чулғамининг номинал токи трансформаторнинг паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланмалар бўйича қабул қилинади (А).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wакт — актив электр энергияси миқдори, актив электр энергиясини ҳисобга олиш ускунаси бўйича аниқланади (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wреак — реактив энергия миқдори реактив энергияни ҳисобга олиш ускунаси бўйича аниқланади (kVAr·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uном — трансформаторнинг тегишли чулғами номинал кучланиши трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tp — трансформаторнинг юкланишда ишлаган соати (h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Иккинчи услубда зарур бирликлар тригонометрик жадвалдан олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

β

=

Wакт

,

[н.б.]

Sном · cosj · tp

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
cosφ — қувват коэффициенти тригонометрик жадвалдан аниқланади (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда φ бурчак қуйидагича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

j

=

arctg

Wреак

,

Wакт

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Турли фаза ва хар хил чулғамли трансформаторлар учун электр энергияси йўқотишлари қуйидаги формулалар асосида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) синхрон генераторли блокда ишловчи уч фазали икки чулғамли трансформатор учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
DWTP = (DРСЮ + DРқ.т · β2) · tp, [kW·h]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тармоқда ишловчи уч фазали икки чулғамли трансформатор учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WTP = ∆​​​​​​​РСЮ · t + ∆​​​​​​​Рқ.т · β2 · tp, [kW·h]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Бир фазали икки чулғамли трансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WTP = ∆WTP = 3 · ∆​​​​​​​РСЮ · t + 3 · ∆​​​​​​​Рқ.т · β2 · tp, [kW·h]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆РСЮ — бир фазали трансформаторнинг салт ишлаш режимида қувват йўқотишлари, трансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.т — бир фазали трансформаторнинг қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари, трансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади, (kW).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Паст кучланишли чулғами икки тармоққа бўлинган уч фазали икки чулғамли трансформаторлар учун йўқотишлар қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: βюк, βпк1, βпк2 — трансформаторнинг тегишли чулғамлари юкланиш коэффициенти (н.б).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Уч фазали уч чулғамли трансформатор ва автотрансформаторлар учун йўқотишлар қуйидаги формула асосида аниқланади (kW∙h):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда: βюк, βўк, βпк — трансформатор ёки автотрансформаторларнинг тегишли чулғамларидаги юкланиш коэффициентлари (нисбий бирлик).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Уч фазали уч чулғамли трансформаторда йўқотишларни етарли даражада аниқлик билан қуйидаги соддалаштирилган формула орқали ҳисоблаш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.тЮК-ПК — икки чулғамли режимда юқори ва паст кучланишли чулғамларининг 100 фоизли юклама ҳолати учун. ∆Рқ.т нинг максимал миқдорини берувчи қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α1, α2, α3 — ҳар бир чулғам номинал қувватда юкланганда унинг жами йўқотишлардаги улушини белгиловчи коэффициентлар (нисбий бирлик).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ҳар бир чулғамнинг қуввати Sномнинг 100 фоизига тенг бўлса, унда α1= 0,6, α2= α3= 0,4 бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар паст ёки ўрта кучланишли чулғамнинг қуввати SномПК=0,67 Sном ёки SномПК=0,67 Sном бўлса, унда α2= α3= 0,3 бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βюк, βўк, βпк — трансформаторнинг тегишли чулғамларининг юкланиш коэффициентлари (нисбий бирлик).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Бир фазали автотрансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун йўқотишлар қуйидаги формулага асосан аниқланади (kW∙h):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆РСЮ — бир фазали автотрансформаторларнинг салт юриш режимидаги қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги автотрансформаторлар учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК — бир фазали автотрансформаторнинг қисқа туташув режимида тегишли чулғамларидаги қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги автотрансформаторлар учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βюк, βўк, βпк — автотрансформатор тегишли чулғамларининг юкланиш коэффициентлари (н.б.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилмаларнинг барча паспорт ёки услубий қўлланма маълумотлари ишлаб чиқарилган йилини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларни ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (ΔWҳато.Й.ТД) бутун электр тармоғи бўйича электр энергияси нобалансининг чегаравий қиймати сифатида таянч давр маълумотларидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δi, δj — электр энергиясини қабул қилиш ва узатиш ҳисобга олиш нуқталаридаги ҳисоблаш каналларининг рухсат этилган хатолиги (%);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wi, Wj — электр тармоғи бўйлаб ўлчов каналларида қайд қилинган, қабул қилинган ва узатилган актив электр энергияси (минг·kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — электр энергиясининг қабул қилинишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталарининг сони (дона);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — электр энергиясининг берилишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталарининг сони (дона).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Таянч даврда тақсимлаш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларининг нисбий қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wҳато.Й.ТД — таянч даврда тақсимлаш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wтақ.ТД — таянч даврда тақсимлаш тизимига берилган (тақсимланган) электр энергияси (kW·h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Таянч даврда узатиш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларининг нисбий қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wҳато.Й.ТД — таянч даврда узатиш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wузат.ТД — таянч даврда узатиш тизимидан узатилган электр энергияси (kW·h).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Ҳисобга олиш тизимининг (актив электр энергиясини ўлчаш каналининг) рухсат этилган нисбий хатолиги миқдори қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δҲП, δТТ, δКТ — нормал шароитларда ҳисобга олиш ускуналарининг (ҳисоблагич, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторлари) рухсат этилган хатоликлари (аниқлик синфи қиймати бўйича қабул қилинади, %);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δЛ — ҳисобга олиш ускуналарининг кучланиш трансформаторларига уланган тармоқларидаги рухсат этилган кучланиш йўқотишларининг чегараси (%).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг йўқотишлари таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича тармоққа берилган электр энергиясига мутаносиб равишда тақсимланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Агар таянч даврда ҳисобланган технологик йўқотишлар амалдаги технологик йўқотишлардан кичик ёки унга тенг бўлса, ҳисоб даври учун ҳисобга олиш тизими хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (∆Wхато.Й) нолга тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Якунловчи қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Ушбу Методикада келтирилган катталикларни ва коэффициентларнинг мутлақ қийматлари, шу жумладан, жадваллардаги мутлақ қийматлар бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициентни қўллаган ҳолда тузатиш киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Ушбу Методикадаги жадвалларда ускунанинг кўрсаткичларига мос аниқланадиган катталиклар қийматлари келтирилмаган бўлса, ушбу ускунага мос қийматлар чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Ушбу Методика асосида амалга оширилган ҳисоб-китоблар ва уларни амалга оширишда қўлланадиган маълумотларнинг ишончлилиги учун масъулият ушбу маълумотларни тақдим этувчи ташкилотларга юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Технологик сарф тузилмасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НАМУНАВИЙ ШАКЛИ*
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Т/р

