Т/р

Чора-тадбирлар номи

Амалга ошириш механизми

Ижро муддати

Молиялаштириш манбалари

Ижро учун масъуллар

I. Ногиронлиги бўлган болаларни таълим ва ижтимоий хизматларга қамраб олишни такомиллаштириш

1.

Болаларнинг алоҳида таълимга эҳтиёжини аниқлаш ва уларни давлат таълим муассасаларига йўналтириш тизимини такомиллаштириш.

1. Навоий ва Хоразм вилоятларидаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларида Болани комплекс баҳолаш гуруҳи (кейинги ўринларда — баҳолаш гуруҳи) фаолиятини йўлга қўйиш.

2. Баҳолаш гуруҳи фаолиятига фуқаролик ҳуқуқий шартнома асосида бир нафардан психолог ва махсус педагог жалб этиш.

2026 йил 1 октябрдан бошлаб

Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги

3. Баҳолаш гуруҳи фаолиятини бошқа ҳудудларда ҳам жорий этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш ҳамда Вазирлар Маҳкамасига киритиш.

2027 йил октябрь

2.

Алоҳида таълимга эҳтиёжи бўлган болалар учун ихтисослаштирилган давлат таълим муассасалари (кейинги ўринларда — махсус мактаблар) ва инклюзив синфларнинг махсус педагоглари фаолиятини аниқ вазиятни таҳлил қилиш орқали (кейс-стади) баҳолаш тизимини амалиётга жорий қилиш.

1. Ишчи гуруҳ тузиш.

2026 йил октябрь

–

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

2. Махсус педагоглар фаолиятини аниқ вазиятни таҳлил қилиш орқали (кейс-стади) баҳолаш тизими лойиҳасини ишлаб чиқиш.

2027 йил март

3. Махсус педагоглар фаолиятини аниқ вазиятни таҳлил қилиш орқали (кейс-стади) баҳолаш тизимини амалиётга жорий этиш.

2027/2028 ўқув йилидан бошлаб

3.

Ўзбекистонда инклюзив таълимни ривожлантириш бўйича миллий стратегияни ишлаб чиқиш.

1. ЮНИСЕФ ва ЮНЕСКО билан ҳамкорликда Ўзбекистонда инклюзив таълимни ривожлантириш бўйича миллий стратегияни ишлаб чиқиш.

2027 йил февраль

–

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги,

Ўзбекистон ногиронлар ассоциацияси,

Ўзбекистон Карлар жамияти,

Ўзбекистон кўзи ожизлар жамияти

2. Миллий стратегияни белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш.

2027 йил апрель

4.

Инклюзив таълим ташкилотлари сонини ошириш.

1. Касбий таълим ташкилотларида ногиронлиги бўлган ўқувчиларнинг инклюзив шароитда таълим олишини ташкил этиш.

2. Касбий таълим ташкилотларида ногиронлиги бўлган ўқувчилар учун эҳтиёжга қараб инклюзив таълим гуруҳларини шакллантириш.

3. Инклюзив таълим шакллантирилган гуруҳларнинг таълим дастурларини ва бошқа ҳужжатларни инклюзив таълим тамойилларига мослаштириш.

2027/2028 ўқув йилидан бошлаб

«Инфратузилма ва ижтимоий барқарорлик» жамғармаси маблағлари

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги,

Касбий таълим агентлиги

5.

Махсус мактабларнинг ихтисослик йўналиши бўйича янги авлод дарсликларини, алоҳида таълимга эҳтиёжи бўлган ўқувчилар учун ҳаётий ва касбий кўникмаларни ривожлантиришга қаратилган соддалаштирилган замонавий методик қўлланмалар ва дидактик маҳсулотларни яратиш.

1. Халқаро тажрибани қўллаган ҳолда махсус мактабларнинг ихтисослик йўналиши бўйича янги авлод дарслик ва ўқув адабиётларини ишлаб чиқиш ва чоп этилишини ташкил этиш, махсус мактабларга етказиб бериш.

2. Ўқувчиларнинг ҳаётий ва касбий кўникмаларини ривожлантиришга қаратилган замонавий методик қўлланмалар (дарсликлар, машқ дафтарлари, ўқитувчи методика китоблари) ҳамда дидактик маҳсулотларни яратиш.

3. Умумтаълим мактаблари учун яратилган дарслик ва ўқув-услубий қўлланмаларни Брайл алифбосида ишлаб чиқиш ва харид қилиш.

Ҳар йили

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига ажратилган маблағлар

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги,

Ахборот ва педагогика технологиялари инновацион маркази

6.

Махсус мактаб ўқувчиларини олий таълимга кириш имтиҳонларига тайёрлаш.

1. Махсус мактаб ўқувчилари ўртасида онлайн фан олимпиадаларини ўтказиш шарти, муддати, тартиби ва баҳолаш мезонини назарда тутувчи низомни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

2027 йил февраль

Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

2. Олимпиадани юқори савияда ташкил этиш ва ғолибларни муносиб рағбатлантириш.

Ҳар йили

3. Махсус мактабларнинг 10-11 синф ўқувчиларини диагностик тест синовларидан ўтказиш.

Ўқув йили давомида икки марта

Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги

7.

Руҳий ёки ақлий ривожланишида нуқсони бўлган ўқувчиларнинг билимлари сифатини баҳолашни такомиллаштириш.

Руҳий ёки ақлий ривожланишида нуқсони бўлган ўқувчиларнинг билимлари сифатини баҳолашни бола учун ишлаб чиқилган индивидуал таълим дастурида белгиланган мақсад ва вазифалар асосида амалга ошириш тизимини жорий этиш.

2026/2027 ўқув йилидан бошлаб

–

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

8.

Ногиронлиги бўлган абитуриентлар ва педагоглар учун имтиҳон (синов)да зарур шароитлар яратиш.

Ногиронлиги бўлган абитуриентлар учун олий таълим ташкилотларига кириш имтиҳони ва ногиронлиги бўлган педагог кадрларни аттестациядан ўтказиш, умумтаълим фанларини билиш даражасини белгиловчи миллий сертификат олиш бўйича имтиҳон (синов)да белгиланган вақт меъёрининг 50 фоизигача қўшимча вақт бериш ҳамда Брайл алифбоси, аудио ва электрон форматдаги имтиҳон материалларидан фойдаланиш имкониятини яратиш бўйича амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш.

2026 йил октябрь

–

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

9.

Тошкент шаҳридаги «International inclusive hub» халқаро таянч инклюзив профессионал таълим маркази (кейинги ўринларда — Марказ) фаолиятини такомиллаштириш.

1. Марказда инновацион дастур ва лойиҳалар, янги бизнес лойиҳаларини ишлаб чиқиш, электрон таълим тизимини ривожлантиришга қаратилган ишларни ташкил этиш учун зарур штат бирликларини ажратиш.

2. Марказнинг Самарқанд ва Хоразм вилояти филиалларини ташкил этиш.

2026 йил октябрь

Давлат бюджети маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги

II. Кадрлар тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш, қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш

10.

Ногиронлиги бўлган ўқувчи-талабалар учун ўқув жараёнини ташкил этишда рақамли ахборот технологиялари имкониятларидан фойдаланишни кенгайтириш.

1. Давлат касбий ва олий таълим ташкилотларида дарслик ва ўқув қўлланмаларни аудио форматга (кўзи ожизлар учун), экран ўқувчига мослаштирилган (screen reader friendly), субтитр ва ишора тилини қўллаб-қувватловчи видео форматга ўтказиш.

2. Давлат олий ва касбий таълим ташкилотларини экран ўқувчи дастурлари (NVDA, JAWS), нутқни матнга айлантириш (speech-to-text), Брайл дисплей ва принтерлар, клавиатура ва сичқончага альтернатив қурилмалар билан жиҳозлаш.

2027 йилдан бошлаб ҳар йили

Олий таълим ташкилотларининг бюджетдан ташқари маблағлари,

Касбий таълимни ривожлантириш жамғармаси маблағлари

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги,

Касбий таълим агентлиги

11.

«Махсус педагог» касбий стандартини тасдиқлаш.

1. Халқаро тажриба асосида «Махсус педагог» касбий стандартининг лойиҳасини ишлаб чиқиш.

2026 йил сентябрь

Ижрочиларга ажратилган маблағлар

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги,

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги,

Миллий малака тизимини ривожлантириш институти

2. «Махсус педагог» касбий стандартини тасдиқлашни белгиланган тартибда тасдиқлаш.

2027 йил апрель

12.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимидаги таълим ташкилотлари айрим ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлашни такомиллаштириш.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимидаги таълим ташкилотларининг бошқарув, техник ва хизмат кўрсатувчи ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш, тариф разрядларини, уларнинг иш стажи ва малака тоифасига боғлиқ устамалар миқдорини тасдиқлаш.

2026 йил сентябрь

Давлат бюджети маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

13.

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун давлат ихтисослаштирилган таълим муассасалари педагог ходимларининг фаолият самарадорлиги кўрсаткичлари (KPI) натижасига кўра моддий рағбатлантириш махсус жамғармаси маблағлари ҳисобидан ҳар ойлик устамалар белгилаш тизимини жорий қилиш.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги томонидан белгиланган мезонлар асосида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун давлат ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг педагог ходимларига «Таълим жараёнини бошқариш» электрон модули орқали ҳар бир ўқувчининг индивидуал ривожланиш харитасини юритиш билан боғлиқ фаолият самарадорлиги кўрсаткичлари (KPI) натижасига кўра моддий рағбатлантириш махсус жамғармаси маблағлари ҳисобидан лавозим маошига ҳар ойлик устамалар белгилаш тизимини жорий қилиш.

2026/2027 ўқув йили давомида

Давлат бюджети маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

14.

Педагогларнинг ишора тили бўйича билим ва кўникмаларини ошириш.

1. Таълим ташкилотларида педагогик фаолият билан шуғулланувчи педагоглар учун малака ошириш курсларини ташкил этиш.

2. Педагогика йўналиши бўйича мутахассис тайёрлашга мўлжалланган олий таълим дастурларига имо-ишора тили бўйича қўшимча ўқув модулини киритиш.

2027/2028 ўқув йилидан бошлаб

Ижрочиларга ажратилган маблағлар

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги,

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги,

Ўзбекистон Карлар жамияти

3. Имо-ишора тилидан фойдаланиш имкониятини таъминлаш бўйича таълим ташкилотларига қўйиладиган минимал талабларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

2027 йил январь

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Ўзбекистон Карлар жамияти

III. Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ўзига бўлган ишончини ошириш, уларни жамиятга интеграция қилишни рағбатлантириш

15.

«Махсус педагогика ассоциацияси» нодавлат нотижорат ташкилотини ташкил этиш.

1. «Махсус педагогика ассоциацияси» нодавлат нотижорат ташкилотининг мақсад ва вазифаларини ишлаб чиқиш.

2026 йил декабрь

Хорижий грант ва ҳомийлик маблағлари,

Давлат бюджети,

Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги

2. Зарур ҳужжатларни тайёрлаш, «Махсус педагогика ассоциацияси» нодавлат нотижорат ташкилотини рўйхатдан ўтказишга кўмаклашиш.

2027 йил февраль

Адлия вазирлиги

16.

Педагогларнинг касбий ўсиши ва ташаббусини рағбатлантириш.

1. «Махсус педагогика етакчиси» танловини ўтказиш шартлари, муддатлари, тартиби ва баҳолаш мезонларини назарда тутувчи низомни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

2027 йил апрель

Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

2. Танловни юқори савияда ташкил этиш ва ғолибларни муносиб рағбатлантириш.

2027 йил октябрдан бошлаб,

ҳар йили

17.

Имконияти чекланган шахслар учун ихтисослаштирилган махсус техникумларда таълим беришни такомиллаштириш.

1. Махсус техникумларда бошланғич касбий таълим дастурлари бўйича кадрлар тайёрлашни ақли заиф болалар учун ихтисослаштирилган мактаблар ҳамда инклюзив синфларнинг 9-синфини тамомлаган (енгил даражада ақлий заиф ташхиси қўйилган) ўқувчилар учун 1 йиллик ўқув дастури бўйича давлат гранти асосида амалга ошириш.

2. Ногиронлиги бўлган шахслар (ақли заиф шахслар бундан мустасно) учун бошланғич касбий таълим дастури бўйича кадрлар тайёрлашни инклюзив таълим жорий этилган касбий таълим ташкилотларида 9-синф негизида давлат гранти асосида амалга ошириш.

2026/2027 ўқув йилидан бошлаб

Давлат бюджети маблағлари

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги,

Касбий таълим агентлиги,

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

IV. Ногиронлиги бўлган шахслар учун таълим ташкилотларида тўсиқсиз муҳит яратиш

18.

Таълим ташкилотларини тўсиқсиз муҳит талабларига мослаштириш.

1. Инклюзив таълим синфи ташкил этиладиган умумий ўрта таълим ташкилотларини тўсиқсиз муҳит талаблари бўйича хатловдан ўтказиш.

Ҳар йили май ойида

«Инфратузилма ва ижтимоий барқарорлик» жамғармаси маблағлари

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

2. Инклюзив таълим синфи ташкил этиладиган умумий ўрта таълим ташкилотларини тўсиқсиз муҳит талабларига мослаштириш.

3. Инклюзив таълим синфида таълим олаётган ногиронлиги бўлган ўқувчиларни зарур мебель, жиҳоз ва асбоб-ускуналар билан таъминлаш.

Ҳар йили июнь — август ойларида

19.

Давлат умумий таълим ташкилотларида таълим олаётган ногиронлиги бўлган болалар учун шарт-шароитлар яратиш.

«Инклюзив таълим муҳити» грантини ажратиш тартибини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш.

Бунда ушбу грант маблағларини ота-оналар, педагоглар ва маҳаллий аҳоли томонидан мактабдаги аниқ муаммоларни ҳал этиш бўйича илгари сурилган ташаббусларни, шу жумладан, пандус ўрнатиш, сенсор хона ташкил этиш, санитария хонасини мослаштириш, таълим жараёни учун кўргазмали ва ривожлантирувчи материалларни харид қилиш тадбирларини молиялаштиришга йўналтириш назарда тутилади.

2026 йил декабрь

Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги