Indexation by Ceneral legal classifier of legislation branches
Indexation by thematic directory of legislation
Sources of changes
Sources of publication
05.01.2026
08.07.2024
View
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Энергетика]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясининг улгуржи ва чакана бозори механизмларига босқичма-босқич ўтиш ҳамда электр энергиясини ишлаб чиқарувчиларини, шу жумладан, мустақил ишлаб чиқарувчиларни ва йирик истеъмолчиларни магистрал электр тармоқларига уланишини соддалаштириш ҳамда уларга тенг шарт-шароитлар яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар ва йирик истеъмолчиларнинг магистрал электр тармоқларига улаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар ва йирик истеъмолчиларга халқаро талабларга мос тенг шарт-шароитлар яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
магистрал тармоқлардан оқилона ва шаффоф фойдаланиш шартларини белгилаш орқали электр энергиясининг улгуржи ва чакана бозорида фаолият юритувчи барча томонлар учун умумий техник талабларни ўрнатиш.
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Белгилаб қўйилсинки:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларининг талаблари магистрал тармоқларга уланган ҳамда янгидан уланадиган барча турдаги электр энергетика корхоналари ва истеъмолчилари томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу қарор расмий кучга кирган санада магистрал тармоқларга уланган барча турдаги электр энергияси корхоналари, электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчилар учун Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларининг фақатгина эксплуатация жараёнидаги талаблари тааллуқли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси энергетика вазири Ж.Т. Мирзамаҳмудов ҳамда энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги директори Ш.Х. Ходжаев зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 15 июнь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 15 июндаги 338-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚОИДАЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I бўлим. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Асосий қоидалар
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида магистрал электр тармоқларини режалаштириш ҳамда уни хавфсиз ва ишончли эксплуатация қилиш, магистрал электр тармоқларига уланиш ва ундан фойдаланиш ҳуқуқларига доир талаблар ҳамда уларнинг ишлаш тартибини белгилаш соҳасидаги, шунингдек, электр энергиясини ишлаб чиқарувчиларининг тақсимлаш тизимларига уланишдаги муносабатларни тартибга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Қоидалар магистрал электр тармоқларидан оқилона ва шаффоф фойдаланиш шартларини белгилаш орқали барча Фойдаланувчилар ва ваколатли органлар учун умумий талабларни ўрнатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида ишлаш — ўчишдан сўнг бирлашган энергетика тизимидан алоҳида ажралган бутун ягона электр энергетика тизимининг ёки ундаги частота ва кучланишни бошқарувчи камида битта генерацияловчи модулга эга бўлган қисмнинг мустақил ишлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
берк тақсимлаш тизими — саноат, тижорат ёки бошқа умумий хизмат кўрсатиш объектларига географик чегараланган ҳудудда электр энергиясини тақсимловчи, маиший истеъмолчиларга электр энергиясини етказиб бермайдиган, кам сонли маиший истеъмолчилар ёки тақсимлаш тизими оператори билан ишлайдиган тизим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Берк тақсимлаш тизими оператори — берк тақсимлаш тизимининг фаолият юритиши учун масъул бўлган субъект;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модул — электр энергиясини синхрон ёки синхрон бўлмаган (носинхрон) ҳолда генерацияловчи (ишлаб чиқарувчи) қурилма ёки қурилмалар мажмуаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи — ўз тармоқлари орқали узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган ёки уланишни режалаштирган электр энергиясини ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш ва (ёки) бошқа мақсадларда электр энергиясидан Фойдаланувчи юридик шахс, яъни йирик истеъмолчилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўрсатма — оператор (диспетчер) томонидан ўз ваколати доирасида ҳаракатларни бажариш учун Фойдаланувчиларга бирон-бир ҳаракатни амалга ошириш учун берилган ҳар қандай буйруқ (фармойиш, топшириқ, рухсат);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишни автоматик ростлагичи — клеммадаги ҳақиқий кучланишни эталон қиймат билан таққослаш ва қўзғатиш тизимини бошқариш йўли билан синхрон генерацияловчи модулнинг клеммаларидаги кучланишни бошқарувчи, узлуксиз ҳаракат қилувчи автоматик қурилма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
максимал қувват — Электр станцияси оператори ва Тегишли тизим оператори ўртасидаги Уланиш шартномасида кўрсатилган генерацияловчи модул(лар)нинг ишлаши билан боғлиқ, тармоққа узатилмайдиган юкламани (ўз эҳтиёжи учун ва бошқа мақсадларда) чегириб ташлагандан сўнг узатилиши мумкин бўлган узлуксиз максимал актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
минимал барқарор ишлаш режими — уланиш шартномасида кўрсатилган ёки Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасида келишилган, генерацияловчи модулнинг чекланмаган вақт давомида барқарор ишлаши мумкин бўлган минимал актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
носинхрон генерацияловчи модул — ягона электр энергетика тизимига носинхрон ёки тегишли электроника ёрдамида уланган ҳамда узатиш тизимига, тақсимлаш тизимига, жумладан, берк тақсимлаш тизимига ягона уланиш нуқтасига эга бўлган генерацияловчи қурилмалар ёки уларнинг жамланмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлашнинг минимал даражаси — уланиш шартномасида кўрсатилган ёки Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасида келишилган, генерацияловчи модулнинг актив қувватини назорат қилиш мумкин бўлган минимал кўрсаткич;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон генерацияловчи модул — генерация қилинаётган кучланиш частотаси, генераторнинг айланиш частотаси ва тармоқ кучланишининг частотаси доимий мутаносиб бўладиган, яъни синхрон ҳолда электр энергиясини генерация қилувчи қурилмаларнинг умумий жамланмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори — Ўзбекистон Республикасининг муайян ҳудуди ёки туманида электр энергиясини тақсимлаш бўйича фаолиятни амалга ошириш ваколатига эга бўлган юридик шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори — бу барча тизим операторларини, хусусан, Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори ва Берк тақсимлаш тизими операторларини назарда тутувчи умумий атама, яъни Фойдаланувчи тармоғи уланган тармоқнинг ваколатли оператори. Электр станцияси оператори ёки Фойдаланувчининг ички тармоқларига уланган бошқа Фойдаланувчилар учун улар Тегишли тизим оператори ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори — Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизимини реал вақт режимларида оператив (тезкор-диспетчерлик) бошқариш, унинг ишончли ишлашини таъминлаш, бошқа давлатлар энергетика тизимлари билан параллель равишда ишлаш, электр энергиясига бўлган талаб ва таклифдан келиб чиқиб, шунингдек, электр энергиясини ишлаб чиқариш ва унинг истеъмол қилинишига таъсир қилувчи барча омилларни ҳисобга олган ҳолда, уни ишлаб чиқариш ва истеъмол қилишнинг ҳар соатлик режимларини бошқарувчи орган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими — электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар, йирик истеъмолчилар ва тақсимлаш тизимлари уланган, электр энергиясининг ҳудудлараро узатилишини таъминловчи ва қўшни давлатлар электр энергетика тизимлари билан боғланган 35 kV ва ундан юқори кучланишли магистрал электр тармоқ хўжалиги объектлари (электр узатиш тармоқлари ва подстанциялар) мажмуаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори — Ўзбекистон Республикасида узатиш тизимини эксплуатация қилиш ва уни ривожлантириш фаолиятини амалга ошириш ваколатига эга бўлган юридик шахс ёки ташкилот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узлукли юклама — шартномага биноан электр энергияси таъминотчиси, Тизим оператори ёки Тегишли тизим оператори томонидан чекланган вақт даврига ўчирилиши мумкин бўлган маълум истеъмолчиларнинг юкламаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтаси — уланиш шартномасида кўрсатилган генерацияловчи модул, Истеъмолчи тармоқлари ёки тақсимлаш тизими тармоқларини узатиш тизимига, шунингдек, тақсимлаш ва ёпиқ тақсимлаш тизимларига уланиш чегараси (нуқтаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш шартномаси — электр станциялари, Истеъмолчилар ёки тақсимловчи тизим қурилмаларига аниқ техник талабларни ва тегишли уланиш нуқтасини ўз ичига олувчи, Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори, Истеъмолчи тармоқлари оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги шартнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фликерлар — милтиллаш, электр тармоғида юкламанинг тез ёки тез-тез ўзгариши ёхуд бошқа сабабларга кўра кучланишнинг тебраниши натижасида юзага келадиган ҳолат. Бу ҳолат ёруғликнинг милтиллашига олиб келади ёки сезгир ускуналарнинг ишлашига таъсир қилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи — ўз тармоқлари орқали узатиш тизимига уланган ёки уланишни режалаштирган, генерацияловчи модулларга эга бўлган тармоқлари тақсимлаш тизимига уланган ёки уланишни режалаштирган юридик ёки жисмоний шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частота етакчиси — синхрон ишлаш зонасидаги частота барқарорлигини таъминлаш учун Тизим оператори томонидан тайинланган, бошқа Фойдаланувчилар ҳаракатларини мувофиқлаштиришга масъул бўлган оператор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотавий-сезувчан режим — частотасининг ўзгаришига жавобан генерацияловчи модулнинг чиқишидаги актив қувватни частотани тиклашга учун ўзгартириши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотани ростлаш — ягона электр энергетика тизими частотасини барқарор сақлаб туриш мақсадида белгиланган нуқтадаги частотанинг ўзгаришига жавобан генерацияловчи модуллар ёки электр энергиясини сақлаш тизимларининг чиқишдаги актив қувватни, шунингдек истеъмолчиларнинг ўз юкламасини ростлаш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотанинг ортишидаги чекланган частотавий-сезувчан режим — генерацияловчи модулнинг тизим частотасини белгиланган қийматдан юқорироқ ўзгаришига жавобан чиқишидаги актив қувватнинг пасайишига олиб келадиган иш режими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотанинг пасайишидаги чекланган частотавий-сезувчан режим — генерацияловчи модулнинг ягона электр энергетика тизими частотасини белгиланган қийматдан пастроққа ўзгаришига жавобан чиқишидаги актив қувватнинг ортишига олиб келадиган иш режими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси оператори — Электр станцияларига эга бўлган ёки улар томонидан ўз электр станциясини техник хизмат кўрсатиш ва эксплуатация қилиш шарти (О&М) билан фойдаланишга берган жисмоний ёки юридик шахс, жумладан генерацияловчи модул оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тармоғи — электр энергиясини узатиш ёки тақсимлаш учун хизмат қилувчи бир-бири билан боғланган электр тармоқлари, трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари ва уларнинг қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизими — электр энергиясини сақлаш, қайта узатиш ва тақсимлаш учун аккумулятор батареялари, механик сақлаш тизимлари ва гидроаккумуляцияловчи электр станциялар мажмуаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергетика тизими стабилизатори — қувват тебранишларини сўндириш учун мўлжалланган синхрон генерацияловчи модулдаги кучланиш автоматик ростлагичининг қўшимча функцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юклама остида кучланишни ростлагичи — кучланишни юклама остида, яъни трансформаторнинг ишлаш жараёнида ўзгартиришга имкон берувчи, куч трансформаторига ўрнатилган қурилма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетикаси тизими — электр энергиясини ишлаб чиқарувчи объектлар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари, электр энергиясини сақлаш объектлари ва уларнинг диспетчерлик бошқаруви;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз эҳтиёжларини қоплаш режими — генерацияловчи модулларнинг ўчирилишига ва уларнинг захира таъминот манбаларининг уланишига олиб келувчи тармоқ ичидаги бузилишларда генерацияловчи модулларнинг ўз эҳтиёжларини қоплаш билан боғлиқ иш режими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатиш ҳужжати — 1000 V дан паст кучланишли тармоқларга уланган ва «A» турдаги генерацияловчи модул ёки талаб қилинган тавсифга эга бўлган электр энергиясини истеъмол қилувчи қурилма тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олувчи ва унинг талабларга мувофиқлигини тасдиқловчи таркибий ҳужжат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатма — бошқариш схемаларида фойдаланиладиган ҳар қайси параметр учун белгиланадиган қиймат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур Қоидаларда қўлланиладиган вақтнинг барча кўрсаткичлари ёки вақтга ҳаволалар Ўзбекистон Республикасидаги стандарт вақтга нисбатан (Универсал мувофиқлаштирилган вақтдан беш соатга олдин келувчи UTC+05:00) қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Магистрал электр тармоқларидан фойдаланишнинг умумий шартлари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Узатиш тизими оператори, узатиш ва тақсимлаш тармоқларига уланган электр қурилмаларига эгалик қилувчи ва (ёки) эксплуатация қилувчи Тақсимлаш тизими операторлари ва Фойдаланувчилар электр қурилмаларини эксплуатация қилиш учун техник ва технологик тизимларни ўрнатишлари ҳамда ушбу тизимларнинг бошқариш инфратузилмасини мазкур Қоидалар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва ишлаб чиқарувчиларнинг техник ҳужжатлари талабларига мувофиқ ҳолатда тутишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Қуйидаги ўзаро уланишларда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш ва тақсимлаш тизимлари ўртасидаги уланишларда Узатиш тизими оператори Тегишли тизим оператори, Тақсимлаш тизими оператори узатиш тизими Фойдаланувчиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир Тақсимлаш тизими оператори электр тармоқлари уланган бошқа электр тармоқлари учун Фойдаланувчи, унинг тармоқларига уланган Томонлар учун Тегишли тизим оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Берк тақсимлаш тизимлари ва электр тармоғи операторлари ўртасидаги уланишларда Берк тақсимлаш тизими оператори Тегишли тизими операторига нисбатан Фойдаланувчи ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчилар ўртасидаги барча боғланишлар ҳисобга олиш тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу тизимлар Ўзбекистон Республикасининг «Метрология тўғрисида»ги Қонуни, бошқа қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар, электр энергияси бозоридаги шартномалар, шунингдек марказий харид қилувчи билан шартномалар ёки электр таъминоти шартномалари талабларига жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II бўлим. Узоқ муддатли ривожлантиришни режалаштириш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Узоқ муддатли режалаштиришнинг тавсифи ва мақсади
[ОКОЗ:
1.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.03.00.00 Республика давлат бошқаруви органлари ва хўжалик бошқаруви органлари / 02.03.02.00 Вазирликлар]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Узатиш тизимини ривожлантиришни узоқ муддатли режалаштириш (кейинги ўринларда — узоқ муддатли режалаштириш) Энергетика вазирлиги (кейинги ўринларда — Вазирлик) томонидан мувофиқлаштирилади ва келгуси ўн йиллик истиқболдаги даврга режалаштиришни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Узоқ муддатли режалаштиришни ташкиллаштириш Узатиш тизими оператори томонидан амалга оширилади ва қуйидагиларга асосланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетикаси соҳасидаги ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетикаси секторини ривожлантириш бўйича стратегик ҳужжатларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фуқаролар ва инфратузилма хавфсизлигига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
экологик сиёсат ва чекловларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг иқтисодий самарадорлигига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Узатиш тизимини узоқ муддатли режалаштириш жараёнида, узатиш тизимининг барқарор ишлашини таъминлаш мезонлари, уни оптимал ривожлантириш ва барча тегишли иқтисодий кўрсаткичлар ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда Узатиш тизими оператори томонидан дастлабки уч йил учун узатиш тизимига киритиладиган инвестициялар тўғрисидаги батафсил маълумотларни ва режалаштирилган давр якунигача кутилаётган инвестициялар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган Узатиш тизимининг инвестиция режаси ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узоқ муддатли режалаштириш Узатиш тизими оператори томонидан Тизим оператори билан биргаликда ишлаб чиқилади, Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлигини (кейинги ўринларда — Регулятор) билан келишилади ва Вазирлик томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Узоқ муддатли режалаштиришнинг асосий мақсади мавжуд ва янгидан ишга тушириладиган узатиш тизимларининг барқарор ишлашини таъминлашдан иборат бўлиб, қуйидагиларни таъминлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг хавфсиз, ишончли ва самарали ишлашини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якуний истеъмолчилар электр таъминотининг юқори даражадаги хавфсизлиги ва сифатини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд ва янгидан уланадиган Фойдаланувчиларнинг узатиш тизимига дискриминациясиз уланишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча янги Фойдаланувчиларнинг узатиш тизимига самарали ва тежамкор уланиши имкониятини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ишлаб чиқарувчи, сақлаш тизимлари ва истеъмол қилувчи объектларнинг барқарор ривожланишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимидаги ишлаб чиқариш, узатиш, тақсимлаш, сақлаш тизимлари ва истеъмолчилар объектларининг самарали ишлашини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Узатиш тизимини узоқ муддатли режалаштиришнинг мақсади — барча мавжуд ва келгусида уланадиган Фойдаланувчилар, электр энергияси бозори иштирокчилари ва Ўзбекистон Республикаси электр энергетика секторининг манфаатдор томонларини ўз вақтида хабардор қилиш (маълумот бериш)дан иборат бўлиб, қуйидагиларни намоён этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими конфигурациясининг истиқболдаги давр учун батафсил шарҳи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида режалаштирилаётган асосий ўзгаришлар, шу жумладан қуриладиган, реконструкция ёки демонтаж қилинадиган узатиш тизими объектларининг ҳамда тизимлараро узатиш тармоқларининг жойлашиш жойи ва уларнинг асосий кўрсаткичларини олдиндан кўриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Узоқ муддатли режалаштириш талаблари ва мезонлари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқишнинг дастлабки босқичи режалаштириш жараёнининг чегараларини белгилаш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун асос, бир томондан режалаштириш стандарти ва мезонлари, иккинчи томондан режалаштириш жараёнининг мақсадларидан иборат бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалаштириш талаблари ва мезонлари Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг мақсад ва вазифаларига боғлиқ ҳолда шакллантирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг мақсадлари электр энергетика секторини ривожлантириш стратегияси билан узвий боғлиқдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси одатда бир нечта ривожланиш сценарийларида, истеъмол юкламаси ва генерациянинг ўзгаришлари учун ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқишда қуйидаги стандартлар ва режалаштириш мезонлари ҳисобга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «n-1» хавфсизлик мезони — ягона электр энергетика тизимининг ҳар қандай индивидуал узатиш, генерация ёки истеъмолчи элементининг тўсатдан йўқолишига (ўчишига) тўлиқ чидамли (турғун) бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ягона электр энергетика тизимининг ишончлилиги — ягона электр энергетика тизимининг кўп марталик ўчиришларга жавоби (реакцияси) режадаги қийматларга мувофиқ бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) тармоққа етказиб бериладиган электр энергиясининг сифати:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш барқарорлиги мезони — бу узатиш тармоғининг узатиш тизимидаги кучланиш диапазонларини III ва XI бўлимларида олдиндан белгиланган қийматлар ва вақт чегараларида ушлаб туриш имконияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг синусоидаси шакллари сифати мезони (гармоника ва фликерлар) — гармоника ва фликерларнинг таъсирини ҳисобга олган ҳолда узатиш тизимида кучланишни талаб этилган сифатини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Режалаштиришнинг алоҳида талаблари ва мезонларидан фойдаланилиши ва уларнинг таъсири Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимининг стратегик мақсадларига боғлиқ ҳолда ўзгариши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Ривожлантириш режалари ва прогнозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш тартиби
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси ҳар йили янгилаб бориш тартибида ўн йил муддатга ишлаб чиқилади. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси келгуси ўн йиллик давр учун ҳар йили 31 декабрга қадар ишлаб чиқилади (янгиланади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини вақт меъёрлари мазкур Қоидаларга 1-иловага мувофиқ ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш ва уни янгилаш жараёнида Вазирлик қуйидагилар учун жавобгар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш ва янгилаш жараёнини доимий мониторинги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика соҳасини ривожлантиришнинг макроиқтисодий кўрсаткичлари ва стратегик ривожлантириш режалари бўйича зарур дастлабки маълумотларни тақдим қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таклиф этилаётган Узатиш тизимини ривожлантириш режаси бўйича ички жамоатчилик маслаҳатлашувларини ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг қабул қилиниши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш жараёнида Узатиш тизими оператори қуйидагилар учун жавобгардир:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимини ривожлантириш режаси ишлаб чиқиш жараёнини умумий мувофиқлаштиришга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори томонидан ушбу фаолият учун ваколат берилган лойиҳа ташкилоти ва Тизим оператори билан узвий ҳамкорликда тадқиқот моделлари ва сценарийларини ишлаб чиқиш ва уйғунлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим операторлари, Тизим оператори ва Вазирликдан олинган дастлабки маълумотларни умумлаштириш, текшириш ва қайта ишлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз ресурслари ҳамда Фойдаланувчилардан дастлабки зарур маълумотларни йиғиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг якуний лойиҳасини тайёрлаш учун зарур ҳисоб-китобларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика секторида ички муҳокамаларни ўтказиш ва таклиф этилаётган Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлик ва Регуляторга тақдим этиш учун Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг якуний таклифларини тайёрлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш жараёнида Фойдаланувчилар ўзларига тегишли қурилмаларнинг ҳақиқий ва режадаги параметрлари бўйича дастлабки маълумотларни тақдим этиш учун жавобгардирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси қуйидагилардан иборат таркибда шакллантирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) режалаштириш талаблари ва мезонлари, шу жумладан режалаштиришдаги тахминлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) узатиш тизимидаги мавжуд активлар, уларнинг ҳолати ва ўртача ёшининг дастлабки таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) талаб (истеъмол) прогнози — ўтган давр (тарихий) маълумотлари, электр энергетика тизимидаги мавжуд ва янги Фойдаланувчилар томонидан киритилаётган ресурслар ҳамда энергия самарадорлигини ошириш бўйича амалга оширилиши режалаштирилган чора-тадбирларнинг стратегик режалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) генерация прогнози — генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасига мувофиқ мавжуд ва режалаштирилган объектлар тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) электр энергетика тизими балансини баҳолаш натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) қуйидагиларни ўз ичига олган узатиш тизимининг барқарорлигини баҳолаш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштирилган даврдаги узатиш тизимининг мавжуд ҳолати ва зарур кўрсаткичларнинг техник-иқтисодий таҳлили асосида аниқланган узатиш тизимини оптимал ривожлантириш варианти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг асосий объектларини хатловдан ўтказиш натижаси — қурилиши, реконструкция қилиниши/таъмирланиши ёки эксплуатациядан чиқарилиши лозим бўлган асосий объектларнинг устуворлигига қараб гуруҳланган ва режалаштирилган тадбирларни якунланиш йиллари кўрсатилган рўйхат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг ёрдамчи ускуналари инфратузилмасини ривожлантириш режаси (телекоммуникация тизими, маълумотларни бошқариш тизими, SCADA/EMS, ўлчаш тизими, ахборот технологияларини қўллаб-қувватлаш ва бошқа тизимлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) узатиш тизимининг (бирламчи, иккиламчи ва ёрдамчи ускуналар) янги, реконструкция қилинадиган (таъмирланадиган) ва эксплуатациядан чиқариладиган (демонтаж қилинадиган) объектлари кўрсатилган узатиш тизимини ривожлантириш бўйича кичик лойиҳаларнинг рўйхати ва уларнинг асосий параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) ривожлантириш бўйича режалаштирилган асосий кичик лойиҳаларининг харажат ва фойдаси таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) узатиш тизимининг инвестиция режаси келгуси уч йилга ишлаб чиқилади, ҳар йили янгиланиб борилади ҳамда тақсимлаш тизимининг инвестиция режалари билан уйғунлаштирилади. Узатиш тизимининг инвестиция режаси қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инвестиция қоидалари, номланиши, тури ва режалаштирилган фаолиятнинг қисқача тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли генерация, истеъмол ёки тақсимлаш объектлари билан инвестициялар, ишлар бўйича ўзаро муносабатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуналар, хизматлар ва ишларнинг нархи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инвестиция режасини молиялаштиришни амалга ошириш графиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида инвестицияларни амалга ошириш учун молиявий ресурслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг жамоатчилик муҳокамаларига қўйилган ва тасдиқланган лойиҳалари Узатиш тизими оператори, Вазирлик ва Регуляторнинг расмий веб-сайтларида эълон қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси Қоидаларга 2-иловага мувофиқ тамойиллар ва ёндашувлар асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун асосий маълумотлар Вазирлик, Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқа манбалардан олинган қўшимча маълумотлардан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади, бироқ улар Узатиш тизими оператори томонидан аниқлик ва ишончлилик жиҳатларидан текширилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Фойдаланувчилар Узатиш тизими оператори сўрови асосида Қоидалар талабларига мувофиқ режалаштириш маълумотларини тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимига уланишдаги чекловлар ёки унинг кечиктирилишига олиб келиши мумкин бўлган янги истеъмол қувватини ёки генерация қувватини аниқлашдаги ҳар қандай кечикиш ёки жиддий хатоликларга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини тайёрлаш мақсадида Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан сўнгги беш йил учун қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси истеъмоли (соатлик электр энергияси истеъмол талаби ва тиғиз вақтлардаги энг юқори қувват);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келгуси ўн йилга истеъмолнинг шахсий прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчилар истеъмол прогнозининг умумий маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатиш тармоқларининг юкланишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч трансформаторлари ва кучланиш профилларини кўрсатиш билан характерли режимлар учун узатиш тизимининг режим схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимининг симуляция моделларини ишлаб чиқиш учун зарур бўлган Фойдаланувчиларнинг маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват тақсимоти режимларини ҳисоблари бўйича таклифлар ва ҳоказолар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Вазирлик Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқишда қуйидагиларни тақдим этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси бўйича макроиқтисодий маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергетика сектори учун аҳамиятли бўлган стратегик ривожланиш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд ёқилғи ресурслари ҳажми ва улардан фойдаланиш стратегияси билан боғлиқ маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси экспорти/импортининг узоқ муддатли стратегияси тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергетик баланснинг узоқ муддатли прогнозлари ва бошқа маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Фойдаланувчилар узатиш тизимини режалаштириш жараёни доирасида мазкур Қоидаларга 3-иловага мувофиқ маълумотларни тақдим этадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун маълумотларни тақдим этувчи барча Томонлар, ўзлари томонидан тақдим этилган маълумотларнинг махфийлик мақомини кўрсатишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори томонидан ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун ваколат берилган ташкилот (компания) ушбу маълумотлардан фойдаланишда махфийлик шартларига амал қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш тартиби
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси Узатиш тизими оператори томонидан мунтазам ҳар йили янгилаб бориш асносида келгуси ўн йил даврга ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш учун маълумот мавжуд операторлар ва Ўзбекистон Республикасининг электр энергетика тизимидаги генерацияловчи объектлар операторлари томонидан, шунингдек келгусидаги янги генерацияловчи объектларни ривожлантиришни режалаштираётган давлат ёки инвесторлар ҳамда давлат даражасида амалга оширилаётган ҳаракатларнинг стратегик режалари Вазирлик томонидан тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш учун маълумотлар ушбу Қоидаларга 3-иловага мувофиқ тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси мазкур Қоидаларга 4-иловага мувофиқ ёндашув ва услубиётнинг асосий элементлари асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг муддатларига мувофиқлаштириш мақсадида ҳар йили 1 июлга қадар ишлаб чиқилади. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси мазкур Қоидаларга 5-иловада баён этилган ҳаракатлар ва белгиланган муддатларда ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Узатиш тизими мослигининг узоқ муддатли прогнозини ишлаб чиқиш тартиби
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Узатиш тизимини ривожлантириш ва Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режалари асосида узатиш тизими тизимининг узоқ муддатли мослик прогнозини (кейинги ўринларда — LT-SAF) ҳар йили янгилаб бориш асосида келгуси ўн йилга ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LT-SAF электр энергетика тизимининг қувват балансини доимий ушлаб туриш ва узилишларсиз ёки минимал узилишлар билан охирги истеъмолчилар электр таъминоти хавфсизлигини таъминлаш қобилиятининг прогнозидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори LT-SAF ишлаб чиқилиши ва доимий янгилаб борилиши учун учун масъул ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. LT-SAF ни баҳолаш талаб (истеъмол) прогнози, Узатиш тизимини ривожлантириш режаси, Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси, ёқилғи мавжудлиги тўғрисидаги маълумотлар, электр энергетика тизимини барқарор бошқариш захираси талаблари, электр энергияси бозорининг прогнозлари, тизимлараро боғланишларнинг ишлаш қобилиятлари ва бошқа маълумотларга асосланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. LT-SAF асосий компонентлари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) узатиш тизимининг мослиги — бу узатиш тизимининг олдиндан белгиланган, режалаштирилган қийматлар чегарасида узатиш тизимининг эксплуатация параметрларини ушлаб туриш ва узатиш тизимида қувватнинг узатилишини таъминлаш қобилияти бўлиб, қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаб чиқарилган электр энергиясини узатиш — узатиш тизимининг, ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида, генерацияловчи объектлар томонидан ишлаб чиқарилган электр энергиясини тўлиқ ҳажмда ўтказиш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчиларни ва тақсимлаш тармоқларининг электр таъминоти — узатиш тизимининг, ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида, узатиш тизимига уланган барча истеъмолчилар ва тақсимлаш тармоқларини электр таъминоти учун етарли даражадаги ўтказиш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимлараро боғланишларнинг ўтказиш қобилиятини қўллаб-қувватлаш — узатиш тизими, электр энергияси экспорти (импорти) учун қўшни электр энергетика тизимлари билан тизимлараро боғланишларни қўллаб туриш ва (ёки) келгусида кенгайтириш имкониятининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) генерациянинг мослиги — ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида импорт билан биргаликда талабни тўлиқ қондириш ва генерацияловчи қувватларнинг етарлилигини таъминлаш имконияти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват баланси — ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида генерация ва импорт билан истеъмол талаби ва экспорт ўртасидаги мувозанатини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимини мувозанатлаш — ягона электр энергетика тизимида қувват балансини таъминлаш ва тизимлараро боғланишлардаги частотани ростлашни ушлаб туриш учун мувозанатлаш захираларининг зарурий ҳажмини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Узатиш тизими мослигининг прогнозини ишлаб чиқишда мазкур Қоидаларга 6-иловага мувофиқ мезон асосида ишончлилик бўйича энергетик балансдан юқори захиранинг ва ягона электр энергетика тизимида бошқариладиган захираларни, берилган ҳажмнинг исталган даражасини доимий равишда таъминлаган ҳолда, электр энергетика тизимидаги юклама (максимал қувват ва электр энергияси истеъмоли талаби) маҳаллий генерация ва импорт ҳисобига тўлиқ қопланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. LT-SAF Узатиш тизимини ривожлантириш режаси ва Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасидан фарқли равишда, узатиш тизими мослиги таҳлили билан бир вақтда Ўзбекистон Республикасининг энергетика секторида генерация ва истеъмолни ривожлантириш режаларини амалга ошириш динамикасининг таҳлилини ҳам ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. LT-SAF учун асосий дастлабки маълумотлар қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол прогнози (умумий электр энергияси истеъмоли, юкламанинг намунавий графиклари ва кунлик максимал истеъмол);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги генерациянинг прогноз кўрсаткичлари (ўрнатилган қувват, қувват коэффициенти ва эксплуатацияга киритиш санаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимида мавжуд генерацияловчи модулларни эксплуатациядан чиқариш режалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Узатиш тизимининг мослик меъёри электр энергетика тизими ишининг энг муҳим параметрлари бўйича белгиланган меъёрларини сақлаган ҳолда, якуний истеъмолчиларнинг электр таъминотидаги хавфсизлик даражаси ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр таъминотининг хавфсизлик даражасини аниқлашда фойдаланиладиган ҳажмий кўрсаткичлар электр таъминотининг узлуксизлиги билан боғлиқ ва электр энергетика тизимининг ишлай олмаслиги туфайли якуний истеъмолчиларга етказиб берилмаган электр энергиясининг умумий ҳажмини белгиловчи «ENS» (етказиб берилмаган энергия) билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III бўлим. Уланиш қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Уланиш қоидаларининг мақсади
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Уланиш қоидалари барча Фойдаланувчиларни узатиш тизимига улаш, жумладан уларнинг олдин уланган электр қурилмаларини уланиш нуқталари ўзгарганда, мавжуд қурилмаларнинг қувватлари ортиши ёки янги ишга тушириладиган қувватларини узатиш тизимига улаш тартиби ва техник талабларини белгилайди. Қоидалар Фойдаланувчилар қурилмаларини тармоқдан узиш ва қайта улаш тартибини ҳам ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Уланиш қоидаларнинг асосий мақсади — бу узатиш тизимига уланиш учун аниқ ва батафсил маълумотлар тўпламини тақдим этиш ва электр станциялари учун тақсимлаш тармоқларига уланиш, узатиш тизимига ёки тақсимлаш тармоқларига, барча уланган Томонлар тарафидан узатиш тизимининг белгиланган талабларига тўлиқ риоя қилган ҳолда, дискриминациясиз кира олишини таъминлашдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Мазкур Қоидалар ва ундан кейинги уланиш бўйича барча тартиб ва услубиётлар ягона электр энергетика тизимидаги генерацияловчи объектлар, электр энергиясини сақлаш тизимлари ва Истеъмолчилар инфратузилмаларини ривожлантириш учун инвестициялар жалб этиш мақсадида Узатиш тизими оператори томонидан эълон қилиниб борилади ва оммавий фойдаланишда бўлади. Уларда узатиш тизимига уланиш тартиботи, техник талаблар ва харажатлар келтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) барча Фойдаланувчилар учун уланишнинг умумий шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) генерацияловчи модулларни улаш шартлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча ишлаб чиқарувчиларга тегишли уланиш шартлари,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фақат синхрон генераторлар учун уланиш шартлари,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фақат қайта тикланувчи энергия манбаларига тегишли уланиш шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) Истеъмолчиларга тегишли уланиш шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун уланиш шартлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва барча (аввалдан уланган ва капитал таъмирлаш ёки мавжуд уланиш инфратузилмасини кенгайтиришдан кейин уланишни, уланиш нуқталарини ўзгартириш ёки қувватларини ўзгартиришни режалаштирган) Томонларга ҳамда келгусида узатиш тизимига уланишни режалаштираётган барча Фойдаланувчиларга қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Барча Томонлар Қоидаларнинг мазкур бўлими талаблари ва шартларни сифатли ҳамда белгиланган муддатларда бажаришлари ҳамда уни самарали амалга оширилишини таъминлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Узатиш тизимига уланишнинг умумий тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Узатиш тизимига уланишнинг умумий тартибининг асосий ташкил этувчилари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Уланиш тартиби Фойдаланувчининг қурилмаларини узатиш тизимига улаш жараёнини белгилайди. Қуйидагилар узатиш тизимига уланиш умумий тартибининг асосий ташкил этувчилари ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланишга талабнома киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш бўйича тадқиқот ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида уланиш бўйича тадқиқот (лойиҳа)нинг техник ечимини келишиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланишни маъқуллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш тўғрисида шартнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида инфратузилманинг қурилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синашлар ва эксплуатацияга киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Узатиш тизимига уланиш учун талабнома киритиш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Фойдаланувчи, Узатиш тизими операторига тармоққа уланишга ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун уланиш тартибининг биринчи қадами сифатида сўров (талабнома) юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Талабнома, сўралаётган уланишни баҳолаш учун Узатиш тизими операторига зарур бўлган барча маълумотларни ўз ичига олиши ва унинг расмий веб-сайтида жойлаштирилган шаклда тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Ўрнатилган қуввати 1 MW дан катта бўлган Фойдаланувчи томонидан киритилган талабномани Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори беш кун давомида кўриб чиқади ва Фойдаланувчига ўзларининг биргаликдаги хулосаси билан бирга лойиҳа ташкилоти томонидан уланиш бўйича тадқиқот ўтказиш ишларини бошлашга розилик беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи тақсимлаш тизимига уланмоқчи бўлса, талабнома Тақсимлаш тизими операторига киритилади. Тақсимлаш тизими оператори беш кун давомида талабномани қайта ишлайди ва ўз хулосаси билан бирга Узатиш тизими оператори ва Тизим операторига киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Узатиш тизимига уланиш бўйича тадқиқот ўтказиш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Фойдаланувчилар учун тармоққа уланишнинг потенциал ечимлари ҳамда кўриб чиқилган ҳар бир ечим учун техник шартлар мазкур Қоидалар ва тармоққа уланиш тадқиқоти асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Тармоққа уланиш тадқиқотини ўтказиш Узатиш тизими оператори томонидан бундай фаолиятни бажаришга тегишли ваколат берилган лойиҳа ташкилоти томонидан амалга оширилади. Лойиҳа ташкилотлари рўйхати Тизим оператори билан келишилган ҳолда Узатиш тизими оператори томонидан тасдиқланади ва унинг расмий веб-сайтида эълон қилиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Тармоққа уланиш тадқиқотини ўтказиш бўйича барча харажатлар талабнома киритган Фойдаланувчи томонидан қопланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Тармоққа уланиш тадқиқоти сўралаётган уланишни тармоқнинг ишончлилигига таъсирини баҳолашни ўз ичига олади ва танланган техник ечим объектни тармоққа улашга келишиш учун қўйилган талабларга мувофиқлигини тасдиқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Тармоққа уланиш тадқиқотини тайёрлаш учун зарур бўлган дастлабки маълумотлар мазкур Қоидаларга 7-иловага мувофиқ тақдим этилади. Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори Фойдаланувчидан тармоққа уланиш талабномасида келтирилган маълумотлардан ташқари Тармоққа уланиш тадқиқотини тайёрлаш учун зарур бўлган қўшимча маълумотларни ҳам сўраши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Тармоққа уланиш тадқиқотини тайёрлаш Фойдаланувчи томонидан барча сўралган маълумотлар тақдим этилганидан кейин бир юз йигирма кундан ошмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Тармоққа уланиш тадқиқоти қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланиш учун техник ечимлар таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланиш нуқтаси инфратузилмасининг техник характеристикалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчига қўйиладиган техник талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланиш инфратузилмасини қурилиши харажатларини баҳолаш ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Тармоққа уланиш тадқиқотини амалга оширувчи тармоқ лойиҳа компанияси барча зарурий таҳлилларни (электр энергияси оқимлари, хавфсизлик, реактив қувватни бошқариш, қисқа туташув токлари, статик ва динамик турғунлик, электр энергияси сифати) ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда узатиш тизимига салбий таъсир кўрсатмасдан, объектнинг нормал ишига зарар етказмасдан, аввал ўрнатилган чегаралар доирасида, объектнинг уланиши ва эксплуатациясини таъминлаш учун узатиш ёки тақсимлаш тизимининг эксплуатация параметрлари текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Тармоққа уланиш тадқиқотида уланиш бўйича таклиф этилган вариантлар тасдиқланган Узатиш тизимини ривожлантириш режаси билан уйғунлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Тармоққа уланиш тадқиқотида узатиш ёки тақсимлаш тизимига улаш учун лойиҳа концепциясини ишлаб чиқиш вақтида уланадиган ускуналар (қурилма) ва ишлар кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Лойиҳа ташкилоти ишлаб чиқилган техник ечимларни Узатиш тизими оператори ва Тизим операторига келишиш учун киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори Тармоққа уланиш тадқиқотини кўриб чиқиш натижалари бўйича режалаштирилаётган уланиш тизимининг чегаравий параметрларини ёки Фойдаланувчининг электр қурилмаларни улашга сарфланадиган харажатлар ортишини тақозо этса, улар мазкур сабабларни кўрсатган ҳолда электр энергетика тизимига уланишни рад этишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Лойиҳа ташкилоти келтирилган сабабларни инобатга олиб тегишли тузатишларни киритиб ёки муқобил ечимларни ишлаб чиқиб, келишиш учун қайта киритади. Бунда қайта киритиш муддати ўттиз кундан ошмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори қайта киритилган Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларини ўн кун ичида келишиб беради. Келишилган техник ечимлар Фойдаланувчига кейинги босқичларни амалга ошириш учун тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Подстанциялар, электр узатиш тармоқлари ва (ёки) трансформаторларнинг юкланиш даражаси максимал қийматига етган бўлса Техник шарт бериш тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи ўз ҳисобидан трансформатор ёки электр узатиш тармоқларини ўзгартириш таклифини бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ҳолатда Тармоққа уланиш изланиши трансформаторни ўзгартиришни ўз ичига олиши керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида уланиш учун техник ечимни келишиш ва техник шарт бериш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Фойдаланувчи Тармоққа уланиш тадқиқотида келтирилган техник ечимлардан ўзига энг маъқул бўлганини танлайди ва ушбу ечим бўйича Техник шарт олиш учун Узатиш тизими операторига сўров юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Узатиш тизими оператори Фойдаланувчидан мурожаат келиб тушгандан сўнг Тизим оператори билан биргаликда Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларини ва уланишни Узатиш тизимини ривожлантириш режаси билан мутаносиблигини кўриб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўриб чиқиш натижалари кўра Фойдаланувчининг қурилмаларини тармоққа улаш бўйича Техник шарт лойиҳасини тайёрлайди ва уни Тизим оператори билан келишади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Техник шарт бериш муддати Фойдаланувчидан ариза келиб тушганидан бошлаб ўн беш иш кунидан ошмаслиги шарт, бунда Тизим оператори томонидан Техник шартни келишиб бериш узоғи билан уч иш кунида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўриб чиқиш натижаларига кўра аввал қайд этилмаган узатиш тизимининг чегаравий параметрларини ўзгаришига ёки унинг хавфсизлигига таъсир кўрсатадиган сабаблар аниқланган тақдирда Узатиш тизими оператори ушбу сабабларни кўрсатган ҳолда Техник шарт беришни орқага суриши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Узатиш тизими оператори томонидан уланишга техник шартларни бериш рад этилиши юзасидан Фойдаланувчи мазкур Қоидалар ва амалдаги қонунчилик ҳужжатларига асосан шикоят киритиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Истеъмол қуввати 10 MW дан юқори бўлган Истеъмолчилар қурилмаларини узатиш тизимига улаш учун бериладиган Техник шартлар Вазирлик билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Техник шарт қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги уланадиган ёки аввалдан уланган Фойдаланувчига қўшимча равишда рухсат этилган (ишлаб чиқариш/истеъмол) номинал қувват миқдори ва қувват коэффициентини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланиш нуқтаси (нуқталари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват узатиш ёки ташқи электр таъминоти схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа туташув токларининг ҳисобланган қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
релели ҳимояси ва аварияга қарши автоматика тизимларига талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мониторинг/назорат ва алоқа воситаларига талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўлчашлар ва ўлчаш воситаларига талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг сифат кўрсаткичларига қўйилган талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик уланиш/ўчириш/қайта уланиш шартларини, уларни интерфейсларини, Фойдаланувчи Тизим операторининг автоматика бўйича талаблари бажарилишини таъминлаш учун ускуналарни (қурилма) ўрнатиш жойлари ва уларнинг интерфейслари учун талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стабиллаштирувчи ва электр энергияси сифатини назорат қилиш қурилмаларини ўрнатишга талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария вазиятларида электр қурилмаларни ҳимоя автоматикасига ёки уларни ўчиришга бўлган талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатация талаблари (актив қувват, частота ва кучланишни ростлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳалаштириш ва белгиланган ишларни бажаришда техник шартнинг амал қилиш муддати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Электр тармоғига уланишни келишиш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва Фойдаланувчи биргаликда Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларига кўра Техник шартда берилган техник ечимга асосан қуйидагиларни келишади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланиш учун бажарилиши зарур бўлган ишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланишни амалга ошириш учун мажбурий шарт сифатида боғланган тармоқлар ва тизимларни кенгайтириш ҳамда мустаҳкамлаш юзасидан бажарилиши зарур бўлган ишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланаётган қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланишга техник шартда юқорида кўрсатилган техник талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчининг объектига бўлган эксплуатация талаблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Тармоққа уланиш тадқиқотини ўтказиш ва Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида тадқиқот (лойиҳалаш) бўйича техник ечимларни мувофиқлаштириш натижасида Узатиш тизими оператори Техник шарт берилган кундан бошлаб ўн беш иш куни ичида тегишли Фойдаланувчининг ускуналарини (қурилма) тармоққа уланиши келишилганлиги тўғрисидаги қарор қабул қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Тармоққа уланишни келишиш тўғрисидаги қарор ўз ичига қуйидагиларни олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларини ва танланган техник ечим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш инфратузилмасини қуриш ва боғланган тизимлардаги белгиланган ишларни амалга ошириш ҳамда қурилмаларга қўйиладиган техник талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқдан фойдаланиш шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш (белгиланган ишларни амалга ошириш учун сарфланадиган) харажатларини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Узатиш тизими оператори тармоққа уланишни келишиш тўғрисида қарор қабул қилмаса ёки қабул қилинган қарор мазкур Қоидаларга мувофиқ бўлмаса, Фойдаланувчи Вазирликка мурожаат қилишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Тармоққа уланиш инфратузилмасининг қурилиши рухсат берилган санадан бошлаб икки йил давомида ёки техник шартда бошқа муддат белгиланган бўлса ушбу белгиланган муддатда бошланмаган бўлса, техник шарт ва тармоққа улашни келишиш тўғрисидаги қарор ўз кучини йўқотади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Уланиш шартномаси
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Уланиш шартномаси Узатиш тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида имзоланади ҳамда узатиш тизимига якка тартибда уланишда техник, юридик ва иқтисодий талабларни тартибга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи уланиш шартномасини тузишда тақдим этиладиган хизматларининг миқдори ва сифати мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқлигини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Барча Фойдаланувчилар уланиш бўйича бир хил талабларга амал қиладилар ва уланиш шартномасини тузишда ўзларининг ускуналари (қурилма) мазкур Қоидаларда белгиланган қоидаларга, техник талабларга, тартибларга, техник спецификацияларга риоя этилишини тасдиқлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Уланиш шартномаси ягона электр энергетика тизимига уланиш инфратузилмасини қуриш ва ундан фойдаланишнинг қуйидаги жараёнларини қамраб олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқ уланиш инфратузилмани қурилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синашлар, эксплуатацияга киритиш ва назорат (инспекция);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш инфратузилмасидан фойдаланишга рухсатнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш ва алоқа инфратузилмасини эксплуатация қилиш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Уланиш шартномаси қуйидагиларни белгилайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоққа уланиш тадқиқоти натижалари ва узатиш тизимига уланиш бўйича келишувга мувофиқ Фойдаланувчини улаш учун тармоқ инфратузилмасини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчи объектлари ўртасида асосий мансублик чегараларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчининг электр тармоқларига уланиш инфратузилмасини қуриш бўйича мажбуриятларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳа ҳужжатларини тасдиқлаш тартиби,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш инфратузилмаси харажатларини тўлаш бўйича шартлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томонларнинг бошқа ўзаро ҳуқуқ ва мажбуриятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Узатиш тизими оператори Фойдаланувчига, тармоққа уланишни келишиш ҳақида қарор қабул қилингандан бошлаб ўттиз кундан кечиктирмаган ҳолда уланиш шартномасини таклиф қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Фойдаланувчи учун лойиҳалаштириш, қурилиш-монтаж, синаш-созлаш ва келишилган ўрнатмаларни эксплуатацияга киритишда техник шарт талабларига риоя этиш мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Фойдаланувчи томонидан уланиш шартномасига мувофиқ берилган сўровга асосан Узатиш тизими оператори томонидан бундай фаолиятни бажаришга ваколат берилган лойиҳалаштириш ташкилоти тасдиқланган техник шартга мувофиқ узатиш тизимига улаш лойиҳасини ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Лойиҳалаштириш ташкилоти тармоққа улаш лойиҳасини Фойдаланувчи билан келишганидан сўнг, Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ҳамда Назорат қилувчи органга кўриб чиқиш учун киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳа ҳужжатлари юқоридаги барча органлар томонидан келишилгандан сўнг тасдиқлаш учун Узатиш тизими операторига қайта киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва Назорат қилувчи орган уланиш лойиҳасини ўттиз кун муддатда кўриб чиқади ва шу муддат ичида келишади ёки асосларни келтирган ҳолда рад этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Уланиш лойиҳасини рад этилиши учун қуйидагилар асос бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш лойиҳасини мазкур Қоидалар талабларига жавоб бермаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори томонидан берилган техник шартдан четлашишлар аниқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳанинг амалдаги техник регламентлар ва қоидаларга ёки Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ эмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Бошқа сабаблар бўйича Уланиш лойиҳасини келишишни рад этилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Уланиш лойиҳасини рад этиш учун асос бўлиб хизмат қилган сабаблар лойиҳалаш ташкилоти томонидан бартараф этилганидан сўнг, келишиш учун қайта киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Такроран кўриб чиқиш уланишнинг қайта кўриб чиқилган лойиҳаси олинган кундан бошлаб ўн беш кундан ошмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Уланиш лойиҳаси, барча томонлар билан келишилганидан сўнг уч кун ичида, Узатиш тизими оператори томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Уланиш нуқтасига боғланган тармоқлар ва тизимларни кенгайтириш ҳамда мустаҳкамлаш учун бажарилиши зарур бўлган ишлар Фойдаланувчи маблағлари ҳисобидан, Узатиш тизими оператори томонидан ваколат берилган пудрат ташкилоти томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Ваколатли назорат органи томонидан ишлар тугатилганлиги тўғрисида Далолатнома расмийлаштирилгандан сўнг Уланиш нуқтаси инфратузилмасининг қурилиш ишлари якунланган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Синаш-созлаш ва ишга тушириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Электр тармоқларига уланиш инфратузилмасининг қурилиши якунлангандан сўнг мазкур Қоидаларнинг IX ва X бўлимлари талабларига мувофиқ синаш-созлаш ва ишга тушириш ишлари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Синаш-созлаш ва ишга тушириш ишлари Фойдаланувчининг ходимлари томонидан Узатиш тизими оператори ва Назорат қилувчи орган вакилларининг иштирокида ихтисослашган компаниялар томонидан бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Синаш-созлаш ва ишга тушириш ишлари Узатиш тизими оператори ва Назорат қилувчи орган вакиллари томонидан натижалар тасдиқланган ва синашлар ва ишга киритиш созлаш ишлари бўйича баённомалар тасдиқланганидан сўнг якунланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Электр таъминотини бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Қурилиш-монтаж, синаш-созлаш ишлари якунлангандан сўнг Фойдаланувчи Назорат қилувчи органга ва Тегишли тизим операторига узатиш тизимига уланиш учун тайёрлигини текшириш бўйича мурожаат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Назорат қилувчи орган ва Тегишли тизим операторининг вакиллари мурожаат қилинган кундан бошлаб ўн кун ичида Фойдаланувчи билан биргаликда техник шартнинг бажарилиши, янги қурилган ва реконструкция қилинган объектларини қурилиш-монтаж ва эксплуатацияга киритишда тегишли меъёр ва қоидалар талабларининг бажарилганлиги, қурилмаларни эксплуатация қилиш учун тегишли ходимларнинг ва эксплуатация ҳужжатларнинг мавжудлигини текширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Текшириш ўтказиш куни Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган намунавий шаклдаги қурилиш-монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари ҳамда электр қурилмаларини техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатнома тузилади, бир нусхаси Фойдаланувчига яна бир нусхаси Тизим операторига юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Текшириш далолатномасида эътирозлар ёки камчиликлар мавжуд бўлмаганида беш иш куни ичида Тегишли тизим оператори Фойдаланувчининг қурилмаларига Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Фойдаланувчи томонидан мазкур Қоидалар ва бошқа техник ҳужжатлар талабларга риоя этилмаслиги, қурилиш-монтаж ва синаш-созлаш ишларини амалга оширишда тегишли меъёрлар ва қоидаларга амал қилинмаганлиги ёки улардан четлашиши, тайёргарликдан ўтган ходимларнинг ва уларга қурилмаларни эксплуатация қилишда зарур бўлган асбоб-ускуналарнинг мавжуд эмаслиги, эксплуатацияга оид зарур ҳужжатларнинг етарли бўлмаганда электр қурилмаларига электр таъминотини бериш рад этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Мазкур Қоидаларнинг 102-бандида келтирилмаган сабаблар бўйича Фойдаланувчи қурилмаларини эксплуатацияга киритиш учун Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги беришни рад этиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Рад этишга асос бўлган сабаблар бартараф этилгандан сўнг, Фойдаланувчининг қурилмаларини эксплуатацияга киритиш учун иккинчи бор мурожаат этилган кундан уч иш куни ичида тегишли Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Қайта кўриб чиқиш жараёнида биринчи бор рад этишда кўрсатилмаган сабабларни келтиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Фойдаланувчининг қурилмалари эксплуатацияси учун Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги Фойдаланувчига берилган куни юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги олингандан сўнг Фойдаланувчи ўзининг қурилмаларини тармоққа улаш учун Тегишли тизим оператори ва Тизим операторига тасдиқланган ишга тушириш схемаси билан бирга ишга тушириш дастурини келишиш ва тасдиқлаш учун киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Тармоқдан узиш (узилиш), ўчириш ва қайта улаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ихтиёрий узилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Фойдаланувчилар ўз ихтиёрига кўра ускуналарининг узатиш тизимидан чегараланмаган вақтга узилишини талаб қилишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Фойдаланувчилар ўзларининг ихтиёрий узилиш қарорлари тўғрисида ёзма равишда Тегишли тизим оператори ва Тизим операторини узилишдан камида олти ой олдин хабардор қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Ихтиёрий узилишни сўраётган Фойдаланувчи, узилиш ва эксплуатациядан чиқариш билан бевосита боғлиқ бўлган барча харажатларни ўз зиммасига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Узатиш тизими оператори ва Тегишли тизим оператори эксплуатациядан чиқариш тадбирларини ўтказади ва узилиш тадбирлари таъсир этиши мумкин бўлган бошқа Фойдаланувчиларни хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Мажбурий равишда узиш ёки ажратиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Узатиш тизими оператори қуйидаги ҳолатларда Фойдаланувчи объектларини узатиш тизимидан узиш ёки ўчириш қарорини қабул қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлик ёки Назорат қилувчи органнинг узатиш тизимидан узиш ёки ўчириш тўғрисидаги буйруғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим операторининг кўрсатмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда вазият ва ҳолатларда (вақтинча);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш шартномаси талабларига мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими объектининг ўчишига олиб келган ушбу тизим миқёсидаги авария вазиятида (вақтинча).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Узатиш тизими оператори узилиш ва ажратишларнинг барча ҳолатларида текширув ўтказиши ва шундан сўнг тегишли Фойдаланувчига юқоридаги ҳаракатларга мажбур қилувчи ҳолатлар тўғрисида ҳисобот тақдим этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Фойдаланувчиларга олдиндан хабардор қилмасдан ёки огоҳлантирмасдан, мажбурий равишдаги қуйидаги узилишлар учун компенсация тўланмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инсон саломатлиги ва объектларнинг хавфсизлигига зарар етказилиши муқаррар бўлган вазиятнинг олдини олишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциялари ёки тармоққа уланган объектларда рўй берган аварияларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари операторлари томонидан Тизим оператори ёки Тегишли тизим операторининг топшириқларини бажармаслик ҳолатларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси таъминотчисидан кўрсатмалар олинганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим операторига боғлиқ бўлмаган ва Узатиш тизими операторининг бирон бир қасддан қилинмаган ҳаракатларини ёки қоида бузилиши натижаси ҳисобланмайдиган бошқа ҳолатларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Узатиш тизими оператори Вазирлик ва Регулятор томонидан кейинги ҳаракатлар тўғрисида зарур қарорларни қабул қилиш учун тегишли ҳисоботни шакллантиради ва уларга тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Истеъмолчилар электр энергетика тизимининг ҳимоясига тааллуқли бўлган қуйидаги талабларга риоя қилишлари шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани мажбурий ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотанинг пасайишида юкламани ўчириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Электр таъминотини тиклаш бўйича мажбуриятлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Узатиш тизими оператори қуйидаги ҳолатларда Тизим оператори билан келишган ҳолда мақбул нархларда ва имкон қадар қисқа муддатларда Фойдаланувчининг электр таъминотини тиклайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори Фойдаланувчининг манбадан узилишига сабаб бўлган авария вазияти бартараф этилганда ва бу Тизим оператори томонидан тасдиқланса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори мазкур Қоидалар, қонунчилик ҳужжатлари ёки уланиш шартномасига мувофиқ манбадан узиш учун сабаблар амалда мавжуд эмаслигига асосланган далилга эга бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Узатиш тизимида частота 47,0 Нz дан пасайганда ёки 52,0 Нz дан кўтарилганда барча Фойдаланувчилар 0,3 сониядан ортиқ бўлмаган вақт давомида тармоқдан узилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Барча Фойдаланувчилар 500 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқларга уланиш нуқтасида кучланиш даражасининг ўзгаришида қуйидаги вақт давомида тармоққа уланган ҳолда қолишлари керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Мазкур Қоидаларнинг 122 ва 123-бандларида кўрсатиб ўтилган талаблар узатиш тизимининг исталган уланиш нуқтасида ҳар қандай Фойдаланувчи томонидан бажарилиши шарт бўлган талаблар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори кучланиш тебранишлари юқори ёки давомийлиги узоқ бўлган уланиш нуқтасида бошқа, янада қатъий талабларни ўрнатишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида кучланиш 0 V гача тушса, қурилма 0,15 сония давомида уланган ҳолда қолиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида кучланиш номинал қийматдан минимум даражадан пасайса, ускуна 1,5 сония давомида уланган ҳолда қолиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида кучланиш минимум даража тенг ёки ундан юқори бўлса, қурилма носозлик бартараф қилингунга қадар уланган ҳолда қолиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг қийматларининг 0 фоиздан 90 фоизгача номинал катталиклари учун вақт Қоидаларга 8-иловага мувофиқ чизиқли интерполяция билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Узатиш тизимидаги кучланиш юқори бўлган ҳолатда Фойдаланувчининг объекти қуйидаги шартларга мувофиқ узатиш тизимига уланган ҳолда қолиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 миллисониягача вақт давомида, уланиш нуқтасида кучланиш номинал қиймат 120 фоизга тенг ёки ундан паст бўлса, ускуна иш ҳолатида сақланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 миллисониядан 1000 миллисониягача вақт давомида, мазкур Қоидаларга 9-иловага мувофиқ чизиқли интерполяция асосида аниқланувчи қийматдан паст ёки унга тенг бўлган кучланишда ускуна иш ҳолатида қолади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Қисқа туташувларни бартараф этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Узатиш тизимида, кучланишнинг барча даражалари учун қисқа туташувларни бартараф этиш вақти Узатиш тизими оператори томонидан белгиланади ва Тизим оператори билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимининг фақат шикастланиш юз берган ўша элементинигина селектив ўчирилишини таъминлаш учун, ҳимоянинг ишга тушиш вақти ускунанинг ишга киритиш вақтида ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Ҳимоянинг биринчи поғонаси ишлаши билан узилиши лозим бўлган электр узатиш тармоқларида узоқ муддатли қисқа туташувларни бартараф этиш вақти (қисқа туташувнинг ўтиш қаршилигига катта юқори таъсири бундан мустасно) қуйидагилардан юқори бўлмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500 kV кучланишли электр тизимида 100 ms;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220 kV кучланишли электр тизимида 100 ms;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110 kV кучланишли электр тизимида 150 ms.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Узатиш тизимида узоқдаги ёки қўшни шинадаги шикастланишлар масофавий ҳимоянинг иккинчи поғонаси билан ўчирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Асосий ҳимоя чиқарилган ҳолатда масофавий ҳимояда тезлаштириш киритилганда ўчириш вақти қуйидагилардан юқори бўлмаслиги лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500 kV электр узатиш тизимида 350 миллисония;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220 kV электр узатиш тизимида 500 миллисония;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110 kV электр узатиш тизимида 500 миллисония;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Куч трансформаторларидаги шикастланишлар 100 миллисониядан кеч бўлмаган вақтда, ички шикастланишлардан ҳимояни ишга тушириш билан бартараф этилиши лозим (дифференциал ҳимоя, ерга туташувдан ҳимоя ёки трансформаторнинг газ ҳимояси).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Электр энергетика тизимининг барқарорлигини ва ускуналарнинг хавфсизлигини таъминлаш учун кучланиш даражаси 110 kV ва ундан юқори бўлган шиналар тизимлари учун носозликларни (шикастланиш) тезда бартараф этиш учун махсус ҳимоя тизимлари ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шиналардаги носозликларни бартараф этиш вақти бир хил кучланишли электр тармоқларида носозликларни (шикастланишларни) бартараф этиш вақтидан ошмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Электр энергияси сифатига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Фойдаланувчининг қурилмаларини лойиҳалаштириш ва жойлаштириш уларни эксплуатация қилиш вақтида учинчи шахсларнинг электр энергияси сифатига салбий таъсир кўрсатмаслиги ҳамда маълумот ва сигналларни узатилишига таъсир қилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи уланиш нуқтасида кучланиш фликерларини ҳосил бўлишини минимумга олиб келиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Тизим операторининг асосланган таҳлилига кўра, узатиш тизимининг иши учун хавф туғдирувчи ҳамда барқарор бўлмаган (узлукли) истеъмол ёки генерация қилувчи қурилмаларга эга бўлган Фойдаланувчилар фликерлар эгри чизиғини қуришлари ва келишишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қисқа муддатли фликерларнинг режалаштирилган таъсир даражаси 0,8 дан ошмаслиги, узоқ муддатли фликерлар режалаштирилган таъсир давомийлиги 0,6 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Фойдаланувчи ток ва кучланишнинг юқори гармоникаларини генерациясининг рухсат этилган чегараларини қониқтириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Электр тармоғига уланиш нуқтасидаги номинал кучланишга ва Фойдаланувчининг номинал қувватига боғлиқ равишда юқори гармоникаларни генерациясининг рухсат этилган чегаралари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Тармоққа улангандан сўнг, Фойдаланувчининг қурилмалари томонидан юқори гармоникалар бўйича ўрнатилган мезонларнинг бажарилиши ток ва кучланишнинг юқори гармоникаларини ўлчаш йўли билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи ускуналари генерациялаётган юқори гармоникаларнинг белгиланган чегараларга мувофиқлиги, ваколатли синаш лабораториясининг синаш баённомаси орқали тасдиқланади. Ускуналар электромагнит мослиги бўйича Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган техник воситаларнинг электромагнит мослиги тўғрисидаги техник регламент талабларига жавоб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Электр станциясининг қурилиши якунланганидан сўнг ток ва кучланиш юқори гармоникаларининг рухсат этилмаган даражалари ҳали ҳам мавжуд бўлса, Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори, Фойдаланувчидан юқори гармоникаларни тармоққа генерациясини камайтириш бўйича амалий чоралар кўришни талаб этишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Алоҳида гармоникаларнинг максимал даражаси Тегишли тизим оператори томонидан, кучланишнинг ҳар бир даражаси учун белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчига қўйиладиган талабларга кўра, бир ҳафта давомида нормал эксплуатация шароитларида уланиш нуқтасидаги кучланишнинг ҳар бир алоҳида гармоникасининг 10 дақиқалик самарали қийматларининг 95 фоизи Қоидаларга 10-иловада келтирилган қийматлардан кичик ёки тенг бўлиши керак. Нормал эксплуатация шароитларида юқори кучланишли узатиш тизимидаги умумий гармоник бузилиш 3 фоиздан ошмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Нормал иш режимида узатиш тизими фазаларининг тескари кетма-кетлик кучланишини максимал ташкил этувчиси 2 фоиздан паст даражада қолиши керак. Режали ўчиришлар шароитида 4 фоиз максимал қиймат билан қисқа муддатли фаза бўйича силжишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Ҳимояга бўлган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори Фойдаланувчи объектларининг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда тармоқни ҳимоялаш учун зарур ҳимоя схемаси ва ўрнатмаларини (созламаларини) кўрсатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Фойдаланувчи, ишлаб чиқарувчининг талабларига ва тавсияларига мувофиқ ўзининг генерацияловчи модули/ускуналарини ҳимоялаш билан боғлиқ бўлган ҳимоя схемаларини мустақил равишда ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Фойдаланувчининг объектларини ҳимоялаш учун зарур бўлган ҳимоя схемалари ва электр тармоғини ҳимоялаш учун зарур бўлган ҳимоя схемалари Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида координация қилиниши ва келишилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Ички шикастланишлардан ҳимоялаш схемалари ва ўрнатмалари (созламалари) Фойдаланувчининг фаолиятини таҳдид остига қўймаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Фойдаланувчининг электр ҳимояси узатиш тизими хавфсизлигини, Фойдаланувчи ва Узатиш тизими оператори ходимларининг соғлиғига, жамоатчиликка ҳамда Фойдаланувчи объектларига зарарни камайтиришни эътиборга олган ҳолда эксплуатациявий бошқарувдан устуворликка эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Ҳимоялаш схемалари электр тармоғига уланишга келишишда кўрсатиб ўтилган Тегишли тизим оператори ва Тизим операторининг талабларига мувофиқ ташкиллаштирилади ва қуйидаги жиҳатларни қамраб олиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи ва ички қисқа туташув;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. 110 kV кучланишли тармоқларга Фойдаланувчининг объектларини улашда ҳимояга бўлган намунавий талаблар Узатиш тизими оператори томонидан ишлаб чиқилади ва расмий веб-сайтида эълон қилинади. 220 kV ва 500 kV кучланишли тармоқларга уланишда ҳимояга бўлган талаблар ҳар бир ҳолат учун алоҳида коррекция қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Реал вақт режимидаги алоқа ва маълумотлар алмашинувига талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Узатиш тизими операторининг талабларига мувофиқ, барча Фойдаланувчилар реал вақт режимидаги ўлчаш воситаларига эга бўлиши керак. Реал вақтдаги ўлчашларга тааллуқли талаблар муайян Фойдаланувчи учун Узатиш тизими оператори томонидан тармоққа уланиш шартномасида белгилаб берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Муайян турдаги Фойдаланувчилар аварияларни қайд этиш ва ўз тизимларини динамикада ўзини тутишини мониторинг қилиш қурилмаларига эга бўлиши лозим. Ушбу объект қуйидаги параметрларни қайд этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр токи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив ва реактив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частота;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ток ва кучланиш вектор катталикларнинг қиймати ва фаза бурчаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергетика тизими қувват стабилизатори ва кучланишни автоматик ростлагичи ускуналари мониторинги ва ишлаш статистикаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч трансформаторида кучланишни автоматик ростлагичининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи қурилмаларнинг ва авария сигналларининг ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Барча Фойдаланувчилар актив ва реактив қувват ҳисоблагичлари билан жиҳозланган бўлиши керак. Ушбу ҳисоблагичларнинг аниқлигига техник талаблар ваколатли ташкилотлар томонидан белгиланади, аммо улар 0,2 дан паст синфда бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Масофадан бошқариш маркази ва мониторингга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Узатиш тизими оператори Тизим операторининг талабига кўра Электр тармоғига уланишга келишишда Фойдаланувчидан ўзининг диспетчерлик бошқаруви марказини белгилашга сўров бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчининг бошқарув маркази узлуксиз иш режимида бўлиши лозим. Масофадан бошқаришга тааллуқли равишда, Фойдаланувчини объектларининг ҳар бир бошқарув маркази Тизим операторининг тегишли ҳудудий, минтақавий диспетчерлик бошқаруви марказига бўйсуниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Фойдаланувчи, ўзининг бошқарув марказидан қуйидагиларни масофадан бошқаришни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Фойдаланувчининг бошқарув маркази қуйидагилар билан етарлича жиҳозланган (уланишни келишишда белгиланади) бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоқа воситалари (хусусий ёки ижарага олинган линиялар, оптик толали кабел, радиорелели, юқори частотали алоқа, GSM, электрон почта ва ҳоказо);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотларни масофадан узатиш учун коммуникация қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоя қурилмаларини ўқиш ва параметрларини ўзгартириш учун коммуникация қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кузатув, назорат ва диспетчерлаш қурилмаларига (тизимларига) функционал талаблар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. 110 kV дан қуйи кучланишли, ўрнатилган қуввати 1 MW дан юқори бўлган генерацияловчи модулларга уланган тақсимлаш ёки Берк тақсимлаш тизими операторлари бошқарув марказлари ва (ёки) объектни бошқариш маркази Тизим операторининг бошқарув марказига умумий генерация ҳақида маълумот узатиш учун зарур қурилмаларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Узатиш тизими оператори Фойдаланувчи ва Тизим оператори белгилаган бошқарув маркази ўртасидаги масофадан бошқариш ва мониторинг тизими бўйича талабларни техник шарт бериш/уланишни келишиш жараёнида белгилаб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Барча Фойдаланувчилар энг камида қуйидаги параметрларни масофадан бошқариш ва мониторинг қилишга имконият беришлари керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасидаги ток кучи, кучланиш ва частотаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувват ва унинг йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват ва унинг йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори кучланишли ўчиргичлар ва ажратгичларнинг ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Реал вақт режимида узатилиши шарт бўлган маълумотларга қўйиладиган талаблар мазкур Қоидаларга 11-иловада батафсил баён этилган. Ушбу талаблар тармоққа уланиш вақтида Узатиш тизими оператори томонидан ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар учун уланиш шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Барча ишлаб чиқарувчиларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Генерацияловчи модуллар частотанинг ўзгариш тезлиги ±2 Нz/s ёки ундан камроқни ташкил этганда тизимига уланган ҳолда қолишга имкониятига эга бўлиши лозим. Частотанинг ўзгариш тезлиги ±2 Нz/s дан ортган ҳолатларда генерацияловчи модуллар 1,25 сониядан кейин тармоқдан узилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Тармоқда кучланиш ва частотанинг турғун режимдаги оғишларида, генерацияловчи модуллар Қоидаларга 12-иловада келтирилган уланиш нуқталарида кучланиш даражалари бўйича ажратилган қийматларга мос келадиган актив қувватни генерация қилиш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Генерацияловчи модуллар ҳар қандай иш режимида ва ҳар қандай ишчи нуқтадан Тизим оператори талаб қилган чегаравий қийматгача чиқишдаги актив қувватни чеклаш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Талаб этилган қиймат Тизим оператори томонидан уланиш нуқтаси учун берилиши ва айни вақтда ишда мавжуд бўлган тегишли генерацияловчи модулнинг чиқишидаги актив қувватнинг фоиз қийматига мос келиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чиқишдаги актив қувватни чегаравий қийматгача чеклаш, генерацияловчи модулни тармоқдан узмасдан, генерацияловчи модулнинг бир дақиқадаги ўрнатилган қувватидан энг кичик 10 фоизли қадамлар билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Синхрон генерацияловчи модул, шунингдек, электр станциялар паркидаги ишлаб чиқариш модуллари частотанинг ортиши билан чекланган частотавий-сезувчан режимга (LFSM-O), мазкур Қоидаларга 13-иловага мувофиқ частотанинг ҳаддан ташқари кўтарилиши вақтида чиқишдаги актив қувватни камайтириш (пасайтириш)га қодир бўлиши керак. Частотанинг ҳаддан ташқари кўтарилиши қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s — статизм;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆f — Частотанинг оғиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆fp — юқори даражали тартибга солишни фаоллаштириш частотаси, яъни паст частотада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆P — актив қувватни ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pn — синхрон генерацияловчи модулнинг актив қуввати, яъни қувват парки модуллари учун уланиш нуқтасидаги жорий актив қувват.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Юкламани ўзгариш тезлиги, турбогенераторли модуллар учун бир дақиқада 4% Pnom дан ва гидрогенераторли модуллар учун бир дақиқада 30% Pnom дан камни ташкил этмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ўзгаришлар вақтида актив қувватнинг чиқишдаги барқарор қиймати техник минимум ва номинал қувват ўртасидаги барча ишчи нуқталарда таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Бирламчи ростлашга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Иссиқлик ва электр энергиясини ишлаб чиқарувчи комбинациялашган электр станциялардан ташқари, номинал ўрнатилган қуввати 50 MW га тенг ёки ундан юқори бўлган ҳар бир генерацияловчи модул, бирламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Номинал актив қуввати 50 MW дан кам бўлган ҳар бир генерацияловчи модул Тизим оператори билан келишувга мувофиқ бирламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Бирламчи ростлаш қўлланиладиган барча генерацияловчи модулларга қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кузатиш даврийлиги 1 сонияни (тавсия этилади), максимал 10 сонияни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Генерацияловчи модул бирламчи ростлаш режимида ишлаш имкониятига эга бўлса, у бирламчи ростлашда (ёқиш/ўчириш) иштирок этиш учун, унинг ҳолати ҳақида Узатиш тизими операторининг диспетчерлик бошқаруви ва маълумотларни йиғиш дастурий-аппарат комплекси (SCADA) тизимида сигнал юбориш учун тегишли қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши ва бирламчи ростлашни фаоллаштириш ва фаолсизлантириш учун Узатиш тизими операторидан бошқарувчи сигнал олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Иккиламчи ростлашга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Номинал қуввати 20 MW га тенг ёки ундан катта (Pnom ≥ 20 MW) бўлган ҳар бир гидрогенерацияловчи модул иккиламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши ва номинал қувватининг 30 фоиз миқдорида (0,3 Pnom) ростлашнинг минимал диапазонини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Иссиқлик ва электр энергиясини ишлаб чиқаришга мўлжалланган генерацияловчи модуллардан ташқари номинал қуввати 150 MW га тенг ёки ундан катта (Pnom ≥ 150 MW) бўлган ҳар бир турбогенераторли модул иккиламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши керак, ростлашнинг минимал ҳажми кўмирда ишловчи турбогенераторлар учун номинал қувватининг 15 фоиз (0,15 Pnom) ни ва газ ёки бошқа ёқилғида ишловчи турбогенераторлар учун 25 фоиз (0,25 Pnom) ни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Иккиламчи ростлаш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари Узатиш тизими операторининг автоматик бошқарув (SCADA) тизимига қуйидаги маълумотларни тақдим этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккиламчи ростлашни амалга оширишда генерацияловчи модулнинг максимал ва минимал қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генератор иштирокининг иккиламчи ростлашдаги улушини ҳисоблаш учун зарур бўлган маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Иккиламчи ростлашда иштирок этадиган генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизими Узатиш тизими операторининг автоматик бошқарув (SCADA) тизимидан оператив режимда қуйидаги маълумотларни олиш имконияти эга бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккиламчи ростлаш буйруғининг ҳолати (иккиламчи ростлаш ёниқ/ўчиқ), иккиламчи ростлаш учун жорий талаб этиладиган қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модул уланган узатиш тизими қурилмаларида кучланиш, частота, актив ва реактив қувват оқимларининг жорий қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Учламчи ростлашга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Барча гидрогенераторли модулларнинг узатиш тизими билан синхронланиш вақти 15 дақиқадан кам бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Қайтарилувчи цикллар билан сувни насос режимида кўтариш ва тушириш орқали генератор режимида ишлаш имкониятига эга бўлган гидро электр станциялар, яъни гидроаккумуляцияловчи электр станциялар агрегатларининг узатиш тизими билан синхронланиш вақти (иккала ишлаш режими учун ҳам) 15 дақиқадан кам бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Буғ-газ қурилмаларининг барча генерацияловчи модулларининг узатиш тизими билан синхронланиш вақти 30 дақиқадан кам бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Ҳар бир генерацияловчи модул актив қувватни чегараланган (камайтирилган) ишлаб чиқариш режимида ишлаш имкониятига эга бўлиши керак. Техник минимум деб номланувчи, генераторнинг барқарор ишлаши кафолатланган генерациянинг минимал даражаси қуйидаги қийматларга мос келиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
гидрогенераторлар учун — Pmin ≤ 0,45 Pnom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўмирда ишлайдиган турбогенераторлар учун — Pmin ≤ 0,7 Pnom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газ ёки мазутда ишлайдиган турбогенераторлар учун — Pmin ≤ 0,4 Pnom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аралаш циклли генераторлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газ турбинаси учун — Pmin ≤ 0,4 Pnom,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буғ турбинаси учун — Pmin ≤ 0,8 Pnom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа турдаги генераторлар учун Pmin ≤ 0,8 Pnom.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Кучланишни ростлашга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Генерацияловчи модул мазкур Қоидаларга 14-иловага мувофиқ диапазонларда кучланишни ростлаш имкониятига эга бўлиши шарт. Генерацияловчи модул бирламчи ёки иккиламчи ростлашда иштирокидан қатъий назар, кучланишининг нормал қийматлари чегарасида узлуксиз, кучланишнинг нормал қийматлари диапазонидан ташқарида бўлганда вақтинчалик кучланишни ростлаш имконига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Кучланиш нормал ишчи кучланиш диапазонидан пасайганда генератор кучланишни нормал ишчи диапазони чегарасидан пасайган ҳар бир фоизи учун қўзғатиш токини камида 2 фоизга кўтариши бунда қўзғатиш токини максимал 200 фоиз катталиккача ошириш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Кучайтирувчи трансформаторнинг юқори кучланиш томонидаги қисқа туташувнинг қуввати генераторнинг номинал қувватидан олти баробар ёки ундан кўпроқ бўлса, турғунликнинг бузилиши натижасида генерацияловчи модулни ўчиб қолишини олдини олиш учун узатиш тизимидаги ҳимоя тизими қисқа туташувлардан 150 миллисониядан кечикмасдан ўчирилишини таъминлаши керак. Ушбу вазиятда генераторнинг ўз эҳтиёжлари бошқа манбага ўтказилмайди деб тахмин қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Кичик таъсирлардаги динамик турғунлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Узатиш тизимида кичик таъсирлардаги актив қувват оқимларининг тебранишлари генераторни тармоқдан ўчишига ёки ҳимоя қурилмалари ишлаб актив қувват генерациясини пасайишига олиб келмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Генераторни ўз эҳтиёжларни таъминлашга ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Номинал қуввати 100 MW дан юқори бўлган турбогенераторли модул ҳамда ўрнатилган қувватидан қатъий назар барча гидрогенераторлар частота ёки кучланишни рухсат этилган чегаралардан оғишида қуйидаги имкониятларга эга бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз эҳтиёжларини таъминлаш режимига қайта уланишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш ёки частотанинг оғиши сабабли вужудга келган ўчишдан сўнг 15 дақиқа давомида тармоққа қайта уланишга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Генерацияловчи модулни ўз эҳтиёжларини қоплаш режимига қайта улаш имкони, ҳимояни ишлаб кетиш схемасига мувофиқ узатиш тизимининг ишини бузилиши ҳолатида ҳам таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Энергоблокни ўз эҳтиёжларини қоплаш режимига ўтказилгандан кейин турбогенераторли модул мазкур режимда камида 60 дақиқа ишлаш қобилиятини сақлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Нолдан ишга тушириш қобилияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Тўлиқ ўчишдан сўнг ўзгарувчан ток тармоғидан узилган генерацияловчи модулнинг ташқи электр таъминот манбаисиз махсус захира энергия манбаи воситасида қайта ишга тушиши ҳамда кучланиш ва частотани ушлаб туриши, яъни нолдан ишга тушириш қобилияти узатиш тизимига уланиш жараёнида келишилади ва тегишли уланиш шартномасида рўйхатга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Генерацияловчи модулни нолдан ишга туширишни қобилияти электр энергетика тизимининг қисман ёки тўлиқ ўчганидан кейин уни тиклаш учун Тизим операторининг сўровига бўйича таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Генерацияловчи модулни ушбу режимда ишлаши камида 15 дақиқа давомида таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Алоҳида ишлаш имконияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Генерацияловчи модулни алоҳида ишлаш имконияти узатиш тизимига уланиш жараёнида келишилиши ва тегишли уланиш шартномасида рўйхатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Генерацияловчи модулнинг алоҳида ишлаш имконияти, электр энергияси қисман ёки тўлиқ ўчгандан кейин электр энергетика тизимини тиклаш учун Тизим операторининг талаби бўйича таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Алоҳида ишлаш имконияти бор генерацияловчи модул, ўз эҳтиёжи қувватидан юқори ва ушбу генерацияловчи модулнинг номинал қувватидан паст қувват ишлаб чиқариш билан иҳоталанган тармоқда синхрон ишлаши лозим. Алоҳида ишлаш режими камида олти соатни ташкил этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Генерацияловчи модул алоҳида ишлаш режимида бўлса, у номинал қийматнинг 10 фоиз даражасигача генерацияни тез ўзгартириш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Генераторларнинг турғунлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Қуввати 200 MW дан юқори бўлган турбогенераторлар ҳамда номинал қуввати 100 MW дан юқори бўлган гидрогенераторлар энергетика тизими стабилизатори (PSS) билан жиҳозланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Тизим оператори қуйидагиларни инобатга олиб, электр энергетика тизимининг қувват стабилизатори учун созламаларни белгилайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилма тебранишларга олиб келмайдиган ўзгаришларга жавоб бермайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа генерацияловчи модулларда айланма тебранишларни олиб келмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Қайта тикланувчи энергия манбаларига қўлланиладиган уланиш шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Қайта тикланувчи энергия манбаларининг турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Қайта тикланувчи энергия манбалари асосида генерацияловчи модулларни улаш учун техник талаблар қайта тикланувчи энергия манбаларининг умумий номинал қувватига қараб қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«A» тури — ўрнатилган қуввати 1 kW дан 50 kW гача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«B» тури — ўрнатилган қуввати 50 kW дан 500 kW гача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«C» тури — ўрнатилган қуввати 500 kW дан 20 MW гача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«D» тури — ўрнатилган қуввати 20 MW дан юқори бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари актив қувватини ростлашга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Паст кучланишли тармоқларга уланган қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги генерацияловчи модуллар улаш нуқтасида, ўрта ва юқори кучланишли тармоқларга уланган қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги генерацияловчи модуллар ҳар бир блок трансформаторининг паст кучланиш томонида ўчиш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Қайта тикланувчи энергия манбаларини тўғридан-тўғри юқори кучланишли электр тармоқларига улашга йўл қўйилмайди. 110 kV ва ундан юқори кучланишли электр тармоқларига Узатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда Тармоққа уланиш тадқиқоти ва уланиш шартномасига мувофиқ фақат мавжуд ёки янги подстанция ёхуд тақсимлаш қурилмаларини қуриш орқали уланишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. «A» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдан автоматик тарзда узилади ва қайта уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. «B», «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалар ўзлари уланган тармоқ оператори ёки Тизим оператори томонидан исталган вақтда масофадан ўчирилиши ёки уларнинг чиқишдаги актив қувватини чеклаш имкониятини берувчи воситаларга эга бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. «A» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдаги носозлик сабабли ўчирган/ўчирилган бўлса, у нормал эксплуатация шароитлари тиклангандан кейин 5 дақиқадан ортмаган давр давомида тармоққа автоматик тарзда қайта уланиши мумкин. Уланишни кечиктирувчи вақт релеларини ўрнатилиши ва уларнинг созламалари Тегишли тизим оператори билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. «B», «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдаги носозлик сабабли ўчирилган бўлса, унда қайта тикланувчи энергия манбалари фақат Тегишли тизим оператори ёки Тизим операторининг рухсати билан тармоққа қайта уланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Ташқи сабаблар таъсирида (табиат ҳодисалари, об-ҳаво) ўчган қайта тикланувчи энергия манбалари ушбу сабаб бартараф этилгандан сўнг Тизим операторига хабар берган ҳолда тармоққа автоматик тарзда қайта уланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдан ташқи сабаб таъсирида ёки тармоқда авария вазияти содир бўлгунга қадар ташқи таъсир бўйича ўчган бўлиб, ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация шароитлари нормал ҳолатга қайтган бўлса ҳам ушбу қурилмаларни автоматик тарзда қайта уланиши мумкин эмас. Уларнинг қайта уланишига фақат Тизим оператори кўрсатмаси берилганидан сўнг рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. «A» ва «B» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдан ички носозлик сабабли узилган (ўчирилган) бўлса, носозликлар бартараф этилгандан кейин Тегишли тизим оператори билан келишилмасдан қайта уланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Синхрон генерацияловчи модул, шунингдек, «B», «C» va «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари Қоидаларга 15-илова ва 161-бандида кўрсатилган формула билан аниқланган статик маълумотларга мувофиқ паст частотада актив қувватни ошириш имкониятини берадиган даражада жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Электр энергетика тизимини мувозанатлаш учун етарли захирани яратиш мақсадида Тизим оператори Узатиш тизими оператори билан биргаликда ўрнатилган қуввати 10 MW дан катта бўлган «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларига ўрнатилган қувватнинг 30 фоиз миқдорида электр энергиясини сақлаш тизимларини ўрнатишни талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Қайта тикланувчи энергия манбалари бир дақиқада номинал актив қувватини умумий ўрнатилган қувватининг 25 фоизга пасайтириш имконига эга бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Генерацияловчи модуллар актив қувватни оширишни фаоллаштириш учун статик чегара ва частотанинг оғиши тизимлараро ишлаш шартларига мувофиқ 2-12 фоизгача, яъни 49,8 Нz дан 49,5 Нz гача оралиқда ишлаш имкониятини берадиган ускуналар билан жиҳозланган бўлиши лозим. Тизим оператори частота оғишининг ўрнатилган статик чегарасини аниқлайди ва бу қиймат вақт ўтиши билан ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Генерацияловчи модули паст частотали режимларда ўзининг ишлаб чиқаришининг техник максимал даражасига қадар барқарор ростлашни таъминлаши керак. Ушбу ростлашда ишлаш давомида генерацияловчи модул бирламчи ва иккиламчи ростлашга жалб этилмайди ва ушбу функция учун жавоб бермайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Электр станцияси оператори юқори частотали режимларда ростлашга реакциянинг ҳақиқий тезлиги тўғрисида Тизим операторини хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу реакция вақти 2 сониядан секинроқ бўлса, Электр станцияси оператори Тизим операторига техник жиҳатдан реакция вақти бундан тезроқ бўлиши мумкин эмаслигини исботлаши керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Частота 49 Нz дан пасайганда актив қувватнинг камайиши частотанинг ҳар 1 Нz қисқариши учун тўла қувватнинг (частота 50 Нz бўлгандаги тўлиқ қувват) 2 фоиздан ошмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Ўрнатилган қуввати 5 MW дан катта бўлган «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари, Тизим оператори ва унинг ҳудудий бўлинмаларига чиқишдаги актив қувватни чеклашни масофадан бошқариш имкониятини тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Ўрнатилган қуввати 5 MW дан катта катта бўлган «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари частотани ростлаш учун иккиламчи ростлаш ва пастга қараб тез учламчи ростлашда иштирок этиш учун жиҳозланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Улар Тизим операторининг диспетчерлик бошқаруви марказига барча зарур маълумотларни узатиш ва бошқарув сигналларини алмашишнинг барча зарур воситаларини ўрнатишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қайта тикланувчи энергия манбалари томонидан ушбу ёрдамчи хизматларнинг кўрсатилиши Узатиш тизими оператори билан тузиладиган шартнома асосида амалга оширилади ва ушбу шартнома билан тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари учун кучланишни ростлаш талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Тегишли тизим операторининг талаби бўйича «A» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари уланиш нуқтасида индуктив характерда 0,95 ҳамда сиғим характерда 0,95 қувват коэффициентини ростлаш диапазонини таъминлаш имкониятига эга бўлиши талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Электр тармоқларига уланган «B» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучланишини ростлаш, уланиш нуқтасидаги ишчи кучланишни Тегишли тизим оператори томонидан белгиланадиган ўрнатмалардан фойдаланиб таъминланади. Ушбу қайта тикланувчи энергия манбалари учун ишчи кучланиш ўрнатмаси қуйидагилар орқали танланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатма қийматини келишиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг тегишли режа-графигини тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатма қийматини оператив (онлайн) бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Ўрнатма қийматини оператив (онлайн) берилганда, ишчи кучланиш ўрнатмаси учун тегишли янги талаблар уланиш нуқтасида бир дақиқа давомида ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари кучланишни ушлаб туриш, реактив қувватни ушлаб туриш режимларида ёки қувват коэффициентини сақлаш режимида реактив қувватни автоматик ростлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Барча қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучайтирувчи ёки куч трансформатори генерацияловчи модулнинг хусусиятлари билан мутаносиб равишда (ростлаш диапазони ва қадами) кучланиш ростлагичлари билан жиҳозланган бўлиши шарт. «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучайтирувчи ёки куч трансформаторлари кучланишни юклама остида кучланиш ростлагичи билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Истеъмолчи қурилмаларининг таркибига кирувчи қайта тикланувчи энергия манбалари, истеъмолчилар учун Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари ёки иҳоталанган тармоқлар учун Узатиш тизими оператори томонидан тасдиқланган қоидаларга мувофиқ кучланиш бўйича талабларни қондириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. «A» турдагиларидан ташқари барча қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучланишни ростлаш имконияти эксплуатация схемаларининг техник ҳолати билан чегараланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Кучланишни ушлаб туриш режимида ишлаш учун «C» ва «D» турлардаги қайта тикланувчи энергия манбалари 0,01 н.б.дан ортиқ бўлмаган қадам билан, 0,95 — 1,05 н.б диапазонда, 0,5 фоиздан ортиқ бўлмаган қадамда, 2 — 7 фоиз энг кичик ўзгариш қиялиги билан тармоқ билан реактив қувват алмашиш орқали уланиш нуқтасидаги кучланишни сақлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уланиш нуқтасида кучланиш қиймати унинг берилган қийматига тенг бўлганида, генерацияловчи модулнинг чиқишидаги реактив қуввати нолга тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Ўрнатма 0,5 фоиздан ортиқ бўлмаган қадам билан тармоқнинг ўрнатилган кучланишидан 1 н.б. да нолдан ±5 фоизгача диапазонда танланадиган сезмаслик зонаси билан ёки усиз ишлаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари, кучланишнинг поғонали ўзгаришларидан сўнг, 30 сония давомида чиқишдаги реактив қувватни ўзгартиришни 90 фоизга етказиш ва 60 сония давомида максимал реактив қувватдан 5 фоиздан ортиқ бўлмаган қадам билан ўзгариш қиялигига мувофиқ қийматларгача тикланиш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Реактив қувватни ушлаб туриш режимида, «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари исталган диапазонда, реактив қувватни, тўла реактив қувватдан ± 5 MVar ёки ± 5 фоиз (қайси кўрсаткичдан фойдаланилишига қараб) қадамларда, уланиш нуқтасидаги реактив қувватни тўла реактив қувватдан 5 MVar ёки 5 фоиз аниқлик чегаралари билан (қайси кўрсаткич кичиклигига қараб) назорат қилган ҳолда, реактив қувватни берилган қийматини чиқариб беришга қодир бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Қувват коэффициентини ростлаш режимида «C» ва «D» турлардаги қайта тикланувчи энергия манбалари, уланиш нуқтасида мазкур Қоидаларга 16-иловада кўрсатилган диапазон чегараларида, 0,01 дан ошмаган қадам билан қувват коэффициентини ушлаб туриш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чиқишдаги актив қувват тўсатдан ўзгаргандан кейин Тизим оператори, талаб қилинган қувват коэффициентига эришиш учун вақт оралиғини ва қувват коэффициентини йўл қўйилган қийматини кўрсатиши керак. Йўл қўйилган қувват коэффициентининг оғиши, унга мос келувчи реактив қувватнинг йўл қўйилган қиймати билан ифодаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йўл қўйилган реактив қувват ёки мутлақ қиймат билан ёки «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларининг максимал реактив қувватига нисбатан фоизда ифодаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Тизим оператори реактив қувватни ростлаш режимларининг юқоридаги учта вариантидан ва улар билан боғлиқ ўрнатмалардан қайси бири қайта тикланувчи энергия манбаларининг тегишли генерацияловчи модулига қўлланилиши кераклигини ҳамда тегишли ўрнатмани масофадан туриб бериш учун қандай қўшимча ускуна зарурлигини кўрсатиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари учун реактив қувват бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Ушбу қоидаларнинг 14, 16 ва 17-иловаларида келтирилган диаграммалар «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари кучланишни/реактив қувватни ушлаб туриш учун минимал техник имкониятларини характерлайди.
(223-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 31 декабрдаги 850-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияловчи модулнинг реактив қуввати ва уни ростлаш қобилияти тўлиқ фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияловчи модулнинг реактив қуввати электр энергетика тизимининг кучланишини ростлаш эҳтиёжларини қондира олмаса, қайта тикланувчи энергия манбаларида марказлаштирилган реактив қувватни компенсация қилувчи қурилмалар ўрнатилиши керак ва зарур бўлса реактив қувватни динамик компенсацияси қилувчи қурилмалари ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу қурилмалар ўрганиш натижалари асосида ва тегишли Фойдаланувчининг тармоққа уланиши учун техник шартларга мувофиқ ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари, Қоидаларга 16-иловада кўрсатилганидек, реактив қувватнинг максимал қувватга + 0,4 дан — 0,4 гача бўлган диапазонини характерловчи реактив қувват катталигини таъминлаган ҳолда, максимал қийматдан паст чиқувчи актив қувват узатиш билан ишлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Максимал қувватдан паст чиқувчи актив қувват узатиш билан ишлашда (P < Pmax) «С» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари ўзларининг P-Q/Pmax характеристикасининг исталган ишчи нуқтасида реактив қувватни таъминлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу қайта тикланувчи энергия манбаларининг барча блоклари техник жиҳатдан фойдаланишда бўлса (улар техник хизмат кўрсатиш ёки носозлиги сабабли ишдан чиқарилмаган бўлса), акс ҳолда техник имкониятларни ҳисобга олган ҳолда реактив қувват камроқ бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. «C» ва «B» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари ўзларининг P-Q/Pmax тавсифи чегараларида, Тегишли тизим операторидан олинган ва уланиш шартномасида кўрсатилган вақтинчалик талабларга мувофиқ, исталган ишчи нуқтада талаб этилган қийматларгача ўтиш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари учун қисқа туташув токлари бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Қайта тикланувчи энергия манбаларининг носинхрон генерацияловчи модуллари кучланиши пасайиб кетган вақтда электр тармоғи кучланишини қўшимча реактив ток билан қўллаб туриши лозим. Бунинг учун электр тармоғи кучланиш қайта тикланувчи энергия манбалари генерацияловчи модулининг кучланишининг амалдаги қийматидан 10 фоиздан кўпроқ пасайиб кетганида, кучланиш ростлагичи мазкур Қоидаларга 17-иловадаги графикда кўрсатилганидек созланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ягона электр энергетика тизимида турли турдаги генерацияловчи технологиялардан фойдаланилишини инобатга олган ҳолда, Тизим оператори носинхрон қайта тикланувчи энергия манбаларига ҳар бир алоҳида уланиш нуқтаси учун реактив ток оқимини ушлаб туриш тўғрисида кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқда ташқи таъсирлар содир бўлгандан сўнг 40 миллисониядан кечикмай (ишга тушириш вақти) зарур реактив қувватни етказиб бериш имкониятига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу қайта тикланувчи энергия манбалари ичидаги электр энергиясини ишлаб чиқарувчи ускуналарнинг клеммаларидаги кучланишни ўлчаш имконини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зарурат бўлганида қайта тикланувчи энергия манбалари номинал токнинг 100 фоиздан кам бўлмаган миқдорда реактив қувват чиқариш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Кучланиш рухсат этилган диапазон чегараларида тикланганидан сўнг берилган характеристикага мувофиқ яна 500 миллисония давомида кучланишни ушлаб туриши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалда ишлаётган шамол генераторларининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишламаётган шамол генераторларининг сони ва сабабини (шамолнинг кучли (кучсиз) тезлиги, бузилиши, таъмирлаш).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Шамол генерацияловчи модули, Узатиш тизими оператори ва Тизим операторининг техник бошқарув тизимларига қуйидаги метеорологик маълумотларни оператив режимида узатиш имкониятига эга ҳолда жиҳозланган бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатилган баландликдаги шамолнинг тезлиги ва йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво ҳарорати ва атмосфера босими, 735 — 1060 mbar диапазонда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Истеъмолчилар учун уланиш шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Узатиш тизимига уланган узлукли юкламани эксплуатация қилувчи ёки юкламани ростлашда иштирок этувчи Истеъмолчилар ва (ёки) Тақсимлаш тизим операторлари қурилмалардаги ҳақиқий юклама тўғрисидаги маълумотларни Тизим операторига тақдим этиш бўйича техник имкониятга эга бўлишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Узлукли юкламани эксплуатация қилувчи ёки юкламани ростлашда иштирок этувчи Истеъмолчилар ва (ёки) Тақсимлаш тизими операторлари Узатиш тизими операторининг SCADA тизимидан оператив режимда қуйидаги маълумотларни олиш имкониятига эга бўлишлари керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани ўчириш учун буйруқ ҳолати (ёқиш/ўчириш буйруғи);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчиришнинг талаб этилган ҳажми (ростлаш схемасида бошқарувчи сигнал);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Узатиш тизимига ва (ёки) Тақсимлаш тизими операторлари тармоқларига уланган Истеъмолчилар Тизим операторининг масофавий ҳаракати ёки талабига мувофиқ тармоқдан узилиш имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори тармоққа уланиш шартномасида автоматик ўчириш ускуналари учун талабларни белгилаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Узатиш тизимига ва (ёки) Тақсимлаш тизими операторлари тармоқларига уланган Истеъмолчилар паст частотали режимларда юкламани тушириш (пасайтириш) орқали электр энергетика тизимини ҳимоя қилиш мақсадида ўз истеъмолнинг бир қисмини автоматик тарзда «паст частотали» узиб қўйиш имкониятини таъминлаб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори паст частота ва частотанинг ўзгариш тезлиги комбинациясига асосланган ўчириш импульсини белгилаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Узатиш ва (ёки) тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчилар Тизим оператори билан ўзларининг объектлари учун ҳимоя схемалари ва созламаларини келишиб олишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояга қўйиладиган минимал талаблар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи ва ички қисқа туташув токларидан ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланиш нуқтасида ўта кучланиш ва кучланишнинг тушишидан ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўта юкланиш ва частота тушишдан ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
коммутация ускуналаридаги носозликлардан ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира ҳимояси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Истеъмолчилар узатиш тизимига уланиш нуқтасида индуктив характерда 0,95 ҳамда сиғим характерда 0,95 чегараларида қувват коэффициенти ушлаб турилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун уланиш шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг уланиши учун умумий шартлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Ушбу бобда келтирилган талаблар ягона электр энергетика тизимига уланган, ўрнатилган қуввати 500 kW ва ундан юқори бўлган электр энергиясини сақлаш тизимлари учун қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Қоидаларнинг III бўлим 4-бобида келтирилган умумий талаблар электр энергиясини сақлаш тизими учун ҳам қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Синхрон генератор тармоқлари орқали ягона электр энергетика тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимлари учун синхрон генерацияловчи модулларга қўйиладиган талаблар татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Носинхрон генерацияловчи модул (қайта тикланувчи энергия манбалари) ёки электротехника қурилмалари (инверторлар) орқали ягона электр энергетика тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимларига қайта тикланувчи энергия манбаларига қўйиладиган талаблар татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир электр энергиясини сақлаш тизими истеъмол режими (қувват истеъмол қилиш)да ишлаётган вақтида ва паст частотали истеъмолдан автоматик тарзда ўчириш схемасининг ишга тушишидан аввал инжекция (қувват ишлаб чиқариш) режимига автоматик ўтиш имкониятига эга бўлиши керак. Тизим оператори ушбу имкониятнинг тавсифларидан келиб чиқиб, электр энергиясини сақлаш тизимининг автоматик тарзда истеъмол режимидан ишлаб чиқариш режимига ўтиши учун зарур бўлган вақтни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Электр энергиясини сақлаш тизими учун оптимал иш майдони мазкур Қоидаларга 18-иловага мувофиқ бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Электр энергиясини сақлаш тизими мазкур Қоидаларга 19-иловага мувофиқ уланиш нуқтасида узилишсиз кучланиш пасайишига бардош бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Частота ўта ортишида содир бўлганда, истеъмол режимида ишлаётган (актив қувватни ютувчи) электр энергиясини сақлаш тизимлари мазкур Қоидаларга 20-иловага мувофиқ частотанинг ортишидаги чекланган частотавий-сезувчан режим (LFSM-O) характеристикасига асосан истеъмол қувватини ошириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир электр энергиясини сақлаш тизими қўшимча равишда Тизим оператори кўрсатмасига асосан қабул қилинаётган (истеъмол) актив қувватни тез тўхтатиш имконини берувчи кириш портига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Частота пасайганида электр энергиясини сақлаш тизимининг реакцияси мазкур Қоидаларга 21-иловага мувофиқ ҳолда частотанинг пасайишидаги чекланган частотавий-сезувчан режими (LFSM-U) характеристикасига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори электр энергиясини сақлаш тизимининг айрим технологиялари учун истеъмол режимидан ишлаб чиқариш режимига ёки аксинча ўтиш учун зарур бўлган вақтни, истеъмол ва ишлаб чиқариш режимидаги қувватни пасайтириш имкониятини ҳисобга олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Актив қувватни максимал даражада ишлаб чиқариш ва истеъмол қилишда электр энергиясини сақлаш тизими мазкур Қоидаларга 22-иловага мувофиқ тўлиқ иш диапазонида уланиш нуқтасида реактив қувват ишлаб чиқариш ва уни истеъмол қилиш имкониятига эга бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Электр энергиясини сақлаш тизимлари максимал актив қувват ишлаб чиқаришда мазкур Қоидаларга 23-иловага мувофиқ тўлиқ иш диапазонида уланиш нуқтасида реактив қувват ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш имкониятига эга бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларида реактив қувват бошқаруви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Электр энергиясини сақлаш тизимлари уланиш нуқтасида мазкур Қоидаларда белгиланган даражадаги реактив қувват билан таъминлаш ва қабул қилиш имкониятига эга бўлиши керак. Реактив қувватни ростлаш қуйидагича амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белгиланган ўрнатмани ўзгартириш бўйича кўрсатма олинганидан сўнг 2 сония қўлланилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белгиланган ўрнатмани янги қийматга ўзгартириш бўйича кўрсатмалар олгандан сўнг 2 сония ичида бошланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги ўрнатмани ўрнатиш 30 сония ичида якунланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
максимал хатолик номинал реактив қувватнинг 5 фоиздан ошмаслиги керак, бунда аниқлик 1 дақиқа давомида ўлчанади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аниқлик номинал реактив қувватнинг 5 фоизга тенг ёки ундан юқори бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларида қувват коэффициенти назоратига талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Электр энергиясини сақлаш тизимлари уланиш нуқтасида актив ва реактив қувватни қувват коэффициенти бўйича таъминлаши ва қабул қилиш (қувват коэффициентини бошқариш) имкониятига эга бўлиши керак. Қувват коэффициентини ростлаш қуйидагиларга жавоб бериши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги ўрнатмага созлашда белгиланган қийматни ўзгартириш бўйича кўрсатмалар олгандан сўнг 2 сония ичида созлашни бошлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги ўрнатмага созлаш бўйича белгиланган қийматни ўзгартириш юзасидан буйруқ олгандан сўнг 30 сония ичида якунлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Қувват коэффициентини бошқариш қуйидагилар билан ростланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
максимал хатолик электр энергиясини сақлаш тизимларининг номинал реактив қувват қийматининг ± 2 фоизни ташкил қилиши керак, бунда аниқлик 1 дақиқа давомида ўлчанади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аниқлик 0,01 тенг ёки ундан юқори бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларида кучланиш назорати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Электр энергиясини сақлаш тизимлари реактив қувват таъминлаш ва қабул қилиш имкониятига эга бўлиши ва шу билан уланиш нуқтасида барқарор ва доимий кучланишни сақлаб туриши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланишни ростлаш белгиланган қийматнинг 90 фоизни 1 сония ичида ва қолган 10 фоизни белгиланган қийматни ўзгартириш бўйича кўрсатма олгандан кейин 5 сония ичида бажаришга қодир бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
максимал хатолик номинал реактив қувватнинг ±5 фоизини ташкил этиши керак, бунда аниқлик 1 дақиқа давомида ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,5 фоиз ёки ундан юқори пасайиш учун рухсат этилади. Бунда пасайишни 2 — 7 фоиз оралиғида созлаш имконияти бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сезмаслик зонаси учун қадам ўлчами, 220/400 kV кучланиш учун 0,25 фоиз ва 132/150 kV кучланиш учун 0,5 фоиздан ошмаслиги керак бўлган Uref нинг ±5 фоиз оралиғида ўрнатилиши ва белгиланган кучланишни ростлаш нуқтасига нисбатан носимметрик бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нормал иш кучланиш диапазонида Тегишли тизими оператори томонидан белгиланган созлама.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг бошқарув қобилияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Электр энергиясини сақлаш тизимлари актив қувватини Тегишли тизим оператори томонидан эксплуатацияга киритишда олдиндан белгиланган қийматларга ростлашга имкон берувчи бошқариш ва ҳимоя тизимлари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Ҳимоя тизими Тегишли тизим операторидан олинган кўрсатмага жавобан ишлаб чиқариш ва истеъмол режимларида электр энергиясини сақлаш тизимларининг актив қувватини бир ёки бир нечта олдиндан белгиланган нуқталарга ростлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизимлари ишлаб чиқариш ва истеъмол режимида камида бешта созланишли бошқарув даражасига эга бўлиши керак, улар қуйидаги даражаларга ўрнатилади, Тегишли тизим оператори томонидан бошқаси назарда тутилмаган бўлса:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
номинал қувватнинг 70 фоиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
номинал қувватнинг 50 фоиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
номинал қувватнинг 40 фоиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
номинал қувватнинг 10 фоиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узилмаган ҳолда, номинал қувватнинг 0 фоиз.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Мазкур Қоидаларнинг 253-бандга мувофиқ бошқариш имконияти 1 сония ичида бошланиши ва 10 сония ичида тўлиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Тугалланган ёки узлуксиз созлашнинг аниқлиги 1 дақиқа давомида ўлчанган белгиланган қийматдан 1 фоиздан кўп четга чиқмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Электр энергиясини сақлаш тизимлари ёки ушбу тизимлар бошқа объектнинг бир қисми бўлгандаги ҳимояга қўйиладиган талаблар ва тегишли созламалар тармоққа уланиш нуқтасида бутун объект учун белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори ва (ёки) Тақсимлаш тизими оператори Электр энергиясини сақлаш тизимлари оператори билан келишилган ҳолда турли хил ҳимоя созламаларига рухсат бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Электр энергиясини сақлаш тизимларида ҳимоя ва бошқариш функцияларига қуйидаги тартибда устунлик берилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқ ва электр энергиясини сақлаш тизимларини ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли ҳолларда синтетик инерция;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотали бошқариш (актив қувватни ростлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни чеклаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват градиентининг чекланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг қурилмалари қувват тебранишини демпфирлашни амалга оширишга имкониятига эга бўлиши керак. Қувват тебранишини демпфирлаш қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан генерацияланувчи актив қувватнинг тебраниши 0,1 Нz дан 50Нz гача бўлган частоталарда жорий электр энергияси ишлаб чиқаришнинг ± 0,5 фоиздан ёки истеъмолнинг ± 0,25 фоиздан ошмаслиги лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) мазкур банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган чегарадан ошиб кетадиган қувват тебранишлари чегарадан ошиб кетгандан кейин 180 сония ичида чегара қийматларигача демпфирланиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувват тебранишларини демпфирлаш хусусияти кучланиш ва частоталар учун нормал ишчи диапазондаги ҳамда вақт билан чекланган ишчи кучланиш диапазонидаги барча кучланишларга тааллуқлидир;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) талаблар уланиш нуқтасида ва электр энергиясини сақлаш тизимларидан ташқарида содир бўлган айрим ҳодисалардан кейин нормал, барқарор шароитлар учун қўлланилади ва текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергетика тизимида такрорий ҳодисалар содир бўлганда, электр энергетика тизимидаги охирги ҳодисадан кейин 180 сония ичида қувват тебранишларини чегара қийматларигача демпфирланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Қуввати 1 MW дан юқори бўлган барча электр энергиясини сақлаш тизимлари қурилмалари бирламчи ростлаш, иккиламчи ростлаш, тез учинчи даражали ростлаш ва нолдан ишга тушириш хизматларини тақдим этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Қўшимча хизматларни тақдим этишда иштирок этадиган барча электр энергиясини сақлаш тизимлари қурилмалари мантиқий интерфейс (кириш порти) билан жиҳозланган бўлиши керак, шунда у кириш порти орқали олинган кўрсатмаларга жавоб бера олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ушбу функцияни масофадан бошқариш учун ускуна/қурилмаларга талабларни белгилашга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Электр энергиясини сақлаш тизимлари қурилмалари Узатиш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ва Тизим операторининг бошқарув марказига қуйидаги маълумотларни тақдим этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа уланишнинг автоматик ўчиргичи — ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимлари автоматик ўчиргичи — ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватни ўлчаш ва бошқариш — ҳолати (ёқилган/ўчирилган) ва бошқарув сигналлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни ўлчаш ва бошқариш — ҳолати (ёқилган /ўчирилган) ва бошқарув сигналлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват коэффициентини ўлчаш ва бошқариш — ҳолати (ёқилган /ўчирилган) ва бошқарув сигналлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаб чиқариш ва истеъмол режимида режалаштирилган актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида ўлчанган кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоя тизимлари маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўхтатиш/ушлаб туриш сигнали.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV бўлим. Оператив режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Оператив режалаштиришнинг мақсади ва қўллаш доираси
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Узатиш тизимида оператив режалаштириш — Тизим оператори томонидан барча операторлар ва Фойдаланувчилар билан ўзаро ҳамкорликда амалга ошириладиган, бир кундан бир йилгача бўлган даврни ўз ичига олган, реал вақт режимидаги оператив тадбирларга тайёргарлик жараёнидир. Ушбу жараённинг вақт оралиғи йил, мавсум, ой, ҳафта ва кундан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Оператив режалаштириш турли вақт оралиғида ягона электр энергетика тизимининг оператив хавфсизлиги, ходимлар ва жиҳозларнинг хавфсизлигига таъсир қилиши мумкин бўлган барча ҳолатларни олдиндан баҳолаш орқали реал вақт режимида узатиш тизимининг хавфсиз, барқарор ва самарали ишлашини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Оператив режалаштиришнинг асосий мақсадлари қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якуний истеъмолчилар электр таъминотининг юқори ишончлилигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд ресурсларни оптималлаштириш ҳамда ягона электр энергетика тизими ва Фойдаланувчиларга тегишли объектларни самарали ишлашини ташкил этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Оператив режалаштириш қуйидаги тадбирларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчиришлар (танаффуслар)ни режалаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфсизликни баҳолаш (истеъмол ва ишлаб чиқариш прогнози, қувват захирасини баҳолаш ва узатиш тизимининг мувофиқлигини баҳолаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштириш (кундалик иш режалари, графиклар ишлаб чиқиш).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Узатиш тизимидаги ўчиришларни бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ўчиришларни бошқаришдаги умумий шартлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Узатиш тизимидаги ўчиришларни бошқаришни режалаштириш, Тизим оператори томонидан узатиш тизимининг барча объектларида режали ўчиришларни мувофиқлаштириш, режалаштирилмаган ўчиришларни амалга ошириш ва мажбурий ўчиришлар билан боғлиқ вазиятларни ҳал этишни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Ўчириш ва таъмирлаш ишларини ташкил этиш ускуналарни ишлаб чиқарувчиларининг тавсиялари, шунингдек алоҳида турдаги ускуналар учун ички қоидаларга мувофиқ амалга оширилиб, қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчириш ва техник хизмат кўрсатиш ҳужжатларини ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчириш тадбирларини режалаштириш ва унга тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштирилган ишларни бажариш ва эксплуатацияга киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуналарни таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатиш ишларининг сифатини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қабул қилиш тадбирлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Барча турдаги техник хизмат кўрсатиш ва (ёки) таъмирлаш ишларининг муддати ва давомийлиги ишлаб чиқарувчиларнинг тавсиялари, ускунанинг фойдаланганлик муддати ва ҳақиқий техник ҳолатини ва ўзгариб турувчи иш шароитларини ҳисобга олган ҳолда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ уларни соз ва ишга яроқли ҳолатда сақлаш зарурати билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Муайян турдаги ускуналар учун Таъмирлаш қоидаларида қўшимча талаблар белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Режали ўчиришлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Режали ўчиришлар узатиш тизимидаги объектларнинг (электр узатиш тармоқлари, кабел линиялари, подстанциялар, куч трансформаторлари) таъмирлаш ва (ёки) техник хизмат кўрсатиш ишларини олиб бориш учун ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Узатиш тизимидаги барча режали ўчиришлар ишлаб чиқариш қувватлари ва тақсимлаш тармоқларидаги ўчиришлар билан максимал тарзда мувофиқлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўчиришларни мувофиқлаштиришдан асосий мақсад якуний истеъмолчиларни электр таъминотида узилишлар муддатини қисқартириш, етказиб берилаётган электр энергияси сифат кўрсаткичларини сақлаб қолган ҳолда бажариладиган тадбирларнинг самарадорлигини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Узатиш тизимидаги ҳар қандай ишларни бажаришда, жумладан узатиш объектларини ўчиришда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ барча хавфсизлик чоралари кўрилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Техник хизмат кўрсатиш/таъмирлаш ишларини бажариш ва эксплуатацияга киритиш учун ускуна ва объектларни ўчириш тегишли ўчириш режасида белгиланган муддатларда ва узатиш тармоқларининг мансублик даражаси бўйича масъул диспетчерлик хизмати билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Ўчиришларни режалаштириш, амалга ошириш, таъмирлаш, техник хизмат кўрсатиш Тизим операторининг «Узатиш тизимида ўчиришларни бошқариш тартиби» ҳужжатига биноан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Ўчиришларни режалаштиришни мувофиқлаштириш йиллик, ойлик ва кунлик оралиқларда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Электр энергетика тизими объектларининг йиллик ўчириш режаси (кейинчалик матнда — Йиллик ўчириш режаси) жорий йилда кейинги календар йилининг 1 январдан 31 декабргача бўлган муддатларда, чораклик, ойлик ва ҳафталик даврлар кесимида зарур бўлган ўчиришлар учун тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Йиллик ўчириш режаси узатиш тизимидаги қуйидаги ўчириш режалари асосида ишлаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимлараро электр узатиш тармоқларининг ўчириш режаси — ушбу режа қўшни электр энергетика тизимлари операторлари билан келишилган бўлиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимлаш электр тармоқларидаги ўчириш режаси — Тақсимлаш тизими операторлари узатиш тизими билан чегаралардаги ўз ускуналарининг ўчириш режаларини Тизим операторига тақдим этишлари талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча Фойдаланувчилар Йиллик ўчириш режасини Тизим операторига йилнинг 15 сентябрь санасигача тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Тизим оператори Йиллик ўчириш режасини ишлаб чиқади. Йиллик ўчиришларнинг таклиф этилаётган режасини ишлаб чиқишда Тизими оператори Фойдаланувчиларнинг тегишли таклифларини инобатга олади ҳамда узатиш тизими объектларида ўчиришларни самарали ташкил этиш учун барча имкониятларни ишга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йиллик ўчириш режасининг дастлабки лойиҳасини жорий йилнинг 1 октябрь санасига қадар Фойдаланувчиларга юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Фойдаланувчилар жорий йилнинг 1 ноябрь санасигача киритилган Йиллик ўчириш режаси лойиҳаси юзасидан Тизим операторига ўз таклиф ва мулоҳазаларини тақдим этадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Тизим оператори Йиллик ўчириш режаси бўйича Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилган таклиф ва мулоҳазаларни ўрганиб чиқади ва имкон қадар инобатга олади. Заруратга кўра қулай ечим топиш мақсадида Фойдаланувчилар билан музокаралар ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Музокаралар жараёнида умумий келишувга эришилмаган масалалар бўйича якуний қарорни Тизими оператори қабул қилади. Томонлар билан келишилган Йиллик ўчириш режаси Тизим оператори томонидан жорий йилнинг 1 декабрь санасигача қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Тизим оператори Йиллик ўчиришлар режасини барча операторлар ва Фойдаланувчиларга ишда қўллаш учун, Вазирлик ва Назорат қилувчи органга маълумот учун тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Йиллик ўчириш режаси қабул қилинганидан кейин унга ўзгартириш ва қўшимчалар ушбу режани қабул қилишда қўлланилган тартиб асосида киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Фойдаланувчилар Йиллик ўчириш режасига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан таклифларини Тизим операторига ўзгартириш киритиш муддатидан ўттиз кун аввал тақдим этишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Йилнинг биринчи ойи учун ойлик ўчириш режаси Йиллик ўчириш режаси билан баравар ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Келгуси ойлик ўчиришлар режалари Йиллик ўчириш режасига асосан ва Тизим оператори томонидан қабул қилинган режага ўзгартириш киритиш зарурати ҳамда Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилган сўровлар асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Фойдаланувчиларнинг ойлик ўчириш режаси бўйича таклифлари Тизим операторига тегишли ой бошланишидан камида қирқ беш кун олдин юборилиши керак, таклифлар Йиллик ўчириш режаси билан бирга тақдим этиладиган йилнинг биринчи ойи учун ўчириш режаси бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Ойлик ўчириш режаси тегишли ой бошланишидан камида ўттиз кун олдин тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ойлик ўчириш режасини ушбу тадбирларни амалга ошириш бошланишидан камида йигирма беш кун олдин Фойдаланувчиларга тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Ойлик ўчириш режалари, Тизим оператори томонидан асосли сабаблар мавжудлигида ва ушбу жараёнларда иштирок этувчи барча Томонлар ва Фойдаланувчиларнинг талабига биноан ёки уларнинг розилиги билан ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзгартиришлар, ўзгартириш киритиш учун сабаб бўлган ҳолат юзага келган вақтдан бошлаб, ўчириш режаси қабул қилинган ойнинг охиригача бўлган даврга тааллуқли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Фойдаланувчилар келгуси ой бошланишидан камида 2 ҳафта олдин Тизим операторига ойлик ўчириш режасига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида мурожаат юборишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Кунлик ўчириш режалари ойлик ўчириш режалари асосида тузилади ва соатлик ўчиришлар режалари кесимида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Ойлик ўчириш режаларига мувофиқ белгиланган ўчиришлар режалари бошланган ўчиришлар муддатини узайтириш бўйича ёки ўчиришларни кечиктириш бўйича тасдиқланган талабномалар, Тизим оператори диспетчерлик хизматининг ўзгартиришлар юзасидан талабномалари, шунингдек авария тиклаш ишларини олиб бориш юзасидан талабномалари асосида қайта кўриб чиқилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Асосли сабабларга кўра электр узатиш тизимининг маълум объектида режалаштирилган ишлар кунлик ўчириш режасида белгиланган муддатда бажарилмаган ёки якунланмаган бўлса, Фойдаланувчи Тизим операторига янги ўчириш муддатини маълум қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Янги ўчириш муддати қабул қилинган ўчириш режаларига зид келмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўчиришларнинг кечиктирилган ёки узайтирилганлари бўйича янги муддатларини белгилаш масъулияти Тизим оператори ва Фойдаланувчининг зиммасига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Узатиш тизими объектининг режалаштирилган ўчириш тадбирларини бажариш учун Тизим оператори мувофиқлаштириш ва тасдиқлаш бўйича ички тартибларга амал қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ўчиришдан камида уч кун олдин режалаштирилган тадбирлар натижасида тизимида ўзгариш кутилаётган Фойдаланувчиларни ўчириш бошланиши ва давомийлиги тўғрисида хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Режалаштирилган ўчириш тадбирларини бажариш мақсадида Фойдаланувчилар Тизим операторига белгиланган шаклдаги ўчириш талабномасини юборишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Фойдаланувчилар келгуси ҳафтага режалаштирилган ўчиришлар тўғрисидаги хабарномани жорий ҳафтанинг чоршанба куни соат 10:00 гача Тизим операторига юборишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазият содир бўлган ҳолда, режадан ташқари ўчириш бўйича шошилинч тадбирларни бажариш учун Фойдаланувчи зудлик билан Тизим операторига хабар бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Келгуси ҳафтага режалаштирилган ўчиришларни бажариш учун рухсат Тизим оператори томонидан Фойдаланувчиларга, жорий ҳафтанинг пайшанба куни соат 15:00 гача, режадан ташқари (авария) ишлар учун зудлик билан, хабар олинганидан кейин 60 дақиқадан кечиктирмасдан берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Режалаштирилган ўчириш тадбирлари якунланганидан сўнг, объектни эксплуатацияга киритишдан олдин, Тизим оператори ўчириш натижасида электр таъминоти режимига таъсир қиладиган барча Фойдаланувчиларни хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Ўчиришлар учун режалаштирилган ишлар якунланганидан сўнг Фойдаланувчининг объектини эксплуатацияга киритиш Тизим операторининг диспетчери билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Режадан ташқари ўчириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Режадан ташқари ўчириш — бу режали ўчиришлар режаларида кўрсатилмаган, фавқулодда вужудга келган вазият сабабли бажарилиши лозим бўлган ва навбатдаги ўчириш режасида белгиланган муддатда бажаришга кечиктирилиши мумкин бўлмаган ўчиришлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Узатиш тизимидаги Томонлардан бири режадан ташқари ўчиришга рухсат сўраётган бўлса ва бу ўчириш бошқа режали ўчиришларга ёки Фойдаланувчиларга таъсир этмаса, Тизим оператори сўралаётган ўчиришни Ўчиришлар режасига киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Сўралаётган режадан ташқари ўчириш бошқа режали ўчиришлар ёки Фойдаланувчиларнинг электр таъминоти режимига таъсир этса, Тизим оператори, ушбу ўчиришни амалга оширишини осонлаштириш мақсадида ушбу Фойдаланувчилар билан музокаралар ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Фойдаланувчининг объекти режадан ташқари ўчиришни талаб қилган тақдирда, тегишли Фойдаланувчи зудлик билан Тизим операторига ўчириш сабабини, режалаштирилган санаси ва бошланиш вақтини, шунингдек ўчириш давомийлигини кўрсатиб, режадан ташқари ўчиришга талабнома юбориши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Тизим оператори режадан ташқари ўчириш тўғрисидаги талабномани олганидан сўнг зудлик билан уни кўриб чиқади, мазкур ҳолатнинг узатиш тизимига ва бошқа Фойдаланувчиларга бўлган таъсирини таҳлил қилади ҳамда талабнома юборган Томонга мазкур режадан ташқари ўчиришни бажариш учун энг мақбул ечим тўғрисида хабар беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Мажбурий ўчириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Мажбурий ўчириш — бир зумда ёки жуда қисқа вақт ичида содир бўладиган, Тизим оператори назоратидан ташқарида содир бўладиган ўчиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Мажбурий ўчириш Фойдаланувчи объектига таъсир кўрсатган ҳолда Тизим оператори, ҳодиса ҳамда зарур тафсилотлар билан бирга, ўчиришнинг кутилаётган давомийлиги ҳақида зудлик билан хабардор қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Мажбурий ўчириш узатиш тизими объектларига таъсир кўрсатса, Тизим оператори, ҳодиса тўғрисида зарур тафсилотлар билан бирга, ўчиришнинг кутилаётган давомийлиги ҳақида тегишли Фойдаланувчиларни зудлик билан хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Узатиш тизими объектларининг мажбурий ўчирилиши тақсимлаш тизими ёки бевосита уланган Фойдаланувчининг электр таъминотидаги чекланишига ёки генерацияловчи объектдан ишлаб чиқарилган электр энергиясини узата олмасликка олиб келса, Тизим оператори тегишли Фойдаланувчи (Фойдаланувчилар)ни мажбуран ўчириш сабаблари тўғрисида ва ўчириш давомийлиги тўғрисида зудлик билан хабардор қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Мажбурий ўчиришга олиб келган вазиятлар бартараф этилгандан сўнг ва ажратиш таъсир қилган қурилмаларнинг ишлаш қобилияти тиклангандан кейин Фойдаланувчи ускунасини эксплуатацияга киритиш жараёни фақат Тизим операторининг ваколатли диспетчерлик маркази билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Фойдаланувчи ускунасини мажбурий ўчиришга олиб келган сабаблар бартараф этилгандан сўнг ва ўчиришлар таъсир қилган қурилмаларнинг ишлаш қобилияти тиклангандан кейин Тизим оператори ўчиришлар электр таъминоти режимига таъсир этган Фойдаланувчиларни узатиш тизимлари тегишли қурилма ва ускуналарининг уланиши юзасидан хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Электр энергетика тизими ишончлилигини баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергетика тизими ишончлилигини баҳолашнинг умумий шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш Тизим оператори томонидан амалга ошириладиган фаолият бўлиб, у электр энергетика тизимининг муҳим параметрларини баҳолашни таъминлайди ва баҳолаш амалга ошириладиган вақт оралиғида электр энергетика тизими фаолиятининг мувофиқлиги таҳлилини тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Оператив режалаштириш доирасида электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш, кунлик янгилаб бориш билан, мавсумий асосда мунтазам равишда ўтказилади. Истисно тариқасида (қаттиқ қурғоқчилик, ёқилғи таъминотида узилишлар, экстремал об-ҳаво шароитлари ва б.) электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш қисқароқ вақт давомида амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш натижалари (йил, мавсум, ой, маълум вақт оралиқлари учун) Тизим оператори томонидан эълон қилинувчи, узатиш тизими мувофиқлигининг прогнози ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Истеъмол прогнози
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Оператив режалаштириш нуқтаи назаридан истеъмол прогнози электр энергетика тизимининг йиллик, ойлик ва кунлик электр энергиясига бўлган талаби прогнозини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмол прогнози шунингдек, актив қувватни максимал ва минимал истеъмолининг, реактив қувватни максимал ва минимал истеъмолининг прогнозини ҳамда намунавий юклама графикларини, жумладан: мавсумий, ойлик, ҳафталик, ишчи, дам олиш ва байрам кунлари ҳамда истеъмол даражаси юқори ёки паст бўлган кунларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Истеъмол прогнози Фойдаланувчилар маълумотлари ва истеъмол билан боғлиқ ўтган давр маълумоти асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Фойдаланувчиларнинг қуйидаги тоифалари истеъмол прогнози маълумотлари (кунлик/соатлик истеъмол, актив ва реактив қувват, энг юқори қувват, юклама графиклари)ни Тизим операторига тақдим этишлари шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган истеъмолчилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимлаш тармоғининг узатиш тизимига уланишининг барча нуқталаридаги умумий истеъмоли учун ҳар бир Тақсимлаш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
берк тақсимлаш тармоғининг узатиш тизимига уланишида энергия (қувват) баланси учун ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимидан ўз истеъмолини қисман қоплаш учун Фойдаланувчи Электр станциялари операторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Барча Фойдаланувчилар Тизим операторига ўз электр энергияси истеъмолининг прогнозларини қуйидаги муддатларда тақдим этишлари лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик истеъмол прогнози — келгуси ой учун ҳар ойнинг 20-санасигача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар ҳафталик истеъмол прогнози — келгуси ҳафта учун ҳар ҳафтанинг тўртинчи куни соат 12:00 гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кундалик истеъмол прогнози — кейинги кун учун ҳар бир иш кунида соат 09:00 гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дам олиш (байрам) кунларида — барча дам олиш (байрам) кунлари ва кейинги биринчи иш кунигача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Барча Фойдаланувчилар йиллик истеъмол прогнозларини тегишли ҳужжатлар билан ваколат берилган органга йиллик ва кўп йиллик прогнозларни келгуси йил учун ҳар йили 1 октябргача тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Фойдаланувчиларнинг йиллик электр энергияси истеъмол прогнозлари камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий йиллик истеъмолининг ойлар кесимидаги тақсимоти (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кутилаётган ҳар ойлик актив қувватнинг минимал ва максимал истеъмоли миқдори (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчи томонидан юкламани ростлаш бўйича тадбирларни ишлаб чиқилганлиги (қиймати ва муддатлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват истеъмоли миқдори (kVar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Фойдаланувчиларнинг ойлик электр энергияси истеъмол прогнозлари камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий ҳар ойлик истеъмолининг кунлик тақсимоти (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳафталик ва кунлик актив қувватнинг минимал ва максимал истеъмоли миқдори (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчи томонидан юкламани ростлаш бўйича тадбирларни ишлаб чиқилганлиги (қиймати ва муддатлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Фойдаланувчиларнинг кунлик электр энергияси истеъмолининг прогнозлари ҳафталик прогнозлар маълумотларини ўз ичига олади, бунда маълумотлар фақат маълум бир кун учун янгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Мазкур бўлимда кўрсатилган электр энергияси истеъмолининг прогнозлари ҳар бир Фойдаланувчи учун электр энергиясининг умумий истеъмоли, шунингдек тегишли Фойдаланувчининг узатиш тизимига уланган ҳар бир нуқтаси бўйича умумий истеъмоли сифатида келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Ҳар бир Фойдаланувчи ўзининг электр энергияси истеъмоли прогнозида прогноз қилинадиган даврда амалга ошириладиган янги (жорий ёки режалаштирилаётган) ривожланиш лойиҳалари билан боғлиқ электр энергияси истеъмоли миқдорининг ўзгаришини ҳисобга олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Тизими оператори электр энергияси истеъмоли прогнозларини олишда, тақдим этилган прогнозни асоссиз деб ҳисобласа, ушбу Фойдаланувчини хабардор қилган ҳолда, у томондан тақдим этилган прогнозни рад этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Фойдаланувчилар Тизими операторининг эътирозларини қабул қилишлари, электр энергияси истеъмолининг қайта кўриб чиқилган прогнозини тақдим этишлари ёки асослантирилган ҳолда эътирозни рад этишлари, шунингдек ўзларининг дастлабки электр энергияси истеъмоли прогнозини тасдиқлашлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Фойдаланувчилар электр энергияси истеъмоли прогнозларини ўзгартиришлари ва ушбу прогнознинг ўзгартирилган вариантини белгиланган муддатлардан аввал тақдим этишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Генерация (ишлаб чиқариш) прогнози
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Генерация (ишлаб чиқариш) прогнози оператив режалаштириш нуқтаи назаридан йиллик, ойлик ва кунлик электр энергияси ишлаб чиқариш прогнозини ўз ичига олади, мавжуд максимал ва минимал актив қувват ишлаб чиқариш прогнозини, реактив қувватни максимал ва минимал истеъмоли, узатилиши ҳамда актив қувват ишлаб чиқарилишининг: мавсумий, ойлик, ҳафталик ва кунлик намунавий графикларини яратишни кўзда тутади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Генерация прогнози Узатиш тизими оператори томонидан, Фойдаланувчилар маълумотлари, ишлаб чиқаришнинг ўтган давр маълумотлари ва режалаштирилган ўчиришларга мувофиқ генерацияловчи модулларнинг мавжудлиги ва мажбурий ўчиришларнинг ўтган давр маълумотлари асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Электр энергияси ишлаб чиқарувчилари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари қуйидаги муддатларда барча генерацияловчи модуллар бўйича генерация ва мавжуд қувват прогнозларини тақдим этишлари керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерациянинг йиллик прогнози — келгуси йил учун ҳар йили 1 октябргача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерациянинг ойлик прогнози — келгуси ой учун ҳар ойнинг 20-санасигача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерациянинг ҳафталик прогнози — келгуси ҳафта учун ҳар ҳафта пайшанба куни соат 12:00 гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерациянинг кунлик прогнози — кейинги кун учун ҳар бир иш кунида соат 09:00 гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дам олиш (байрам) кунларида — барча дам олиш (байрам) кунлари ва кейинги биринчи иш куни учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Генерация ва мавжуд қувватнинг йиллик прогнози қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир генерацияловчи модули ва электр энергиясини сақлаш тизимининг, ўчириш графиклари ва мажбурий ўчиришларининг ўтган давр кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда режалаштирилган максимал ва минимал қуввати (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциялари ва ҳар бир генерацияловчи модул бўйича ҳамда электр энергиясини сақлаш тизимларининг ойлик режалаштирилган электр энергиясининг ишлаб чиқариши (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимининг реактив қувват (kVar) ишлаб чиқариш имконияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Генерация ва мавжуд оператив қувватнинг ойлик прогнозлари қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимининг ишдан тўхтатиш графиклари ва мажбурий ўчиришларининг ўтган давр кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда режалаштириладиган ҳафталик ва кунлик максимал ҳамда минимал қуввати (kW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциялари ва ҳар бир генерацияловчи модул бўйича кунлик режалаштирилган электр энергиясини ишлаб чиқарилиши (kW·h);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш кунлари ва дам олиш кунлари учун генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг намунавий кундалик ишлаб чиқариш жадвали (kW).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Генерация ва мавжуд қувватининг ҳафталик прогнозлари ойлик прогноз каби бир хил фақат кун кесимидаги маълумотларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Генерация ва мавжуд қувватининг ҳар кунлик прогнозлари ҳафталик прогноз каби фақат муайян кун учун янгиланган маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Тақсимлаш тизими операторлари, Берк тақсимлаш тизими операторлари ва узатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар Узатиш тизими операторига ўзларининг тизимларига уланган ёки уларнинг ҳудудида жойлашган тақсимланган генерация ва (ёки) электр энергиясини сақлашнинг режалаштирилаётган жами ва қуввати тўғрисидаги маълумотларни тақдим этишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Ишлаб чиқариш ва мавжуд оператив қувватнинг прогнозлари ҳар бир Фойдаланувчи бўйича электр энергиясини умумий ишлаб чиқариш ва мавжуд қуввати, шунингдек тегишли Фойдаланувчининг узатиш тизимига уланган ҳар бир нуқтаси бўйича жами электр энергиясини ишлаб чиқариш ва мавжуд қуввати сифатида кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Ҳар бир Фойдаланувчи ўзининг ишлаб чиқариш ва мавжуд қуввати прогнозида янги (жорий ёки режалаштирилаётган) ишлаб чиқариш ва электр энергиясини сақлаш тизимларини ривожлантириш лойиҳалари ёки прогноз даврида амалга ошириладиган эксплуатациядан чиқариш режалари билан боғлиқ электр энергиясини ишлаб чиқариш ва амалдаги мавжуд қувватидаги ўзгаришларни ҳисобга олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Электр энергияси ишлаб чиқариш ва мавжуд қувват прогнозларини олишда Тизим оператори электр энергияси ишлаб чиқариш ва амалдаги қувват прогнозларини олишда, тақдим этилган прогноз асоссиз деб ҳисобласа, мазкур прогнозни тақдим этган Фойдаланувчини хабардор қилган ҳолда, ушбу прогнозни рад этишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Фойдаланувчилар Узатиш тизими операторининг эътирозларини қабул қилишлари ҳамда электр энергияси ишлаб чиқариш ва амалдаги қувватнинг қайта кўриб чиқилган прогнозини тақдим этишлари ёки эътирозни асосланган ҳолда рад этишлари, ўзларининг дастлабки электр энергияси истеъмоли прогнозини тасдиқлашлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Фойдаланувчиларга электр энергияси ишлаб чиқариш ва амалдаги қувват прогнозларини ўзгартиришга ва ушбу прогнознинг ўзгартирилган вариантини белгиланган муддатлардан аввал тақдим этишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Тизим оператори қўшни электр энергетика тизимлар билан трансчегаравий электр узатиш имкониятини аниқлашга ҳақли ва масъул ҳисобланади. Бу имконият ягона электр энергетика тизимида электр энергиясининг экспорти ва импортини ҳамда Ўзбекистон Республикасининг узатиш тизимлари орқали қўшни электр энергетика тизимларига етказиб берилган электр энергиясини ҳисобини юритишга хизмат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Электр узатиш тармоқларининг ўтказувчанлик имкониятини аниқлаш Тизим оператори қўшни электр энергетика тизимлари операторлари билан ўзаро ҳамкорликда ҳар бир тизимлараро электр узатиш тармоқлари ва қўшни энергетика тизимларини боғловчи тизимлараро барча боғловчи нуқталари учун қуйидаги қийматларни аниқлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиладиган қувват чегараси (УҚЧ) — ҳисоблаш йўли билан аниқланадиган тизимлараро тармоқларнинг (тармоқлар кесимида) ўтказиш қобилиятини максимал қиймати бўлиб, ушбу қийматдан ортиб кетишиш натижасида турғунликнинг бузилишига олиб келади, одатда ушбу қиймат термик чегаралардан кам бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатишнинг ишончлилик захираси (УИЗ) — бу Тизим оператори ва бошқа қўшни тизимлар операторлари томонидан зарур фавқулодда ёрдам кўрсатиш учун фойдаланишга мўлжалланган узатиладиган қувват чегарасининг бир қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд ўтказиш қобилияти (МЎҚ) — қўшни электр энергетика тизимларнинг тизим операторлари ўртасидаги келишувларга биноан ҳамда турли техник ва маъмурий шартлар асосида фойдаланилиши мумкин бўлган трансчегаравий ўтказиш қобилияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Давлатлараро қувват ўтказиш қобилияти — тизимлараро тармоқлар ёки тизимлараро тармоқлар тўплами орқали реал вақт режимдаги актив қувват оқимларини чегаравий ўтказиш қобилиятидир, у вақт ўтиши билан ўзгариб туриши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Трансчегаравий қувват ўтказиш қобилияти қуйидаги даврлар: мавсум, ой, ҳафта ва кун учун соатлар бўйича қийматлар орқали белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Электр узатиш тармоқларининг трансчегаравий ўтказиш қобилиятига қуйидаги омиллар асосий таъсир кўрсатади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички узатиш тармоқларининг ўтказиш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими қурилмаларининг ишчи ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшни электр энергетика тизимлари ўртасидаги электр энергияси транзит оқимларининг ҳажмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими ишининг хавфсизлик (n-1) мезони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш қувватларининг носозликлари, ишдан тўхтаб қолиши, об-ҳаво шароитлари ва ҳоказолар билан боғлиқ ўтказиш қобилиятининг чекловлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Тизим оператори трансчегаравий узатиш қувватини аниқлаш учун ягона электр энергетика тизимида оператив режалаштиришнинг прогноз ва ҳақиқий маълумотларига асосланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Заруратга кўра тегишли йўналишда ва маълум вақт даврида трансчегаравий ўтказиш қобилиятини аниқлаш учун зарур бўлган қўшимча маълумотларни тақдим этиш юзасидан Фойдаланувчиларга ва бошқаларга мурожаат қилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Узатиш тизими оператори ўзининг веб-сайтида қўшни электр энергетика тизимлари билан алоҳида чегаралар орқали тизимлараро ўтказиш имконияти тўғрисидаги ҳақиқий маълумотларни ҳамда электр энергияси экспорт-импорт операцияларини амалга ошириш учун тизимлараро боғланишларнинг ўтказиш имкониятидан фойдаланиш қоидаларини эълон қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Хавфсизликни баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Тизим оператори электр энергетика соҳасидаги назорат органи билан биргаликда мунтазам равишда эксплуатациявий хавфсизлик таҳлилини ўтказиши ва электр энергетика тизимининг эксплуатацияси ишончлилигини талаб этилган даражада ушлаб туриш учун зарур саъй-ҳаракатларни амалга ошириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказиш учун Тизим оператори Узатиш тизими оператори билан биргаликда узатиш тизимининг намунавий моделларини ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур намунавий моделлар ягона электр энергетика тизими объектлари бўйича тузилмавий ахборот ва маълумотларни, жумладан бошқа тармоқлар билан боғланишларни ва уланган Фойдаланувчиларни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Моделлаштириш учун маълумотлар мунтазам равишда янгилаб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори маълумотларни Фойдаланувчилардан сўраб олишга ҳақли ва тармоқнинг ўзаро боғланиш нуқталарини кўриб чиқишда узатиш тизимидаги бошқа операторлар билан ҳамкорлик қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Маълумотлар Фойдаланувчилар ва Тизим оператори томонидан узатиш тизими объектлари учун энг камида умумий истеъмолнинг қуйидаги режимлари учун (кун/вақт) тақдим этилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишки максимум ва минимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
баҳорги максимум ва минимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёзги максимум ва минимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кузги максимум ва минимум.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Ушбу Қоидаларнинг 349-бандида келтирилган келгуси йил учун таҳлил ўтказиш режимлари қуйидаги асосий маълумотларга асосланган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясига бўлган талаб, анъанавий генерациянинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта тикланувчи энергия манбаларидан кутилаётган ишлаб чиқариш (жумладан, тақсимланган ишлаб чиқариш бўйича жами қийматлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимларининг мавжудлиги ва уларнинг режалаштириш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
импорт-экспортнинг режалаштирилаётган ҳажмлари (иккала йўналишда ҳам чегаралараро ўтказиш қобилияти билан тақдим этилган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тармоқларига техник хизмат кўрсатиш бўйича режалаштирилган ишлар ва тегишли режадаги йилда янги объектларнинг эксплуатацияга киритилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Хавфсизлик таҳлилини ўтказишда узатиш тизимининг аниқ моделлари шунингдек, тармоқ тузилмалари ёки оператив режимлардаги ўзгаришлар, ҳимоя тизимлари ўрнатмалари, аварияга қарши автоматика схемаси, трансформаторларнинг юклама остида кучланишни ростлагичлари, подстанциялар схемалари ва иш режимларидаги ўзгаришлар тўғрисида аниқ маълумотларга асосланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили Тизим оператори томонидан қуйидаги муддатларда ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиллик таҳлил — келгуси йил учун ҳар йили октябрь ойи охиригача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавсумий таҳлил — ҳар бир мавсум бошланишидан бир ой олдин «баҳор-ёз» мавсуми учун 1 мартгача ва «куз-қиш» мавсуми учун 1 сентябргача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик таҳлил — келгуси ой учун ҳар бир ойнинг 25 санасигача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кундалик таҳлил — келгуси кун учун, ҳар бир иш куни соат 18:00 гача, байрам ва дам олиш кунлари учун — барча келгуси байрам кунлари ва кейинги биринчи иш куни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказиш учун Тизим оператори тўлиқ схема учун Қоидаларнинг 1090-бандига биноан белгиланган эксплуатация шароитларини (критик ва турғун бўлмаган) моделлаштиради ва мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 2-бобига мувофиқ белгиланган эксплуатациявий хавфсизлик чегаралари (n-1) учун мувофиқлигини текширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Узатиш тизимининг асосий элементларини режалаштирилган ўчиришларидан олдин Тизим оператори тармоқнинг умумий моделидан фойдаланиб эксплуатациявий хавфсизлик таҳлилини ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили натижаларига биноан қўшни электр энергетика тизимлар операторларининг тармоқлари таъсирга учраши кузатилган ҳолда Тизим оператори улар билан эксплуатациявий хавфсизлик таҳлили натижаларини муҳокама қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Юзага келиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш мақсадида Тизим оператори томонидан йиллик, ойлик ва ҳафталик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили ўтказилиши керак. Бунда қуйидаги ҳолатлар бўйича таҳлиллар ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг номутаносиблиги ва электр энергетика тизими мувозанатини таъминлаш учун захиранинг мавжуд эмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Потенциал чекловлар аниқланганда, Тизим оператори ушбу Қоидаларнинг V бўлим 3-боби 4-параграфига мувофиқ коррекцияловчи тадбирларни ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Тизим оператори потенциал чекловларни аниқлаш ҳамда қўшни электр энергетика тизимлари операторлари ва Фойдаланувчилар билан биргаликда коррекцияловчи тадбирларни амалга ошириш учун бир кун олдин ва жорий кун давомида эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори электр энергиясининг ҳақиқий истеъмоли ва ишлаб чиқарилиши мониторингини ўтказиши ва сезиларли фарқлар (оғиш) бўлса, эксплуатациявий хавфсизлик таҳлилини янгилаши лозим. Эксплуатациянинг реал вақт режимига яқинланилганда электр энергетика тизими ҳолатини баҳолаш қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Тизим оператори эксплуатациянинг барча босқичларида баҳолаш ва эксплуатациявий хавфсизликни тиклаш учун ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили узатиш тармоқларининг конфигурацияси ва электр энергетика тизимининг барқарорлиги ҳамда динамик турғунлигини ҳисобга олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси истеъмоли ва ишлаб чиқарилиши прогнози маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчиришларни режалаштириш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимини бошқариш учун актив қувват захирасининг прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимининг иши тўғрисида ўтган давр маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини давлатлараро оқимининг ҳисобланган ҳажмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимининг хавфсизлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган авария вазиятлари ҳақида хабарлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини истеъмоли ва ишлаб чиқарилиши прогнозига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган электр энергетика тизимидаги чекловлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёқилғи таъминоти шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
метеорологик ҳолат прогнозлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимининг барқарорлиги ва хавфсизлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳолатлар юзасидан оммавий ахборот воситалари материаллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Тизим оператори, заруратга кўра, Фойдаланувчидан тегишли муддат учун эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказиш учун янгиланган ахборот тақдим этиши ёки аввал тақдим этилган ахборотни тасдиқлашини талаб этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили Тизим оператори томонидан орттирилган тажриба ва ўтган даврдаги маълумотларга асосан танлаб олинган, лекин қуйидагилардан кам бўлмаган ҳолда, маълум иш соатлари учун ўтказилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиллик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — ҳар бир ойнинг бир ҳафтасидаги бир кунининг бир соати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавсуми эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — мавсум давомида ҳар ҳафтанинг бир кунининг бир соати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — ойнинг бир кунининг бир соати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳафталик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — ҳар бир куннинг танлаб олинган олти соати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кундалик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — келгуси куннинг ҳар бир соати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилининг натижалари бўйича Тизим оператори томонидан тайёрланадиган маълумотлар ҳар бир тегишли давр (йил/ой/ҳафта/кун/соатлар) кесимида қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини тармоқдаги ва электр энергияси ишлаб чиқарувчи объектлардаги ўз эҳтиёжлари учун йўқотишларини ҳисобга олган ҳолда истеъмол қилиш прогнозлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд актив қувват ишлаб чиқариш прогнозлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимининг эксплуатация хавфсизлиги чегаралари бузилиши мумкин бўлган эҳтимолий вазиятларнинг таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг бирламчи ва иккиламчи захирасининг етарлича таъминланаётган эҳтимолий вазиятларнинг таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария вазиятлари рўйхатидаги авария вазиятлари содир бўлиши эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария вазиятлари рўйхатидаги авариялар оқибатларини бартараф этиш бўйича тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим операторининг хулосасига кўра электр энергетика тизими ва электр таъминоти хавфсизлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган бошқа зарур маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилининг натижаларига кўра, Тизим оператори барча прогноз қилинган режимлар учун тегишли даврдаги энергоблокларнинг актив қуввати захиралари ҳажмларини, частотани ростлаш (частотани ушлаб туриш, тиклаш ва қўллаб туриш учун захиралар) бўйича ёрдамчи хизматлар ҳажмларини, шунингдек, ўзаро уланиш шартномаларига мувофиқ давлатлараро оқимлар бўйича келишилган оғишларни сақлаб қолиш бўйича бошқа ёрдамчи хизматларнинг ҳажмларини ҳам белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Тизим оператори республикадаги умумий истеъмолни қондириш ва экспорт-импорт мажбуриятларини бажариш учун турли оператив режимларда актив қувватнинг зарур захирасини таъминлайди ва республика ягона электр энергетика тизимида умумий электр энергиясини ишлаб чиқариш имкониятини баҳолаш орқали электр энергетика тизими барқарорлиги таҳлилини ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Электр энергетика тизими барқарорлигини таҳлил қилиш ва узатиш тизимининг мувофиқлиги прогнози Тизим оператори томонидан турли прогнозларнинг натижалари, хусусан йиллик ўчириш режаси, истеъмол прогнози, ишлаб чиқариш прогнози, тизимлараро узатиш қувватини аниқлаш ва электр энергетика тизими барқарорлигини баҳолаш натижалари (O-SAF) асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Ушбу Қоидаларнинг 367-бандида келтирилган маълумотларни ҳисобга олган ҳолда, Тизим оператори мосликнинг эҳтимоли, унинг бўлмаслиги муддати ҳамда оқибатда етказиб берилмайдиган электр энергиясининг кутилаётган ҳажмини баҳолайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Тизим оператори йилига икки марта электр энергетика тизими хавфсизлигининг мавсумий таҳлилига мос келадиган режимларни ҳисобга олган ҳолда, келгуси ёз ва қиш мавсуми учун барқарорлик прогнози (O-SAF)ни амалга ошириши лозим. Олинган натижалар ягона электр энергетика тизимининг қишки ва ёзги барқарорлик прогнози (O-SAF)да тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоботлар Узатиш тизими оператори ва Тизим операторининг расмий веб-сайтларида эълон қилинади ва Фойдаланувчилар ўз ишларини режалаштиришларида қўлланма сифатида фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. Тизим оператори генерацияловчи модулларнинг фаолиятида, юкламаларда, қайта тикланувчи энергия манбаларининг кўрсаткичларида ёки тизимлараро узатиш қувватларида кутилаётган барқарорликка сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ўзгаришларни аниқлаганда ўзининг барқарорлик прогнози (O-SAF) ҳисоботларини янгилашга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. Тизим оператори қуйидагиларга асосланган ҳолда, кунлик вақт оралиғида электр энергетика тизими барқарорлиги таҳлилини ўтказади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юклама прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
анъанавий ва қайта тикланувчи энергия манбаларидан генерация прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштирилган ўчиришлар рўйхати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд актив қувват захиралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимлараро чегаралардаги қувватга мос электр энергияси импорти ва экспорти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модуллар имкониятлари ва уларнинг тайёрлик ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи объектларининг истеъмолини, уларнинг ҳолати ва мавжудлигини ҳисобга олган ҳолда бошқариш имкониятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. Ушбу Қоидаларнинг 371-бандига мувофиқ ўтказилган таҳлиллар натижасида Тизим оператори барқарорлик бузилганлиги ва ушбу ҳолатнинг давомийлиги натижасида етказиб берилмаган электр энергияси ҳажмини аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барқарорлик бузилган ва тикланмаган бўлса, Тизим оператори Вазирликни хабардор қилади, барқарорлик бузилиши сабабларининг таҳлили, ушбу ҳолатни бартараф этиш бўйича чоралар юзасидан ўз таклифларини юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Кундалик иш жадваллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Фойдаланувчиларнинг кунлик иш жадваллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. Тизим оператори республика бўйича узатиш тизимидаги ишларни режалаштириш учун жавобгардир. Барча Фойдаланувчилар Тизим операторининг мазкур бўлимда белгиланган талабларига риоя қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Тизим оператори узатиш тизимидаги ишларни режалаштиришни тегишлилиги бўйича «Энергия» координацион диспетчерлик марказининг (кейинги ўринларда — «Энергия» КДМ) минтақавий бошқарув маркази билан бевосита ҳамкорликда амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Узатиш тизимидаги кунлик иш жадваллари қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчиларнинг кунлик иш жадвал (график)лари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчиларнинг соатлик иш жадвал (график)лари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг кунлик иш жадвал (график)лари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Барча Фойдаланувчилар ўзларининг кунлик иш жадвал (график)ларини Тизим операторига тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
377. Фойдаланувчиларнинг кунлик иш жадваллари — алоҳида Фойдаланувчига тегишли бўлган ёки унинг тасарруфидаги объектлар учун электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмол қилиш, электр энергиясини сақлаш тизимларини зарядлаш ва разрядлаш, ички ва ташқи савдонинг (экспорт ва импорт) соатлик режасини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
378. Кунлик иш жадваллари узатиш тизимига уланиш нуқтасидан қатъий назар бутун узатиш тизими учун умумлаштирилади. Трансчегаравий оқимлар қўшни энерготизимлар операторлари («Энергия» КДМ билан бевосита ҳамкорликда) билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
379. Тизим оператори кунлик иш жадвалларини тақдим этиш шаклини белгилайди ва уларни тақдим этиш тартибини (формати) ўрнатади. Кунлик иш жадвалларини тақдим этиш шакли ва услуби, шунингдек бошқа зарур кўрсатма ва йўриқномалар Тизим операторининг веб-сайтида эълон қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
380. Тизим оператори кунлик иш жадвалларини тақдим этиш учун ихтисослаштирилган IT-платформа ва Тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида ажратилган алоқа каналларидан фойдаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кунлик иш жадвалларини тақдим этиш учун захира манбаи сифатида интернетдан фойдаланган ҳолда электрон почта орқали юборилиши мумкин бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
381. Тизим оператори одатий шароитларда, шунингдек ахборот тизими мавжуд бўлмаган ҳолатларда кунлик иш жадвалларини тақдим этиш, текшириш ва тасдиқлаш тартибини ишлаб чиқади ва уни ўзининг расмий веб-сайтида эълон қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
382. Кунлик иш жадвалларида асосий вақт оралиғи бир соатни ташкил этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
383. Фойдаланувчилар кейинги кун учун кунлик иш жадвалларини бир кун олдин соат 10:00 дан кечиктирмай Тизим операторига тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
384. Тизим оператори соат 10:30 га қадар барча кунлик иш жадваллари олади ва уларни ўрнатилган шаклга ва талабга мувофиқ тақдим этилганлиги юзасидан текширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи кунлик иш жадвалларини ўз вақтида тақдим этмаган ёки нотўғри тақдим этган ҳолда Тизим оператори тегишли Фойдаланувчи учун намунавий кунлик иш жадвалларини белгилайди ва унга огоҳлантириш беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи кейинчалик ҳам кунлик иш жадвалларини ўз вақтида тақдим этмаса ёки нотўғри тақдим этса, Тизим оператори Регуляторга шикоят киритиши ва тегишли чора-тадбирларни қўллаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
385. Ягона электр энергетика тизими бўйича барча кунлик иш жадваллари ўзаро мутаносиб бўлиши, яъни барча кунлик иш жадвалларининг йиғиндиси (ишлаб чиқариш, истеъмол қилиш, экспорт ва импорт) нолга тенг бўлиши керак. Соат 13:30 га қадар Тизим оператори ёндош энерготизимлар операторлари билан электр энергияси оқимлари сальдосини ва барча кунлик иш жадваллари мутаносиблигини текширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
386. Узатиш тизимидаги барча кунлик иш жадваллари мутаносиб бўлган ҳолда, режалаштириш графикларни тузиш жараёни якунланади. Тизим оператори кунлик иш жадвалларида маълум номутаносибликларни аниқласа, тегишли Фойдаланувчиларга ўз жадвалларига соат 14-00 гача мос равишда тузатишлар киритиш юзасидан тавсия беради. Қайта кўриб чиқилган кунлик иш жадваллари Тизим операторига белгиланган шакл ва тартибда юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
387. Қайта кўриб чиқилган кунлик иш жадвалларининг мутаносиблиги Тизим оператори томонидан қайта текширилади ва натижа қониқарли бўлса, режалаштирилаётган кун учун кунлик иш жадваллари тузиш жараёни якунланади. Кунлик иш жадвалларида камчиликлар бўлса, улар рад этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
388. Ўрнатилган қуввати 5 MW га тенг ва ундан катта бўлган ҳар бир генерацияловчи модул учун электр энергиясини ишлаб чиқаришнинг кунлик иш жадваллари бир соатлик режалаштириш оралиғига бўлинган қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир электр станциянинг жами ва унинг ҳар бир генерацияловчи модули учун алоҳида актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир генерацияловчи модул учун максимал ва минимал актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир генерацияловчи ва гидроаккумуляцияловчи (ростловчи) электр станциялар/қурилмаларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимидаги якуний истеъмол;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ички ва (ёки) ташқи оқимлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
389. Фойдаланувчилар ва Тақсимлаш тизими операторларининг (жумладан Берк тақсимлаш тизим операторлари) кунлик истеъмол жадваллари бир соатлик режалаштириш оралиғига бўлинган қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жами актив қувват истеъмоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
анъанавий генерацияловчи модулларнинг жами актив қувват ишлаб чиқариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта тикланувчан энергия манбалари қурилмаларининг жами актив қувват ишлаб чиқариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ички ва (ёки) ташқи савдоси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
391. Электр энергияси трейдерлари ўзларининг кундалик иш жадвалларида электр энергиясининг барча ички ва ташқи савдолари тўғрисида батафсил маълумотларни тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Фойдаланувчиларнинг кун ичидаги иш жадваллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392. Фойдаланувчиларининг кун ичидаги иш жадваллари — электр энергияси бозоридаги операциялар ёки уларнинг қурилмалари мавжудлигидаги ўзгаришлар натижасида кундалик иш жадвалларига киритиладиган ўзгаришлардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кун ичидаги иш жадваллари — электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмол, сақлаш ҳамда ички ва ташқи савдоси бўйича кунда тақдим этилган ва тасдиқланган иш жадвалларидаги ўзгаришлардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
393. Кун ичидаги жадваллар Тизим операторига режалаштириш куни, операциялардан камида икки соат олдин тақдим этилиши керак. Фойдаланувчилар кун ичидаги иш жадвалларини махсус электрон платформа орқали ҳам юборишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
394. Кун ичидаги иш жадваллари Тизим оператори томонидан кунлик иш жадваллари каби ёндашув асосида, таъсир доирасидаги барча операциялар ҳамда ички ва ташқи иш жадвалларини мувозанатга келтирган ҳолда тасдиқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Узатиш тизимининг кундалик иш жадваллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
395. Тизим оператори Узатиш тизими оператори билан биргаликда, узатиш тизимининг Фойдаланувчилари ва трансчегаравий оқимларнинг тасдиқланган кунлик ва кун ичидаги иш жадваллари асосида, тегишли қўшни энерготизимлар операторлари билан келишилган ҳолда, Узатиш тизимининг кундалик иш жадвалларини ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
396. Тасдиқланган кундалик иш жадваллардан фойдаланиб Тизим оператори ягона электр энергетика тизимида частотани ростлаш бўйича захираларнинг мавжудлигини ва қўшни электр энергетика тизимларининг ҳар бири билан трансчегаравий оқимлар ҳажмини ҳисоблайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
397. Узатиш тизимининг кундалик иш жадваллари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуввати 5 MW га тенг ёки ундан юқори бўлган барча генерацияловчи модуллари ва қуввати 0,5 MW га тенг ёки ундан катта бўлган электр энергиясини сақлаш тизимларининг актив қувват ишлаб чиқариш жадвали ва уларнинг мавжудлиги, бунда анъанавий ва қайта тикланувчи энергия манбаларининг генерацияси бўйича алоҳида жадвал шакллантирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуввати 5 MW гача бўлган генерацияловчи модуллар бўйича актив қувват ишлаб чиқарилишининг умумлаштирилган жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жами актив қувват истеъмоли жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқариладиган истеъмол талаби ва унинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциялар ва генерацияловчи модуллар кесимида электр энергетика тизимидаги захираларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшни электр энергетика тизимлар билан трансчегаравий оқимлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир чегаралар аро боғланишларда ишончлилик захираси даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимидаги исрофларни баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
398. Тизим оператори кундалик хавфсизликни баҳолаш учун узатиш тизимининг кунлик режасидан фойдаланади. Хавфсизлик таҳлили тақдим этилган кундалик иш жадваллари барқарор ишлаш шароитларни таъминламаслигини кўрсатса, Тизим оператори тегишли чораларни кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Ўта юкланишлар прогнози
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
399. Электр энергетика тизимидаги режалаштириш тадбирлари тугатилганидан сўнг, лекин электр энергияси оқимлари жадваллари тасдиқланишидан олдин, Тизим оператори узатиш тизимида электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмоли ва транзитининг режали ҳажмларини таъминлай олишга қодирлигини текшириш учун ўта юкланишлар прогнози бўйича ҳисоб-китобларни ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб-китоблар ўтказишдан мақсад — режалаштирилган кундаги эксплуатация қилиш давомида узатиш тизимининг айрим элементлари ўта юкланиши хавфини текширишдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Баҳолаш, барқарор иш режими ва «n-1» режимлар учун узатиш тизимининг айрим муҳим элементлари йўқотилиши эҳтимолидан келиб чиқиб ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400. Ўта юкланиш прогнози ҳисоб-китоблари натижаси бўйича узатиш тизимида барқарор иш режимларида ўта юкланишлар кузатилган ҳолда Тизим оператори узатиш тизимида юз бериши мумкин бўлган ўта юкланишларни бартараф этиш мақсадида тақдим этилган ва тасдиқланган графикларга ўзгартиришлар киритишни талаб қилиши мумкин. Фойдаланувчилар Тизим операторининг талаби бўйича ўз жадвалларига тегишли ўзгартиришлар киритишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
401. Тасдиқланган жадвалларга ўзгартиришлар киритиш имкони бўлмаган ҳолда Тизим оператори диспетчерларга барқарор иш режимларида ўта юкланишлар прогноз қилинган вақт оралиғида электр энергетика тизимининг захираларини ишга туширишга кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
402. Ўта юкланиш прогнози бўйича ҳисоблашлар натижасига кўра узатиш тизимида «n-1» режимларида ўта юкланишлар аниқланса, Тизим оператори диспетчерларга, «n-1» оператив режими содир бўлиш ҳолатига нисбатан зарур тадбирларни режалаштириш кўрсатмасини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стандарт чоралар қуйидагилардан иборат: генерацияни ва электр энергиясини сақлаш тизимларини такроран диспетчерлаш, экспорт ёки импорт узатмаларни қисқартириш, ҳамда ягона электр энергетика тизими захираларини ишга солиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V бўлим. Электр режимларини бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Электр режимларини бошқаришнинг мақсади ва қўллаш доираси
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
403. Электр режимларини бошқариш жараёни узатиш тизимида асосий фаолият турларидан бири бўлиб, фаолиятнинг қолган турлари унинг самарали ишлашига хизмат қилади ва унга узвий боғлиқдир. Бу фаолият оператив режимда ёки ушбу режимга жуда яқин вақт оралиғида, ҳар қандай ҳолатда оператив кун давомида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр режимларини бошқариш, иерархик тартибда ташкил этилган Тизим оператори ва унинг минтақавий ҳамда ҳудудий бўлинмалари раҳбарлиги остида, ягона электр энергетика тизимидаги электр станциялар ва подстанцияларнинг тезкор ходимлари томонидан, кунлик ва кундалик иш шароитида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
404. Электр режимларини бошқаришнинг асосий мақсади электр энергетика тизимининг хавфсиз, барқарор ва самарали ишлашини ҳамда жалб қилинган ходимлар ва ускуналарнинг максимал хавфсизлигини таъминлаш билан бир вақтда якуний истеъмолчилар электр таъминотининг узлуксизлигини таъминлашдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
405. Электр режимларини бошқаришнинг вазифалари ягона электр энергетика тизими иш самарадорлигини таъминлаш, электр энергияси бозори фаолиятини енгиллаштириш, қўшни мамлакатлар электр энергетика тизимлари билан барқарор интеграцияни таъминлаш ва параллель иш режимларини бошқаришдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
406. Қоидаларнинг мазкур бўлими Тизим оператори, Узатиш тизими оператори, барча ишлаб чиқарувчилар, Истеъмолчилар, электр энергиясини сақлаш тизимлари ҳамда тақсимлаш ва Берк тақсимлаш тизими операторлари ва узатиш тизимига уланган бошқа Фойдаланувчиларга тааллуқли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
407. Мазкур бўлим тааллуқли бўлган барча Томонлар унинг муваффақиятли ва самарали қўлланилиши учун фаол ёрдам беришлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Тезкор-диспетчерлик бошқаруви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тезкор-диспетчерлик бошқарувининг мақсади ва қўллаш доираси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
408. Тезкор-диспетчерлик бошқаруви Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизимини иерархик ва марказлаштирилган тартибда оператив бошқариш фаолияти бўлиб, асосий мақсади ягона электр энергетика тизимидаги якуний истеъмолчилар электр таъминотининг узлуксизлиги, ишончлилиги ва сифатини таъминлашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
409. Тезкор-диспетчерлик бошқаруви жараёни оператив (реал вақт режимида) ёки реал вақтга яқин режимда электр энергетика тизимининг хавфсиз ишлашини таъминлаш мақсадида Тизим оператори томонидан амалга оширилади. Тизим оператори тезкор-диспетчерлик бошқаруви жараёнида мувофиқлаштирувчи диспетчерлик маркази «Энергия» КДМ ва бошқа қўшни тизим операторлари билан биргаликда қуйидаги фаолиятни амалга оширади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг режалаштирилган ўзаро алмашинувларини оператив режимда мониторинг қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг давлатлараро ва ички минтақалараро оқимларини назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Электр станциялари оператори билан биргаликда ягона электр энергетика тизими объектларига техник хизмат кўрсатиш дастурини амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчиларга актив/реактив қувватни ростлаш ва (ёки) бошқа тизим хизматлари учун кўрсатмалар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кутилмаган, фавқулодда ёки режалаштирилмаган вазиятларнинг содир бўлиши билан боғлиқ масалалар ечимини топиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
410. Диспетчерлик жараёни тўлиқ Тизим оператори томонидан амалга оширилади. Тизим оператори электр энергетика тизимини функционал иерархияси доирасида алоҳида Томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаб берувчи, диспетчерлик бошқаруви жараёни учун оператив регламентлар мажмуасини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди ҳамда унга риоя қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
411. Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимида диспетчерлик бошқаруви марказлаштирилган тартибда Тизим оператори томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Минтақавий диспетчерлик бошқармалари минтақавий узатиш тармоқларининг ва ўзининг масъуллик зоналарида уланган, Тизим операторининг бошқаруви остида бўлган ва тўлиқ бўйсунувидаги Фойдаланувчиларининг ишини мувофиқлаштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Диспетчер кўрсатмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
412. Диспетчер кўрсатмалари бу Тизим операторининг оператив ходимлари томонидан турли Фойдаланувчиларга бериладиган оператив кўрсатмаларидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
413. Бериш усулига кўра диспетчер кўрсатмалари қуйидагича бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик — SCADA/EMS ва (ёки) частотани ва қувватни автоматик бошқариш тизими орқали берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўлда — оператив, диспетчерлар томонидан алоқа воситалари орқали берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
414. Бошқарув таъсири турига кўра диспетчер кўрсатмалари қуйидагича бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бевосита (тўғридан-тўғри) — масофадан бошқариладиган воситалардан фойдаланган ҳолда ёки автоматик ёки қўлда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
параллель ишлаш, истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш ишончлилиги ва сифатини таъминловчи генерацияловчи қувватлар захираларининг тегишли тоифалари мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциялари ёки узатиш тармоқлари подстанцияларининг шиналаридаги кучланиш графикларига риоя этилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватнинг зарур захирасини таъминлаш мақсадида узатиш тизимига уланган электр станциялари шиналари ёки узатиш тизими подстанциялари шиналаридаги кучланиш графикларини ўзгартириш зарурати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиқлик ва электр энергиясини ишлаб чиқариш учун аралаш циклдан ишловчи генераторларнинг иш графикларидаги ўзгаришлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ишлаб чиқариш учун қайта тикланувчан энергия манбаларидан фойдаланадиган генерацияловчи модулларнинг иш графикларидаги ўзгаришлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини тизимлар ўртасидаги алмашувларнинг режа графикларидаги ўзгаришлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимларининг зарядлаш/разрядлаш жадвалларининг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимида авария ҳолатларининг содир бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатацияга тааллуқли регламент ва ҳужжатлар жумладан, хавфсизлик техникаси бўйича йўриқномалар асосида бериладиган кўрсатмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчиларга етказиб бериладиган электр энергияси таъминотидаги узилиш хавфининг эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизими ишининг сифатига ва ишончлилигига таъсир этувчи бошқа омиллар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
418. Эксплуатациянинг нормал шароитларида бериладиган кўрсатмалар генерацияловчи модулларнинг баён қилинган техник характеристикаларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
419. Электр энергетика тизимининг ишончлилиги ва параллель ишлаш сифатининг пасайишига олиб келадиган ҳолатлар (авариялар) содир бўлганда ёки авария содир бўлиш эҳтимоли юзага келганда, Тизим оператори қуйидаги ваколатга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси бозори ишини тўхтатиш ва (ёки) тўхтатиб туриш учун кўрсатма бериш (электр энергияси сотиш ёки сотиб олиш бўйича савдо);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг барқарорлиги, ишончлилиги хавф остида эканлигини, шунингдек етказиб берилаётган электр энергиясининг сифат кўрсаткичлари пасайиши мумкинлиги кутилаётганлигини аниқласа, электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмол қилиш, сақлаш тизимларини зарядлаш (разрядлаш) ва электр энергиясини алмашишнинг режадаги ҳажмларини ўзгартириш ёки чекловлар киритиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
420. Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 419-бандида кўрсатилган ҳаракатларни амалга оширса, у ҳолда Тизим оператори аудит ўтказилиши учун ўз ҳаракатлари тафсилотлари ва сабабларини қайд этиб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
421. Тизим оператори исталган Фойдаланувчи ёки Регуляторнинг асосланган сўровига кўра ёзма равишда ҳисобот тақдим этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
422. Кўрсатмалар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхронлаш/қайта синхронлаш бўйича кўрсатмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизим хизматларини фаоллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таъмирга/таъмирдан чиқариш учун ўчириб-улаш амалларини бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира режими ёки иш режимига ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив/реактив қувват бўйича кўрсатмалар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетикаси объектлари (станциялар) ва узатиш тармоқлари подстанциялари учун кучланишлар графиклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланиш нуқталари билан боғлиқ таъмирлаш ишларини ўтказиш ва эксплуатация давомида хавфсизликни таъминлаш қоидалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аварияни бартараф этиш бўйича тезкор тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимини оператив бошқариш билан боғлиқ бошқа тадбирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
423. Кўрсатмалар, тушунмовчиликлар ва хатоликлар эҳтимолини камайтириш мақсадида, аниқ ва лўнда берилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
424. Тизим оператори кўрсатмаларнинг автоматик ёзиб олиниши ва фойдаланиш учун қулай бўлган электрон шаклда сақланишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсатмалар камида икки йил сақланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Исталган Фойдаланувчи ва (ёки) электр энергияси улгуржи бозорининг иштирокчиси ушбу маълумотнинг керакли қисмидан фойдаланиш мақсадида сўраб олишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
425. Кўрсатмаларнинг муваффақиятли қабул қилинганлиги дарҳол тасдиқланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
426. Кўрсатма берган шахс унинг тўғри қабул қилганлигини тасдиқлаши лозим. Кўрсатмаларни бажариш фақат тасдиқлаш қониқарли баҳолангандан сўнггина бошланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
427. Алоқа бўлмаган ҳолларда ҳаракатлар Тизим оператори томонидан ишлаб чиқилган махсус йўриқномага асосан амалга оширилади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
манфаатдор томонлар алоқани тиклаш бўйича зарур чораларни кўради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўрсатмалар берилган Томоннинг техник жиҳатдан чегараланганлигига мувофиқ бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга зид бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатилган тартиб, шунингдек бериш ва қабул қилиш тартиб-қоидалари асосида ишлаб чиқилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли вақт даврига мувофиқ бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
429. Барча Фойдаланувчилар Диспетчер кўрсатмаларига белгиланган муддатда, аниқ жавоб беришлари ҳамда ўз мажбуриятларини мазкур Қоидаларнинг V бўлими 3-боб 2-параграфига мувофиқ бажаришлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
430. Электр станциялари операторлари Тизим операторининг кўрсатмаларига амал қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсатмаларнинг бажарилиши инсонларнинг (ходимларнинг) соғлиғи ва ҳаёти ёки ускуналарнинг хавфсизлигига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин бўлса, генерацияловчи модулларга хизмат кўрсатувчи ходимлар зудлик билан Тизим операторига бундай шароитлар мавжудлиги тўғрисида хабар беришлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай ҳолатда Тизим оператори кўрсатмани бекор қилиши ёки унга ўзгартириш киритиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
431. Исталган вақтда ва қандайдир сабабга кўра Фойдаланувчининг Тизим оператори томонидан берилган жорий кўрсатмани бажариш имконияти бўлмаса, Фойдаланувчи бу ҳақда Тизим операторини дарҳол хабардор қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
432. Фойдаланувчи кўрсатмаларга риоя этиш имкониятига эга эмаслиги тўғрисида Тизим операторини хабардор қилмаган ҳолатда ва шу вақтда Тизим оператори Фойдаланувчи томонидан кўрсатмаларнинг бажарилмаётганлигини қайд этса, Тизим оператори электр энергетика тизими иши ва хавфсизлигига салбий таъсирларни олдини олиш ва (ёки) камайтириш юзасидан барча зарур чораларни қўллашга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
433. Тизим оператори томонидан Фойдаланувчининг кўрсатмаларга риоя этмаётганлиги аниқланган тақдирда ушбу Фойдаланувчи дарҳол хабардор қилинади ва унга кўрсатмаларни зудлик билан бажариш юзасидан фармойиш юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
434. Фойдаланувчи томонидан бир оператив кун давомида 1 та кўрсатма тўлиқ бажарилмаган тақдирда, кўрсатмалар бажарилмаган деб ҳисобланади ва Тизим оператори томонидан расмий огоҳлантириш берилади ҳамда кўрсатмани бажармаслик сабаблари тўғрисида батафсил маълумот тақдим этиш бўйича сўров юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
435. Расмий огоҳлантириш олган Фойдаланувчи Тизим оператори диспетчерининг барча келгуси кўрсатмаларини бажариш мажбуриятини олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
436. Фойдаланувчи техник сабабларга кўра Тизим оператори диспетчерининг кўрсатмаларини бажариш имкониятига эга бўлмаса, у ёзма равишда мурожаат этиши ҳамда кўрсатма кўрсаткичларини ўзгартириш ва мос равишда кўрсатмага тузатишлар киритишни талаб қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
437. Фойдаланувчи бир календарь йили ичида икки марта кўрсатмаларга риоя этмаганлиги тўғрисидаги расмий огоҳлантириш олса, Тизим оператори бу ҳақда Вазирлик ва Регуляторни хабардор қилиши ҳамда тегишли чоралар кўришни талаб қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Тизим операторининг вазифа ва мажбуриятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
438. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимининг ишончли, барқарор ва хавфсиз ишлашини таъминлаш ҳамда унинг рухсат этилган чегаралар доирасида ишлаш самарадорлиги учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
439. Тизим оператори ушбу Қоидаларнинг 438-бандида кўрсатилган талабларнинг ва ягона электр энергетика тизимининг ишончлилиги, хавфсизлиги ҳамда сифати бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя этиш мажбурияти ўртасидаги мувозанатни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
440. Тизим оператори барча ҳолатларда, ушбу Қоидаларнинг 438 ва 439-бандлари талабларини бажариш мақсадида, зарур ҳаракатларни амалга оширишга ҳақли, бироқ, асосли сўров берилганда ушбу ҳаракатлари борасида тушунтириш беришга мажбур. Тизим оператори ҳар қандай ҳолатни олдиндан баҳолаган ҳолда оқилона ва эҳтиёткорлик билан ҳаракат қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
441. Электр энергетика тизимида электр таъминотининг ишончлилиги, барқарорлиги, хавфсизлиги ва сифати техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларини фақат истисно ҳолатларидагина хавф остига қўйилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори талабларга риоя этилмаганлиги ёки четга чиқишларга олиб келган ҳолатларни батафсил тушунтириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай истисноларга, бошқа вазиятлар билан бир қаторда, қуйидагилар киради ва бу билан чекланмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда вазиятдан сўнг — электр энергияси таъминоти тўлиқ узилгандан кейинги тиклаш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йирик авариядан сўнг — ягона электр энергетика тизимини йирик авариядан сўнг тиклаш жараёнининг дастлабки 30 дақиқаси давомида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тезкор-диспетчерлик бошқарувини ташкиллаштиришнинг умумий шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
442. Реал вақт (оператив) режимларида ягона электр энергетика тизимида мувозанатни таъминлаш кунлик графиклар асосида амалга оширилади. Генерацияловчи модуллар операторлари нормал иш режимларида генерация ва айланувчи захиранинг белгиланган кунлик графикларига риоя қилишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
443. Электр энергияси ва қуввати истеъмолчиларига актив қувват истеъмолининг белгиланган соатлик графигидан ортишига рухсат этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
444. Электр энергиясини сақлаш тизимлари актив қувватни истеъмол қилиш ва ишлаб чиқаришда белгиланган (соатлик) графиклардан ташқарига чиқмаслиги (ортиши еки камайиши) керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
445. Параллел ишлаш режимларини бошқариш кунлик график билан белгиланадиган электр энергияси ва қувватнинг давлатлараро оқимлари балансини таъминлаш асносида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Мустақил назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
446. Генерацияловчи модуллар ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари электр энергияси етказиб бериш шартномаларига асосан актив ва реактив қувват ишлаб чиқариш ҳамда қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича кунлик графикка мувофиқ ўз миқдорий мажбуриятлари бажарилишини мустақил назорат қиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
447. Генерацияловчи модуллар ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизимлари электр энергетика тизимига меъёрий ҳужжатлар ва электр энергияси етказиб бериш бўйича тузилган шартномалар талабларига жавоб берувчи сифатдаги электр энергияси ва қувват етказиб берилишини мустақил назорат қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
448. Электр энергияси истеъмолчилари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари тасдиқланган кунлик графикларга мувофиқ ўз мажбуриятларини бажарилишини, шунингдек, қувват ва электр энергияси истеъмоли бўйича ўз мажбуриятларини бажарилишини мустақил равишда назорат этиб боришлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
449. Қўшимча хизмат кўрсатувчилар, қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар шартларига риоя этилишини мустақил назорат қилишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
450. Мувозанатлаш бозори иштирокчилари ўзларига тегишли объектларнинг ишини қайд этилган техник параметрларга мувофиқ ишлашини мустақил назорат қиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Мувозанатлаш механизмлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
451. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимида генерация ва истеъмол ўртасидаги балансни таъминлаш учун доимо мавжуд генерация қувватларидан фойдаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори қўшни тизимлараро қувват оқимларининг келишилган графикларга риоя қилган ҳолда сақлаб турилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
452. Қўшни тизимлар билан трансчегаравий қувват оқимларининг келишилган графикларидан четга чиқиш миқдорларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимида қувват оғишининг рухсат этилган диапазони ± 50 MW ни ташкил этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу диапазон халқаро шартномаларга мувофиқ ўзгартирилиши мумкин. Актив қувват балансини таъминлаш бўйича кўрилаётган чораларга қарамай электр энергетика тизимида қувватнинг жами оғиши белгиланган қийматдан ортиқ бўлса, Тизим оператори трансчегаравий қувват оқимларини график бўйича келишилган қийматларгача тиклаш бўйича зарур чораларни кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
453. Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 452-бандида белгиланган рухсат этилган чегара доирасида, қўшни тизимлар билан қувват алмашинувини режадаги қийматлардан ошмаслигини таъминлаш билан бир қаторда, қўшни мамлакатлар энергетика тизимлари операторлари билан икки томонлама имзоланган шартномаларга мувофиқ экспорт-импорт қийматларини белгиланган чегаралардан оширмаслик мажбуриятини олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу чегаралардан бири бузилган ҳолатларда Тизим оператори қувват оқимларини график бўйича келишилган кўрсаткичларгача қайтариш учун зарур чораларни кўриши, жумладан юкламани ёки генерацияловчи модулларни автоматик ўчиришдан фойдаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
454. Тизим оператори ўз вазифаларини диспетчерлик кўрсатмаларини бериш орқали бажаради, бунда унинг автоматик бошқарув тизимидан чиқувчи бошқариш сигналларидан таркиб топган қуйида келтирилган мақсаддаги кўрсатмалар бериш орқали бажаради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 452-бандида белгиланган қувват оғишлари ва 453-бандида белгиланган қўшни тизимлар ўртасидаги қувват оқимларига рухсат этилган чегаралари доирасида актив қувват балансини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияни автоматик бошқариш тизимига уланган генерацияловчи модуллар учун актив қувват бўйича ўрнатмаларни тасдиқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватни ростлаш захираларини фаоллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олдиндан белгиланган Фойдаланувчиларни ўчириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Ўта юкланишларни бошқариш. Узатиш тизимининг ўтказиш қобилияти бўйича чекловлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
455. Ўта юкланишларни бошқаришдан мақсад Фойдаланувчиларга электр энергиясини узатишда белгиланган ўтказувчанлик қобилияти бўйича шартларга максимал даражада риоя қилган ҳолда электр энергетика тизимининг ишончли ишлашини таъминлаш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
456. Электр энергетика тизими иш режимларини реал вақтда оператив бошқариш жараёнида Тизим оператори тизимлараро ва ички электр узатиш тармоқларининг максимал ўтказиш қобилиятига нисбатан ҳақиқий юкланишларини кузатиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда Тегишли тизим операторлари томонидан электр узатиш тармоқларининг максимал ўтказиш қобилияти тўғрисида маълумотлар Тизим операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
457. Узатиш тизимининг ўтказиш қобилиятини пасайишига олиб келувчи ўта юкланиш факти аниқланиши ёки содир бўлиш хавфи қайд этилиши билан Тизим оператори Тегишли тизим операторлари билан биргаликда ушбу ҳолатни бартараф этиш ва узатиш тизимининг ўтказувчанлик қобилиятини тўлиқ қайта тиклаш учун барча зарур чораларни кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
458. Узатиш тизимида ўта юкланишлар қуйида келтирилган бир ёки бир нечта сабабларга кўра содир бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчилар ўртасида режали қувват алмашинувларини келишиш жараёнида узатиш тизимининг максимал қувват узатиш чегаравий параметрларига риоя этмаслик натижасида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими элементининг авариявий ўчишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида юкламанинг авариявий ўчишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшни давлат электр энергетика тизимида ёки тизимлар ўртасидаги боғланишларда носозликлар содир бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
459. Куннинг ҳар қандай вақтида узатиш тизимида ўта юкланишлар юзага келиши эҳтимоли аниқланган ҳолда Тизим оператори томонидан ушбу ҳолатни бартараф этиш бўйича барча зарур чоралар кўрилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
460. Ўта юкланишларни бартараф этиш бўйича кўриладиган тадбирлар Тизим оператори томонидан уларнинг самарадорлик даражасига кўра белгиланиши ва узатиш тизимида авариялар содир бўлиши хавфини камайтириш мақсадида зудлик билан бажарилиши шарт. Бу тадбирларга қуйидагилар кириши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида элементларни қайта улаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг конфигурациясини ўзгартириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта диспетчерлашни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келишувларини ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
насос режимда ишлаётган гидроаккумуляцияловчи электр станцияларни ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшимча хизматлар тўғрисидаги келишувга асосан истеъмолчилар юкламасини пасайтириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захирадаги генерация қувватларини ёки электр энергиясини сақлаш тизимларини киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчилар ўртасида режалаштирилган электр энергияси алмашувларини қисқартириш ёки тўлиқ бекор қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
461. Фойдаланувчилар ўртасида режалаштирилган электр энергияси алмашувларини қисқартириш ёки тўлиқ бекор қилиш бошқа самарали қайта тиклаш тадбирларини бажариш мумкин бўлмаган ҳолларда қўлланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
462. Тизим оператори барча Фойдаланувчиларга максимал имкон даражасида тенг муносабатда бўлиши ва тўла шаффофликни таъминлаган ҳолда ўта юкланишлар бартараф этилгунча электр энергиясининг режали алмашувларини қуйидаги тартибда қисқартириши ёки тўлиқ бекор қилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи навбатда ўта юкланишларни бартараф этишга сезиларли таъсир этувчи электр энергиясининг режали алмашувлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўта юкланишларни бартараф этиш бўйича ўзаро тенг таъсирга эга Фойдаланувчилар ўртасидаги мутаносиб равишда электр энергиясининг режали алмашувларини қисқартиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
463. Трансчегаравий қувват оқимларини қисқартириш ёрдамида ўта юкланишларни бартараф этиш тадбири ўта юкланишларни бартараф этиш бўйича қолган барча тадбирлар самара бермаган ҳолларда ягона электр энергетика тизимининг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
464. Ўта юкланишларни бошқариш бўйича тадбирлар электр энергетика тизимидаги қўшимча хизматлар ҳисобланади. Тизим оператори ўта юкланишларни бартараф этишда ўзига ёки Узатиш тизими операторига тегишли бўлмаган ресурсларни жалб этса, бу тадбирларни қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича шартнома асосида ва бозор қоидаларида кўзда тутилган харидлар тартибига мувофиқ амалга ошириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Электр энергиясини ишлаб чиқариш (генерация)даги аварияларни бартараф этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
465. Генерацияда авария содир бўлган ҳолда ёки содир бўлиш эҳтимоли аниқланган вазиятда, Узатиш тизими оператори ва мувозанатлаш бозорида иштирок этувчи хизмат кўрсатувчи ташкилотлар ўртасидаги қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича имзоланган шартномалар асосида, бирламчи ва иккиламчи захиралар автоматик тарзда ёки Тизим оператори кўрсатмасига биноан ишга туширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
466. Генерацияда юзага келган аварияни бирламчи ва иккиламчи захиралардан фойдаланиш орқали бартараф этиш имкони бўлмаса (этилмаса), Тизим оператори мувозанатлаш бўйича хизматлар бозорида захира қувватларини етказиб бериш бўйича таклифлари қабул қилган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларига актив қувват ишлаб чиқаришни ошириш бўйича кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
467. Генерацияда авария содир бўлган ҳолда ўта юкланишларни бошқариш бўйича ўтказиладиган тадбирларнинг асосий мақсади электр энергетика тизимини имкон қадар қисқа вақт, яъни 30 дақиқадан ошмаган муддатларда хавфсизлик меъёрларига мувофиқ нормал эксплуатация режимларига қайтаришдан иборат. Акс ҳолда Тизим оператори авария режимини эълон қилиш, авария режимларини бошқариш шартларига мувофиқ тизимли кўрсатмалар бериш ва электр энергетика тизимини ҳимоялаш бўйича тадбирларни амалга ошириш мажбуриятини олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Авария режимларини оператив бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
468. Ягона электр энергетика тизимида аварияларни аниқлаш, олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлими талабларига ва бошқа намунавий кўрсатмаларга риоя қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
469. Электр энергетика тизимида авария хавфи аниқланганда Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 3-бобига мувофиқ ягона электр энергетика тизими бўйича хабарнома чиқаради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
470. Авария вазиятлари юзага келишида Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 4-бобига мувофиқ электр энергетика тизими хавфсизлигини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу тадбирлар Тизим оператори томонидан берилган ва мазкур Қоидаларнинг 419-бандида кўрсатиб ўтилган кўрсатмалар асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
471. Электр энергетика тизими ёки унинг бир қисми тўлиқ ёки қисман ўчганда, Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 6-бобига мувофиқ электр энергетика тизимини тиклаш чора-тадбирларини қўллайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
472. Электр энергетика тизимини нормал иш режими тиклангандан сўнг, Тизим оператори барча Фойдаланувчиларни мазкур Қоидаларнинг 468-бандига мувофиқ берилган авария режими бекор қилинганлиги тўғрисида хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Оператив бошқаришда форс-мажор ҳолатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
473. Электр энергетика тизимини бошқаришдаги форс-мажор ҳолатларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
республика ёки маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан эълон қилинган форс-мажор ҳолатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимида Регулятор ёки Вазирлик томонидан эълон қилинган форс-мажор ҳолатларнинг алоҳида вазиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизими ишига сезиларли таъсир кўрсатадиган ва тегишли равишда юқорида таърифланган форс-мажор ҳолатларга олиб келадиган қўшни мамлакатлар электр энергетика тизимидаги ҳодисалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
474. Форс-мажор ҳолатлар тўғрисида расмий эълонга қўшимча равишда, Тизим оператори электр энергетика тизимидаги форс-мажор ҳолатлар вужудга келганлигини эълон қилиши шарт ва ушбу эълонда камида қуйидагиларни кўрсатиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
форс-мажор ҳолатининг бошланган вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
форс-мажор ҳолатда электр энергетика тизимининг ишлаш режими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
форс-мажор ҳолатда айрим Фойдаланувчиларга нисбатан алоҳида талаблар, агар бундай талаблар мавжуд бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
475. Форс-мажор ҳолатда Тизим оператори мазкур Қоидалар ва бозорни қоидалари ҳамда шу каби барча амалдаги қонунчилик ҳужжатларига амал қилишни тўхтатиб туриш зарур деб ҳисобласа, уларни тўхтатиб туриб, электр энергетика тизимини форс-мажор ҳолатлар учун белгиланган услубларга мувофиқ бошқаришга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
476. Форс-мажор ҳолатларда Тизим операторининг барча кўрсатмалари сўзсиз бажарилиши шарт, Бунда инсон ҳаёти, атроф муҳит шароитларини ёмонлашувига олиб келиши, қурилмалар ёки ускуналарга зарар келтириши мумкин бўлган ҳолатлар истисно қилинади. Бундай ҳолатларда Томонлар юзага келиши мумкин бўлган оқибатлар тўғрисида Тизим операторини дарҳол хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
477. Форс-мажор вазиятлар бартараф этилганидан ёки якунланганидан сўнг Тизим оператори электр энергетика тизимининг нормал ишчи ҳолатини тиклаш бўйича барча чораларни кўради. Форс-мажор ҳолат ёки унинг оқибатлари ва бошқа бир сабабларга кўра тез тикланиш имкони бўлмаса, Тизим оператори барча Фойдаланувчиларга нормал иш режимини тиклаш муддатлари тўғрисида хабар беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Электр энергетика тизимини мувозанатлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергетика тизимини мувозанатлашнинг умумий шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
478. Электр энергетика тизимини мувозанатлаш бу уланиш шартларида белгиланган электр энергетика тизими параметрларининг сифат талабларига мувофиқ актив қувватни узлуксиз ростлаш йўли билан актив қувват оқимларини ва (ёки) частотани белгиланган диапазонлар чегараларида сақлаб туриш жараёни ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
479. Тизим оператори электр энергиясига бўлган ялпи истеъмол талаби ва чиқувчи қувват оқимлари жадвалларидан (экспорт) иборат бўлган умумий талаб этиладиган қувват ҳамда амалдаги генерация қувватлари ва қўшни тизимлардан кирувчи (импорт) оқимларни инобатга олинган умумий мавжуд қувват ўртасидаги доимий мувозанатлаш учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
480. Узатиш тизимида мувозанатлаш қуйидагилар ҳисобига амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ростлаш тизими бошқарувида ишлайдиган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини автоматик бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим операторига қўшимча хизматларни кўрсатувчи генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини диспетчерлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим операторига қўшимча хизматлар кўрсатмайдиган, лекин ягона электр энергетика тизимини мувозанатлашда иштирок этиш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини диспетчерлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолни ростлаш бўйича тадбирларни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимлар ўртасидаги электр энергияси алмашинувини (қўшни давлатлар тизим операторлари билан) оператив иш режимларда бошқариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
481. Ягона электр энергетика тизимида талаб этиладиган ростлаш қуввати бошқариш майдонинг хатолиги (БМХ) билан белгиланади ва қуйидаги формула асосида аниқланади, у қуйидагига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
БМХ = ∆P + K ∆f,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу формулада:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆P — электр энергетика тизимидаги қувват оғиши (оператив режимдаги барча қувват алмашувлари йиғиндиси ва қўшни электр энергетика тизимлари билан режадаги барча қувват алмашувлари йиғиндиси ўртасидаги фарқ), [MW];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Коэффициент K — тизимлараро бирлашма томонидан ҳар бир электр энергетика тизими учун белгиланадиган ва ушбу электр энергетика тизимидаги частотани оғишини белгиловчи катталик, [MW/Нz];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆f — частотанинг оғиши (частотанинг режадаги ва ҳақиқий қиймати ўртасидаги фарқ), [Нz].
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
482. Тизим операторининг электр энергетика тизимини бошқариш инфратузилмаси қуйидаги иш режимларида электр энергетика тизимини мувозанатлашни таъминлаш имконига эга бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотани ростлашни бошқариш режими — бунда Тизим оператори мавжуд чиқиш актив қувватини ўзгартириш йўли билан электр энергетика тизимининг фақат частотасини бошқаради (БМХ = K * ∆f);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувват балансини бошқариш режими — бунда Тизим оператори қўшни электр энергетика тизимлари билан қувват алмашиш графигидан қувват оғишини максимал даражада нолга яқин сақлаб турган ҳолда актив қувват балансини назорат қилади (БМХ = ∆P);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частота ва актив қувват оқимларини ростлаш — Тизим оператори қувват оғиши ва частота оғишини максимал нолга яқин сақлаб турган ҳолда ҳам частотани, ҳам актив қувват балансини бир вақтда ростлайди (БМХ = ∆P + K*∆f).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
483. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация қилиш шароитларидан келиб чиқиб, Фойдаланувчиларга турли бошқариш услубларини қўллаш бўйича кўрсатмалар беришга ҳақли. Ушбу кўрсатмалар Фойдаланувчиларга, зарур ҳолларда ўзларининг ростлаш ускуналарини ҳамда тегишли телекоммуникация ва ўлчаш воситалари созламаларини ўзгартиришга имкон берилишини ҳисобга олган ҳолда, олдиндан юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Частотани ростлаш режими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
484. Частотани ростлаш режими бутун электр энергетика тизимида, хусусан электр энергетика тизимининг тизимлараро боғланишдан мустақил тарзда ишлаганда ёки электр энергетика тизими қисмининг бирлашган энергетика тизимидан ажралган ҳолдаги иш режимларида қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу иш режимида электр энергетика тизимини бошқаришнинг барча воситалари электр энергетика тизимида фақат частота оғишидан кейингина ишлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
485. Частотани ростлаш режимида Фойдаланувчиларнинг частотани бошқариш бўйича хизматлар тақдим этишда иштирок этиши шарт. Частотани ростлаш қўшимча хизмат ҳисобланади ва қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома асосида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
486. Тизим оператори электр энергетика тизимини эксплуатациясига бўлган техник талаблар асосида частотани ростлашга жалб этилиши лозим бўлган Фойдаланувчиларни белгилаш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
487. Частотани ростлаш — частотани автоматик ростлаш ва частотани қўлда ростлашдан иборат. Электр энергетика тизимида частотани ростлаш қуйидагилар орқали таъминланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотани автоматик ростлаш қурилмалари билан жиҳозланган генерацияловчи модуллар ишлаб чиқаришини автоматик бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимларини (зарядлаш/разрядлашни) автоматик бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол юкламасини автоматик ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулларни диспетчер кўрсатмалари асосида қўлда бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимларини (зарядлаш/разрядлашни) диспетчер кўрсатмалари асосида қўлда бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол юкламасини қўлда бошқариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
488. Частотани ростлаш мазкур Қоидаларнинг III бўлими ва уланиш шартномасига мувофиқ частотани ростлаш имкониятига эга бўлиши керак бўлган барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан таъминланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари частотани ростлаш бўйича хизматлар тақдим этиш учун Тизим оператори кўрсатмаларига мувофиқ частотавий-сезувчан режимда ишлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
489. Частотани автоматик бошқаришни таъминлайдиган барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари доимий автоматик частотавий-сезувчан режимда ишлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори генерацияловчи модулларга техник носозликлар юз берганида ёки тегишли ускунани беқарор ишлаган ҳолатида частотавий-сезувчан бўлмаган режимда вақтинчалик ишлашига рухсат бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
490. Частотани қўлда ростлашни таъминлайдиган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари частотавий-сезувчан режимда ишлашлари шарт эмас, аммо улар Тизим операторининг кўрсатмасида белгиланган чиқувчи актив қувват ўрнатмасига амал қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
491. Генерацияловчи модуллар операторлари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари частотани ўзгартириш бўйича автоматик ростлагичининг ҳаракатини ёки чиқишдаги актив қувватини қўлда ростлаш бўйича Диспетчер кўрсатмасини фақатгина ходимлар, станция ёки жамоат хавфсизлигига таҳдид мавжуд бўлгандагина бекор қилишга ёки ўзгартиришга ҳақлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
492. Частотани ростлаш диапазони — бу генерацияловчи модулнинг иккала йўналишда, юқорига ва пастга частотани ростлаш учун мавжуд бўлган актив қуввати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу диапазон частота ростлашда иштирок этувчи генерацияловчи модуллар номинал актив қувватининг камида ±5 фоизни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
493. Частотани бошқариш учун Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимида ўз таркибига айланувчи захирани ва тез ишга тушувчи генерацияловчи модуллар захирасини олувчи минимал захиранинг умумий қуввати энг камида электр энергетика тизимидаги энг катта генерацияловчи модул қувватига мос келиши керак ва имкон қадар бутун электр энергетика тизими бўйича бир текис тақсимланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
494. Частотани автоматик ростлаш мазкур Қоидаларнинг 487-бандида белгиланган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан доимий равишда 49,80 — 50,20 Нz диапазонда таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ягона электр энергетика тизимининг ҳафта давомида 8 соат 24 дақиқагача 49,60-50,40 Нz диапазонда ишлашига рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
495. Частотани автоматик ростлаш мазкур Қоидаларнинг 487-бандида белгиланган Тизим операторининг сўрови бўйича генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан 47,20 — 49,60 Нz диапазонларда ва истисно ҳолатларда алоҳида генерацияловчи модулларнинг хавфсизлик бўйича чекловларига зид бўлмаса 50,50 — 52,00 Нz диапазонларда (қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ) таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
496. Генерацияловчи модулларнинг частотасини қўлда ростлаш Тизим операторининг частотанинг оғишига жавобан чиқишдаги актив қувватини ўзгартиришга нисбатан талабларини бажариш билан таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай хизмат мазкур Қоидаларнинг 492 ва 493-бандларида белгиланган частотани автоматик бошқариш билан бир хил шартларда ва диапазонларда тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
497. Частота ўзгариши билан боғлиқ частотани бошқаришни амалга оширувчи ҳар бир қўшимча хизмат кўрсатувчи операторлар чиқишдаги актив қувватининг таъсир жавоб тезлигини ўзгартириш даражаси ишончлилиги қўшимча хизматлар тақдим этиш тўғрисидаги шартноманинг шартларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Актив қувват балансини ростлаш режими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимларини автоматик зарядлаш/разрядлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол юкламасини автоматик ростлаш воситалари орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулларни Диспетчер кўрсатмалари асосида қўлда бошқариш орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол юкламасини қўлда ростлаш орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчилар томонида юкламани бошқариш бўйича тадбирлар орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказий Осиё бирлашган энергетика тизими таркибига кирувчи ва параллел ишлаш шартномасининг томонлари ҳисобланувчи ташқи электр энергетика тизимлар орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа ташқи боғлиқ бўлган Томонлар билан ҳамкорликда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500. Актив қувватни ростлаш бу қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага асосан Тизим операторига ихтиёрий тақдим этиладиган хизмат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
501. Тизим оператори ягона электр энергетика тизими ишига бўлган техник талабларга асосланган ҳолда актив қувватни ростлаш бўйича хизматларни тақдим этиш бўйича Фойдаланувчиларни танлашга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
502. Актив қувват балансини автоматик ростлаш юклама частотасини иккиламчи автоматик бошқариш имкониятига эга бўлган барча қўшимча хизмат кўрсатувчилар томонидан таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юклама ва частотани автоматик иккиламчи ростлаш учун фойдаланилувчи мавжуд бўлган инфратузилма кирувчи сигналлар, ишлаб чиқариш, актив қувват балансини бошқариш сигналларини узатиш ва қабул қилиш ҳамда қайта ишлаш учун қўлланилади (Диспетчерлик марказларидаги ва генерацияловчи қурилмаларидаги барча ростлагичлар «қувватни ростлаш режими»га созланади, яъни ACE=ΔP).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
503. Актив қувват балансини ростлаш бўйича хизматлар қўшни энергетика тизимлари томонидан тезкор ёрдам уларнинг тизим операторлари ва Тизим оператори ўртасида қарама-қарши савдолар (counter trading) ўтказиш, тизимлар ўртасидаги боғланишлар бўйича қувват алмашиш графикларини қайта режалаштириш ва бошқа шаклларда тақдим этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
504. Актив қувват балансини автоматик ростлаш хизматларини тақдим этувчи барча қўшимча хизмат кўрсатувчилар актив қувват оғишлари бўйича узлуксиз автоматик ростлаш режимида ишлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
505. Актив қувват балансини қўлда ростлаш хизматларини тақдим этувчи барча қўшимча хизмат кўрсатувчилар Тизим оператори диспетчерлик хизматининг тегишли йўриқномаларига мувофиқ, чиқишдаги актив қувватини ўзгартириш тўғрисидаги сўровига ўз вақтида жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
506. Актив қувват балансини бошқариш диапазони — бу қўшимча хизмат кўрсатувчиларни актив қувват балансини бошқариш учун иккала йўналишда, яъни юкламани ошириш ва юкламани пасайтириш учун мавжуд бўлган актив қувват диапазони ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу диапазон актив қувват балансини ростлашда иштирок этувчи қўшимча хизмат кўрсатувчиларнинг номинал актив қувватидан камида ±10 фоизни ташкил қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
507. Электр энергетика тизимида актив қувват балансини ростлаш учун жами умумий захира вақт ўтиши билан ўзгариши ва Тизим оператори томонидан турли иш оралиқлари учун белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Актив қувват балансини назорат қилиш учун умумий захира йиғиндиси камида ростлашнинг юқори диапазони учун электр энергетика тизимидаги энг катта генерацияловчи модулнинг қувватига ва ростлашнинг қуйи диапазони учун электр энергетика тизимидаги энг катта юкламага тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
508. Қўшимча хизмат кўрсатувчиларнинг актив қувват балансини қўлда ростлаши, қувват оғишида Тизим операторининг генерацияловчи модулнинг актив қувватини ўзгартириш бўйича кўрсатмасини бажариш орқали таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
509. Қувват оғишида актив қувват балансини бошқаришни амалга ошираётган ҳар бир қўшимча хизмат кўрсатувчи томонидан актив қувват етказиб бериш ҳажми, актив қувват ишлаб чиқаришни ўзгартириш тезлиги ва актив қувват ишлаб чиқариш барқарорлиги қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада кўзда тутилган тартибда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
510. Истеъмолни автоматик ва қўлда ростлашда, шунингдек актив қувват балансини бошқариш режимида қўлланиладиган истеъмолчи юкламасини ростлаш чоралари Қоидаларнинг XI бўлими 4-бобида белгиланган электр энергетика тизимини ҳимоялаш чоралари билан бир хил тузилмага асосланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Кучланишни (реактив қувватни) ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Кучланишни (реактив қувватни) ростлашнинг мақсади, мезонлари ва талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
511. Узатиш тизимида кучланиш графикларини ростлашни амалга ошириш билан кучланишни ростлаш ва реактив қувват оқимларини ростлаш билан реактив қувватни ростлаш бир-бирига боғланган ва ўзаро боғлиқ жараён бўлиб, уларни кучланишни (реактив қувватни) ростлаш деб номланувчи ягона жараён сифатида кўриш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
512. Электр энергетика тизимида кучланишни (реактив қувватни) ростлашнинг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори томонидан ишлаб чиқилган электр энергетика тизимидаги кучланиш графикларига қатъий риоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимидаги кучланиш даражасини тегишли ускуналарнинг техник параметрлари билан белгиланувчи чегараларида таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватнинг йўқолишларини қисқартиришга эришиш мақсадида реактив қувват оқимларини чеклаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида кучланиш даражасини ушлаб туриш ва шу орқали бутун электр энергетика тизимининг барқарорлигини ва хавфсизлигини таъминлаш учун етарлича реактив қувват етказиб бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
513. Узатиш тизимида кучланишни (реактив қувватни) ростлаш Тизим оператори томонидан қуйидагилардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модуллар, жумладан анъанавий ва қайта тикланувчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида кучланишни ростлаш воситалари ва қурилмаларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар томонидан бошқарилувчи кучланишни ростлаш қурилмаларидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
514. Ўзбекистон Республикасининг электр узатиш тизимида кучланишни (реактив қувватни) ростлаш бўйича оператив тадбирлар мазкур Қоидалар ва бошқа техник ҳужжатлар, шу жумладан Ягона электр энергетикаси тизимида кучланиш ва реактив қувватни ростлаш йўриқномаси асосида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
515. Электр энергетика тизимининг узатиш тармоқларига уланиш нуқталаридаги кучланиш даражасини ушлаб туришга асосий талаб техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлари билан белгиланади ҳамда қуйидаги диапазонларда таъминланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария вазиятларидаги частота пасайиши давомида минимал кучланиш частотанинг ҳар 1 Нz га пасайишига тўғри пропорционал равишда 1 фоизга пасайиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
516. Кучланиш даражасига нисбатан алоҳида талаб бу қуйидагилардан иборат бўлган узатиш тизимида максимал йўл қўйилган кучланишдир:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500 kV кучланиш поғонаси учун — 525 kV;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220 kV кучланиш поғонаси учун — 252 kV;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110 kV кучланиш поғонаси учун — 126 kV.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
517. Узатиш тизимининг кўпчилик тугунлари учун базавий кучланиш — бу номинал кучланишдир, бироқ Тизим оператори электр энергетика тизимининг хусусиятлари, узатиш тизимининг тегишли қисмидаги реактив қувват баланси ва эксплуатациянинг умумий шартларига боғлиқ равишда бошқа қийматларни бериши ҳам мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
519. Мазкур Қоидаларнинг 516-бандида белгиланган кучланишнинг максимал оғишига техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларида белгилангандек кунлик вақтнинг 5 фоиздан ошмаган муддат давомида йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
520. Чегараолди подстанцияларда кучланишнинг талаб этилган даражалари қўшни давлатлар энерготизимлари операторлари билан келишилиши лозим бўлган қийматлар ҳисобланади ва қоида бўйича тизимлараро бирлашма тўғрисидаги шартномада кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чегараолди подстанциялардаги ишчи кучланиш имкон борича берилган қийматларга яқин ушлаб турилиши лозим. Ушбу қийматлар электр энергетика тизимининг қолган қисмига таъсир қилмаса, оператив режимда белгиланган кучланиш чегараларидан фарқли бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
521. Тизим оператори Қоидаларнинг мазкур бўлими талаблари ва санаб ўтилган техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар асосида электр энергетика тизимида кучланишни ростлаш бўйича йўриқнома ишлаб чиқиши лозим. Ушбу йўриқнома реактив қувватни ростлашга тааллуқли низомларни ҳам ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
522. Узатиш тизимининг асосий тармоқларининг ўта юкланишлар натижасида юзага келадиган узатиш тармоқларининг ўтказувчанлик имконияти пасайиши, улардаги йўқотишларнинг ортишини минималлаштириш мақсадида реактив қувват манбасига (истеъмолчига) яқин жойда реактив қувват компенсация қилиниши ва мувозанатланиши керак. Бунга боғлиқ равишда узатиш тизимининг тугунларида генерацияланувчи ва истеъмол қилинувчи реактив қувват ўртасидаги мувозанат доимо ушлаб турилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
523. Электр тармоқларида реактив қувват оқимлари эксплуатация шароитларидан келиб чиқиб минимал даражада ушлаб турилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
524. Тизим оператори узатиш тизими объектларидаги кучланиш ва реактив қувватнинг мувофиқлигини таъминлаш учун қуйидагиларни амалга оширади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига бевосита уланган шунтловчи реакторлар ва конденсатор батареяларни ёқиш/ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатиш тармоқларини ёқиш/ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформатор ва автотрансформаторларнинг юклама остида кучланишни ростлагичларини ўзгартириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон ва статик компенсаторларнинг иш режими ва берилган кучланишини ўзгартириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
525. Бирлашган энергетика тизимининг иш режимига таъсир қилиши мумкин бўлган эксплуатация шароитларига боғлиқ равишда ёки кучланишни (реактив қувватни) ростлаш бўйича қўшимча хизматлар тўғрисида тизимлар ўртасидаги шартнома асосида қўшни давлатлар электр энергетика тизимлари операторлари нормал иш режимларида ва (ёки) авария вазиятларида алмашув учун реактив қувватнинг ҳажми ҳақида келишиб оладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими тугунларидаги кучланишнинг йўл қўйилган чегаралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими бўйича ва қўшни электр энергетика тизимилар билан чегара орқали реактив қувват оқимининг йўл қўйилган катталиклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизими турғунлиги бўйича захира;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида актив қувватнинг минимал исрофи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
527. Кучланишни (реактив қувватни) ростлашни режалаштириш натижаси — бу кучланишни/реактив қувватни бирламчи ва иккиламчи ростлаш мақсадлари учун реактив қувватни зарурий захираларини таъминлашни оптималлаштириш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
528. Кучланишни (реактив қувватни) ростлашни режалаштириш учун Тизим оператори тўлиқ ва мутлақ жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Кучланиш (реактив қувват) графиклари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
529. Кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш узатиш тизимининг тугунлари учун кучланиш ёки реактив қувватнинг олдиндан берилган графиклари асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
530. Тизим оператори, ҳар ойнинг 20-санасидан кечиктирмаган ҳолда, келгуси уч ой учун узатиш тизимига муайян назорат (уланиш) нуқталарида кучланишнинг (реактив қувватнинг) берилган қийматларини ўз ичига олувчи кучланиш графикларини тузиши ва уларни барча тегишли субъектларга тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
531. Кучланиш (реактив қувват) графиги ҳар ҳафта янгиланиши мумкин ва Тизим оператори янгиланган графикни барча тегишли томонларга тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
532. Электр энергетика тизими ёки унинг бирор қисми ишидаги кутилмаган, олдиндан айтилмаган ва тўсатдан бўлган ўзгаришлар ҳолатида ёки фавқулодда вазиятда Тизим оператори кучланиш (реактив қувват) графигини ҳар куни янгилаб бориши ёки ўзгартирилган графикка мувофиқ диспетчерлик кўрсатмасини бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
533. Тизим оператори Фойдаланувчилар томонидан кучланиш графикларига ва ўзи томонидан берилган кучланишни/реактив қувватни ростлашга тааллуқли кўрсатмаларига риоя этилишини назорат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
534. Кўрсатмага риоя этмаслик ҳолатида, Тизим оператори ўз мажбуриятларини бажармаган Фойдаланувчи ҳисобидан кучланиш (реактив қувват)ни ростлашнинг бошқа воситаларини (қўшимча хизматлар тўғрисида шартнома асосида) жалб қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
535. Электр станциялари операторлари ўз генерацияловчи модулларининг узатиш тизимига уланиш нуқтасидаги кучланиш даражасини кучланиш графигига мувофиқ ушлаб туриш учун жавобгардирлар. Ушбу талаб уларнинг ускуналарига ишлаб чиқариш заводлари томонидан белгиланган техник чегаралар доирасида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
536. Тақсимлаш тизими операторлари ва узатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар уланиш нуқтасида қувват коэффициентини (cos φ) мазкур Қоидаларнинг III бўлимига ва (ёки) уланиш шартномасига мувофиқ олдиндан белгиланган чегараларда сақлаб туриш орқали уланиш нуқтасида реактив қувват оқимларининг минимал қийматларини сақлаб туришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватнинг статик компенсаторлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
538. Кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш, ростлаш қурилмаларини кучланиш (реактив қувват)нинг берилган қийматларига кўра автоматик ишлашига асосланади ва фақат кучланишни ўлчаш қурилмаси ва бошқаришнинг қайта алоқасидан таркиб топган, кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш бўйича ростловчи ускуна томонидан таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
539. Кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлашни таъминловчи барча Томонлар, кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш учун ростловчи ускуналар мажмуасини ўрнатишлари ва уларга хизмат кўрсатишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу талаб бошқарув сигналларини ва (ёки) кучланиш (реактив қувват)нинг ўрнатмаларини узатиш учун фойдаланиладиган алоқа каналларига ҳам татбиқ қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон компенсаторлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик компенсаторлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шунтловчи реакторлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конденсатор батареялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатиш тармоқларини коммутациялаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
541. Кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи ростлаш фақат Тизим операторининг тўғридан-тўғри кўрсатмаси бўйича амалга оширилади ва эксплуатация давомида ишга солинади. Мазкур Қоидаларнинг 540-бандига қўшимча равишда, ростлаш қуйидаги йўллар орқали ҳам амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
542. Тизим оператори ва кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи ростлашда иштирок этувчи станцияларни эксплуатация қилувчи барча Фойдаланувчилар, ўз ускуналарининг ҳамма вақт оператив режим ва уланиш шартларига мувофиқ кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи ростлаш талабларига мувофиқ бўлишини таъминлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
543. Кучланиш (реактив қувват)ни офлайн режимда бошқариш бу кучланишни (реактив қувватни) автоматик ва қўлда ростлаш орқали узатиш тизимида реактив қувват оқимлари ва кучланиш графикларининг мувофиқлигини таъминлаш учун қўлланилувчи чоралар ва ҳаракатлар мажмуи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
544. Кучланиш (реактив қувват)ни офлайн ростлаш иш графикдан ташқари амалга оширилади ва қуйидагилар билан боғлиқ бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформаторнинг қўзғатишсиз қайта улаш қурилмаси ҳолатини ўзгартириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишсиз турган конденсатор батареяларини қайта улаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишсиз турган шунтловчи реакторларни қайта улаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Қўшимча хизматлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Қўшимча хизматларнинг тавсифи ва турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
545. Қўшимча хизматлар бу ягона электр энергетика тизимини турғун ва хавфсиз ишлашини таъминлаш учун Тизим оператори томонидан фойдаланиладиган Фойдаланувчиларнинг ҳаракатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
546. Ягона электр энергетика тизимида қуйидаги қўшимча хизматлар кўрсатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимини мувозанатлаш — бу актив қувват (юклама) ва частотани ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш (реактив қувват)ни ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нолдан ишга тушириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Актив қувват (юклама) ва частотани мустақил тарзда автоматик ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
547. Частотани мустақил равишда автоматик ростлаш (жумладан, бирламчи ростлаш) — бу частота оғишига жавобан генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг чиқишдаги актив қувватини автоматик ростлаши ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
548. Бирламчи ростлаш — бу қўшимча хизмат ҳисобланади ва қўшимча хизматлар тўғрисидаги тегишли шартнома асосида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
549. Бирламчи ростлаш частотанинг квази-турғун қиймати ± 100 mНz дан ортиқ оғиши ҳолатидан сўнг дарҳол ишга тушиши ва 30 сониядан кечикмай тўлақонли ишлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
550. Бирламчи захира — бу автоматик тарзда Ўзбекистон ягона электр энергетика тизими томонидан частотани тиклаш учун зарур бўлган ҳаракатларни бажариш учун етарли бўлган ишчи захира қиймати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
551. Барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари эксплуатация давомида доимий равишда бирламчи ростлашни таъминлашга қодир бўлишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори томонидан берилган енгиллик шартларига биноан ушбу мажбуриятдан озод қилинган ҳолатлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
552. Частота ва актив қувват оқимини бирламчи автоматик ростлашни таъминловчи барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари доимий частотавий-сезувчан режимда ишлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари тегишли ускуналарининг техник носозлиги ёки барқарор ишламаслиги ҳолатида Тизим оператори уларга частотавий-сезгир режимда ишламасликларига вақтинчалик рухсат бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
553. Генерацияловчи модул операторига ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизими операторига фақатгина ходимлар, станция ва жамият хавфсизлигига таҳдид мавжуд бўлган ҳолларда бирламчи автоматик ростлашни бекор қилиш рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
554. Тизим оператори бирламчи автоматик ростлашда иштирок этувчи барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари учун бир кун олдин частота ўрнатмаларини тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
555. Махсус аттестациядан ўтган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг бирламчи автоматик ростлашда иштирок этиши мажбурий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
556. Тизим оператори электр энергетика тизими эксплуатациясига қўйиладиган техник талаблардан келиб чиқиб, бирламчи ростлаш бўйича хизмат кўрсатувчи Фойдаланувчини танлашга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
557. Тизим оператори бирламчи ростлаш бўйича хизмат кўрсатувчилар фаолияти мониторингини қуйидаги эксплуатациявий параметрлар бўйича амалга оширади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлаш диапазонининг мавжудлиги — қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада келишилган ростлаш диапазони исталган вақтда мавжуд бўлиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга киритиш вақти — частота оғишига жавоб қайтариш вақти мазкур Қоидаларнинг 549-банди талабларига ва (ёки) қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада белгиланган йўл қўйилган чегараларга мувофиқ келиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланилган ростлаш қуввати — жалб этилган бирламчи ростлаш захираси қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ бўлиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат кўрсатишнинг ишончлилиги — бирламчи ростлаш, иккиламчи ростлашнинг тегишли ҳажми билан алмаштирилмагунча фаол ҳолда қолиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Актив қувват (юклама) ва частотани марказлаштирилган ҳолда автоматик ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
558. Актив қувват (юклама) ва частотани марказлаштирилган ҳолда автоматик ростлаш (иккиламчи ростлаш) бу электр энергетика тизимида ёки унинг бирор қисмида икки томонлама мақсадни ўзида намоён этувчи генерациянинг марказлашган автоматик бошқариш функциясидир. Бунга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RRxb — 15 дақиқалик вақт оралиғида бошқа ростловчи қувват билан захирадан алмаштирилган ўртача қувват.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
561. Зарур иккиламчи ва учламчи захира (ACEo1) қийматлари оралиғидан энг юқори қийматнинг 1 фоиз қийматини олиб ташлаш ва қолган энг юқори қийматни қабул қилиш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
562. Иккиламчи ва учламчи ростлашларнинг умумий захира қийматлари йил давомида ростлаш оғишларининг 99 фоизини қоплаши керак. Шунга кўра биринчи навбатда қувватни фаоллаштириш учун зарур захира ҳисоблаб чиқилади, сўнгра худди шундай методология асосида қувватни пасайтириш учун захира ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
563. Мумкин бўлган энг катта номутаносиблик усули бу назорат зонасида юзага келиши мумкин бўлган энг катта оқим номутаносиблигини аниқлашдир. Улар юзага келиши мумкин бўлган энг катта салбий ва ижобий номутаносибликлар учун алоҳида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
564. Зарур бўлган умумий иккиламчи ва учламчи ростлашнинг захира қиймати юқоридаги икки усулда ҳисобланганда, аниқланган энг юқори қийматлар қабул қилинади. Ҳисоблар қувватни ошириш ва пасайтириш учун алоҳида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
565. Энергияни бошқариш тизимининг (EMS) автоматик диспетчерлик бошқарув тизимида ёки частота ва қувватни автоматик бошқарув тизимида тегишли шартнома асосидаги модул(блок)лар ишлаётган бўлса умумий иккиламчи ва учламчи ростлаш захирасининг қиймати камайиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
566. Мумкин бўлган энг катта номутаносиблик қийматлари эҳтимоллик усули билан ҳисобланган қийматлардан катта бўлса, бу икки қиймат орасидаги фарққа мос келадиган захира қуввати қўшни бошқарув модуллари билан шартномалар асосида таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
567. Электр энергетика тизими учун частота ва актив қувват оқимларини иккиламчи ростлаш захирасининг минимал қиймати мазкур Қоидаларга 24-иловага мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
568. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация қилиш шартларига боғлиқ равишда, кунлик ёки соатлик даврлар учун иккиламчи захиранинг турли қийматларини аниқлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
569. Иккиламчи ростлаш барча техник талабларга мувофиқ бўлган ва Тизим операторидан бундай хизматларни кўрсатиш учун дастлабки аттестациядан ўтган генерацияловчи модуллар томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
570. Иккиламчи автоматик ростлашни таъминлаб берувчи барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари ушбу хизматларни шартномаларда белгиланган муддатларда тўлиқ кўрсатишлари шарт. Тизим оператори томонидан берилган енгиллик шартларига кўра ушбу мажбуриятдан озод қилинган ҳолатлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
571. Тизим оператори иккиламчи ростлашни бошқариш бўйича сигналларни шакллантириш ва иккиламчи автоматик ростлашда иштирок этувчи генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларига узатиш мажбуриятини олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иккиламчи автоматик ростлашда иштирок этувчи генерацияловчи модулларнинг мажбуриятлари доимий амал қилиш режимида иккиламчи ростлаш сигналларига самарали, аниқ ва ишончли жавоб қайтаришдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
572. Тизим оператори иккиламчи ростлашда иштирок этаётган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг ишини назорат қилишга ва тақдим этилаётган хизмат сифати қўшимча хизматлар кўрсатиш шартномасида кўрсатилган кўрсаткичлардан паст бўлса, исталган вақтда ушбу хизматни тўхтатишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
573. Тизим оператори иккиламчи ростлаш бўйича хизмат кўрсатувчиларнинг қуйидаги эксплуатация параметрларини назорат қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлаш диапазонининг мавжудлиги — қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада келишилган ростлаш диапазони исталган вақтда мавжуд бўлиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизматни ишга тушириш вақт — турткилар содир бўлган ҳолатда ва (ёки) қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ иккиламчи ростлаш захираси белгиланган вақт оралиғида ишга туширилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат кўрсатиш барқарорлиги — қачон иккиламчи ростлаш генерацияловчи модул ёки юкламанинг ишдан чиқишини компенсация қилиш учун фойдаланилганда, иккиламчи ростлаш тегишли миқдорда учламчи ростлаш билан алмаштирилмагунига қадар ишда қолиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жавоб қайтариш вақти — бошқариш сигналларининг кечикиш вақти қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада белгиланган йўл қўйилган чегараларга мувофиқ бўлиши, лекин 2 дақиқадан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат кўрсатиш сифати — узатиладиган бошқарув қуввати эгри чизиғи бошқариш сигнали эгри чизиғига имкон қадар яқин бўлиши керак. Бошқариш сигналининг қуввати амплитудасидан 5 фоизгача оғишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
574. Мазкур Қоидаларнинг 572-бандида келтирилган ҳолат юзага келган тақдирда Тизим оператори иккиламчи ростлаш бўйича бошқа хизмат кўрсатувчидан иккиламчи ростлаш хизматлари кўрсатишга қўшимча сўров беришга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Актив қувват ва частотани қўлда ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
575. Актив қувват ва частотани қўлда ростлаш (учламчи ростлаш) ягона электр энергетика тизимида актив қувват балансини ёки Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимида ишчи частотани тиклаш мақсадида амалга ошириладиган, генерацияловчи модул ўрнатмасини ёки Фойдаланувчилар ускуналарининг юкланишини қўлда ўзгартириш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
576. Учламчи ростлаш қуйидагилардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимидаги генерацияловчи модуллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимида Диспетчер томонидан бошқариладиган (Истеъмолчилар) юкламалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимидаги электр энергиясини сақлаш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа (қўшни) электр энергетика тизимлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
577. Тизим оператори турли иш режимлари учун ўзи томондан белгиланадиган, лекин мавжуд иккиламчи ростлаш билан бирга электр энергетика тизимидаги қуйидагиларни ташкил топган йўқотилиши мумкин бўлган энг катта генерацияловчи модуллар қувватидан кам бўлмаган электр энергетика тизимида учламчи ростлаш бўйича хизматларнинг етарли ҳажмини таъминлаш учун жавобгар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика тизимидаги энг катта генерацияловчи модул қуввати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
подстанция шиналарининг ўчиши натижасида генерацияловчи қувватларнинг йўқотилиши мумкин бўлган энг катта қуввати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тез учламчи ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
секин учламчи ростлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
579. Тез учламчи ростлаш захираси уни ишга туширган вақтдан бошлаб 15 дақиқадан кечиктирмай тўлиқ мавжуд бўлиши ва иккиламчи ростлаш захирасини бўшатиш имконини бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тез учламчи ростлаш қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома доирасида тақдим этилиши лозим. Тез учламчи ростлаш захираси исталган вақтда мавжуд бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўшимча хизматлар тўғрисидаги тегишли шартномада бошқа вақт давомийлиги қайд этилмаган бўлса тез учламчи ростлаш саккиз соат давомида барқарор бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
580. Электр энергетика тизимида «юксизлантириш» учун частота ва актив қувватга тегишли тез учламчи ростлаш захирасининг ҳажми электр энергетика тизимининг умумий шинасига уланган энг катта юкламанинг йўқотилишини қоплашга етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Электр энергетика тизимида уланмаган қувват захираси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
581. Электр энергетика тизимининг уланмаган қувват захираси (секин учламчи ростлаш) тез учламчи ростлашни бўшатиш ва узоқ муддатда қувват ва частота балансини барқарорлаштириш учун мўлжалланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
У ишга тушиш вақтидан бошлаб саккиз соатдан кейин тўлиқ ишга тушган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада бошқа муддат белгиланмаган бўлса, қирқ саккиз соатдан кам бўлмаган вақт мобайнида барқарор (иш ҳолатида) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
582. Электр энергетика тизимида қувватни ишга тушириш, «юклаш» режимидаги секин учламчи ростлаш захирасининг ҳажми электр энергетика тизимидаги энг катта қувватли генерацияловчи модулнинг йўқотилишини қоплаш учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
583. Электр энергетика тизимида пастга қараб, «юксизлантириш» режимидаги секин учламчи ростлаш захирасининг ҳажми электр энергетика тизимининг умумий шинасига уланган энг катта юклама йўқотилишини қоплаш учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизматни фаоллаштириш вақти — ишга тушиш вақти мазкур Қоидаларнинг 579-бандига ва (ёки) қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада қайд этилган вақтга мувофиқлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат барқарорлиги — дисбаланс ҳолати бошқа усуллар билан қайта ростланмагунча учламчи ростлаш амалда қолишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақдим этилаётган хизматлар сифати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
талаб этиладиган бошқариш қувватига нисбатан максимал хатолик 10 фоиздан, рухсат этиладиган кечикиш оралиғи — 15 сониядан кўп бўлмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Вақтни бошқариш (кузатиб бориш)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
585. Тизим оператори электр энергетика тизимида вақтни бошқариш (кузатиб бориш) жараёнини мувофиқлаштириш учун масъул. Бунда Тизим оператори частотани координация қилувчи тизим операторидан частота бўйича топшириқ олади ва синхрон вақтга керакли тузатиш киритиш учун частотавий-сезувчан режимда ишлаётган барча Фойдаланувчилар ўртасида синхрон вақтни тарқатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
586. Тизим оператори умумий частота созламаларининг берилган қийматини фақатгина бирлашган энергетика тизимидан ажралганда ёки электр энергетика тизими қисман ёки тўлиқ ўчган ҳолатлардагина ўзгартиришга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Кучланиш ва реактив қувватни ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
588. Тизим оператори, бошқа Томонларни жалб этиш орқали кучланиш ва реактив қувватни ростлаш имкониятини яратиш мақсадида ростлашнинг ушбу турларини тақдим этувчи Фойдаланувчиларга қуйидаги Диспетчерлик кўрсатмаларини беради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулларга ва (ёки) кучланишни бирламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга кучланиш бўйича ўрнатмани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулларга ва (ёки) реактив қувватни бирламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга реактив қувват бўйича ўрнатмани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулларга ва (ёки) кучланишнинг иккиламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга берилган кучланишни тиклаш ва ушлаб туриш бўйича кўрсатмаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулларга ва (ёки) реактив қувватнинг иккиламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга берилган реактив қувватни ишлаб чиқариш/истеъмол қилиш бўйича кўрсатмаларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
589. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари Уланиш шартларига мувофиқ кучланиш ва реактив қувватни ростлаш имкониятига эга бўлишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
590. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари қуйидагиларни бажаришлари шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг режали графигини ўзгартириш бўйича диспетчерлик кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария вазиятлари вужудга келганда, кучланиш (реактив қувват)нинг берилган графигига риоя қилиш мақсадида реактив қувватни ошириш бўйича диспетчерлик кўрсатмаларини бажариш. Бу синхрон генераторларнинг техник характеристикаларини бузмасдан генерацияловчи модулнинг актив қувватини пасайтирилишини талаб қилиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модуллар ишчи ҳолатда доимий ўрнатилган синхрон генераторлар ва электр энергетика тизими стабилизаторларининг қўзғатишини автоматик ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
берилган кучланиш графикларига риоя қилиниши устидан автоматик назоратни амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
591. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари ўз техник параметрларига, актив ва реактив қувват тавсифига ҳамда Узатиш тизими оператори билан Уланиш шартномасига мувофиқ, кучланиш ва реактив қувватни бирламчи ва иккиламчи ростлашни таъминлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
592. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан кучланиш ва реактив қувватни бирламчи ва иккиламчи ростлаш бўйича хизматларни кўрсатишдаги тадбирлар генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг чиқишидаги актив қувватни қисқаришига олиб келмаса, пуллик хизмат кўрсатмаслиги ва уларга товон пули тўланмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
593. Тизим оператори Диспетчерининг кучланиш ва реактив қувватни ростлашни тақдим этиш борасидаги кўрсатмалари генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг актив қуввати ишлаб чиқаришини қисқаришига олиб келса компенсация қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан кўрсатилган хизматлар учун тегишли тўлов амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур тўлов қўшимча хизматлар тўғрисидаги тегишли шартномага ва бозор қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
594. Барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларига кучланиш ва реактив қувватни таъминлаш учун қўйиладиган мажбурий талаблардан ташқари, қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ шундай хизматлар ҳар қандай бошқа Фойдаланувчилар томонидан ҳам Тизим операторига тақдим этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Нолдан ишга тушириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
595. Нолдан ишга тушириш бу электр энергетика тизимини қисман ёки тўлиқ ўчишига олиб келган йирик авариялар юз бергандан сўнг ягона электр энергетика тизимида тиклаш тадбирлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу тадбирларнинг дастлабки босқичи — ташқи электр таъминотисиз эксплуатацияга киритиш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини ишга тушириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
596. Нолдан ишга тушириш имкониятига эга бўлган барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари мазкур қўшимча хизматни тақдим этиш учун ўз ресурсларини (объектлари бошқарувини) Тизим операторига тақдим этишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
597. Электр энергетика тизимини тиклаш режасида иштирок этиш учун танлаб олинган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг «нолдан ишга тушириш» қобилияти юзасидан ҳар йили камида бир марта синаш ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
598. Электр энергетика тизимини оператив бошқаришда самарали ва ишончли алоқани таъминлаш Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва барча Фойдаланувчилар учун мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
599. Мазкур Қоидаларнинг 598-банди талабларини бажариш учун Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва бошқа барча Фойдаланувчилар алоқа каналлари, технологик ва диспетчерлик алоқалари учун фойдаланиладиган каналларнинг захирасини ҳам нормал, ҳам авария режимлари учун тўлиқ таъминлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
600. Оператив режимда ишлаш учун фойдаланиладиган алоқа каналлари умумий фойдаланиш учун мўлжалланмаган ва умумий фойдаланишдаги алоқа каналларидан жисмонан ажратилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ажратилган алоқа воситаларидан фойдаланиш имкони бўлмаган тақдирда умумий фойдаланишдаги алоқа воситаларидан оператив режимда ишлаш учун фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
601. Реал вақт (оператив) режимида маълумот алмашувга қўйиладиган умумий талаблар — маълумотлар алмашуви энг юқори устуворлик билан,барча ахборот алмашинуви нуқталари ўртасидаги юқори ишончлиликка эга бўлган, ажратилган (ижарага олинган) тармоқдан (оптик толали, юқори частотали, радио-релели алоқа қурилмалари ёки умумий фойдаланишдаги алоқа тармоғи) фойдаланган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
602. Электр энергетика тизимининг оператив иш режимида тармоқнинг ҳар қандай нуқтаси ўртасидаги маълумот узатилишининг кечикиши 1 сониядан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
603. Алоқа канали орқали узатиш тезлиги 64 kbit/s дан кам бўлмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
604. Маълумот узатишнинг ҳар бир йўналиши учун тайёрлик коэффициенти 99,5 фоиздан паст бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
605. Оператив режимда овозли алоқага қўйиладиган умумий талаблар Қоидаларнинг 670-бандида кўрсатилган талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
606. Диспетчерлик марказлари оператив режимда овозли маълумотларни алмашиш учун махсус диспетчерлик алоқаси коммутаторлари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
607. Тизим оператори, унинг ҳудудий бўлинмалари, Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори, Электр станциялари операторлари ва бошқа навбатчи ходимлар ўртасидаги барча овозли алоқа иккала томонда ҳам узлуксиз ёзилиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
608. Ёзувлар архивланиши ва камида беш йил сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
609. Барча Томонлар оператив режимда эксплуатация мақсадида фойдаланадиган алоқа воситаларига техник талаблар Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
610. Реал вақт режимида операцияларни (тадбирларни) амалга оширишда иштирок этувчи Томонлар кўрсатилган мақсадларда фойдаланиладиган алоқа воситаларининг оператори бўлиб, улар тегишли объектлардан фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш ва модернизация қилиш учун жавобгардирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
611. Оператив режимда фойдаланиладиган алоқа воситаларига техник хизмат кўрсатиш ва (ёки) уларни янгилаш умумий захираланганлик ва ишончлиликни пасайтирмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VI бўлим. Кўзда тутилмаган ҳолатларни кўриб чиқиш, енгилликлар бериш ва маълумот алмашинуви бўйича умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
612. Асосланган сабабларга кўра мазкур Қоидалар доирасида ҳисобга олиш мумкин бўлмаган ҳолатлар юзага келса, Тегишли тизим оператори зудлик билан қабул қилиниши лозим бўлган ҳаракатлар юзасидан барча таъсир кўрган Томонлар, Вазирлик ва Регулятор билан муҳокама ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Томонлар ўртасидаги мавжуд вақт давомида келишувга эришилмаса, Тегишли тизим оператори холис оператор сифатида ҳаракат қилиб, тегишли чораларни белгилайди ҳамда ўз қарори ва уни қабул қилиш сабаблари ҳақида қисқа муддатда тегишли Томонлар, Вазирлик ва Регуляторни хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
613. Тегишли тизим оператори қарорлар қабул қилишда бошқа Томонлар фикрини ва ҳар қандай ҳолатда холис Томоннинг фикрини инобатга олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
614. Кўзда тутилмаган ҳодисадан сўнг Тегишли тизим оператори барча кўзда тутилмаган ҳолатлар ва ҳар қандай қабул қилинган қарорлар тўғрисидаги маълумотларни зудлик билан кўриб чиқилиши учун Тизим оператори, Вазирлик ва Регуляторга тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлик Регулятор билан келишган ҳолда ушбу ҳолат юзасидан қарор қабул қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
615. Томон форс-мажор ҳолатлар сабабли мазкур Қоидаларда белгиланган мажбуриятларини бажара олмаса, у бунинг сабабларини, ушбу сабабларнинг форс-мажор ҳолатлари деб ҳисобланиши учун асосни, давом этиш муддатини батафсил баён этиб, ушбу ҳолат таъсирига учраётган Томонлар, Вазирлик ва Регуляторга хабарнома юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
616. Ҳар қайси Томон учун форс-мажор ҳолати бу ушбу Томоннинг назорат доирасидан ташқарида бўлган ҳамда ушбу Қоидалар шартларининг бажарилмаслигига олиб келувчи ҳар қандай ҳолат ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томонлар ходимлари ёки етказиб берувчиларининг ходимлари иштирокидаги иш ташлашлар, локаутлар ёки бошқа иш ташлашлардан ташқари, муқобил етказиб берувчилар мавжуд бўлганида, Томонларнинг харид қилиш бўйича битимларидаги камчиликлар туфайли электр энергияси, ёқилғи, транспорт, ускуналар ёки бошқа товарлар ёки хизматлардаги етказиб беришда келиб чиққан узилишлар ёки ҳар қандай етказиб берувчи томонидан тўловлар билан боғлиқ муаммолар сабабли етказиб бериш амалиётини рад этиш форс-мажор ҳолатлари бўлиб ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
618. Форс-мажор ҳолатлари етти кундан ортиқ давом этаётган барча вазиятларда, даъво қилувчи Томон барча таъсирга учраётган Томонларга ва Вазирликка ҳар еттинчи кун якунида ўз мажбуриятларини бажара олмаслиги сабабларини ҳамда ушбу ҳолатни бартараф этиш юзасидан ҳаракатларининг натижалари, ҳолатни форс-мажор деб ҳисобланишига асосларни, шунингдек, давом этиш муддати ҳақида маълумот берувчи билдирги (хабарнома) юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
619. Томонлардан бири форс-мажор ҳолати ҳақидаги даъвони асоссиз деб ҳисобласа, у ишни Вазирликка кўриб чиқиш учун киритиши мумкин. Вазирлик Регулятор билан келишган ҳолда ушбу ҳолат юзасидан қарор қабул қилади. Вазирлик мажбуриятларга риоя этмаслик сабаблари форс-мажор ҳолатлари ёки форс-мажор ҳолатларига боғлиқ эмас деб ҳисобласа, даъво қилган Томон ўз мажбуриятларидан озод деб ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Белгиланган талаблар бўйича истиснолар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
620. Вазирлик Тегишли тизим оператори ёки Фойдаланувчининг мурожаати бўйича янги ва мавжуд бўлган генерацияловчи модуллар ёки Истеъмолчи тармоқлари учун мазкур Қоидаларнинг бир ёки бир нечта бандлари талабларини енгилроқ ёки татбиқ этмаслик бўйича истисноларни (кейинги ўринларда енгиллик) тақдим этишни кўриб чиқади ва бериш мумкин деб топса, ўз хулосаси билан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ҳолатда, ушбу Қоидаларнинг XII бўлимида кўзда тутилган оралиқ даврдаги вазиятлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Енгиллик бериш мезонлари Вазирлик томонидан асослантирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
621. Енгилликлар электр энергетика тизимини ривожлантириш консепцияси, узатиш тизимини ривожлантириш режалари ижросини самарали ташкил этиш ва (ёки) ягона электр энергетика тизими барқарорлиги ва ишончли ишлашини таъминлаш ҳамда истеъмолчилар электр таъминоти ишончлилигини ошириш мақсадида ушбу тизимнинг чекланган қисмларини (заиф нуқталари) ривожлантириш мақсадида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
622. Фойдаланувчилар объектларида жойлашган ускуналар ва қурилмаларга нисбатан Қоидаларнинг бир ёки бир нечта бандлари талабларига доир енгиллик берилишини сўрашлари мумкин. Бунда қуйидагиларни ўз ичига сўровнома Тегишли тизим операторига тақдим этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи ёки потенциал Фойдаланувчининг идентификация маълумотлари ва қайта алоқа учун масъул шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
енгиллик сўралаётган мазкур Қоидаларнинг талабларига ҳаволалар ва сўралаётган енгилликнинг батафсил тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли тасдиқловчи ҳужжатлар билан асослаб бериш ва мазкур Қоидаларнинг XII бўлим, 2-бобида кўзда тутилган тартибдаги харажат ва фойданинг таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сўралаётган енгилликнинг бошқа Фойдаланувчиларга салбий таъсир кўрсатмаслигининг исботи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
623. Талаблар бўйича енгиллик беришга сўров юборилгандан кейин икки ҳафта давомида Тегишли тизим оператори Фойдаланувчига сўров қабул қилинганлиги ёки қабул қилинмаганлигини тасдиқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори сўровни тўлақонли эмас деб ҳисобласа, Фойдаланувчи, сўров қайтариб олинган вақтдан бошлаб бир ой давомида қўшимча талаб қилинган маълумотларни тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи ушбу муддат давомида сўралган маълумотларни тақдим этмаса, у ҳолда енгиллик тўғрисидаги сўров чақириб олинган деб ҳисобланади ва Вазирликка қуйидагиларни ўз ичига олувчи ҳисобот тақдим этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дастлабки сўралган енгиллик, жумладан Фойдаланувчи тақдим этган барча ахборотни ўз ичига олувчи маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшимча сўралган маълумот таснифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сўровнинг чақириб олинган деб тан олиниши учун асос.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
624. Тегишли тизим оператори бошқа операторлар билан биргаликда енгиллик бериш бўйича харажат ва фойданинг таҳлилини баҳолайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Енгиллик бериш учун сўров «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларига, электр энергиясини сақлаш тизимларига ёхуд қуввати 100 MW га тенг ёки ундан юқори бўлган Истеъмолчини тақсимлаш тизимига, жумладан берк тақсимлаш тизимига уланишида сўралаётган бўлса, Тегишли тизим оператори баҳолашни Узатиш тизими оператори билан бирга олиб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
625. Тегишли тизим оператори енгиллик бериш учун сўров олинган вақтдан бошлаб бир ой давомида Вазирликка енгиллик бериш сўрови ва ўтказилган баҳолаш ҳисоботини тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
626. Вазирлик енгиллик бериш учун сўров олган вақтдан бошлаб бир ой давомида ушбу сўровни ўрганиб чиқади. Вазирлик Фойдаланувчидан ёки бошқа жалб этилган Томонлардан қўшимча маълумотларни талаб этса, ушбу муддат яна бир ойга узайтирилиши мумкин. Янги муддат тўлиқ маълумотлар олинган кундан бошлаб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
627. Фойдаланувчи ва потенциал оператор Вазирлик томонидан сўралган маълумотларни сўров берилган кундан бошлаб кўпи билан икки ой давомида тақдим этади. Фойдаланувчи ушбу муддат давомида сўралган маълумотларни тақдим этмаса сўров рад этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
628. Вазирлик ўрганиш натижаларига кўра енгиллик бериш учун асосланган таклифни тайёрлайди ва Вазирлар Маҳкамасига киритади. Вазирлик Маҳкамаси томонидан енгиллик берилганда, унинг давомийлиги ҳам белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
629. Вазирлик Вазирлар Маҳкамасининг енгиллик бериш қарори ҳақида Фойдаланувчини ва барча тегишли томонларни хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
630. Енгиллик бериш учун шарт-шароитлар ва асосий сабаблар долзарблигини йўқотганда, Вазирлик енгиллик бериш тўғрисидаги ҳужжатни муддатидан олдин бекор қилиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
631. Вазирлик тақдим этилган ёки рад этилган барча енгилликларнинг реестрини юритади. Реестр қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
енгиллик тақдим этилаётган ёки рад этилаётган талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
енгилликнинг мазмуни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
енгилликни тақдим этиш ёки рад этиш сабаблари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
енгиллик тақдим этилиш натижадорлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Маълумот (ахборот) алмашинуви бўйича умумий шартлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
632. Маълумот (ахборот) алмашинуви электр энергетика тизимининг иши, шунингдек, мазкур Қоидалар талабларини амалга ошириш учун муҳим ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча Томонлар ушбу Қоидалар ва унга асосан қабул қилинган техник регламентлар ҳамда уланиш шартномасида кўрсатилган маълумотларни белгиланган вақт ва сифатда тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ёки Узатиш тизими оператори томонидан қўшимча маълумотлар талаб қилинган тақдирда, мазкур боб ва Қоидаларнинг VII бўлими талабларига қатъий амал қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
633. Маълумот алмашинуви тегишлилиги бўйича Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан ташкил этилади ва мувофиқлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
634. Мазкур Қоидалар талабларига биноан қабул қилинган, алмашилган ёки узатилган ҳар қандай махфий (ўз ичига давлат сирини олмаган ва қонунчилик билан ҳимояланган маълумотлар, кейинги ўринларда — конфиденциал) маълумот, мазкур Қоидаларнинг 635 — 637-бандларида келтирилган профессионал этика (касбий сир) объекти ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
635. Профессионал этикага риоя этиш мажбурияти мазкур Қоидаларнинг таъсири доирасидаги барча шахс, орган ва ташкилотларга тааллуқли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
636. Ўз мажбуриятларини бажариш давомида шахслар, органлар ёки ташкилотлар томонидан қабул қилинган конфиденциал маълумотнинг, миллий қонунчилик ёки мазкур Қоидаларнинг бошқа низомлари доирасида, зарар олдини олишга қаратилган вазиятлардан ташқари, учинчи шахс ёки органга ошкор этилиши ман этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
637. Мазкур Қоидаларга мувофиқ конфиденциал маълумотларни олувчи ва тартибга солувчи органлар, ташкилотлар ва уларнинг ходимлари ёки шахслар, улардан миллий қонунчиликда ҳамда мазкур Қоидаларда белгиланган тартибга мувофиқ фақат ўз лавозим мажбуриятларини бажариш мақсадидагина фойдаланишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
638. Маълумотларнинг конфиденциаллиги маълумотни (ахборотни) идентификациялаш билан таъминланади ва қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Умумий фойдаланиш учун» — конфиденциаллик белгиси мавжуд бўлмаган маълумот, ушбу маълумотлар ҳар қайси Томон учун фойдаланишга, жумладан жамоавий фойдаланиш учун рухсат этилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Хизмат доирасида фойдаланиш учун» — тегишли маълумот Фойдаланувчиларнинг (Томонларнинг) олдиндан белгиланган гуруҳлари учун фойдаланишга рухсат этилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Конфиденциал» — ўзаро маълумот алмашинувчи томонлар ўртасида, ташкилотнинг ваколатли вакиллари томонидан фойдаланишга рухсат берилган маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
639. Барча манфаатдор томонлар конфиденциал маълумотларни қайта ишлаш ва улардан фойдаланишда ушбу маълумотлардан нотўғри фойдаланиш, рухсат этилмаган ҳолатлар ҳамда ошкор бўлиш хавфини олдини олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалдаги қонунчилик ҳужжатлари ёки суд қарори билан белгиланган Қабул қилувчи томонидан ошкор этилиши шарт бўлган маълумотлар. Бундай маълумотлар ошкор қилинганда Қоидаларнинг 635-банди талаблари Қабул қилувчига нисбатан ҳам қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
641. Конфиденциаллик қоидалари, ҳар қайси Томонга суд, давлат органлари ва ташкилотларига ҳамда Вазирлик ва Регуляторга қонунчиликда белгиланган тартибда маълумот тақдим этилишига таъсир қилиши ёки мажбуриятларни чеклашига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
642. Маълумотлар алмашинишни самарали ташкил этиш учун Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари ҳамда Фойдаланувчилар ўртасида маълумотларни бошқариш ва уларнинг конфиденциаллиги бўйича ушбу Қоидаларда аниқлик киритилмаган ёки батафсил баён этилмаган масалалар бўйича ошкор қилмаслик тўғрисидаги битимлар тузишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VII бўлим. Маълумотларни бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Маълумотларни тақдим этиш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
643. Барча Фойдаланувчилар мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ, маълумотларни Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган сифат, миқдор ва муддатларда тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
644. Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори ҳам мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ маълумотларни белгиланган сифат, миқдор ва муддатларда тақдим этишга мажбур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
645. Фойдаланувчилар тақдим этиши лозим бўлган маълумотлар қуйидаги тоифалар бўйича гуруҳланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳа маълумотлари — объектнинг ягона электр энергетика тизимига уланиши учун зарур бўлган маълумотлар (тадқиқот маълумотлари, лойиҳа, уланиш нуқтаси тафсилотлари, техник параметрлар ва ҳоказо);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рўйхатга олиш маълумотлари (ҳар бир уланиш шартномасида кўрсатилган) — Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига узатиш тизимига уланишда тақдим этиладиган ва эксплуатация давомида тўлдириб (янгилаб) борилувчи маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштириш маълумотлари — Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига узоқ муддатли ва оператив режалаштириш мақсадлари (ривожланиш режалари, фойдаланишдан чиқариш режалари, графиклар ва ҳоказо) учун тақдим этилувчи маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив маълумотлар — эксплуатация давомида, реал вақт ва унга яқин режимда Тизим операторига, шунингдек Тегишли тизим операторларига тақдим этилувчи маълумотлар (реал вақт режимидаги ўлчашлар, статуслар, хавф-хатар сигналлари ва ҳоказолар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сарҳисоб маълумотлар — турли хил ҳисобга олиш ва таҳлил мақсадлари учун (ҳисоблагичлар кўрсаткичлари, ҳодисаларнинг ёзувлари, ҳисоботлар ва ҳоказолар) эксплуатациядан кейин тақдим этиладиган маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
646. Асосий маълумотлар рўйхати Қоидаларга 3 ва 11-иловаларга мувофиқ тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Маълумот алмашиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Маълумотлар алмашувчи Томонлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
647. Ягона электр энергетика тизими доирасида маълумотлар алмашиш жараёнида иштирок этувчи Томонлар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори / Берк тақсимлаш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа Томонлар (давлат муассасалари, илмий муассасалар, профессионал ассоциациялар, кенг жамоатчилик ва ҳоказолар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи Томонлар (ўзаро боғлиқ ҳамкорлар, ассоциациялар ва ҳоказо).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
648. Маълумотлар алмашиш жараёнини маълумотларга эга бўлган томон Маълумотлар оператори, маълумотларни тақдим этаётган томон маълумотларни Етказиб берувчи, маълумотларни олувчи томон маълумотларни Олувчи, маълумотларни тақдим этувчи томон Маълумотлардан Фойдаланувчилар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
649. Маълумотлар алмашиш жараёнини мувофиқлаштириш ва мониторинг қилиш мақсадида, шунингдек ахборот технологиялари, телекоммуникациялар ва офис жиҳозлари моддий-техник таъминотини уйғунлаштириш учун маълумот алмашиш координатори (кейинги ўринларда — Координатор) тайинланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
650. Координаторнинг мажбурияти ва жавобгарлиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотлар алмашиш мониторинги, мувофиқлаштириш ва носозликларни бартараф қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотлар алмашинуви учун ахборот технологияларини қўллаб-қувватлаш инфратузилмасини яратиш, унинг дастурий таъминоти, унга хизмат кўрсатиш (умумий даражада мавжуд бўлса, расмий веб-портал, глобал тармоқ ёки унга айнан бўлган умумий платформа);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотлар алмашишнинг телекоммуникация таъминоти инфратузилмасини яратиш ва унга хизмат кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотлар алмашиш форматларини, Фойдаланувчилар учун йўриқномалар ишлаб чиқиш ва тарқатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
651. Координатор вазифасини Узатиш тизими оператори ёки у томонидан тайинланган бўлинма ёки ушбу вазифани бажариш учун махсус тайинлаган Томон бажаради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Маълумотлар алмашиш рўйхати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
652. Маълумотлар алмашиш жараёнида маълумотлар қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
индивидуал маълумот — фақат бир Томонга тегишли бўлган маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий маълумот — умумий индивидуал (шахсий) маълумотларни ва барча бошқа маълумотларнинг бирлаштирилиши натижасида олинган маълумотлар тўплами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
прогноз маълумоти — келгуси даврга тааллуқли барча маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник хизмат кўрсатишнинг режалаштирилган маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфсизликни баҳолаш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
прогноз маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизими захираларини баҳолаш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўта юкланишлари (қувват ўтказа олмаслик, чекловлар) прогноз маълумотлари ва ҳ.к.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) электр энергиясини ҳисобга олиш маълумотлари, қуйидагилар каби:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якуний графиклар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизим хизматларини тақдим этиш ҳақида ҳақиқий маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
диспетчерлик журнали маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоблагич кўрсаткичлари ва ҳоказолар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) умумий маълумотлар, қуйидагилар каби:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив тадбирлардан кейинги таҳлилий маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадқиқотлар натижаси бўйича маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив бўлмаган бошқа маълумотлар алмашинуви;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
655. Маълумотларни ҳар бир алоҳида гуруҳлари (турлари) билан алмашувчи Томонлар тақдим этадиган маълумотларни алмашиш матрицаси Координатор томонидан Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори билан бирга ишлаб чиқилади ва ҳар йили қайта кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
656. Маълумотлар алмашиш матрицасидаги барча ўзгаришлар манфаатдор Томонлар билан келишилади, уйғунлаштириш жараёни Координатор томонидан мувофиқлаштирилади ва назорат қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Маълумотлар алмашиш шакллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
657. Маълумотлар алмашиш шакллари мазкур Қоидалар ва бошқа тартиблар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
658. Маълумотлар алмашиш шакллари белгиланмаган бўлса, улар Координатор томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
659. Барча маълумотлар алмашиш форматлари давлат тилида ишлаб чиқилади, трансчегаравий маълумот алмашиш учун фойдаланилувчи ва ҳар бир тегишли чегара олди (хорижий) Томонлар учун икки тилда тайёрланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
660. Маълумотлар алмашиш форматлари маълумотларни автоматик қайта ишлаш имкониятини максимал даражада таъминлаб берадиган шаклда ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
661. Овозли алоқа учун одатда ишлаб чиқиладиган ва тегишлича қўлланиладиган форматнинг алоҳида тури бу ягона электр энергетика тизимини бошқаришга тааллуқли алоқа учун фойдаланиладиган маҳаллий тилда олдиндан белгиланган ёки икки тилдаги асосий атамалар луғатидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Маълумотлар алмашиш частотаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
662. Маълумотлар алмашиш частотаси маълумотларни тўплаш, тайёрлаш ва алмашиш даврийлигидан иборат. Маълумотлар алмашиш частотасидан барча жалб этилган Томонлар (маълумотлар алмашиш бўйича ҳамкорлар) фойдаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
663. Томонлар ўртасида маълумотлар алмашиш, аввалдан белгиланган ёки келишилган шакл ва вақт графикларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
664. Юқори устуворликка эга маълумотлар билан ўз вақтида алмашишни таъминлаш учун, Координатор томонидан белгиланган ва барча манфаатдор Томонлар билан келишилган маълумотларнинг ҳар бир тўпламига маълумотлар билан алмашиш частотаси (МАЧ) белгиси қўйилади. Бунда мазкур Қоидаларнинг 654-банднинг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«а», «б» ва «в» кичик бандларидаги реал вақтдаги оператив маълумотлар — юқори устуворлик ва тўлиқ захиралаш билан алмашилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«г» кичик бандидаги оператив режалаштириш маълумотлари — ўрта даражадаги устуворлик ва тўлиқ захиралаш билан алмашилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«д» кичик бандидаги электр энергиясини ҳисобга олиш маълумотлари — паст даражадаги устуворлик ва қисман захиралаш билан алмашилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«е» кичик бандидаги умумий маълумотлар — паст даражадаги устуворлик ва захиралашсиз алмашилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Коммуникацияларга талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
665. Реал вақтдаги оператив бошқарув маълумотлари алмашинувни энг юқори устуворликка эга маълумотлар алмашишнинг барча нуқталари орасидаги, ажратилган ва юқори ишончлиликка эга захира тармоғига эга бўлган тармоқдан (хизмат кўрсатиш линияси бўлиши мумкин, масалан, ипак толали оптик алоқа кабели) фойдаланиб амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
666. Режалаштириш ва прогноз маълумотлари алмашинуви қайта юклаш ўтказиш қобилиятини режалаштириш ва трансчегаравий тақсимлаш учун пастроқ устуворликдаги ажратилган линиядан фойдаланиш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Захира опцияси сифатида электрон почта ва (ёки) махсус дастурий таъминотдан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
667. Бошқа оператив режалаштириш маълумотлари алмашинуви электрон почта ва (ёки) махсус дастурий таъминотдан ҳамда электрон почта мавжуд бўлмаса ва маълумот алмашишга юқорида кўрсатилган талаблар ушбу мақсадлар учун фойдаланишга йўл қўйиш мумкин бўлган ҳолатлардагина паст устуворликдаги ажратилган тармоқлардан фойдаланиб амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
668. Электр энергиясини ҳисоби бўйича маълумотлар алмашинувида факсни захира имконияти каби қўллаш билан, фақат электрон почта ва (ёки) махсус дастурий таъминотдан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
669. Умумий маълумотлар алмашинуви келишилган ҳолда электрон почта, факс, почта ва бошқа алоқа воситалари орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
670. Тизим операциялари ва бошқариш жараёнлари доирасида овозли алоқа учун қуйидаги телекоммуникация воситаларидан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мунтазам (одатий) овозли алоқа (электр энергетика тизимининг нормал ишлаш шароитларида) — реал вақт режимида режимда маълумотлар алмашиш учун ва (ёки) ижарага олинган, умумий фойдаланишдаги алоқа линиялари ва (ёки) мобил телефон алоқасидан ташқари, алоҳида ажратилган линия;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авариявий овозли алоқа (электр энергетика тизимини шовқинлар ва (ёки) электр энергиясини қисман ёки тўлиқ ўчган шароитларида) — диспетчерлик ва (ёки) захира диспетчерлик хонасида жойлашган фақат ушбу мақсадлар учун ажратилган линия, ижарага олинган умумий фойдаланишдаги линия ва шунингдек фақатгина ушбу мақсадлар учун мўлжалланган мобил алоқа воситалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Маълумотларни қайта ишлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Маълумотларни текшириш ва валидация
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
671. Маълумотлар оператори ва (ёки) маълумотлар Етказиб берувчиси, Олувчига ва (ёки) маълумотлар Фойдаланувчисига маълумотларни юборишдан аввал уларни текшириши ва валидация тадбирларини ўтказиши шарт. Текширилган ёки валидацияланган маълумотлар тегишли шартларга мувофиқ тарзда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
672. Верификация ёки валидация тадбири муваффақиятсиз бўлган ҳолатда, верификация ёки валидация шартлари қондирилмагунча, маълумотлар қайта ишланади. Маълумотларни текшириш ёки валидация такрорий рад этилган ҳолатда масъул субъект ушбу маълумотларни қайта ишлашни тўхтатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
673. Координатор текшириш ёки валидация жараёнларининг мониторинги ва мувофиқлаштиришда ёрдам кўрсатишга масъулдир. Бунда Координатор, ушбу жараённинг амалга оширилишини таъминлаш мақсадида, натижаларни қайта ишлаш учун маълумот алмашишини кузатиб боришга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Маълумотларни ёзиш, сақлаш ва архивга киритиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
674. Ҳар бир маълумот Олувчи, Етказиб берувчи ва маълумотлардан Фойдаланувчи, конфиденциаллик қоидалари бузилмагунига ёки хавф остида қолмагунига қадар, ўз тадбирлари доирасида олган маълумотларини ёзиш, сақлаш ва архивлаштириши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу банд маълумотлар алмашиш жараёнининг бошқа иштирокчилари билан келишилмаган бўлса, Координаторга нисбатан қўлланилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VIII бўлим. Хавфсизлик техникасини таъминлаш бўйича тадбирлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Хавфсизлик техникасини таъминлашнинг мақсади ва қўллаш соҳаси
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
675. Узатиш тизими оператори ва ҳар бир Фойдаланувчи ўзлари учун зарур (талаб этиладиган) хавфсизлик қоидаларини жорий этишлари керак, бироқ ушбу қоидалар мазкур Қоидаларда берилган умумий талабларга мувофиқ бўлиши ва қонунчиликка зид бўлмаслиги талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
676. Мазкур бўлимнинг мақсади — ускуналар ёки қурилмаларда иш олиб бориш ва (ёки) синашлар ўтказиш давомида ходимларни тизим таъсиридан ҳимоя қилишнинг асосий тамойилларига эришиш ва умумий тармоқ Фойдаланувчиларининг уланиш нуқтасига қадар юқори кучланишли тармоқларида хавфсизлик чораларини кўришни талаб қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
677. Хавфсизлик тадбирлари Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ускунаси ва (ёки) қурилмаларида иш олиб бориш ва (ёки) синашда ҳамда ёндош тизимларни ажратиш (изоляция) ва (ёки) ерга улаш зарурати туғилганда талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
678. Хавфсизлик техникасини таъминлаш бўйича тадбирлар қуйидагилар томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими операторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимлари узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Берк тақсимлаш тизими операторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари операторларига, жумладан, тақсимлаш тармоғига уланган генерацияловчи модуллар операторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Хавфсизлик тадбирларини мувофиқлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Хавфсизлик менежменти бўйича жавобгарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
679. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимида юқори кучланишли ускуна ёки қурилмаларда ишларни ва (ёки) синашларни амалга оширувчи Фойдаланувчиларда ходимлар хавфсизлигини таъминловчи ва бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олиш мақсадида хавфсизлик қоидалари ишлаб чиқилган ва хавфсизлик менежменти тизими жорий этилган бўлиши шарт. Бунда барча белгиланган талаблар ва кўриладиган чоралар амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
680. Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператор ва барча Электр станциялар операторлари, Электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари, Истеъмолчилар операторлари, жумладан, тармоқларига генерацияловчи модуллар уланган Берк тақсимлаш тизими операторлари барча тадбирларда хавфсизлик бўйича амалдаги қонунчиликда белгиланган талабларга ва мазкур Қоидаларга амал қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Хавфсизлик менежменти тизими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
681. Хавфсизлик менежменти тизими электр тармоқларида ёки уларга уланган қурилмаларда иш бажараётган ёки синашлар ўтказаётган барча ходимлар саломатлиги ва хавфсизлигини таъминлаш учун амалдаги хавфсизлик техникаси қоидалари ва бошқа қўлланилиши лозим бўлган талаблар, тартиблар ҳамда риоя қилиниши шарт бўлган ҳужжатлар, шунингдек ушбу ҳужжатларни расмийлаштириш тартибларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизлик менежменти тизими Узатиш тизими оператори ва бошқа Фойдаланувчилар томонидан Қоидалар талабларига мувофиқ татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
682. Хавфсизлик менежменти тизими бажариладиган ишлар ёки синашлар ҳажми бўйича сўровларни ва уларни қайд этишга доир низомларни, ҳамда уланиш нуқтасидаги хавфсизликнинг тегишли чоралари ва хабардор қилишнинг талаб этилган муддатларини ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Хавфсизлик техникаси қоидаларини қабул қилиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
683. Умумий уланиш нуқтасига эга бўлган ҳар бир Фойдаланувчи ва Узатиш тизими оператори уланиш шартномаси имзоланган вақтдан бошлаб олти ой ичида, янги уланишни эксплуатацияга киритишдан камида уч ой олдин электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари жорий этилганлиги тўғрисидаги батафсил маълумотларни алмашадилар ва уни Назорат қилувчи органга тақдим этадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уланишдан олдин Узатиш тизими оператори уланиш нуқтасида ишларни ёки синашларни амалга оширишга рухсат бериш учун Фойдаланувчининг изоляциялаш ва ерга улашларни бажаришда хавфсизлик қоидаларини қўллаш тартиби билан танишиб чиқиши ва келишиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
684. Уланиш нуқталарида эксплуатация чегараси мавжуд бўлган ҳолда иштирокчи Томонлар хавфсизлик менежменти тизимини қўллаш тартибини биргаликда ҳал этадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча ҳолатларда қабул қилинган хавфсизлик менежменти тизими хавфсизлик чораларини белгилаш ва уларни қўллаб туриш имконини бериши керак, агар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлар ва (ёки) синашлар юқори кучланишли ускуналар ва аппаратларда эксплуатация чегаралари орқали олиб борилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа Томоннинг тизими изоляция қилинган ва (ёки) ерга уланганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
685. Томонлардан бирининг хавфсизлик менежменти тизимини жорий этишида ёки хавфсизлик талабларида ўзгариш бўлганда, ушбу Томон бу тўғрисида барча тегишли Томонларни қисқа муддатларда хабардор қилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Хавфсизлик координаторлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
686. Узатиш тизими оператори, шунингдек ҳар бир Фойдаланувчи тармоқ чегарасида олиб борилаётган ишларга оид хавфсизлик чораларига риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириш мақсадида хавфсизлик масалалари бўйича координаторларни тайинлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизлик бўйича координаторлар хавфсизлик менежменти тизимини жорий этишни мувофиқлаштириш ва ишларни хавфсиз бажариш учун жавобгардир. Улар зарур хавфсизлик чораларига риоя этилишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизлик чоралари уланиш шартномасида келишилган ва бошқа Фойдаланувчиларга таъсир кўрсатадиган таъмирлаш ишларини муддатида якунлаш учун Ўзбекистон Республикасида амалда бўлган хавфсизлик техникаси қоидалари талабларига мувофиқ қайта улаш, изоляциялаш, ерга улаш, ишга рухсат бериш жараёнлари киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчилар координатор этиб тайинланган шахслар жойига етиб боргунга қадар ўчириш, қайта улаш, хавфсизлик занжирларини ҳосил қилиш ишларини тезкорлик билан бажариш учун махсус тайёргарлик ва билимга эга бўлган операторлар хизматидан фойдаланишлари мумкин. Хавфсизлик координатори хавфсизлик техникасини мувофиқлаштириш ишларининг Ўзбекистон Республикасида амалда бўлган хавфсизлик техникаси қоидалари ва мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқ олиб борилиши учун жавобгар бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
687. Узатиш тизими оператори тармоғида фақат махсус билимга эга бўлган ва электр энергетика объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил этиш қоидаларини талаблари асосида тайёргарликдан ўтган шахсларгагина юқорида кўрсатилган функцияларни бажаришига рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизлик техникаси бўйича ўқитиш ва йўриқномалар ўтказиш узлуксиз ва кўп босқичли бўлиши лозим. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар жараёнларда иштирок этувчи (тегишли) барча ходимларнинг хавфсизлик техникаси қоидалари ва хавфсизлик менежменти тизими талабларига риоя қилишга доир доимий таълим олиши ва аттестациядан ўтказилиб бориши учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Хавфсизлик техникасини таъминлаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Хавфсизлик техникасини таъминлашнинг умумий шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
688. Узатиш тизимида юқори кучланишли ускуналарни эксплуатация қилиш, таъмирлаш ва (ёки) синашдан ўтказишни ташкил этиш жараёнларидаги хавфсизликни таъминлаш амалдаги қонунчилик ва меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимида фаолият юритадиган Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва барча Фойдаланувчилар томонидан ушбу Қоидаларга қатъий риоя этилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур талаблар Узатиш тизими оператори ёки ҳар қандай Фойдаланувчи тармоқлари ичидаги ишлар ва (ёки) синашларга, шунингдек, бир неча Томонлар иштирок этган уланиш нуқтасидаги ишларга ва (ёки) синашларга тегишлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
689. Ишларни хавфсиз бажариш тартиб-қоидаларида алмашлаб улаш, изоляциялаш, ерга улаш, шунингдек, ишларни бажариш ва (ёки) синашларга тайёргарлик кўриш ҳамда рухсат бериш тартиблари кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шунингдек, улар ишлар ва (ёки) синашлар тугатилганидан сўнг ускуна ишга туширишга тайёр бўлгандаги риоя қилиниши зарур бўлган тартибларни ҳам белгилаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Хабардор қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
690. Уланиш нуқтасида ишларни ва (ёки) синашларни олиб бориш билан боғлиқ ўчиришни келишиш учун ўчириш талаб этилишидан камида икки ҳафта олдин бошқа Томонларга ёзма ариза (хабарнома) тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўчириш учун ариза (хабарнома) бошқа Томоннинг техник бошқарувчиси томонидан тасдиқланиши керак. Аризани (хабарномани) олган Томон сўров олинган вақтдан бошлаб бир ҳафта муддатда ўчиришни бажаришга розилик бериши ёки бошқа иш графигини таклиф этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
691. Юқорида кўрсатилган хавфсизлик чораларини кўришни талаб этувчи режалаштирилмаган ишлар ва (ёки) синашлар амалга оширилган тақдирда, хавфсизлик чоралари координацияси телефон орқали ташкил қилиниши ва барча манфаатдор Томонларнинг розилиги билан тегишли ҳужжат билан тасдиқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Хавфсизлик координациясини амалга ошириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
692. Ҳар бир уланган Томонлар учун хавфсизлик координатори томонидан хавфсизлик техникаси бўйича тегишли ҳужжатлар расмийлаштирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳужжатларда барча тадбирларни жумладан коммутация, изоляциялаш, ерга улаш ва ишлар ва (ёки) синашлар якунлангандан кейин ускунанинг ишлаш қобилиятини тиклаш учун бажариладиган тадбирлар кетма-кетлиги белгилаб берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
693. Хавфсизлик техникаси юзасидан барча тегишли ҳужжатлар бу бўйича сўров қилаётган координатор ва хавфсизлик техникаси тадбирларини бажарувчи координатор томонидан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
694. Барча ишларнинг хавфсиз бажарилишини таъминловчи ташкилий ва техникавий чора-тадбирлар, жумладан коммутациялаш, изоляциялаш ва ерга улаш тадбирларини ўз ичига олган шаклларда кўрсатилган кетма-кетликка мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режадаги ишлар ва (ёки) синашлар якунлангач, ускунанинг дастлабки конфигурациясига қайтариш ва ишга тушириш учун юқорида кўрсатилган кетма-кетликка тескари равишда техникавий тадбирлар амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Уланиш нуқтасининг ҳар икки томонида ишлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
695. Хавфсизлик чораларини кўришда уланиш нуқтасининг ҳар икки томонида ҳам ишлар ва (ёки) синашларни олиб бориш назарда тутилган бўлса, унда Томонлар ушбу чораларни келишишлари ҳамда уларнинг ҳар бири бўйича тегишли ҳужжатларни тайёрлаб, расмийлаштиришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир томон тайёрлаган ҳужжат таркибида бошқа томон тақдим этган ҳужжатга ҳавола берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишлашга рухсат уланиш нуқтасининг ҳар икки тарафидан ҳам берилган бўлса, хавфсизлик техникаси бўйича координаторлар уларни бир вақтда бекор қиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Иҳоталаш (изоляциялаш) тўғрисидаги келишув
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
696. Занжир ёки қурилма ўчирилгандан сўнг иккала Томоннинг хавфсизлик координаторлари иҳоталаш (изоляциялаш) тадбирлари бажарилиши керак бўлган жойни келишадилар. Мазкур келишув Томонлар тарафидан ёзма шаклда расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
697. Иҳоталаш (изоляциялаш) жойи тўғрисидаги келишувга эришилмаган ҳолда ишлар тўхтатилади ва ишларни давом эттириш қатъий тақиқланади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Иҳоталаш (изоляциялаш)ни амалга ошириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
698. Хавфсизлик чоралари келишилгандан сўнг мазкур Қоидаларнинг VIII бўлими 4-боб 4-параграфига мувофиқ, Томонлар иҳоталаш бўйича тадбирларни бажаришлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
699. Томонлар келишилган иҳоталаш тадбирлари амалга оширилганлиги ҳақида бир-бирини хабардор қилиши, иҳоталаш назарда тутилган қурилма(лар)ни уланиш нуқтасигача бир хиллигига амин бўлиши ва идентификаторини тасдиқлаши керак. Тасдиқлашда қуйидагилар кўрсатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилманинг идентификацияси, номланиши, номенклатураси, рақамланиши ва (ёки) ҳар бир иҳоталаш нуқтасининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иҳоталаш қандай ҳолатда бажарилганлиги, изоляциялаш қурилмаси орқали ёки жисмоний ажратиш орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иҳоталаланганлик ҳолатидан қатъий назар изоляциялаш қурилмаси қаерда ишлатилганлиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иҳоталаш (изоляциялаш)-коммутация аппаратлари калитлари орқали амалга оширилган бўлса, калитларнинг махсус сейфда сақланиши, қулфланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иҳоталаш мосламалари манфаатдор Томоннинг хавфсизлик техникаси қоидаларига мос келувчи нуқтасида ўрнатилганлиги ёки маҳкамланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иҳоталашда жисмоний ажратишдан фойдаланиладиган бўлса, бундай ҳолатда Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчи томонидан хавфсизлик техника қоидаларига мувофиқ жисмоний ажратиш амалга оширилганлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
700. Иҳоталашни тасдиқлаш икки томонлама ёзма равишда қайд этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Ерга улашни келишиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўзғалмас ва ерга уланган ҳолатда зулфинланган, ерга уловчи қурилма сақлагич калит билан беркитилган ва ушбу калит калитлар учун махсус сейфда, ишончли жойда сақланса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
манфаатдор Томоннинг хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ бошқа воситалар орқали бажарилса ва (ёки) маҳкамланса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
704. Ерга улашни тасдиқлаш икки томонлама қайд этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Хавфсизлик техникаси юзасидан ҳисоботлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
705. Хавфсизлик координаторлари томонидан бажариладиган барча тадбирлар ўзаро келишилган бўлиши ва Томонларнинг бир-бирини хабардор этилиши, такроран сўзма-сўз қайтарилиши ва ёзма шаклда қайд этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
706. Ҳар икки Томон хавфсизлик техникаси бўйича зарур чоралар кўрилган ускунанинг идентификациясини келишиб оладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сўров берувчи хавфсизлик координатори томонидан расмийлаштириладиган ишларни олиб бориш учун қуйидаги асосий талабларга жавоб берадиган ҳужжат тақдим этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳужжат тушунарли ва аниқ бўлиши керак, унда ҳеч қандай қўшимча ёзувлар ёки тўғрилашларга йўл қўйилмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рақамлаш Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ихтиёри бўйича амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
саналар стандарт форматга «кк-оо-йййй» эга бўлиб, вақт 24 соатлик форматда ва Ўзбекистон Республикасидаги вақт стандартига мос бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фамилияси, исми, отасининг исми бош ҳарфларда ва лавозимини ўз ичига олиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳужжатда қурилма ёки ускунанинг идентификация маълумоти бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишларни олиб бориш жойини кенгайтириш талаб этилса, қўшимча ҳужжат расмийлаштириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Авторизациялаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
707. Иш олиб бориш учун тегишли рухсатнома имзоланиб, иш жойини тайёрлашга рухсатнома олинган ва хавфсизликни таъминлаш бўйича ташкилий-техник тадбирлар бажарилгандан кейин ишга киришиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сўнгра сўров берувчи хавфсизлик координатори ишни авторизация қилиши, лекин синаш ўтказмаслиги мумкин. Синашларни олиб бориш мазкур Қоидаларнинг VII бўлим 4-боби 11-параграфида белгиланган тартибда олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Авторизациялаш тартиби тўлалигича сўров берувчи хавфсизлик координаторига тегишли Томоннинг ички иши ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Синашларни ўтказиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
708. Сўров юборган хавфсизлик координатори қуйидаги тадбирларнинг бажарилиши ҳамда якунланганилиги тўғрисида ёзма тасдиқ олмагунича, ушбу бўлим қўлланиладиган синашларни ўтказишга рухсат беришга ҳақли эмас. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфсизлик координаторидан изоляциялаш тадбирлари ўтказиладиган жойдан бошқа нуқталарда ҳеч бир ходим ишламаётгани, синаш ўтказмаётгани, иш олиб боришга рухсатномада кўрсатиб ўтилган қурилма ва ускуналарда ишлаш ва синашларни ўтказишга ваколат берилмаганлиги тўғрисида ишонч ҳосил қилмагунича, шунингдек режалаштирилган синаш ишлари якунланмагунча ёки бекор қилинмагунча ҳамда сўров берувчи хавфсизлик координатори ижрочи хавфсизлик координаторини барча ишлар якунланганлиги ёки бекор қилинганлиги, шу билан талабларнинг бекор қилиниши мумкинлиги тўғрисида хабардор қилмагунча бундай рухсатномага эга бўлмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сўров берувчи хавфсизлик координатори синаш якунланиши ёки бекор қилиниши биланоқ ижрочи хавфсизлик координаторига бошқарувни қайтаради. Синашдан олдин синаш мақсадлари учун ерга улагич олиш зарур бўлса ва ушбу ерга улагич кейинчалик қайта ўрнатилмаса, унда ушбу ҳолат иккала Томон тарафидан қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Тиклаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
709. Ишлар ва (ёки) синашлар якунлангандан кейин, сўров берувчи хавфсизлик координатори ижрочи хавфсизлик координаторига эндиликда хавфсизлик чоралари талаб этилмаслиги ҳақида хабар беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
710. Шундан сўнг ҳар бир хавфсизлик координатори хавфсизликни таъминлаш бўйича келишилган техник тадбирларнинг бекор қилинишини ёзма шаклда тасдиқлайди ва уларни бекор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
711. Хавфсизлик чораларини бекор қилиш ва алмаштириш кетма-кетлиги тасдиқланган режада кўрсатилганидек амалга оширилади ва ҳар бир босқичнинг ҳисоботи ва баённомаси уларни қўллаш учун фойдаланиладиган тафсилотлар билан бир хил бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
712. Хавфсизлик координаторларидан ҳеч бири барча ерга улагичлар олиб ташланганлигини ўзаро тасдиқламагунча, хавфсизлик чораларининг бир қисми ҳисобланган изоляциялашни олиш тўғрисида кўрсатма беришга ҳақли эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
713. Барча ерга улагичлар олиб ташланганлиги тасдиқлангач, хавфсизлик координатори изоляцияни олиб ташлашни мустақил ташкиллаштириши мумкин бўлади, бунда ушбу тадбирларни амалга ошириш тўлалигича хавфсизлик координаторининг ички иши ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Ўзаро боғлиқ талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
714. Ҳар қандай хавфсизлик тадбирлари бирор бир сабабга кўра самарасиз бўлса, ижрочи хавфсизлик координатори сўров берувчи хавфсизлик координаторини вужудга келган ёки келиш эҳтимоли бўлган вазият ҳақида батафсил, сабабларини кўрсатган ҳолда, дарҳол хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Экологик хавфсизликни таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
715. Томонлар объект хавфсизлиги ва экологик хавфсизликка оид меъёрий ҳужжатлар талабларига риоя қилиш ҳамда атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаш бўйича зарур чоралар кўрилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
716. Томонлар объектнинг ҳар қандай ҳудудига ходимлар киришидан аввал уларни мазкур объектга хос бўлган хавф-хатар ҳақида махсус воситалар ёрдамида огоҳлантириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда вақтинчалик ёки доимий бўлиши мумкин бўлган хавфларни инобатга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу хавфлар ифлосланиш ёки шу кабиларни ўз ичига олса, ходимлар махсус зарарсизлантириш ва ҳимоя воситалари билан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
717. Объектлардаги барча ишлар атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талаблари ҳамда электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш ҳамда электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари талабларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Текширувлар ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
718. Уланиш жойларидаги Томонларнинг раҳбарияти ва хавфсизлик масалалари бўйича вакиллари томонидан текширувларни осонлаштириш чоралари кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Бошқариш тизимлари тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
719. Тизим оператори ва Фойдаланувчилар ускуналарнинг тизимли назорати бўйича мажбуриятларни белгиловчи графикларни ўзаро келишадилар ва ёзма шаклда тасдиқлайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Улар фақат битта Томон бир вақтнинг ўзида ускуна ёки қурилманинг ҳар қандай элементи учун жавобгарликни зиммасига олинишини кафолатлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Ҳужжатларни тайёрлаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
720. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар Узатиш тизими оператори узатиш тизимида ёки унга боғлиқ ҳар қандай бошқа тизимда юз берган барча эксплуатация жараёнларини қайд этувчи тегишли ҳужжатлар тизимига эга бўлишлари ҳамда иш ва (ёки) синашлар вақтида зарур хавфсизлик чораларини мувофиқлаштиришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
721. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар мазкур Қоидаларга мувофиқ, хавфсизликни мувофиқлаштириш билан боғлиқ барча ҳужжатларни, шу жумладан тегишли хабарларнинг хронологик ёзувини ва иш ва (ёки) синашлар учун хавфсизликни таъминлаш бўйича кўрилган чоралар тўғрисидаги батафсил ахборотни ўз ичига олган барча ҳужжатларни беш йилдан кам бўлмаган муддат давомида сақлашлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Узатиш тизими миқёсидаги хавфсизлик схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
722. Узатиш тизими оператори ва тегишли Фойдаланувчи ходимлар томонидан ўз вазифаларини бажариши учун етарли маълумот билан таъминловчи схемалар билан алмашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Алоқалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
723. Узатиш тизими оператори алоқа воситаларининг заруратини асосли равишда белгилаб қўйган бўлса, бошқариш функцияларининг хавфсиз ва ишончли амалга оширилишини таъминлаш учун Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар ўртасида тегишли алоқа тизимлари ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
724. Узатиш тизими оператори ўз тизимининг хавфсиз ва ишончли ишлашини таъминлаш учун захира ёки муқобил алоқани ўрнатиш зарур деб қарор қабул қилса, унда бу воситалар тегишли Фойдаланувчилар билан келишилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
725. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар назорат тадбирларини самарали мувофиқлаштирилишини таъминлаш учун телефон рақамлари рўйхати билан алмашишади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
726. Узатиш тизими оператори ва тегишли Фойдаланувчилар, қўшма операцион талаблар қўйган ҳолларда, тегишли рухсатномага эга бўлган ходимларнинг 24 соатлик иштирокини таъминлайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Оператив алоқа ва ўзаро ҳамкорлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
727. Оператив алоқа Тизим оператори, Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчилар ўртасидаги ишончли алоқа тизимини яратиш ва ундан фойдаланиш тамойилларини қамраб олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори томонидан бу ҳақда хабардор қилинадиган, тақсимлаш тизимига уланган истеъмолчилар операторлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Оператив фаолият ва ҳодисалар тўғрисида хабар бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
729. Тегишли тизим операторлари ва Фойдаланувчилар бир-бирларини, оператив фаолият ва ҳодисалар тўғрисида, мазкур параграфда кўрсатилган тартиб ва услублар билан хабардор қилишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
730. Тегишли тизим оператори томонидан Фойдаланувчи тизимининг ишида ўзгаришларга олиб келувчи операция режалаштирган ҳолда, Тегишли тизим оператори Фойдаланувчини қисқа муддатларда хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
731. Фойдаланувчининг электр тармоқларида ёки генерацияловчи модулида режалаштирилган тадбирлари Тегишли тизим оператори тизими ишининг ўзгаришига олиб келиши эҳтимоли бўлса, у бу ҳақда Тегишли тизим операторини қисқа муддатларда хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори, шунингдек ушбу жараёнда иштирок этадиган ёки унга жалб этиладиган бошқа Фойдаланувчиларни ёки электр тармоқ операторларини ҳам хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
732. Мазкур Қоидаларнинг 729 — 731-бандларига мувофиқ бериладиган хабарномада ушбу ҳолат билан боғлиқ юз бериши мумкин бўлган хавфли ҳолат ва унинг оқибатлари тўғрисида батафсил маълумот берилган бўлиши керак. Олувчиларга хавфни баҳолашга ва юз бериши мумкин бўлган ҳолатларни бартараф этишга вақт бериш мақсадида ушбу хабарномалар режалаштирилган тадбирлар бажарилишидан имкон қадар олдин тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
733. Ягона электр энергетика тизимида носозлик, ходимларнинг хатти-ҳаракати билан ёки ускуна ва (ёки) бошқарув аппаратурасининг носозлиги туфайли юз бериши, иш ёки нормал эксплуатация шароитларидан оғишга олиб келган режалаштирилмаган ҳодисалар тўғрисида ёзма хабарномани тайёрлаш учун вақт етарли бўлмаса, унда ҳодиса юз бергандан сўнг 30 дақиқа давомида оғзаки хабарнома берилиши мумкин. Шундан сўнг оғзаки хабарномани тасдиқлаш учун факс, электрон почта, хат ва (ёки) бошқа ахборот тизими орқали ёзма баённома юборилиши талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Узатиш тизими миқёсидаги синашлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
734. Тегишли тизим операторида етарли асос бўлса, у исталган вақтда Фойдаланувчидан синаш ўтказишни талаб қилиши ва Фойдаланувчида ҳам асос бўлса, у исталган вақтда синаш ўтказишга рухсат олиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
735. Ўтказиладиган ҳар қандай синаш фақатгина кўриб чиқилаётган шартлар бажарилиши мумкинлигини тасдиқлаш ёки рад этиш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
736. Оддий ҳолларда синаш ўтказилиши юзасидан Тегишли тизим операторига сўров бераётган Томон, бошқа жалб этилаётган Томонни, нохуш ёки авария вазиятларининг йўқлигида, синашнинг мўлжалланаётган санаси ва вақти ҳақида камида икки ҳафта олдин хабардор қилиши керак. Режадан ташқари ҳолатларда ушбу хабарнома муддати 48 соатгача қисқартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
737. Тегишли Томон таклиф этилаётган синаш ўтказиш вақти ва санасини асосланмаган деб ҳисобласа, унда у синашни кўчириш ҳақида сўров юбориши ва сўров бераётган Томон бу сўровни қондириш учун лозим бўлган саъй-ҳаракатларни амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
738. Фойдаланувчи Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими операторининг синашлар ўтказишни асосланмаган муддатларда талаб қилмоқда деб ҳисобласа, ушбу масала юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Синашларни ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
739. Синаш Тегишли тизим оператори ёки унинг номидан буни амалга оширувчи вакиллар назорати остида ўтказилиши керак. Бироқ, ускунаси синашдан ўтказилаётган Томон барча босқичларга тўла жалб этилган бўлиши ва синашлар давомида иштирок этиш имкониятига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Тадбирлар (операциялар) ва ҳодисалар тўғрисида ҳисоботлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
740. Тегишли тизим операторлари ва Фойдаланувчилар ўз тизимларида бошқа Томон тизимига таъсир кўрсатган ёки таъсир кўрсатиши мумкин бўлган операция ва ҳодисалар тўғрисида хабарномалар чиқаришлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чиқарилиши лозим бўлган оператив кўрсатма, бошқа Фойдаланувчиларнинг тизимига ёки ускунасига таъсир кўрсатиши эҳтимоли бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускунанинг ўз номинал қувватидан ошиб кетиши кутилаётган ва ходимлар (одамлар) учун хавф туғдириши мумкин бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатациянинг белгиланган меъёрлардан ортиши хавфи мавжуд бўлган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоянинг тасодифий ишлаб кетишининг юқори хавфи бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий синаш, ишга тушириш ва техник хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
741. Мазкур бобнинг талабларига мувофиқ қуйидаги турдаги хабарномаларнинг нусхалари Тизим оператори ва Вазирликка тақдим этилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилма ва (ёки) ускунанинг қўлда ёки автоматик тарзда ўчирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш билан белгиланган меъёр чегаралардаги кенг тарқалган муаммолар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частотани белгиланган меъёрлардан ташқари сезиларли ҳолати ҳақида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли тизимнинг беқарорлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли тизимнинг ўта юкланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг ишига таъсир қилувчи алоқа тизимидаги жиддий носозликлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамлар ўлими ёки жиддий жароҳатлар билан боғлиқ бахтсиз ҳодисалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
742. Тегишли Томон ҳар қандай юз берган воқеа ёки операция тўғрисида хабарнома юборади (берилган ҳар қандай саволларга жавоб беради). Хабарнома қуйидаги шаклларда юборилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операцияни тавсифлаш (лекин унинг сабабини кўрсатиш шарт эмас);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарномани олувчига вужудга келадиган оқибатларни ва хавфларни оқилона кўриб чиқиш ва баҳолаш имконини берадиган батафсил ахборот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операция ҳақида хабар берган шахснинг исми ва фамилиясини кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
743. Хабарнома имкон қадар олдиндан юборилиши керак. Режалаштирилган операциялар тўғрисидаги хабардор қилиш қабул қилувчига операция ўтказилиши натижасида вужудга келиши мумкин бўлган оқибатлар ва хавфларни оқилона кўриб чиқиш ва баҳолаши учун етарли бўлган вақт ичида юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
744. Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчилар ўзларининг тегишли тизимларида бошқа Томон тизимига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳодисалар хабарнома юборишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳодисалар ҳақидаги хабарномалар, талабларга чекловларисиз, қуйидагилар учун берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна ўзининг номинал қувватидан ошиб кетган бўлса ва одамлар учун хавф туғдирган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатациянинг ҳар қандай беқарор шароитлари учун ҳар қандай огоҳлик сигнализацияси ёки индикациясини ишга тушишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ноқулай об-ҳаво шароитларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна имкониятларидаги вақтинчалик ўзгаришлар, шикастланиш ёки носозликда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
назорат-ўлчаш ускуналари, алоқа ва ҳисобга олиш воситаларининг шикастланиши ёки носозлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояни ўз-ўзидан ишлаб кетишининг юқори хавфида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани 100 MW ёки ундан ортиқ қийматга, режалаштирилмаган қисқаришида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳодисалар тўғрисида дарҳол хабарномалар берилиши керак. Хабарномалар ва хабарномаларга жавоблар телефон орқали юборилиши мумкин, лекин 30 дақиқа ичида ёзма равишда тасдиқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли Томон ҳар қандай бошқа ҳодиса ёки операциядан қатъий назар юз берган ҳар қандай бошқа воқеа ҳақида хабарнома (берилган ҳар қандай саволларга жавоб) юборади. Хабарномада:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳодисани тавсифлаш (сабабини кўрсатиш шарт эмас);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарномани олувчига вужудга келадиган оқибатларни ва хавфларни оқилона кўриб чиқиш ва баҳолаш имконини берадиган батафсил ахборот бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳодиса ҳақида хабар берган шахснинг исмини кўрсатиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Огоҳлантириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
745. Узатиш тизими оператори ёки Тегишли тизим оператори авария ҳолати ёки беқарор эксплуатация шароитларига олиб келиши мумкин бўлган ҳар қандай сабаблар тўғрисида хабардор бўлса, уларда бундай бузилишлар ёки беқарор эксплуатация шароитлари салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган барча Фойдаланувчиларга огоҳлантириш юборишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
746. Огоҳлантиришда бузилишнинг эҳтимолий сабаблари, жиддийлик даражаси ва давомийлиги ҳамда огоҳлантириш даврининг давомийлиги кўрсатилади. Огоҳлантириш қуйидаги шаклда бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
баёнот «Ушбу огоҳлантириш вақти (хх:хх)»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(.........) сабабли (уу:уу) соатда бузилиш содир бўлган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бузилишнинг эҳтимолий таъсири (.........) ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бузилиш тахминан (zz:zz) бир неча соат давом этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу огоҳлантириш, 2 (икки) соат ичида янгиланмаса ва узайтирилмаса, автоматик тарзда бекор қилинган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
747. Қуйидаги шартлар камида Огоҳлантириш учун сабаб сифатида кўриб чиқилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ягона электр энергетика тизими хавфсизлигининг сезиларли пасайишига олиб келувчи ёхуд таъминот нуқтасигача (n-1) мезонини бузувчи ҳар қандай узатиш тизимининг ёки унинг бирор компонентнинг, генерацияловчи модулларнинг ишдан чиқиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори кучланишли ёки ўрта кучланишли ускуналар билан боғлиқ, ягона электр энергетика тизимининг умумий юкламасига ёки унинг ишига таъсир кўрсатиши мумкин узилишлар ёки хавфлар. Бундай вазиятларда Тегишли тизим оператори ёки Электр станциялари операторлари ҳам Узатиш тизими операторига огоҳлантириш юборишлари лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модуллар билан боғлиқ, унинг ишлаб чиқаришига ёки ягона электр энергетика тизимининг ишлашига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган узилишлар ёки хавфлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаш чегараси белгиланган талабдан паст бўлган шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш ёки частотанинг рухсат этилган чегарадан чиқиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муҳим воқеа ва саналар (миллий байрамларни ўтказиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий синашлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бахтсиз ҳодисалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Огоҳлантириш телефон орқали берилиши мумкин, лекин имкон қадар тезроқ ёзма шаклда тасдиқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Огоҳлантирилган барча Томонлар уни олганликларини ёзма шаклда тасдиқлашлари ва ҳар қандай ҳодисалар (кўрсаткичлар) ҳақида хабар беришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Ягона электр энергетика тизимидаги носозликлар ва ҳодисалар тўғрисида хабар бериш, ҳисоботларни юритиш ва текширувлар ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ягона электр энергетика тизимидаги носозликлар ва ҳодисалар тўғрисида хабар бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
748. Узатиш тизимининг ишида ёки ҳар қайси Фойдаланувчининг тармоғида содир бўлган ҳар қандай воқеа ёки ҳодисалар Вазирлар Маҳкамасининг «Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 1997 йил 6 июндаги 286-сон қарорига ҳамда Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган Электр энергетикаси тизимида технологик бузилишларни текшириш ва ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ бахтсиз ҳодиса ёки технологик бузилиш тавсифига мос келса, ўрнатилган тартибда текширилади ва якуний ҳисоботнинг нусхаси Вазирлик ва Назорат қилувчи органга тақдим этилади.
(748-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 31 декабрдаги 850-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
749. Узатиш тизимидаги ҳар қандай ҳодиса Фойдаланувчининг тизимига сезиларли таъсир кўрсатган ёки кўрсатиши мумкин бўлса ёки аксинча Фойдаланувчининг тизимидаги ҳодиса узатиш тизимига ёки бошқа Фойдаланувчининг электр тармоқларига сезиларли таъсир кўрсатган ёки кўрсатиши мумкин бўлса, ушбу ҳодиса Узатиш тизими оператори томонидан Фойдаланувчи билан келишилган ҳолда муҳим ҳодиса деб баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
750. Вазирлик ўзига маълум бўлган ҳар қандай ҳодисани, жумладан, ҳар қандай қоидаларга мувофиқ текширилган ҳодисани муҳим ҳодиса эканлигини аниқлаш ва мазкур Қоидаларнинг талабларига биноан текширув ўтказиш учун кўрсатма бериши мумкин. Текширувлар Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
751. Мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 6-параграфи талабларига мувофиқ дастлаб хабар берилган, муҳим ҳодиса деб баҳоланувчи ҳолатлар, улар муҳим ҳодисалар сифатида белгилангандан сўнг мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби талабларига мувофиқ хабар берилиши ва текширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунга ягона электр энергетика тизими миқёсидаги сезиларли носозликлар ҳисобланувчи, ҳамда мазкур Қоидаларнинг X бўлими 8-боби талабларига мувофиқ авария вазиятлари каби қаралувчи қисман ёки тўлиқ ўчишлар киради. Тегишли ҳолларда барча ҳисоботларда Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган Электр энергетикаси тизимида технологик бузилишларни текшириш ва ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги низомда кўрсатилган туркумланишга риоя этилиши керак.
(751-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 31 декабрдаги 850-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
752. Мазкур Қоидаларнинг 749-банди талаблари йирик авариялар тўғрисида хабар беришни истисно қилмаган ҳолда, қуйидаги оқибатларга олиб келадиган ва олиб келиши мумкин бўлган йирик аварияларни ҳам ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилма ва (ёки) ускунани қўлда ёки автоматик тарзда ишлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белгиланган меъёрлардан ташқари кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белгиланган меъёрлардан ташқари частота;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг беқарорлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг ишлашига таъсир қилган ёки таъсир қилиши мумкин бўлган алоқадаги жиддий узилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
753. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-бобининг талабларини таъминлаш учун шахсларни ва (ёки) алоқа нуқталари ва алоқа каналларини белгилаши керак. Бундай шахслар ёки алоқа нуқталари ва алоқа каналлари мазкур Қоидаларнинг бошқа бўлимларида белгилангани каби бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайинланган шахслар, алоқа нуқталари ва алоқа каналларига тааллуқли ҳар қандай ўзгаришлар тўғрисида Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи бир-бирларини дарҳол ёзма равишда хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
754. Фойдаланувчига Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 5-параграфи талабларига биноан хабар берган ва кейинчалик Узатиш тизими оператори томонидан муҳим ҳодиса деб белгиланган бўлса, жалб этилган Фойдаланувчига мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфи талабларига мувофиқ ёзма ҳисобот тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
755. Фойдаланувчига мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфи талабларига асосан хабар берилган ва кейинчалик Узатиш тизими оператори томонидан муҳим ҳодиса деб баҳоланган бўлса, жалб этилган Фойдаланувчига мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфи талабларига мувофиқ ёзма ҳисобот тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
756. Барча ҳолатларда якуний ҳисоботни ишлаб чиқиш, уни тегишли Томонларга, жумладан Вазирликка тақдим этиш учун жавобгарлик Узатиш тизими операторининг зиммасида бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Муҳим ҳодиса тўғрисида ҳисобот шакли
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
757. Ҳисобот ёзма шаклда бўлиши, қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфига мувофиқ тақдим этилган хабарноманинг тасдиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфига мувофиқ Муҳим ҳодиса бўйича батафсил тушунтириш ёки баёнот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарнома юборилган вақтдан бошлаб Муҳим ҳодисага тегишли бўлган ҳар қандай қўшимча ахборот.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
758. Ҳисобот камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муҳим ҳодиса рўй берган сана, вақти ва унинг давомийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муҳим ҳодиса содир бўлган жой;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бевосита иштирок этган ускуна ва (ёки) қурилма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
текширилаётган муҳим ҳодисанинг қисқача таърифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йўл қўйилган тақдирда, тўғриловчи амаллар бўйича хулосалар ва тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
759. Талаб этилиши мумкин бўлган бошқа тафсилотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол юкламаси ва (ёки) генерациянинг MW лардаги узилишлари ва узилишларнинг давомийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулнинг частота характеристикаси (муҳим ҳодиса содир берганидан сўнг амалга оширилган тузатиш, MW ларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга қайта туширишнинг тахминий ёки ҳақиқий вақти ва санаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳодисадан кейинги ҳолатнинг фото суратлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рўйхатга олиш журналида қайд этилган, воқеа ва ҳолатлардан кейинги ҳамда авария вазиятларидаги қайта улагичларнинг ҳолатлари тўғрисидаги батафсил маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
илгари исталган шаклда қайд этилган ҳар қандай тегишли хабарнинг нусхалари (транскриптлари).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ҳисоботни тақдим этиш муддатлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
760. Мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфида кўзда тутилган бирламчи хабарнома тақдим этилганидан сўнг ёзма ҳисобот бир ой ичида тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
761. Қоидага кўра Узатиш тизими оператори тегишли Фойдаланувчидан юзага келган бу каби ҳар қандай муҳим ҳодиса тўғрисидаги ахборот олинган вақтдан бошлаб тўрт соат давомида дастлабки ёзма ҳисоботни сўраб олади. Бундан кейин Фойдаланувчи ҳодисанинг сабабини текшириши ва барча зарурий чораларни кўриши керак. Расмий ёзма ҳисобот мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфи мувофиқ уч иш куни давомида тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
762. Узатиш тизимида муҳим ҳодиса содир бўлган бўлса, унда Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфига мувофиқ Фойдаланувчининг расмий ёзма ҳисоботини олган вақтдан бошлаб уч иш куни давомида бундан зарар кўрган Фойдаланувчиларга тегишли ҳисоботни тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчига муҳим ҳодиса юзага келганлиги тўғрисида хабар бериш учун уч иш кунидан кўпроқ вақт талаб этилса, у тегишли текширувларни олиб бориш учун Узатиш тизими операторидан қўшимча муддат сўраши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Биргаликда текширув ўтказиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
763. Муҳим ҳодиса эълон қилинган ва ҳисобот тақдим этилган бўлса, зарар кўрган Томон ёки Томонлар биргаликда текширув ўтказиш ҳақида ёзма равишда мурожаат қилишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
764. Текшириш гуруҳининг таркиби текширилиши лозим бўлган муҳим ҳодисага тегишли барча манфаатдор Томонлар билан келишилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишувга эришилмаган тақдирда қарор Вазирлик томонидан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
765. Биргаликдаги текширув ўтказиш билан боғлиқ бўлган шартлар ва тартиблар ҳамда барча бошқа масалалар Томонлар тарафидан биргаликдаги текширув вақтида кечиктирилмасдан келишилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биргаликдаги текширув, муҳим ҳодиса юзага келгандан сўнг, имкон қадар тезроқ бошланиши ва ўн иш куни давомида якунланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобот Узатиш тизими оператори томонидан текширув гуруҳи номидан зарар кўрган тегишли Томонларга ва Вазирликка кейинги уч иш куни давомида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
766. Мазкур ҳисобот якуний ҳисобот деб ҳисобланмаса, ҳолатлар ва шароитлар ҳақида Узатиш тизими оператори зарар кўрган тегишли Томонлар ва Вазирликка хабар бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли Томон, якуний ҳисоботни тайёрлашнинг кечикишига эътироз билдирса, Вазирлик тўлиқ ва якуний ҳисобот тақдим этилиш муддатини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
767. Текшириш гуруҳи аъзолари бирон бир масала бўйича келиша олмасалар, бу ҳисоботда қайд этилиши лозим, шунингдек, кўпчиликнинг ҳисоботи ва келишилмаган фикрлар алоҳида қайд этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоботнинг ўрнатилган муддатларда ва тўлиқ тайёрланиши учун текширув гуруҳи Раиси, алоҳида фикрга эга шахслар — ҳисоботнинг ушбу қисмларини тайёрлаш учун масъул ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Қурилма ва ускуналарнинг идентификацияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Идентификациялашнинг мақсади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча подстанциялар, электр энергияси ишлаб чиқарувчи (станциялар) қурилмалар ва уланиш нуқталарини нотўғри талқин қилинишини истисно қилувчи хос (идентификацияланган) номлари ва уникал қисқартмалари (аббревиатуралар) билан белгилаш зарурати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уланиш шартномаси имзолангандан сўнг операторлик чегараларидаги подстанциялардаги барча ускуналар эксплуатация қилиш чегараларида Тизим оператори томонидан тасдиқланган қурилмалар ва ускуналарни идентификациялаш тизимига эга бўлади. Узатиш тизимининг хавфсиз ва самарали ишлашини, ундаги инсон омилини камайтириш учун Узатиш тизими оператори ҳамда Фойдаланувчи ускуналарини ва қурилмаларини идентификациялашнинг умумий тизимидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна ва қурилмаларни идентификациялаш, ускуна ва қурилмаларни мавжуд идентификация қилинишидаги ўзгаришлар ва янги ускуна ва (ёки) қурилмани идентификациялаш тўғрисидаги хабарнома бериш учун оператор чегараларида қабул қилиниши керак бўлган мажбуриятлар ва тартиблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасидаги ускуна ва қурилманинг идентификацияси мазкур Қоидаларда кўзда тутилган уланиш тартибига мувофиқ, эксплуатация қилиш чегарасига эга бўлган, ҳар бир майдонча учун тайёрланган эксплуатация схемасига киритилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Томонларнинг хос номлари ва қисқартма (аббревиатура)лари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
769. Хавфсизлик ва эксплуатациянинг самарадорлиги таъминлаш мақсадида барча Томонлар — подстанциялар, электр станциялари ва узатиш электр тармоқларига уланган уланиш нуқталари ёки уларнинг қисмларини ташкил этувчи барча объектларнинг номлари нотўғри талқин қилиниши мумкин эмаслиги ва барча қисқартма (аббревиатура)лар Томонлар учун уникал бўлиши муҳим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
770. Барча юқори кучланишли Томонлар тўғрисидаги асосий ахборотлар Узатиш тизими оператори томонидан юритилиши ва янгиланиб бориши лозим бўлган маълумотлар базасининг реестрида мавжуд бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
771. Фойдаланувчи янги Томонни узатиш электр тармоғига улашни режалаштирган бўлса, чалкашликнинг олдини олиш учун янги Томоннинг номи қисқа фурсатда Узатиш тизими оператори билан келишилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томоннинг номи келишилиши биланоқ, Узатиш тизими оператори ушбу Томон учун уникал қисқартма (аббревиатура)ни тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ускуна ва қурилманинг идентификацияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
772. Барча Томонлар учун ускуна ва қурилманинг идентификацияси мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Янги ускуна (қурилма)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
773. Фойдаланувчи қурилмасини тармоқнинг эксплуатация чегарасига эга бўлган қисмига ўрнатмоқчи бўлса, унда қабул қилиниши лозим бўлган ускуна ва қурилманинг идентификация маълумотлари тўғрисида ушбу қисмдаги бошқа Томонларни хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
774. Хабарнома тегишли Томонларга ёзма равишда юборилади ва таклиф этилаётган янги ўрнатилаётган қурилма ва унинг идентификациясини ўз ичига олувчи эксплуатация схемасидан ташкил топган бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
775. Хабарнома тегишли Томонларга, қурилмани ўрнатиш режалаштирилган санадан камида 8 (саккиз) ой олдин юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
776. Хабарномани олувчилар ускуна ва қурилманинг таклиф этилаётган идентификацияси қабул қилинганлиги ёки қилинмаганлиги, идентификация белгиларининг бошқа ускуна ва қурилмаларнинг идентификацияси билан адаштирилмаслигини тасдиқлаб, хабарнома олган вақтдан бошлаб 1 (бир) ой муддатда ёзма равишда жавоб беришлари лозим. Ушбу таклиф қабул қилиниши мумкин бўлмаса, унда ёзма жавоб орқали мақбул вариант баён қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
777. Тизим оператори ва бошқа объектлар ўртасида келишувга эришилмаса, Тизим оператори оқилона ҳаракат қилиб, ушбу объектда қўлланиладиган ускуна ва қурилманинг идентификациясини белгилаш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
778. Фойдаланувчилар сўровига кўра, мазкур Қоидаларнинг VIII бўлимининг 8-бобига мувофиқ ускуна ва қурилмаларнинг идентификацияси тафсилотлари билан таъминланади, бунда уларга эксплуатация чегарасида ўз ускуна ва қурилмаларини идентификациясини режалаштиришда ёрдам беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
779. Ускуна ва қурилманинг идентификация тафсилотлари келишилгандан сўнг маълумотлар базаси реестрига киритиш учун Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
780. Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва ҳар бир Фойдаланувчи ускуна ва қурилмаларининг идентификацияси акс этган аниқ ва бир маъноли маркировкасини ишлаб чиқиш ва ўрнатиш учун жавобгар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Мавжуд ускуна(қурилма)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
781. Узатиш тизимининг бир қисмидаги ҳар қайси Томон, шу жумладан Узатиш тизими оператори, ҳар қайси бошқа Томоннинг сўрови бўйича эксплуатация чегарасига эга бўлган объектлардаги ускуна ва қурилмаларнинг идентификацияси тўғрисида батафсил маълумотларни тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
782. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар эксплуатация чегарасига эга бўлган қисмлардаги унинг ускуна ва қурилмаларини идентификацияси акс этган аниқ ва бир маъноли маркировка ишлаб чиқиш ва ўрнатиш учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Мавжуд ускуна(қурилма)лардаги ўзгаришлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
783. Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчи, эксплуатация чегарасига эга бўлган ҳар қандай қисмдаги ўзининг ускуна ва қурилмасидан биридаги мавжуд идентификацияни ўзгартиришни талаб қилса ёки шунга хоҳиш билдирса, юқорида кўрсатилган қоидалар фақат ўзгариш киритилаётганлигини акс эттириш учун зарур бўлган ҳар қандай тузатишлар асносида қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
784. Фойдаланувчи ускуна ва қурилманинг идентификациясини ўзгартирган тақдирда ушбу Фойдаланувчи аниқ ва бир маъноли маркировкани таъминлаш ва ўрнатиш учун жавобгарликни ўз зиммасига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
785. Узатиш тизими оператори ўз ускунаси ва қурилмасининг идентификациясини ўзгартирган ҳолларда, аниқ ва бир маъноли маркировкани ишлаб чиқиш ва ўрнатиш учун жавобгарликни ўз зиммасига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Хизмат кўрсатиш бўйича мажбурият
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
786. Томонлар нотўғри талқин қилиниши мумкин бўлган ном ёки қисқартма (аббревиатура), рақамлаш ва (ёки) номенклатура акс эттирилган маркировкали аппаратура ва (ёки) қурилмани ўз объектида ўрнатмасликлари ёки ўрнатишга рухсат бермасликлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
787. Ҳеч қайси Томон эксплуатация чегараолди қисмларида, бошқа Томоннинг идентификацияси билан адаштириш мумкин бўлган, ўша қисмдаги идентификацияга эга бўлган аппаратура ва (ёки) қурилмани ўрнатмаслиги ёки ўрнатишга рухсат бермаслиги, бошқа Томоннинг ёзма розилигисиз ҳеч қайси идентификацияни ўзгартирмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
788. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ёки электр энергетика тизимидаги назорат органи маркировканинг тўғрилигини текшириш мақсадида ташриф буюриши ва бундай текширишларни маълум бир даврийликда ўтказиб бориши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маркировканинг тўғрилиги ва белгиланган талабларга жавоб беришини таъминлаш Фойдаланувчининг мажбуриятидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IX бўлим. Тегишли тизим операторлари ва Фойдаланувчилар объектлари мувофиқлигини баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Мувофиқлигини баҳолашнинг умумий шартлари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
789. Фойдаланувчилар узатиш тизимига уланиш вақтида, шунингдек тақсимлаш тизими, истеъмолчи ускуналари ёки электр станцияларининг келгуси эксплуатацияси давомида ўз тизимларида мавжуд ускуна ва қурилмаларнинг Ўзбекистон Республикасида белгиланган тартибда мувофиқлиги тасдиқланган бўлиши ва мазкур Қоидалар талабларига жавоб бериши учун жавобгардирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
790. Фойдаланувчилар уланиш вақтида, мунтазам равишда ва Фойдаланувчининг тизими мазкур Қоидалар талабларига номувофиқ бўлишига сабаб бўлувчи ҳар қандай ҳодиса содир бўлганда Тегишли тизим операторига ва (ёки) Назорат қилувчи органга ўз тизимларининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини намойиш қилишлари лозим. Зарур бўлганда, ўз қурилмаларига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан расмийлаштирилган ёки рўйхатга олинган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
791. Уланишда ускуналар ва қурилмаларнинг талабларга мувофиқлиги мазкур Қоидалар ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Назорат қилувчи орган томонидан тақдим этилган қурилиш-монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари ҳамда электр қурилмаларини техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатномага биноан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
792. Тизим операторига ёрдамчи хизматларни кўрсатувчи тақсимлаш тизимига уланган генерацияловчи модуллар ва Истеъмолчиларнинг талабларга мувофиқлиги юзасидан ўтказиладиган мониторингга Тегишли тизим операторлари Узатиш тизими операторини жалб қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
793. Такрорий режага ёки умумий схемага мувофиқ Тегишли тизим оператори Фойдаланувчидан объектнинг талабларга мувофиқлиги даражасига таъсир этувчи ҳар қандай ҳолат — қурилманинг ишдан чиқиши, модификацияси ўзгариши ёки алмаштирилишидан сўнг Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолаш ва моделлаштириш синашларини амалга оширишни талаб қилишга ҳақли. Ушбу синашлар Назорат қилувчи орган томонидан ҳам ўтказилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
794. Тегишли тизим оператори электр тармоқлари Фойдаланувчиларини ўтказилган барча синаш натижалари тўғрисида хабардор қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
795. Тегишли тизим операторига боғлиқ сабабларга кўра унинг тармоқларида Тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасидаги келишувга асосан синашларини амалга ошириш имкони бўлмаган тақдирда Тегишли тизим оператори Қоидаларнинг X бўлим 2-бобда кўрсатилган оператив билдиргини асоссиз рад этмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
796. Тегишли тизим оператори тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар ва ҳужжатлар рўйхатини, шунингдек электр тармоқлари Фойдаланувчилари томонидан мувофиқликни баҳолаш қоидаларининг шаффоф бўлишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
797. Мувофиқликни баҳолаш талабларини бажариш билан боғлиқ барча харажатлар Фойдаланувчи томонидан қопланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи Тизим оператори ёки Тегишли тизими оператори томонидан мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштириш бўйича синашларни амалга ошириш асосланмаган ҳолатларда талаб қилинмоқда деб ҳисобласа, ушбу масала юзасидан қарор қабул қилиш учун Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Фойдаланувчилар ускуналарининг мувофиқлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ҳужжатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
798. Тегишли тизим оператори Фойдаланувчилардан тақдим этишни талаб қиладиган маълумотлар қуйидаги тасдиқловчи далилларни ўз ичига олиши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига ва хавфсизлик, атроф муҳитни ҳимоя қилиш ва қурилиш меъёрлари талабларига мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна уланиш шартномаси, уланишга техник шарт ва электр тармоқларига уланиш бўйича келишувнинг барча талабларига мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр қурилмасини қуришда фойдаланилган барча ускуна ва қурилмалар мувофиқликни баҳолаш органи томонидан мувофиқлиги тасдиқланганлиги тўғрисида тегишли ҳужжатлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
799. Мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар амалга оширишдан озод қилинган айрим Фойдаланувчилар амалдаги қонунчилик ва мазкур Қоидалар талабларига биноан, истисно тариқасида енгиллик берилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Частота диапазони
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
800. Ускуналар Қоидаларнинг 118 — 121-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим. Фойдаланувчилар учун мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишнинг ўзи етарли бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Кучланишлар диапазони
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
801. Ускуналарнинг мазкур Қоидалар 122 — 126-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим. Мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишнинг ўзи етарли бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Электр энергиясининг сифати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
802. Ускуналарнинг мазкур Қоидалар 133 — 141-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясининг сифатини тасдиқлаш учун мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар, шунингдек, бир вақтнинг ўзида уланиши мумкин бўлган барча қурилмаларнинг биргаликда ишлашдаги умумий кўрсаткичлари ушбу талабларга мувофиқлигини тасдиқловчи далил сифатида истеъмолчиларга тақдим этилиши етарли бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
803. Тегишли тизим операторида қурилмаларнинг биргаликда ишлашдаги кўрсаткичлари Қоидалар талабларига мувофиқлигининг исботи юзасидан шубҳа ҳосил бўлса, у ҳолда Тегишли тизим оператори ўз хоҳишига кўра мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар амалга ошириш йўли билан олинган қўшимча далилларни талаб қилишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Фазаларнинг номутаносиблиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
804. Қоидаларнинг 140-банди талабларига мувофиқлиги Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилгунга қадар, қурилманинг уланишига ҳавола қилиш асносида кўрсатилиши ва X бўлим 2-бобга мувофиқ Якуний оператив билдирги берилгунга қадар ўлчаш билан тасдиқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Ҳимояга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
805. Қоидаларнинг 141 — 148-бандларида белгиланган талабларга мувофиқ Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилгунга қадар Тегишли тизим оператори томонидан тегишли ишга тушириш синашларини амалга ошириш ва қўлланиладиган созламаларнинг тасдиғи орқали кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Алоқа ва оператив режимда ахборот алмашиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
806. Қоидаларнинг 149 — 151-бандлари талабларига мувофиқ, Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилгунга қадар мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар ёки кўрик асосида тасдиқланиши ва Оралиқ оператив билдирги берилгунга қадар ахборот алмашиш ва оператив назорат орқали тасдиқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Генерацияловчи модулларнинг мувофиқлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Барча генерацияловчи модуллар учун умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
807. Электр станциялари операторлари тақдим этиши лозим бўлган маълумот ва ҳужжатлар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари оператори томонидан мувофиқликни баҳолаш учун тақдим этилиши зарур бўлган барча маълумотлар, ҳужжатлар ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулнинг тармоққа уланишига тааллуқли техник кўрсаткичлари (характеристикалар) тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барқарорлик бўйича моделлаштиришга қўйиладиган талаблар — ягона электр энергетика тизимининг статик ва динамик турғунлик тадқиқотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадқиқотларни ўтказиш учун зарур бўлган маълумотларини тақдим этиш муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 4-5-параграфларида баён этилган талабларга мувофиқ кутилаётган статик ва динамик кўрсаткичлари (характеристикалар) намойиш этилиши учун Электр станциялари оператори томонидан ўтказилган тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмалар ёки асбоб-ускуналар мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларини олиш ва уларни расмийлаштириш шартлари ва тартиблари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари операторларига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган тегишли ускуналарнинг мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиш тартиби ва шартлари, шу жумладан қўлланилиш соҳаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
808. Тегишли тизим оператори синашлар, моделлаштириш ҳамда мониторинг бўйича Электр станциялари оператори ва Тизим оператори ўртасидаги мажбуриятларнинг тақсимланиши тўғрисидаги маълумотларни жамоатчиликка эълон қилиб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
809. Ўрнатилган қуввати 50 kW гача бўлган синхрон генерацияловчи модуллар операторлари томонидан маълумотларга қўшимча равишда, ишлаб чиқарувчи томонидан техник маълумотлар, синаш натижалари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги юзасидан ҳужжатларини тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай модуллар учун моделлаштириш ёки тест синашлари амалга ошириш талаб этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модулларни мувофиқлигини моделлаштириш кўлами
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
810. Электр станцияларининг алоҳида генерацияловчи модулларини иммитацион моделлаштириш мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини намойиш этишга қаратилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари операторига мазкур Қоидалар ва миллий қонунчиликда белгиланган талабларига зид бўлмаган ҳамда ушбу синашлар самарали эканлиги асослаб берилган мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар амалга оширишнинг муқобил имитация шаклидан фойдаланишга рухсат бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари оператори томонидан мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар юзасидан тақдим этилган маълумотлар етарли деб ҳисобламаган тақдирда, мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 4-5-параграфларида талабларига биноан Электр станциялари операторидан синашлар, моделлаштирилган синашларнинг имитацияси ва қўшимча шаклларидан фойдаланишни талаб этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
812. Электр станциялар оператори Қоидалар талабларига мувофиқлигини тасдиқлаш учун электр станцияларининг ҳар бир алоҳида генерацияловчи модул бўйича моделлаштириш натижалари билан ҳисобот тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялар оператори ушбу генерацияловчи модул учун имитацияланган модель ишлаб чиқиши ва тақдим этиши лозим. Имитация моделларининг қисқача мазмуни мазкур Қоидаларнинг IX бўлимнинг 3-боби 3-параграфида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
813. Тегишли тизим оператори генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолаш мақсадида моделлаштириш, имитация моделлари ва амалга оширилган ўлчашлар юзасидан тақдим этилган ҳисоботлар асосида ўзининг шахсий имитация синашларини амалга ошириш йўли билан текшириш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модуллар учун мувофиқликни моделлаштириш кўлами чегараси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
814. Тегишли тизим оператори ёки Тизим операторининг талаби бўйича Электр станциялари оператори статик ва динамик режимлар ёки электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштириш орқали генерацияловчи модулнинг ҳаракатини тўғри акс эттирувчи имитация моделларини тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
815. Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 4 ва 5-параграфларининг талабларига мувофиқ, Электр станциялари операторига сўралган имитацияланган моделлаштиришни амалга ошириши учун тегишли тармоқнинг барча техник маълумотлари ва имитация моделини тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
816. Электр станциялари оператори томонидан тақдим этилган моделлар мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 6 — 8-параграфларида кўрсатилган синаш натижаларига кўра синаш мезонлари бўйича текширилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай текширувлар Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилган бўлса, текширув натижалари ҳақида Тегишли тизим оператори ёки Тизими операторини хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
817. Электр станциялари оператори томонидан тақдим этилган моделлар таркибидаги алоҳида компонентларга кўра қуйидаги кичик моделлардан ташкил топиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзгарувчан ток генератори ва бирламчи двигатель;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тезлик ва қувватни бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишни ростлаш, агар мавжуд бўлса энергетика тизими стабилизатори (PSS) функцияси ва қўзғатишни ростлаш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Электр станция оператори ўртасида келишилган генерацияловчи модулларни ҳимоялаш моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синхрон бўлмаган (носинхрон) генерацияловчи модуллар учун ўзгартиргичларнинг моделлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
818. Тегишли тизим операторининг мазкур Қоидаларнинг 814-бандида келтирилган сўрови Тизими оператори билан келишилиши керак. Мазкур сўров қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
моделлар тақдим этилиши лозим бўлган формат,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
моделнинг тузилмаси ва тузилиш схемалари бўйича ҳужжатларни тақдим этилиши,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасидаги электр тармоқнинг эквиваленти сифатида қисқа туташувнинг минимал ва максимал қувватининг баҳоланиши (MVA да ифодаланади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
819. Электр станциялари оператори зарур бўлса, Тегишли тизим оператори ёки Тизими операторига генерацияловчи модуллар ишининг ёзувларини тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ёки Тизим оператори моделларнинг характеристикаларини ушбу ёзувлар билан таққослаш учун сўров юбориши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модуллар учун мувофиқликни моделлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
820. Актив қувват ишлаб чиқаришни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 159 ва 160-бандлари талабларига мувофиқ тўлиқ кучланиш ва частота диапазонида актив қувват ишлаб чиқариш имконияти моделлари (симуляцияси) кўрсатиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
моделлаштириш, частотанинг пасайиши ва ўлик зонанинг созламаларини ҳисобга олган ҳолда актив қувват частотавий характеристикасининг барча диапазонини ишга тушириш учун етарли бўлган частотавий поғоналарни тузиш орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
821. Алоҳида ишлашни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулни алоҳида ишлаш режимида мазкур Қоидаларнинг 185 — 188-бандларида кўрсатилган талаблардаги ишчи характеристикалар намойиш этилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модул актив қувватини, ўзининг аввалги ишчи нуқтасидан ҳар қандай янги ишчи нуқтасигача мазкур Қоидаларга 188-банди ва мос равишда мазкур Қоидаларга 12-иловада кўрсатилган чегараларда частотанинг кўтарилиши ёки пасайиши давомида алоҳида зонадан ўчирмасдан камайтирса ёки кўпайтирса, имитация модели муваффақиятли деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
822. Реактив қувват ишлаб чиқаришни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мазкур Қоидаларнинг 175 ва 176-бандлари талабларига мувофиқ, генерацияловчи модулнинг илгариловчи ва кечикувчи реактив қувват билан таъминлаш қобилияти намойиш этилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулнинг имитация модели мазкур Қоидаларнинг 830-бандида келтирилган реактив қувват синашлар натижасида мувофиқлиги тасдиқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 175 ва 176-бандлари талабларига мувофиқлиги намойиш этилганида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
823. Қуввати 200 MW дан юқори иссиқлик ва қуввати 100 MW дан юқори гидрогенерацияловчи модулларнинг қувват тебранишларини демпфирлаш (юмшатиш)ни бошқариш тизимини моделлаштиришга нисбатан қуйидагилар талаб этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) генерацияловчи модулнинг иш самарадорлиги унинг бошқарув тизими нуқтаи назаридан (энергетика тизими стабилизатори (PSS) мазкур Қоидаларнинг 190-бандида кўрсатиб ўтилган шартларга мувофиқ актив қувват тебранишларини сўндиришга (сусайтиришга) қодир эканлиги намойиш этилиши (кўрсатилиши) керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) созлама фақат кучланишни автоматик ростлагичининг ҳаракатларига мос равишда энергетика тизими стабилизатори (PSS) ростлагичлари ҳаракатлари чиқишдаги актив қувватни демпфирлашни яхшиланишига олиб келиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қуйидаги шартлар тўлиқ бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергетика тизими стабилизаторининг (PSS) генерацияловчи модулларнинг актив қувватининг тебранишларини Тизим оператори томонидан белгиланган частоталар диапазонида сўндириши. Ушбу частота диапазони, генерацияловчи модулнинг иш режимидан ва тармоқ тебранишидан юзага келаётган тебранишларни ўз ичига олиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модул юкламасини максимал қувватдан 1,0 н.б. дан 0,6 н.б.гача кескин пасайиши генерацияловчи модулнинг актив ёки реактив қувватларининг сўнмайдиган тебранишларига олиб келмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. «B», «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модуллар учун мувофиқликни моделлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
824. Барча «B», «C» ва «D» турдаги синхрон бўлмаган (носинхрон) генерацияловчи модуллар мазкур параграфда келтирилган талабларга мувофиқ моделлаштириш синашларидан ўтказишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси оператори ушбу моделлаштириш синашларининг барчасини ёки бир қисмини амалга ошириш ўрнига Тегишли тизим операторига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан мазкур ускуналарга расмийлаштирилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
825. Қисқа туташув токини моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 226 — 228-бандларига мувофиқ, носинхрон генерацияловчи модулнинг қисқа туташув токини ҳосил қилишни (инъекциясини) таъминлаш имконияти кўрсатиб берилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 226 — 228-бандларига талабларига мувофиқлиги намойиш этилса, моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
826. Частотанинг тебранишига реакцияни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мазкур Қоидаларнинг 201 — 209-бандларида кўрсатиб ўтилганидек носинхрон генерацияловчи модулни частотанинг барча диапазонларида актив қувват ишлаб чиқариш имконияти кўрсатиб берилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) моделлаштириш кескин ўзгариш ва ўлик зона ўрнатмаларини ҳисобга олган ҳолда, актив қувватнинг частотавий характеристикасининг бутун диапазонини қамраб олиш учун етарли частотавий поғоналарни моделлаштириш орқали амалга оширилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қуйидаги ҳолатларда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
носинхрон генерацияловчи модулнинг имитация модели мазкур Қоидаларнинг 835-бандида кўрсатиб ўтилган частотавий характеристикага мувофиқлиги бўйича синашлар орқали мувофиқлиги баҳоланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 192 — 209-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
827. Реактив қувватни ишлаб чиқаришни (сақлаб туриш имкониятини) моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қуйидаги барча шартлар бажарилса моделлаштириш, муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
носинхрон генерацияловчи модулнинг имитация модели, мазкур Қоидаларнинг 837-бандида кўрсатиб ўтилган реактив қувват ишлаб чиқаришини синашлар талабларига мувофиқлиги тасдиқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 210 — 225-бандлари талабларга мувофиқлиги кўрсатилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модулларни мувофиқликка текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
828. Актив қувват ишлаб чиқариш ва частотани ростлашни бошқаришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) генерацияловчи модул частотани ростлашни таъминлаши учун максимал қувват ва ростлашнинг минимал даражаси ўртасида тўлиқ ишчи диапазонда ишлаб чиқарилаётган актив қувватни узлуксиз ўзгартиришга техник жиҳатдан қодир эканлиги (имконияти мавжудлиги)ни намойиш этиши керак. Белгиланган ростлаш параметрларини, шу жумладан статизм, ўлик зона ва частота поғоналарни ўзгартиришга жавоби ҳамда частотанинг катта ва тез оғишларини ўз ичига олган динамик параметрлар текширилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) синашлар статизм ва ўлик зонани созламаларини эътиборга олган ҳолда, частота ўзгаришига мос равишда актив қувват ўзгариши барча диапазонларда ишлаши учун етарлича катта бўлган миқдорда ортишини ҳамда тегишли ишчи нуқтасидан чиқишдаги актив қувватнинг ҳақиқий ошириш ёки камайтириш имкониятини моделлаштириш орқали ўтказилиши шарт. Зарурат бўлганда частота оғишининг имитация қилинган сигналлари бир вақтнинг ўзида қурилманинг тезлик ва юклама ростлагичи ёки бошқариш тизимининг ҳисоб бошлашига бир вақтда узатилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қуйидагилар бажарилса моделлаштириш, муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватни частотавий характеристикасини тўлиқ диапазонини фаоллаштириш вақти мазкур Қоидаларнинг 161-банди талабларидан ошмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частота ўзгаришига жавобдан сўнг сўнмайдиган тебранишлар пайдо бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кечикишнинг бошланғич вақти мазкур Қоидаларнинг 165-бандига мувофиқ бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тушиб кетиш ва ўлик зонаси ўрнатмалари мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатилган диапазондаги қийматлардан ортмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватнинг частотавий характеристикаси сезувчан эмаслиги ҳар қандай тегишли ишчи нуқтада мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатиб ўтилган қийматлардан ошмаган тақдирда муваффақиятли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
829. Ўз эҳтиёжларини қоплаш режимига ўтиш бўйича ўтказиладиган синашлар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулнинг ягона электр энергетика тизимидан узилиб, ўз эҳтиёжларини қоплаш учун автоном ва барқарор ишлашнинг техник имкониятлари кўрсатиб берилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 179 — 181-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда қўшимча шартларни белгилаш ҳуқуқига эга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқдан узилиш ва ўз эҳтиёжларини қоплаш муваффақиятли ўтган бўлса ҳамда мазкур Қоидаларнинг 181-бандида кўрсатилган вақт давомида ўз эҳтиёжларини қоплаш режимида барқарор ишлаши намойиш этилса ва тармоққа қайта синхронлаш муваффақиятли амалга оширилса, синаш муваффақиятли амалга оширилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
830. Реактив қувват синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 175 ва 176-бандлари талабларига мувофиқ илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлаш бўйича техник имкониятлари кўрсатилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерацияловчи модул максимал реактив қувват билан ҳам илгарилаш ҳам кечикиш режимида минимал барқарор ишлаш режимида максимал қувват чиқаришда ва максимал ва минимал қийматлар оралиғида актив қувват ишлаб чиқариш иш режимида бир соатдан кам бўлмаган вақт мобайнида ишласа, синаш муваффақиятли ҳисобланади. Бунда генерацияловчи модулнинг реактив қувватнинг ўрнатилган ёки келишилган қийматини ҳар қандай диапазонга ўтиш имкониятлари намойиш этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
831. Нолдан ишга тушириш имконияти синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нолдан ишга тушиш имкониятига эга генерацияловчи модуллар учун ўчишдан сўнг ташқи электр таъминоти манбаларисиз ишга тушириш бўйича техник имконияти кўрсатиб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори томонидан, Тизим оператори билан келишилган чекловлар чегарасида ишга тушириш вақти сақлаб берилса, синаш муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
832. Электр станциялари оператори тегишли синашни амалга ошириш ўрнига, тегишли қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиши мумкин. Бунда қурилмага берилган мувофиқлик тўғрисидаги декларация ва синаш баённомалари Тегишли тизим операторига тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
833. «В», «С» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларга нисбатан частота характеристикаларига мувофиқлиги юзасидан синашлар амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари оператори тегишли синашни амалга ошириш ўрнига, мувофиқликни тасдиқлаш мақсадида ускуна (қурилмалар)нинг мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
834. Частота характеристикаларининг синашлари Тегишли тизим оператори томонидан танланган бошқарув схемаси танловини акс эттириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
835. Частота характеристикаларининг синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
носинхрон генерацияловчи модулнинг ягона электр энергетика тизимида частота ўзгариши содир бўлганида частотани ростлашни таъминлаш учун узлуксиз актив қувват ишлаб чиқара олишининг техник имконияти намойиш этилиши керак. Бунда статизм ва ўлик зонаси ҳамда динамик параметрлари текширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синаш статизм ва сезмаслик зонасини ҳисобга олган ҳолда, максимал актив қувватдан камида 10 фоизга ўзгаришини келтириб чиқариши учун частота поғоналарини имитация қилиш йўли билан ўтказилиши лозим. Ушбу синашни амалга ошириш учун частота оғишининг имитация қилинган сигналлари бошқарув тизимига бир вақтда узатилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синаш динамик ва статик параметрлар бўйича мазкур Қоидаларнинг 192 — 209-бандларида баён этилган талабларга мос бўлган ҳолатда муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларнинг қўшимча синашлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
836. Мазкур Қоидаларнинг IX бўлими 3-боби 7-параграфида белгиланган талабларга асосан амалга ошириладиган синашларга қўшимча равишда Электр станцияси операторлари «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларга нисбатан мазкур параграфда кўрсатиб ўтилган талаблар бўйича ҳам синашлар амалга ошириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси оператори тегишли синашни амалга ошириш ўрнига мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиши мумкин. Бундай ҳолатда қурилмага берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлари Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
837. Реактив қувват синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) носинхрон генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 213 — 222-бандлари талабларига мувофиқ илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлаш бўйича техник имкониятлари кўрсатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) синаш бир вақтнинг ўзида илгариловчи ва кечикувчи максимал реактив қувватда ўтказилиши лозим ва қуйидаги параметрлар текширилиши:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 дақиқа давомида максимал қувватдан 60 фоиз юқори қувватда ишлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 дақиқа давомида максимал иш самарадорлигидан 30 — 50 фоизга юқори диапазонда ишлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60 дақиқа давомида максимал иш самарадорлигидан 10 — 20 фоизга юқори диапазонда ишлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон бўлмаган (носинхрон) генерацияловчи модул ҳам илгариловчи ҳам кечикувчи максимал реактив қувватда мазкур банднинг б-кичик бандида кўрсатилган ҳар бир параметр бўйича талаб этилган давомийликдан кам бўлмаган узоқ вақт давомида ишлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
носинхрон генерацияловчи модулни реактив қувватнинг келишилган ёки қабул қилинган диапазони чегараларида реактив қувватнинг ҳар қандай берилган қийматига ўта олиш имкониятини намойиш этиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват диаграммасида белгиланган иш чегараларда ҳеч қандай ҳимоявий ҳаракат бажарилмаганида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
838. Кучланишни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) кучланишни ростлаш режимининг синаши давомида қуйидаги параметрлар текширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 217-бандига мувофиқ ўзгариш қиялиги ва сезмаслик зонаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлаш аниқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи аралашувнинг йўқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни фаоллаштириш вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) синаш қуйидаги шартлар бажарилганида муваффақиятли амалга оширилган ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлаш ҳамда ростланувчи статизм ва сезмаслик (ўлик) зонаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 218-бандида кўрсатиб ўтилган ёки танланган параметрларга мос келиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 217-бандига мувофиқ, кучланишни ростлашнинг сезмаслик даражаси 0,01 н.б. дан ошмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг поғонали ўзгаришидан сўнг чиқиш реактив қувватининг 90 фоиз ўзгаришига мазкур Қоидаларнинг 219-бандида кўрсатиб ўтилган белгиланган вақт ва қийматга эришиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
839. Реактив қувватни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
841. Тегишли тизим оператори синаш ўтказиш учун мазкур Қоидаларнинг 838 — 840-бандларида кўрсатилган 3 та синашлар шартларидан фақат биттасини танлаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тақсимлаш тизимлари объектлари мувофиқлигини моделлаштиришнинг умумий шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
842. Тақсимлаш тизими операторлари ўзларининг узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимларининг мазкур Қоидаларда назарда тутилган талабларга мувофиқлигини таъминлашлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Талаблар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган ёки Узатиш тизими оператори тизимини эксплуатация қилиш учун мўлжалланган бўлса, ушбу талабларга мувофиқ муқобил синашларни амалга ошириш ёки синаш натижаларини қабул қилиш талаблари Узатиш тизими оператори билан келишилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
843. Мазкур Қоидаларнинг IX бўлими 1 ва 4-бобларида кўзда тутилган талабларга таъсир қилувчи ҳар қандай эксплуатацион ҳодисалар ёки носозликлар, тақсимлаш қурилмаси ёки тизимидаги тўхталишлар тўғрисида Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори тўғридан тўғри ёки билвосита учинчи Томон орқали юқорида келтирилган ҳолатлар содир бўлишидан сўнг дарҳол хабардор этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
844. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмаларининг ёки тақсимлаш тизимининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолаш бўйича режалаштирилган ҳар қандай синаш жадваллари ва уларни ўтказиш тартиби Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган муддатларда, ушбу тадбирлар бошланишидан аввал, Узатиш тизими операторига тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
845. Узатиш тизими оператори бундай синашларда иштирок этиши ва узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмаси ёки тизимининг ишини қайд этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
846. Узатиш тизими оператори Назорат қилувчи орган билан ҳамкорликда узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасини ёки тизимининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмаси ёки тақсимлаш тизимининг бутун ишлаш муддати давомида баҳолаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори баҳолаш натижалари ҳақида Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими операторини хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
847. Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан такрорий режага ёки умумий схемага мувофиқ, мазкур Қоидалар талабларига таъсир этувчи ҳар қандай узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг ишдан тўхташи, модификацияси ёки алмаштирилишидан сўнг синашлар ёки моделлаштиришни ўтказишни талаб этиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синашлар Электр энергетика соҳасида Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилиши мумкин. Узатиш тизими оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими операторини ушбу синашларнинг натижалари тўғрисида хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
848. Узатиш тизими оператори тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар ва ҳужжатлар рўйхатини ҳамда Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан мувофиқликни тасдиқлаш жараёнида бажарилиши керак бўлган талабларни барча учун шаффофлигини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўйхат қуйидаги маълумотлар, ҳужжатлар ва талабларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан тақдим этилиши лозим бўлган барча ҳужжатлар ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланган, тармоқ уланишига ёки эксплуатациясига тааллуқли бўлган тақсимлаш қурилмаси ёки тизимининг батафсил техник маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик ва динамик режимларни тадқиқот қилиш учун моделларга қўйиладиган талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадқиқотлар ўтказиш учун зарур бўлган тизимли маълумотларни тақдим этиш муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Қоидаларнинг IX бўлим, 4-боб, 3 — 5-параграфлари талабларига мувофиқ кутилаётган статик (барқарор) ва динамик ҳолат характеристикаларни намойиш этиш учун Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторининг ўрганишлари натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмаларга берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни рўйхатдан ўтказиш ҳажмларини ўз ичига олган шартлар ва тартиблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторининг мувофиқликни баҳолаш органи томонидан ускуна (қурилма)ларга берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиш шартлари ва тартиблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
849. Узатиш тизими оператори талабларга мувофиқлик синашларини амалга ошириш, моделлаштириш ва мониторинг қилиш юзасидан Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторининг мажбуриятларини белгилайди ҳамда чоп этилишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
850. Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги келишув асосида амалга ошириладиган мувофиқлик ёки моделлаштириш юзасидан синашларни Тақсимлаш тизими операторига тааллуқли сабабларга кўра ўтказиш имконияти бўлмаса, унда Тақсимлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг X бўлими 2-бобида кўрсатилган оператив билдиргини асоссиз рад этмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
851. Узатиш тизимига уланган Фойдаланувчи ишини имитацияли моделлаштириш мазкур Қоидаларнинг талаблари бажарилган ёки бажарилмаганлигини намойиш этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига янги уланиш талаб этилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмаларни янада такомиллаштириш, алмаштириш ёки модернизация қилиш тадбирлари амалга оширилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори томонидан мазкур Қоидалар талабларига риоя этилмаганлиги аниқланганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
853. Мазкур Қоидаларда мувофиқликни моделлаштиришга белгиланган талабларнинг минимал эканлигига қарамай, Узатиш тизими оператори қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторига мазкур Қоидалар ва қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқлигини намойиш эта оладиган, самарали ва тўлақонли деб ҳисобланган муқобил моделлаштириш (имитациялар тўпламини) ўтказишга рухсат бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори тақдим этган маълумот IX бўлими 4-боби 3 — 5-параграфларининг талабларига кўра, мазкур Қоидалар талабларига мувофиқликни намойиш этиш учун етарли бўлмаган ҳолатларда, Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан қўшимча равишда ёки муқобил моделлаштириш тўпламларини ўтказишни талаб қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
854. Узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир тақсимлаш қурилмаси учун алоҳида ўтказилган моделлаштириш натижалари тўғрисида ҳисобот тақдим этиши лозим. Тақсимлаш тизими оператори узатиш тизимига уланган ҳар бир тақсимлаш қурилмаси учун келишилган имитация моделларини ишлаб чиқиши ва тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Имитация моделларининг қисқача мазмуни мазкур Қоидаларнинг IX бўлими 4-боби 2-параграфида кўрсатиб ўтилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
855. Узатиш тизими оператори моделлаштириш, имитацияли моделлар ва мувофиқликни баҳолаш натижалари тўғрисида тақдим этилган ҳисоботлар асосида шахсий моделлаштириш ўтказиш йўли билан тақсимлаш тизимининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини текшириш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
856. Узатиш тизими оператори Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторига сўралаётган моделлаштиришни ўтказиш учун зарур бўлган ҳажмда тармоқнинг техник маълумотлари ва имитация моделини тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Тақсимлаш тизимлари объектларининг имитация модели
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
857. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимлари қуйидаги 859 ва 860-бандларда белгиланган имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларга тегишли талабларга жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
858. Узатиш тизими оператори статик ва динамик режимларда тақсимлаш тизимининг ҳолатларини (ўзини тутиши) кўрсатувчи имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларни талаб этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
859. Узатиш тизими оператори ушбу имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларнинг таркиби ва шаклини белгилайди, таркиб ва шакл қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик ва динамик ҳолатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тузилма ва блокли схемалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
860. Динамик моделлаштириш мақсадлари учун юқоридаги 859-бандда кўрсатиб ўтилган имитация модели ёки эквивалент маълумот қуйидаги кичик моделларни ёки эквивалент маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимлаш тизими ҳимоясининг моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламанинг ҳар хил турлари — техник характеристикалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзгартиргич моделлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
861. Узатиш тизими оператори натижаларни моделда таққослаш учун узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизими қурилмаларида қайд этилган маълумотларни тақдим этишга бўлган талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмалари учун мувофиқликни моделлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
862. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг реактив қувватни сақлаб туриш имкониятини моделлаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламанинг ва генерациянинг турли режимларида реактив қувват билан алмашинувини ҳисоблаш учун узатиш тизимига уланган тақсимлаш тармоғидаги қувватлар оқимини ҳисоблашнинг статик моделидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энг кичик ва энг катта реактив қувват алмашинувига олиб келувчи, турғун минимал ва максимал юкламалар ва генерация шароитлари уйғунлиги моделлаштиришнинг бир қисми бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасидаги актив қувват истеъмолининг максимал қийматининг 25 фоизидан кам бўлган оқимида реактив қувват ишлаб чиқаришни ҳисоблаш моделлаштиришнинг бир қисми бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
863. Узатиш тизими оператори уланган тақсимлаш тизимидан бутун ягона электр энергетика тизими манфаати учун уланиш нуқтасида реактив қувват алмашинувини бошқаришни талаб этганда, Узатиш тизими оператори реактив қувватни бошқариш бўйича мувофиқликни моделлаштириш тартиби ва услубини белгилаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Узатиш тизими оператори узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори ва бошқа Фойдаланувчилар биргаликдаги таҳлил йўли билан узатиш тизимининг техник ёки молиявий афзалликларини исботлаганда ёки Узатиш тизими оператори муқобил қийматларни белгилаган вазиятларни истисно қилган ҳолда, реактив қувват истеъмол қилиш ва ишлаб чиқариш учун реактив қувватнинг ҳақиқий диапазони қуйидагилардан юқори бўлмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват истеъмолида истеъмол қилинаётган энг катта максимал қувватдан ёки ишлаб чиқарилаётган максимал қувватдан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни ишлаб чиқаришда энг катта максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бошқа шарт келишилмаган бўлса, узатиш тизимига уланган тақсимлаш тармоғи актив қувватнинг максимал истеъмол қилиш имкониятининг 25 фоизидан камроқ оқимида уланиш нуқтасида реактив қувватни ишлаб чиқармайди (1 н.б. да берилган кучланишда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
865. Узатиш тизимига уланган Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида тезкор ёки даврий ахборот алмашинуви учун Узатиш тизимига уланган Фойдаланувчи техник имкониятларининг мазкур Қоидалар IX бўлимнинг 4-бобида белгиланган узатувчи тақсимлаш тизимининг ахборот алмашиш талабларига жавоб бериши намойиш этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
866. Қурилмаларнинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлар Узатиш тизими оператори томонидан тақдим этилган ҳолатда, мазкур Қоидаларнинг 865-бандида кўзда тутилган синашларнинг бир қисми ўрнида фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Узатиш тизимига уланган истеъмолни ўчириш ва қайта улаш бўйича талабларга мувофиқлигини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
867. Узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар мазкур Қоидаларнинг XI бўлими 5-бобида кўрсатилган ўчириш ва қайта уланиш талабларига жавоб бериши ҳамда қуйидаги синашлардан ўтиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
868. Тармоқ ишида бузилиш сабабли тасодифий узилишдан сўнг қайта уланиш имкониятини синашдан ўтказишга доир қайта улаш Узатиш тизими оператори томонидан рухсат берилган қайта улаш тартибига асосан, мақбул автоматлаштириш ёрдамида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
869. Синхронлаш синашларини амалга ошириш давомида, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг синхронлаш бўйича техник имкониятлари намойиш этилиши керак. Ушбу синаш синхронлаш қурилмаларининг созламаларини текшириш ва кучланиш, частота, фаза бурчаклари диапазони, кучланиш ҳамда частота оғишлари синашларни қамраб олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
870. Масофадан ўчириш синашини амалга оширишда, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасини Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган ва талаб қилинган вақт оралиғида уланиш нуқтасида ёки нуқталарида узатиш тизимидан масофадан ўчириш бўйича техник имконияти намойиш этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
871. Паст частотали талабни ўчириш синашлари давомида, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган юкламадан фоизларда ўчиришнинг техник имконияти мазкур Қоидаларнинг 1121 ва 1122-бандларига мувофиқлиги намойиш этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
872. Частота пасайишида ўчириш релесининг синашлари давомида, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасини номинал ўзгарувчан токдан таъминланиши билан ишлаш имконияти намойиш этилиши керак. Ўзгарувчан токдан таъминланиш параметрлари Узатиш тизими оператори томонидан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
873. Кучланишнинг пасайишида ўчириш синашлари давомида узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг мазкур Қоидаларнинг 1115-бандида кўзда тутилган юклама остида ростлаш қурилмасининг битта таъсирли режимда блоклаш билан ишлашининг техник имкониятлари намойиш этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
874. Ускуна/қурилманинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжати Узатиш тизими операторига тақдим этилган тақдирда, ушбу мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжат юқорида келтирилган синашларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Истеъмолчилар ускуналари мувофиқлигини моделлаштиришнинг умумий шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
875. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар операторлари истеъмолчи ускуна (қурилма)ларининг мувофиқлик синашлари мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга жавоб беришини таъминлашлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи оператори ёки юкламани ростлаш бўйича Тизим операторига хизмат кўрсатувчи Берк тақсимлаш тизими оператори истеъмолчининг ускуна (қурилма)ларини мазкур Қоидалар талабларга мувофиқлигини таъминлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
876. Мазкур Қоидаларнинг талаблари истеъмол ёки берк тақсимлаш тизими томонидан юкламани ростлаш бўйича Тизим операторига хизматлар кўрсатиш учун фойдаланилувчи блокларига қўлланилса, Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори, Тизим оператори билан алоқа ва Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори талабларга мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни жамлаш каби вазифаларни учинчи шахсларга тўлиқ ёки қисман юклашлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учинчи шахслар тегишли ҳужжатларни расмийлаштириш ва мазкур Қоидалар талабларига уларнинг жами истеъмолчилари ёки берк тақсимлаш тизимларининг мувофиқлигини намойиш этиш ҳуқуқига эга бўлган алоҳида Фойдаланувчилар сифатида қабул қилинади. Тизим операторига юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи истеъмолчилар ёки берк тақсимлаш тизимлари учинчи шахслар орқали биргаликда ҳаракат қилишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
877. Мажбуриятлар учинчи шахслар орқали бажарилаётган бўлса, уларнинг жойлашув хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда, фақат кўрсатилаётган хизматларнинг умумий ҳажмидаги ўзгаришлар ҳақида Тизим операторини хабардор этиш шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
878. Талаблар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган бўлса ёки Узатиш тизими оператори тизимини эксплуатация қилиш учун мўлжалланган бўлса, муқобил синашлар ёки ушбу талабларни бажариш юзасидан синашлар натижаларини қабул қилиш талаблари Узатиш тизими оператори билан келишилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
879. Мазкур бўлимнинг 5-бобида кўзда тутилган талабларга риоя этилишига таъсир қилувчи, узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки тақсимлаш тизимининг ёки блокнинг техник имкониятларига ўзгартириш киритиш бўйича ҳар қандай режалар тўғрисида Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган муддатларда, ушбу ўзгартириш киритилгунига қадар тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали билвосита Тегишли тизим операторига хабарнома берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
880. Тегишли тизим оператори мазкур бўлимнинг 1 ва 5-бобида кўзда тутилган талабларга риоя этилишига таъсир кўрсатувчи ҳар қандай эксплуатацион ҳодисалар ёки истеъмолчиларни ишдан тўхташи тўғрисида, бундай ҳодиса юз бериши билан дарҳол тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали билвосита хабардор қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
881. Ҳар қандай режалаштирилган синашлар графиклари ва истеъмолчи ёки блокнинг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини синашдан ўтказиш тартиби Тегишли тизим операторига улар бошлангунга қадар Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган ва тасдиқланган муддатларда етказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
882. Тегишли тизим оператори ушбу синашларда иштирок этиши ва истеъмолчи ускуна (қурилма)си ва блокининг ишини қайд этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
883. Назорат қилувчи орган билан биргаликда Тегишли тизим оператори истеъмолчи ускуна (қурилма)ларини ёки блокининг, объектнинг бутун хизмат қилиш муддати давомида мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Объект оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ушбу баҳолашнинг натижалари ҳақида хабардор қилинган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими томонидан Узатиш тизими операторига юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш учун фойдаланилувчи блокнинг мувофиқлиги, Узатиш тизими оператори ва Тегишли тизим оператори билан биргаликда ва буни қўллаш мумкин бўлса, юкламани тақсимлашда иштирок этувчи Учинчи шахслар билан келишилган ҳолда баҳоланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
884. Тегишли тизим оператори, Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан қайта режалаштириш, умумий схемага биноан ёки мувофиқликка таъсир қилиши мумкин бўлган ҳар қандай носозлик, ўзгартириш ёки қайта жиҳозлашдан сўнг мувофиқликка текшириш ва моделлаштириш юзасидан синашлар ўтказишини талаб этишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синашлар Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилиши мумкин. Тегишли тизим оператори Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторини синаш натижалари тўғрисида хабардор қилинишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
885. Тегишли тизим оператори тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар ва ҳужжатларни рўйхатини, мувофиқликни баҳолашни бир қисми сифатида Истеъмолчилар ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан бажарилиши лозим бўлган талабларни барча учун очиқлаши (эълон қилиши) шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўйхат камида қуйидаги маълумотлар, ҳужжатлар ва талабларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан тақдим этилиши лозим бўлган барча ҳужжатлар ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланган истеъмолчидан ёки тармоққа уланишига ёки эксплуатациясига алоқадор блокдан талаб этилувчи батафсил техник маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик (барқарор) ва динамик режимларни тадқиқ қилиш учун моделларга қўйиладиган талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадқиқотлар ўтказиш учун зарур бўлган тизимли маълумотларни тақдим этиш муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур бўлим 5-боби 3 ва 4-параграфлари талабларига мувофиқ кутилаётган статик (барқарор) ва динамик ҳолат характеристикаларини намойиш этиш мақсадида ўтказилган Истеъмолчи операторининг ўрганиш натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна/қурилмаларни мувофиқлигини баҳолаш шартлари ва тартиблари, жумладан рўйхатдан ўтказиш ҳажмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи операторининг мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган ускуна/қурилмаларнинг тегишли мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиш шартлари ва тартиблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
886. Тегишли тизим оператори талаблар, моделлаштириш ва мониторинг ўтказиш юзасидан синашлар мажбуриятларини Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори, Тегишли тизим оператори ва Узатиш тизими оператори ўртасида тақсимланишини чоп этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
887. Синашлар синашлари ёки моделлаштириш, Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими операторига тааллуқли сабабларга кўра Тегишли тизим оператори ва истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги келишувга мувофиқ ўтказилиши мумкин бўлмаса, бундай ҳолатда Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг X бўлим, 2-бобида кўрсатиб ўтилган оператив билдирги асоссиз рад этмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
888. Истеъмолчи ёки истеъмолчи чегараларида юклама қувватини тез ростлаш имкониятига эга модулни ёки берк тақсимлаш тизимини ишини имитацияли моделлаштиришда мазкур Қоидаларнинг талаблари бажарилиши намойиш этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига янги уланиш талаб этилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими операторининг актив қувватни ростлаш, юкламага тезкор таъсир кўрсатишини таъминлаш мақсадида истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими томонидан фойдаланилаётган истеъмолчининг янги ускунасини улаш бўйича шартнома тузилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ускуна (қурилма)ларни янада такомиллаштириш, алмаштириш ёки модернизация қилиш тадбирлари амалга оширилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли оператор томонидан мазкур Қоидалар талабларига риоя этилмаганлиги тахмин қилинганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
890. Мазкур Қоидаларда мувофиқликни моделлаштиришга тегишли талаблар минимал даражада қўйилганлигига қарамасдан, Тегишли тизим оператори қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчи операторига ёки Берк тақсимлаш тизими операторига истеъмолчи ускуналарини, мазкур Қоидалар ва қонунчилик ҳужжатлари талабаларига мувофиқ эканлигини намойиш этиш учун ушбу имитацияларнинг самарали ва етарли эканлиги ҳолатида, имитация моделларининг муқобил тўпламидан фойдаланишга рухсат бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур бўлимнинг 5-боб 3 ва 4-параграфларида белгиланган талаблар бўйича, мувофиқликка моделлаштиришга тааллуқли Узатиш тизими операторига тақдим этилган маълумотлар мазкур Қоидаларнинг талабларга мувофиқлигини намойиш этиш учун етарли бўлмаган ҳолатларда, истеъмолчи операторидан ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан имитация моделларининг қўшимча ёки муқобил тўпламининг ўтказилишини талаб қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
891. Узатиш тизимига уланган истеъмолчи оператори узатиш тизимига уланган ҳар бир алоҳида истеъмолчи учун моделлаштириш натижалари билан ҳисобот тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимига уланган истеъмолчи оператори узатиш тизимига уланган ушбу истеъмолчи учун келишилган имитация моделини ишлаб чиқиши ва тақдим этиши лозим. Имитация моделларига талаблар мазкур бўлимнинг 5-боби 2-параграфида белгиланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
892. Узатиш тизими оператори моделлаштириш, имитация моделлари, синашлар, ўлчашлар бўйича тақдим этилган ҳисоботлар асосида шахсий моделлаштиришни ўтказиш орқали истеъмолчининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини текшириш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
893. Узатиш тизими оператори Истеъмолчи операторига сўралган моделлаштиришни ўтказиш учун зарур бўлган ҳажмда тармоқнинг техник маълумотларини ва имитация моделини тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Истеъмолчилар қурилмаларининг имитация модели
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
894. Узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускуна/қурилмалари имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларга тааллуқли мазкур Қоидаларнинг 896 ва 897-бандларида кўрсатиб ўтилган талабларга жавоб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
895. Узатиш тизими оператори истеъмолчи ускуна (қурилма)ларини статик ва динамик режимлардаги ҳолатини (ўзини тутиши) кўрсатиб берувчи имитация моделларини ёки эквивалент маълумотларни талаб қилиб олиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
896. Узатиш тизими оператори ушбу имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларнинг мазмуни ва шаклини белгилайди, улар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик ва динамик режимлар, жумладан 50 Нz ни ташкил этувчиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тузилма ва блокли схемаларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
897. Динамик моделлаштириш мақсадларида ишлатиладиган, мазкур Қоидаларнинг 896-бандининг иккинчи хатбошисида кўрсатиб ўтилган имитация модели ёки эквивалент маълумотлар қуйидаги кичик моделлар ёки эквивалент маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишни назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланган истеъмолчини ҳимоя тизимининг моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани электр техник характеристикалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзгартиргичнинг моделлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
898. Узатиш тизими оператори моделдаги натижалар қайд этилган маълумотлар билан узатиш тармоқларига уланган истеъмолчи ускуна (қурилма)ларининг маълумотларини қайд этишга бўлган талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) узатиш тизимига уланган ва маҳаллий генерацияловчи модулга эга бўлмаган Истеъмолчининг ускуна (қурилма)лари уланиш нуқтасида реактив қуввати кўрсатилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) юкламанинг турли шароитларда реактив қувват алмашинувини ҳисоблаш учун узатиш тизимига уланган истеъмолчининг қувват оқимларини ҳисоблашнинг имитация моделидан фойдаланилади. Уланиш нуқтасида энг кичик ва энг катта реактив қувват алмашинувига олиб келувчи минимал ва максимал юклама шартлари имитация моделининг бир қисми бўлиши лозим. Қуйидаги вазиятлар бундан мустасно:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник ёки молиявий афзалликлари Узатиш тизими оператори ва Истеъмолчи оператори билан ҳамкорликдаги таҳлили асосида исботлаган ҳолатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муқобил қийматлар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) агар натижалар реактив қувватнинг истеъмол ва ишлаб чиқариш учун реактив қувватнинг ҳақиқий диапазони қуйидагилардан ошмаслиги тасдиқланса, моделлаштириш қониқарли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни истеъмолида энг максимал истеъмол имкониятидан ёки реактив қувватни ишлаб чиқаришда максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват ишлаб чиқаришда энг максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқаси келишилмаган бўлса, узатиш тизимига уланган объект максимал истеъмол қувватидан 25 фоиздан камроқ актив қувват оқимида уланиш нуқтасида реактив қувват ишлаб чиқарилмайди (1 н.б. берилган кучланишда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
900. Узатиш тизимига уланган, генерацияловчи модулга эга маҳаллий истеъмолчининг реактив қувват ишлаб чиқариш имкониятини моделлаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускуна (қурилма)сининг имитация модели юкламанинг ва генерациянинг турли шароитларида реактив қувват алмашинувини ҳисоблаш учун қўлланилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) уланиш нуқтасида энг кичик ва энг катта реактив қувватга олиб келувчи минимал ва максимал юкламанинг ва генерация шароитларининг уйғунлиги моделлаштиришнинг бир қисми бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори биргаликда ўтказган таҳлили натижаларига кўра техник ва молиявий афзалликлар исботланганда ёки Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган вазиятларни истисно қилган ҳолда, натижалар реактив қувват истеъмоли ва ишлаб чиқариш учун реактив қувватнинг ҳақиқий диапазони қуйидагилардан ошмаса, моделлаштириш қониқарли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват истеъмолида энг максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват ишлаб чиқаришда энг катта максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа шарт келишилмаган бўлса, узатиш тизимига уланган объект актив қуввати максимал истеъмолининг 25 фоиздан (1 н.б да берилган кучланишда) камроқ оқимидаги уланиш нуқтасида реактив қувватни ишлаб чиқармайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Истеъмолчи ускуналари учун юкламанинг актив қувватини тезкор ростлаш орқали мувофиқликни моделлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
901. Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан юкламанинг актив қувватини тезкор ростлаш имкониятини таъминлашда фойдаланиладиган Истеъмолчи ускунаси модели, частотанинг пасайиши юзасидан тузилган шартномада белгиланган ускунанинг актив қувватини тезкор ростлаш учун қуйидаги зарур техник имкониятини намойиш этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
унинг юкламасини келишилган қисми учун частотанинг ўзгариш тезлиги каби чора билан боғлиқ актив қувватнинг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келишилган бошқарув тизимини ишлаш тамойили ва тегишли эксплуатация параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватни тезкор ростлаш учун келишилган ишлаб кетиш вақти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
902. Имитацияли моделлаштириш, келишилган шартларга мувофиқликни намойиш этиш шарти билан етарли деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар ускуналарини ахборот алмашинуви учун мувофиқлигини синаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
903. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ўртасида оператив режимда ёки даврий ахборот алмашинувига нисбатан узатиш тизимига уланган Истеъмолчининг мазкур бўлимнинг 4-бобида белгиланган ахборот алмашинуви талабларига жавоб бериш учун техник имконияти намойиш этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
904. Ускуна (қурилма)нинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари Узатиш тизими операторига тақдим этилган тақдирда, мазкур Қоидаларнинг 903-бандида кўзда тутилган синашларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи ускуналарини ўчириш ва қайта уланиши синашлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
905. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар мазкур Қоидаларнинг XI бўлими 5-бобида кўрсатилган ўчириш ва қайта уланиш талабларига жавоб беришлари керак ва қуйидаги синашлардан ўтиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
906. Узатиш тизимидаги бузилиш сабабли тасодифий ўчирилишдан сўнг қайта уланиш имкониятини текширишда ушбу қайта уланиш Узатиш тизими оператори рухсати билан такрорий уланиш тартибига асосан амалга оширилиши лозим, бунда автоматлаштириш орқали қайта улашни бажариш мақсадга мувофиқ ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
907. Синхронлаш синашлари давомида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи ускунасининг синхронлаштириш бўйича техник имкониятлари намойиш этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу синашларда синхронлаш қурилмаларининг созламаларини текшириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синаш кучланиш, частота, фаза бурчаклари диапазони, кучланиш ва частотанинг оғишлари кўрсаткичларини қамраб олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
908. Масофадан ажратиш кўрсаткичи бўйича синаш давомида, узатиш тизимига уланган истеъмолчининг уланиш нуқтасида ёки узатиш тизими нуқталарида Узатиш тизими оператори талаб этган вақтда масофадан туриб ажратилиши бўйича техник имкониятлари намойиш этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзгарувчан ток таъминотини кириши Узатиш тизими оператори томонидан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
910. Кучланишнинг пасайишидаги ўчириш синашлари давомида узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускуна (қурилма)нинг мазкур Қоидаларнинг 1115-бандида кўзда тутилган талабларга биноан юклама остида ростлаш қурилмасини блоклаш йўли билан бир маротабалик режимда ишлашининг техник имкониятлари намойиш этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
911. Синашларнинг барчаси ёки баъзилари ўрнига ускуна (қурилма)нинг мувофиқликлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиш мумкин. Бунда ушбу ҳужжатлар Узатиш тизими операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Юкламани актив ва реактив қувватини ростлаш ҳамда узатиш чекловларини бошқариш ускуналарининг мувофиқлигини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
912. Юкламанинг ўзгаришидаги синашлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими томонидан актив қувватни ростлаш, реактив қувватни ростлаш ёки Узатиш тизими операторидан йўриқнома олгандан сўнг частота ва кучланишнинг кўрсатилган диапазонида келишилган вақт давомийлигида унинг истеъмолини ўзгартириш учун қувват узатиш чекланишини бошқариш мақсадида Фойдаланилувчи ускуна (қурилма)ларининг техник имконияти якка тартибда ёки комплекс тартибида намойиш этиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синаш кўрсатмага асосан ёки Узатиш тизими операторидан кўрсатма олишни имитациялаш йўли билан, шунингдек Истеъмолчини ёки берк тақсимлаш тизимининг электр энергиясига бўлган эҳтиёжини ўзгартириш (коррекция) орқали ўтказилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синаш мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган шартлар бажарилган тақдирда қониқарли деб ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синашларнинг барчаси ёки баъзилари ўрнига Тегишли тизим операторига тақдим этилган, ускуна (қурилма)нинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
913. Ўчириш ёки қайта улашда статик компенсатор ускуналарни синаш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан юкламанинг актив қувватини ростлаш, реактив қувватини ростлаш ёки ўчиришга ёки такрорий улашга ёки барча жараёнларга бўлган сўровга жавобан узатиш тизими чекловларини бошқаришни таъминлаш учун Фойдаланилувчи ускуна (қурилма)ларни техник самарадорлиги, компенсатор ускуна (қурилма)лари Узатиш тизими операторидан йўриқномалар олинганидан сўнг, келишилган муддатларда якка тартибда ёки комплекс тартибда жамланган ҳолда учинчи шахслар томонидан кўрсатиб берилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синаш Узатиш тизими операторидан кўрсатма олинишини ва статик компенсатор ускунасининг кейинчалик ўчирилишини имитация қилиш ҳамда Узатиш тизими операторидан кўрсатма олинишини ва ускунани кейинчалик қайта уланишини имитациялаш йўли билан ўтказилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синаш мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ, Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган шартлар бажарилган тақдирда муваффақиятли амалга оширилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг мувофиқлигини текшириш ва уларни моделлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг мувофиқлигини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
914. Мазкур Қоидаларнинг 237-бандида келтирилган барча электр энергиясини сақлаш тизимлари мазкур бобда белгиланган тартибда мувофиқлик синашларидан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизими операторлари мазкур синашларнинг барчаси ёки бир қисми учун Тегишли тизим операторига мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларини тақдим этишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
915. Электр энергиясини сақлаш тизимларини частота ўзгаришларига реакциясини моделлаштиришда қуйидагилар талаб этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) частотанинг тўлиқ диапазони бўйича актив қувват узатиш имкониятига эга эканлиги намойиш қилиниши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) моделлаштириш, частотанинг пасайиши ва ўлик зонанинг созламаларини ҳисобга олган ҳолда актив қувват частотавий характеристикасининг барча диапазонини ишга тушириш учун етарли бўлган частотавий поғоналарни тузиш орқали амалга оширилиши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган талаблар жавоб бериши намойиш этиб берилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
916. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг қувват оқимларини бошқариш, реактив қувват ва кучланишни назорат қилиш имкониятларини моделлаштиришда қуйидагилар талаб қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мазкур Қоидаларнинг III бўлими 8-бобида талабларига мувофиқ, сақлаш тизимларининг илгариловчи ва кечикувчи реактив қувват билан таъминлаш қобилияти намойиш этилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган талаблар жавоб бериши намойиш этиб берилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг мувофиқлик синашлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
917. Актив қувват ишлаб чиқариш ва частотани ростлаш синашларига қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) электр энергиясини сақлаш тизимлари частотани ростлашни таъминлаши учун максимал қувват ва ростлашнинг минимал даражаси ўртасида тўлиқ ишчи диапазонда ишлаб чиқарилаётган актив қувватни узлуксиз ўзгартиришга техник жиҳатдан қодир эканлиги (имконияти мавжудлиги)ни намойиш этиши керак. Белгиланган ростлаш параметрларини, шу жумладан статизм, ўлик зона ва частота поғоналарни ўзгартиришга жавоби ҳамда частотанинг катта ва тез оғишларини ўз ичига олган динамик параметрлар текширилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) синашлар статизм ва ўлик зонани созламаларини эътиборга олган ҳолда, частота ўзгаришига мос равишда актив қувват ўзгариши барча диапазонларда ишлаши учун етарлича катта бўлган миқдорда ортишини ҳамда тегишли ишчи нуқтасидан чиқишдаги актив қувватнинг ҳақиқий ошириш ёки камайтириш имкониятини моделлаштириш орқали ўтказилиши шарт. Зарурат бўлганда частота оғишининг имитация қилинган сигналлари бир вақтнинг ўзида қурилманинг тезлик ва юклама ростлагичи ёки бошқариш тизимининг ҳисоб бошлашига бир вақтда узатилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қуйидагилар бажарилса моделлаштириш, муваффақиятли деб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватни частотавий характеристикасини тўлиқ диапазонини фаоллаштириш вақти мазкур Қоидаларнинг 161-банди талабларидан ошмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частота ўзгаришига жавобдан сўнг сўнмайдиган тебранишлар пайдо бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кечикишнинг бошланғич вақти мазкур Қоидаларнинг 165-бандига мувофиқ бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тушиб кетиш ва ўлик зонаси ўрнатмалари мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатилган диапазондаги қийматлардан ортмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив қувватнинг частотавий характеристикаси сезувчан эмаслиги ҳар қандай тегишли ишчи нуқтада мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатиб ўтилган қийматлардан ошмаган тақдирда муваффақиятли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
918. Реактив қувват синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сақлаш тизимларининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлаш бўйича техник имкониятлари кўрсатилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сақлаш тизимлари максимал реактив қувват билан ҳам илгарилаш ҳам кечикиш режимида минимал барқарор ишлаш режимида максимал қувват чиқаришда ва максимал ва минимал қийматлар оралиғида актив қувват ишлаб чиқариш иш режимида бир соатдан кам бўлмаган вақт мобайнида ишласа, синаш муваффақиятли ҳисобланади. Бунда сақлаш тизими реактив қувватнинг ўрнатилган ёки келишилган қийматини ҳар қандай диапазонга ўтиш имкониятлари намойиш этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
919. Нолдан ишга тушириш имконияти синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нолдан ишга тушиш имкониятига эга сақлаш тизимлари ўчишдан сўнг ташқи электр таъминоти манбаларисиз ишга тушириш бўйича техник имкониятини кўрсатиб берилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори томонидан, Тизим оператори билан келишилган чегарада ишга тушириш вақти сақлаб берилса, синаш муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
920. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори тегишли синашни амалга оширишни ўрнига, талаб этилаётган мувофиқликни тасдиқлаш учун қурилмаларига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиши мумкин. Бунда қурилмага берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари ёки мувофиқлик тўғрисидаги декларация ва синаш баённомалари Тегишли тизим операторига тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
921. Кучланишни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) электр энергиясини сақлаш тизимининг мазкур Қоидаларнинг 251-банди талабларига мувофиқ, кучланишни ростлаш режимида ишлаш имконияти намойиш этилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) кучланишни ростлаш режимининг синаши давомида қуйидаги параметрлар текширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 251-бандига мувофиқ ўзгариш қиялиги ва сезмаслик зонаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлаш аниқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи аралашувнинг йўқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувватни фаоллаштириш вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростлаш ҳамда ростланувчи статизм ва сезмаслик (ўлик) зонаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 251-бандида кўрсатиб ўтилган ёки танланган параметрларга мос келиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишни ростлашнинг сезмаслик даражаси 0,01 н.б. дан ошмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг поғонали ўзгаришидан сўнг чиқиш реактив қувватининг 90 фоиз ўзгаришига мазкур Қоидаларнинг 251-бандида кўрсатиб ўтилган белгиланган вақт ва қийматга эришиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
922. Реактив қувватни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) электр энергиясини сақлаш тизимининг мазкур Қоидалар 247-банди талабларига мувофиқ реактив қувватни ростлаш режимида ишлаш имконияти кўрсатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
924. Тегишли тизим оператори синаш ўтказиш учун юқорида кўрсатилган синашлар шартларидан фақат биттасини танлаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
X бўлим. Узатиш тизими ишини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Узатиш тизими ишини ташкил этишнинг умумий шартлари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
925. Тизим оператор реал вақт режимида электр энергиясига бўлган талаб ва электр энергиясини ишлаб чиқаришни мувозанатлаш, узатиш тизимида оператив тадбирларни режалаштириш ва узатиш тизимининг хавфсиз ишлашини таъминлаш учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оператив тадбирларни бажариш давомида Тизим оператори барча Фойдаланувчилар билан оператив режимда алоқада бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори узатиш тизимини лойиҳалаштириш, ривожлантириш, ишга тушириш, эксплуатация қилиш ва техник хизмат кўрсатишни амалга ошириш орқали узатиш тизимининг ишончли ва барқарор ишлаши учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
926. Ушбу бўлимнинг мақсади — Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан бажарилиши лозим бўлган ташкилий тадбирларнинг тафсилотларини ёритишдан иборат ва бунда уларга юклатилган вазифаларни бажариш учун қуйидаги оператив функцияларга эътибор қаратиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоққа оператив уланиш, жумладан тайёр ҳолатга келтирилган янги уланишларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимини барқарор шароитда эксплуатация қилиш ҳамда уни авария вазиятларида бошқара оладиган ходимларни тайёрлаш, малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
927. Ягона электр энергетика тизимидаги автоматика схемаларининг эксплуатация жараёнида соз ишлаши, ушбу тизимнинг барқарорлигини билдиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
928. Ушбу бўлим Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига, шунингдек заруратга кўра қуйидагиларга ҳам қўлланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқлари узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Берк тақсимлаш тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари операторлари, жумладан тақсимлаш тармоғига уланган генерацияловчи модулларга эга бўлган операторлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Тизим оператори ва Узатиш тизими операторларининг функциялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
929. Узатиш тизими оператори электр энергиясидан оқилона фойдаланиш, хусусан узатиш тизимидаги технологик йўқолишларни камайтириш, генерация қувватларни самарали режалаштиришни таъминловчи узатиш тизимини лойиҳалаш, қуриш, кенгайтириш, хизмат кўрсатиш ва эксплуатация қилишга масъулдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
930. Лойиҳалаш талабларига мувофиқ Узатиш тизими оператори Фойдаланувчилар томонидан ягона электр энергетика тизимининг автоматикага доир талаблари бажарилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
931. Тизим оператори диспетчерлик ва тармоқ бошқаруви учун марказий диспетчерлик хизмати томонидан минтақавий даражада диспетчерлик функцияларини назорат қилади ва бунда минтақавий диспетчерлик хизмати унинг координацияси остида фаолият юритувчи ҳудудий бошқарув марказларининг диспетчерлик функцияларини назорат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
932. Тизим оператори реал вақт режимида ягона энергетика тизимидаги ҳар қандай фаолият юритаётган (уланган) Томонларнинг ҳаракатларини мувофиқлаштиради ва ягона электр энергетика тизимини ягона диспетчерлик бошқарувини амалга оширади, шунингдек, тақсимлаш тизимлари ва берк тақсимлаш тизимларининг ҳам диспетчерлик бошқарувини мувофиқлаштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори тармоқлари ягона электр энергетика тизимидан узилса, яъни алоҳида ишлаётган бўлса, Тақсимлаш тизими оператори тармоқларини ягона энергетика тизимига қайта улаш амалга оширилгунга қадар ажратилган участка билан боғлиқ барча диспетчерлик фаолиятини амалга ошириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
933. Тақсимлаш тизими оператори ўз тармоғидаги барча тармоқ операцияларини бошқариш учун жавобгар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Оператив билдиргилар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
934. Тегишли тизим оператори ўз тармоғига янги уланишлар якунланганлиги тўғрисида оператив билдиргилар тартиби тафсилотларини тушунтириб бериши ва улар омма учун очиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
935. Электр станциялари оператори, Истеъмолчи оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ҳолатдан келиб чиқиб, ўз тизимларини Узатиш тизими операторига улаш бўйича мазкур Қоидаларнинг IX бўлимида баён этилган талаблар бажарилганлигини маълум қилиши ва Қоидаларнинг X бўлими 3-бобида ёки X бўлим 3-боби 2-параграфида тавсифланган оператив билдирги бериш тартибини муваффақиятли бажариши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
936. Тақсимлаш тизими оператори тармоғига уланишда Электр станцияси оператори ёки тармоғида электр станциясига эга бўлган Берк тақсимлаш тизими оператори Тақсимлаш тизими операторига электр энергияси ишлаб чиқарувчи ҳар бир модулни улаш учун мазкур Қоидаларнинг X бўлим 5-бобида белгиланган оператив билдирги тартибини муваффақиятли якунланганлиги ҳамда ушбу Қоидаларнинг IX бўлимида баён этилган талаблар бажарилганлиги кўрсатиб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
937. Узатиш тизимига уланган ҳар бир янги электр станцияси, тақсимлаш тармоғига уланган ҳар бир янги электр станцияси, узатиш тизимига уланган ҳар бир янги электр станцияси, узатиш тизимига уланган ҳар бир янги тақсимлаш объекти ва узатиш тизимига уланган ҳар бир янги тақсимлаш тизимининг уланиши ҳақидаги оператив билдирги қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги — Тегишли тизим оператори томонидан Электр станцияси оператори, Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторига уларга тегишли тармоққа электр энергиясини беришдан аввал юборилувчи билдирги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оралиқ оператив билдирги — Тегишли тизим оператори томонидан Фойдаланувчига чекланган вақт оралиғида электр тармоғига уланишдан фойдаланган ҳолда тегишлича генерацияловчи модул, истеъмолчи ёки тақсимлаш тизимини спецификация ва бошқа талаблар бўйича синашларини бошлаш учун бериладиган билдирги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якуний оператив билдирги — Тегишли тизим оператори томонидан Электр станциялар оператори, Истеъмолчи тармоғи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторига тегишли техник тавсифга ва талабларга жавоб беришини тасдиқловчи, уларга электр тармоғига уланган ҳолда генерацияловчи модул, Истеъмолчи қурилмалари, шунингдек, тақсимлаш тизимларини эксплуатация қилишга рухсат берувчи билдирги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Генерацияловчи модулларни улаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW ёки ундан паст «А» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари ва синхрон ишлаб чиқарувчи (генерацияловчи) модулларни оператив хабардор қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
938. Ҳар бир янги генерацияловчи модулни уланиши тўғрисидаги оператив билдиргини бериш тартиби ўрнатиш ҳужжатлари тақдим этиш билан бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станция оператори Тегишли тизим операторидан олинган ўрнатиш ҳужжатида зарур маълумотларни тўлдириши ва уни Тизим операторига тақдим этилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда ҳар бир генерацияловчи модул бўйича алоҳида ўрнатиш ҳужжати тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори зарур маълумотларни Электр станцияси операторлари номидан учинчи шахслар томонидан тақдим этилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
939. Тегишли тизим оператори ўрнатиш ҳужжатининг таркибини белгилаши ва ушбу ҳужжат қуйидаги маълумотни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш амалга ошириладиган жой;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш санаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускунанинг максимал қуввати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергиянинг бирламчи манбаи тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объектда ўрнатилган ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни баҳолаш ҳужжатлари (мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат, синаш баённомалари)га ҳавола;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси оператори ва ўрнатувчи (монтаж) ташкилотининг алоқа маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
940. Электр станцияси оператори эксплуатациядан чиқарилиб, демонтаж қилинаётган генерацияловчи модуллар ҳақида Тегишли тизим операторини хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим операторига бундай хабарнома учинчи шахслар томонидан ҳам берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Қуввати 20 MW гача бўлган генерацияловчи модулларни оператив хабардор қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
941. Электр станцияси оператори ҳар бир янги генерацияловчи модулни улаш тўғрисида Тизим операторига оператив билдирги беради, бунда мувофиқлик тўғрисидаги баённомани ўз ичига олган генерацияловчи модул ҳужжати тақдим этилади. Ҳар бир генерацияловчи модул учун алоҳида ҳужжат тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
942. Генерацияловчи модул ҳужжати бу Электр станцияси оператори томонидан Тегишли тизим операторига тақдим этилувчи генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларда белгиланган техник талабларга мувофиқлик баённомаси, шунингдек, зарур маълумотлар ва бошқа тасдиқловчи мезонлар мувофиқлигини баҳолаш натижаларини ўз ичига олган ҳужжат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
943. Генерацияловчи модул ҳужжатининг шакли ва тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар Тегишли тизим оператори томонидан белгиланади ва камида қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли бўлган ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган шаклдаги мувофиқлик тўғрисида баённома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган тартибдаги тармоққа уланишга тааллуқли бўлган генерацияловчи модулнинг батафсил техник маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заруратга кўра генерацияловчи модулларга тегишли ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 3-параграфига мувофиқ имитация моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 6 — 8-параграфларига мувофиқ, Тегишли тизим оператори томонидан талаб этиладиган барқарор ва динамик характеристикаларнинг ҳар бир ҳолатини батафсил кўрсатиб берувчи синашлар, синашлар давомида ўлчанган қийматлар асосида тайёрланган ҳисоботлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 2-боби 4 — 7-параграфларига мувофиқ, Тегишли тизим оператори томонидан талаб қилинган ҳар бир ҳолатни батафсил кўрсатиб берувчи синашлар асосида барқарор ва динамик характеристикаларни намойиш этувчи тадқиқотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
944. Тегишли тизим оператори тўлиқ ва асосланган генерацияловчи модул ҳужжатини қабул қилганидан сўнг, Электр станцияси операторига Якуний оператив билдирги тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
945. Электр станцияси оператори Тегишли тизим оператори ва Узатиш тизими операторини демонтаж қилинаётган генерацияловчи модуллари тўғрисида хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
946. Тегишли тизим оператори «B» ва «C» турдаги генерацияловчи модулларни эксплуатацияга киритилиши ва эксплуатациядан чиқарилиши ҳақида билдиргини электрон шаклда тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
947. Генерацияловчи модул ҳужжати Электр станцияси оператори номидан ваколатли орган томонидан берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари ва қуввати 20 MW ва ундан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модулларни оператив хабардор қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
948. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувлар якунланганда, буни тасдиқловчи ҳужжатлар билан Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
949. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Электр станцияси операторига белгиланган уланиш нуқтасида ўзининг ички тармоғи ва генерацияловчи модулларини электр энергияси билан таъминлаш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
950. Оралиқ оператив билдирги мазкур Қоидаларнинг X бўлим, 3-боб, 3-параграфининг талабига кўра маълумотлар ва ўрганишларни таҳлил қилиш жараёнини якунида Тегишли тизим операторига тақдим этилади. Тегишли тизим оператори томонидан маълумотлар ва тадқиқотларни таҳлил қилиш учун Электр станцияси оператори унга қуйидагиларни тақдим этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган шаклдаги батафсил мувофиқлик тўғрисидаги баённома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган тармоқ уланишга тааллуқли бўлган генерацияловчи модул бўйича батафсил техник маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заруратга кўра генерацияловчи модулларга тегишли ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 3-параграфи ва Тегишли Тизим оператори талабларида белгиланган имитация моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 4-параграфи талабларига мувофиқ кутилаётган барқарор ва динамик характеристикаларни кўрсатиб берувчи тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 6 — 8-параграфида кўзда тутилган тартибда режалаштирилган синашлар ҳақида маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
951. Оралиқ оператив билдирги Электр станцияси операторига чекланган вақт давомида тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда генерацияловчи модулни эксплуатация қилиш ва электр энергияси ишлаб чиқариш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
952. Электр станцияси оператори Оралиқ оператив билдиргини сақлаб туриши мумкин бўлган максимал муддат 24 ойни ташкил этиши, Тегишли тизим оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши муддатни қисқартириши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси оператори белгиланган талабларга мувофиқлиги бўйича ижобий натижага эришган тақдирда, Оралиқ оператив билдиргини сақлаб туриш муддатини узайтириши мумкин. Муддатни узайтириш юзасидан сўров юборилганда ҳал этилмаган масала ва муаммолар аниқ кўрсатиб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
953. Электр станцияси оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни Қоидаларнинг VII бўлими 1-бобида бўлимида белгиланган муддатдан ташқари узайтириш имконияти ушбу оператор томонидан Тегишли тизим операторига мазкур Қоидаларнинг 951-бандида келтирилган муддат якунланишидан олдин енгиллик бериш тартибига мувофиқ сўров юборилган тақдирда берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
954. Якуний оператив билдирги Тегишли тизим оператори томонидан Оралиқ оператив билдирги ҳолатида аниқланган барча номувофиқликлар бартараф этилганидан сўнг ва мазкур Қоидаларнинг X бўлим 3-боб 3-параграфи талабига биноан маълумотларни таҳлил қилиш жараёни якунланганидан кейин тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
955. Якуний оператив билдирги Электр станцияси операторига тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда генерацияловчи модулни эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
956. Маълумотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида Электр станцияси оператори Тегишли тизим операторига қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мувофиқлик тўғрисида баённома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 950-банди «б», «г» ва «д» кичик бандларида кўрсатиб ўтилган тегишли техник маълумотларни, имитация моделларини ва тадқиқотларни янгилаш, жумладан синашлар вақтида ҳақиқий ўлчанган қийматларни қўллаш маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
957. Якуний оператив билдирги берилиши билан боғлиқ номувофиқлик аниқланган тақдирда, Тегишли тизим операторининг сўровига кўра, унга мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида келтирилган тартибга мувофиқ енгиллик берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда генерацияловчи модул енгиллик бериш талабларига мувофиқ бўлса, Якуний оператив билдирги Тегишли тизим операторига томонидан берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Енгиллик бериш сўрови рад этилса, Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори томонидан номувофиқлик бартараф этилиб, Тегишли тизим оператори генерацияловчи модулни, мазкур қоидалар талабларига мувофиқ деб топмагунича, ушбу модулни эксплуатация қилишга рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори аниқланган номувофиқликни белгиланган муддатларда бартараф этмасалар, енгиллик бериш сўрови рад этилганлиги тўғрисидаги билдирги берилган муддатдан олти ой кечикмасдан, масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
958. Якуний оператив билдирги берилган Электр станцияси оператори қуйидаги ҳолатларда Тегишли тизим операторини зудлик билан хабардор қилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Объектнинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи сезиларли модернизация ва янгилашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фаолиятининг йўқотилиши кузатилганида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна ва қурилмаларнинг белгиланган талабларга риоя этилмаслигига олиб келувчи ишдан тўхтаб қолишида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
959. Электр станцияси оператори мазкур Қоидаларнинг 958-бандида таърифланган ҳолатлар уч ойдан ортиқ муддатда сақланиб қолишини асосли равишда кутаётган бўлса, Тегишли тизим операторига Чекланган оператив билдирги бўйича мурожаат этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
960. Чекланган оператив билдирги Тизим оператори томонидан берилади ва аниқ идентификация қилиниши лозим бўлган қуйидаги маълумотлардан иборат бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кутилаётган қарор бўйича мажбуриятлар ва муддатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўн икки ойдан ошмаслиги лозим бўлган максимал амал қилишнинг муддатлари. Бунда Тегишли тизим операторини қониқтирадиган тўлиқ мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли силжишга эришилганлиги ҳақида асосланган далиллар тақдим этилса, бирламчи тақдим этилган муддат уни узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда қисқа бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
961. Чекланган оператив билдирги берилган объектларга нисбатан, унинг амал қилиш муддати давомида Якуний оператив билдиргининг амал қилиш муддати тўхтатиб турилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
962. Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини келгусида узайтириш, мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида таърифланган чеклаш тартибига мувофиқ Тегишли тизим операторига ушбу муддат тугагунига қадар енгиллик бериш тўғрисидаги сўровга кўра берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
963. Тегишли тизим оператори, Чекланган оператив билдирги кучини йўқотганидан сўнг, генерацияловчи модулнинг эксплуатациясига рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга. Ушбу ҳолатда Якуний оператив билдирги автоматик равишда ўз кучини йўқотган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
964. Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 962-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини узайтирилишига рухсат бермаса ёки мазкур Қоидаларнинг 963-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдирги ўз кучини йўқотганидан сўнг генерацияловчи модулнинг эксплуатациясига рухсатни рад этса, Электр станцияси оператори Тегишли тизим операторининг қарори тўғрисидаги билдирги олинганидан кейин олти ой муддат ичида масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Истеъмолчи ёки тақсимлаш тизими қурилмаларини улаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
965. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги Тегишли тизим оператори ва Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувни тасдиқловчи ҳужжатларни ўз ичига олган тайёргарлик ишлари якунланганида Узатиш тизими оператори томонидан тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
966. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки Тақсимлаш тизими операторига белгиланган уланиш нуқтасида ўзининг ички тармоғи ҳамда ёрдамчи ускуна ва қурилмаларини электр энергияси билан таъминлаш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Оралиқ оператив билдирги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
967. Оралиқ оператив билдирги мазкур Қоидаларнинг X бўлим 4-боби талабларига мувофиқ маълумотлар ўрганиш ва таҳлил қилиш жараёни якунланганидан сўнг Узатиш тизими оператори томонидан берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
968. Оралиқ оператив билдирги узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки Тақсимлаш тизими операторига тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда чекланган вақт оралиғида узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизими ускуна (қурилма)ларини эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
969. Маълумотлар ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида, Узатиш тизими операторига узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори томонидан қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган шаклда мувофиқлик тўғрисида баённома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган талабга асосан, тармоққа уланишига алоқадор бўлган, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи объектининг тизимига уланган тақсимлаш ускуна ва қурилмаларининг тўлиқ техник жиҳатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) узатиш тизимига уланган Истеъмолчи объектлари, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмалари ва тақсимлаш тизимларига тегишли ускуна (қурилма)ларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларини, ушбу ҳужжатлар мувофиқликни тасдиқлашнинг бир қисми сифатида фойдаланилса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) мазкур Қоидаларнинг 970 ва 972-бандларида кўрсатилган ва Узатиш тизими оператори томонидан талаб қилинган имитация моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 4 ва 5-бобларида белгиланган барқарор ва динамик характеристикаларни аниқловчи тадқиқотлар натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 6 — 8-параграфларига биноан режалаштирилган синашлар юзасидан маълумот.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
970. Узатиш тизими оператори узатиш тизимига уланган Истеъмолчи тизимининг ёки узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимининг, ёки иккала тизимнинг ўзини барқарор ва динамик ҳолатда тутишини кўрсатиб берувчи имитация моделларини ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотларнинг тақдим этилишини сўраши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
971. Узатиш тизими оператори қуйидагиларни ўз ичига олган имитация моделларининг ва айнан ўхшаш бўлган маълумотлар шакли ва мазмунини белгилайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 Нz частотали барқарор ва динамик режимлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тузилма ва блокли схемаларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
972. Динамик моделлаштириш учун мазкур Қоидаларнинг 971-бандида кўрсатиб ўтилган имитация моделлари ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотлар қуйидаги кичик моделлар ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотлардан иборат бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишни ростлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланган Истеъмолчи ва узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизими ҳимоясининг моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолнинг турли турлари, яъни юкламанинг электр техник характеристикалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзгартиргич моделлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
973. Узатиш тизими оператори имитация моделларини ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотларни таққослаш ва таҳлил қилиш учун узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар ёки узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмалари характеристикаларига бўлган талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
974. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган максимал муддат 24 ойни ташкил этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни қисқартириш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори белгиланган талабларга мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли ижобий натижаларга эришган тақдирда Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриш муддатини узайтиришга рухсат берилади. Муддатни узайтириш юзасидан сўров юборилганда ҳал этилмаган масала ва муаммолар аниқ кўрсатиб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
975. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 974-бандида белгиланган муддат тугаши билан, Узатиш тизими операторига мазкур Қоидаларнинг VI бўлими 2-бобида кўрсатиб ўтилган енгиллик бериш тартибига мувофиқ ушбу муддатдан олдин сўров юборилган бўлса, Оралиқ оператив билдиргининг амал қилишини сақлаб қолиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Якуний оператив билдирги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
976. Якуний оператив билдирги Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туришда аниқланган барча номувофиқликлар бартараф этилганидан сўнг, мазкур Қоидаларнинг X бўлим 4-боб 2-параграфи талабларига биноан маълумотларни таҳлил қилиш жараёни якунланганидан кейин тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
977. Якуний оператив билдирги узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори тармоққа уланган ҳолда узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори объектини эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
978. Маълумотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори Узатиш тизими операторига қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мувофиқлик тўғрисида батафсил хулоса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 969-бандининг «б», «г» ва «д» кичик бандларида кўрсатиб ўтилган тегишли техник маълумотларни, имитация моделларини ва тадқиқотларни янгилаш, жумладан синашлар вақтида ҳақиқий ўлчанган қийматларни қўллаш маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
979. Якуний оператив билдирги бериш билан боғлиқ номувофиқлик аниқланса, Узатиш тизими операторига юборилган сўровга кўра мазкур Қоидаларнинг VI бўлим, 2-бобида белгиланган тартибга мувофиқ енгиллик берилиши мумкин. Бунда узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори енгиллик бериш қоидаларига жавоб берса, Якуний оператив билдирги тегишли Узатиш тизими оператори томонидан берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
980. Енгиллик бериш сўрови рад этилса, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори томонидан номувофиқлик бартараф этилиб, тегишли Узатиш тизими оператори узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг ускуна ва қурилмаларини мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ деб топмагунича ушбу операторларнинг ускуна ва қурилмаларини эксплуатация қилишга рухсат бериш рад этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
981. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими операторининг номувофиқликни белгиланган муддатларда бартараф этмаса, енгиллик бериш сўрови рад этилганлиги тўғрисидаги билдирги берилган муддатдан олти ой кечикмасдан, ҳар бир Томон масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Чекланган оператив билдирги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
982. Якуний оператив билдирги тақдим этилган узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори қуйидаги ҳолатлар юз бергандан сўнг 24 соатдан ичида Узатиш тизими оператори ва Тизим операторини хабардор қилишлари шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объектнинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи сезиларли модернизация ва янгилашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш фаолияти тугатилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна ва қурилмаларнинг тегишли талабларга риоя этилмаслигига олиб келувчи ишдан тўхтаб қолишида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
983. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизимлари оператори мазкур Қоидаларнинг 982-бандида таърифланган ҳолатлар уч ойдан ортиқ муддатда сақланиб қолишини асосли равишда кутаётган бўлса, Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизимлари оператори Узатиш тизими операторига Чекланган оператив билдирги олиш учун мурожаат этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
984. Чекланган оператив билдирги Узатиш тизими оператори томонидан берилади ва қуйидаги аниқ маълумотлардан иборат бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кутилаётган қарор бўйича мажбуриятлар ва муддатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўн икки ойдан ошмаслиги лозим бўлган максимал амал қилишнинг муддатлари. Бунда, Узатиш тизими операторини қониқтирадиган тўлиқ мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли силжишга эришилганлиги ҳақида асосланган далиллар тақдим этилса, бирламчи тақдим этилган муддат уни узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда қисқа бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
985. Якуний оператив билдирги берилган объектларга нисбатан, унинг амал қилиш муддати давомида Оралиқ оператив билдиргининг амал қилиши тўхтатиб турилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
986. Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини келгусида узайтириш, мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида кўрсатиб ўтилган енгиллик бериш тартибига мувофиқ Узатиш тизими операторига ушбу муддат тугагунига қадар енгиллик бериш тўғрисидаги сўровга кўра берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
987. Узатиш тизими оператори, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг ускуна ва қурилмаларини эксплуатациясига рухсат беришни Чекланган оператив билдирги кучини йўқотиши билан рад этиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳолатда Якуний оператив билдирги автоматик равишда ўз кучини йўқотган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
988. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 986-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини узайтирилишига рухсат бермаса ёки мазкур Қоидаларнинг 987-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдирги ўз кучини йўқотганидан сўнг, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг ускуна ва қурилмаларини эксплуатациясига рухсат беришдан бош тортса, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори Узатиш тизими операторининг қарори тўғрисидаги билдирги берилганидан кейин олти ой муддат ичида масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчилар ва берк тақсимлаш тизимлари ускуналарининг уланиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчилар ва берк тақсимлаш тизимлари уланишида умумий шартлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
989. Истеъмолчи ускуналари ёки берк тақсимлаш тизимлари ускуналари узатиш тизимига бевосита уланган бўлса, мазкур бобдаги талаблар Х бўлим 4-бобида белгиланган талабларга қўшимча талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
990. Тизим оператори томонидан юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш юзасидан Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими ускуналари ва қурилмаларига оператив билдирги бериш тартиби қуйидагича фарқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1000 V дан паст бўлган кучланишга уланган Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизимининг ускуна (қурилма)лари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1000 V дан юқори бўлган кучланишга уланган Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизимининг ускуна (қурилма)лари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
991. Узатиш тизими операторига юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи ҳар бир Истеъмолчи ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ўзининг юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш учун техник лойиҳалар ва эксплуатация қилиш талабларини бажариш имкониятининг мавжудлиги ҳақида Тегишли тизим операторига ёки Узатиш тизими операторига тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали билдириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
992. Истеъмолчи ёки Берк тақсимлаш тизими оператори юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш тўхтатилиши ва (ёки) юкламани ростлаш хизматини бажарувчи ускуна (қурилма)нинг ишдан олиниши ҳақида Узатиш тизими операторини ушбу қарор қабул қилинишидан аввал тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали хабардор қилиши керак. Ушбу хабар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган тарзда жамланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
993. Узатиш тизими оператори оператив билдирги бериш тартибига тааллуқли қўшимча маълумотларни аниқлаштиради ва оммага тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. 1000 V ва ундан паст кучланишли тармоққа ёки берк тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчи ускуна (қурилма)лари учун тартиблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
994. 1000 V ва ундан паст кучланишли тармоққа ёки берк тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчи ускуна (қурилма)лари учун оператив билдирги бериш тартиби ўз ичига ўрнатиш ҳужжатларини олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
995. Ўрнатиш ҳужжатининг намунаси ва шакли Тегишли тизим оператори томонидан Узатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
996. Ўрнатиш ҳужжати асосида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими операторига тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали маълумотларни тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу маълумотни тақдим этиш санаси узатиш тизимига уланган Истеъмолчи томонидан қувват бозоридаги юкламани ростлаш таклифи киритилган санадан олдинроқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрнатиш ҳужжатларида белгиланган талаблар, юкламани ростлаш бўйича хизматлар тоифалари ва турли хил уланишлар ўртасида фарқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
997. Истеъмолчиларнинг юкламани ростлаш имкониятига эга бўлган ҳар бир ускуна (қурилма)лари учун алоҳида ўрнатиш ҳужжатлари тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
998. Истеъмолчиларнинг алоҳида ускуна (қурилма)ларининг монтаж ҳужжатлари ва улардаги маълумотлар Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими оператори томонидан умумлаштирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
999. Монтаж ҳужжати қуйидагиларни ўз таркибига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани ростлаш имкониятига эга Истеъмолчи ускуна (қурилма)сининг максимал қуввати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи юкламасини ростлаш бўйича хизматлари турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани ростлаш функциясига тааллуқли Истеъмолчи ускуна (қурилма)сининг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат, мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат мавжуд бўлмаса айнан бир бўлган (эквивалент) маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Истеъмолчи ва берк тақсимлаш тизимининг ускуна (қурилма)сини бирлаштирувчи учинчи Томоннинг алоқа учун маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. 1000 V ва ундан юқори кучланишли тармоққа ёки берк тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчи ускуна/қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1000. Истеъмолчилар ёки 1000 V ва ундан юқори кучланишга уланган берк тақсимлаш тизими объекти чегараларида оператив билдирги бериш тартибига юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжати киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори Узатиш тизими оператори билан келишган ҳолда юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжати таркибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳужжат таркибида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори учун мазкур Қоидаларнинг IХ бўлим 1 ва 5-бобида белгиланган мувофиқлик тўғрисидаги талаблар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчи ва берк тақсимлаш тизимлари объектлари учун мазкур Қоидаларнинг IХ бўлими 1 ва 5-бобларидаги мувофиқлик талаблари оператив билдирги даражасигача соддалаштирилиши ҳамда ҳажми қисқартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори талаб этилган маълумотларни Тегишли тизим операторига тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчилар юкламани ростлаш имкониятига эга ҳар бир ускуна ва қурилмалар учун алоҳида юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжатини тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1001. Юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжати асосида Тегишли тизим оператори юкламани ростлаш бўйича Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторига Якуний оператив билдирги тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларини узатиш тизимига улаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1002. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Тегишли тизим оператори ва Электр энергиясини сақлаш тизими оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувлар якунланганда, бу ҳақда тасдиқловчи ҳужжатлар Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1003. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Электр энергиясини сақлаш тизими операторига белгиланган уланиш нуқтасида ўзининг ички тармоғи ва генерацияловчи модулларини электр энергияси билан таъминлаш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1004. Оралиқ оператив билдирги мазкур бўлим талабига кўра маълумотлар ва ўрганишларни таҳлил қилиш жараёнини якунида Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1005. Тегишли тизим оператори томонидан маълумотлар ва тадқиқотларни таҳлил қилиш учун Электр энергиясини сақлаш тизими оператори унга қуйидагиларни тақдим этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори билан келишилган ҳолда Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган шаклдаги батафсил мувофиқлик тўғрисидаги баённома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган тармоқ уланишга тааллуқли бўлган электр энергиясини сақлаш тизими бўйича батафсил техник маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заруратга кўра электр энергиясини сақлаш тизимларига тегишли ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 6-боби ва Тегишли тизим оператори талабларида белгиланган имитация моделлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 6-боби талабларига мувофиқ кутилаётган барқарор ва динамик характеристикаларни кўрсатиб берувчи тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 6-бобида кўзда тутилган тартибда режалаштирилган синашлар ҳақида маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1006. Оралиқ оператив билдирги Электр энергиясини сақлаш тизими операторига чекланган вақт давомида тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда сақлаш тизимини эксплуатация қилиш, электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1007. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган максимал муддат 24 ойни ташкил этиши мумкин, Тегишли тизим оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни қисқартириш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1008. Электр энергиясини сақлаш тизими белгиланган талабларга мувофиқлиги бўйича ижобий натижага эришган тақдирда, Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриш муддатини узайтиришга рухсат берилади. Муддатни узайтириш юзасидан сўров юборилганда ҳал этилмаган масала ва муаммолар аниқ кўрсатиб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1009. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни Қоидаларнинг VI бўлими 2-бобида белгиланган муддатдан ташқари узайтириш имконияти ушбу оператор томонидан Тегишли тизим операторига мазкур Қоидаларнинг 1007-бандида келтирилган муддат якунланишидан олдин енгиллик бериш тартибига мувофиқ сўров юборилган тақдирда берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1010. Якуний оператив билдирги Тегишли тизим оператори томонидан Оралиқ оператив билдирги ҳолатида аниқланган барча номувофиқликлар бартараф этилганидан сўнг ва мазкур Қоидаларнинг X бўлим 5-боб 3-параграфи талабига биноан маълумотларни таҳлил қилиш жараёни якунланганидан кейин тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1011. Якуний оператив билдирги Электр энергиясини сақлаш тизими операторига тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда генерацияловчи модулни эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1012. Маълумотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Тегишли тизим операторига қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мувофиқлик тўғрисида баённома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли техник маълумотларни, имитация моделларини ва тадқиқотларни янгилаш, жумладан синашлар вақтида ҳақиқий ўлчанган қийматларни қўллаш маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1013. Якуний оператив билдирги берилиши билан боғлиқ номувофиқлик аниқланган тақдирда, Тегишли тизим операторининг сўровига кўра, унга мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида келтирилган тартибда енгиллик берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда сақлаш тизими енгиллик бериш талабларига мувофиқ бўлса, Якуний оператив билдирги Тегишли тизим операторига томонидан берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Енгиллик бериш сўрови рад этилса, Тегишли тизим оператори ва Электр энергиясини сақлаш тизими оператори томонидан номувофиқлик бартараф этилиб, Тегишли тизим оператори сақлаш тизимини, мазкур қоидалар талабларига мувофиқ деб топмагунича, ушбу модулни эксплуатация қилишга рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ва Электр энергиясини сақлаш тизими оператори аниқланган номувофиқликни белгиланган муддатларда бартараф этмасалар, енгиллик бериш сўрови рад этилганлиги тўғрисидаги билдирги берилган муддатдан олти ой кечикмасдан, масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1014. Якуний оператив билдирги берилган Электр энергиясини сақлаш тизими оператори қуйидаги ҳолатларда Тегишли тизим операторини зудлик билан хабардор қилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объектнинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи сезиларли модернизация ва янгилашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш фаолияти тугатилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна ва қурилмаларнинг белгиланган талабларга риоя этилмаслигига олиб келувчи ишдан тўхтаб қолишида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1015. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 1014-бандида таърифланган ҳолатлар уч ойдан ортиқ муддатда сақланиб қолишини асосли равишда кутаётган бўлса, Тегишли тизим операторига Чекланган оператив билдирги бўйича мурожаат этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1016. Чекланган оператив билдирги Тизим оператори томонидан берилади ва аниқ идентификация қилиниши лозим бўлган қуйидаги маълумотлардан иборат бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кутилаётган қарор бўйича мажбуриятлар ва муддатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўн икки ойдан ошмаслиги лозим бўлган максимал амал қилишнинг муддатлари. Бунда Тегишли тизим операторини қониқтирадиган тўлиқ мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли силжишга эришилганлиги ҳақида асосланган далиллар тақдим этилса, бирламчи тақдим этилган муддат уни узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда қисқа бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1017. Чекланган оператив билдирги берилган объектларга нисбатан, унинг амал қилиш муддати давомида Якуний оператив билдиргининг амал қилиш муддати тўхтатиб турилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1018. Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини келгусида узайтириш, мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида таърифланган чеклаш тартибига мувофиқ Тегишли тизим операторига ушбу муддат тугагунига қадар енгиллик бериш тўғрисидаги сўровга кўра берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1019. Тегишли тизим оператори, Чекланган оператив билдирги кучини йўқотганидан сўнг, сақлаш тизимининг эксплуатациясига рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга. Ушбу ҳолатда Якуний оператив билдирги автоматик равишда ўз кучини йўқотган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1020. Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 1018-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини узайтирилишига рухсат бермаса ёки мазкур Қоидаларнинг 1019-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдирги ўз кучини йўқотганидан сўнг сақлаш тизимининг эксплуатациясига рухсатни рад этса, Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Тегишли тизим операторининг қарори тўғрисидаги билдирги олинганидан кейин олти ой муддат ичида масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Қайта улаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Қайта улашда умумий шартлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1021. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимининг барча Фойдаланувчилари Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ қайта улаш тартибларини белгилаб олишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчилар Узатиш тизими оператори билан ўз тармоқларини назорат қилиш бўйича шартнома тузмасалар, ҳар бир Томон мажбуриятларни зиммаларига олган ҳолда ўз тармоғида барча оператив қайта улаш фаолиятини бошқариш учун шахсий бошқарув марказини яратиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1022. Қайта улаш бўйича барча тадбирлар масъул назорат қилувчи шахснинг бевосита раҳбарлигида ҳаракат қилувчи тегишли тайёргарликдан ўтган шахслар томонидан белгиланган тартибда бажарилиши керак. Инсонлар (ходимлар) соғлиғи ва ҳаёти, ускуна ва қурилмаларнинг хавфсизлиги учун бевосита хавф солувчи фавқулодда вазият ва ҳолатлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Авария вазиятларида қайта улашлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1023. Узатиш тизими операторининг ходимлар, ускуна ва қурилмалар хавфсизлиги учун бевосита хавф солувчи тадбирлар ва (ёки) вазиятларда тезкор тадбирларни бажариш бўйича ўқитилган ҳамда махсус кўникмаларга эга ходимлари қуйидаги ишларни бажаради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими операторининг бошқарув марказига ёки ҳар қандай Фойдаланувчига мурожаат этмасдан узатиш тизимининг ускуна ва қурилмаларида оператив қайта улашларни бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими операторининг Бошқарув марказидан дастлабки билдирги олмасдан Фойдаланувчидан оператив қайта улашни ўтказишни талаб қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1024. Оператив қайта улашлар таъсири остига тушган занжирларни тармоқдан ўчириш мақсадида ажратгични ажратиш билан чекланиш лозим. Узатиш тизими оператори ёки ҳар қандай Фойдаланувчи тармоғининг авария ҳолатига тушган бирон бир қисми қайта улаш таъсирида кучланиш остида бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1025. Бундай авария ҳолатларида Узатиш тизими операторининг ўқитилган ходимлари ва Фойдаланувчи ўртасидаги алоқа телефон орқали амалга оширилади ва номланишлар алмашувини ўз ичига олади. Фойдаланувчи ўз ускуна ва қурилмаларини оператив қайта улаш учун барча зарур тадбирларни амалга ошириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1026. Оператив қайта улаш якунлангандан сўнг Узатиш тизими операторининг ўқитилган ходимлари ўтказилган оператив қайта улаш ва уни ўтказиш сабаби тўғрисида Узатиш тизими операторининг Бошқарув Марказини хабардор қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1027. Бу каби авария ҳолатларида Фойдаланувчи хавфсизликни таъминлаш нуқтаи назаридан (ходимлар ёки ускунага тааллуқлилиги бўйича) оператив қайта улашни рад этишга ҳақли ва бу ҳақида биринчи навбатда Узатиш тизими операторининг ўқитилган ходимларини хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1028. Ходимлар, ускуналар (қурилма)ларни хавфсизлиги учун бевосита хавф туғдирувчи ёки юз берган хавфни бартараф этиш учун узатиш тизимидаги ускуна (қурилма)ларда оператив қайта улашларни бажаришни талаб этувчи ишлар ва (ёки) тадбирларни ўтказиш мақсадида Фойдаланувчи Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази билан боғланиши ҳамда узатиш тизимидаги ускуна (қурилма)ларда оператив қайта улашга сўров билан мурожаат этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1029. Бундай авария ҳолатларида Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази ва Фойдаланувчи ўртасидаги алоқа телефон орқали амалга оширилади ва номланишлар алмашувини ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1030. Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази ўзининг ускуна (қурилма)лари ҳамда аппаратлари оператив қайта улашни кечиртирмасдан амалга ошириши учун барча зарур тадбирларни амалга ошириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Талаб этилган оператив қайта улаш якунланганидан сўнг Фойдаланувчи ўтказилган оператив қайта улаш ҳақида Узатиш тизими операторининг Бошқарув марказини хабардор қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1031. Фавқулодда вазиятларда Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази хавфсизлик нуқтаи назаридан (ходимлар ёки ускунага тааллуқлилиги бўйича) оператив қайта улашни рад этиши мумкин ва бу ҳақда биринчи навбатда Фойдаланувчини хабардор қилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Режали оператив қайта улашлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1032. Режали оператив қайта улашнинг барча тартиблари қайта улашлар амалга оширилиши керак бўлган тармоқни бошқариш учун масъул бўлган Бошқарув маркази томонидан мувофиқлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режали оператив қайта улашларни режалаштиришга сўровлар Бошқарув марказининг аттестациядан ўтган ходимлари томонидан берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сўров ўтказилиши режалаштирилган қайта улашлар ва қайта улашларни амалга оширилиши аттестациядан ўтган ходимлар ҳамда қайта улашларнинг хавфсиз бажарилишини таъминлашга рухсат берувчи хавфсизлик техникаси қоидаларига тааллуқли зарур ҳужжатлар ҳақидаги батафсил маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1033. Тезкор оператив қайта улаш талаб этиладиган ҳолатлардан ташқари, қайта улашга сўров бераётган шахс, бу ҳақида камида 24 соат олдин билдирги бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқарув маркази тезкор оператив қайта улашга сўровни маъқуллаши ёки уни рад этиши шунингдек бошқа олинган сўровларни қондириш учун сўровга ўзгартириш киритишни таклиф қилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқарув маркази қайта улашлар ўтказиладиган бирон бир занжирда ҳеч қандай синашлар ўтказилмаслигини кафолатлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1034. Барча қайта улашлар Бошқарув марказининг тўғридан-тўғри кўрсатмалари бўйича амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсатмалар қайта улашни амалга ошириш жараёнини белгиланган шаклда ёзиб олиш ва сақланишини таъминловчи тизим орқали берилмаётган бўлса, у ҳолда кўрсатма қабул қилувчи томонидан ёзиб олиниши ва назорат қилувчи шахсга тасдиқлаш учун ўқиб эшиттирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир кўрсатма берилган вақт ва қайта улашни бажариш вақти ёзиб олинади ҳамда назорат қилувчи шахсга тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1035. Хавфсизлик техникаси бўйича ҳар қандай ҳужжатлар берилишидан аввал қайта улаш ишлари бажариладиган нуқталар изоляцияланган, изоляция мосламалари қулф билан қулфланган ва огоҳлантириш белгиси қўйилган ҳамда ҳар қандай кучланиш берилиши эҳтимолидан ҳимоялаш учун ерга уланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Имкон қадар изоляция нуқтаси ҳамда асосий ерга уланишни таъминлаш воситаси ҳисобланувчи барча тақсимловчи қурилмаларнинг ишчи механизмлари ўчирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1036. Хавфсизлик техникаси бўйича барча ҳужжатлар Бошқарув марказида рўйхатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1037. Хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатларни бериш ваколатига эга шахс томонидан хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ хавфсиз иш жойини аниқ белгилаб берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1038. Ишларни олиб бориш жойида индукцияланган кучланиш вужудга келиши хавфи мавжуд бўлган ҳолатларда ёки ишларни олиб бориш жойи асосий ерга улагичлар жойлашган жойдан узоқда бўлса, Хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатларни бериш ваколатига эга шахс ишларни олиб бориш жойида ёрдамчи ерга улагичларни қўллаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ёрдамчи ерга улагичлар ваколатли шахс томонидан хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатни ўрганиб чиқишдан олдин олиб ташланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1039. Хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатлар тўлиқ ёпилиб, бекор қилинмагунча асосий ерга улагичларни занжирдан олиб ташлаш ёки қайта улаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1040. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг Х бўлим 6-боб 4-параграфида ва 8-бобида батафсил кўрсатиб ўтилган тартибда ходимларни ўқитиш ва тегишли тарзда аттестациядан ўтказишни амалиётга татбиқ этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоқ Фойдаланувчилари ўз ходимлари учун айни шундай ўқитиш ва тегишли тарзда аттестациядан ўтказишни тартибини татбиқ этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Қайта улашлардаги хатоликлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1041. Оператив ходим қайта улаш операциясини хато бажарган тақдирда, ушбу ҳолатни тузатишга уринишдан олдин мазкур ҳолат ҳақида Бошқарув марказини хабардор қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1042. Бошқарув марказидаги назорат қилувчи масъул шахс, автоматиканинг ишлаб кетиши ва юкламанинг ошиши натижасида юзага келиши мумкин вазиятларни инобатга олиб, тегишли чора-тадбирларни белгилаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Тизим оператори ходимларини оператив тайёрлаш ва аттестациядан ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1043. Тизим оператори реал вақт (оператив) режимида ягона электр энергетика тизими ишига жавоб берувчи ўзининг ходимлари ва Тегишли тизим операторлари учун ўқув дастурини ишлаб чиқиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1044. Тизим оператори томонидан ходимларни ўқитиш жараёни ва ҳажми, билим синашини ўтказиш мақсадида ўтказиладиган аттестация (кейинги ўринларда — аттестация) юзасидан батафсил маълумот Вазирликнинг сўровига кўра тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори диспетчерлик биноларидан ташқарида жойлашган ва оператив режалаштириш ҳамда ягона электр энергетика тизимини мувофиқлаштириш функцияларини бажарувчи ходимлар учун ўқув дастурларини ишлаб чиқиши ва тасдиқлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1045. Тизим оператори Назорат органи билан биргаликда ўз ўқув дастурларига ягона электр энергетика тизимининг асосий элементлари, ишлаш тамойиллари, иш жараёнлари, белгиланган тартиб-қоидаларга амал қилиш ҳамда фавқулодда вазиятларни аниқлаш ва унга жавобан чора кўриш бўйича билимлар киритиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу билимлар электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган автоматика бўйича талабларни татбиқ этишнинг эксплуатация оқибатлари ҳақидаги амалий ва назарий қўлланмаларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1046. Тизим оператори шунингдек, ўзи ва бошқа операторларнинг диспетчерлик хизматлари ўртасидаги ўзаро ишлаш бўйича тренинг машғулотлари ўтказишни ҳам режалаштириши лозим ва ўз ўқув дастурларига авария ҳолатларини аниқлаш ҳамда уларга жавоб бериш, зарур чораларни кўриш бўйича машғулотларни ҳам киритиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1047. Тизим оператори Назорат органи билан биргаликда ходимлар малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш мақсадида ўқув машғулотлари ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1048. Барча тегишли лавозимлар учун машғулотларнинг батафсил мазмуни ва ўтказиш даврийлиги ўқув дастурида белгиланиши лозим. Ушбу ўқув машғулотлари қуйидагиларни ўз ичига олади, лекин бу билан чекланмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетикаси соҳасининг ихтисослашган йўналишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимини эксплуатацияси қилиш вақтида ходимларни ҳамда ускуна (қурилма)ларни хавфсизлигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг барқарор ва бошқа барча режимларида ишлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори ва узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Фойдаланувчилар билан биргаликдаги ўқитиш ва тажриба алмашиш дастурлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1049. Тизим оператори генерацияловчи модулларни диспетчерлаш бўйича ҳамда Узатиш тизими операторлари ўртасида ҳамкорлик ва ўзаро ҳаракатлар бўйича ўқув машғулотларини ўтказиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1050. Ўқув машғулотлари Тизим оператори даражасида реал вақтда ва оператив режалаштириш режимини акс эттирган ҳолда ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1051. Тизим оператори Тегишли тизим операторларининг барча янги оператив ходимлари учун ўқув машғулотлари режаларини тузади ва ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўқув машғулотлари режаси малака ошираётган ходимнинг лавозими ва тажрибасини инобатга олган ҳолда тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим операторлари ходимларининг ўқув режалари тўғрисидаги ёзувлар ходимларнинг мазкур оператор тизимидаги фаолияти давомида уч йилдан кам бўлмаган муддат давомида сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1052. Ўқув режалари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошланғич дастур, бунда Тизим оператори ходимларини лавозими даражасида иш жойида оператив режимда ўқитиш ва ундан сўнг аттестация (билим синаши)дан ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ходимларини оператив режимда малакасини узлуксиз ошириб бориш ҳамда ходимларнинг даврий билимлар синашидан ўтказилишини камида беш йилда бир маротаба амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив режалаштириш билан боғлиқ иш жойида ўқитиш дастури.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1053. Тизим оператори бутун ўқув жараёнини режалаштириш, мониторинг ўтказиш ва ўқув дастурларини мунтазам янгилаб бориш учун масъул бўлган тажрибали ўқув машғулотлари Координаторини тайинлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1054. Ўқув машғулотлари Координатори қуйидагилар учун масъул:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ходимларини малакаси ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ходимларини оператив режимда ўқитиш ва аттестациядан ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошланғич ва мунтазам ўқитиб боришга тегишли ҳужжатларни юритиш билан боғлиқ жараёнлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика соҳасида фаолият юритувчи зарур амалий ва назарий тажрибага эга мутахассисларни ҳамда малакали устоз ва мураббийларни жалб қилган ҳолда ўқув машғулотларини ўтказиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1055. Мураббий сифатида фаолият кўрсатувчи Тизим оператори ходимлари Узатиш тизими оператори томонидан рўйхатга олиниши ҳамда уларнинг иш жойидаги устозлик даражаси Тизим оператори ходими сифатида қайта аттестациядан ўтказиш билан бир вақтда кўриб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1056. Тизим оператори янги технологиялар, ишлаб чиқариш ёки юклама моделлари ва бозордаги ҳамда ягона электр энергетика тизимидаги ҳар қандай сезиларли ўзгаришларни инобатга олиб ўқув дастурларини камида йилда бир марта ёки ўзгараётган операцион режимлар, эксплуатация қоидаларини ҳамда тармоқ конфигурациялари ва характеристикаларидан келиб чиқиб, қайта кўриб чиқиши ва янгилаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1057. Тизим оператори ўқиш жараёнининг ишдан ажралган ва ажралмаган режимдаги шакллари бўлишини таъминлайди. Ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда ўқитиш Тизим операторининг тажрибали ходими назорати остида ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишдан ажралган режимда таълим бериш таълим берилаётган мавқейига мос келувчи тармоқни моделлаштириш тафсилотлари билан диспетчерликнинг ҳақиқий қурилмаларига айнан ўхшаш бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1058. Тизим оператори ўқув машғулотларини Узатиш тизими операторлари орасидаги иш билан боғлиқ оператив масалаларни етарли даражада кўрсатиб бериш, жумладан қўшни тармоқлардан олинган тегишли маълумотлар базасининг комплекс моделига асосланган ҳолда олиб борилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли ҳолатларда узатиш тизимига уланиш нуқтасига эга бўлган қўшни тизим операторлари ва Фойдаланувчилар мавқейи моделлаштирилади ёки «офлайн» режимида ўқишда бевосита иштирок этиши лозим бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1059. «Офлайн» режимида ўқитиш жараёни кенг қамровли бўлиши ҳамда ўқув дастурларида тизимлар, ускуна (қурилма)лардаги сўнгги ишланмалар, янги технологиялар ҳақида тегишли маълумотлар акс этиши мақсадида Тизим оператори ўзаро боғлиқ тизимлар операторлари, уланиш нуқтасига эга бўлган тармоқлар Фойдаланувчилари билан мунтазам равишда ҳамкорлик қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестация жараёни оғзаки ва (ёки) ёзма имтиҳон ҳамда олдиндан белгиланган муваффақият мезонлари билан бирга амалий кўникмаларни баҳолашдан иборат бўлиши керак. Аттестация натижалари Тегишли тизим операторида сақланиши лозим. Вазирлик сўровига кўра Тизим оператори аттестация қайдномаларини тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1062. Тизим оператори оператив режимда ишловчи ҳар бир ходимига берилган Аттестациянинг амал қилиш муддатини рўйхатдан ўтказиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестациянинг максимал амал қилиш муддати Тизим оператори томонидан белгиланиши ва беш йилдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестациянинг амал қилиш муддати тугагунга қадар уни узайтириш Тизим оператори томонидан белгиланган мезонларга, жумладан, Тизим оператори ходимларининг тажрибаси, амалий кўникмалари ва доимий равишда ўқув жараёнларидаги иштирокига асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1063. Тизим оператори ходимларига юклатилган вазифаларни бажариш жумладан, қўшни давлатлар узатиш тизими операторлари билан мулоқот қилишда зарур бўлган тилларни билиши учун ходимларни ўқитиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1064. Тизим оператори ҳар бир ходимини бошланғич ўқитиш жараёнида қўшни тизимлар билан ўзаро функционал мослик ва эксплуатация қилиш масалалари бўйича ҳамда қўшни Узатиш тизими операторлари билан ҳамкорликда ўтказилган ўқув машғулотлари тажрибаси ва фикр-мулоҳазалари асосида ўқитилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошланғич ўқитиш жараёнининг ушбу қисми ягона электр энергетика тизимини барқарор ва бошқа турли режимларда ўзаро келишилган ҳолда эксплуатация қилиш масалаларини ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Оператив ходимларни жойларда оператив ўқитиш ва аттестациядан ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1065. Узатиш тизими оператори ўз тизимидаги тармоқларни эксплуатация қилиш вазифаларини амалга оширувчи оператив ходимлар учун жойларда ўқитиш бўйича ўқув дастурини ишлаб чиқиши ва қабул қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори томонидан ўтказилаётган ўқитиш ва аттестация жараёнлари ҳақидаги батафсил маълумот Вазирлик сўровига асосан тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1066. Узатиш тизими оператори ўз ўқув дастурларига ягона электр энергетика тизими элементлари, ушбу тизимнинг фаолият юритиши, ишлаш жараёнлари ва тартибларидан фойдаланиш бўйича зарур маълумотларни, шунингдек кутилмаган ва фавқулодда вазиятларни аниқлаш ҳамда уларни бартараф этиш юзасидан билимларни киритиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу билимлар электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган автоматика бўйича талабларни татбиқ этишни эксплуатацион оқибатлари ҳақидаги амалий ва назарий қўлланмаларни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1067. Узатиш тизими оператори оператив ходимларининг билимларини чуқурлаштириш ва малакасини ошириш мақсадида жойларда ўқув машғулотлари ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча тегишли лавозимлар учун ўқув машғулотларининг батафсил мазмуни ва ўтказиш даврийлиги ўқув дастурида белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ўқув машғулотлари қуйидагиларни ўз ичига олади, лекин бу билан чекланмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетикаси соҳасининг ихтисослашган йўналишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимини эксплуатация қилиш давомида ходимларни ҳамда ускуна (қурилма)ларнинг хавфсизлигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг барқарор ва бошқа барча режимларида қайта улаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори ва узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Фойдаланувчилар билан биргаликдаги ўқитиш ва тажриба алмашиш дастурлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1068. Тизим оператори томонидан барча янги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларни ўқитиш юзасидан дастурлар тайёрлаши ва ўқув машғулотларини ўтказиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўқув машғулотлари режаси барча янги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларнинг лавозими ва тажрибасини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жойлардаги янги оператив ва эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ходимларнинг ўқув машғулотлари режалари тўғрисидаги ёзувлар тегишли оператив тузилма томонидан ходимларнинг мазкур оператив тузилмадаги фаолияти давомида беш йилдан кам бўлмаган муддат давомида сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1069. Жойларда ташкил қилинадиган ўқув машғулотларини режалаштиришда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошланғич дастур, бунда оператив ва эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ходимларнинг лавозими даражасида иш жойида оператив режимда ўқитиш ва ундан сўнг аттестациядан ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
даврий билимлар синашидан ўтказилишини камида уч йилда бир маротаба амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизими хавфсизлиги билан боғлиқ иш жойида ўқитиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1070. Узатиш тизими оператори ўқув жараёнини режалаштириш, мониторинг ўтказиш ва ўқув дастурларини мунтазам янгилаб бориш учун масъул бўлган тажрибали Ўқув машғулотлари координаторини тайинлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1071. Ўқув машғулотлари Координатори қуйидагилар учун масъул:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жойларда иш бажарувчи ходимлар малакаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларни оператив режимда ўқитиш ва аттестация (билим синаши)дан ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошланғич ва узлуксиз ўқитишга тегишли ҳужжатларни юритиш билан боғлиқ жараёнлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив ва эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ходимларни аттестация (билим синаши)дан ўтказиш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларни ўқитиш ва аттестация (билим синаши)дан ўтказиш муддатини узайтириш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергетика соҳасида фаолият юритувчи зарур амалий ва назарий тажрибага эга мутахассисларни ҳамда малакали устоз ва мураббийларни жалб қилган ҳолда ўқув машғулотларини ўтказиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1072. Устоз ва мураббий сифатида фаолият кўрсатувчи оператив ходимлар Узатиш тизими оператори томонидан рўйхатга олиниши ҳамда уларнинг иш жойидаги Устоз ва мураббий даражаси Тизим оператори ходими сифатида қайта аттестация (билим синаши)дан ўтказиш билан бир вақтда қайта кўриб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1073. Ўқитиш дастурлари янги технологиялар, бозор ҳамда ягона электр энергетика тизимидаги ҳар қандай сезиларли ўзгаришларни инобатга олиб, камида йилда бир марта ёки ўзгараётган операцион режимлар ва эксплуатация қоидаларини ҳамда тармоқ конфигурациялари ва характеристикаларини инобатга олган ҳолда қайта кўриб чиқилиши ва янгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1074. Узатиш тизими оператори ўқитиш жараёни ишдан ажралмаган ҳолда ва «офлайн» режимда таълим олинишини таъминлайди. Ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда ўқитиш иш жойида тажрибали ходимнинг назорати остида ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишдан ажралган режимда таълим бериш, имкон даражада таълим берилаётган мавқейига мос келувчи тармоқни моделлаштириш тафсилотлари билан диспетчерликнинг ҳақиқий қурилмаларига айнан ўхшаш бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1075. Узатиш тизими оператори вакили оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларга лавозим йўриқномаларида белгиланган вазифаларни кузатувчисиз бажаришлари учун аттестация ўтказилганлиги тўғрисида гувоҳнома бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1076. Узатиш тизими оператори оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимлар учун малака даражаси ва лавозим йўриқномаларига асосан бажариши лозим бўлган вазифаларга кўра аттестация жараёнини белгилаб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестациядан ўтган оператив режимда оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларга тегишли гувоҳнома берилади, берилган гувоҳнома нусхаси Узатиш тизими операторида сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестация жараёни оғзаки ва (ёки) ёзма имтиҳон ҳамда олдиндан белгиланган ижобий натижа тамойилларига асосан баҳолашдан иборат бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестация баҳолари натижалари тегишли оператив тузилмада сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлик сўровига кўра Узатиш тизими оператори аттестация қайдномаларини тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1077. Узатиш тизими оператори жойлардаги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ҳар бир ходимга берилган аттестациянинг амал қилиш муддатини рўйхатдан ўтказиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестациянинг амал қилиш муддати Узатиш тизими оператори томонидан белгиланиши ва беш йилдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестациянинг амал қилиш муддати тугагунга қадар уни узайтириш Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган мезонларга, жумладан, жойлардаги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларнинг етарли амалий тажрибага эгалиги ва ўқув жараёнида доимий равишда иштирокига асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1078. Узатиш тизими оператори бир нечта бошқарув марказлари назоратига эга бўлган ҳудудлардаги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларини бошланғич ўқитиш жараёнида қўшни давлатлар тизимлари билан ўзаро функционал мослик ва эксплуатация қилиш масалалари бўйича ўқитилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ўқув машғулоти қўшни Узатиш тизими операторлари билан ҳамкорликда ўтказилган ўқув машғулотлари тажрибаси ва фикр-мулоҳазаларига асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошланғич ўқитиш жараёнининг ушбу қисми ягона электр энергетика тизимини барқарор ва бошқа турли режимларда ўзаро келишилган ҳолда эксплуатация қилиш масалаларини ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XI бўлим. Авария вазиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Авария вазиятларини олдини олишнинг мақсади ва унинг субъектлари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1079. Мазкур бўлимда генерацияловчи модуллар ва ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация чекловларини (чегараларини) ҳисобга олган ҳолда қисқа муддатларда ягона электр энергетика тизимида содир бўлган тўлиқ ёки қисман ўчишлардан сўнг умумий истеъмолни тиклаш ҳамда фавқулодда ва авария вазиятларида бажарилиши талаб этиладиган тадбирлар ва мажбуриятлар баён этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1080. Бўлимда ҳимоялаш бўйича тадбирлар режалари, ҳимояга, жумладан частотанинг пасайиши/кўтарилишидан ҳимоялашга, частотани тушишида юкламани ўчиришдан ҳимоялашга, кучланишнинг ортиши/пасайишидан ҳимоялашга ҳамда алоқа ва бошқариш воситаларига қуйиладиган ташкилий ва техник талаблар кўрсатиб ўтилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шунингдек, нолдан ишга тушириш тартиби, жумладан нолдан ишга туширишни режалаштириш, синаш ҳамда Тизим операторининг диспетчерлик маркази бошқарувини йўқолиши ҳолатларида амалга оширилиши лозим бўлган тадбирларни режалаштиришга бўлган талаблар белгиланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимида юз бериши мумкин бўлган фавқулодда ва авария вазиятларининг олдини олиш ва (ёки) ривожланишига тўсқинлик қилиш имкониятига эга ҳимоя тизимларини жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизими тўлиқ ёки қисман ўчганидан сўнг уни қайта тиклаш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта тиклаш режаларини барча иштирок этувчи Томонлар билан келишиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда ва авария вазиятлари юзага келиши мумкин бўлган ҳолатлар учун бирлашган энергетика тизими ва қўшни тизим операторлари билан келишилган мувофиқлаштириш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1082. Ягона электр энергетика тизимида жиддий ва кенг миқёсли фавқулодда ва авария вазиятлари содир бўлганида ёки потенциал жиддий авариялар кутилаётганда Тизим операторининг раҳбариятини хабардор қилиш ва улар томонидан зудлик билан ҳолат бўйича тезкор қарор қабул қилиши, Фойдаланувчилар вакилларини зудлик билан хабардор этиш учун 24 соат фаолият юритувчи зарур алоқа тармоқлари ва воситалари билан таъминлаш талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча томонлар шундай алоқа воситаларидан фойдаланишлари, бундай ҳолатларда 24 соат фаолият юритувчи зарур алоқа тармоқлари ва воситаларининг мавжудлиги (оператив фойдаланишга тайёр ишчи ҳолатда бўлиши) доимий назорат қилиб борилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1083. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори, Тақсимлаш тизими оператори, Электр станциялари оператори, сақлаш тизимлари оператори, жумладан тақсимлаш тизимига уланган генерацияловчи модуллар ва сақлаш тизимлари операторлари ҳамда бевосита узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар мазкур бўлим субъектлари ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Тармоқнинг барқарор (турғун) ишлаши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1084. Узатиш тизими фавқулодда ва авария вазиятларидан ташқари, қуйидаги шартларга мувофиқ узлуксиз эксплуатация қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишлар ва ўта юкланишларни Қоидаларнинг V бўлимида белгиланган рухсат этилган чегаравий қийматларига риоя қилиш ва ундан оғмаслигини назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқ ускуналаридаги максимал ток оқимларини ҳамда тармоқнинг алоҳида тугунлари ва томонлар ўртасидаги чегара (интерфейс)ларида келишилган қисқа туташув токининг максимал қийматларини Қоидаларнинг V бўлимида белгиланган талабларга мувофиқлигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқда электр энергиясини узатишдаги йўқолишларни камайтириш ҳамда ягона электр энергетика тизимининг барқарорлигини ошириш учун максимал барқарорлаштирилган ва кучланишнинг юқори графиклари (профиллари) билан ишлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1085. Нормал эксплуатация шароитида ягона электр энергетика тизими қуйидаги характеристикаларга эга бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча истеъмолчилар электр энергияси билан таъминланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимининг барча қисми (элементлари) учун барча рухсат этилган чегаравий қийматларга риоя этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«n-1» мезон барча нуқталарда таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1086. Юқорида баён этилган талабларнинг бажарилиши барча ҳолатларда ягона электр энергетика тизимининг барқарор ишлаши ва ўта юкланишлар таъсирида бўлмаслигини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ягона электр энергетика тизими хавфсизлиги ва барқарорлигини таъминлаш мақсадида нормал, фавқулодда ва кўзда тутилмаган ҳолатлар билан боғлиқ эксплуатацияга таъсир этувчи ҳар қандай чекловларни аниқлаш юзасидан мунтазам равишда, шунингдек алоҳида ҳолатларда тадқиқотлар ўтказиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрганиш ва синашлар жараёнида аниқланган жиддий чекловлар ҳақида Вазирлик хабардор қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1087. Тармоқнинг ўта юкланиши натижасида шикастланиши мумкин бўлган барча элементлари ўта юкланишдан ҳимоя тизимлари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, элементининг қисқа муддатли ўта юкланишларини инобатга олиш ва диспетчерлик ҳаракати билан тармоқнинг ўта юкланиш остида қолишидан юксизлантириш имкониятини яратиш мақсадида, ушбу элементларни ўчишидан олдин огоҳлантирувчи сигнал берувчи ҳимоя билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1088. Давлатлараро трансчегаравий тармоқлар ва боғланган давлатлар чегараларидаги тармоқлар тўғрисидаги маълумотлар ўзаро боғланиш тўғрисидаги келишувлар шартларига мувофиқ тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1089. Узатиш тизими оператори ҳимояни белгиланган талабларга мувофиқ ўрнатилиши ва эксплуатация қилинишини орқали электр энергетика тизимининг хавфсиз ишлашини таъминлаши лозим. Бунда бир нечта ўхшаш тасодифий ўчишлар ҳисобга олиниши ҳамда носозликларнинг каскадли тарқалишини олди олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Электр энергетика тизимидаги авария вазиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергетика тизимида авария вазиятларининг таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1090. Мазкур Қоидаларнинг 1084-бандида кўрсатиб ўтилган шартларнинг бажарилишида, эксплуатация шароитлари ягона электр энергетика тизими частотаси асосида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ягона электр энергетика тизими частотаси қийматининг диапазонига мувофиқ эксплуатация шароитлари қуйидагиларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нормал эксплуатация шароити: 49,8 Нz ≤ f ≤ 50,2 Нz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рухсат этилган эксплуатация шароити: 49,5 Нz ≤ f < 49,8 Нz ва 50,2 Нz < f ≤ 50,5 Нz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатациянинг критик шароити: 47,5 Нz ≤ f < 49,5 Нz ва 50,5 Нz < f ≤ 52,5 Нz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатациянинг барқарор бўлмаган (турғун бўлмаган) шароити: f < 47,5 Нz ва 52,5 Нz < f.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Авария вазиятларини бартараф этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча Электр станциялари операторлари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторларини авария вазияти ҳақида хабардор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмол юкламасини ростлаш хизматини кўрсатиш бўйича шартнома тузган Истеъмолчилар операторлари томонидан юкламани оператив ростлаш хизматларини ишга тушириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
паст частотали релелар орқали юкламани автоматик равишда ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори томонидан ёки унинг раҳбарлигида юкламани режалаштирилган ёки режадан ташқари ўчириш/қисқартириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1092. Тизим ажралиб кетган вазиятда ягона электр энергетика тизими частотасини рухсат этилган чегараларда ушлаб туриш ва иҳоталанган тармоқларнинг ҳар бирида эксплуатациявий хавфсизликни сақлаб туриш учун мазкур Қоидаларнинг 1091-бандига мувофиқ фавқулодда чоралар кўрилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1093. Ўзаро қўллаб-қувватлаш тўғрисида битим тузилган қўшни электр энергетика тизими оператори тизимида авария вазияти вужудга келган ҳолатда Тизим оператори ўзаро уланган тармоқлари орқали максимал ёрдам кўрсатиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1094. Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизими унинг бир қисми ҳисобланган синхрон тизимдан узилиш фақатгина ўзаро қўллаб-қувватлаш тўғрисидаги битим тузилган қўшни электр энергетика тизими операторлари билан келишилганидан кейингина якуний тузатиш (тиклаш) чораси сифатида қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1095. Авария вазиятида Тизим оператори частота оғишини бартараф этадиган, кейинчалик янада ёмонлашиши олдини оладиган ва барқарор ишлашни тезкор равишда қайта тиклашга имкон берадиган ҳаракатларни амалга ошириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Генерацияловчи модулларда амалга оширилиши лозим бўлган авариявий тиклаш тадбирлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1096. Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ягона электр энергетика тизимида авария вазияти юзага келгани эълон қилинган тақдирда генерацияловчи объектларни, шунингдек электр энергиясини сақлаш тизимларини диспетчерлаш бўйича нормал тартибларни тўхтатиб туришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Авария вазиятларида узатиш тизими ва тақсимлаш тизимининг эксплуатациявий хавфсизлигини таъминлаш мақсадида, Тизим оператори ёки тақсимлаш тизимининг иҳоталанган қисмида Тақсимлаш тизими оператори Электр станциялари операторларига ва (ёки) бошқа тармоқ Фойдаланувчиларига авария тўғрисида билдирги бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1097. Авария тўғрисидаги билдирги берилгач, Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторлари Электр станциялари операторлари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторларига ягона электр энергетика тизимини барқарор эксплуатация ҳолатига қайтаришни таъминловчи тадбирларни амалга ошириш бўйича кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станциялари оператори ёки электр энергиясини сақлаш тизими оператори ягона электр энергетика тизимини барқарор эксплуатация ҳолатига қайтаришни таъминловчи тадбирларни амалга ошириш ҳолатида бўлмаса, бу ҳақида Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторини асосланган ҳолда хабардор қилиши ва ягона электр энергетика тизимини тиклаш жараёнидаги ўзининг иштироки тўғрисида келишиб олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Электр энергетика тизимини ҳимоялаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергетика тизимини ҳимоялашни режалаштиришнинг умумий тамойиллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1098. Мураккаб ва ёпиқ тармоқларда носозлик (бузилиш)лар қисқа вақт оралиғида кенг тарқалиши, оддий шикастланиш катта аварияга олиб келиши эҳтимоли юқорилиги ва иш давомида ҳар қандай эҳтиёт чоралари кўрилмаслиги қисқа муддатли ўта хавфли эксплуатация шароитлари юзага келишини инобатга олиб, электр энергетика тизимидаги носозликлар параллель равишда ишлайдиган қўшни давлат энергетика тизимларига салбий таъсирини минималлаштириш чоралари кўрилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори авария вазиятларининг максимал олдини олиш бўйича зарур эҳтиёт чораларини кўришлари, самарали ҳимоя тизимлари ва ҳимоялаш бўйича тадбирлар режасини ишлаб чиқишлари талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1099. Тизим оператори Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизими унинг бир қисми ҳисобланган синхрон боғланган бирлашган энергетика тизимининг белгиланган талаблар (келишувлар)га мувофиқ хавфсиз ва барқарор параллел ишлаши учун жавобгар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори кўриладиган барча асосий ҳаракатларини батафсил баён этилган ҳимоя тадбирлари режасини ишлаб чиқади ва «Энергия» КДМ ва қўшни электр энергетика тизими операторлари, Тақсимлаш тизими операторлари ва бошқа Фойдаланувчилар билан келишади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳимоялаш режасида кўзда тутилган тадбирлар барча Томонлар учун мажбурий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1100. Ҳимоялаш бўйича тадбирлар режаси ўз ичига қуйидагиларни олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турли вазиятларда қўлланилиши лозим бўлган чоралар рўйхати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боб 6-параграфи ва VIII бўлим 7-бобига мувофиқ ягона электр энергетика тизими миқёсида огоҳлантиришлар бериш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоялаш тизимини ташкиллаштириш тартиб ва тамойиллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник ускуна (қурилма)ларга қўйиладиган талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизими оператори ва Томонлар (Фойдаланувчилар) ўртасида мажбуриятларни ҳамда жавобгарликнинг тўғри ва аниқ тақсимланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Электр энергетика тизимини ҳимоялаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1101. Узатиш тизими оператори узатиш тизимининг талаб (етарли) даражасида ҳимоясини таъминлаш учун жавобгар ҳисобланади ҳамда унинг тўғри ва узлуксиз ишлашини таъминлаш учун зарур ташкилий ва техник талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Техник хизмат кўрсатиш режимларини белгилашда Узатиш тизими оператори Ўзбекистон Республикаси электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талаблари асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Реле ҳимоя тизимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1102. Авария тарқалиши ва кучайишининг олдини олиш, электр энергетика тизимининг ҳар қандай элементига таъсир қилувчи носозликларни тезкор бартараф этиш учун ҳимоя қурилмалари (воситалари) ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1103. Ушбу контекстда ҳимоя ўз ичига ҳимоялаш сигнализацияси ускуна (қурилма)ларини ва улар билан боғлиқ алоқа воситаларини олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1104. Ўткинчи қисқа туташувлардан сўнг электр тармоқларини тезкор қайта уланишини таъминлаш учун барча занжирлар электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ автоматик улаш ускуна (қурилма)лари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1105. Ҳар бир занжирдаги ҳимоянинг ишлаш тезлиги ва сонига бўлган талаблар мазкур Қоидаларнинг III бўлимида батафсил таърифланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Истеъмолчиларда юкламани ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Истеъмолчиларда юкламани ростлаш ва ўчириладиган (ростланадиган) юкламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1106. Узиладиган (ростланадиган) юкламалар — бу ўзининг юкламасидан электр энергетика тизимида мувозанатлашни, яъни истеъмолни ростлаш учун фойдаланишга розилик берган, одатда истеъмол қуввати 1 MW дан кам бўлмаган истеъмолчилар ва электр энергияни сақлаш тизимлари ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1107. Истеъмолчилар частота ростлаш ёки захирани таъминлаш учун қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома шартларига мувофиқ ўз юкламаси бошқарувини тақдим этишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1108. Шартномада ўчирилиши мумкин бўлган юклама миқдори, юкламани чеклаш мумкин бўлган вақт давомийлиги ҳамда тегишли билдирги (хабар) юборилиши керак бўлган муддат кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Истеъмолчи билан ихтиёрий келишув сифатида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1109. 110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқларга уланган Истеъмолчи Тизим операторига авария вазиятларида юкламани бошқариш учун ўзининг юкламасини бошқариш функциясидан фойдаланишни таклиф қилмоқчи бўлса, у мазкур Қоидаларнинг ХI бўлим 5-бобига мувофиқ бу ҳақда Тизим операторини хабардор қилиши керак. Ушбу ҳолат ихтиёрий келишув бўлиб, у учун тўлов қилинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1110. Ихтиёрий келишув (битим) ҳар йил якунига (декабрь) қадар Тизим операторига ёзма кўринишда тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу келишувда Истеъмолчи келгуси йил давомида Тизим операторининг кўрсатмалари унинг билдиргисида кўрсатилган параметрларга мувофиқ бўлиши шарти билан Тизим операторининг юкламани бошқариш бўйича амал кўрсатмаларига қилишини тасдиқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Янги мавсум ҳар йили 1 январь санасидан бошланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1111. Ихтиёрий келишув қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламани қисқартириш имкониятининг мавжуд миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори томонидан Истеъмолчига тақдим этиши лозим бўлган билдирги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланиш даврийлиги, жумладан неча маротаба, қайси муддатда ёки сони ва муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир алоҳида ҳолат учун юкламани қисқартириш мумкин бўлган вақтнинг давомийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келишувга мувофиқ юқорида кўрсатиб ўтилган юкламани бошқаришда юзага келиши мумкин бўлган ҳар қандай вазиятлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Огоҳлантирувчи билдиргилар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1112. Ихтиёрий келишув (Битим) доирасида мазкур Қоидаларнинг ХI бўлим 5-боб 2 ва 3-параграфлари талабларига мувофиқ амалга оширилаётган юкламани ўчириш билан боғлиқ барча тадбирлар олдиндан келишилади, шу сабабли ҳеч қандай расмий огоҳлантирувчи билдиргилар талаб этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Истеъмолни тезкор ростлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1113. Истеъмолни тезкор ростлаш — частотани пасайтирилган частотали реле ишлайдиган даражагача тушиб кетишининг олдини олиш мақсадида генерацияловчи модуллар ёрдамида частотани бирламчи ростлашни таъминлаш учун қўшимча равишда истеъмолчилар юкламасини тезкорлик билан (бир лаҳзали) узиш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шунингдек, ягона электр энергетика тизимининг баъзи нуқталарида кучланишни умумий пасайтириш имкониятидан фойдаланиб юкламани камайтиришдан ҳам фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1114. Истеъмолни тезкор (лаҳзалик) ростлаш хизматлари Истеъмолчи объектлари томонидан юкламани ўзгариши таъсирида актив қувват истеъмолини пасайтириш юзасидан қўшимча хизмат кўрсатиш тўғрисидаги шартнома доирасида кўрсатилади. Ягона электр энергетика тизимида частотани динамик моделлаштириш ва (ёки) ягона электр энергетика тизими талабларига мувофиқ Тизим оператори томонидан белгиланган даражагача тушиб кетган ҳолатда, Истеъмолчи объектлари томонидан актив қувват истеъмолини пасайтириш юзасидан қўшимча хизмат кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар асосида унинг юкламаси автоматик тарзда ўчирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1115. Истеъмолни умумий қисқартириш жараёнининг бир қисми сифатида, юкламани ростлаш қурилмалари ишини бошқаришни амалга оширувчи кучланишни ростлаш қурилмаларига, истеъмолни лозим бўлган ҳолатларда камайтириш учун кучланишни 3 фоиз, 5 фоиз ва 9 фоизга пасайтиришга кўрсатма берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Истеъмолчини мажбурий ўчириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1116. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи, ҳар бир календарь йилнинг охиригача (октябрь ойи) Тизим операторига келгуси эксплуатация йили учун ёзма равишда уланиш нуқтасига доир қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жами йиллик максимал истеъмоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5, 10, 15, 20, 25 ва 30 дақиқа вақт давомида қўлда ўчирилиши мумкин бўлган, жами йиллик максимал истеъмолнинг фоизлардаги қиймати, бунда жами йиллик максимал истеъмолнинг умумий ҳажмидан камида 60 фоиз миқдорида ўчирилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1117. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи жами йиллик истеъмолдаги максимал истеъмол қувватининг камида 60 фоиз миқдорини паст частотали релелар орқали автоматик тарзда тармоқдан ўчириш қобилиятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу чоралар босқичма-босқич частотанинг ҳар бир даражасига истеъмолнинг маълум миқдорини тармоқдан автоматик ўчиришни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори частотани ҳар бир пасайиш босқичида ўчирилиши лозим бўлган юкламани нисбатини белгилайди ва тегишли Тақсимлаш тизими оператори билан географик жойлашувига боғлиқ равишда юкламани босқичма-босқич камайтиришни таъминлаш учун ўчириладиган фидерларни келишади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1118. Частотанинг пасайишида автоматик ўчиришга тушадиган Истеъмолчилар Тегишли тизими оператори ва Тизим оператори томонидан қувватларда алоҳида поғоналар (блоклар)га бўлинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ электр таъминотининг автоматик тиклаш схемалари ўрнатилган бўлса, поғоналар (блоклар)ни таъминлашнинг иккала манбаси ҳам бир хил поғоналар (блоклар)да жойлашган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1119. Ушбу поғоналар (блоклар)нинг сони, жойлашуви, ўлчамлари ва тегишли паст частота созламалари Тақсимлаш тизими оператори билан келишилганидан сўнг келгуси ҳар бир календарь йилининг (октябрь) охирига Тизим оператори томонидан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ҳар йили ҳар бир поғоналар (блоклар) ҳолати бўйича таҳлил ўтказади ва барча географик жойлашувларни қамраб олувчи келишилган тадбирлар графигини тайёрлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1120. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчини алоҳида поғоналар (блоклар) бўйича ташкилий тадбирлар барча уланиш нуқталарида ҳар бир тарқатиш тизими кесимида бир хил катталикдаги юкламани тармоқдан ўчиришни таъминлаш учун мўлжалланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим частотаси 49,0 Нz гача пасайиб кетса, юкламанинг 10 фоиздан 20 фоизгача қисми автоматик ва мажбурий тарзда тармоқдан ўчирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Частотанинг 49,0 Нz дан кейинги ҳар бир поғонасида ўчирилиши лозим бўлган юклама ҳажми узатиш тизими Фойдаланувчиларининг техник талабларини ҳисобга олган ҳолда Тегишли тизим оператори ва Тизим оператори томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Частота пасайиши натижасида ўчишлар содир бўлса, ҳар йили истеъмолчиларнинг ижтимоий аҳамиятини ҳисобга олган ҳолда электр энергиясини ўчиришлар тенг ва камситилмаган шароитларда амалга оширилишини таъминлаш мақсадида айланма (веер) услубидан фойдаланилган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1122. Паст частотали реле ягона электр энергетика тизими частотасини берилган (белгиланган) даражагача тушиб кетиши билан 150 миллисонияларда ишга тушиш техник имкониятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Паст частотали релеларнинг сезувчанлиги 0,05 Нz дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1123. Паст частотали реленинг ишлаши ўчириш вақтида электр энергияси таъминотини тиклаш учун мўлжалланган автоматлаштирилган тизимларни ишлашига тўсқинлик қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1124. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи паст частотали реленинг автоматик ўчиши натижасида истеъмолнинг қисқариши тўғрисидаги дастлабки таҳлилларни Тизим операторига қисқа вақт ичида тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оғзаки ахборот 10 дақиқа мобайнида ҳамда ёзма тасдиқлаш бир кун ичида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1125. Частотанинг пасайишида электр таъминоти автоматик ўчирилгандан ва частота қайта тикланганидан сўнг маълум муддат ичида истеъмолчиларнинг катта қисмининг электр таъминотини тиклаш имкони йўқ ҳолатларда, Тизим оператори Тақсимлаш тизими операторига бошқа истеъмолчиларни қўшимча қўлда ўчириш ва унга тенг ҳажмдаги автоматик тарзда ўчирилган истеъмолчилар электр таъминотини тиклаш топшириғини беришга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳаракатлардан асосий мақсад, частотанинг кейинги пасайишларини юкламани автоматик ўчириш орқали тўхтатиб қолиш (ёки бартараф этиш) ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1126. Тизим оператори ягона электр энергетика тизими шароитлари частотанинг пасайиб кетиши юкламани автоматик тарзда ўчирилишига олиб келиши мумкин деб ҳисобласа, автоматик тиклашнинг барча схемаларини ўчириш ҳақида кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Частота бўйича юкламанинг автоматик ўчиши содир бўлгандан сўнг, тизимида ўчиш содир бўлган Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи Тизим оператори томонидан таъминотни қайта тиклаш ҳақида тегишли кўрсатма берилмагунига қадар ўчиқ турган қисмга кучланиш бериши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1127. Частота тикланганидан сўнг Тизим оператори ўчган қисмларнинг электр таъминотини тиклаш бўйича кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи томонидан ўчган қисмлар (истеъмолчилар)нинг электр таъминоти имкон қадар қисқа муддатда тикланиши ва такрорий (қайта) улаш жараёни Тизим оператори кўрсатма берганидан сўнг 2 дақиқа ичида бошланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1128. Узатиш ёки тақсимлаш тизимининг бутун ёки бир қисмида ишлаб чиқариш қуввати ва истеъмол юкламаси орасида доимий номутаносиблик (танқислик) кузатилаётган бўлса юклама (истеъмол) айланма (веер) усули ёрдамида қўлда ўчирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1129. Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчилар билан келишилган ҳолда юкламани айланма (веер) усулида ўчириш режасини ишлаб чиқиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Айланма (веер) усулида ўчиришни режалаштириш мавжуд қуввати жалб этилган Томонлар ўртасида бир маромда тақсимланишини таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Айланма (веер) усулида ўчиришда Истеъмолчиларнинг бир қисми икки соатгача бўлган муддатга ўчирилиши мумкин, шундан сўнг уларнинг таъминоти қайта тикланиши ва бошқа бир гуруҳ истеъмолчиларнинг таъминоти ўчирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1130. Тизим оператори ва Тақсимлаш тизими оператори юкламани айланма (веер) усулида ўчириш режасига, режани амалга ошириш бошланишидан аввал эксплуатация шароитларидан келиб чиқиб, ўзаро келишган ҳолда ўзгартиришлар киритишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли тизим оператори ҳар бир Фойдаланувчини электр таъминотидан турли вақтда ўчирилиши лозим бўлган юкламанинг умумий ҳажми тўғрисида хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1131. Ўчириш бутун ягона электр энергетика тизимининг ёки иҳоталанган режимда ишлаётганда ушбу тизимнинг бир қисмини яхлитлигини ҳимоялаш мақсадида амалга оширилаётган бўлса, мазкур ўчиришлар Тизим операторининг назорати остида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизимининг иҳоталанган режимда ишлаётган қисмида амалга оширилаётган ўчиришлар Тақсимлаш тизими операторининг назорати остида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1132. Захира таъминотини автоматик тиклаш схемалари қўлланилган бўлса, ушбу схемалар айланма (веер) усулида ўчириш режасини амалга оширишдан аввал ўчириб қўйилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1133. Авария вазияти содир бўлган вақтда Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори авария вазияти оқибатлари ва давомийлигини чеклаш учун мумкин бўлган барча имкониятларни ишга солишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Огоҳлантирувчи билдиргилар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1134. Огоҳлантирувчи билдиргилардан тизими мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боб 5 ва 6-параграфлари талабларига мувофиқ юкламани камайтириш тадбирларига мос равишда ундан фойдаланиш мумкинлиги ҳақида хабардор қилиш учун фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерация қувватлари танқислиги кузатилса ёки юкламани ростлашни амалга ошириш учун бошқа сабаблар бўлса, Тизим оператори юкламани ростлаш ҳақида огоҳлантирувчи билдирги орқали Тақсимлаш тизими операторини огоҳлантириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Авария (фавқулодда) вазиятлари юзага келганида Тизим оператори томонидан фавқулодда чоралар кўрилиши керак бўлган ва огоҳлантириш хабарномасини тақдим этиш учун етарли вақт бўлмаган тақдирда, мазкур бўлимнинг талаблари қўлланилмайди, бироқ Тизим оператори содир бўлган вазият тўғрисида маълумотларни ўз ичига олган билдиргини юқорида қайд этилган ташкилотларга тақдим этади (эълон қилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1135. Заруратга кўра Тизим оператори томонидан огоҳлантиришнинг кейинги тизими Тақсимлаш тизими операторларига Тизим операторининг кўрсатмаларини бажариш учун зарур деб ҳисоблаган тегишли тайёргарлик чораларини кўришга имкон бериш учун киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1136. Барча огоҳлантиришлар камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эришилиши лозим бўлган юклама ва (ёки) кучланишнинг пасайиши миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалга оширишнинг кутилаётган вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта тикланишнинг кутилаётган вақти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1137. Мазкур Қоидаларнинг 1115-бандига мувофиқ кучланишни ростлаш йўли билан юкламанинг умумий пасайиши ҳолатида, амалга оширилиши лозим бўлган ҳар бир босқич учун Тизим оператори тегишли огоҳлантирувчи билдиргилар беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай билдиргилар юқорида батафсил кўрсатиб ўтилган маълумотни, шунингдек ушбу билдирги бутун ягона электр энергетика тизимига тааллуқли бўлмаса, огоҳлантирувчи билдирги тааллуқли бўлган зонани ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
билдирги тааллуқли бўлган Тақсимлаш тизими операторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1139. Мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боб 6-параграфида кўрсатиб ўтилган келишувларга мувофиқ юкламани кўзда тутилган ёки режалаштирилган камайтириш ҳолатларида Тизим оператори қизил огоҳлантирувчи билдирги беради. У ягона электр энергетика тизимига тааллуқли бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1140. Қизил огоҳлантирувчи билдирги ягона электр энергетика тизимига тааллуқли бўлганлиги ва юкламани ўчиришни кўзда тутганлиги сабабли, барча Тақсимлаш тизими операторларига, Электр станциялари операторларига, Фойдаланувчиларга ва Вазирликка юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1141. Барча огоҳлантирувчи билдиргилар Тизим оператори томонидан бекор қилмагунча ўз кучида қолади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Содир бўлган вазиятлар (ҳодисалар) тўғрисида ҳисобот
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1142. Тизим оператори томонидан огоҳлантирувчи билдирги ва (ёки) юкламани қўлда пасайтириш ҳақида кўрсатма берган ҳолатларда, Тизим оператори вазият (ҳодиса)га тааллуқли тадбирлар тугагач, ҳар қандай ҳолатда зудлик билан икки кун ичида ушбу ҳодиса тўғрисида қисқача ҳисобот тайёрлаши ва Вазирликка тақдим этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Истеъмолчиларни огоҳлантириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1143. Дастлабки ишга туширишдан кейин юкламани айланма (веер) усулида ўчириш режалаштирилган тадбир ҳисобланади ва Истеъмолчилар қачон ва қанча вақт давомида таъминотдан узилиши борасида хабардор қилинган бўлишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунинг учун масъулият Тақсимлаш тизими операторига юкланади. Ушбу операторлар юкламани тақсимлаш режасига биноан айланма (веер) усулида ўчириш доирасида тегишли чораларни кўришлари керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур тадбирлардан ташқари, Фойдаланувчиларни огоҳлантириш қуйидагиларни ўз ичига олади, амма бу билан чекланмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оммавий ахборот воситаларида (газета, радио, телевидение) эълонлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори офисларида мавжуд бўлган эълонлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори, Узатиш тизими оператори ва (ёки) Тизим операторининг интернет-сайтларидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчиларнинг рўйхатга олинган ҳимояланмаган қатлами учун электрон почта ёки ижтимоий тармоқлардаги хабарномалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Компенсация
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1144. Мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боб 2-параграфида кўрсатилган ҳолатлардан ташқари, мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боби кўрсатмаларига мувофиқ режалаштирилган ва режадан ташқари қўлда ёки автоматик тарзда юкламани ўчириш учун ҳеч қайси Томонга компенсация тўланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Электр энергетика тизими ишини тиклаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш тамойиллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1145. Электр энергетика тизими ишини тиклаш, уни қисман ёки тўлиқ ўчиши ҳолатида Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори томонидан ўта қисқа муддатда минимал даражада ножўя таъсирларсиз ва хавфсизликни таъминлаган ҳолда барча истеъмолчиларни узлуксиз электр энергияси билан таъминлаш тамойилларига амал қилишни кўзда тутади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Электр энергетика тизими ишини тиклашда иштирок этувчи Томонлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1146. Электр энергетика тизими ишини тиклаш тамойиллари қуйидаги Томонларга нисбатан қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланиши мумкин бўлмаган иҳоталанган тақсимлаш тармоғининг участкаларига доир Тақсимлаш тизими операторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими тўлиқ ёки қисман ўчишдан кейин электр энергетика тизими ишини тиклаш билан боғлиқ қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича шартнома тузган нолдан ишга тушириш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Нолдан ишга тушириш имкониятига эга генерацияловчи модуллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1147. Ташқи таъминот манбалардан фойдаланишга заруратсиз эксплуатацияга қайтиши мумкин бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари Тизим оператори томонидан нолдан ишга тушириш имкониятига эга сифатида рўйхатга олинади ва уларнинг операторларига қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича шартнома тузишни талаб этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай мурожаат келиб тушган тақдирда, операторларнинг асоссиз рад этиши тақиқланади ва Вазирликнинг кўрсатмасига биноан, қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича стандарт шартнома тузишга мажбур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нолдан ишга тушириш станциясидан етказиб берилаётган электр энергияси узатиш тизимини таъминлаш ва истеъмолчиларни электр энергияси таъминоти учун ҳамда бошқа генерацияловчи модулларни қайта улаш мақсадида фойдаланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1148. Нолдан ишга тушириш бўйича қўшимча хизматларини тақдим этувчи генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини тегишли ускуналари нолдан ишга тушириш қобилиятларини тасдиқловчи зарур эксплуатация синашлари ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1149. Электр энергетика тизими ишини тиклаш воситалари билан таъминлаш заруратига кўра иҳоталанган электр энергетика тизимлари орасидаги бирлаштирувчи уланишлар ва ускуналар ва (ёки) қурилмалардан фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1150. Ускуналарнинг нолдан ишга тушириш имкониятлари камида уч йилда бир марта мунтазам равишда жойида синашдан ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш режаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1151. Тизим оператори томонидан заруратга кўра, нолдан ишга тушириш имконияти билан боғлиқ қўшимча хизматлар кўрсатиш шартномасига киритилган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини қамраб олган ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш бўйича батафсил режа ишлаб чиқилиши ва янгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1152. Тизим оператори бошқаруви остида Фойдаланувчилар томонидан риоя этилиши керак бўлган тиклашнинг умумий стратегияси кетма-кет қуйидаги босқичларни назарда тутадиган режада белгиланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
станцияларни нолдан ишга тушириш учун мўлжалланган бир неча иҳоталанган тизимларни яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий юкламани генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари орқали таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу иҳоталанган электр энергетика тизимлари ишлашини бир-бири билан синхронлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бутун электр энергетика тизимининг нормал (барқарор) ишлашини якуний тўлиқ тиклаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1153. Қабул қилиниши лозим бўлган тиклашнинг умумий стратегиясини белгилаб беришдан ташқари ушбу режада қуйидаги масалалар ҳам кўриб чиқилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизими ишини тиклашнинг устувор йўналишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш учун зарур бўлган ускуналар ва (ёки) қурилмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори кўрсатмаларига амал қилувчи ёки алоқа бир вақтнинг ўзида ишламай қолганида иҳоталаш учун мустақил ҳаракат қилувчи генерацияловчи объектлари, электр энергиясини сақлаш тизимлари, Тақсимлаш тизими операторлари ва бошқа Фойдаланувчиларга тақдим этилиши лозим бўлган раҳбарий ҳужжатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳукумат, оммавий ахборот воситалари ва жамоатчилик билан алоқа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1154. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимини ҳимоялаш режасига кўра барча чоралар кўрилганидан сўнг ва ягона электр энергетика тизими барқарор ҳолатга келганида белгиланган тадбирлар асосида тиклаш жараёнини бошлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1155. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимини босқичма-босқич барқарор ҳолатда тиклаш имконини берувчи тиклаш учун зарур бўлган тартибларни ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай тартиблар ҳеч бўлмаганда имитацияли моделлаштириш ёки муқобил ҳисоб-китоблар билан тасдиқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1156. Тизим оператори электр энергияси узилишидан сўнг ягона электр энергетика тизимининг ҳар бир компонентлари ҳолатини билиши шарт, масалан ягона электр энергетика тизимининг қайта тикланган элементлари, иҳоталанган ва ўчирилган ҳудудлар, ишини тиклашга тайёр ўз эҳтиёжларини қоплаш режимдаги генерацияловчи модуллар ёки электр энергиясини сақлаш тизимлари, ўз эҳтиёжини қоплашда қийинчиликларга дуч келган ва зудлик билан ташқи манбалардан таъминланиши зарур бўлган нолдан ишга тушириш имкониятига эга бўлган модуллар ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ҳар қандай ҳолатларда ҳам бундай маълумотларни мавжудлигини таъминловчи тартибларни белгилаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1157. Ишни тиклаш босқичида Тизим оператори тизимлараро тармоқларда актив ва реактив қувват оқимларининг келишилган чегараларида ушлаб туришни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
унинг тармоғи билан синхрон ишлайдиган бошқа узатиш тизими операторитармоғи ҳолатини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетика тизимининг бир қисми ҳисобланган синхрон участканинг узунлиги ва чегаралари, жумладан ўзаро ёрдам тўғрисида шартнома тузилган қўшни давлат узатиш тизими операторлари билан келишилган участканинг ҳажми ва чегаралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз назорати зонасидаги мавжуд қувват захирасининг ҳолати (иҳоталанган ҳудудларни ҳисобга олган ҳолда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1159. Тизим оператори синхрон ҳудуд даражасида белгиланган тамойилларга мувофиқ, жумладан унинг ҳудудидан узоқдаги участкаларда ҳам Частота етакчисига ёрдам бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1160. Электр энергияси таъминотини тиклаш жараёнида Тизим оператори 200 mНz максимал оғиш билан частотани 50 Нz га тиклаш мақсадида частота етакчиси билан мувофиқлаштирган ҳолда истеъмол ва ишлаб чиқаришни мувозанатлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1161. Тизим оператори частота ва захира чегаралари оғишларини максимал даражада камайтириш учун юкламани улаш жараёнини босқичма-босқич ростлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчиларда электр энергияси таъминотини тиклаш Тизим оператори томонидан белгиланган узатиш тизимининг максимал юкламаси ҳажмидан келиб чиқиб, блокли юкламаларни босқичма-босқич улаш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1162. Тизим оператори Истеъмолчиларни ва тақсимлаш тизимларига уланган генерацияловчи модуллар қайта уланишини Тақсимлаш тизими оператори билан мувофиқлаштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истеъмолчиларни жойида ва масофадан улаш Тизим оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида олдиндан келишилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автоматик қайта улашдан сақланиш чораларини кўриш талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1163. Ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш ҳолатида Тизим оператори, қўшни узатиш тизими операторлари билан уланишда, частотанинг авариявий оғиши натижасида (частота етакчиси кўрсатмаси асосида) ўчирилган генерацияловчи модулларни ва ўзаро уловчи занжирларнинг қайта уланишини, уланишга кейинги навбатда турган истеъмол қувватини қоплаш учун мувозанатлаш захирасини етарли чегараларини сақлаган ҳолда уланишини мувофиқлаштиришади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори частотани ўта ростлашдан қочиш имконини берувчи шартларга асосан қайта улаш ва ўчириш мезонларини белгилаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1164. Тизим оператори узатиш тизимини қўшни давлатлар тизимлари билан қайта синхронлашда қўшни давлатлар узатиш тизими операторлари билан ўзаро ёрдам тўғрисида шартномага мувофиқ қайта синхронлаш бўйича Частота бўйича етакчининг кўрсатмаларига риоя этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш режасини янгилаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1165. Тизим оператори узатиш тизимига қўшимча ускуналар ва (ёки) қурилмалар уланганда ва баъзи мавжуд ускуналар ва (ёки) қурилмалар эксплуатациядан чиқарилганда Узатиш тизими оператори билан биргаликда электр энергетика тизими ишини тиклаш режасини қайта кўриб чиқади ва янгилайди. Режа камида икки йилда бир марта қайта кўриб чиқилади ва янгилаб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори узатиш тизимига таъсир этувчи вазиятларни ёки бошқа ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда режага ўзгартиришлар киритиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш режасининг қўлланилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1166. Электр энергетика тизимини тиклаш режаси қайта тиклаш жараёнида иштирок этувчи Томонларга электр энергетика тизимини тез ва хавфсиз тарзда тўлиқ тиклашга эришиш учун ёрдам бериш бўйича кўрсатмаларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1167. Электр энергетика тизимини тиклаш режаси генерацияловчи модул ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизимининг ускуна (қурилма)сининг мавжудлигига, вақт ўтиши билан улардан фойдаланиш ва техник хизмат кўрсатиш эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режа ушбу ўзгаришлар сабабли барча мумкин бўлган қисман ёки тўлиқ ўчиш сценарийларини қамраб ололмаса, Тизим оператори электр энергетика тизимининг ҳолатини баҳолаши ва электр энергетика тизими ишини тиклашнинг янги режасини ишлаб чиқиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1168. Ҳар бир электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар, электр энергиясини сақлаш тизимлари, Тақсимлаш тизими оператори ва Берк тақсимлаш тизими оператори электр энергетика тизими ишини қайта тиклаш жараёнида, ҳатто электр энергетика тизими ишини тиклаш режаси таркибидаги тафсилотларга зид бўлган тақдирда ҳам, Тизим операторининг кўрсатмаларига риоя этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш бўйича ўқитиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1169. Ҳар бир Томон электр энергетика тизими ишини тиклаш режасида иштирок этиш учун жалб қилинган ходимларининг етарли даражада ўқитилганлиги ҳамда етарли малака ва тажрибага эга бўлишини таъминлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1170. Электр энергетика тизими ишини тиклаш бўйича комплекс синашлар ўтказиш имконияти чекланган, аммо амалиётда кутилганга имкон қадар яқин бўлган шароитларда қисман синашлар мунтазам равишда ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мунтазам равишда ўтказилиши керак бўлган асосий синашлар қуйидаги бўлимларда кўрсатиб ўтилган синашларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар қандай характердаги барча синашлар учун Тизим оператори синашларда иштирок этувчи Томонларга мовий рангдаги огоҳлантирувчи билдирги (ташкилий синаш ўтказилаётганлигини ва ишлайдиган ва ишламайдиган ускуна (қурилма)ларга ҳеч қандай ўзгартириш киритилмаслигини билдиради) беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1171. Электр энергетика тизими ишини тиклаш жараёнида Тизим оператори, Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори ва Электр станция оператори ва бошқалардан кўплаб ходимларнинг жалб этилиши талаб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Улар нолдан ишга туширишда генерацияловчи модуллар ва сақлаш тизимлари эксплуатациясида, юкламани ўчириш ва улаш, баъзи ҳолатларда тармоқни қайта синхронлаштириш вазифасини бажарадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жараёнга жалб этилган иштирокчилар ўз мажбуриятлари ва масъулиятларини тўлиқ тушунишлари ва уларни бажариш бўйича етарли тажрибага эга бўлишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори мунтазам равишда назарий ўқув машғулот хоналарида машқларини ўтказади, ушбу машқларда тегишли ходимлар фавқулодда вазиятларда қўлланиладиган алоқа усули билан боғланади ва улар ўзларига бириктирилган участкаларга йўналтирилади ҳамда бундай вазиятларда улардан нима кутилишини ва ўз вазифаларини қай йўсинда бажаришлари кераклиги ҳақида тушунтиришлар берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1172. Назарий ўқув машғулотларни ўтказиш ҳамда ишни тиклаш режасининг муҳим элементларини синашдан ўтказиш, шунингдек, электр энергетика тизимининг тўлиқ ўчирилиши ҳолатида унинг ишини қайта тиклашда иштирок этадиган ходимларни ўқитиш имкониятини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу уларга юқорида кўрсатиб ўтилган ҳолатларда қаерга боришлари, қандай қилиб ва қачон ҳамда ким билан ўзаро мулоқотда бўлишлари, ўз вазифаларини қандай бажариш кераклигини тушуниб етишларига имкон беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1173. Электр энергетика тизими ишини қайта тиклаш учун зарур бўлган барча алоқа каналлари ва алоқа тугунлари электр таъминоти тўлиқ узилиб қолган ҳолатда ҳам ишлашда давом этишини тасдиқлаш учун мунтазам синашдан ўтказилиши ва (ёки) текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу синашлар ўз ичига электр энергиясини сақлаш тизимлари яхши ҳолатда эканлигини ва лойиҳада кўрсатилган вақт давомида хизмат қилишини ҳамда захира дизель генераторларини ишга туширилиши ва ускуна (қурилма)ларга бўлган талабни қондира олишини текширишни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Марказий бошқарувнинг йўқотилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1174. Тизим операторининг бошқарув маркази Тизим оператори томонидан электр энергетика тизимини зарур хавфсизлик ва ишончлилик даражасида бошқариш имкониятини таъминлашда муҳим роль ўйнайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда (авария) вазиятлар сабабли Тизим оператори бошқарув маркази ишга яроқсиз бўлиб қолса, бутун электр энергетика тизимининг узлуксиз ва хавфсиз ишлашини таъминлаш учун Бошқарув марказининг функцияларини режали тарзда бажаришнинг захира режаси бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1175. Бошқарув марказининг функцияларини режали тарзда бажаришнинг захира режаси Тизим оператори томонидан ишлаб чиқилиши ва қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув марказининг функциялари ўтказилиши керак бўлган жой тафсилотлари ва ушбу жойдаги асосий ускуна (қурилма)ларни эксплуатацияга олдиндан тайёрланганлиги тўғрисида батафсил маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бажарилиши керак бўлган тадбирларнинг ва уларнинг ким томонидан бажарилишини назорат қилиш рўйхати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқариш функцияларини ўтказиш бўйича батафсил тартиблар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1176. Бошқарув марказининг функцияларини режали тарзда бажаришнинг захира режаси унинг ишга яроқлилиги, зарур жойларда керакли маълумотларнинг мавжудлиги ҳамда режада белгиланган тадбирларни бажариш учун ходимлар тўлиқ тайёрланган эканлигига ишонч ҳосил қилиш учун мунтазам равишда камида ҳар икки йилда бир маротаба тўлиқ ёки қисман синашдан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Умумий тизим миқёсида авария вазиятларини биргаликда ҳал этиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1177. Умумий тизим вазияти (Умумий бирлашган тизимлар миқёсидаги авария вазияти) — Тизим оператори фикрига кўра қўшни (бошқа) тизимга сезиларли ва (ёки) кенг қамровли таъсир кўрсатган ёки кўрсатиши мумкин бўлган бир томон тизимидаги авария вазият.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1178. Умумий тизим вазияти содир бўлаётганида ҳар бир Фойдаланувчи 24 соат давомида Тизим оператори ва Тегишли тизими оператори билан телефон рақамлари ва (ёки) бошқа хабар алмашиш келишувларини ёзма равишда алмашади, улар орқали ёки ўз ташкилотлари ёки бошқарув вакиллари номидан мажбурий қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Янги Фойдаланувчилар учун телефон рақамлари ва (ёки) хабар алмашишнинг бошқа воситалари уланиш шартномаси имзоланганда тақдим этилади. Тақдим этилган маълумотлар ёзма кўринишда бўлиб, унинг таркибидаги маълумот мунтазам янгиланиб туриши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1179. Тизим оператори камида икки йилда бир марта ушбу тартибларни синашдан ўтказиши керак, бунда тармоқ Фойдаланувчисининг раҳбар ходимларидан тегишли жавоб олиш учун сарфланган вақт қайд этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ушбу синаш натижалари ҳақида Вазирликка батафсил ҳисобот тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вазият Фойдаланувчининг тизимида содир бўлган бўлса, ушбу Фойдаланувчи бу ҳақда Тизим операторини хабардор қилиши керак, бунда Фойдаланувчи таъсир кўрсатган ёки таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳар қандай бошқа Томонни хабардор қилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вазият Узатиш тизими оператори тизимида ёки ўзаро боғланган қўшни томон тизимида содир бўлган бўлса ва Тизим оператори бу ҳақда ўзаро боғланган томон тарафидан огоҳлантирилган бўлса, унда Тизим оператори таъсирга учраган ёки учраши мумкин бўлган Томонларни хабардор қилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори Вазирликка билдирги юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1181. Мазкур Қоидаларнинг 1180-бандига мувофиқ вазият тўғрисида хабар берилганидан сўнг, Тизим оператори ҳодисанинг умумий тизим вазияти эканлигини ёки йўқлигини аниқлайди ва бунда Тизим оператори ҳодисани назорат қилиш ва у билан боғлиқ барча масалаларни кўриб чиқиш учун Умумий тизим вазияти марказини ташкил этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1182. Тизим оператори имкон қадар қисқа вақт ичида барча томонларни Умумий тизим вазияти маркази ташкил этилганлиги ва унинг телефон рақамлари ва (ёки) хабар алмашиш тартиби (1178-бандга мувофиқ олдин тақдим этилганлардан фарқ қилса) тўғрисида хабардор қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1183. Умумий тизим вазияти маркази ташкил этилгандан сўнг, умумий бирлашган тизимда содир бўлган вазиятларга боғлиқ тегишли томонларнинг юқори раҳбарияти вакиллари ўртасида барча алоқалар Умумий тизим вазияти маркази орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Тиклаш ва ҳимоялашда қўллаб-қувватлаш тизимлари ва тадбирлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тиклаш ва ҳимоялаш тизимлари учун умумий шартлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1184. Кундалик эксплуатация жараёнида қўлланиши шарт бўлмаган тиклаш ва ҳимоя тизимлари фаолияти ягона электр энергетика тизимининг муваффақиятли ишлашига боғлиқ. Тиклаш ва ҳимоялаш тизимларининг зарур вазиятларда ишчи ҳолатда бўлишини таъминлаш ягона электр энергетика тизимини бошқаришнинг асосий омилидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1185. Тиклаш ва ҳимоялаш тизимлари мазкур Қоидаларнинг XI бўлими 1-бобида кўрсатилган барча Томонлар тарафидан жорий қилиниши керак бўлиб, уларни жойлашиш нуқталарида барча зарур ускуна (қурилма)лар билан таъминлаш бўйича жавобгар Тизим операторининг қарорига кўра улар билан таъминлашни талаб қилган Томонлар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай ускуна (қурилма)ларнинг узлуксиз ишлашини кўрсатиш учун мунтазам синашлар талаб қилинса, Томонлар ушбу синашларни ўтказиши ва ҳар йили (31 январь ва 30 ноябрь саналарида) Тизим операторига янгиланган текшириш ва синаш ҳисоботларини тақдим этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1186. Тизим оператори барча томонлар тарафидан тақдим этилган тизимларни зарур бўлган вазиятларда ишлашини таъминлаш учун заруриятга асосланган текшириш ва синашларни ўтказиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ёрдамчи ускуна (қурилма)лар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1187. Тизим оператори бошқарув марказида ўзининг муҳим тизимларининг ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган ёрдамчи генераторлар ва узлуксиз таъминлаш манбалари таъминотини ва мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 6-боб 8-параграфида кўрсатиб ўтилган фавқулодда (авария) вазиятларда бошқарув маркази функциялари ўтказиладиган жойни белгилаши ва уларни мунтазам (ҳар ойда) синашдан ўтказилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1188. Станцияларни нолдан ишга тушириш имкониятини таъминлаш учун зарур деб белгиланган Электр станциялари операторлари бундай қурилмалар, ускуналар ва тизимларнинг ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган ёрдамчи генератор қурилмалари ҳамда узлуксиз таъминлаш манбалари билан таъминлаши зарур, шунингдек улар мунтазам равишда (ҳар ойда) синашдан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1189. Барча Томонлар нолдан ишга туширишни бошлаш жойлари сифатида белгиланган ва узатиш тизимига уланишнинг барча нуқталари ҳамда Узатиш тизими оператори ҳолатида узатиш тизими чегараларидаги генерацияловчи қурилмалар ҳимоя тизимларининг тўғри ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган ёрдамчи таъминот билан таъминлаши зарур ҳамда уларни мунтазам равишда (ҳар ойда) синашдан ўтказиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1190. Талаб этилувчи ёрдамчи таъминлаш манбалари-барча хавфсиз бошқариш ва эксплуатацияни таъминлаш учун зарур бўлган ҳамда Қоидаларнинг XI бўлим 7-боб 3 ва 4-параграфларида кўрсатиб ўтилган алоқа воситалари ва маълумотлар алмашинувини қўллаб туришни таъминлаши талаб этилган ускуна (қурилма)лар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Алоқа воситалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1191. Ҳар бир Фойдаланувчи Тизим операторининг талабларига риоя этиши ва Тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида электрон почта, юбориш бўйича кўрсатмалар ва бошқалар каби маълумотлар алмашинувини таъминлаш учун тегишли компьютер ва тармоқ ускуна (қурилма)лари билан таъминлаши керак. Ускуна (қурилма)лардан Фойдаланувчи фақат Тизим оператори билан оператив алоқа учун фойдаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1192. Ҳар бир Фойдаланувчи мазкур Қоидаларнинг 1191-бандида кўрсатиб ўтилган компьютер қурилмасининг ишончлилиги ва хавфсизлигини мақбуллаштириш, шу жумладан, тегишли узлуксиз ёрдамчи электр таъминоти учун тегишли қурилмаларни бепул тақдим этиш учун жавобгарликни ўз зиммасига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1193. Ҳар бир Фойдаланувчи Узатиш тизими оператори билан ўзаро амал қилувчи SCADA, ўлчаш ускуна (қурилма)лари, компьютер ва алоқа ускуналари ҳамда улар томонидан узатиладиган маълумотларнинг рухсатсиз (санкцияланмаган) киришидан ҳимоялаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1194. Тақсимлаш тизими оператори бошқарув марказлари, 220 kV ва ундан юқори кучланишда ишлайдиган подстанциялар, Тизим оператори томонидан белгиланган генерацияловчи объектлари ва узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар учун иккита алоҳида алоқа йўналиши талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1195. Алоқа воситалари Томонларнинг бири тарафидан эксплуатация қилинаётган алоқа тизимидан фойдаланса, унинг узлуксиз ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган шундай ёрдамчи манбалар барча тегишли тугунларда қўллаб турилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Маълумотлар алмашинуви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1196. Томонлар Тизим оператор ва Узатиш тизими оператори кўрсатмаларига мувофиқ ва Вазирлик томонидан тасдиқланган маълумотлар алмашинуви механизмларини ўрнатиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1197. Чекланмаган ҳолда, улар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
огоҳлантириш бўйича билдиргилар ва ҳодисалари ёки авариялар тўғрисидаги хабарномалар билан алмашиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Қоидаларнинг 753, 1082 ва 1178-бандларида кўрсатиб ўтилган масалаларни ҳал қилиш бўйича шартномалар тузиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1198. Томонлар, заруратга кўра, шартномаларнинг янгиланишини таъминлашлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1199. Тизим оператори ҳар йили (октябрь ойида) сўров ҳамда ҳар икки йилда жавоб талаб қилувчи хабарлар юбориш орқали тақдим этилаётган маълумотларнинг аниқлигини синашдан ўтказиши ва тасдиқлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори ушбу синаш натижалари ҳақида Вазирликка хабар беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XII бўлим. Оралиқ (вақтинчалик) тадбирлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Янги уланишлар
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1200. Ушбу Қоидалар талаблари тасдиқланган кундан олти ойдан сўнг Тегишли тизим оператори тармоғига амалга ошириладиган барча янги уланишлар учун тўлиқ қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1201. Фойдаланувчилар ушбу аввалдан мавжуд бўлган, аммо ушбу Қоидалар талабларига жавоб бермайдиган лекин улар уланган вақтда амалда бўлган талабларга тўлиқ жавоб берадиган тармоқлардан фойдаланишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1202. Тегишли ҳолларда янги қурилмаларга уларни етказиб бериш ва ўрнатиш бўйича шартномалар имзоланган вақтдаги электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига жавоб берса, ушбу қурилмаларга амалда мавжуд бўлган талаблар қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Талаблар мазкур Қоидалар тасдиқланганидан сўнг уч ой мобайнида шартнома тузилган ва ушбу шартнома шартлари тўғрисида Тегишли тизим оператори хабардор қилинганда татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1203. Тегишли тизим операторига шартнома тузилган ва кучга кириш санаси, мазмуни, харид қилинадиган, йиғиладиган ва ўрнатиладиган ускуна (қурилма)ларнинг техник характеристикалари амалда бўлган талабларга тўлиқ жавоб беришини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Мавжуд уланишлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1204. Мазкур Қоидаларнинг 1201 — 1203-бандлар талабларига мувофиқ Фойдаланувчи тармоқлари ушбу Қоидалар талабларига тўлиқ жавоб бермаган ҳолда Фойдаланувчи Қоидалар тасдиқланган кундан кейин уч йил ичида барча ускуна/қурилмаларнинг ушбу Қоидалар талабларига жавоб бериши чораларини кўриши керак. Фойдаланувчилар узлуксиз равишда ўз тармоғини Қоидалар талабларига тўлиқ ёки камида 75 фоиз мувофиқлаштирилишини таъминлаши шарт ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1205. Мазкур Қоидаларни барча Фойдаланувчиларга нисбатан тўлиқ қўллаш билан боғлиқ масалаларни кўриб чиқиш жараёнида Узатиш тизими оператори Фойдаланувчиларнинг қонуний манфаатларини эътиборга олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг баъзи ёки барча талабларининг мавжуд Фойдаланувчиларга қўлланилиши бўйича баҳолашни Вазирлик томонидан ўрнатилган мезонларга ва мазкур Қоидаларда баён этилган жараёнга мувофиқ ҳар уч йилда ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Харажатлар ва фойдаларнинг таҳлили
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Харажатлар ва фойдаларнинг сифат жиҳатидан аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1206. Мазкур Қоидаларда баён этилган ҳар қандай талабни мавжуд Фойдаланувчиларга қўллашдан аввал, Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори Фойдаланувчи билан бирга Қоидаларни тўлиқ жорий этиш билан боғлиқ харажатлар ва фойдаларнинг сифат (техник) жиҳатидан таққослама таҳлилини ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1207. Ушбу таққослашда мавжуд тизимлар ёки бозордаги муқобиллар ҳисобга олинади. Таққослаш натижалари кутилаётган фойда кутилаётган харажатдан ортиқлигини кўрсатган ҳолда, шунингдек Вазирликдан қўшимча таҳлилларни ўтказишга розилик олинса, Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг XII бўлими 2-боб 2-параграфига мувофиқ харажат ва фойдаларнинг таҳлилини ўтказишга киришиши мумкин. Вазирлик таҳлил натижаларига кўра харажатлар юқори ёки фойда паст деб ҳисобласа, шунингдек сифат (техник) жиҳатдан бошқа муқобиллардан фойдаланиш мумкин деб ҳисобласа Узатиш тизими оператори бу йўналишда ҳаракатларни тўхтатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Харажат ва фойданинг миқдорини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1208. Мазкур Қоидаларнинг XII бўлими 2-боб 1-параграфи талабларига мувофиқ амалга оширилган тайёргарлик босқичидан сўнг, Узатиш тизими оператори ушбу тайёрлов босқичининг натижасида потенциал фойдани кўрсатаётган ҳар қандай талаб бўйича харажат ва фойданинг миқдорини аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1209. Таҳлил якунидан кейинги уч ой давомида Узатиш тизими оператори томонидан натижалар умумлаштирилиб, қуйидагиларни ўз ичига олган ҳисобот тайёрланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келгусидаги ҳаракатларни амалга ошириш юзасидан тавсиялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўтиш даври учун таклифлар. Ўтиш даври муддати Вазирликнинг ушбу талабни қўллаш мумкинлиги тўғрисидаги қарори қабул қилинган санадан бошлаб икки йилдан ортиқ бўлмаслиги лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли томонларнинг таклифлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1210. Муҳокама ўтказилганидан сўнг олти ойдан кечиктирмай Узатиш тизими оператори ўтказилган муҳокамалар натижалари юзасидан тушунтиришни ўз ичига олган ҳисобот ва кўриб чиқилаётган талабнинг қўлланишга моликлиги юзасидан таклиф тайёрлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобот ва таклиф Вазирликка, барча манфаатдор Фойдаланувчиларга ва Тегишли тизим операторларига етказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1211. Узатиш тизими оператори томонидан Вазирликка тақдим этиладиган таклифлар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи томонидан талабларнинг бажарилишини намойиш этиш мақсадида оператив хабардор қилиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчининг ўзига хос хусусиятларини ва ундаги мавжуд ускуна (қурилма)ларни ўзгартириш, модификация/қайта жиҳозлашни самарали амалга оширишдаги тўсиқларни ҳисобга олган талабларга жавоб беришдаги ўтиш даври.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Харажат ва фойда таҳлилининг тамойиллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1212. Фойдаланувчилар ва Тақсимлаш тизими оператори, жумладан Берк тақсимлаш тизими оператори, Узатиш тизими оператори томонидан бошқа қоида назарда тутилмаган бўлса, сўров олингандан кейин уч ой ичида таҳлил ўтказишга кўмак берадилар ва зарур маълумотларни тақдим этадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1213. Узатиш тизими оператори таҳлилни қуйидаги ҳисоблаш тамойилларидан бири ёки бир нечтасига асосан бажаради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рентабеллик даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзини қоплаш учун зарур бўлган вақт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1214. Узатиш тизими оператори электр энергияси таъминоти ишончлилигини ошириш нуқтаи назаридан ижтимоий-иқтисодий енгилликларни миқдорий баҳолайди ва у ўз ичига қуйидагиларни олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модификациянинг амал қилиш муддати давомида электр энергияси таъминотида узилишлар эҳтимолининг шу билан боғлиқ қисқариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси таъминотидаги бундай йўқолишнинг эҳтимолий ҳажми ва давомийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергияси таъминотининг бундай узилишида ҳар бир соатга тўғри келадиган харажатлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1215. Генерацияловчи модулларнинг операторлари ҳисобланувчи, Фойдаланувчиларга тааллуқли барча таҳлилларни ўтказишда Узатиш тизими оператори электр энергиясининг ички бозори, қўшни савдо ва электр энергиясининг тикланувчи манбалари интеграцияси учун фойдани миқдорий жиҳатдан баҳолаши керак, жумладан қуйидагиларни:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барқарор частота характеристикаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ростловчи захиралар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реактив қувват билан таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўта юкланишларни бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоя чоралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
у ёки бу талабларни амалга ошириш билан боғлиқ тўғридан-тўғри харажатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
имкониятларни бой бериш билан боғлиқ бўлган харажатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник хизмат кўрсатиш ва эксплуатацияда тегишли ўзгаришлар билан боғлиқ харажатлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XIII бўлим. Якунловчи қоидалар
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1216. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидалар кучга кирганидан кейин олти ойдан кечиктирмасдан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимига уланишнинг батафсил йўриқномасини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизим оператори билан биргаликда ягона электр энергетика тизимида оператив ишлашидаги алоқа воситаларига янги талаблар ва қоидаларни ишлаб чиқиш ёки мавжудларини янгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1217. Мазкур Қоидалар кучга кирганидан кейин олти ойдан кечиктирмасдан Тегишли тизим оператори, узатиш тизимидаги активларни техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлаштириш мақсадида Тегишли тизим оператори тармоққа уланиш натижасида балансга қабул қилган қурилмалар ҳақидаги маълумотларни чоп этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1218. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидалар кучга кирганидан кейин олти ойдан кечиктирмасдан уланиш инфратузилмаси бўйича ишлар бирлигига тўғри келадиган солиштирма харажатларни ўз ичига олувчи харажатларни баҳолашнинг батафсил услубиётини ишлаб чиқиши ва Вазирликка тасдиқлаш учун тақдим этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1219. Ушбу Қоидаларнинг 1216 — 1218-бандларида келтирилган ҳужжатлар таҳлили ўз вақтида ишлаб чиқилиши ва заруратга кўра янгиланиб борилиши бўйича жавобгарликни Вазирлик ўз зиммасига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1220. Мазкур Қоидалар талаблари Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда Вазирлик хулосаси асосида Тегишли тизим оператори ёки Фойдаланувчи томонидан Қоидалар тасдиқлангунига қадар амалда эксплуатацияда бўлган ускуна (қурилма)ларга модернизация жараёнларига қўлланилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда харажатлар ва даромадларнинг тўлиқ таҳлили натижалари Фойдаланувчи харажатлари унинг харажатларидан кўпроқ эканлигини исботланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1221. Ҳар бир Тегишли тизим оператори ёки Фойдаланувчи Қоидаларнинг исталган бўлими ёки бандига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклиф бериши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1222. Таклиф Вазирликка киритилади. Таклифлар Вазирлик томонидан асосли деб топилган тақдирда Регулятор билан келишилади ва ўрнатилган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1223. Қоидалар талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибида ҳал этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1224. Тегишли тизим оператори ёки Тизим операторлари томонидан мазкур Қоидалар талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик ҳаракатларидан норози Томон Регуляторга даъво (шикоят) йўллаши мумкин. Регулятор даъвони олганидан сўнг икки ой давомида айбдор томоннинг лицензиясини тўхтатиш ёки бекор қилиш бўйича тегишли қарор қабул қилади. Регулятор қўшимча маълумотлар сўраса, даъвони кўриб чиқиш муддати яна икки ойга узайтирилиши мумкин. Регуляторнинг қарори суд тартибида бекор қилинмагунича мажбурий кучга эгадир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1225. Мазкур Регламент талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг IX боби, Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 1852-моддаси, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 312 –– 315-моддалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т/р
Ҳаракатлар
Сўнгги муддат
Изоҳ
1.
Узатиш тизими оператори томонидан Фойдаланувчиларга маълумотлар тўплаш учун сўров юборилиши
31 март
Тўғридан-тўғри хатлар юбориш ва олдиндан белгиланган форматлардан фойдаланиш орқали Узатиш тизими оператори сайти воситасида амалга ошириш
2.
Фойдаланувчилар томонидан маълумотларнинг Узатиш тизими операторига тақдим этилиши
30 апрель
Узатиш тизими оператори платформасига юклаш
3.
Узатиш тизими оператори ва Вазирлик лойиҳалаштириш компаниясига мавжуд маълумотларнинг тақдим этилиши
15 май
Вазирлик ва Узатиш тизими оператори ўртасида маълумотларни ички мувофиқлаштириш
4.
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг «хомаки» лойиҳасини ишлаб чиқишни якунлаш
15 август
Ишлаб чиқиш давомида Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва лойиҳалаш компанияси ўртасида мунтазам маслаҳатлар ўтказиш
5.
Узатиш тизимини ривожлантириш режаси лойиҳаси ишлаб чиқишнинг (жумладан ички муҳокама/маслаҳатлар) якунланиши
30 сентябрь
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг «хомаки» лойиҳаси ва электр энергетика секторидаги ички муҳокама/маслаҳатлар натижасини умумлаштириш
6.
Якуний Узатиш тизимини ривожлантириш режаси (жумладан жамоатчилик билан муҳокама/маслаҳатлар) якунланиши
1 декабрь
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг «хомаки» лойиҳаси ва жамоатчилик билан муҳокама/маслаҳатлар натижасини умумлаштириш
7.
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг қабул қилиниши
31 декабрь
Вазирлик томонидан қабул қилиниши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизимини узоқ йиллик ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УСЛУБИЁТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси (кейинги ўринларда — Режа) келгуси 10 йиллик давр учун ишлаб чиқилади ва ҳар йили янгиланиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Режа узатиш тизими ва ягона электр энергетика тизими фаолиятининг барча жиҳатлари бўйича батафсил маълумотларни, жумладан ягона электр энергетика тизими (узатиш тизимида) янги ишлаб чиқариш қувватларини ишга тушириш, мавжуд объектларни эксплуатация, модернизация ва реконструкция қилиш ҳамда таъмирлаш, эскирган ускуна (қурилма)ларни фойдаланишдан чиқариш бўйича батафсил маълумотни ўз ичига олади. Ушбу режа электр энергетика тизими эксплуатациясида фойдаланиладиган ўлчаш, назорат қилиш, сигнализация ва телекоммуникация воситаларини ривожлантиришни ҳам ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Режа қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштириш бўйича бирламчи прогноз маълумотлари (бир йил учун прогноз қилинган истеъмол ҳажми ва энг юқори қувват талаби, истеъмолнинг тизим тугунлари бўйича тақсимланиши, генерация қилувчи қувватларининг режали тузилмаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими объектлари, ускуна (қурилма)лар ва уларнинг эксплуатациявий ҳолатининг таҳлили натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштирилган давр учун техник-иқтисодий асосномалар асосида аниқланган узатиш тизимини ривожлантиришнинг энг мақбул варианти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимида қуриш, реконструкция ёки модернизация қилиш зарур бўлган объектлар/ускуналарни йиллар ва устуворлиги бўйича хатлов маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизими учун ёрдамчи инфратузилмани ривожлантириш режаси (телекоммуникация тизими, маълумотларни бошқариш тизими, электр энергиясини ҳисобга олиш тизими ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генерациянинг етарлилиги баҳолаш, текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
частота ва қувват ростлаш/бошқариш имкониятини таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишни ростлаш имкониятини таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барқарорликни таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа туташув токларини таҳлили.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Режани ишлаб чиқиш учун асосий бирламчи маълумотлар қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бутун режалаштириш даври учун истеъмол (талаб) прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бутун режалаштириш даври ва ундан кейинги давр учун генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси, шу жумладан генерацияловчи модулларни эксплуатациядан чиқариш, технологик консервация қилиш ёки тугатиш режалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўғридан-тўғри узатиш тизимига уланган йирик истеъмолчиларнинг режалаштирилган интеграцияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Узатиш тизимини ривожлантириш жараёни
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Режани ишлаб чиқиш учун бирламчи маълумотларнинг келишилган тўпламини тайёрланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Турли манбалардан олинган маълумотлар ўртасида сезиларли тафовутлар бўлган тақдирда қабул қилинган маълумотлар тўпламига нисбатан тушунтириш берилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Режани ишлаб чиқишда аввало узатиш тизимининг жорий ҳолатини таҳлил қилиш (объектларнинг ишга тушган йили, айрим элементларининг мавжуд эмаслиги, кузатилган ортиқча юкламалар ва содир бўлган вазиятлар, ҳодисалар таҳлиллари), шунингдек узатиш тизими жорий ҳолатининг хавфсизлиги ва барқарорлиги таҳлили амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Кейинги босқичда узатиш тармоқларини, жумладан объектларнинг фойдаланишга топширилган йилларини ҳисобга олган ҳолда, аввалги ривожланиш режалари асосида қурилиши давом этаётган барча объектлар таҳлил қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу таҳлилий маълумотлар асосида янги электр узатиш объектларини қуриш, электр узатиш тармоғининг мавжуд элементларини реконструкция қилиш ва кенгайтириш учун муқобил ечимларнинг турли хил вариантлари ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Жараён, ҳар бир вариант бўйича таклиф этилаётган ечимларни ҳисобга олган ҳолда, режалаштириш даври якунигача такрорланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ҳар бир вариант бўйича амортизация, техник хизмат кўрсатиш ва йўқолишлар харажатлари баҳоланади ва шунга кўра иқтисодий самарадорлик бўйича таққосланиб, узатиш тизимини ривожлантириш учун мақбул вариант танланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Электр узатишнинг янги тизимлар аро тармоқларини режалаштириш мунтазам олиб бориладиган тадқиқотлар ва техник-иқтисодий асослашлар асосида амалга оширилади. Узатиш тизимининг ушбу элементларининг қурилиши тўғрисидаги қарор қўшни давлат узатиш тизимлари операторлари келишилади ва биргаликда тадқиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Йиллар кесимида тайёрланган якуний Режа қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиллар кесимида электр тармоқ хўжалигининг янги объектларини қуриш режаси ва уларни молиялаштириш манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд электр тармоқ хўжалигининг объектларини реконструкцияси қилиш ҳамда уларни молиялаштириш манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги тизимлараро тармоқларнинг қурилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Режада тизимнинг эҳтимолий ортиқча юкламалари (юкланишлари) кузатилиши мумкин бўлган жойлар таҳлили ва унинг ечимлари баён этилиши керак (электр узатиш элементларининг рўйхати, тез-тез ортиқча юкламалар содир бўладиган элементлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар узатиш тизимидаги электр узатиш тармоқларига ёки трансформаторларга тааллуқли бўлган ускуна (қурилма)лар асосий ҳолат учун ёки узатиш тармоғи элементларининг бири узилишидан кейин чекловлар киритилиши белгиланган бўлса, Узатиш тизими оператори ушбу ускуна (қурилма)лар бўйича маълумотларни режага киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Узатиш тизимини инвестиция режаси
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Узатиш тизими оператори уч йиллик муддатга узатиш тизимини инвестиция режасини ишлаб чиқади, уни тақсимлаш тизимини инвестиция режалари билан мувофиқлаштиради ва ҳар йили янгилаб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Узатиш тизимини инвестиция режаси қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инвестиция шартлари ва режалаштирилаётган фаолиятнинг қисқача тавсифи билан бирга объектнинг номи, тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуна (қурилма)лар, хизматлар ва ишларнинг нархи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келгуси уч йилдаги ҳар бир инвестиция лойиҳасини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инвестиция режаси молиялаштиришни амалга ошириш жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
молиялаштириш манбалари, ресурслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тугалланмаган ёки амалга оширилаётган лойиҳаларнинг таҳлили, уларни бажарилиш ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Ривожлантиришнинг мақсадлари ва стратегиялари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Режалаштиришнинг асосий мақсади белгиланган ҳуқуқий мажбуриятларига мувофиқ электр энергияси узатиш талабларига тўлиқ жавоб берадиган хавфсиз, ишончли, тежамкор ва самарали узатиш тизимини яратишдир. Бунда электр энергияси истеъмолининг ривожланиш тенденцияси, янги генерация қувватларни киритиш ва эскирганларини фойдаланишдан чиқариш, электр энергияси ва бирлаш энергетика тизимида қуввати оқимларини ҳисоб олган ҳолда тизимнинг ўтказувчанлик қобилиятини таъминлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Режани ишлаб чиқишда Узатиш тизими оператори узоқ муддатли ривожланиш эҳтиёжларини ва ривожланишнинг турли сценарийларини иқтисодий самарадорлиги жиҳатидан таҳлил қилади. Ривожланиш эҳтиёжлари узоқ муддатли истиқболдаги баҳолашни ўтказиш орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалдаги техник стандартлар ва қоидаларга узатиш тизимининг мослиги баҳоланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ривожланишнинг ҳар бир сценарийсининг иқтисодий кўрсаткичлари таҳлил қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Узатиш тизими оператори тармоқнинг кутилаётган юкланишларини қондирадиган ривожланиш вариантларини баҳолашда биринчи навбатда бир вақтнинг ўзида бир нечта эҳтиёжларини қондира оладиган сценарийни кўриб чиқади. Агар бунинг имконияти бўлмаса, ривожланиш эҳтиёжларининг ҳар бири учун алоҳида сценарий ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Режада 500 ва 110 kV кучланишли тизимларни яна ривожлантириш, шунингдек бир вақтнинг ўзида 220 kV кучланишли тизимларни хизмат қилиш муддати якунланиши билан босқичма-босқич эксплуатациядан чиқариш кўзда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режа 220 kV кучланишли узатиш тармоқлари коридорини сақлаш ҳамда келгусида 500 ва 110 kV кучланишли узатиш тармоқларини мавжуд йўналишларда максимал қўллашни кўзда тутади. 220 kV кучланишли тармоқларни фақатгина бошқа ечимлар техник ва иқтисодий томондан мақсадга мувофиқ эмас деб топилгандагини жорий этишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Муқобил ечимларни кўриб чиқишда Узатиш тизими оператори узоқ муддатли ривожланиш эҳтиёжларини қондириш мақсадида ҳар бир сценарийларини самарадорлигини таҳлил қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Баъзи ҳолатларда, йирик бошланғич сармояни талаб этадиган, аммо узоқ вақт давомида юқори самарадорликка кўрсаткичларини таъминлайдиган ва узоқ вақт ривожлантиришни талаб этмайдиган ечимлар танланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йирик молиялаштиришга асосланган ечимини узоқ вақт давомида амалга ошириш зарур бўлган ҳолатларда, лойиҳа бир нечта босқичларга ажратиб амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Режалаштириш мезонлари
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Тизимнинг барқарор ишлаш шароитларда эксплуатацияси электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш бўйича норматив ҳужжатлар талабларига жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Истиқболдаги ҳолатларни кўриб чиқиш давомида (масалан, кейинги 10 йил ичида) тизимнинг айни бир қисмида Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидалари ёки бошқа техник ҳужжатларда белгиланган техник мезонларнинг (талабларнинг) бузилиши эҳтимоли вужудга келганда тизимнинг айни шу қисмини ривожлантириш зарурати кўриб чиқилади. Ушбу техник мезонлар қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланишнинг рухсат этилган оғишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизим элементларининг максимал иссиқлик юкламаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизим хавфсизлиги («n-1» хавфсизлик мезонлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимнинг барқарорлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа туташув токларининг қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Тизим ҳар қандай таъсирлар, тармоқ, трансформатор ёки генерацияловчи модулнинг ишдан чиқишидан кейин ҳам белгиланган талабларга мувофиқ барқарор ишлаши қобилиятига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Ушбу мезонлар ҳар қандай тармоқ, трансформатор ёки генерацияловчи модулни капитал таъмирлашга ҳам тааллуқлидир. Тармоқни мустаҳкамлаш стратегиясини танлашда талабларнинг бузилишини аниқлашда шароитларнинг кенг кўламли ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Ривожланиш ва инвестиция режаларини ишлаб чиқишда техник мезонларни ҳисобга олиш орқали талабларга самарали ва иқтисодий мувофиқликка эришиш таъминланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Тизимни эксплуатация қилиш ва тармоқдаги носозликлар юзага келган шароитларда ўзига хос эксплуатация қилиш режимлари бўйича қуйидаги синовлар ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишки максимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишки минимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёзги максимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёзги минимум;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа тизимга хос бўлган синовлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Қишки максимум прогноз қилинган максимал йиллик юкламани назарда тутади. Қишки минимум қайта тикланувчи энергия манбалари, хусусан шамол ва қуёш энергиясининг юқори ёки ўртача интеграциясини намоён этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Ёзги максимум март ойидан сентябрь ойигача иш кунларининг ўртача максимал истеъмолини кўрсатади. Бунда, тармоқнинг ёздаги умумий юкламаси қишдаги юкламага нисбатан пастроқ бўлганлиги сабабли, барча тизимлар бўйича ўта юкланишларга тааллуқли бўлмаслиги мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Март ойидан октябрь ойигача амалга ошириладиган капитал таъмирлаш тадбирлари сабабли содир бўладиган узилишлар тармоқнинг ўтказувчанлик қобилиятини пасайтириши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Ёзги минимум мутлақ йиллик минимум ҳисобланади. Ёзги минимумни таҳлил қилиш паст юклама ва шунга мос равишда паст ишлаб чиқариш режимларини ўз ичига олади. Бунда подстанция шиналарида жуда юқори кучланишларнинг вужудга келиши эҳтимоли нуқтаи назаридан кўриб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Режалаштириш нуқтаи назаридан, Ферранти самарасидан келиб чиқиб, тармоқларнинг паст юкламали режимларида шунга ўхшаш ортиқча кучланиш вужудга келиши мумкин бўлган кучланиш/реактив қувватни бошқариш бўйича энг яқин генерация объектлари томонидан қўшимча ҳаракатлар зарурлиги ёки подстанцияларда реактив қувватни компенсация қилиш қурилмаларини ўрнатилишини режалаштириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Танланган ривожланиш сценарийси атроф-муҳитга минимал таъсир кўрсатиши, шунингдек кенг жамоатчилик ва ваколатли муассасалар томонидан келишилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Узатиш тизимини ва унинг Фойдаланувчиларга тақдим этадиган имкониятларни кенгайтирилиши фойдаланувчиларининг эҳтиёжларини тўлиқ қониқтириши ва Тақсимлаш тизими оператори билан ҳамкорликда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Қуйидаги расмда узатиш тизимини ривожлантиришнинг энг мақбул сценарийсини танлаш мезонлари кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-схема. Ривожланишнинг энг мос келувчи сценарийсини танлаш мезонлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Узатиш тизимини ривожлантиришни режалаштириш жараёни
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Узатиш тизимини ривожлантиришни режалаштириш жараёни динамик характерга эга. Узатиш хизматларига талаби доимий равишда ўзгариб боради. Ривожлантириш режаси ушбу жараённинг маълум босқичида ривожланиш эҳтиёжларини (талабларни) ҳисобга олиб, қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Маълумотларни янгилаш: режалаштириш жараёнида тизим ва фойдаланувчи маълумотларини кўриб чиқиш ва янгилаш ҳамда тизим моделини яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Келгусидаги шароитларни баҳолаш: энергетика хавфсизлигини ошириш, истеъмолнинг ўсиши, ишончлилик, янги генерация қувватларини тизимга уланиши, самарадорликни ошириш ва/ёки инфратузилманинг жисмонан ва маънан эскириши омилларини кўриб чиқиш, таҳлил қилиш ва баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу баҳолашда бир-биридан сезиларли даражада фарқ қилувчи сценарийларни ўз ичига олади ва ушбу сценарийлар тизим моделига киритилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) Келгусидаги тизим ишини самарадорлигини баҳолаш: тизим моделлари асосида тегишли талабларга мувофиқ узоқ муддатли истиқболда тизим иши самарадорлиги баҳоланади. Бунда қўшимча тадқиқотларни (ўрганишларни) талаб қилиши мумкин бўлган заиф жойлар аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу тадқиқотлар истеъмол прогнози, ишлаб чиқаришнинг турли сценарийлари, транзитнинг турли даражалари ва тизим барқарорлиги омилларни баҳолашни ўз ичига олади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) Тизимга уланишга сўровларни кўриб чиқиш: ишлаб чиқарувчилар ёки истеъмолчиларни ёки тақсимлаш тизимларини бир қисмини узатиш тизимига улаш бўйича сўровлар кўриб чиқилади ва тармоқнинг ҳолати ҳамда келгусидаги уланишга бўлган эҳтиёжлар асосида таҳлил қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) Ривожлантиришда эҳтиёжни аниқлаш: олдинги босқичлар келгусида тизимнинг айрим қисмларида юзага келиши мумкин бўлган потенциал муаммоларни аниқлайди ва баъзи ҳолатларда ушбу муаммолар зудлик билан ҳал этилишини талаб этмайди. Ҳар бир муаммо бўйича батафсил таҳлил ўтказилади ва маълум бир вақтда узатиш тизимининг айни шу қисмида ҳақиқатан ҳам ривожлантиришга эҳтиёж мавжудлиги ёки йўқлиги аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) Ривожлантириш режасининг мақбул лойиҳасини танлаш: бир нечта сценарийлардан энг мақбули танлашда қуйидаги омиллар ҳисобга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник режалаштириш мезонларига (стандартлар, қоидалар) мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергетикаси соҳасини ривожлантириш концепцияси ва уни амалга ошириш дастурида белгиланган мақсадларга мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атроф-муҳитга ва бутун жамиятга минимал таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иқтисодий самарадорлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалга ошириш учун зарур бўлган вақт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимидаги ўта юкланишларни генерация қувватлари ёрдамида бартараф этиш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келгусида эҳтиёжнинг ҳисобга олгандаги барқарорликни таъминлаш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатиш тизимини бошқариш, ҳимоя ва техник хизмат кўрсатишга таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими оператори талаблари билан мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимлаш тизимига иқтисодий ва техник таъсирлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Юқорида кўрсатилган омилларни ҳамда истеъмол ва ишлаб чиқариш прогнозларидаги ноаниқликларни инобатга олган ҳолда тармоқнинг барча фойдаланувчилари учун энг узоқ муддат фойда келтирадиган ишончли ечимлар аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Узатиш тизимини ривожланишини режалаштириш жараёни бирон бир чекловларга эга бўлмайдиган тармоқни яратишга эмас, балки ишлаб чиқариш ва истеъмолнинг келгусидаги ўзгаришига мослашувчан динамик, мослашувчан ва ишончли тармоқни яратишни мақсад қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Режани ишлаб чиқувчи томон уни энергетика тизимини ривожлантириш сценарийлари билан мутаносиблигини, жумладан, электр энергиясини истеъмол қилиш ва бошқа энергетика тизимлари билан қувват алмашишнинг истиқболдаги ривожлантирилиши, генерация ва узатиш тизимининг ишончлилигини таҳлил қилиши шарт. Бунда турли дастурий таъминотлар ва моделлаштиришдан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Натижалар қониқарли бўлган тақдирда режа энергетика тизимини ривожлантириш сценарийларини амалга оширишни қўллаб қувватлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Натижалар қониқарсиз бўлган тақдирда (ўта юкланишлар, белгиланган диапазондан кучланишни ва қисқа туташув оқими чегараларидан ошиб кетиш ва бошқалар аниқланганда) узатиш тизимида қўшимча тармоқлар ва/ёки янги объектларни қуриш талаб этилади. Шу асосида ривожлантириш режаси қайта кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Бундан ташқари эҳтимолий ишончлилик индикаторлари, электр энергияси билан етарлича таъминламаслик (ENS) ёки электр энергияси таъминотида узилишлар вақти (LOLE) таҳлиллари амалга оширилади. Ушбу кўрсаткичлар электр таъминотини исталган ишончлилигини ва сифатини таъминлаш учун олдиндан белгиланган чегара қийматларида бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. «n-1» узатиш тизимининг ишончлилик мезонларига мувофиқлигини текшириш классик детерминацияланган ёндашувга асосланган таҳлил орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Электр узатиш тизими ишининг таҳлили амалдаги ҳолат, келгуси беш ва ўн йил учун амалга оширилади. Таҳлиллар энергетика тизимининг учта ўзига хос (критик) эксплуатация режимлари бўйича ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламанинг ёзги максимум режими (ёзги максимум);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламанинг ёзги минимум режими (ёзги минимум). Ушбу режим жорий ҳолат учун таҳлил қилинмайди, балки фақат тармоқнинг истиқболдаги ҳолати бўйича таҳлил қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Дастлабки уч йил учун ушбу барча ҳисоб-китоблар критик кўриб чиқилади. Бунда ўта юкланишлар, кучланиш ва частотанинг оғишлари ҳамда уларнинг аниқ жойлашуви текширилади. Ҳар бир ҳолатнинг сабаблар предмети синчковлик билан таҳлил қилинади, тузатиш киритувчи чоралар қўлланилади. Ҳисоб-китоблар эксплуатацион хавфсизликни баҳолаш натижалари қониқарли бўлгунга қадар, яъни имитация моделига эришилмагунча такрорланиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Узатиш тизими фойдаланувчиларининг объектларидаги қисқа туташув токлари режани тайёрлаш жараёнида ҳисоблаб чиқилади, агар генерация ва узатиш тизимларида кутилаётган ўзгартиришларни киритиш сабабли потенциал жиддий ўзгаришлар кутилаётган бўлса тегишли тузатишлар киритилади ёки фойдаланувчилар билан биргаликда музокара ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Камида беш йилда бир марта узатиш тизимининг ҳар бир объектида қисқа туташув токи оқимларини текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Қисқа туташув токи оқимларингнинг қиймати электр тармоқ хўжалиги объектларида ва электр узатиш тизими фойдаланувчиларининг объектларида мавжуд бўлган ўрнатилган асбоб-ускуналарни хавф остига қўйиши мумкин бўлса, Узатиш тизими оператори тегишли чораларни кўриши ва электр узатиш тармоғи фойдаланувчилари билан уларнинг объектларида қўлланиладиган чораларни келишиб олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Келгуси ўн йиллик давр учун режани ишлаб чиқиш доирасида тизимнинг жорий ҳолати бўйича ҳамда қишки максимумни ва ёзги минимумни ҳисобга олиш орқали кўриб чиқилаётган 5 йил ва 10 йил даврнинг якунига прогноз қилинувчи ҳолат бўйича қисқа туташув токларининг ҳисоб-китоблари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Қисқа туташув токларини ҳисоблаш PSS®E ва «Power Factory» дастурий таъминотдан фойдаланган ҳолда IEC 60909 ва бошқа техник талабларга мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Қўшни давлатлар энергетика тизимини имкон қадар аниқ моделлаштириш мақсадида ҳисоб-китоблар Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимнинг мавжуд бўлган ҳудудий моделида амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Ушбу ҳисоб-китобларда мазкур ривожланиш режасида назарда тутилган даврда қисқа туташув токлари қийматининг ўзгаришига таъсир қилиши мумкин бўлган барча омиллар ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Таҳлилларнинг асосий натижалари бўлиб ишлаб чиқариш ишончлилигининг эҳтимолий кўрсаткичлари орқали акс эттирилган тизимнинг умумий истеъмолини таъминлашдаги кўрсаткичлари даражаси ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LOLE (Load Loss Expectation — юклама йўқотишнинг кутилаётган эҳтимолийлиги) — истеъмол бўйича талаблар қониқтирилмаган бир йилдаги соатлар (соат/йил);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LOLP (Load Loss Probability — юкламанинг йўқотилиш эҳтимоли) — истеъмол талаблари қониқтирилмаган вазиятларнинг юзага келиш эҳтимоли (%);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
EENS (Expected Energy Not Delivered — электр энергиясининг кутилаётган танқислиги) — истеъмолчиларга етказиб берилмаслиги кутилаётган электр энергиясининг ҳажми (МW).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Хавф даражаси чегара кўрсаткичидан пастроқ бўлиб қолганида, тизим учун ортиқча ўрнатилган қувват ёки ортиқча қувватга (қувват захираси) мувофиқ даражаси белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аксинча хавф даражаси рухсат этилгандан юқори бўлса, у ҳолда тизимда аниқланган қувватнинг етишмовчилиги асосида мақбул даражагача хавфни пасайтириш учун қўшимча қувват киритиш кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Ривожлантириш режасини ишлаб чиқишда ўзгарувчан қайта тикланувчи энергия манбаларининг улушига нисбатан уларнинг тизимига сезиларли таъсирларини баҳолаш орқали услубиётда келтирилмаган қўшича таҳлиллар ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Режалаштириш амалга оширилаётган вақтда тизимдаги бирламчи, иккиламчи ва учламчи ростлаш захиралари белгиланган захиранинг минимал миқдоридан юқори эканлиги текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Агар учламчи ростлаш учун кутилаётган захира ўрнатилган миқдорга мос келмаса, генерация ва узатишнинг ишончлилигини текширишда унинг ўрнини импорт билан босиш вариантлари кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Кучланишни ростлаш билан боғлиқ бўлган потенциал муаммолар аниқланса, Узатиш тизими оператори ўз ваколати доирасидаги зарур чораларни кўради ва режага тегишли бандларни киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Узатиш тизими оператори заруратга кўра, камида беш йилда бир марта режага узатиш тизимининг барқарорлигини ўрганиш таҳлилларини киритиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Барқарорлик таҳлиллари натижалари кучланишни автоматик ростлаш, бирламчи ва иккиламчи ростлаш ускуналарининг ҳамда ҳимоя тизимларининг камчиликларини кўрсатса Узатиш тизими оператори Фойдаланувчилар билан биргаликда зарурий чораларни кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалаштириш маълумотлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. Электр энергиясининг истеъмолини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини истеъмолчилари томонидан қуйидаги жадвалга мувофиқ истеъмол маълумотлари келгуси беш йил ва режалаштириш даврининг ўнинчи йили учун тақдим этилиши мажбурий.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Ой
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Pmax — қувват (МW)
Электр энергияси истеъмоли (mln kW·h)
Жами (mln kW·h)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pmax — ҳисобот (кузатув) даври учун максимал актив қувват миқдори.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланувчи томонидан ўз эҳтиёжи учун электр энергияси ишлаб чиқарилса ва тармоқдан ҳам истеъмол қилинса, ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш баланслари маълумотлари алоҳида тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. Электр энергиясини ишлаб чиқаришни режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар томонидан қуйидаги жадвалга мувофиқ ишлаб чиқариш маълумотларини келгуси беш йил ва режалаштириш даврининг ўнинчи йили учун тақдим этишлари мажбурий.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Ой
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Электр энергияси истеъмоли (mln kW·h)
Жами (mln kW·h)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини ишлаб чиқариш кўрсаткичлари уланиш нуқтасида тизимга етказиб бериладиган ҳажмни, яъни соф ишлаб чиқариш маълумотлари тақдим этилиши керак. Бунда умумий ишлаб чиқаришдан ўз эҳтиёжлари ва ўзининг тизимидаги йўқотишлар чегириб ташланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III. Анъанавий электр станциялари ва уларнинг ёрдамчи ускуналари тўғрисида тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Генераторлар тўғрисидаги маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номинал тўла (қайд этилган) қувват (MVA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номинал актив қувват (MW);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувват коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статор чўлғамларининг уланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статорнинг номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статорнинг номинал токи (A);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўзғатишнинг номинал токи (A);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номинал юкламада қўзғатиш кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Реактив қаршиликнинг манфий (тескари) ташкил этувчиси (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаршиликнинг манфий (тескари) ташкил этувчиси (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Реактив қаршиликнинг ноль (гомоқутбли) ташкил этувчиси (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаршиликнинг ноль (гомоқутбли) ташкил этувчиси (н.б.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номинал ишга тушириш токи (kA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ўчириш вақти (ms);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумий ўчириш вақти (ms);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ёқиш вақти (ms);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумий алмаштириш вақти (ms).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Реактив қувватни компенсация қилувчи ускуналар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номинал қуввати (MVar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номинал кучланиши (kV);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV. Қайта тикланувчи энергия манбалари (шамол ва қуёш электр станциялари) ва уларнинг ёрдамчи ускуналари тўғрисида тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Шамол электр станциялари («B» турдаги) бўйича маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«B» турдаги шамол электр станциялари орқали электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар (шамол электр станциялари операторлари) камида қуйидаги маълумотларни (Узатиш тизими оператори ёки Тизим операторига) тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси ва ундаги ускуналар тўғрисидаги маълумотлар (лойиҳалаштириш, станцияни фойдаланиш (эксплуатация)га топширишда тақдим этиладиган ва реконструкция жараёнларида янгиланадиган асосий конструктив ва техник параметрлар):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияси ва ундаги турбиналарнинг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияларининг тизимга уланиш нуқтасидаги ускуна/қурилмаларининг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори томонидан сўраладиган имитация модели ва тизим таҳлили учун зарур бошқа тегишли маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тезкор режалаштириш маълумотлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик/йиллик электр энергиясини ишлаб чиқариш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик/йиллик электр энергияси истеъмоли маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияси ва унинг тизимга уланиш нуқталаридаги инфратузилмага техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича ойлик/йиллик режалар тўғрисидаги маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оператив маълумотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни/энергияни ўлчаш маълумотлари (актив/реактив қувват ва электр энергиясини тармоққа узатиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реал вақт режимидаги маълумотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив ва реактив қувватнинг оқимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳолат ҳақида маълумотлар (ускуна/қурилманинг ишчи ҳолатидалиги — Ҳа/Йўқ).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишчи ҳолати ҳақида прогноз маълумотлар (қурилманинг эксплуатация учун тайёрлиги ҳақида маълумот);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол тезлиги ва йўналиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Шамол электр станциялари («C» ва «D» турлари) бўйича маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«C» ва «D» турдаги шамол электр станциялари орқали электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар (шамол электр станциялари операторлари) камида қуйидаги маълумотларни (Узатиш тизими оператори ёки Тизим операторига) тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси ва ундаги ускуналар тўғрисидаги маълумотлар (лойиҳалаштириш, станцияни фойдаланиш (эксплуатация)га топширишда тақдим этиладиган ва реконструкция жараёнларида янгиланадиган асосий конструктив ва техник параметрлар):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияси ва ундаги ускуналарнинг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияларининг ички тақсимлаш ускуна/қурилмалари ва подстанцияларининг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияларининг тизимга уланиш нуқтасидаги ускуна/қурилмаларининг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори томонидан сўраладиган имитация модели ва тизим таҳлили учун зарур бошқа тегишли маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалаштириш маълумотлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштирилаётган шамол турбиналарини фойдаланишга (эксплуатация)га топшириш/фойдаланиш (эксплуатация)дан чиқариш ёки алмаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиллик кутилаётган электр энергияси ишлаб чиқариш миқдорлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз эҳтиёжи учун тизимдан электр энергияси истеъмолининг йиллик кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
имитация моделларини тайёрлаш учун янгиланган маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тезкор режалаштириш маълумотлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамол электр станцияси ва унинг тизимга уланиш нуқталаридаги инфратузилмага техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича ойлик/йиллик режалар тўғрисидаги маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик/йиллик электр энергиясини ишлаб чиқариш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик/йиллик электр энергияси истеъмоли маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оператив маълумотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни/энергияни ўлчаш маълумотлари (актив/реактив қувват ва электр энергиясини тармоққа узатиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реал вақт режимидаги маълумотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ток;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив ва реактив қувват оқимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи қурилма ҳолати ҳақида маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария вазиятларининг танланган ёки гуруҳланган сигналлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳолат ҳақида маълумотлар (ускуна/қурилманинг ишчи ҳолатидалиги — Ҳа/Йўқ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
айни вақтда ишлаб турган (фойдаланишда бўлган) шамол турбиналарининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишламаётган шамол турбиналарининг сони ва ишламаётганлик сабаблари (шамолнинг кучли ва кучсиз тезлиги, қурилманинг носозлиги, таъмирлаш жараёнидалиги ва ҳ.к);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишчи ҳолати ҳақида прогноз маълумотлар (қурилманинг эксплуатация учун тайёрлиги ҳақида маълумот);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув тизимининг таъсирчанлиги ҳақида маълумот (бошқарув тизимларининг ишлаш статистикаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
метеорологик маълумотлар (агар шамол электр станциялари турли ҳудудларда жойлашган бўлса, ушбу маълумотлар ҳар бир ҳудуд бўйича тақдим этилиши зарур):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамолнинг йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво ҳарорати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Атмосфера босими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қуёш электр станциялари («B», «C» ва «D» турлари) бўйича маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«B», «C» ва «D» турдаги қуёш электр станциялари орқали электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар (қуёш электр станциялари операторлари) камида қуйидаги маълумотларни (Узатиш тизими оператори ёки Тизим операторига) тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр станцияси ва ундаги ускуналар тўғрисидаги маълумотлар (лойиҳалаштириш, станцияни фойдаланиш (эксплуатация)га топширишда тақдим этиладиган ва реконструкция жараёнларида янгиланадиган асосий конструктив ва техник параметрлар):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуёш электр станцияси ва ундаги ускуналарнинг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуёш электр станцияларининг ички тақсимлаш ускуна/қурилмалари ва подстанцияларининг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуёш электр станцияларининг тизимга уланиш нуқтасидаги ускуна/қурилмаларининг техник параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори томонидан сўраладиган имитация модели ва тизим таҳлили учун зарур бошқа тегишли маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалаштириш маълумотлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режалаштирилаётган қуёш электр станциясини (ёки унинг панеллар секцияси) фойдаланишга (эксплуатация)га топшириш/фойдаланиш (эксплуатация)дан чиқариш ёки алмаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиллик кутилаётган электр энергияси ишлаб чиқариш миқдорлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз эҳтиёжи учун тизимдан электр энергияси истеъмолининг йиллик кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
имитация моделларини тайёрлаш учун янгиланган маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тезкор режалаштириш маълумотлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуёш электр станцияси ва унинг тизимга уланиш нуқталаридаги инфратузилмага техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича ойлик/йиллик режалар тўғрисидаги маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик/йиллик электр энергиясини ишлаб чиқариш маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ойлик/йиллик электр энергияси истеъмоли маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оператив маълумотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувватни/энергияни ўлчаш маълумотлари (актив/реактив қувват ва электр энергиясини тармоққа узатиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реал вақт режимидаги маълумотлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ток;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
актив ва реактив қувват оқимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи қурилма ҳолати ҳақида маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария ҳолатларнинг танланган ёки гуруҳланган сигналлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳолат ҳақида маълумотлар (ускуна/қурилманинг ишчи ҳолатидалиги — Ҳа/Йўқ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
айни вақтда ишлаб турган (фойдаланишда бўлган) шамол турбиналарининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишламаётган шамол турбиналарининг сони ва ишламаётганлик сабаблари (шамолнинг кучли ва кучсиз тезлиги, қурилманинг носозлиги, таъмирлаш жараёнидалиги ва ҳ.к);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишчи ҳолати ҳақида прогноз маълумотлар (қурилманинг эксплуатация учун тайёрлиги ҳақида маълумот);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув тизимининг таъсирчанлиги ҳақида маълумот (бошқарув тизимларининг ишлаш статистикаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
метеорологик маълумотлар (ҳаво ҳарорати ва атмосфера босими ва бошқалар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УСЛУБИЁТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси истеъмол (талаб) прогнози билан биргаликда узатиш тизимини ривожлантириш режасининг асосий таркибий қисми ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш услубиётининг узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш услубиётидан асосий фарқи — генерацияни ривожлантиришнинг режалаштирилиши электр энергетика тизимини моделлаштиришга ва электр энергетика тизимини режалаштиришнинг дастурий таъминотидан (воситалар) фойдаланган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси электр энергиясини ишлаб чиқариш бўйича режалаштириш ва янги генерация қувватларини қуриш бўйича амалга оширилаётган лойиҳалар муаллифлари ва Узатиш тизими оператори томонидан тўпланган маълумотлар асосида ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд ишлаб чиқариш компаниялари — электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар, уларнинг янги ишлаб чиқариш объектларини қуриш, ривожлантириш, тиклаш ёки мавжуд бўлган генерацияловчи модулларни қайта улаш режаларига ва эскирган қурилмаларни эксплуатациядан чиқариш режаларини тақдим этадилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
давлат ташкилотлари — янги электр станцияларни қуриш ёки мавжуд объектни модернизация/кенгайтириш бўйича истиқболли лойиҳалар реестрини тақдим этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узатиш тизими оператори — узатиш тизимига уланиш учун берилган (ёки кўриб чиқилаётган) лойиҳалар бўйича маълумотларни тақдим этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимлаш тизими операторлари — тақсимлаш тизимларига янги генерацияловчи модулларни уланишига берилган рухсатномалар ва микро ва кичик генерация ҳамда истеъмолчиларнинг ўз эҳтиёжлари учун ўрнатадиган генерация қурилмалари ҳолати ва истиқболлари бўйича ўтказилган таҳлил натижаларини тақдим этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кичик қувватли тақсимланган генерациянинг ривожланишини прогноз қилувчи тадқиқот ташкилотлари маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
миллий ялпи ички маҳсулот (ЯИМ)нинг ривожланиши прогнози, ёқилғи харажатлари ошишини баҳолаш натижалари, атмосферага чиқарилаётган (CO2) чиқиндилар миқдори ва нархлари бўйича тадқиқотлар, қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари нархларини ва бошқа зарур макроиқтисодий маълумотларни ўз ичига олган тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларидан электр энергияси ишлаб чиқарилишини қўллаб-қувватлаш бўйича рағбатлантириш чоралари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ҳар бир лойиҳа турли хил техник, ташкилий, ҳуқуқий/меъёрий ва молиявий мезонлар бўйича текширилади ҳамда якуний натижалари баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Тармоққа уланиш тартиби қуйидаги бир нечта босқичларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ариза (талабнома) киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мутахассис хулосаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланишни текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланишга рухсат олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш инфратузилмасини лойиҳалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синовларни ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
улаш ва ишга тушириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу нуқтаи назардан уланишга талабнома киритилиши ва уланиш имкониятининг бошланғич ўрганиш босқичида бўлган лойиҳалар эрта босқичда ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Лойиҳани ишлаб чиқувчилар ўхшаш босқичларда лойиҳани ишлаб чиқишнинг турли жиҳатларини қўллайди, олдиндан молиялаштириш таъминланмагунча қурилиш лойиҳаси учун рухсатнома берилмайди ёки электр станциясини қурилиши учун рухсатнома олинмагунича тизимга уланиш жараёни уланишни ўрганиш тартибларидан ташқарига чиқилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Қуйидаги мезонларни баҳолаш орқали ишлаб чиқаришни ривожлантириш лойиҳалари қуйидагича таснифланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳақиқатдан якунланган — лойиҳанинг ишлаб чиқилиши якунланган ёки якунланишга яқин, тўлиқ молиялаштирилган, рухсатномалар олинган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тахминан якунланмаган — лойиҳа ишлаб чиқиш жараёни кечиктирилган босқичда, баъзи элементлар таъминланишга яқин, аммо турли сабабларга кўра бекор қилиниши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якунланмаган — лойиҳа ишлаб чиқишнинг жуда эрта босқичида, тармоққа қайд этилган уланиш (молиявий ва ҳуқуқий мақомнинг мавжуд эмаслиги) тоифалари бўйича таснифланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Лойиҳалар тайёрлигининг ушбу таснифлари кейинчалик генерацияни ривожлантиришнинг турли сценарийларини ишлаб чиқаришда қўлланилади. Режалаштириш натижалари генерацияни ривожланишининг турли сценарийларини параллель баҳолаш орқали таҳлил қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Сценарийларни аниқлаш Узатиш тизимини ривожлантириш режаси услубиётида қабул қилинган ёндашув билан бир хил бўлиши лозим. Қуйидаги стандарт сценарийлари қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Консерватив — ушбу сценарий барча генерацияни ривожланиш режаларининг мавжуд ресурсларга асосланилади. Фақат кафолатланган молиялаштириш ва тармоққа уланиш тўғрисида битим билан ҳақиқатда якунланган лойиҳаларни ўз ичига олади. Худди шундай ёндашув эксплуатациядан чиқаришда қўлланилади, фақат қатъий келишувлар инобатга олинади. Қайта тикланувчи энергия манбалари генерациясининг ривожланиши амалдаги (жорий) лойиҳалар ва рағбатлантириш миқдори ёки энергетика тизимининг мувозанатлаш имконияти бўйича киритилувчи чекловлар билан чегараланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳақиқий — ушбу сценарийда, консерватив сценарийдаги маълумотлардан ташқари, якунланиши кутилаётган, янги генерацияни ривожлантиришнинг қўшимча лойиҳалари киритилади ҳамда уларга нисбатан эксплуатацияга киритиш йиллари мавжуд бўлган маълумотлар ва муҳандис-лойиҳалаштирувчиларнинг мулоҳазалари баҳоланади. Қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги генерация лойиҳалари учун Консерватив сценарий рўйхатидаги ва рағбатлантириш бўйича реал тахминлар ҳамда тақсимлаш генерациясини баҳолаш маълумотлари қўшимча қилинади. Ушбу сценарийга мавжуд маълумотлардан келиб чиқиб, режалаштириш даврининг иккинчи ярмида ёки охирига яқин якунланиши мумкин бўлган лойиҳалар қўшимча қилиниши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яшил — Қайта тикланувчи энергия манбалари интеграциясининг юқори даражаси ва энергия самарадорлигини ошириш чоралари. Ушбу сценарийдаги лойиҳалар рўйхати анъанавий электр станциялари учун ҳақиқий сценарий рўйхати билан бир хил бўлиб, қайта тикланувчи энергия манбаларига асосидаги амалга ошириш мумкин бўлган барча лойиҳалар киритилади. Сценарийда энергия самарадорлигини ошириши бўйича чора-тадбирлар, мавжуд ишлаб чиқариш объектларини қайта жиҳозлаш ва таъмирлаш орқали амалга оширилади, бу ўз навбатида уларнинг ишлаб чиқариш қуввати ва умумий самарадорлигини оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Узатиш тизими оператори режалаштирилган йилда ҳар бир генерация қувватининг эксплуатацияга киритилиши ва фойдаланишдан чиқарилиши тўғрисидаги аниқ маълумотларни режалаштиришнинг келгуси ҳар бир йил учун илова қилган ҳолда тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Анъанавий ва қайта тикланувчи энергия манбалари базасида генерация объектлари учун алоҳида ёқилғи ва технологияларнинг турлари бўйича гуруҳланади. Жадвал кўринишида режалаштириш давридаги ҳар бир йил учун частотани бошқариш учун мавжуд ишлаб чиқариш қуввати бўйича маълумотлар кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т/р
Ҳаракатлар
Якуний муддат
Изоҳ
1.
Узатиш тизими оператори томонидан мавжуд операторлар ва бўлажак генерация операторларига маълумотларни тақдим этиш учун сўров юбориш
1 январь
Тўғридан-тўғри хат билан ва Узатиш тизими оператори сайтида олдиндан белгиланган форматлардан фойдаланган ҳолда
2.
Генерация операторлари ва бошқа операторлар ҳамда Вазирлик Узатиш тизими операторига маълумотларни тақдим этиш
Вазирлик ва Регулятор томонидан Узатиш тизими операторига Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси юзасидан шарҳлар киритилиши
15 апрель
5.
Узатиш тизими оператори томонидан Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасининг якуний лойиҳасини ишлаб чиқиши ҳамда уни Вазирликка ва Регуляторга юбориш.
1 май
Вазирлик Регулятор билан маслаҳатлашади ва Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини лойиҳалаштириш компаниясига юборишдан аввал тасдиқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишлаб чиқариш қувватларининг (генерациянинг) мослиги мезони
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоққа уланиш тадқиқоти учун зарур бўлган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МАЪЛУМОТЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анъанавий электр станциялари, қайта тикланувчи энергия манбалари, электр энергиясини сақлаш тизими, гидроаккумуляцияловчи электр станциялар ва якуний Истеъмолчиларни тармоққа уланишини ўрганиш учун қуйида маълумотлар тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Анъанавий электр станциялари учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциясининг тўлиқ номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генераторнинг номинал қуввати Pn [MW] — ҳар бир генератор учун алоҳида маълумотлар тақдим этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турбинанинг номинал қуввати Rpt [MW] — ҳар бир турбина учун алоҳида маълумотлар тақдим этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тасдиқланган тармоққа уланиш қуввати [MW];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш (ишга тушириш) режалаштирилган йил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
блок трансформаторларнинг умумий сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объект жойлашадиган манзил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциясини жойлашувининг тавсифи ва график тасвири (тегишли шаклда тақдим этилади — AutoCADда «dwg» географик боғлаш файли);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
концептуал ечим (мавжуд бўлса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси истеъмоли [MW].
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қайта тикланувчи энергия манбалари (шамол ва қуёш электр станциялари ёки парки) учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станцияси ёки паркининг тўлиқ номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасида номинал қувват (ўзгарувчан ток қуввати) P [MW];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шамол электр станциясининг ўрнатилган актив қуввати Pinstmax [MW];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуёш электр станцияси инверторининг максимал ўрнатилган қуввати Pinstmax [MW];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш (ишга тушириш) режалаштирилган йил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станциясининг бир чизиқли (ички, ўрта кучланишли) схемаси лойиҳаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқ трансформаторларининг умумий сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объектни жойлашадиган манзили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станцияси ёки паркининг жойлашувининг тавсифи ва график тасвири (тегишли шаклда тақдим этилади — AutoCADда «dwg» географик боғлаш файли);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
концептуал ечим (имкониятга кўра);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси истеъмоли [MW];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр станцияси ёки паркининг камида уч йил давомида соатлик ишлаб чиқаришини баҳолаш маълумотлари (шамол тезлиги, радиация ва бошқаларни ўлчаш асосида).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш тизимининг номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини сақлаш технологиясининг тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш нуқтасидаги номинал қуввати — Р [MW], маълумотлар иккала (генерация/истеъмол) режимлар учун ҳам тақдим этилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳаво линиясининг бошқа томонидан масофавий ҳимоя сигналларини қабул қилиш
Ёқилган/танаффусда
A
Ҳаво линиясининг бошқа томонидан ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя сигналларини қабул қилиш
Ёқилган/танаффусда
A
Линиянинг бошқа томонига масофавий ҳимоя сигналларини юбориш
Ёқилган/танаффусда
A
Ҳаво линиясининг бошқа томонига ерга туташувдан ҳимоянинг йўналтирилган сигналларини юбориш
Ёқилган/танаффусда
A
Масофавий ҳимоя — алоқада носозлиги
Ёқилган/танаффусда
A
Ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя — алоқада носозлиги
Ёқилган/танаффусда
A
Масофавий ҳимоя 2 даражали тезланиш — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя тезланиши — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Алмашлаб улагич пружиналари — бўшашган
Ёқилган/танаффусда
A
Токни ҳисобга олиш занжирлари — носозлик
Ёқилган/танаффусда
A
Кучланишни ҳисобга олиш занжирлари — носозлик
Ёқилган/танаффусда
A
Иссиқлик ҳимояси — сигнализация*
Ёқилган/танаффусда
A
Иссиқлик ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Кабелда мойнинг юқори босими*
Ёқилган/танаффусда
A
Кабелда мойнинг паст босими*
Ёқилган/танаффусда
A
Кабелда мой босими (умумий)*
Ёқилган/танаффусда
A
Муфтада мойнинг паст босими*
Ёқилган/танаффусда
A
Якуний ўчириш**
Ёқилган/танаффусда
IM
Актив энергия (узатиш/қабул қилиш)***
mln kW·h
IM
Реактив энергия (узатиш/қабул қилиш)***
MVAr·h
* кабель (ер ости) алоқа линияларининг сигналлари
** ҳимоя функцияларини фаоллаштириш учун гуруҳланган сигнал, бундан кейин автоматик қайта улаш бошланмайди ва ҳимоя функцияларининг фаоллашиши ўчиришга олиб келади.
*** узатиш тизимига уланиш нуқталарида энергия ўлчовлари
2. Мос келадиган трансформатор ячейкалари билан 500/х, 220/х ва 110/х трансформаторлар
M
Юқори кучланиш томонидаги фаза токи
А (I0, I4, I8)
M
Ўрта кучланиш томонидаги фаза токи
А (I0, I4, I8)
M
Паст кучланиш томонидаги фаза токи
А (I0, I4, I8)
M
Юқори кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват
MW («-» истеъмол, «+» етказиш)
M
Юқори кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш)
M
Ўрта кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват
MW («-» истеъмол, «+» етказиш)
M
Ўрта кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш)
M
Паст кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват
MW («-» истеъмол, «+» етказиш)
M
Паст кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш)
M
Юқори кучланиш томонидаги линия (чизиқли) кучланиши
kV (U04,U48, U08)
M
Ўрта кучланиш томонидаги линия (чизиқли) кучланиши
kV (U04,U48, U08)
M
Паст кучланиш томонидаги линия (чизиқли) кучланиши
kV (U04,U48, U08)
M
Шаҳобчалар алмашлаб улагичи ҳолати
Позиция рақами
IM
Актив энергия (ишлаб чиқариш/қабул қилиш)*
MW·h
IM
Реактив энергия (ишлаб чиқариш/қабул қилиш)*
МVAr·h
S
Автоматик ўчиргич
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз
S
Ажратгич
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз
S
Ерга улаш қурилмаси
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз
C
Автоматик ўчиргич**
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз
C
Ажратгич**
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз
C
Ерга улаш қурилмаси**
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз
A
Бошқарув ҳолатини танлаш
Жойидан/масофадан
A
Газ релели (Бухгольц) ўчиргич — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Трансформаторнинг газ релеси (Бухголц) — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Дифференциал ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Ерга туташувдан чекланган ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Корпус ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш
Ёқилган/танаффусда
A
Трансформаторнинг бошқа ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш***
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M — ўлчов;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — ҳолат (статус);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — сигнал (огоҳлантириш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
C — кўрсатма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IM — импульс ўлчовлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SP — белгиланган ўрнатма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IC — импульс кўрсатмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110 kV ва ундан паст кучланишли шиналарга уланишда генерацияловчи модулларнинг, тизим частотаси ўзгаришларининг турли диапазонларида актив қувват ишлаб чиқариш қобилияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f
47,0 — 48,0 Нz
48,0 — 49,0 Нz
49,0 — 52,0 Нz
U
0,9 Unom — 1,15 Unom
P > 0,95 Pnom
P >0,975 Pnom
P = Pnom
0,85 Unom — 0,9 Unom
P> 0,875 Pnom
P> 0,875 Pnom
P> 0,875 Pnom
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U — уланиш нуқтасидаги кучланиш;;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f — электр энергетика тизимидаги частота;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Unom — объект уланган электр тармоғининг номинал кучланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220 ва 500 kV кучланишли шиналарга уланишда генерацияловчи модулларнинг, тизим частотаси ўзгаришларининг турли диапазонларида актив қувват ишлаб чиқариш қобилияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f
47,0 — 48,0 Нz
48,0 — 49,0 Нz
49,0 — 52,0 Нz
U
0,95 Unom — 1,1 Unom
P > 0,95 Pnom
P >0,975 Pnom
P = Pnom
0,90 Unom — 0,95 Unom
P> 0,875 Pnom
P> 0,875 Pnom
P> 0,875 Pnom
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U — уланиш нуқтасидаги кучланиш;;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f — электр энергетика тизимидаги частота;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Unom — объект уланган электр тармоғининг номинал кучланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
13-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергетика тизимида частотанинг ҳаддан ташқари кўтарилишида актив қувватни камайтириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆P — актив қувват ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pn — синхрон генерацияловчи модулнинг актив қуввати ёки қайта тикланувчи энергия манбалари учун уланиш нуқтасидаги жорий актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆f — ягона электр энергетика тизими частотаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆f/∆fр — частота ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
14-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Генерацияловчи модулларнинг кучланишни ростлаши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
15-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Паст частотада актив қувватни ошириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆P — актив қувват ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pn — синхрон генерацияловчи модулнинг актив қуввати ёки қайта тикланувчи энергия манбалари учун уланиш нуқтасидаги жорий актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆f — ягона электр энергетика тизими частотаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆f/∆fр — частота ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
16-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қайта тикланувчи энергия манбаларининг P-Q/Pmax характеристикаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
P — актив қувват;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q/Pmax — реактив қувватнинг актив қувватга нисбатан ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
17-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нормал иш режимида кучланишни ростлаш ва ташқи таъсирлар содир бўлганда кучланишни ушлаб туриш тамойили
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
18-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун оптимал иш режими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
19-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Паст кучланишли тармоқларга уланган электр энергиясини сақлаш тизимларининг иш режими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
В ҳудуд чегарасида тармоққа уланган ҳолда қолиш мажбурий;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А ва С ҳудудлар чегараларида тармоқдан узулишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
20-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизимларига LFSM-O бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
––– ишлаб чиқариш режими (разрядланиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
······ юқори частота
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
- - - истеъмол режими (зарядланиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
21-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизимларига LFSM-U бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
––– ишлаб чиқариш режими (разрядланиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
- - - истеъмол режими (зарядланиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
······ юқори частота
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
22-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун реактив қувватга бўлган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р/Рn — актив қувват ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q/Pn — актив қувват ўзгаришига мос равишда реактив қувват ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
23-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини сақлаш тизимининг максимал актив қувват ишлаб чиқаришидаги реактив қувват
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
24-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизимда ростлаш учун зарур захиралар ҳажмини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УСЛУБИЁТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Иккиламчи ростлаш захирасининг зарур ҳажмини аниқлаш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ягона электр энергетика тизимида юклама (актив қувват)ни ва частотани ростлашнинг умумий захираси иккиламчи ростлаш (частотани автоматик ростлаш захираси — ЧАРЗ) ва учламчи ростлаш захираси (частотани қўлда ростлаш захираси — ЧҚБЗ) йиғиндисидан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Келгуси йил учун тизим бўйича иккиламчи ростлашнинг умумий талаб этилувчи захираси ойлар кесимида, юкламани максимал ва минимал бўлмаган даврлари учун алоҳида ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Юкламанинг максимал даври — иш куни, дам олиш куни ёки байрам кунига боғлиқ бўлмаган ҳолда ҳар куни соат 06:00 дан 24:00 гача, юкламанинг минимал даври — иш куни, дам олиш ёки байрам кунига боғлиқ бўлмаган ҳолда, ҳар куни соат 00:00 дан 06:00 гача белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ягона электр энергетика тизими учун иккиламчи ростлашнинг зарурий захирасини аниқлашда электр энергетика тизимининг амалдаги юкламани ростлаш талаблари (қайта тикланувчи энергия манбаларининг интеграцияси, истеъмол ва ҳоказолар) ва Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимида ростлашнинг умумий ёки бўлинувчи захираларнинг келишилган чораларини эътиборга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Иккиламчи ростлаш захираси қуйидаги маълумотлар асосида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизими оператори томонидан тақдим этиладиган, ўтган 12 ой давомида электр энергетика тизимидаги ҳар соатлик юклама (истеъмол) бўйича расмий маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолнинг кутилаётган (прогноз) ўзгариши асосида аниқланувчи истеъмолнинг кутилаётган ўзгариш коэффициентлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Иккиламчи ростлаш учун захира қуввати кун (сутка) давомида юклама максимал ва минимал даврлари учун алоҳида, ҳар ой ҳисобланади. Келгуси йилнинг ҳар ойлик захираларни ҳисоблаш жорий йилнинг июнь ойи бошида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Иккиламчи ростлашнинг зарур захираларини қуйидаги алгоритм асосида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) электр энергетика тизимида ҳар соатлик юкламалар тўғрисидаги расмий маълумотлар максимал юкламанинг ўзгариш коэффициентига кўпайтирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) келгуси календарь йилнинг барча ойи учун қуйидагилар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
максимал юклама даври учун истеъмолнинг меъёрлаштирилган максимал қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юклама минимал даври учун истеъмолнинг ўртача қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Максимал ва минимал юклама даврлари учун ҳар ойлик ҳисобланувчи қийматлар қуйидаги эмпирик формула орқали иккиламчи ростлашнинг талаб этилувчи захирасини ҳисоблаш учун қўлланилади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда доимий қийматлар a=15 MW ва b=150 MW га тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Максимал юклама даврлари учун меъёрлаштирилган максимал истеъмолни аниқлаш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Максимал даврларда иккиламчи ростлаш учун зарурий захира қувватини аниқлаш учун максимал юкламанинг меъёрлаштирилган қиймати қўлланилади, у қуйидаги алгоритм бўйича ҳар ой учун ҳисоблаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) максимал юкламанинг даври учун ҳар соатлик истеъмол қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳар соатлик истеъмол қийматлари камайиб бориш тартибида сараланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) максимал ҳар соатлик истеъмолдан минимал ҳар соатлик истеъмолга ўтишда, қуйидаги амалиёт бажарилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(n + k) жорий қиймат (n) ва оралиқ қиймат (k) орасидаги фарқ (r) кузатилади r = Ln — Ln+k ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«r» фарқ олдиндан белгиланган қийматдан кам ёки тенг бўлса, юкламанинг жорий қиймати (n) меъёрлаштирилган максимал қийматга тенг бўлади ва амалиёт якунланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lmax = Ln.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кузатилаётган «r» фарқ олдиндан белгиланган қийматдан катта бўлса, ҳисоб-китоблар сатрдаги кейинги қиймат бўйича такрорланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Коэффициентлар қийматлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k = 5 — фарқни ташкил этувчи юклама қийматлари орасидаги кўрсаткич;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Минимал даврларда иккиламчи ростлаш учун зарурий захира қувватини аниқлаш учун максимал юкламанинг меъёрлаштирилган қиймати қўлланилади, у қуйидаги алгоритм бўйича ойлар кесимида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълум календарь ойнинг минимал юклама даври учун ҳар соатлик истеъмол қийматлари олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
минимал юклама давр учун истеъмолнинг ўртача ойлик қиймати барча қийматларни умумлаштириш ва иштирок этувчи қийматларнинг сонига бўлиш йўли билан ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — минимал юклама даври учун ўртача ойлик қиймат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Li — минимал юклама даври учун индивидуал ҳар соатлик истеъмол қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — календарь ой учун минимал юклама давридаги соатлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Юқорида тақдим этилган иккиламчи ростлашнинг захира қийматлари фақат электр энергетика тизимидаги истеъмолининг (юкламанинг) ўзгариши асосида ҳисобланади ва бу аниқ детерминацияланган ёндашув ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Электр энергетика тизимида қайта тикланувчи энергия манбаларидан электр энергиясини ишлаб чиқарилиши интеграциясининг маълум даражасида, масалан қайта тикланувчи энергия манбаларидан электр энергиясини ишлаб чиқариш умумий генерациядаги ҳиссаси 3 фоиздан юқори бўлганида, кўрсаткичларга қайта тикланувчи энергия манбаларидан электр энергияси ишлаб чиқарилишининг эҳтимолий ўзгаришини инобатга олган ҳолда тузатиш киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Учламчи ростлаш захирасининг зарур ҳажмини аниқлаш
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ягона электр энергетика тизимида учламчи ростлаш захирасининг зарур ҳажми тизимда мавжуд генерацияловчи модулларнинг максимал чиқишдаги қувватини ҳисобга олган ҳолда аниқланади. Яъни битта шинага уланган максимал истеъмол талаби ҳамда бошқа тизимларнинг операторлари билан учламчи захирани биргаликда қўлланилиши ва улар билан алмашиниш тўғрисидаги ҳудудий келишувларни ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Иккиламчи созлаш симметрик равишда ростлашни ± диапазони билан аниқланса, учламчи ростлаш юқори ва пастки ростлаш учун алоҳида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Учламчи ростлашнинг зарур захираларини аниқлаш учун қуйидаги бошланғич маълумотлардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
катта қувватли генерацияловчи модулларнинг уланиш нуқтасидаги электр энергияси етказиб бериш (чиқишдаги қувват) бўйича ўтган йиллардаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йирик истеъмолчилар ва подстанцияларда юкламаси юқори бўлган шиналар бўйича ўтган йиллардаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон зонадаги келишилган умумий учламчи ростлаш захиралари бўйича маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Энг катта қувватли генерацияловчи модулни тармоқдан узилишини қоплаш учун электр энергетика тизими бўйича учламчи ростлашнинг ортиб борувчи захираси генерацияловчи модулларга техник хизмат кўрсатиш дастурини ҳисобга олган ҳолда ҳар ой ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Қоидага кўра юқорига учламчи ростлашнинг захираси камида тизимидаги энг катта қувватли генерацияловчи модулнинг йўқотилиши (ишдан чиқиши)га тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Пастловчи учинчи даражали ростлаш захираси камида энг катта қувватли истеъмолчи юкламасига ёки битта шинага уланган йирик истеъмолчилар юкламалари йиғиндисига (узатиш тизимида битта носозлик сабабли юзага келиши мумкин бўлган энг катта йўқотиш) тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ушбу қийматларга Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимида асосий генерацияловчи модулларнинг тармоқдан узилишини қоплаш учун умумий учламчи захира тўғрисида келишувларга (агар улар кўзда тутилган бўлса) мувофиқ ўзгартириш киритилиши мумкин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.07.2024 й., 09/24/338/0479-сон; 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)