Технологик сарф тузилмаси элементлари

Ўлчов бирлиги

Кучланиш даражалари бўйича (kV)

Жами

500

220

110

35

6 — 10

0,4

I

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси ҳажми

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

II

Технологик сарф

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

Технологик сарфнинг нисбий кўрсаткичи (тармоққа берилган электр энергияси ҳажмига нисбатан)

%

 

 

 

 

 

 

 

1.

Техник йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

а)

Шартли-ўзгармас йўқотишлар, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

трансформаторларда (автотрансформаторларда) салт ишлаш йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ҳаво тармоқларида тожланиш ҳисобига юзага келадиган йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

синхрон компенсатор ва статик конденсатор батареяларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

шунтловчи реакторларда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

уловчи симлар ва йиғма шиналарда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ток ва кучланиш трансформаторларида, тўғридан-тўғри уланган ҳисоблагичлар ва бошқа ҳисобга олиш тизими ускуналарида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

кабель тармоқларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

Юклама йўқотишлари, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

куч трансформаторлари ва автотрансформаторларда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ҳаво тармоқларида тожланиш ҳисобига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

синхрон компенсатор ва статик конденсатор батареяларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

шунтловчи реакторларда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

уловчи симлар ва йиғма шиналарда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ток ва кучланиш трансформаторларида, тўғридан-тўғри уланган ҳисоблагичлар ва бошқа ҳисобга олиш тизими ускуналарида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

кабель тармоқларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

...

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

2.

Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

3.

Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:* ушбу намунавий жадвалларга электр тармоқлари хўжалиги объектлари, шу жумладан, узатиш ва тақсимлаш тизимлари тузилиши ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

__________________________________________________________________________

(Лавозими) ________________ (Имзо) _______________ (Ф.И.О)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизимлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотларнинг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НАМУНАВИЙ ШАКЛЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

 

Тақсимлаш тизими оператори (ҳудудий электр тармоқлари корхоналари) тармоқлари бўйича электр энергияси баланс кўрсаткичлари

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Йиллар кесимида кўрсаткичлар

Таянч даврдан олдинги йил

Таянч давр

Жорий йил

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимига (магистрал электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимига (ҳудудий электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

...

минг kW·h

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси (I-II)

минг kW·h

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

V

Ҳақиқий ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

VI

Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри

минг kW·h

 

 

 

-

%

 

 

 

-

VII

Белгиланган меъёрдан ортиқ электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

-

%

 

 

 

-

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари


Имзо


Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича электр энергияси баланси тузилиши

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Кучланиш даражалари бўйича кўрсаткичлар

Жами

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

1

2

3

4

5

6

7

8

9

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси, (I-II)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

VI

Технологик сарф, жами, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

техник йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

а)

шартли-ўзгармас йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

3.

ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

4.

тармоққа узатилган электр энергиясига нисбатан технологик сарфнинг нисбий қиймати

%

 

 

 

 

 

 

VII

Электр энергиясининг иқтисодий йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

 

Таянч даврда электр энергияси оқимлари тузилмаси

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________

тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

Электр энергияси ишлаб чиқарувчилар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари

Кучланиш даражаси сони

Кучланиш даражаси,

kV

Электр энергияси оқимлари,

минг kW·h

қабул қилиш

узатиш

1

2

3

4

5

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида электр энергиясининг технологик йўқотишлари тузилмаси

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тузилманинг ташкил этувчилари

Жами

шу жумладан, кучланиш даражалари бўйича

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

I

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси

 

-

 

-

 

-

 

-

 

-

 

-

II

Электр энергиясининг технологик сарфи (III+IV+V)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III

Электр энергиясининг техник йўқотишлари,

шу жумладан:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

а)

шартли-ўзгармас йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторнинг салт юриши

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги сирқиш токи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

кабель электр узатиш тармоқларидаги изоляция

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

ток трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.

кучланиш трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7.

тўғридан-тўғри (бевосита) уланган ҳисоблагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.

шунтловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.

подстанцияларнинг уловчи симлари ва йиғма шиналари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10.

вентилли разрядлагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11.

ўта кучланиш чегаралагичлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12.

юқори частотали алоқани улаш қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13.

компенсация қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тармоқлар (ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

токни чегараловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

шинали ўтказгич

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IV

Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-жадвал

 

Трансформаторлар сони ва ўрнатилган қуввати

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Қувват бирлиги

Юқори кучланиш

Сони, дона

Ўрнатилган қуввати, kV А

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

2 500 kVА гача

жами

 

 

 

 

1.

6 kV

 

 

 

 

2.

10 kV

 

 

 

 

3.

35 kV

 

 

 

 

II

2 500 kVА дан

10 000 kVА гача

жами

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

III

10 000 kVА дан

80 000 kVА гача

жами

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

IV

80 000 kVА дан юқори

110 kV

 

 

 

 

Жами:

-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: захирадаги фойдаланишда бўлмаган трансформаторлар жадвалга киритилмайди. Ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-жадвал

 

Реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони ва қуввати

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тури

Параметри

Сони, дона/гуруҳ

Ўрнатилган қуввати, МVАr

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I.

Шунтловчи реакторлар

Жами

 

 

 

 

1.

6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

II

Синхрон компенсатор ва синхрон компенсатор режимидаги генераторлар

Жами

 

 

 

 

1.

15,0 минг kVА гача

 

 

 

 

2.

15,1 мингдан 37,5 минг kVА гача

 

 

 

 

3.

37,51 мингдан 50 минг kVА

 

 

 

 

4.

50,1 мингдан 75 минг kVА

 

 

 

 

5.

75,1 мингдан 100 минг kVА гача

 

 

 

 

6.

100,1 мингдан 160 минг kVА гача

 

 

 

 

7.

160,1 минг kVАдан юқори

 

 

 

 

III

Статик конденсаторлар батареялари ва статик тиристорли компенсатор

Жами

 

 

 

 

1.

0,4 — 6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

7-жадвал

 

Ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари ҳамда шиналарининг узунлиги (занжирлар бўйлаб)

 

________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

Т/р

Кучланиш даражаси

Узунлиги, km

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

I. Ҳаво электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

110 kV

 

 

2.

35 kV

 

 

3.

10 kV

 

 

4.

6 kV

 

 

5.

0,4 kV ва ундан паст

 

 

II. Кабель электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

110 kV

 

 

2.

35 kV

 

 

3.

10 kV

 

 

4.

6 kV

 

 

5.

0,4 kV ва ундан паст

 

 

Жами ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари (I+II)

 

 

III. Шиналар

 

Жами

 

 

1.

110 kV

 

 

2.

35 kV

 

 

3.

10 kV

 

 

4.

6 kV

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотларнинг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НАМУНАВИЙ ШАКЛЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

 

Узатиш тизими оператори (магистрал электр тармоқлари корхоналари) бўйича электр энергияси баланс кўрсаткичлари

 

________________________________________________________________________________________________________________________________

Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Йиллар кесимида кўрсаткичлар

Таянч даврдан аввалги йил

Таянч давр

Жорий йил

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (комапния)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимига (магистрал электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимига (ҳудудий электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (комапния)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

 

...

минг kW·h

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси (I-II)

минг kW·h

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси,

шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

V

Ҳақиқий ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

VI

Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

VII

Белгиланган меъёрдан ортиқ электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича магистрал электр тармоқларида электр энергияси баланси тузилиши

 

________________________________________________________________________________________________________________________________

Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Кучланиш даражалари бўйича кўрсаткич

Жами

500 kV

220 kV

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (комапния)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

электр таъминоти корхоналари истеъмолчиларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

 

....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

VI

Технологик сарф, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

техник йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

a)

шартли-ўзгармас йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

тармоққа узатилган электр энергиясига нисбатан технологик сарфнинг нисбий қиймати

%

 

 

 

 

 

 

 

 

VII

Электр энергиясининг иқтисодий йўқотишлари (5-6)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

 

Таянч даврда магистрал электр тармоқларида электр энергияси оқимлари тузилмаси

 

________________________________________________________________________________________________________________________________

Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

Электр энергияси ишлаб чиқарувчилар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари

Кучланиш даражаси сони

Кучланиш даражаси,

kV

Электр энергияси оқимлари,

минг kW·h

қабул қилиш

узатиш

1

2

3

4

5

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида электр энергиясининг технологик йўқотишлари тузилмаси

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тузилманинг ташкил этувчилари

Жами

шу жумладан, кучланиш даражалари бўйича

500 kV

220 kV

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

I

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси

 

-

 

 

 

 

 

-

 

-

 

-

 

-

 

-

II

Электр энергиясининг технологик сарфи (III+IV+V)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III

Электр энергиясининг техник йўқотишлари,

шу жумладан:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

а)

шартли-ўзгармас йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторнинг салт юриши

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги сирқиш токи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

кабель электр узатиш тармоқларидаги изоляция

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

ток трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.

кучланиш трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7.

тўғридан-тўғри (бевосита) уланган исоблагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.

шунтловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.

подстанцияларнинг уловчи симлари ва йиғма шиналари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10.

вентилли разрядлагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11.

ўта кучланиш чегаралагичлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12.

юқори частотали алоқани улаш қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13.

компенсация қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тармоқлар (ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

токни чегараловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

шинали ўтказгич

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IV

Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-жадвал

 

Трасформаторлар сони ва ўрнатилган қуввати

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Қувват бирлиги

Юқори кучланиш

Сони, дона

Ўрнатилган қуввати, kV А

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

2 500 kVА гача

Жами:

 

 

 

 

1.

6 kV

 

 

 

 

2.

10 kV

 

 

 

 

3.

35 kV

 

 

 

 

II

2 500 kVА дан

10 000 kVА гача

Жами:

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

III

10 000 kVА дан

80 000 kVА гача

Жами:

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

4.

220 kV

 

 

 

 

IV

80 000 kVА дан юқори

Жами:

 

 

 

 

1.

110 kV

 

 

 

 

2.

220 kV

 

 

 

 

3.

500 kV бир фазали

 

 

 

 

4.

500 kV уч фазали

 

 

 

 

Жами:

-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: захирадаги фойдаланишда бўлмаган трансформаторлар жадвалга киритилмайди. Ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-жадвал

 

Реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони ва қуввати

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тури

Параметри

Сони, дона./гуруҳ

Ўрнатилган қуввати, МVАr

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

Шунтловчи реакторлар

Жами

 

 

 

 

1.

6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

4.

220 kV

 

 

 

 

5.

500 kV

 

 

 

 

II

Синхрон компенсатор ва синхрон компенсатор режимидаги генераторлар

Жами

 

 

 

 

1.

15,0 минг kVА гача

 

 

 

 

2.

15,1 мингдан 37,5 минг kVА гача

 

 

 

 

3.

37,51 мингдан 50 минг kVА

 

 

 

 

4.

50,1 мингдан 75 минг kVА

 

 

 

 

5.

75,1 мингдан 100 минг kVА гача

 

 

 

 

6.

100,1 мингдан 160 минг kVА гача

 

 

 

 

7.

160,1 минг kVАдан юқори

 

 

 

 

III

Статик конденсаторлар батареялари ва статик тиристорли компенсатор

Жами

 

 

 

 

1.

0,4 — 6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

4.

220 kV ва ундан юқори

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

7-жадвал

 

Ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари ҳамда шиналарининг узунлиги (занжирлар бўйлаб)

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

Т/р

Кучланиш даражаси

Узунлиги, km

Таянч даври

Ҳисоб даври

1

2

3

4

 

I. Ҳаво электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

500 kV

 

 

2.

220 kV

 

 

3.

110 kV

 

 

4.

35 kV

 

 

5.

10 kV

 

 

6.

6 kV

 

 

 

II. Кабель электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

500 kV

 

 

2.

220 kV

 

 

3.

110 kV

 

 

4.

35 kV

 

 

5.

10 kV

 

 

6.

6 kV

 

 

Жами ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари (I+II)

 

 

 

III. Шиналар

 

Жами

 

 

1.

500 kV

 

 

2.

220 kV

 

 

3.

110 kV

 

 

4.

35 kV

 

 

5.

10 kV

 

 

6.

6 kV

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.07.2025 й., 09/25/472/0661-сон; 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон)