Т/р

Устунлар, мақсад ва вазифалар

Амалга ошириш механизми

Амалга ошириш шакли

Ижро муддати

Масъул ижрочилар

I. «Халқчил суд» — судлар фаолиятининг шаффофлиги, суд жараёнлари ва суд фаолиятига оид ахборотдан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш орқали суд тизимининг очиқлигини таъминлаш ва жамиятда судга бўлган мутлақ ишончни
қарор топтириш, судларни бюрократиядан бутунлай холи тизимга айлантириш

Судларнинг жамоатчилик билан ишлаш тизимини тубдан такомиллаштириш, аҳоли билан қайта алоқани самарали йўлга қўйиш.

Олий суд ва қуйи судларнинг матбуот хизматлари фаолиятини тубдан такомиллаштириш. Жумладан:

(а) матбуот хизматининг ОАВ ва ижтимоий тармоқлардаги фаоллигини ошириш, ахборотни ёритишнинг замонавий креатив шаклларини жорий этиш;

(б) одил судловга оид муҳим воқеа ва янгиликлар юзасидан тезкор муносабат билдириш, долзарб масалалар юзасидан аҳоли орасида кенг тарғибот-ташвиқот ишларини фаоллаштириш;

(в) ОАВ ва блогерлар билан самарали ҳамкорлик ва қайта алоқани йўлга қўйиш;

(г) суд фаолиятига оид тезкор ва холис ахборотни етказиш бўйича «инқирозли коммуникация» тизимини жорий этиш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2026 йил ноябрь

Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар

1. Олий суд ҳузурида судлар фаолиятини ёритиш, аҳолининг ҳуқуқий онги ва маданиятини юксалтириш, суд ҳимояси имкониятлари ва соҳадаги ислоҳотлар мазмун-моҳиятини кенг жамоатчиликка интерактив ва оммабоп тарзда етказиш учун медиамарказ ташкил этиш.

2. Суд фаолиятини медиамаконда профессионал ёритишга ихтисослашган суд репортёрлари фаолиятини йўлга қўйиш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2026 йил декабрь

Олий суд,
Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги,
Оммавий ахборот воситалари учун контент тайёрлаш маркази

Суд фаолиятига оид ахборотни ёритишни замонавий ва креатив ёндошувлар асосида жорий этиш, жумладан:

(а) аҳолининг ҳуқуқий маданиятини ва саводхонлигини оширишга қаратилган «Судья тушунтиради» медиалойиҳасини;

(б) жамоатчилик орасида нотўғри қарашлар ва стереотипларни бартараф этишга қаратилган «Рост ёки ёлғон» рукнини;

(в) суд фаолиятини ёритишга қаратилган «Судьянинг бир иш куни» ижтимоий тармоқдаги лойиҳасини;

(г) суд-ҳуқуқ соҳасида долзарб мавзуларга бағишланган «Адолат» подкастини йўлга қўйиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2026 йил сентябрь

Олий суд, ЎзМТРК

Мамлакатимизда одил судловга эришиш бўйича яратилаётган имкониятлар, шу жумладан, судлардаги интерактив хизматлардан фойдаланиш афзалликлари юзасидан ҳар бир олис ҳудуд ва аҳолининг барча қатламини қамраб олувчи медиакампанияни ташкил этиш.

Медиарежа

2026 йил сентябрь, кейинчалик ҳар йили январь ойида

Олий суд, Судьялар олий кенгаши, ЎзМТРК, Оммавий ахборот воситалари учун контент тайёрлаш маркази, Ўзбекистон миллий медиа бирлашмаси, «Ўзбекистон маҳаллалари» уюшмаси

Янги Ўзбекистонда амалга оширилаётган суд ислоҳотлари доирасида эришилган ютуқлар ва янги долзарб вазифаларга бағишланган халқаро конференцияни ўтказиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2027 йил октябрь

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд

Судлар фаолиятига оид долзарб масалаларни муҳокама қилиш ва уларнинг ечимини ишлаб чиқишда жамоатчилик вакиллари иштирокини йўлга қўйиш.

Олий суд ҳузурида:

(а) одил судловнинг муаммоларини муҳокама қилиш ва уларнинг ечими бўйича таклифларни илгари суриш мақсадида жамоатчилик фаоллари, нодавлат нотижорат ташкилотлар ва ОАВ вакиллари, блогерлар, тадбиркорлар, олимлардан иборат Жамоатчилик кенгаши;

(б) суд тизимига халқаро стандартлар ва илғор хорижий амалиётларни жорий этиш мақсадида хорижий судьялар, суд-ҳуқуқ соҳасидаги нуфузли мутахассислар, илмий доиралар вакиллари иштирокида Халқаро маслаҳат кенгашини ташкил этиш;

(в) Олий суд, Конституциявий суд ва Судьялар олий кенгаши вакилларидан иборат суд тизими олдида турган энг муҳим вазифаларни таҳлил қилиб бориш, истиқболдаги режаларни ишлаб чиқиш бўйича Маслаҳат кенгаши фаолиятини йўлга қўйиш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2026 йил

декабрь

Олий суд, Конституциявий суд,
Судьялар олий кенгаши

Судлар ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолияти шаффофлигини ошириш, ҳар ким уларнинг фаолиятига оид ҳар қандай ахборотни қонунга мувофиқ олишини таъминлаш.

Судлар ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолияти очиқлигини таъминлашнинг қонуний асосларини белгилаш. Бунда:

(а) судлар ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятига оид очиқ маълумотлар рўйхати, улардан фойдаланиш тартиби, расмий веб-сайтда жойлаштириш мажбурий бўлган ахборот тоифалари;

(б) судлар ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятининг очиқлигини баҳолаш тартиби назарда тутилади.

Қонун лойиҳаси

2027 йил март

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

Олий суд Пленуми ва Судьялар олий кенгашининг илк бор судьяликка тайинлаш бўйича мажлисларини жонли эфирга узатиш амалиётини йўлга қўйиш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил январь ойидан бошлаб доимий равишда

Одил судлов ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятига оид миллий ва халқаро рейтинг ҳамда индекслардаги кўрсаткичларни яхшилаш, уларда юқори поғоналарга эришиш.

Одил судлов ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятига оид миллий ва халқаро рейтинг ҳамда индекслардаги кўрсаткичларни хатловдан ўтказиш, салбий таъсир кўрсатувчи омилларни тизимли равишда таҳлил қилиш ва бартараф этиш бўйича таклифларни тақдим этиб бориш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

Тегишли рейтинг ва индекс эълон қилинган пайтдан бошлаб икки ой муддатда

Олий суд, Судьялар олий кенгаши, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Суд-ҳуқуқ соҳасида муҳим аҳамиятга эга сана ва воқеа-ҳодисаларни нишонлаш, суд тизими ривожланишида чуқур из қолдирган шахсларнинг ҳаётий ва касбий тажрибасини ўрганиш ҳамда ёш авлодга етказиш амалиётини йўлга қўйиш.

Ҳар йили суд-ҳуқуқ соҳасидаги воқеалар ва соҳа ривожланишида чуқур из қолдирган шахсларнинг номини абадийлаштириш бўйича дастурларни тасдиқлаш ва амалга оширишни ташкил этиш.

Жумладан, Халима Мухитдинова таваллудининг 110 йиллиги, Хадича Сулаймонова таваллудининг 115 йиллиги, Мамлакат Васикова таваллудининг 105 йиллиги, Бўритош Мустафаев таваллудининг 80 йиллигини нишонлаш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2026 йилдан бошлаб
ҳар йили декабрь ойида дастурни тасдиқлаш

Судьялар олий кенгаши,
Судьялар ассоциациялари,
Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Ўзбекистонда маъмурий судлар ташкил этилганлигининг 10 йиллигига бағишланган чора-тадбирлар дастурини Суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармаси маблағлари ҳисобидан амалга ошириш.

Вазирлар Маҳкамаси фармойиши лойиҳаси

2026 йил ноябрь

Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Судларга мурожаат қилган фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига замонавий стандартларга мувофиқ қулайликлар яратиш.

Суд биноларининг кириш қисмида «ягона дарча» тамойили асосида хизмат кўрсатиш офислари формати асосида фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига ахборотларни бир жойда тақдим этиш, уларга зарур ёрдам кўрсатиш, мурожаатларни қабул қилиш учун шароит яратиш.

Бунда девонхона ходимлари фаолияти, шу жумладан, фуқаро ва юридик шахсларнинг қабули офисларда ташкил этилади.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2030 йилга қадар

Олий суд, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

II. «Адолат қўрғони» — инсон ҳуқуқлари устуворлигини сўзсиз таъминлайдиган, ҳар қандай таъсир ва аралашувлардан холи, мустақил одил судлов тизимини мустаҳкамлаш

1. Одил судловга эришиш даражасини янги босқичга олиб чиқиш

Ҳар бир туман, шаҳарда фуқаролик ишлари бўйича судларни ташкил этиш орқали фуқароларнинг одил судловга эришиш имкониятларини кенгайтириш.

Ҳудудларда мавжуд суд инфратузилмаси, кадрлар захираси, судьялар иш юкламаси
ва аҳолининг одил судловга эришиш имкониятларини таҳлил қилиш.

Таҳлилий маълумотнома

2026 йил ноябрь

Олий суд, Судьялар олий кенгаши,
ҳокимликлар

Ҳар бир туман, шаҳарда фуқаролик ишлари бўйича судларни босқичма-босқич ташкил этиш юзасидан таклифларни киритиш.

Режа-графикларга асосан ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

2027 — 2030 йиллар давомида

Олий суд, Судьялар олий кенгаши, Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

Фуқаролик ва иқтисодий судларда ортиқча бюрократик процессуал қоидаларни мақбуллаштириш орқали фуқаро ва юридик шахсларнинг бузилган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини тезкорлик билан тиклашга эришиш.

Фуқаролик ва иқтисодий суд ишларини юритишда ишни мазмунан ҳал этмайдиган ҳамда ишнинг кейинги ҳаракатланишига тўсқинлик қилмайдиган ажримларни қайта кўриб чиқиш инстанцияларини мақбуллаштириш. Жумладан, бу каби ажримлар бир инстанцияда қайта кўриб чиқилишини назарда тутиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил март

Олий суд,
Бош прокуратура

Фуқаролик ва иқтисодий суд ишларини юритишдаги суд буйруғи, сиртдан ва соддалаштирилган тартибда иш юритиш механизмларини мақбуллаштириб, иш кўришнинг ягона — соддалаштирилган ёзма тартибини жорий этиш.

Бунда:

(а) судья тарафлардан зарур ҳужжатларни талаб қилган ҳолда ишни уларни чақиртирмасдан ва суд мажлисини ўтказмасдан кўриб чиқади;

(б) суд ҳужжати устидан шикоят қилинган тақдирда, у ишни кўрган судьянинг ўзи томонидан бекор қилинади.

Қонун лойиҳаси

2027 йил июнь

Олий суд,
Бош прокуратура, Адвокатлар палатаси, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

«Ягона дарча» тамойили асосида даъво аризаси (ариза)ни қайтариш институтини ислоҳ қилиш орқали судга мурожаат қилиш тартибини соддалаштириш.

Фуқаролик, иқтисодий ва маъмурий суд ишларини юритишда даъво аризаси (ариза), суд ҳужжати устидан берилган шикоятни қайтариш асосларини мақбуллаштириш. Жумладан:

(а) аризани қайтаришнинг «иш мазкур суднинг судловига тегишли бўлмаслиги» асосини бекор қилиш ва аризани тегишлилиги бўйича бошқа судга ўтказиш тартибини жорий қилиш. Бунда дастлаб тўланган давлат божи инобатга олинади;

(б) жузъий (формал) талабларга (масалан, суд номини кўрсатмаслик ва аризанинг мазмунига қўйилган бошқа талабларга риоя этмаслик, ариза, шикоят нусхаларини илова қилмаслик) риоя этмасдан берилган даъво ариза (ариза)ларни қабул қилиш ҳамда камчиликларни суднинг ташаббусига кўра бартараф этиш тартибини жорий этиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил апрель

Олий суд,
Бош прокуратура

Иқтисодий судларда трансчегаравий низоларни кўриб чиқишнинг процессуал асосларини халқаро стандартлар билан уйғунлаштириш.

Иқтисодий процессуал кодекснинг чет эл элементи билан мураккаблашган низоларни кўришга оид нормаларини UNCITRAL қоидалари билан уйғунлаштириш юзасидан таклифларни ишлаб чиқиш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил октябрь

Олий суд,
Бош прокуратура,
Адлия вазирлиги

Иқтисодий суд ишлари юритувига «иқтисодий ишларни проактив бошқариш» (Proactive Case Management) стандартини жорий этиш.

Иқтисодий судларда ишларни кўриш жараёнида жузъий (формал) камчиликлар аниқланган тақдирда, уларни бартараф этиш чораларини кўриш мажбуриятини судья зиммасига юклаш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил октябрь

Олий суд,
Бош прокуратура

Корпоратив низоларни кўриб чиқишда иқтисодий судларга ўз ташаббуси билан умумий йиғилиши баённомаси ёки қарорлари ҳақиқий эмаслиги оқибатларини (масалан, давлат реестрида амалга оширилиши лозим бўлган ҳаракатларни амалга ошириш) ҳал қилиш ваколатини бериш.

Суд харажатларини тўлаш ва тақсимлаш тартибини янада  такомиллаштириш.

1. Қуйидагилар:

(а) судларга мурожаат қилишда давлат божи тўлови бўйича берилган имтиёзларни хатловдан ўтказиш ва мақбуллаштириш;

(б) давлат божи тўлови бўйича имтиёздан инсофсиз фойдаланиш ҳолатларининг олдини олиш механизмларини жорий этиш;

(в) фуқаролик ва иқтисодий судларга мурожаат қилганлик учун давлат божи ставкаларини унификация қилиш;

(г) ундирилган давлат божига нисбатан қайтарма ижро тартибини жорий этиш;

(д) ишни мазмунан ҳал қилмайдиган суд ажримлари устидан шикоят қилинганда, давлат божининг қатъий ставкаларини белгилаш;

(ж) фуқаролик, иқтисодий ва маъмурий судларда келишув битимини тасдиқлашда давлат божини камайтириш мақсадида уларнинг қатъий ставкаларини белгилаш;

(з) маънавий зарарни ундириш бўйича даъво аризасини беришда даъвогарни давлат божини тўлашдан озод этиш.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси

2027 йил

декабрь

Олий суд,
Бош прокуратура, Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

2. Иқтисодий ва маъмурий ишлар бўйича экспертиза харажатларини дастлаб суд депозитига киритиш тартибини жорий этиш.

3. Иқтисодий судларда суд харажатлари таркибини қайта кўриб чиқиш, шу жумладан, почта харажатлари ва суд мажлисини видеоконференцалоқа режимида ўтказиш билан боғлиқ харажатлар учун ягона тўловни жорий этиш.

4. Давлат божи ва бошқа суд харажатларини халқаро тўлов тизимлари орқали тўлаш имконини яратиш.

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

2027 йил март

Марказий банк,
Олий суд

5. Давлат божини тарафларга қайтаришдаги оворагарчиликларнинг олдини олиш мақсадида судлар ва Судлар фаолиятини таъминлаш департаментининг ушбу йўналишдаги фаолиятини рақамли платформага ўтказиш.

2026 йил октябрь

Олий суд

Суд ишларини қайта кўриб чиқиш тартибини такомиллаштириш орқали бузилган ҳуқуқлар тезкорлик билан тикланишини таъминлаш.

Айрим маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни, шунингдек, жиноий, маъмурий, иқтисодий ва фуқаролик ишларини 3 босқичдан иборат бўлган «туман — вилоят — ҳудудлараро судларда» кўриб чиқиш мезонларини белгилаш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил

апрель

Олий суд,
Бош прокуратура

Жиноят ишлари бўйича чиқарилган суд ҳукми устидан кассация шикояти берилганда, ҳукмнинг ижросини тўхтатиб қўйиш масаласини ҳал қилиш ваколатини мазкур инстанция судига бериш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил январь

Олий суд,
Бош прокуратура

Суд ҳужжати устидан Олий судга тафтиш тартибида берилган шикоятни тегишли судлов ҳайъатига ўтказиш  (ўтказишни рад этиш) масаласини коллегиал тартибда ҳал этиш тартибини жорий қилиш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил сентябрь

Олий суд,

Бош прокуратура

Олий суд Раёсатида ишни кўриш тартиби ва унинг ўзига хос хусусиятлари билан боғлиқ қоидаларни такомиллаштириш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил декабрь

Олий суд

Суд ҳужжатларининг сўзсиз ва ўз вақтида ижро этилишини таъминлаш, мажбурий ижро органлари билан самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш.

Мажбурий ижро органлари томонидан суд ҳужжатларини жузъий (формал) асосларга кўра қайтариш амалиётига барҳам бериш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил ноябрь

Олий суд,
Бош прокуратура

Айрим тоифадаги фуқаролик ишлари бўйича ундирилган суммаларга қайтарма ижро қилиш тартибини жорий этиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил октябрь

Олий суд,
Бош прокуратура,
Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

Суд ҳужжатларини ижро этмаслик учун жавобгарлик чораларини қайта кўриб чиқиш, қарздорлар ва мансабдор шахсларнинг масъулиятини янада ошириш.

Қонун лойиҳаси

2028 йил апрель

Олий суд,
Бош прокуратура, Адлия вазирлиги

Мажбурий ижро органларига тўғридан-тўғри юбориладиган иқтисодий судларнинг ижро ҳужжатлари рўйхатини кенгайтириш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил октябрь

Олий суд,

Бош прокуратура

2. Суд амалиётининг ягоналиги ва барқарорлигини таъминлаш

Суд қарорларини қабул қилишда нафақат қонун талабларига, балки адолат, мутаносиблик ва оқилоналик каби принципларга риоя этишни таъминлашга қаратилган ёндашувларни ишлаб чиқиш.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди ва Олий хўжалик суди Пленумининг 1996 йил 20 декабрдаги «Суд ҳокимияти тўғрисида»ги қарори ва Олий суд Пленумининг 2019 йил 24 майдаги «Суднинг ҳал қилув қарори тўғрисида»ги қарорида тегишли тушунтиришлар бериш.

Олий суд Пленуми қарори лойиҳалари

2027 йил июнь

Олий суд

Қонунчиликнинг аниқ ва бир хилда қўлланишини таъминлаш мақсадида суд амалиётини доимий равишда таҳлил қилишнинг институционал тизимини шакллантириш.

Олий суд тузилмасида суд тизимининг мавжуд штат бирликлари доирасида суд амалиётини тизимли равишда таҳлил қилиш бўлинмаси фаолиятини йўлга қўйиш.

Ушбу бўлинма зиммасига суд амалиётини таҳлил қилиш ва суд қарорларининг ҳуқуқий, институционал, иқтисодий ва ижтимоий таъсирини баҳолаш (Judicial Decision Impact Assessment) вазифасини ҳам юклаш.

Бунда ушбу бўлинмада ишга жалб қилинган ва малака даражаларига эга бўлган судьялар ва уларга тенглаштирилган шахсларда судья мақоми, барча устамалар ва қўшимча тўловлар, имтиёзлар ва тиббий таъминот шароитлари сақлаб қолинади, уларнинг бўлинмада ишлаган вақти судьялик стажига қўшилади.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2026 йил сентябрь

Олий суд, Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

Судга тааллуқлиликни белгилашда мавжуд номувофиқликларни (масалан, лицензиялаш, хусусийлаштириш, солиққа тортиш, ҳимоя ордерини бериш ва узайтириш, ҳарбий хизматчилар фаолиятида вужудга келадиган низолар) тегишли муносабатнинг ҳуқуқий табиатидан келиб чиққан ҳолда бартараф этиш орқали судга мурожаат қилган фуқаролар ва тадбиркорлар сарсонгарчилигининг олдини олиш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил июнь

Олий суд,
Бош прокуратура, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Ягона суд амалиётини шакллантириш жараёнига илмий доиралар, малакали мутахассислар, фуқаролик жамияти институтлари вакилларини кенг жалб этиш мақсадида жамоатчилик асосидаги экспертлар кенгашларини ташкил этиш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил июнь

Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Суд ҳужжатларини тайёрлашнинг «соддалаштирилган суд ҳужжати» моделига асосланган янги стандартларини жорий қилиш, уларнинг барча учун мантиқан тушунарли, қисқа ва лўнда, шунингдек, ижро этиш учун қулай бўлишини таъминлаш.

Суд ҳужжатларига қўйилган талабларни илғор хорижий тажрибадан келиб чиқиб, қайта кўриб чиқиш ва мақбуллаштириш.

Бунда мураккаб бўлмаган ва низосиз ишлар бўйича суд ҳужжатининг қисқартирилган шаклини жорий этиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил май

Олий суд,
Бош прокуратура,
Одил судлов академияси

Суд ҳужжатларини тузишнинг янгиланган ягона стандартларини ишлаб чиқиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил июнь

Олий суд,
Одил судлов академияси

Суд ишларини юритишда оқилона муддат тамойили асосида ишнинг имкон қадар қисқа муддатда кўриб чиқилишини таъминлаш.

Процессуал қонун ҳужжатларида судда ишни кўриш муддатларини қайта кўриб чиқиш. Бунда муайян ишни кўриш ва процессуал ҳаракатларни (масалан, экспертиза ўтказиш) амалга оширишнинг оқилона муддатини белгилаш ваколатини судья ихтиёрида қолдириш.

Асослантирилган таклифлар

2028 йил

март

Олий суд,
Бош прокуратура

Суд процессида тарафлар тенглиги тамойилининг тўлақонли амалга оширилишини таъминлаш.

Фуқаролик процессуал ва Иқтисодий процессуал кодексларда тарафлар тенглиги тамойилини бузадиган нормаларни қайта кўриб чиқиш.

Қонун лойиҳаси

2028 йил

апрель

Олий суд,
Бош прокуратура

Суд ишларини юритишда фуқаро ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилишга ихтисослашган махсус ташкилотлар иштирокининг процессуал-ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш.

Асослантирилган таклифлар

2028 йил сентябрь

Олий суд,
манфаатдор вазирлик ва идоралар

3. Суд тизимининг институционал асосларини такомиллаштириш

Миллий суд-ҳуқуқ тизимига одил судлов сифатини ошириш бўйича халқаро стандартларни имплементация қилиш.

Суд амалиётини шакллантирувчи Олий суд Раёсати қарорларини белгиланган тартибда очиқ эълон қилиш ва янгилаб бориш амалиётини («Прецедентлар» реестри) жорий этиш.

Бунда:

(а) Олий суднинг муайян тоифадаги ишлар юзасидан якуний ҳуқуқий позициясини шакллантириш;

(б) ушбу реестрдаги қарорлардан қуйи судларда ўхшаш ишлар бўйича фойдаланиш амалиётини йўлга қўйиш назарда тутилади.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил июль

Олий суд

Суд назоратини кучайтирган ҳолда айрим тоифадаги ишларни кўриб чиқиш ваколатини судлардан тегишли давлат органларига ўтказиш.

1. Судларда кўрилаётган ишларни хатловдан ўтказиб, уларнинг низосиз тоифаларини давлат органлари томонидан кўриб чиқиш тартибини жорий этиш.

2. Айрим ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш ваколатини давлат органларига ўтказиш.

3. Жисмоний шахсларнинг солиқ қарздорлигини ундириш ваколатини давлат солиқ органларига юклаш.

Асослантирилган таклифлар

2028 йил

апрель

Олий суд,
манфаатдор вазирлик ва идоралар

Жамиятдаги эҳтиёж ва замон талабларидан келиб чиққан ҳолда судьяларни муайян йўналишлар бўйича ихтисослаштириш.

Судьяларни меҳнат, оила, вояга етмаганлар ва аёллар, солиқ, йўл-транспорт ҳодисалари, тўловга қобилиятсизлик билан боғлиқ ишларни кўришга ихтисослаштириш.

Ихтисослаштирилган судьялар шу суд судьялари орасида алмаштириб борилишини таъминлаш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2030 йилга қадар

Олий суд

Суд амалиётини таҳлил қилиш асосида судьяларни мураккаб ҳамда махсус билим ва кўникмаларни талаб қиладиган ишларни кўришга ихтисослаштириш бўйича таклифларни киритиб бориш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

Доимий

Олий суд

Судья ёрдамчиси ва суд мажлиси котибининг ҳуқуқий мақомини мустаҳкамлаш, уларнинг ташкилий ва процессуал функцияларини ажратиш.

Судья ёрдамчисининг ҳуқуқий мақоми, шу жумладан, унинг вазифа ва ваколатлари, унга қўйиладиган талаблар ҳамда масъулият доирасини белгилаш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил

сентябрь

Олий суд,
Бош прокуратура

Ривожланган хорижий давлатлар тажрибасини инобатга олган ҳолда судьянинг айрим процессуал ва бошқа ваколатларини (хусусан, фуқаролар ва юридик шахсларни қабул қилиш, иш бўйича тегишли органларга сўровномалар расмийлаштириш ва юбориш, суд мажлиси баённомасини мустақил тасдиқлаш, ижро варақасини бериш ва бошқ.) судья ёрдамчисига ҳам бериш.

Суд жараёнида белгиланган тартибга риоя этилиши, шу жумладан, суд топшириқлари ижроси, тарафлар суд мажлисига келишини таъминлаш механизмини такомиллаштириш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил март

Олий суд, Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардия

1. Суд мажлисларини ташкиллаштириш (шу жумладан, баённома юритиш, тарафларни суд мажлисига чақириш ва бошқалар) учун масъул бўлган суд мажлиси котиблари штат бирликларини мавжуд штат бирликлари доирасида жорий этиш.

2. Олий судда ишларни суд муҳокамасига тайёрлаш учун зарур бўлган ҳаракатларни амалга ошириш учун мавжуд штат бирликлари доирасида судья катта ёрдамчиси штат бирликларини киритиш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил август

Олий суд, Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

4. Судьяларнинг ўзини ўзи бошқариш доирасини кенгайтириш ва судларни одил судловни амалга ошириш билан боғлиқ бўлмаган вазифалардан озод қилиш

Судларни одил судловни амалга ошириш билан боғлиқ бўлмаган вазифалардан озод қилиш ва суд бошқарувининг замонавий модели — суд маъмурчилиги институтини жорий этиш.

Замонавий суд бошқаруви ёндашувларига асосланган ҳамда судлар фаолиятини ташкилий, молиявий, техник ва ахборот-таҳлилий жиҳатдан таъминлашга хизмат қиладиган суд маъмуриятини ташкил этиш.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси

2027 йил ноябрь

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

Туман, шаҳар судларида бошқарув тизимини мақбуллаштириш орқали судьяларга таъсир ўтказиш омилларини бартараф этиш.

Судларда бошқарув лавозимларини мақбуллаштириш ва ортиқча бўғинларни қисқартириш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил декабрь

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд

Судьяларга нисбатан интизомий ишларни юритиш тартибини халқаро стандартлар асосида янада такомиллаштириш.

1. Судьяларга интизомий жазо қўллаш тартибининг шаффофлигини таъминлаш учун жамоатчилик асосида фаолият юритувчи интизомий ҳайъатни ташкил этиш.

Интизомий ҳайъатни судьялар ҳамжамияти вакиллари, суд фахрийлари, фуқаролик жамияти институтлари вакилларидан иборат таркибда шакллантириш.

2. Судьяларни интизомий жавобгарликка тортишнинг шаффоф мезонларини қонунчилик даражасида белгилаш.

Асослантирилган таклифлар

2026 йил декабрь

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд,
Конституциявий суд

Судьялар олий кенгаши ва Олий суд Пленумининг судьянинг жиноий жавобгарликка тортилиши, қамоққа олинишига розилик бериш билан боғлиқ такрорловчи функцияларини қайта кўриб чиқиш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил март

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг Раёсатига судлов ҳайъатлари таркибини мустақил шакллантириш ваколатини бериш.

Вилоят ва унга тенглаштирилган судларда судьяларни улар фаолият кўрсатадиган йўналишларни кўрсатмаган ҳолда тайинлаш амалиётини жорий этиш.

Бунда судьяларни судлов ҳайъатлари таркибига бириктириш Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг Раёсати томонидан амалга оширилади.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил апрель

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд

Суд ҳокимиятининг мустақиллигини таъминлашга тўсқинлик қилаётган омилларни бартараф этиш.

Халқаро стандартлар асосида судья ва суд аппарати ходимларининг иш юкламаси меъёрларини белгилаш.

Идоравий ҳужжат лойиҳаси

2027 йил декабрь

Олий суд,
Судьялар олий кенгаши,
манфаатдор вазирлик ва идоралар

Адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун жавобгарликни белгиловчи қонунчилик нормаларини суд мустақиллигига оид халқаро стандартлардан келиб чиққан ҳолда, қайта кўриб чиқиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил январь

Олий суд, Судьялар олий кенгаши,
Бош прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати

Судьялар олий кенгаши раиси томонидан судьяларнинг дахлсизлигини бузганлик ва одил судловни амалга оширишга аралашганлик ҳолати юзасидан прокуратура органларига киритилган тақдимнома, унда кўрсатилган важлар ўз тасдиғини топган тақдирда, Сенатнинг тегишли қўмиталарида муҳокама қилиш тартибини жорий этиш.

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

Доимий

Сенат (келишув асосида), Судьялар олий кенгаши,
Бош прокуратура

III. «Кафолатланган адолат» — қонуний, адолатли ва асослантирилган суд қарорларини қабул қилиш, уларнинг сифати ва барқарорлигини таъминлаш орқали фуқароларнинг бузилган ҳуқуқларини судда тиклаш кафолатларини кучайтириш

1. Жиноят ишларини юритишда инсон ҳуқуқлари кафолатларини янада мустаҳкамлаш

Жиноят суд ишларини юритишда жамоатчилик иштирокини кенгайтириш мақсадида халқ вакиллари ҳайъати институтини (jury) жорий этиш.

Ўта оғир тоифадаги жиноят ишларини (масалан, оғирлаштирувчи ҳолатларда одам ўлдириш) судланувчининг илтимосномасига асосан халқ вакиллари ҳайъати иштирокида кўриб чиқиш тартибини белгилашга оид қонун лойиҳасини киритиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил март

Олий суд,
Бош прокуратура,
манфаатдор вазирлик
ва идоралар

Халқ вакиллари ҳайъати аъзоларининг  фаолиятини тартибга солиш, моддий ва ташкилий жиҳатдан таъминлаш, уларнинг мустақиллиги ва холислигини таъминлаш механизмларини белгилаш.

Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳаси

Қонун қабул қилинганидан кейин уч ой муддатда

Олий суд,

Бош прокуратура

Шахснинг ҳуқуқларини чеклаш ва унга нисбатан процессуал мажбурлов чораларини қўллаш устидан суд назоратини кенгайтириш.

Судга қадар иш юритиш босқичида қамоққа олиш ва уй қамоғи эҳтиёт чораларини ўзгартириш ва бекор қилишни тергов судьяси томонидан амалга ошириш тартибини жорий этиш.

Қонун лойиҳаси

2026 йил ноябрь

Олий суд,
Бош прокуратура, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

2027 йил 1 июлдан бошлаб тергов судьяси томонидан қамоққа олиш ва уй қамоғи эҳтиёт чораларини қўллаш тўғрисидаги илтимосномани кўриб чиқиш тартибига «асосли гумон» халқаро стандартини (Prima Facie) жорий қилиш.

2027 йил февраль

«Хабеас корпус» институти доирасини кенгайтириш мақсадида тезкор-қидирув тадбирлари ҳамда терговга қадар, суриштирув ва тергов ҳаракатларини ўтказиш устидан суд назоратини кучайтириш.

Шахснинг конституциявий ҳуқуқларини бевосита чеклаш билан боғлиқ тезкор қидирув тадбирларини ўтказиш тартибини такомиллаштириш, шу жумладан, бундай тадбирларнинг ўтказилиши устидан суд назоратини ўрнатиш.

Қонун лойиҳаси

2026 йил ноябрь

Қонунчилик

ва ҳуқуқий сиёсат институти,

Олий суд,

Бош прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати,
Ички ишлар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Айбланувчига нисбатан муқобил эҳтиёт чораларини қўллаш амалиётини кенгайтириш.

Апелляция инстанцияси судига тергов судьяси томонидан судга қадар иш юритиш босқичида қўлланилган уй қамоғи ёки қамоққа олиш эҳтиёт чораларини бошқа эҳтиёт чорасига ўзгартириш ваколатини бериш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил июль

Олий суд,
Бош прокуратура, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Жиноят суд ишларини юритиш тизимини янада либераллаштириш мақсадида ярашув ва айбга иқрорлик келишуви институтларини қўллаш тартибини такомиллаштириш ҳамда уларнинг доирасини кенгайтириш.

Апелляция инстанцияси судига тарафларнинг ярашганлиги муносабати билан жиноят ишини юритишдан тугатиш ваколатини бериш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил сентябрь

Олий суд,
Бош прокуратура, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

Айбга иқрорлик келишуви институтини такомиллаштириш, шу жумладан, унинг шартларини қайта кўриб чиқиш, суриштирув ва тергов органларига айбга иқрорлик тўғрисидаги келишув институтидан фойдаланиш ҳуқуқини тушунтириш мажбуриятини юклаш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил сентябрь

Бош прокуратура, Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Жиноят суд ишларини юритишда халқаро стандартлар асосида инсон ҳуқуқларининг ҳимоясини янада кучайтириш.

Ижтимоий хавфи катта бўлмаган ва унча оғир бўлмаган жиноятлар бўйича суд муҳокамасининг соддалаштирилган тартибини жорий этиш.

Бунда тарафнинг илтимосномасига кўра ҳукм иш бўйича тўпланган далиллар асосида суд терговини ўтказмасдан қабул қилиниши ҳисобига тезкор одил судлов таъминланади.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил июнь

Олий суд,

Бош прокуратура

Жиноят суд ишларини юритишда:

(а) хусусий айблов институтини жорий этиш;

(б) дастлабки эшитув институти самарадорлигини ошириш, жумладан, уни ўтказиш асосларини қайта кўриб чиқиш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил октябрь

Олий суд,

Бош прокуратура

Жиноят ишларини судга қадар юритиш босқичида кўрсатувларни олдиндан мустаҳкамлаб қўйиш (депонирование) тўғрисида илтимосномалар киритиш ваколатини ҳимоячига тақдим этиш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил ноябрь

Адвокатлар палатаси, Олий суд,

Бош прокуратура

Жиноят процессида холислар институтини такомиллаштириш мақсадида процессуал ҳаракатларни видеоёзув орқали мажбурий ва узлуксиз қайд этиш тартибини босқичма-босқич жорий этиш.

Бунда процессуал ҳаракатларни видеоёзув орқали қайд этишда шаффофликни таъминлаш ҳамда суиистеъмолчиликларни олдини олишнинг самарали механизмларини белгилаш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил

январь

Олий суд,

Бош прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати,
Ички ишлар вазирлиги, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

Жиноят ишлари бўйича судларга шахсларни қўриқлаб олиб бориш (конвой) тизимини такомиллаштириш орқали жиноят ишлари ўз вақтида кўриб чиқилишини таъминлаш.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси

2027 йил январь

Ички ишлар вазирлиги, Олий суд

Жиноят-процессуал қонунчиликда суд ҳукми (қарори) нусхасини давлат айбловчисига тақдим этиш тартибини аниқлаштириш.

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

2027 йил февраль

Бош прокуратура, Олий суд

Суд қарорларининг ижросини таъминлаш механизмларини янада такомиллаштириш.

Ҳукмнинг ижроси кечиктирилганда уни ижросини назорат этиш механизмларини такомиллаштириш ва тегишли жазони ижро этувчи органлар масъулиятини ошириш.

Қонун лойиҳаси

2027 йил июль

Олий суд,

Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Судланувчини янги айблов билан жавобгарликка тортиш ёки бошқа шахсни ишда айбланувчи тариқасида иштирок этишга жалб қилиш тўғрисидаги суд ажрими ижросини таъминлаш механизмларини такомиллаштириш.

2. Маъмурий органлар фаолияти устидан самарали ва таъсирчан суд назоратини ўрнатиш

Давлат органлари фаолиятида фуқаро ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилишининг олдини олиш устидан суд назоратини кучайтириш.

Маъмурий суд томонидан ноқонунийлиги тасдиқланган маъмурий актларнинг очиқ реестрини юритиш ҳамда уни Интернет тармоғида эълон қилиб бориш амалиётини йўлга қўйиш.

Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳаси

2028 йил март

Олий суд, Адлия вазирлиги

Маъмурий судларга тааллуқли бўлган низолар доирасини кенгайтириш орқали фуқаролар ва юридик шахсларнинг суд ҳимоясидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш.

Маъмурий суд ишларини юритишга даъво институтини жорий этган ҳолда, халқаро тажрибада ўз самарасини кўрсатган классик даъво турларини (низолашиш, тақиқлаш, мажбурият юклаш, тан олиш тўғрисидаги даъво турлари) белгилаш.

Қонун лойиҳаси

2026 йил декабрь

Олий суд, Адлия вазирлиги

Фуқаро ва юридик шахсларнинг давлат билан муносабатларида ўз ҳуқуқларини самарали ҳимоя қилишини таъминлашнинг замонавий институтларини жорий этиш.

Маъмурий суд ишларини юритишда бир гуруҳ фуқаро ва тадбиркорлик субъектлари томонидан бирлашган ҳолда битта масалада жамоавий даъво аризасини киритиш имконини бериш.

Қонун лойиҳаси

2026 йил декабрь

Олий суд, Адлия вазирлиги

Маъмурий суд ҳужжатларининг сўзсиз ва белгиланган муддатларда мажбурий ижросини таъминлашга қаратилган таъсирчан механизмни жорий этиш.

1. Маъмурий органлар томонидан маъмурий суд қарорлари ижро этилишини таъминлаш даражасини акс эттирувчи рейтингни юритиш тартибини жорий этиш.

2. Маъмурий суд қарорлари ижросини мониторинг қилиш мақсадида маъмурий органлар ахборот тизимларини Олий суд ахборот тизимига интеграция қилиш.

Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳаси

2028 йил март

Олий суд, Адлия вазирлиги

3. Низони ҳал қилишнинг муқобил усулларидан фойдаланишни кенг жорий этиш

Фуқаролик ва иқтисодий судларда тарафларни яраштириш тартибининг самарадорлигини ошириш мақсадида суд медиацияси институтини жорий қилиш.

Низоларни тезкор ва самарали ҳал этиш, фуқаро ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг самарали механизмларини жорий этиш ҳамда медиация институтининг ролини янада ошириш.

Бунда ушбу жараёнда мулкий талаблар бўйича эришилган келишувнинг ижросини таъминлаш механизми такомиллаштирилади.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил июнь

Олий суд,
Адлия вазирлиги

Айрим тоифадаги ишлар бўйича низони судгача ҳал қилишнинг мажбурий тартибини жорий этиш.

Қуйидаги тоифадаги иқтисодий ишлар бўйича низони судгача ҳал қилишнинг мажбурий тартибини белгилаш:

(а) давлат органи иштирокидаги низолар бўйича ишлар;

(б) айрим шартномавий низолар бўйича ишлар;

(в) интеллектуал мулк соҳасида келиб чиқадиган низолар бўйича ишлар ва бошқ.

Қонун лойиҳаси

2027 йил июнь

Олий суд,
Адлия вазирлиги

Маъмурий судларга мурожаат қилишдан олдин низони судгача ҳал қилишнинг тартибига (Адъюдикация) риоя қилиш зарур бўлган ишлар тоифасини белгилаш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил декабрь

Адлия вазирлиги, Олий суд

IV. «Адолат посбонлари» — халқ хизматида бўлган, юксак маънавий ва профессионал фазилатларга эга, адолат мезонларига қатъий риоя қилувчи судьялар корпусини шакллантириш

1. Суд тизимини малакали кадрлар билан тўлдириш

Одил судлов тизими учун узлуксиз кадрлар тайёрлаш занжирини (Pipeline model) жорий этиш.

Одил судлов академиясида «магистратура — қайта тайёрлаш — амалий стажировка — баҳолаш (assessment) — судья лавозимига тавсия этиш — доимий малака ошириш — олий таълимдан кейинги таълим» тамойилига асосланган ўқув жараёнини ташкил этиш.

Бунда:

(а) таълим жараёнини назария ва амалиёт уйғунлиги асосида такшил этиш, жумладан, дуал таълим (dual education), амалий суд ишлари асосида ўқитиш (case-based learning), муаммоли вазиятларга асосланган ўқитиш (problem-based learning) механизмларини кенг жорий этиш;

(б) судьялар ва суд тизими ходимларининг узлуксиз касбий ривожланишини таъминлаш;

(в) Академия негизида ташкил этиладиган «ўқув судлари» доирасида сайёр суд мажлисларини ташкил этиб, унда тингловчиларнинг иштирокини таъминлаш;

(г) суд тизими ходимлари учун масофавий таълим шаклини жорий этиш ва магистратура мутахассисликларини кенгайтириш;

(д) замонавий ўқув шароитларини яратиш;

(ж) ташкилий ва академик жараёнларда Академиянинг ваколатларини кенгайтириш.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Фармони лойиҳаси

2026 йил декабрь

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд,

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги, Одил судлов академияси

Судьяликка номзодлар, судьялар ва суд аппарати ходимларининг касбий компетенциялар профилини шакллантириш дастурини ишга тушириш.

Касбий компетенциялар профилини шакллантириш дастури доирасида:

(а) шахснинг интеллектуал салоҳияти, эмоционал интеллекти, стрессга чидамлилиги, коррупцияга бардошлилиги;

(б) судьяликка номзодлар томонидан ўқув жараёнида билим ва кўникмаларнинг ўзлаштирилиши даражасини баҳолаш имкониятини яратиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2026 йил декабрь

Судьялар олий кенгаши,

Одил судлов академияси, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

Судьялар ва суд аппарати ходимлари учун стрессни бошқариш, танқидга бардошлилик каби кўникмаларни ривожлантириш бўйича семинар-тренингларни ўтказиш амалиётини йўлга қўйиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

Доимий, алоҳида режа-график асосида

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд,
Одил судлов академияси, Судьялар ассоциациялари, Ўзбекистон психологлар ассоциацияси

Одил судлов академиясини халқаро стандартлар ва илғор хорижий тажриба асосида трансформация қилиш орқали уни мамлакатимиз ва халқаро миқёсда тан олинган нуфузли таълим муассасасига айлантириш.

Одил судлов академияси битирувчиларини бирлаштирувчи ассоциация — «Alumni Association»ни ташкил этиш ва унинг асосий вазифаси этиб битирувчиларнинг карьеравий ўсишини мониторинг қилишни белгилаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2027 йил апрель

Судьялар олий кенгаши,
Одил судлов академияси

Одил судлов академияси ҳузурида илғор хорижий тажриба асосида суд амалиёти эҳтиёжларини олдиндан башорат қилиш, суд-ҳуқуқ тизимини ривожлантириш бўйича илмий асосланган таклифларни тайёрлашга қаратилган Форсайт маркази (илмий-тадқиқот маркази) фаолиятини йўлга қўйиш.

Ташкилий ҳуқуқий-чоралар

2027 йил июль

Судьялар олий кенгаши,
Одил судлов академияси

Одил судлов академияси муассислигида таълим ва илмий-инновацион лойиҳаларни амалга оширишга кўмаклашувчи Эндаумент фонд (Endowment Fund) ташкил этиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил август

Судьялар олий кенгаши,
Одил судлов академияси

Одил судлов академиясининг илғор халқаро рейтингларга киришига эришиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

Доимий равишда

Одил судлов академияси

Замонавий шароитларда долзарб масалалар бўйича судьялар ва суд аппарати ходимларининг билим ҳамда кўникмаларини ошириш тизимини йўлга қўйиш.

Судьяларни мураккаб тоифадаги ишларга ихтисослаштиришда (кибержиноят, коррупцияга қарши курашиш, электрон далиллар, сунъий интеллект, халқаро арбитраж ва бошқалар) уларни чуқурлаштирилган тайёргарликдан ўтказиш ҳамда миллий ва халқаро сертификация қилиш тизимини жорий этиш.

Бунда судьяларга иш тақсимоти сертификация асосида амалга оширилади.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил сентябрь

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд,

Одил судлов академияси

Одил судлов ва судьялар ҳамжамияти йўналишида ривожланган хорижий давлатларнинг илғор тажрибасини тизимли ва изчил ўрганиш ҳамда уни миллий қонунчиликка имплементация қилиш ишларини йўлга қўйиш.

Суд соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда, судьялар ва суд аппарати ходимлари, айниқса, қуйи судларда фаолият юритувчи судья ва суд аппарати ходимлар малакасини хорижий давлатларда ошириб боришни таъминлаш.

Режа-жадвални тасдиқлаш

2026 йил август, кейинчалик ҳар йили январь ойида

Олий суд, Судьялар олий кенгаши,
«Эл-юрт умиди» жамғармаси

Судьяларнинг хорижга чиқиши тартибини соддалаштириш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил январь

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд

Судьялар, айниқса, қуйи судларда фаолият юритадиган судьялар ва суд аппарати ходимларини хорижий мамлакатларнинг суд кадрларини тайёрловчи таълим муассасалари, соҳавий илмий-тадқиқот институтлари, судлар ва судьялар ҳамжамияти органларида стажировкадан ўтказиш ва малакасини ошириш амалиётини тизимли равишда ташкил этиш.

Судьялар ва суд аппарати ходимларининг одил судловни самарали амалга ошириш учун зарур бўлган билим ва кўникмаларини («case-management», «time-management», суд қарорларини тушунарли, содда тарзда тайёрлаш, рақамли технологиялардан фойдаланиш ва бошқ.) ривожлантириб бориш амалиётини йўлга қўйиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

Доимий равишда

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд,

Одил судлов академияси

Одил судлов сифатини тубдан ошириш мақсадида суд тизимига юқори малакали кадрларни жалб этиш механизмларини такомиллаштириш.

Суд органларида ишга қабул қилинган юқори малакали мутахассисларнинг мустақиллигини таъминловчи меҳнат ва ижтимоий муҳофазасига оид нормаларни такомиллаштириш. Бунда:

(а) судья ва суд ходимлари учун аввалги иш жойида ҳарбий ва махсус унвонлар (мартаба даражалари, малака тоифалари) учун берилган устамалар ва қўшимча тўловлар сақлаб қолиниши;

(б) судья ва суд ходимларининг суд органларидаги узоқ муддатли хизматлари учун қўшимча устамалар белгилашда уларнинг бошқа ташкилотлардаги иш стажи (хизмат даври) инобатга олиниши;

(в) судья ва суд ходимлари аввалги иш жойи бўйича ходимлар учун белгиланган барча имтиёзлар, моддий ва ижтимоий ҳимоя чораларидан суд органларида амалда бўлган меҳнат шароитлари ҳисобга олинган ҳолда фойдаланиши.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси

2026 йил декабрь

Олий суд, Судьялар олий кенгаши,
Конституциявий суд,

Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 2025 йил 4 мартда қабул қилинган «Судьялар ва суд ходимлари фаровонлиги халқаро куни тўғрисида»ги резолюциядаги тавсияларни босқичма-босқич амалга ошириш мақсадида судьялар ва суд аппарати ходимларининг фаровонлигини таъминлаш, соғлиғини муҳофаза қилиш чораларини кўриш.

Олий суд марказий аппарати раҳбар  ходимларини (аппарат раҳбари, раис маслаҳатчиси, департамент бошлиқлари ва уларнинг ўринбосарлари, таркибий тузилмалар раҳбарлари) Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармасига оила аъзоларисиз бириктириш.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил
1 январдан бошлаб

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

Суд тизимида илмий салоҳиятли кадрлар сонини ошириш, жумладан, фан номзоди, фалсафа доктори (PhD) ёки фан доктори (DSc) илмий даражасига эга судья ва суд ходимларига қонунчиликда белгиланган ҳар ойлик қўшимча устама (PhD учун лавозим маошининг 5 фоизи, DSc учун лавозим маошининг 10 фоизи) тўлаш орқали рағбатлантиришни йўлга қўйиш.

2026 йил
1 сентябрдан бошлаб

Олий суд, Судьялар олий кенгаши, Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

Судьялар ва суд аппарати ходимларининг руҳий ва жисмоний соғлигини таъминлаш мақсадида ижодий, маданий-маърифий ва спорт тадбирларини ташкил этиб бориш.

Доимий

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

2. Ҳалоллик стандартлари ва коррупцияга нисбатан мутлақо муросасизликка асосланган суд тизимини яратиш

Судьялар ва суд аппарати ходимлари фаолиятида коррупциявий хавф-хатарларни баҳолаш ва бартараф этиш, манфаатлар тўқнашуви ва коррупциянинг бошқа кўринишларига қарши курашиш бўйича замонавий ва самарали тизимни жорий этиш.

Судьялар ва суд аппарати ходимларининг фаолиятида манфаатлар тўқнашуви ва коррупциянинг бошқа кўринишларини сунъий интеллектдан фойдаланган ҳолда аниқлаш имконини берувчи «Суд тизимида коррупциявий хавф-хатарларни бошқариш» электрон ахборот тизимини ишга тушириш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2028 йил декабрь

Олий суд, Судьялар олий кенгаши, Рақамли технологиялар вазирлиги
 

Судьялар томонидан қўлланиладиган қонунчилик ҳужжатларини хатловдан ўтказиб, уларда коррупцияни келтириб чиқарувчи омилларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича таклифларни тайёрлаш.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил февраль

Судьялар олий кенгаши,

Олий суд, Адлия вазирлиги, Бош прокуратура

Судьялар мустақиллигини таъминлаш, коррупциявий хавф-хатарларнинг олдини олиш мақсадида одил судловни самарали амалга ошириш учун зарур бўлган моддий-техник таъминот меъёрларини белгилаш ва уларга риоя этилишини таъминлаш.

Таъминот меъёрларини тасдиқлаш

2026 йил декабрь

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

Меъёрларга риоя этилишини мониторинг қилиш

Доимий

Олий суд, Судьялар олий кенгаши

Суд ҳокимиятида комплаенс назорат тизими ва ҳалоллик стандартларини кенг жорий этиш, судьялар ва суд аппарати ходимларининг коррупцияга қарши курашиш соҳасидаги билим
ва кўникмаларини доимий равишда ошириб бориш.

Судьялар ва суд аппарати ходимлари онгига «ҳалоллик вакцинаси» тамойили асосида ҳалоллик стандартларини сингдириш, уларда поклик, виждонлилик каби фазилатларини ривожлантиришда Ўзбекистон халқининг урф-одатлари, миллий ва умумбашарий қадриятлардан кенг фойдаланишни таъминлаш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

Доимий равишда

Судьялар олий кенгаши,
Олий суд,

Одил судлов академияси,
Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, Ислом цивилизацияси маркази, «Нуроний» жамғармаси

Суд аппарати ходимлари касб масъулиятини янада чуқур ҳис этишларини таъминлаш мақсадида мансаб даражасига эга бўлган суд аппарати ходимлари учун ихтисослашган хизмат кийими намуналари ва уни кийиш тартибини белгилаш.

Идоравий ҳужжат лойиҳаси

2027 йил июнь

Олий суд

V. «Рақамли одил судлов» — суд иш юритувини тўлиқ рақамлаштириш ва замонавий технологияларни жорий этиш орқали фуқаролар учун ортиқча оворагарчиликларсиз, қулай ва тезкор суд муҳокамаси имкониятини яратиш

«Рақамли суд» концепцияси асосида суд ишларини юритишда қоғоз шаклидан воз кечиш, суд ишларининг юритилиши, ҳужжат айланмасини тўлиқ электрон шаклга ўтказиш ва рақамли трансформацияни якунлаш.

Электрон шаклда юритиладиган суд ишлари бўйича уларнинг қоғоз шаклини юритиш тартибини бекор қилиш (тарафлар илтимосномасига асосан қоғоз шаклида юритиладиган ҳоллар бундан мустасно).

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2027 йил октябрь

Олий суд,

Рақамли технологиялар вазирлиги, Иқтисодиёт
ва молия вазирлиги

Барча суд мажлисларини аудиоёзув орқали мажбурий қайд этиш амалиётини босқичма-босқич жорий этиш. Жумладан:

2027 йил якунига қадар — маъмурий ва иқтисодий судларда;

2028 йил якунига қадар жиноят ва фуқаролик ишлари бўйича судларда.

Бунда суд мажлисининг ёзма баённомасида фақат унинг процессуал бориши акс эттирилади.

Ташкилий-ҳуқуқий
чора-тадбирлар

2028 йил якунига қадар

Ахборот тизимларини идоралараро интеграция қилиш орқали суд ишларини юритиш иштирокчиларига суд хабарномаларини гибрид почта хизматидан босқичма-босқич воз кечган ҳолда электрон шаклда (СМС ёки электрон почта) юбориш амалиётини йўлга қўйиш.

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

2028 йил якунига қадар

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги, манфаатдор вазирлик
ва идоралар

Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишлар бўйича судларга тақдим этилиши лозим бўлган ҳужжатлар рўйхатини идоралараро электрон маълумот алмашинуви имкониятларидан фойдаланган ҳолда мақбуллаштириш.

Жумладан, шахсни тасдиқловчи ҳужжатлар, мулк ва бошқа ҳуқуқларга доир маълумотлар нусхасини тақдим этиш амалиётини бекор қилиш.

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар дастури

2026 йил декабрь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар

Олий суд ва Бош прокуратуранинг ахборот тизимларини интеграция қилиш ишларини якунлаш ва маълумот алмашинувини электрон шаклга ўтказиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2026 йил декабрь

Олий суд,
Бош прокуратура

Судлар фаолиятида рақамлаштириш жараёнларини янада жадаллаштириш орқали жисмоний ва юридик шахсларга одил судловдан фойдаланиш имкониятини кенгайтириш.

«Адолат» ахборот тизимлари комплекси самарадорлигини ошириш, жумладан:

(а) судьялар учун унинг мобил иловасини ишга тушириш;

(б) тизимда тарафларнинг профилини комплекс акс эттирувчи «Smart card» модулини жорий этиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2026 йил декабрь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги

Суд раҳбарияти қабули жараёнларини рақамлаштириш орқали фуқаро ва юридик шахслар вакилларининг қабулга ёзилишини онлайн форматга ўтказиш, шунингдек, уларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш тартибининг шаффофлигини таъминлаш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил январь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги

Олий суднинг интерактив хизматлар порталида (my.sud.uz) фуқаро ва юридик шахслар учун қулайликларни кенгайтириш, жумладан:

(а) порталнинг янгиланган мобил иловасини ишга тушириш;

(б) порталда «судга мурожаат намуналари» интерактив хизматини такомиллаштириш. Бунда даъво аризалари ва бошқа ҳужжатларни тайёрлаш орқали судга мурожаат қилишни осонлаштириш;

(в) фуқаро ва юридик шахслар вакиллари сўровига кўра муайян масала бўйича қабул қилинган суд қарорларини интерактив тарзда излаш имкониятини яратиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил декабрь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги

Судьянинг одил судловни амалга ошириш бўйича мутлақ ваколатини сақлаб қолган ҳолда сунъий интеллект технологияларидан хавфсиз, масъулиятли ва мақсадли фойдаланишни таъминлаш.

Судьялар ва суд аппарати ходимлари суд ишларини юритишда ахборот тизимларидан фойдаланишларининг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлаш.

Раёсат қарори

2027 йил ноябрь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги

Суд соҳасида сунъий интеллектни қўллашни тартибга солишни таъминлаш.

Жумладан:

(а) суд амалиётини таҳлил қилиш ва ўрганиш, рақамли хизматларни кўрсатиш жараёнларига сунъий интеллектни босқичма-босқич жорий этиш;

(б) суд амалиётини таҳлил қилиш ва ягона суд амалиётини таъминлаш бўйича таклифларни тайёрлашда сунъий интеллектдан фойдаланишни йўлга қўйиш.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси

2027 йил декабрь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги

Фуқаролик ва иқтисодий судларда мураккаб бўлмаган ишларни инсон омилисиз ва сунъий интеллектдан фойдаланган ҳолда автоматлаштирилган алгоритм орқали ҳал қилувчи рақамли модулни босқичма-босқич жорий этиш.

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

2028 йил декабрь

Олий суд, Рақамли технологиялар вазирлиги

VI. «Халқаро эътироф» — инсон ҳуқуқлари соҳасидаги илғор халқаро стандартларни миллий суд амалиётига имплементация қилиш ва мамлакатнинг халқаро майдондаги нуфузини юксалтириш

Суд ва судьялар ҳамжамияти органларининг хорижий давлатларнинг тегишли органлари билан ҳамкорлик алоқаларини янада мустаҳкамлаш ва ўзаро манфаатли муносабатларни янги босқичга олиб чиқиш.

Хорижий, айниқса қўшни мамлакатлар судлари ўртасида долзарб масалалар юзасидан суд амалиётини умумлаштириш, судда чет давлатларнинг ҳуқуқини қўллаш бўйича тушунтиришларни жойлаштириш, суд қарорлари ижросини таъминлашга мўлжалланган ягона электрон платформани яратиш ташаббусини илгари суриш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил якунига қадар

Олий суд, Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги

Ўзбекистон фуқаролари кўп бўлган ва иқтисодий ҳамкорлик жадал ривожланаётган давлатларнинг суд ва адлия органлари билан ҳамкорликни кучайтириш.

1. Ўзбекистон Республикаси судларининг топшириқлари бажарилиши ҳамда суд қарорларининг тан олиниши ва ижрога қаратилиши билан боғлиқ муаммолар мавжуд мамлакатларни хатловдан ўтказиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2026 йил декабрь

Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Олий суд, манфаатдор вазирлик ва идоралар

2. Хатлов натижасида Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалар (конвенциялар)га қўшилиши ёки янги халқаро шартномаларни тузиш юзасидан ташаббусларни илгари суриш.

Режа-график

2027 йил январь

3. Халқаро шартномалар доирасида келиб тушган мурожаатлар бўйича электрон иш юритувни йўлга қўйиш.

Ташкилий
чора-тадбирлар

2027 йил декабрь

Одил судловга оид ва Ўзбекистон томонидан ратификация қилинмаган халқаро шартномалар (конвенциялар)ни хатловдан ўтказиб, уларга қўшилиш масаласи юзасидан асослантирилган таклифларни киритиш. Жумладан:

«Фуқаролик ва савдо ишлари бўйича чет элда далилларни олиш тўғрисида»ги Конвенцияга (Гаага);

БМТнинг «Товарларнинг халқаро олди-сотдисида даъво муддати тўғрисида»ги конвенцияси ва бошқалар.

Асослантирилган таклифлар

2027 йил декабрь

Олий суд,
Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги,
Бош прокуратура

Одил судлов ва судьялар ҳамжамиятининг етакчи халқаро ва минтақавий ташкилотлар билан ҳамкорлигини фаоллаштириш, ушбу ташкилотларга, шу жумладан, уларнинг бошқарув органларига Ўзбекистон вакилларини илгари суриш.

Халқаро судьялар ассоциацияси, Жаҳон тижорат судларининг глобал форуми, Суд маъмурчилиги халқаро ассоциацияси, Осиё ва Тинч океани мамлакатлари Олий судларининг конференциялари, Олий маъмурий судлар халқаро ассоциацияси ва бошқа хорижий ва халқаро ташкилотлар билан алоқаларни йўлга қўйиш, шу жумладан, уларда аъзо ёки кузатувчи мақомини олишга эришиш.

Асослантирилган таклифлар

2026-2027 йиллар давомида

Олий суд, Судьялар олий кенгаши,
Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Судьялар ассоциациялари

1. Шанхай ҳамкорлик ташкилоти, Туркий давлатлар ташкилоти, БРИКСга аъзо давлатларнинг суд ва судьялар ҳамжамияти органлари билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни янада кенгайтириш.

2. Европа Иттифоқи, умумий ҳуқуқ тизимига мансуб давлатларнинг суд ва судьялар ҳамжамияти органлари билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни йўлга қўйиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Доимий равишда

Олий суд, Судьялар олий кенгаши, Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг Осиё конституциявий судлари ва эквивалент институтлари ассоциациясида раҳбарлиги доирасида:

Ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар

Конституциявий суд,

Самарқанд вилояти ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

(а) Самарқанд шаҳрида Ассоциациянинг VII Конгресси, аъзолари Кенгаши, Бош котиблари йиғилишини ўтказиш;

2026 йил октябрь

(б) Тошкент шаҳрида Ассоциациянинг халқаро симпозиуми, аъзолари Кенгаши, Бош котиблари йиғилишини ўтказиш.

2027 йил ноябрь