Ушбу Қонуннинг мақсади масъулияти чекланган жамиятларнинг ташкил этилиши, фаолияти, қайта ташкил этилиши ва тугатилиши, шунингдек уларни бошқариш соҳасидаги муносабатларни ҳамда иштирокчиларнинг ўзаро муносабатларини тартибга солишдан иборат.

Масъулияти чекланган жамиятлар тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий Қонуни билан махсус ҳуқуқий режим ўрнатилган ҳудудда масъулияти чекланган жамиятларнинг ташкил этилиши, фаолияти, қайта ташкил этилиши ва тугатилиши соҳасидаги муносабатлар ушбу Қонунда белгиланганидан бошқача қоидалар билан тартибга солинади.

Бир ёки бир неча шахс томонидан таъсис этилган, устав фонди (устав капитали) таъсис ҳужжатлари билан белгиланган миқдорларда улушларга бўлинган хўжалик жамияти масъулияти чекланган жамият (бундан буён матнда жамият деб юритилади) деб ҳисобланади.

Жамият қонунчиликда белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан юридик шахс мақомига эга бўлади.

Жамият қонунчиликда белгиланган тартибда бошқа юридик шахсларнинг муассиси бўлишга ёки уларнинг устав фондида (устав капиталида) бошқача тарзда иштирок этишга, ваколатхоналар ва филиаллар тузишга ҳақлидир.

Жамият, агар унинг таъсис ҳужжатларида бошқача қоида белгиланмаган бўлса, номуайян муддатга тузилади.

Жамият ўзининг тўлиқ фирма номи давлат тилида ифодаланган ва жамиятнинг жойлашган ери кўрсатилган думалоқ шаклдаги муҳрга эга бўлишга ҳақли. Жамиятнинг муҳрида унинг фирма номи жамиятнинг танловига кўра таъсис ҳужжатларида кўрсатилган бошқа тилларда ҳам ифодаланиши мумкин.

Жамият ўзининг фирма номи ёзилган штампларига ва бланкаларига, ўз эмблемасига, шунингдек белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилган товар ва (ёки) хизмат кўрсатиш белгиларига ҳамда фуқаролик муомаласи иштирокчиларини, товарлар, ишлар ва хизматларни индивидуаллаштирувчи бошқа воситаларга эга бўлишга ҳақли.

Жамият ўзининг мустақил балансида ҳисобга олинадиган алоҳида мол-мулкка эга бўлади, ўз номидан ҳуқуқларни олиши, мажбуриятларни ўз зиммасига олиши, судда даъвогар ёки жавобгар бўлиши мумкин.

Жамият қонунчиликда тақиқланмаган ҳар қандай фаолият турларини амалга ошириши мумкин.

Жамият ўз таъсис ҳужжатларида кўрсатилмаган фаолият тури билан ҳам шуғулланиши мумкин.

Рўйхати қонунда белгиланадиган айрим фаолият турлари билан жамият фақат лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар асосида ёхуд хабардор қилиш тартибида шуғулланиши мумкин.

Жамият ўз мажбуриятлари юзасидан ўзига тегишли барча мол-мулк билан жавобгар бўлади. Жамият иштирокчилари жамиятнинг мажбуриятлари бўйича жавобгар бўлмайди.

Жамият иштирокчилари жамият фаолияти билан боғлиқ зарарлар учун жамиятга ўзи қўшган ҳиссалари қиймати доирасида жавобгар бўлади.

Жамиятнинг ўз ҳиссасини тўлиқ қўшмаган иштирокчилари жамият мажбуриятлари бўйича ҳар бир иштирокчи ҳиссасининг тўланмаган қисми қиймати доирасида солидар жавобгар бўлади.

Жамият ўз иштирокчиларининг мажбуриятлари юзасидан жавоб бермайди.

Агар жамиятнинг тўловга қобилиятсизлиги шу жамият учун мажбурий кўрсатмалар бериш ҳуқуқига эга бўлган жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг (директорнинг), коллегиал ижро этувчи органининг, кузатув кенгаши аъзосининг ёки жамият иштирокчисининг ёхуд ишончли бошқарувчининг ғайриқонуний ҳаракатлари туфайли юзага келган бўлса, жамиятнинг мол-мулки етарли бўлмаган тақдирда, бундай шахс зиммасига ўз мажбуриятлари бўйича субсидиар жавобгарлик юклатилиши мумкин. Бунда, агар зарар бир неча шахс томонидан етказилган бўлса, улар биргаликда солидар жавобгар бўлади.

Давлат ва унинг органлари жамиятнинг мажбуриятлари юзасидан жавобгар бўлмайди, худди шунингдек жамият ҳам давлат ва унинг органлари мажбуриятлари юзасидан жавобгар бўлмайди, бундан ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Жамият давлат тилидаги ва бир вақтда жамиятнинг ихтиёрига кўра бошқа тиллардаги тўлиқ фирма номига эга бўлиши мумкин ва қисқартирилган фирма номига эга бўлишга ҳақлидир.

Жамиятнинг тўлиқ фирма номи «масъулияти чекланган жамият» деган сўзларни ўз ичига олиши керак. Жамиятнинг қисқартирилган фирма номи унинг тўлиқ ёки қисқартирилган номини ҳамда «масъулияти чекланган жамият» деган сўзларни ёки «MChJ» қисқартмасини ўз ичига олиши керак.

Жамиятнинг фирма номи унинг ташкилий-ҳуқуқий шаклини акс эттирувчи, шу жумладан чет тиллардан ўзлаштирилган бошқа атамалар ва қисқартмаларни, агар қонун ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ўз ичига олиши мумкин эмас.

Чет элликлар иштирокида ташкил этилаётган жамиятнинг фирма номига унинг муассислари қайси давлатга мансублигини кўрсатувчи қайд киритилиши мумкин.

Жамиятнинг жойлашган ери, агар қонунга мувофиқ жамиятнинг таъсис ҳужжатларида бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, у давлат рўйхатидан ўтказилган жойга кўра белгиланади. Жамиятнинг таъсис ҳужжатларида унинг бошқарув органлари доимий жойлашган ер ёки унинг асосий фаолияти юритиладиган жой жамиятнинг жойлашган ери деб белгиланиши мумкин.

Жамият ўзи билан алоқа амалга ошириладиган почта манзилига эга бўлиши керак ва юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи органни ўзининг почта манзили ўзгарганлиги тўғрисида хабардор қилиши шарт.

Жамиятнинг ваколатхоналарини очиш ва филиалларини ташкил этиш жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида иштирокчиларнинг камида учдан икки қисмидан иборат кўпчилик овози билан (агар жамиятнинг уставида бундай қарорни қабул қилиш учун овозларнинг бундан кўпроқ сони зарурлиги назарда тутилмаган бўлса) қабул қилинган қарорга биноан амалга оширилади.

Филиал жамият жойлашган ердан ташқарида жойлашган ҳамда унинг барча вазифаларини ёки вазифаларининг бир қисмини, шу жумладан ваколатхонанинг вазифаларини бажарадиган алоҳида бўлинмадир.

Ваколатхона жамият жойлашган ердан ташқарида жойлашган, унинг манфаатларини ифодалайдиган ва ҳимоя қиладиган алоҳида бўлинмадир.

Жамиятнинг ваколатхонаси ва филиали юридик шахс ҳисобланмайди ҳамда жамият томонидан тасдиқланган низом асосида фаолият юритади.

Ваколатхонанинг ёки филиалнинг раҳбари жамият ижро этувчи органининг қарорига асосан тайинланади ва жамият томонидан берилган ишончнома асосида иш юритади.

Агар қонунда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ваколатхона ва филиал фаолияти учун уларни ташкил этган жамият жавобгар бўлади.

Жамиятнинг ваколатхоналари ва филиаллари Тадбиркорлик субъектларининг ягона давлат реестрида кўрсатилиши шарт.

Жамият томонидан Ўзбекистон Республикасидан ташқарида ваколатхоналар очиш ва филиаллар ташкил этиш, агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ваколатхоналар ва филиаллар жойлашган ердаги мамлакатнинг қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.

Жамият шуъба ва қарам хўжалик жамиятларига эга бўлиши мумкин, бундан ушбу Қонун 8-моддасининг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари юридик шахс ҳисобланади.

Агар бир (асосий) хўжалик жамияти иккинчи хўжалик жамиятининг устав фондида (устав капиталида) ундан устунлик мавқеига эга бўлган ҳолда иштирок этиши туфайли ёхуд улар ўртасида тузилган шартномага мувофиқ ёки бошқача тарзда иккинчи хўжалик жамияти томонидан қабул қилинадиган қарорларни белгилаб бериш имконига эга бўлса, ушбу иккинчи хўжалик жамияти шуъба хўжалик жамияти ҳисобланади.

Шуъба хўжалик жамияти ўзининг мулкида ўз асосий жамиятининг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушга эга бўлишга ҳақли эмас. Ушбу қисмда белгиланган тақиқ кучга киргунига қадар ўз асосий жамиятининг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни олган шуъба хўжалик жамияти ўз асосий жамияти иштирокчиларининг умумий йиғилишида овоз беришга ҳақли эмас.

Агар бошқа иштирок этувчи жамият хўжалик жамиятининг овоз берувчи улушининг йигирма фоизидан ортиғига эга бўлса, хўжалик жамияти қарам деб эътироф этилади, бундан ушбу Қонун 8-моддасининг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Қарам хўжалик жамияти ўз мулкида иштирок этувчи бошқа жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларга эга бўлишга ҳақли эмас. Иштирок этувчи бошқа жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларни олган қарам хўжалик жамияти иштирок этувчи бошқа жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида овоз беришга ушбу қисмда белгиланган тақиқ кучга киргунига қадар ҳақли эмас.

Шуъба хўжалик жамияти ўз асосий жамиятининг мажбуриятлари юзасидан жавобгар бўлмайди.

Шуъба хўжалик жамиятига мажбурий кўрсатмалар бериш ҳуқуқига эга бўлган асосий жамият бундай кўрсатмаларни бажариш учун шуъба хўжалик жамияти томонидан тузилган битимлар юзасидан шуъба хўжалик жамияти билан солидар жавобгар бўлади. Асосий жамият шуъба хўжалик жамиятига мажбурий кўрсатмалар бериш ҳуқуқига фақат ушбу ҳуқуқ шуъба хўжалик жамияти билан тузилган шартномада ёки шуъба хўжалик жамиятининг уставида назарда тутилган тақдирда эга бўлади.

Шуъба хўжалик жамияти асосий жамиятнинг айби билан тўловга қобилиятсиз бўлиб қолган тақдирда, асосий жамият шуъба хўжалик жамиятининг мажбуриятлари юзасидан субсидиар жавобгар бўлади.

Шуъба хўжалик жамиятининг тўловга қобилиятсизлиги фақат асосий жамият шуъба хўжалик жамияти томонидан муайян ҳаракатлар амалга оширилиши оқибатида унинг тўловга қобилиятсиз бўлиб қолишини олдиндан била туриб, шундай ҳаракатларни амалга ошириши учун шуъба хўжалик жамиятига мажбурий кўрсатма берган ва (ёки) шуъба хўжалик жамиятининг имкониятидан фойдаланган ҳолларда асосий жамиятнинг айби билан юз берган деб ҳисобланади.

Шуъба хўжалик жамиятининг иштирокчилари асосий жамиятдан унинг айби билан шуъба хўжалик жамиятига етказилган зарарнинг ўрни қопланишини талаб қилишга ҳақли. Асосий жамият шуъба хўжалик жамияти томонидан муайян ҳаракатлар амалга оширилиши оқибатида унинг зарар кўришини олдиндан била туриб, ўз ҳуқуқлари ва (ёки) имкониятидан шуъба хўжалик жамиятининг шундай ҳаракатларни амалга ошириши мақсадида фойдаланган тақдирда зарар асосий жамиятнинг айби билан етказилган деб ҳисобланади.

Юридик ва жисмоний шахслар жамиятнинг иштирокчиларидир.

Қонунда айрим тоифадаги жисмоний шахсларнинг жамиятда иштирок этиши тақиқланиши ёки чекланиши мумкин.

Давлат органлари, агар қонунчиликда бошқача қоида белгиланмаган бўлса, жамият иштирокчилари бўлишга ҳақли эмас.

Жамият бир шахс томонидан таъсис этилиши мумкин ва у жамиятнинг ягона иштирокчисига айланади. Жамият кейинчалик бир иштирокчиси бўлган жамиятга айланиши мумкин.

Жамият ягона иштирокчи сифатида битта шахсдан иборат бошқа жамиятга эга бўлиши мумкин эмас, бундан бир акциядордан иборат акциядорлик жамияти жамиятнинг ягона иштирокчиси бўлган ҳоллар мустасно.

Жамият иштирокчиларининг сони эллик кишидан ошмаслиги керак.

Агар жамият иштирокчиларининг сони ушбу модданинг олтинчи қисмида белгиланган меъёрдан ошиб кетса, жамият бир йил ичида акциядорлик жамияти ёки ишлаб чиқариш кооперативи этиб қайта ташкил этилиши керак. Агар кўрсатилган муддат ичида жамият қайта ташкил этилмаса ва жамият иштирокчиларининг сони белгиланган меъёрга қадар камаймаса, у юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи органнинг мурожаатига асосан суд тартибида тугатилиши керак.

Жамият иштирокчилари ўртасидаги муросасиз зиддиятлар сабабли қарор қабул қилиш учун овозлар сони етарли бўлмаганлиги туфайли жамиятни бошқариш масалалари юзасидан келишувга эришиш имкони бўлмаганда низоли вазият суд томонидан ёки жамият таъсис ҳужжатларида назарда тутилган тақдирда, медиация ёки ҳакамлик суди тартибида ҳал этилади.

Жамият иштирокчилари:

ушбу Қонунда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида белгиланган тартибда жамият ишларини бошқаришда иштирок этишга;

қонунчиликда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида белгиланган тартибда жамиятнинг фаолияти тўғрисида ахборот олишга ҳамда унинг молиявий ҳисоботлари ва бошқа ҳужжатлари билан танишишга;

фойдани тақсимлашда иштирок этишга;

жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) ўз улушини ёки унинг бир қисмини ушбу Қонунда ва жамият уставида назарда тутилган тартибда мазкур жамиятнинг бир ёки бир неча иштирокчисига ёхуд учинчи шахсларга ўтказишга;

жамият бошқа иштирокчиларининг розилигидан қатъи назар, ушбу Қонунда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида назарда тутилган тартибда жамиятдан чиқишга;

жамият тугатилган тақдирда, кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилинганидан кейин қолган мол-мулкнинг бир қисмини ёки унинг қийматини олишга;

жамият муассислари (иштирокчилари) ўртасида уларнинг ҳуқуқларини амалга ошириш тўғрисида Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодексида белгиланган тартибда корпоратив шартномалар тузишга ҳақли.

Жами улушлари жамият устав фондининг (устав капиталининг) камида ўн фоизини ташкил этадиган жамият иштирокчилари уставда белгиланган ўз мажбуриятларини бажармаётган ёхуд ўз ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) билан жамиятнинг келгуси фаолиятига тўсқинлик қилаётган, уни жиддий тарзда қийинлаштираётган иштирокчининг ёки иштирокчиларнинг жамиятдан суд тартибида чиқарилишини талаб қилишга ҳақли.

Жамият иштирокчилари қонунчиликда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Иштирокчилар томонидан ҳуқуқларнинг амалга оширилиши бошқа иштирокчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузмаслиги керак.

Жамият иштирокчилари:

ушбу Қонунда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида назарда тутилган тартибда, миқдорда, усулларда ва муддатларда ҳисса қўшиши;

ўзига оид маълумотлар (ўзининг жойлашган ери (почта манзили), телефон рақами, электрон почта манзили) ўзгарганлиги ҳақида жамиятни хабардор қилиши;

жамият фаолияти тўғрисидаги сир тутилган ахборотни ошкор этмаслиги шарт.

Жамият иштирокчиларининг зиммасида қонунчиликда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

Жамият муассисларнинг (муассиснинг) қарорига кўра таъсис этилади. Жамиятни таъсис этиш тўғрисидаги қарор таъсисчилар йиғилиши томонидан қабул қилинади. Жамият бир муассис томонидан таъсис этилган тақдирда, жамиятни таъсис этиш тўғрисидаги қарор шу муассис томонидан якка тартибда қабул қилинади.

Жамиятни ташкил этиш тўғрисидаги қарорда жамият муассисларининг овоз бериш натижалари ва улар томонидан жамиятни ташкил этиш, унинг фирма номини, жойлашган ерини ва устав фонди (устав капитали) миқдорини белгилаш, жамият уставини тасдиқлаш тўғрисидаги ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа масалалар кўрсатилиши мумкин.

Жамиятнинг муассислари таъсис шартномасини тузади ва жамият уставини тасдиқлайди, бундан ушбу Қонун 12-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно. Жамият муассислари жамиятнинг ижро этувчи органларини сайлайди (тайинлайди), шунингдек жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) пулсиз ҳиссалар қўшилган тақдирда, уларнинг пулда ифодаланган баҳосини тасдиқлайди, бундан ушбу Қонун 16-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Жамият уставини тасдиқлаш тўғрисидаги қарор, шунингдек жамият муассислари киритадиган ҳиссаларнинг пулда ифодаланган баҳосини тасдиқлаш тўғрисидаги қарор муассислар томонидан бир овоздан қабул қилинади. Бошқа қарорлар ушбу Қонунда ва жамиятнинг таъсис ҳужжатларида назарда тутилган тартибда жамият муассислари томонидан қабул қилинади.

Жамиятнинг муассислари жамиятни таъсис этиш билан боғлиқ бўлган ва уни давлат рўйхатидан ўтказишга қадар юзага келган мажбуриятлар юзасидан солидар жавобгар бўлади. Жамиятнинг муассислари жамиятни таъсис этиш билан боғлиқ мажбуриятлари юзасидан фақат уларнинг ҳаракатлари кейинчалик жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан маъқулланган тақдирда жавобгар бўлади.

Таъсис шартномаси ва жамият устави жамиятнинг таъсис ҳужжатларидир.

Агар жамият бир шахс томонидан таъсис этилса, ушбу шахс тасдиқлаган устав жамиятнинг таъсис ҳужжати ҳисобланади. Жамият иштирокчиларининг сони икки ва ундан ортиқ кишига кўпайса, улар ўртасида таъсис шартномаси тузилиши керак.

Жамият иштирокчисининг, аудиторнинг ёки манфаатдор шахснинг талабига биноан жамият уларга жамиятнинг таъсис ҳужжатлари билан, шу жумладан унга киритилган ўзгартиришлар билан танишиш имкониятини бериши шарт. Жамият иштирокчисининг талабига биноан жамият унга жамият таъсис шартномасининг ва уставининг кўчирма нусхаларини бериши шарт. Кўчирма нусхаларни берганлик учун жамият томонидан олинадиган ҳақ уларни тайёрлашга кетган харажатлардан ортиқ бўлиши мумкин эмас.

Жамиятнинг таъсис ҳужжатларига ўзгартиришлар жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан киритилади. Таъсис шартномаси қоидалари ва жамият устави қоидалари ўзаро мувофиқ бўлмаган тақдирда, жамият устави қоидалари учинчи шахслар ва жамият иштирокчилари учун устувор кучга эга бўлади.

Таъсис шартномасида жамиятнинг муассислари жамиятни ташкил этиш мажбуриятини олади ва уни ташкил этиш юзасидан биргаликдаги фаолият тартибини белгилайди. Таъсис шартномасида қуйидагилар ҳам белгиланади:

жамият муассисларининг (иштирокчиларининг) таркиби;

жамият устав фондининг (устав капиталининг) миқдори ва жамият ҳар бир муассиси (иштирокчиси) улушининг миқдори;

жамият таъсис этилаётганда унинг устав фондига (устав капиталига) ҳиссаларни қўшиш тартиби, миқдори, усуллари ва муддатлари;

ҳиссаларни қўшиш бўйича мажбуриятларини бузганлик учун жамият муассисларининг (иштирокчиларининг) жавобгарлиги;

жамиятнинг муассислари (иштирокчилари) ўртасида фойда ва зарарларни тақсимлаш шартлари ҳамда тартиби;

жамият органларининг таркиби ва жамият иштирокчиларининг жамиятдан чиқиши ҳамда учинчи шахсларни жамиятга қабул қилиш тартиби.

Таъсис шартномаси ва унга киритилган ўзгартиришлар давлат рўйхатидан ўтказилмайди.

Жамият уставида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

жамиятнинг тўлиқ ва қисқартирилган фирма номи;

жамият фаолиятининг предмети;

жамиятнинг почта манзили тўғрисидаги маълумотлар;

жамият органларининг таркиби ва ваколатлари тўғрисидаги, шу жумладан жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг мутлақ ваколатлари жумласига кирувчи масалалар, жамият уставида жамиятнинг кузатув кенгашини тузиш назарда тутилган тақдирда, кузатув кенгашининг ваколатлари, жамият органлари томонидан қарорлар қабул қилиш тартиби, шу жумладан қарорлар бир овоздан ёки умумий овозлар сонининг камида учдан икки қисмидан иборат кўпчилик (малакали кўпчилик) овози билан қабул қилинадиган масалалар тўғрисидаги маълумотлар;

жамият устав фондининг (устав капиталининг) миқдори тўғрисидаги маълумотлар;

жамият ҳар бир иштирокчиси улушининг миқдори ва номинал қиймати тўғрисидаги маълумотлар;

жамият иштирокчиларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари;

жамият иштирокчисининг жамиятдан чиқиши тартиби ва унинг оқибатлари тўғрисидаги маълумотлар;

жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушнинг (улуш бир қисмининг) бошқа шахсга ўтиши тартиби тўғрисидаги маълумотлар;

жамиятнинг ҳужжатларини сақлаш тартиби ҳамда жамият томонидан жамият иштирокчиларига ва бошқа шахсларга ахборот тақдим этиш тартиби тўғрисидаги маълумотлар;

жамиятнинг ваколатхоналари ва филиаллари тўғрисидаги маълумотлар;

жамиятнинг шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари тўғрисидаги маълумотлар;

қонунчиликка зид бўлмаган бошқа маълумотлар.

Жамият устави ва унга киритилган ўзгартиришлар қонунчиликда назарда тутилган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилиши керак.

Жамият устави ва унга киритилган ўзгартиришлар давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан учинчи шахслар учун кучга киради. Ваколатхоналар ва филиаллар ҳамда шуъба ва қарам хўжалик жамиятларининг ташкил этилиши, шунингдек жамиятнинг почта манзили ўзгариши билан боғлиқ ўзгартиришлар киритилган ҳолларда, бундай ўзгартиришлар юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи орган хабардор қилинган пайтдан эътиборан учинчи шахслар учун кучга киради.

Жамият устав фонди (устав капитали) жамиятнинг уставида белгиланади ва унинг иштирокчилари улушларининг номинал қийматидан иборат бўлади.

Жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) қўшиладиган, қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн минг бараваридан кўп бўлган нақд пулсиз ҳиссалар баҳоловчи ташкилот томонидан баҳоланади ва у баҳоланган қийматдан юқори бўлиши мумкин эмас.

Жамият устав фондининг (устав капиталининг) энг кам миқдори лицензия талабларида белгиланиши мумкин.

Жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улуши миқдори фоизларда ёки каср тарзида белгиланади. Жамият иштирокчиси улушининг миқдори унинг улуши номинал қиймати билан жамият устав фондининг (устав капиталининг) нисбатига тенг бўлиши керак.

Жамият иштирокчиси улушининг ҳақиқий қиймати жамият соф активлари қийматининг унинг улуши миқдорига мутаносиб бўлган бир қисмига мос бўлади.

Жамиятнинг устави билан жамият иштирокчиси улушининг энг юқори миқдори, шунингдек жамият иштирокчилари улушларининг нисбатини ўзгартириш имконияти чекланиши мумкин. Бундай чекловлар жамиятнинг айрим иштирокчиларига нисбатан белгиланиши мумкин эмас. Кўрсатиб ўтилган қоидалар жамият таъсис этилаётганда унинг уставида назарда тутилиши, шунингдек жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамиятнинг барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинадиган қарорига биноан жамиятнинг уставига киритилиши, ўзгартирилиши ва ундан чиқариб ташланиши мумкин.

Жамият фақат кредит ташкилоти сифатида давлат рўйхатидан ўтказиладиган пайтга қадар унинг ҳар бир иштирокчиси таъсис ҳужжатларида кўрсатилган жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) ўз ҳиссасининг камида ўттиз фоизини киритиши шарт.

Жамиятнинг ҳар бир иштирокчиси таъсис ҳужжатларида белгиланган ва жамият давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан бир йилдан ошмайдиган муддат ичида жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) ўз ҳиссасини тўлиқ киритиши керак.

Агар жамиятнинг таъсис ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жамиятнинг ўз ҳиссасини қўшмаган иштирокчилари, агар ушбу ҳаракатлар жамиятнинг фаолият кўрсатишига имкон бермаётган бўлса ёки уни жиддий тарзда қийинлаштиришга олиб келса, жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан, жамият ижро этувчи органининг аризасига асосан суд тартибида иштирокчилар сафидан чиқарилиши мумкин.

Жамиятнинг иштирокчиси томонидан ҳиссанинг тўлиқ киритилганлиги жамият иштирокчисига бериладиган гувоҳнома билан тасдиқланади.

Жамиятнинг ихтиёрига кўра ёки қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда жамият устав фондининг (устав капиталининг) ҳисоби шартнома асосида «Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси» акциядорлик жамияти томонидан юритилиши мумкин.

Пул, қимматли қоғозлар, ўзга ашёлар ёки мулкий ҳуқуқлар ёхуд пул баҳосига эга бўлган, бошқа шахсга ўтказиладиган ўзга ҳуқуқлар жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) қўшиладиган ҳиссалар бўлиши мумкин.

Жамиятнинг иштирокчилари ва жамиятга қабул қилинадиган учинчи шахслар томонидан жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) қўшиладиган пулсиз ҳиссаларнинг пулда ифодаланган баҳоси жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамият барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинадиган қарори билан тасдиқланади.

Устав фондига (устав капиталига) ҳисса сифатида жамиятга фойдаланиш учун берилган мол-мулкнинг муддат ўтгунига қадар ушбу мол-мулкдан фойдаланиш ҳуқуқи тугатилган тақдирда, жамиятнинг мол-мулкни берган иштирокчиси жамиятнинг талабига биноан жамиятга шундай мол-мулкдан қолган муддат мобайнида, шунга ўхшаш шароитларда фойдаланганлик учун тўланадиган ҳақига тенг пул товони тўлаши шарт. Пул товони жамият томонидан уни бериш талабномаси тақдим этилганидан эътиборан, агар жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори билан товон тўлашнинг бошқача тартиби белгиланмаган бўлса, бир ой ичида бир йўла тўланиши керак. Бундай қарор жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) ҳисса сифатида мол-мулкдан фойдаланиш ҳуқуқини берган ва бу ҳуқуқ муддатидан илгари тугатилган жамият иштирокчисининг овози ҳисобга олинмаган ҳолда, жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан қабул қилинади.

Таъсис ҳужжатларида жамият иштирокчиси томонидан устав фондига (устав капиталига) ҳисса сифатида жамиятга фойдаланиш учун берилган мол-мулкдан фойдаланиш ҳуқуқи муддатидан илгари тугатилганлиги учун жамият иштирокчиси томонидан товон тўлашнинг бошқача тартиби назарда тутилган бўлиши мумкин.

Жамиятдан чиқарилган ёки ундан чиқиб кетган иштирокчи томонидан жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) ҳисса тариқасида фойдаланиш учун берилган мол-мулк, агар таъсис ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, у қанча муддатга берилган бўлса, шунча муддат давомида жамият фойдаланишида қолаверади.

Жамият иштирокчиларининг улушлари билан боғлиқ низолар суд томонидан кўриб чиқилаётганда жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) ўзгартиришлар киритиш суд тартибида чекланиши мумкин.

Жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) кўпайтиришга у тўлиқ тўланганидан кейингина йўл қўйилади.

Жамиятнинг устав фонди (устав капитали) жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамият иштирокчилари умумий овозлари сонининг камида учдан икки қисмидан иборат кўпчилик (малакали кўпчилик) овози билан (агар жамиятнинг уставида бундай қарорни қабул қилиш учун овозларнинг бундан кўпроқ сони зарурлиги назарда тутилмаган бўлса) қабул қилинган қарорига биноан кўпайтирилади.

Жамиятнинг устав фонди (устав капитали) жамиятнинг мол-мулки ва (ёки) жамият иштирокчиларининг қўшимча ҳиссалари ҳисобидан ва (ёки), агар бу жамиятнинг устави билан тақиқланмаган бўлса, жамиятга қабул қилинадиган учинчи шахсларнинг ҳиссалари ҳамда тақсимланмаган фойда ҳисобидан кўпайтирилиши мумкин.

Жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) жамиятнинг мол-мулки, шу жумладан жамиятнинг тақсимланмаган фойдаси ҳисобидан кўпайтириш тўғрисидаги қарор фақат бундай қарор қабул қилинган йилдан олдинги йил учун жамиятнинг ташқи аудит хулосаси билан тасдиқланган молиявий ҳисоботи маълумотлари асосида қабул қилиниши мумкин.

Жамиятнинг устав фонди (устав капитали) жамиятнинг мол-мулки, шу жумладан жамиятнинг тақсимланмаган фойдаси ҳисобидан кўпайтириладиган сумма жамият соф активларининг қиймати билан устав фонди (устав капитали) ҳамда захира фондининг йиғиндиси ўртасидаги фарқдан ортиқ бўлмаслиги керак.

Жамиятнинг устав фонди (устав капитали) ушбу моддага мувофиқ кўпайтирилганда жамият барча иштирокчилари улушларининг миқдорлари ўзгармаган ҳолда улар улушларининг номинал қиймати мутаносиб равишда кўпаяди.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) жамият барча иштирокчилари томонидан қўшимча ҳиссалар қўшиш ҳисобидан кўпайтириш тўғрисидаги қарорида қўшимча ҳиссаларнинг муайян умумий қиймати, жамият ҳар бир иштирокчисининг қўшимча ҳиссаси қийматининг миқдори, иштирокчилар томонидан қўшимча ҳиссаларни тўлиқ қўшиш муддати белгиланиши керак.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) кўпайтириш ҳақида жамият иштирокчисининг қўшимча ҳисса қўшиш тўғрисидаги аризасига (жамият иштирокчиларининг аризаларига) ва (ёки), агар бу жамиятнинг таъсис ҳужжатларида тақиқланмаган бўлса, учинчи шахснинг (учинчи шахсларнинг) уни (уларни) жамиятга қабул қилиш ва ҳисса қўшиш ҳақидаги аризасига (аризаларига) асосан бир овоздан қарор қабул қилиши мумкин.

Жамият иштирокчисининг ёки учинчи шахснинг аризасида ҳиссани қўшиш тартиби, унинг миқдори, усуллари ва муддати, шунингдек жамият иштирокчиси ёки учинчи шахс жамиятнинг устав фондида (устав капиталида) эга бўлишни хоҳлаган улуш миқдори кўрсатилган бўлиши керак. Аризада ҳиссаларни қўшиш ва жамиятга аъзо бўлиб киришнинг бошқа шартлари ҳам кўрсатилиши мумкин.

Жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) кўпайтириш тўғрисидаги қарор билан бир вақтда унинг таъсис ҳужжатларига жамият барча ёки айрим иштирокчиларининг (айрим иштирокчисининг) қўшимча ҳиссаларини қўшиш ҳисобидан ва (ёки) жамиятга учинчи шахснинг (учинчи шахсларнинг) қабул қилиниши, жамият иштирокчилари улушларининг номинал қиймати тегишлича кўпайтирилиши ва (ёки) учинчи шахс (учинчи шахслар) улушининг номинал қиймати ва миқдори аниқланиши муносабати билан ўзгартиришлар, шунингдек жамият иштирокчилари улушининг миқдорлари ўзгариши билан боғлиқ ўзгартиришлар киритиш тўғрисида қарор қабул қилиниши керак. Бунда жамият иштирокчиси улушининг номинал қиймати унинг қўшимча ҳиссаси қийматидан кўпроқ суммага кўпайтирилиши мумкин эмас, жамиятга қабул қилинадиган ҳар бир учинчи шахс томонидан олинадиган улушнинг номинал қиймати унинг ҳиссаси қийматидан ортиқ бўлиши мумкин эмас.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши қўшимча ҳиссаларни қўшиш муддати тугаган кундан эътиборан бир ойдан кечиктирмай жамият иштирокчиларининг қўшимча ҳиссаларини ва (ёки) учинчи шахсларнинг ҳиссаларини қўшиш якунларини тасдиқлаш ҳақида, шунингдек жамиятнинг устав фонди (устав капитали) миқдорини кўпайтириш, қўшимча ҳиссалар қўшган жамият иштирокчилари улушларининг номинал қийматини кўпайтириш ва (ёки) учинчи шахс (учинчи шахслар) улушининг номинал қиймати ва миқдорларини аниқлаш, зарур ҳолларда жамият иштирокчилари улушларининг миқдорлари ўзгариши билан боғлиқ ўзгартиришларни жамиятнинг таъсис ҳужжатларига киритиш тўғрисида қарор қабул қилиши керак.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолларда, агар ҳиссалар қўшиш жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан белгиланган муддат ўтганидан кейин, белгиланган қўшимча ҳисса бир ёки бир неча иштирокчи томонидан тўлиқ ёки қисман қўшилмаган бўлса, умумий йиғилиш:

қўшимча ҳиссалар умумий қийматининг дастлаб белгиланган миқдорини жамият иштирокчилари амалда қўшган қўшимча ҳиссаларни ҳисобга олган ҳолда, уларнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улуши тегишлича ўзгартирилиб, амалда қўшилган ҳиссалар миқдорига қадар камайтириш тўғрисида;

қўшимча ҳиссалар умумий қийматининг дастлабки белгиланган миқдорини олдинги йиғилишнинг жамият иштирокчиларининг жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) кўпайтириш тўғрисидаги қарори билан белгиланган улушларини сақлаб қолиш имкониятини берадиган миқдоргача камайтириш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли. Бу ҳолда жамият олдинги йиғилиш қарори билан белгиланган устав фондидаги (устав капиталидаги) жамият иштирокчиларининг улушлари ошиб кетишига олиб келган ўша қўшган пул ҳиссаларини жамият иштирокчиларига ўн кун муддат ичида қайтариши шарт.

Ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган жамият уставидаги ўзгартиришларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун ҳужжатлар, шунингдек жамият иштирокчилари томонидан қўшимча ҳиссалар ва (ёки) учинчи шахслар томонидан ҳиссалар тўлиқ миқдорда қўшилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи органга таъсис ҳужжатига доир ўзгартиришлар жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида тасдиқланган кундан эътиборан бир ойдан кечиктирмай тақдим этилиши керак. Уставдаги мазкур ўзгартиришлар улар юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи орган томонидан давлат рўйхатидан ўтказилган кундан эътиборан жамият иштирокчилари ва учинчи шахслар учун кучга киради.

Ушбу модданинг бешинчи ва еттинчи қисмларида назарда тутилган муддатларга риоя этилмаган тақдирда ёки ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган қўшимча ҳиссалар барча иштирокчилар томонидан тўлиқ қўшилмаган ёхуд ушбу модданинг олтинчи қисмида назарда тутилган қўшимча ҳиссалар умумий қийматининг дастлабки белгиланган миқдорини камайтириш тўғрисида қарор қабул қилинмаган тақдирда, жамият устав фондининг (устав капиталининг) кўпайтирилиши амалга ошмаган деб эътироф этилади. Бу ҳолда жамият жамиятнинг иштирокчиларига улар томонидан киритилган қўшимча пул ҳиссаларини ўн кун муддат ичида қайтариши шарт.

Пул ҳиссалари ушбу модда олтинчи қисмининг учинчи хатбошисида, шунингдек саккизинчи қисмида кўрсатилган муддатда ўз вақтида қайтарилмаган тақдирда, жамият қонунчиликда белгиланган тартибда ва муддатларда фоизлар тўлаши шарт.

Пулсиз ҳиссалар қўшган жамият иштирокчиларига жамият ушбу модда олтинчи қисмининг учинчи хатбошисида, шунингдек саккизинчи қисмида кўрсатилган ҳолларда уч ойлик муддатда уларнинг ҳиссаларини қўшилган шаклида ёки уларнинг розилиги билан пул шаклида қайтариши, ҳиссалар кўрсатилган муддатда қайтарилмаган тақдирда эса, ҳисса сифатида киритилган мол-мулкдан фойдалана олинмаганлиги оқибатида бой берилган фойданинг ўрнини ҳам қоплаши шарт.

Жамият ўз устав фондини (устав капиталини) камайтиришга ҳақли, ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда эса жамият ўз иштирокчиларининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларининг номинал қийматини камайтириш ва (ёки) жамиятга тегишли улушларнинг ҳақини тўлаш орқали ўз устав фондини (устав капиталини) камайтириши шарт.

Жамиятнинг барча иштирокчилари улушларининг номинал қийматини камайтириш йўли билан жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) камайтириш жамиятнинг барча иштирокчилари улушлари миқдорлари сақлаб қолинган ҳолда амалга оширилиши керак.

Жамият давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан бир йил ичида унинг устав фонди (устав капитали) тўлиқ тўланмаган тақдирда жамият ўз устав фондини (устав капиталини) амалда тўланган миқдоргача камайтиришини эълон қилиши ва унинг камайтирилганлигини белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказиши ёки жамиятни тугатиш тўғрисида қарор қабул қилиши керак.

Агар иккинчи ва ҳар бир кейинги молия йили тугаганидан кейин жамият соф активларининг қиймати унинг устав фондидан (устав капиталидан) кам бўлиб қолса, жамият ўз устав фонди (устав капитали) ўзининг соф активлари қийматидан ошмайдиган миқдоргача камайтирилишини эълон қилиши ва бундай камайтиришни белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказиши шарт.

Жамият соф активларининг қиймати қонунчиликда белгиланган тартибда аниқланади.

Жамият кредиторлари жамиятнинг устав фонди (устав капитали) камайтирилганлигидан хабар топган санадан эътиборан ўттиз кун ичида жамиятдан жамиятнинг тегишли мажбуриятлари муддатидан илгари тугатилишини ёки бажарилишини ҳамда ўзлари кўрган зарарнинг ўрни қопланишини ёзма равишда талаб қилишга ҳақли.

Жамиятнинг устав фондини (устав капиталини) камайтириш билан боғлиқ уставдаги ўзгартиришларни давлат рўйхатидан ўтказиш қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.

Ушбу моддада назарда тутилган ҳолларда, агар жамият ўз устав фондини (устав капиталини) камайтириш ёки ўзининг тугатилиши тўғрисида уч ойлик муддатда қарор қабул қилмаса, кредиторлар жамият мажбуриятлари муддатидан илгари тугатилишини ёки ижро этилишини ва ўзлари кўрган зарарнинг ўрни қопланишини талаб қилишга ҳақли. Юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи орган бундай ҳолларда жамиятни тугатиш тўғрисида судга мурожаат қилишга ҳақли.

Жамият иштирокчиси жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) ўз улушини ёки унинг бир қисмини жамиятнинг бир ёхуд бир неча иштирокчисига ўтказишга ҳақли. Бундай битимни тузиш учун, агар жамият уставида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жамиятнинг ёки жамият бошқа иштирокчиларининг розилиги талаб қилинмайди.

Жамият иштирокчиси, агар жамиятнинг уставида тақиқланмаган бўлса, ўз улушини (улушининг бир қисмини) учинчи шахсларга ушбу Қонунда ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган талабларга мувофиқ ўтказиши мумкин.

Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) бошқа шахсга ўтказиш тўғрисидаги битим, агар уни нотариал шаклда амалга ошириш ҳақидаги талаб жамиятнинг уставида назарда тутилмаган бўлса, оддий ёзма шаклда амалга оширилиши керак.

Жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушига (улушининг бир қисмига) бўлган ҳуқуқ бошқа шахсга бу ҳақда Тадбиркорлик субъектларининг ягона давлат реестрига тегишли ёзув киритилган пайтдан эътиборан ўтади ҳамда мазкур реестрдан кўчирма билан тасдиқланади.

Давлат рўйхатидан ўтказувчи орган улуш (улушнинг бир қисми) ўтиши ҳақидаги ёзувни тегишли улуш (улушнинг бир қисми) бошқа шахсга ўтганлигини тасдиқловчи ҳужжатларга асосан Тадбиркорлик субъектларининг ягона давлат реестрига киритади.

Ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган битимнинг ушбу моддада ёки жамият уставида белгиланган шаклига, шунингдек уни мазкур модданинг тўртинчи қисмида назарда тутилган тартибда давлат рўйхатидан ўтказиш талабига риоя этмаганлик унинг ҳақиқий эмас деб топилишига олиб келади.

Жамият иштирокчисининг улуши ушбу Қонуннинг 15-моддасида кўрсатилган муддат давомида тўлиқ тўлангунига қадар бўлган даврда у фақат тўланган қисми бўйича бошқа шахсга ўтказилиши мумкин.

Жамият иштирокчиларидан бирортаси томонидан ўтказилаётган улушни (улушнинг бир қисмини) олишда жамият иштирокчилари учинчи шахслар олдида имтиёзли ҳуқуқдан фойдаланади, бундан жамият уставида давлат улушини (давлат улушининг бир қисмини) оммавий савдолар орқали сотиш назарда тутилган ҳоллар мустасно. Бундай ҳуқуқдан жамиятнинг ҳар бир иштирокчиси фойдаланиши мумкин. Агар жамиятнинг уставида ёки жамият иштирокчиларининг келишувида имтиёзли ҳуқуқни амалга ошириш учун улушни олишнинг бошқача тартиби назарда тутилмаган бўлса, жамият иштирокчилари томонидан улуш (улушнинг бир қисми) устав фондидаги (устав капиталидаги) ўз улушлари миқдорларига мутаносиб равишда олинади.

Агар жамиятнинг бошқа иштирокчилари жамиятнинг иштирокчиси томонидан ўтказилаётган улушни (улушнинг бир қисмини) олишда ўзининг имтиёзли ҳуқуқидан фойдаланмаган бўлса, жамият мазкур улушни (улушнинг бир қисмини) олишда имтиёзли ҳуқуққа эга бўлади.

Ўз улушини (улушининг бир қисмини) учинчи шахсга ўтказиш ниятида бўлган жамият иштирокчиси улушнинг (улушнинг бир қисмининг) баҳосини ва бошқа шартларни кўрсатган ҳолда, бу ҳақда жамиятнинг қолган иштирокчиларини ва жамиятнинг ўзини ёзма шаклда хабардор қилиши шарт, бундан жамият уставида давлат улушини (давлат улушининг бир қисмини) оммавий савдолар орқали сотиш назарда тутилган ҳоллар мустасно. Жамиятнинг уставида хабарнома жамият иштирокчиларига жамият орқали юборилиши назарда тутилиши мумкин. Улушни (улушнинг бир қисмини) имтиёзли олиш ҳуқуқини амалга ошириш истагида бўлган жамият иштирокчиси ўз улушини (улушининг бир қисмини) ўтказишни таклиф этаётган жамият иштирокчисини етти кун муддатда бу ҳақда хабардор қилиши, бунда ўтказиш таклиф этилаётган улушни тўлиқ ёки унинг муайян қисмини олмоқчи эканлигини кўрсатиши керак. Агар келиб тушган таклифларнинг умумий миқдори ўтказилаётган улушнинг миқдоридан ошмаса, иштирокчилардан ҳар бири улушнинг ўз хабарномасида кўрсатилган қисмини олади. Агар улушнинг қолган қисми учинчи шахс ихтиёрига ўтказилгунига қадар жамият иштирокчиларидан қўшимча таклифлар келиб тушмаса, бундай қисм учинчи шахсга ўтказилиши мумкин. Агар келиб тушган таклифларнинг умумий миқдори ўтказилаётган улуш (улушнинг бир қисми) миқдоридан ошса, иштирокчилар, агар жамиятнинг уставида ёки жамият иштирокчиларининг келишувида бошқача тақсимлаш назарда тутилмаган бўлса, устав фондидаги (устав капиталидаги) ўз улушлари миқдорларига мутаносиб равишда олади.

Жамият иштирокчилари ва (ёки) жамият ўтказиш учун таклиф қилинаётган бутун улушни (улушнинг бир қисмини) олишда имтиёзли ҳуқуқдан шундай хабар берилган кундан эътиборан бир ой ичида фойдаланмаган тақдирда, агар жамият уставида ёки жамият иштирокчиларининг келишувида бошқа муддат назарда тутилмаган бўлса, улуш (улушнинг бир қисми) жамиятга ва унинг иштирокчиларига маълум бўлган баҳода ҳамда шартларда учинчи шахсга ўтказилиши мумкин.

Улушни (улушнинг бир қисмини) жамият иштирокчилари улушларининг миқдорларига номутаносиб равишда олишга доир имтиёзли ҳуқуқни амалга ошириш тартибини белгиловчи қоидалар жамият уставида уни таъсис этиш чоғида назарда тутилиши, жамиятнинг барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинган умумий йиғилиш қарорига биноан жамиятнинг уставига киритилиши, ўзгартирилиши ва жамиятнинг уставидан чиқариб ташланиши мумкин.

Улуш (улушнинг бир қисми) уни олишнинг имтиёзли ҳуқуқи бузилган ҳолда ўтказилган тақдирда, жамиятнинг иштирокчиси ва (ёки) жамият, агар жамиятнинг уставида улушни (улушнинг бир қисмини) олишда жамият имтиёзли ҳуқуққа эга эканлиги назарда тутилган бўлса, бундай бузилишни билган ёхуд уни билиши лозим бўлган пайтдан эътиборан уч ой ичида олувчининг ҳуқуқлари ва мажбуриятларини ўзига ўтказишни суд тартибида талаб қилишга ҳақли. Мазкур имтиёзли ҳуқуқдан бошқанинг фойдасига воз кечишга йўл қўйилмайди.

Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улуш (улушнинг бир қисми) бошқа шахсга ўтказилганлиги ҳақида жамият бундай ўтказишнинг далиллари тақдим этилган ҳолда ёзма равишда хабардор қилиниши керак. Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) олувчи мазкур ўтказиш тўғрисида жамият ёзма равишда хабардор қилинган пайтдан эътиборан жамият иштирокчисининг ҳуқуқларини амалга оширади ва унинг мажбуриятларини ўз зиммасига олади.

Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) олувчига жамият иштирокчисининг мазкур улушни (улушнинг бир қисмини) бошқа шахсга ўтказгунига қадар юзага келган барча ҳуқуқлари ва мажбуриятлари ўтади.

Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар жисмоний шахсларнинг меросхўрларига ва жамият иштирокчилари бўлган юридик шахсларнинг ҳуқуқий ворисларига ўтади.

Жамият иштирокчиси бўлган юридик шахс тугатилган тақдирда, унинг кредиторлари билан ҳисоб-китоб тугалланганидан кейин қолган унга қарашли улуш, агар қонунчиликда ёки тугатилаётган юридик шахснинг таъсис ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, тугатилаётган юридик шахс иштирокчилари ўртасида тақсимланади.

Жамият уставида ушбу модданинг ўн олтинчи ва ўн еттинчи қисмларида белгиланган улушнинг (улушнинг бир қисмининг) ўтиши ва тақсимланишига фақат жамиятнинг қолган иштирокчилари розилиги билан йўл қўйилиши назарда тутилиши мумкин.

Жамият вафот этган иштирокчисининг меросхўри томонидан мерос қабул қилингунига қадар жамиятнинг вафот этган иштирокчисининг ҳуқуқлари васиятномада кўрсатилган шахс томонидан амалга оширилади, унинг мажбуриятлари эса шу шахс томонидан бажарилади, бундай шахс бўлмаган тақдирда эса нотариус тайинлаган бошқарувчи томонидан амалга оширилади.

Жамият уставида жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) жамият иштирокчиларига ёки учинчи шахсларга ўтказиш, улушнинг (улушнинг бир қисмининг) меросхўрларга ёки ҳуқуқий ворисларга ўтиши ёхуд улушни (улушнинг бир қисмини) тугатилаётган юридик шахснинг иштирокчилари ўртасида тақсимлаш учун жамият иштирокчиларининг розилигини олиш зарурлиги назарда тутилган тақдирда, агар жамият иштирокчиларига мурожаат этилган пайтдан эътиборан ўттиз кун ичида ёки жамиятнинг уставида белгиланган бошқа муддат ичида жамиятнинг барча иштирокчиларининг ёзма розилиги олинган бўлса ёхуд жамият иштирокчиларининг бирортасидан ҳам розилик беришга ёзма раддия олинмаган бўлса, бундай розилик олинган деб ҳисобланади.

Жамият уставида жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) жамият иштирокчиларига ёки учинчи шахсларга ўтказиш учун жамиятнинг розилигини олиш зарурлиги назарда тутилган тақдирда, агар жамиятга мурожаат этилган пайтдан эътиборан ўттиз кун ичида ёки жамият уставида белгиланган бошқа муддат ичида жамиятнинг ёзма розилиги олинган бўлса ёхуд жамиятдан розилик беришга ёзма раддия олинмаган бўлса, бундай розилик олинган деб ҳисобланади.

Ушбу Қонунда ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улуш (улушнинг бир қисми) очиқ кимошди савдоси орқали сотилганда, мазкур улушни (улушнинг бир қисмини) олувчи жамиятнинг ёки унинг иштирокчиларининг розилигидан қатъи назар, жамият иштирокчисига айланади.

Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушнинг эллик ва ундан ортиқ фоизининг эгасига айланган шахс (бундан давлат мустасно), агар шахс бунгача жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларга эгалик қилмаган ёки улушнинг эллик фоизидан камроғига эгалик қилган бўлса, миноритар иштирокчиларга улушларини бозор қиймати бўйича ўзига сотишни ўн беш кун ичида таклиф этиши шарт. Жамиятнинг уставида ушбу таклиф жамият иштирокчиларига жамият орқали юборилиши назарда тутилиши мумкин.

Агар жамият иштирокчисининг ўзига тегишли улушини сотиши тўғрисида ўттиз кун ичида ёзма розилиги олинса, жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушнинг эллик ва ундан ортиқ фоизига эгалик қилувчи шахс таклиф этилган улушни сотиб олиши шарт.

Жамиятнинг иштирокчиси жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) ўзига тегишли улушни (улушнинг бир қисмини) жамиятнинг бошқа иштирокчисига ёки, агар бу жамиятнинг уставида тақиқланмаган бўлса, жамиятнинг розилиги билан учинчи шахсга жамият барча иштирокчиларининг кўпчилик овози билан, агар бундай қарорни қабул қилиш учун жамиятнинг уставида бундан ҳам кўпроқ овозлар сони назарда тутилмаган бўлса, қабул қилинган жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан гаровга қўйишга ҳақли. Ўз улушини (улушининг бир қисмини) гаровга қўйиш ниятида бўлган жамият иштирокчисининг овозлари овоз бериш натижаларини аниқлашда ҳисобга олинмайди.

Жамият ўз устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) олишга ҳақли эмас, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Жамиятнинг уставида жамият иштирокчисининг улушини (улушининг бир қисмини) учинчи шахсларга ўтказиш тақиқланган бўлса, жамиятнинг бошқа иштирокчилари эса уни олишни рад этса, шунингдек улушни (улушнинг бир қисмини) жамиятнинг иштирокчисига ёки учинчи шахсга ўтказиш рад этилган тақдирда, агар бундай розиликни олиш зарурлиги жамиятнинг уставида назарда тутилган бўлса, жамият иштирокчисининг талабига биноан жамият унга қарашли улушни (улушнинг бир қисмини) олиши шарт. Бунда жамият ўз иштирокчисига бу улушнинг (улушнинг бир қисмининг) жамият иштирокчиси шундай талаб билан мурожаат этган кундан олдинги охирги ҳисобот даври учун жамиятнинг молиявий ҳисоботлари маълумотлари асосида аниқланадиган ҳақиқий қийматини тўлаши ёки жамият иштирокчисининг розилиги билан унга худди шундай қийматдаги мол-мулкни асли ҳолида бериши шарт.

Жамиятни таъсис этиш чоғида жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) ўз ҳиссасини ўз муддатида тўлиқ миқдорда қўшмаган жамият иштирокчисининг улуши, шунингдек ушбу Қонун 16-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган пул товонини муддатида тақдим этмаган жамият иштирокчисининг улуши жамиятга ўтади. Бунда жамият жамиятнинг иштирокчисига улушнинг (мол-мулк жамият фойдаланишида бўлган муддатга) у қўшган ҳиссанинг қисмига мутаносиб равишдаги қисмининг ҳақиқий қийматини тўлаши ёки жамият иштирокчисининг розилиги билан унга худди шундай қийматдаги мол-мулкни асли ҳолида бериши шарт. Улушнинг бир қисмининг ҳақиқий қиймати ҳиссани қўшиш ёки товонни тақдим этиш муддати ўтадиган кундан олдинги охирги ҳисобот даври учун жамиятнинг молиявий ҳисоботлари маълумотларига асосан аниқланади.

Жамиятнинг уставида улушнинг ҳиссанинг тўланмаган қисмига ёки пул товони суммасига (қийматига) мутаносиб қисми жамиятга ўтиши назарда тутилиши мумкин.

Жамиятдан чиқарилган ёки ундан чиқиб кетган жамият иштирокчисининг улуши жамиятга ўтади. Бунда жамият жамиятдан чиқарилган ёки чиқиб кетган иштирокчига улушининг чиқарилиш ёки чиқиб кетиш санасидан олдинги охирги ҳисобот даври учун жамиятнинг бухгалтерия ҳисоботлари маълумотлари бўйича аниқланадиган ҳақиқий қийматини тўлаши ёки жамиятдан чиқарилган ёки чиқиб кетган иштирокчининг розилиги билан унга худди шундай қийматдаги мол-мулкни асли ҳолида бериши шарт.

Ушбу Қонун 21-моддасининг ўн олтинчи, ўн еттинчи ва ўн саккизинчи қисмларида назарда тутилган ҳолларда жамият иштирокчилари улушнинг ўтишига ёки тақсимланишига розилик беришни рад этса, агар жамиятнинг уставига мувофиқ бундай розилик олиниши зарур бўлса, улуш жамиятга ўтади. Бунда жамият вафот этган иштирокчисининг меросхўрларига, қайта ташкил этилган жамият иштирокчиси бўлган юридик шахснинг ҳуқуқий ворисларига ёки жамият иштирокчиси бўлган тугатилган юридик шахснинг иштирокчиларига тегишинча вафот этган, қайта ташкил этилган ёки тугатилган кундан олдинги охирги ҳисобот даври учун жамиятнинг молиявий ҳисоботлари маълумотлари асосида аниқланадиган улушнинг ҳақиқий қийматини тўлаши ёхуд уларнинг розилиги билан уларга худди шундай қийматдаги мол-мулкни асли ҳолида бериши шарт.

Ушбу Қонуннинг 25-моддасига мувофиқ жамият томонидан жамият иштирокчиси улушининг (улуши бир қисмининг) ҳақиқий қиймати унинг кредиторлари талабига биноан тўланган тақдирда, улуш ҳақиқий қийматининг жамият бошқа иштирокчилари томонидан тўланмаган қисми жамиятга ўтади, улушнинг қолган қисми жамиятнинг иштирокчилари ўртасида улар қўшган тўловга мутаносиб равишда тақсимланади.

Улуш (улушнинг бир қисми) жамиятнинг иштирокчиси у жамият томонидан олиниши тўғрисида талабнома тақдим этган ёки ҳиссани қўшиш муддати ўтган ёхуд товон берилган ёки иштирокчини жамиятдан чиқариш тўғрисидаги суд қарори қонуний кучга кирган ёки жамиятнинг исталган иштирокчиси улушнинг жамият иштирокчиси бўлган жисмоний шахсларнинг меросхўрларига (юридик шахсларнинг ҳуқуқий ворисларига) ўтишига ёхуд унинг жамият иштирокчиси бўлган тугатилган юридик шахснинг иштирокчилари ўртасида тақсимланишига розилик беришни рад этган ёки жамият иштирокчиси улушининг (улуши бир қисмининг) ҳақиқий қиймати унинг кредиторлари талабига биноан жамият томонидан тўланган пайтдан эътиборан жамиятга ўтади.

Улуш (улушнинг бир қисми) жамиятга ўтган пайтдан эътиборан бир йил ичида, агар жамиятнинг уставида камроқ муддат назарда тутилмаган бўлса, жамият улушнинг (улуш бир қисмининг) ҳақиқий қийматини тўлаши ёки худди шундай қийматдаги мол-мулкни асли ҳолида бериши шарт.

Улушнинг (улуш бир қисмининг) ҳақиқий қиймати жамият соф активларининг қиймати билан унинг устав фонди (устав капитали) миқдори ўртасидаги фарқ ҳисобидан тўланади. Агар бундай фарқ етарли бўлмаса, жамият ўз устав фондини (устав капиталини) етишмаётган суммага камайтириши шарт.

Жамиятга қарашли улушлар жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида овоз бериш натижаларини аниқлаш, шунингдек жамият тугатилган тақдирда унинг фойдаси ва мол-мулки тақсимланаётганда ҳисобга олинмайди.

Жамиятга қарашли улуш у жамиятга ўтган кундан эътиборан бир йил ичида жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан жамиятнинг барча иштирокчилари ўртасида уларнинг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларига мутаносиб равишда тақсимланиши ёхуд жамиятнинг барча ёки айрим иштирокчиларига ва (ёки), агар бу жамиятнинг уставида тақиқланмаган бўлса, учинчи шахсларга сотилиши ҳамда тўлиқ тўланиши керак. Улушнинг тақсимланмаган ёки сотилмаган қисмининг ҳақи жамиятнинг устав фонди (устав капитали) тегишлича камайтирилган ҳолда тўланиши керак. Улушни жамият иштирокчиларининг улушлари миқдорлари ўзгарадиган тарзда жамият иштирокчиларига сотиш, улушни учинчи шахсларга сотиш, шунингдек улушни сотиш билан боғлиқ ўзгартиришлар жамиятнинг таъсис ҳужжатларига жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамият барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинган қарорига асосан киритилади.

Ушбу моддада назарда тутилган, жамиятнинг уставига киритилган ўзгартиришларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун ҳужжатлар, улуш сотилган тақдирда эса, жамият томонидан сотилган улушнинг ҳақи тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар ҳам юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи органга жамият иштирокчилари улушларининг ҳақини тўлаш якунларини тасдиқлаш ва жамиятнинг таъсис ҳужжатига тегишли ўзгартиришлар киритиш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида тақдим этилиши керак.

Кредиторларнинг талабига биноан жамият иштирокчисининг қарзлари бўйича ундирувни жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушига (улушининг бир қисмига) қаратишга қарзларни тўлаш учун жамият иштирокчисининг бошқа мол-мулки етарли бўлмаганда, фақат суднинг қарорига асосан йўл қўйилади.

Жамият иштирокчисининг қарзлари бўйича ундирув жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушига қаратилган тақдирда, жамият кредиторларга жамият иштирокчиси улушининг (улуши бир қисмининг) ҳақиқий қийматини тўлашга ҳақли.

Ундирув жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушига қаратилганда ушбу улуш жамият томонидан сотиб олинмаган тақдирда, мол-мулкига ундирув қаратилган жамият иштирокчиси улушининг (улуши бир қисмининг) ҳақиқий қиймати жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамият барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинган қарорига биноан кредиторларга жамиятнинг қолган иштирокчилари томонидан, агар жамиятнинг уставида ёки жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши қарорида ҳақ тўлаш миқдорини аниқлашнинг бошқача тартиби назарда тутилмаган бўлса, уларнинг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларига мутаносиб равишда тўланиши мумкин.

Жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушининг (улуши бир қисмининг) ҳақиқий қиймати ундирувни жамият иштирокчисининг қарзлари бўйича унинг улушига (улушининг бир қисмига) қаратиш тўғрисида жамиятга талаб қўйилган санадан олдинги охирги ҳисобот даври учун жамиятнинг молиявий ҳисоботлари маълумотларига асосан аниқланади.

Агар жамият кредиторлари томонидан талаб тақдим этилган пайтдан эътиборан уч ой ичида жамият ёки унинг иштирокчилари ундирув қаратилган жамият иштирокчиси бутун улушининг (бутун улуши бир қисмининг) ҳақиқий қийматини тўламаса, ундирувни жамият иштирокчисининг улушига (улушининг бир қисмига) қаратиш уни очиқ ким ошди савдосида сотиш йўли билан амалга оширилади.

Жамият ўз соф фойдасини жамият иштирокчилари ўртасида тақсимлаш тўғрисида йилнинг ҳар чорагида, ярим йилда бир марта ёки бир йилда бир марта қарор қабул қилишга ҳақли. Жамиятнинг жамият иштирокчилари ўртасида тақсимланадиган фойдаси қисмини аниқлаш тўғрисидаги қарор жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан қабул қилинади.

Жамият фойдасининг унинг иштирокчилари ўртасида тақсимлаш учун мўлжалланган қисми (дивидендлар) уларнинг жамият устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларига мутаносиб равишда тақсимланади.

Дивидендларни тўлаш муддати ва тартиби жамиятнинг уставида ёки иштирокчиларнинг умумий йиғилиши қарорида белгиланади. Бунда дивидендларни тўлаш муддати жамият иштирокчилари ўртасида фойдани тақсимлаш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан эътиборан олтмиш кундан ошмаслиги керак.

Жамият қуйидаги ҳолларда ўз фойдасини жамият иштирокчилари ўртасида тақсимлаш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли эмас:

жамиятнинг бутун устав фонди (устав капитали) тўлиқ тўлангунига қадар;

ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда жамият иштирокчиси улушининг (улуши бир қисмининг) ҳақиқий қиймати тўлангунига қадар;

агар бундай қарорни қабул қилиш пайтида жамиятда қонунга мувофиқ тўловга қобилиятсизлик аломатлари мавжуд бўлса ёки, агар мазкур аломатлар жамиятда шундай қарор қабул қилиниши натижасида пайдо бўлса;

агар шундай қарорни қабул қилиш пайтида жамият соф активларининг қиймати унинг устав фондидан (устав капиталидан) ва захира фондидан кам бўлса ёки шундай қарор қабул қилиниши натижасида уларнинг миқдоридан камроқ бўлиб қолса;

қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолларда.

Жамият ўз иштирокчилари ўртасида тақсимланиши тўғрисида қарор қабул қилинган фойдани жамият иштирокчиларига тўлашга қуйидаги ҳолларда ҳақли эмас:

агар тўлаш пайтида жамиятда қонунга мувофиқ тўловга қобилиятсизлик аломатлари мавжуд бўлса ёки, агар мазкур аломатлар жамиятда тўлов натижасида пайдо бўлса;

агар тўлаш пайтида жамиятнинг соф активлари қиймати унинг устав фондидан (устав капиталидан) ва захира фондидан кам бўлса ёки тўлаш натижасида уларнинг миқдоридан камроқ бўлиб қолса;

қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолларда.

Ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган ҳолатлар тугаганидан кейин жамият ўз иштирокчилари ўртасида тақсимланиши тўғрисида қарор қабул қилинган фойдани тўлаши шарт.

Жамият ўз уставида назарда тутилган миқдорда захира фондини ташкил этиши мумкин. Жамиятнинг захира фонди жамият уставида белгиланган миқдорга етгунига қадар ҳар йили соф фойдадан ажратмалар қилиш йўли билан шакллантирилади. Ҳар йилги ажратмалар миқдори жамиятнинг уставида назарда тутилади, лекин у жамиятнинг уставида белгиланган миқдорга етгунига қадар соф фойданинг беш фоизидан кам бўлиши мумкин эмас.

Жамиятнинг захира фонди ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда унинг зарарлари ўрнини қоплаш ва жамият томонидан жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушни (улушнинг бир қисмини) олиш учун мўлжаллангандир.

Жамият облигацияларни қонунчиликда белгиланган тартибда чиқаришга ва жойлаштиришга ҳақли.

Жамият томонидан облигацияларни чиқариш иштирокчиларнинг умумий йиғилиши қарорига ёки, агар жамият уставида жамиятнинг кузатув кенгашига бундай қарор қабул қилиш ваколати берилган бўлса, жамият кузатув кенгашининг қарорига кўра амалга оширилади.

Жамият томонидан облигациялар чиқаришга унинг устав фонди (устав капитали) тўлиқ тўланганидан кейин рухсат этилади.

Облигацияларни чиқарган жамият томонидан жойлаштириш йўли билан ошкор этилиши мажбурий бўлган муҳим факт ва бошқа ахборот қимматли қоғозлар бозори тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланади.

Жамият томонидан корпоратив облигацияларини чиқариш ҳақидаги қарор қабул қилинган санадан эътиборан икки иш куни ичида Корпоратив ахборотнинг ягона порталига ва ўз расмий веб-сайтига муҳим факт сифатида жойлаштириш йўли билан ошкор қилинади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши жамият бошқарувининг олий органидир.

Жамият уставида жамиятнинг кузатув кенгашини тузиш назарда тутилиши мумкин.

Жамиятнинг жорий фаолиятига жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи томонидан ёки жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи томонидан раҳбарлик қилинади. Жамиятнинг ижро этувчи органи жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишига ва, агар тузилиши жамиятнинг уставида назарда тутилган бўлса, жамиятнинг кузатув кенгашига ҳисобдордир.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг ваколатлари ушбу Қонунга мувофиқ жамиятнинг устави билан белгиланади.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг мутлақ ваколатлари жумласига қуйидагилар киради:

жамият фаолиятининг асосий йўналишларини белгилаш, шунингдек тижорат ташкилотларининг бошқа бирлашмаларида иштирок этиш тўғрисида қарор қабул қилиш;

жамият устав фондининг (устав капиталининг) миқдорини ўзгартириш;

таъсис ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш;

жамиятнинг ижро этувчи органларини тузиш ва уларнинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш;

жамиятнинг тафтиш комиссиясини (тафтишчисини) сайлаш ва унинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш;

агар жамият уставида кузатув кенгашини тузиш назарда тутилган бўлса, уни сайлаш ва унинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш;

молиявий ҳисоботларни тасдиқлаш;

жамиятнинг соф фойдасини жамият иштирокчилари ўртасида тақсимлаш тўғрисида қарор қабул қилиш;

жамият органларининг фаолиятини тартибга солувчи ҳужжатларни тасдиқлаш (қабул қилиш);

аудиторлик текширувини ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилиш, аудиторлик ташкилотларига ҳамда уларнинг хизматларига тўланадиган ҳақнинг энг кўп миқдорини аниқлаш;

бошқа юридик шахсларни, ваколатхоналар ва филиалларни ташкил этиш тўғрисида қарор қабул қилиш;

жамиятни қайта ташкил этиш ёки тугатиш тўғрисида қарор қабул қилиш;

тугатувчини тайинлаш ва тугатиш балансларини тасдиқлаш;

ушбу Қонунда ва жамият уставида назарда тутилган бошқа масалаларни ҳал қилиш.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг мутлақ ваколатлари жумласига киритилган масалалар умумий йиғилиш томонидан жамиятнинг кузатув кенгашига ёки жамиятнинг ижро этувчи органига ҳал этиш учун топширилиши мумкин эмас, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Жамият иштирокчиларининг навбатдаги умумий йиғилиши жамият уставида белгиланган муддатларда, лекин йилига камида бир марта ўтказилади. Жамият иштирокчиларининг навбатдаги умумий йиғилиши жамиятнинг ижро этувчи органи томонидан чақирилади.

Жамиятнинг уставида жамият фаолиятининг йиллик натижалари тасдиқланадиган жамият иштирокчиларининг навбатдаги умумий йиғилишини ўтказиш муддати белгиланиши керак. Жамият иштирокчиларининг мазкур умумий йиғилиши молия йили тугаганидан кейин кечи билан олти ой ичида ўтказилиши керак.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши жамият уставида белгиланган ҳолларда, шунингдек, агар бундай умумий йиғилиш ўтказилишини жамият ва унинг иштирокчилари манфаатлари тақозо этса, бошқа ҳолларда ҳам ўтказилади.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши жамиятнинг ижро этувчи органи томонидан:

жамият иштирокчиларидан бирининг;

жамият кузатув кенгашининг;

жамият тафтиш комиссиясининг (тафтишчисининг) талабига биноан чақирилади.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши зарур ҳолларда жамиятнинг ижро этувчи органи томонидан унинг ташаббусига биноан чақирилиши мумкин.

Жамиятнинг ижро этувчи органи жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги талаб олинган санадан эътиборан уч кун ичида мазкур талабни кўриб чиқиши ва жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш ҳақида ёки уни ўтказишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиши шарт.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказишни рад этиш тўғрисидаги қарор жамиятнинг ижро этувчи органи томонидан фақат қуйидаги ҳолларда қабул қилиниши мумкин:

агар жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги талабни тақдим этишнинг ушбу Қонунда белгиланган тартибига риоя этилмаган бўлса;

агар жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши кун тартибига киритиш учун таклиф қилинган масалалардан бирортаси ҳам унинг ваколатлари жумласига кирмаса.

Агар жамиятнинг уставида кузатув кенгашини тузиш назарда тутилган бўлса, жамиятнинг ижро этувчи органи жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги талаб олинган санадан эътиборан беш кун ичида бу талабни кузатув кенгаши кўриб чиқиши учун киритиши шарт. Кузатув кенгаши уч кун ичида мазкур талабни кўриб чиқиши ва жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисида ёки ушбу модданинг бешинчи қисмида кўрсатилган асослар бўйича уни ўтказишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиши шарт.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши кун тартибига киритиш учун таклиф қилинган масалаларнинг бири ёки бир нечтаси жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг ваколатлари жумласига кирмаса ёки қонунчилик талабларига мос бўлмаса, мазкур масалалар кун тартибига киритилмайди.

Жамиятнинг ижро этувчи органи жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши кун тартибига киритиш учун таклиф этилган масалалар таърифига ўзгартиришлар киритишга, шунингдек жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказишнинг таклиф қилинган шаклини ўзгартиришга ҳақли эмас.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши кун тартибига киритиш учун таклиф қилинган масалалар билан бир қаторда жамиятнинг ижро этувчи органи ўз ташаббуси билан кун тартиби расмий равишда ўқиб эшиттириладиган кундан кечиктирмай, унга қўшимча масалалар киритишга ҳақли.

Жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, бундай умумий йиғилиш уни ўтказиш тўғрисидаги талабнома олинган кундан эътиборан қирқ беш кундан кечиктирмай ўтказилиши шарт.

Агар ушбу Қонунда белгиланган муддат ичида жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинмаган ёки уни ўтказишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинган бўлса, жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши уни ўтказишни талаб қилаётган органлар ёки шахслар томонидан чақирилиши мумкин. Бундай ҳолда жамиятнинг ижро этувчи органи мазкур органларга ёки шахсларга жамият иштирокчиларининг манзиллари кўрсатилган рўйхатни тақдим этиши шарт. Умумий йиғилишга тайёргарлик кўриш, уни чақириш ва ўтказиш харажатларининг ўрни жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан жамиятнинг маблағлари ҳисобидан қопланиши мумкин.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини чақирувчи орган ёки шахслар уни ўтказишдан камида ўттиз кун олдин бу ҳақда жамиятнинг ҳар бир иштирокчисини жамият иштирокчиларининг рўйхатида кўрсатилган манзил бўйича топширилганлиги маълум қилинадиган тилхат асосида ёки хабарнома олинганлигини тасдиқлайдиган алоқа воситаларидан фойдаланган ҳолда ёхуд жамиятнинг уставида назарда тутилган бошқа усулда хабардор қилиши шарт.

Хабарномада жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши ўтказиладиган вақт ва жой, шунингдек таклиф қилинаётган кун тартиби кўрсатилиши керак.

Жамиятнинг иштирокчиси жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг кун тартибига қўшимча масалаларни киритиш тўғрисида уни ўтказишдан камида ўн беш кун олдин таклифлар киритишга ҳақли. Қўшимча масалалар, жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг ваколатлари жумласига кирмайдиган масалаларни истисно этганда, жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг кун тартибига киритилади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини чақирувчи орган ёки шахслар жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг кун тартибига киритиш учун таклиф қилинган қўшимча масалалар таърифига ўзгартириш киритишга ҳақли эмас.

Агар жамият иштирокчиларининг таклифига биноан жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг дастлабки кун тартибига ўзгартиришлар киритиладиган бўлса, жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини чақирувчи орган ёки шахслар кун тартибига киритилган ўзгартиришлар ҳақида жамиятнинг барча иштирокчиларини умумий йиғилиш ўтказиладиган кундан камида ўн кун олдин, ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган усулда хабардор қилиши шарт.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишига тайёргарлик кўриш чоғида жамият иштирокчиларига тақдим этилиши лозим бўлган ахборот ва материаллар жумласига қуйидагилар киради:

жамиятнинг йиллик ҳисоботи;

жамиятнинг молия-хўжалик фаолиятини текшириш якунларига кўра жамият тафтиш комиссиясининг (тафтишчисининг) хулосаси;

молиявий ҳисоботларнинг тўғрилиги ва бухгалтерия ҳисобини юритиш тартиби белгиланган талабларга мувофиқлиги тўғрисидаги аудиторлик хулосаси;

жамиятнинг ижро этувчи органларига, жамиятнинг кузатув кенгашига ва жамиятнинг тафтиш комиссиясига (тафтишчилигига) номзод (номзодлар) тўғрисидаги маълумотлар;

жамият таъсис ҳужжатларининг янги таҳрирдаги лойиҳалари, шунингдек уларга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар лойиҳалари;

жамиятнинг уставида назарда тутилган бошқа ахборот ва материаллар.

Агар жамият уставида жамият иштирокчиларини ахборот ва материаллар билан таништиришнинг бошқача тартиби назарда тутилмаган бўлса, жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини чақирувчи орган ёки шахслар уларга ахборот ва материалларни жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги хабарнома билан биргаликда юбориши шарт, кун тартиби ўзгартирилган тақдирда, тегишли ахборот ва материаллар ана шундай ўзгартиш тўғрисидаги хабарнома билан биргаликда юборилади. Кўрсатилган ахборот ва материаллар жамият ижро этувчи органининг биносида танишиш учун жамиятнинг барча иштирокчиларига жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши ўтказилгунига қадар ўттиз кун ичида тақдим этилиши керак. Жамиятнинг уставида ушбу моддада кўрсатиб ўтилганидан қисқароқ муддатлар назарда тутилиши мумкин.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини чақиришнинг ушбу моддада белгиланган тартиби бузилган тақдирда, агар бундай умумий йиғилишда жамиятнинг барча иштирокчилари иштирок этаётган бўлса, мазкур умумий йиғилиш ваколатли деб эътироф этилади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши ушбу Қонунда, жамиятнинг уставида ва унинг ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтказилади. Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини ўтказиш тартиби ушбу Қонун, жамиятнинг устави ва ҳужжатлари билан тартибга солинмаган қисмида жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори билан белгиланади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши очилишидан олдин жамият иштирокчилари рўйхатдан ўтказилади.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишда шахсан ёки ўз вакиллари орқали иштирок этишга ҳақли. Жамият иштирокчиларининг вакиллари ўз ваколатларини тасдиқловчи ҳужжатни (ишончномани) кўрсатиши керак. Жисмоний шахс номидан берилган овоз беришга доир ишончнома нотариал тартибда тасдиқланган бўлиши керак. Юридик шахс номидан овоз беришга доир ишончнома унинг раҳбарининг имзоси билан берилади ва ушбу юридик шахснинг муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланади.

Жамиятнинг иштирокчилари ёки уларнинг вакиллари кун тартибидаги масалаларни муҳокама қилишда иштирок этиш ва қарорларни қабул қилишда овоз бериш ҳуқуқига эга. Жамиятнинг жамият иштирокчиларининг кўрсатиб ўтилган ҳуқуқларини чекловчи таъсис ҳужжатларининг қоидалари ёки жамият органларининг шундай қарорлари ҳақиқий эмас.

Жамиятнинг ҳар бир иштирокчиси жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) ўз улушига мутаносиб овозлар сонига эга бўлади, бундан ушбу Қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Жамиятни таъсис этиш пайтида жамиятнинг уставига биноан ёки жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамиятнинг барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинган қарорига биноан жамиятнинг уставига ўзгартиришлар киритиш йўли билан жамият иштирокчилари овозларининг сонини аниқлашнинг бошқача тартиби белгиланиши мумкин. Жамият уставининг бундай тартибни белгилайдиган қоидаларини ўзгартириш ва чиқариб ташлаш жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамиятнинг барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинган қарори асосида амалга оширилади.

Жамиятнинг рўйхатдан ўтмаган иштирокчиси (жамият иштирокчисининг вакили) овоз беришда иштирок этишга ҳақли эмас.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисидаги хабарномада кўрсатилган вақтда ёки, агар жамиятнинг барча иштирокчилари рўйхатдан ўтиб бўлган бўлса, олдинроқ очилади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши фақат ушбу Қонун 34-моддасининг биринчи, иккинчи, учинчи ва бешинчи қисмларига мувофиқ жамият иштирокчиларига хабар қилинган кун тартибидаги масалалар бўйича қарорлар қабул қилишга ҳақли, бундан мазкур умумий йиғилишда жамиятнинг барча иштирокчилари иштирок этаётган ҳоллар мустасно.

Ушбу Қонун 31-моддаси иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган масалаларга, шунингдек жамиятнинг уставида белгиланган бошқа масалаларга доир қарорлар, агар шундай қарорни қабул қилиш учун ушбу Қонунда ёки жамиятнинг уставида кўпроқ овозлар сони зарурлиги назарда тутилмаган бўлса, жамият иштирокчилари умумий овозлар сонининг камида учдан икки қисмидан иборат кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Ушбу Қонун 31-моддаси иккинчи қисмининг ўн иккинчи хатбошисида кўрсатилган масалага доир қарорлар жамиятнинг барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинади. Қолган қарорлар, агар бундай қарорларни қабул қилиш учун ушбу Қонунда ёки жамиятнинг уставида кўпроқ овозлар сони зарурлиги назарда тутилмаган бўлса, жамият иштирокчилари умумий овозлар сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорлари, агар жамиятнинг уставида қарорларни қабул қилишнинг бошқача тартиби назарда тутилмаган бўлса, очиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади.

Жамиятнинг ижро этувчи органи жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг баённомаси юритилишини ташкил этади.

Иштирокчилар умумий йиғилишининг баённомасида қуйидагилар кўрсатилади:

иштирокчилар умумий йиғилиши ўтказилган вақт ва жой;

йиғилишда иштирок этаётган иштирокчилар эга бўлган овозларнинг умумий сони;

йиғилишнинг раиси (раёсати) ва котиби, йиғилишнинг кун тартиби.

Иштирокчилар умумий йиғилишининг баённомасида маърузаларнинг асосий қоидалари, овозга қўйилган масалалар ва улар бўйича овоз бериш якунлари, йиғилишда қабул қилинган қарорлар акс эттирилган бўлиши шарт.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг баённомаси йиғилиш ўтказилганидан кейин уч кундан кечиктирмай умумий йиғилиш раиси ва котиби томонидан имзоланади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши баённомаси расмийлаштирилганидан кейин беш иш куни ичида йиғилиш котиби унинг кўчирма нусхасини барча иштирокчиларга почта алоқаси ёки электрон почта орқали юбориши шарт.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори йиғилишни ўтказмай (кун тартибидаги масалаларни муҳокама қилиш ва овозга қўйилган масалалар юзасидан қарорлар қабул қилиш учун жамият иштирокчилари биргаликда ҳозир бўлмай) сиртдан овоз бериш йўли билан (сўров йўли билан) қабул қилиниши мумкин. Бундай овоз бериш почта, телеграф, телетайп, телефон, электрон алоқа ёки узатиб бериладиган ва қабул қилинадиган хабарларнинг тўғри бўлишини ва уларнинг ҳужжатлар билан тасдиқланишини таъминловчи бошқа алоқа воситасида ҳужжатларни айирбошлаш йўли билан ўтказилиши мумкин.

Ушбу Қонун 31-моддасининг иккинчи қисмида кўрсатилган масалалар юзасидан жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори, агар жамият уставида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, сиртдан овоз бериш йўли билан (сўров йўли билан) қабул қилиниши мумкин эмас.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорини сиртдан овоз бериш йўли билан (сўров йўли билан) қабул қилиш чоғида ушбу Қонун 35-моддаси учинчи, еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи қисмларининг, шунингдек ушбу Қонун 34-моддаси биринчи, учинчи, бешинчи ва еттинчи қисмларининг қоидалари уларда назарда тутилган муддатларга оид қисмида қўлланилмайди.

Агар жамият уставида жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг сиртдан овоз бериш йўли билан (сўров йўли билан) қабул қилиш тартиби назарда тутилган бўлса, унда сиртдан овоз бериш йўли билан (сўров йўли билан) овоз бериш таклиф қилинаётган кун тартибини жамиятнинг барча иштирокчиларига хабар қилиш мажбурийлиги, жамиятнинг барча иштирокчилари овоз бериш бошлангунига қадар барча зарур ахборот ва материаллар билан танишиб чиқиши имконияти, кун тартибига қўшимча масалаларни киритиш тўғрисида таклифлар киритиш имконияти, овоз бериш бошлангунига қадар жамиятнинг барча иштирокчиларига ўзгартирилган кун тартибини, шунингдек овоз бериш тартиб-таомилининг тугаш муддатини хабар қилиш мажбурийлиги назарда тутилган бўлиши шарт.

Бир иштирокчидан таркиб топган жамиятда жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши ваколатлари жумласига кирадиган масалаларга доир қарорлар жамиятнинг ягона иштирокчиси томонидан якка тартибда қабул қилинади ва ёзма равишда расмийлаштирилади.

Жамиятнинг кузатув кенгаши аъзоларини сайлаш тартиби жамиятнинг таъсис ҳужжатларида белгиланади.

Энг кўп овоз тўплаган номзодлар, агар таъсис ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жамият кузатув кенгашининг таркибига уч йил муддатга сайланган деб ҳисобланади.

Жамиятнинг кузатув кенгаши таркибига сайланган шахслар чекланмаган тарзда қайта сайланиши мумкин.

Жамиятнинг кузатув кенгаши таркибига сайланадиган шахсларга нисбатан қўйиладиган талаблар жамият уставида ёки иштирокчиларнинг умумий йиғилиши томонидан тасдиқланган қарорда белгиланиши мумкин.

Жамият кузатув кенгашининг сон таркиби жамият устави билан белгиланади, бунда кузатув кенгаши таркибига киритиладиган мустақил аъзолар сони алоҳида кўрсатилиши керак.

Жамият кузатув кенгашининг ваколатлари ушбу Қонунга мувофиқ жамиятнинг устави билан белгиланади.

Жамиятнинг уставида жамиятнинг ижро этувчи органларини тузиш, уларнинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш, ички аудит хизматини ташкил этиш ва унинг ходимларини тайинлаш, ушбу Қонуннинг 50-моддасида назарда тутилган ҳолларда йирик битимлар тузиш тўғрисидаги масалаларни ҳал қилиш, жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишига тайёргарлик кўриш, уни чақириш ва ўтказиш билан боғлиқ масалаларни ҳал қилиш, шунингдек ушбу Қонунда назарда тутилган бошқа масалаларни ҳал этиш жамият кузатув кенгашининг ваколатлари жумласига киритилиши назарда тутилиши мумкин. Агар жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишига тайёргарлик кўриш, уни чақириш ва ўтказиш билан боғлиқ масалаларни ҳал қилиш жамиятнинг устави билан жамият кузатув кенгашининг ваколатлари жумласига киритилган бўлса, жамиятнинг ижро этувчи органи жамият иштирокчиларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши ўтказилишини талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.

Жамиятнинг кузатув кенгашини тузиш ва унинг фаолияти тартиби, шунингдек жамият кузатув кенгаши аъзоларининг ваколатларини ва жамият кузатув кенгаши раисининг ваколатини тугатиш тартиби жамиятнинг устави билан белгиланади.

Жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи ҳамда коллегиал ижро этувчи органининг, унинг шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари бошқарув органларининг аъзолари ҳамда айни шу шуъба, қарам хўжалик жамиятларида меҳнат шартномаси (контракт) бўйича ишлаётган шахслар жамият кузатув кенгашининг аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан жамият кузатув кенгашининг аъзоларига ҳақ тўланиши ва (ёки) уларнинг ўз мажбуриятларини бажариши билан боғлиқ харажатларининг ўрни қопланиши мумкин. Ҳақлар ва товонларнинг миқдорлари жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори билан белгиланади.

Жамият кузатув кенгашининг аъзолари, жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс ва жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органининг жамият иштирокчилари бўлмаган аъзолари жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида маслаҳат овози ҳуқуқи билан иштирок этиши мумкин.

Жамият кузатув кенгаши аъзосининг овоз бериш ҳуқуқини ўзга шахсларга, шу жумладан кузатув кенгашининг бошқа аъзоларига ўтказишга йўл қўйилмайди.

Жамият кузатув кенгашининг мажлисини ўтказиш учун кворум жамият уставида белгиланади, бироқ у жамиятнинг кузатув кенгашига сайланган аъзоларнинг етмиш беш фоизидан кам бўлмаслиги керак.

Агар жамият уставида бошқача қоидалар назарда тутилмаган бўлса, жамият кузатув кенгашининг қарорлари сиртдан овоз бериш йўли билан (сўров йўли билан) жамият кузатув кенгаши аъзоларининг учдан икки қисмининг (малакали кўпчиликнинг) овози билан қабул қилиниши мумкин. Бундай овоз бериш почта, телеграф, телетайп, телефон, электрон алоқа ёки узатиб бериладиган ҳамда қабул қилинадиган хабарларнинг тўғри бўлишини ва уларнинг ҳужжатлар билан тасдиқланишини таъминловчи бошқа алоқа воситасида ҳужжатларни айирбошлаш йўли билан ўтказилиши мумкин.

Сиртдан (сўров йўли билан) овоз бериш имкониятини яратиш мажбуриятлари ушбу Қонун 37-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган қоидаларга асосан амалга оширилади.

Устав фондида (устав капиталида) давлат улуши эллик фоиздан ортиқ бўлган жамиятнинг кузатув кенгаши таркибига камида бир нафар мустақил аъзо киритилиши керак. Бунда мустақил аъзоликка номзодлар, агар жамият уставида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жамиятнинг кузатув кенгаши томонидан, қоида тариқасида, жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши кўриб чиқиши учун танлов асосида кўрсатилади.

Қуйидагилар кузатув кенгашининг мустақил аъзоси бўлиши мумкин эмас:

сўнгги уч йил ичида жамиятда ва (ёки) унинг аффилланган шахсларида ишлаган шахс;

жамият устав фондининг (устав капиталининг) беш ёки ундан ортиқ фоизига эгалик қилувчи (тўғридан-тўғри ва (ёки) аффилланган шахслар орқали) шахс;

жамиятнинг ва (ёки) унинг аффилланган шахсининг йирик мижози ва (ёки) йирик етказиб берувчиси билан фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларда бўлган шахс. Бунда қайси шахслар билан базавий ҳисоблаш миқдорининг икки минг бараваридан кўп бўлган суммага тенг амалдаги шартнома мавжуд бўлса, ўша шахслар йирик мижоз ва йирик етказиб берувчи деб эътироф этилади;

сўнгги уч йил ичида жамиятга ва (ёки) жамиятнинг аффилланган шахсларига аудиторлик хизматларини кўрсатган аудиторлик ташкилотининг ходими;

кетма-кет олти йил давомида жамиятнинг кузатув кенгаши таркибига кирган шахс;

жамият ва (ёки) унинг аффилланган шахслари билан бирор-бир келишувга эга бўлган шахс, бундан кузатув кенгаши аъзосининг вазифалари ва функциялари бажарилишини таъминлаш билан боғлиқ бўлган келишувлар мустасно;

жамиятнинг бошқарув ва ички назорат органларининг ва (ёки) унинг аффилланган шахсларининг аъзоси бўлган шахснинг ёки сўнгги уч йил ичида уларга аъзо бўлган шахснинг яқин қариндоши ёки қуда томондан қариндоши (ота-онаси, ака-укалари, опа-сингиллари, ўғиллари, қизлари, эри (хотини), шунингдек эрининг (хотинининг) ота-онаси, ака-укалари, опа-сингиллари ва фарзандлари) бўлган шахс;

давлат бошқаруви органининг ёки давлат корхонасининг ходими;

жамиятнинг уставида ёки жамият умумий йиғилишининг қарорлари билан тасдиқланган ҳужжатларда белгиланган талабларга мувофиқ бўлмаган шахс.

Жамият кузатув кенгашининг мустақил аъзоси кузатув кенгашининг бошқа аъзолари билан бир қаторда ушбу Қонунда белгиланган тенг ҳуқуқлар ва мажбуриятларга эга бўлади.

Жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи (директор) жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан жамиятнинг уставида белгиланган муддатга сайланади. Жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи унинг иштирокчилари бўлмаганлар орасидан ҳам сайланиши мумкин.

Тўла муомала лаёқатига эга бўлган жисмоний шахс жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи этиб сайланиши мумкин.

Жамият ва унинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс ўртасидаги шартнома жамият номидан жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс сайланган умумий йиғилишдаги раислик қилувчи шахс томонидан ёки жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори билан ваколат берилган жамият иштирокчиси томонидан имзоланади.

Жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи:

жамият номидан ишончномасиз иш юритади, шу жумладан унинг манфаатларини ифодалайди ва битимлар тузади;

жамият номидан вакиллик қилиш ҳуқуқи учун ишончномалар беради;

жамият ходимлари билан меҳнат шартномалари тузади ва уларни бекор қилади, ходимларга нисбатан рағбатлантириш чораларини ва интизомий жазоларни қўллайди;

ушбу Қонун ва жамиятнинг устави билан жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши ва жамиятнинг кузатув кенгаши ваколатлари жумласига киритилмаган бошқа ваколатларни амалга оширади.

Жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг фаолияти ва у томонидан қарорлар қабул қилиш тартиби жамиятнинг ҳужжатлари билан, шунингдек жамият ва унинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс ўртасида тузилган шартнома билан белгиланади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши қарорига кўра жамият ижро этувчи органининг ваколатлари шартнома асосида тижорат ташкилотига (ишончли бошқарувчига) берилиши мумкин. Тузиладиган шартноманинг шартлари жамият кузатув кенгаши томонидан, кузатув кенгаши мавжуд бўлмаганда эса, агар жамият уставида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, иштирокчиларнинг умумий йиғилиши томонидан тасдиқланади.

Агар жамиятнинг уставида жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органини (бошқаруви, дирекцияси ва бошқаларни) тузиш назарда тутилган бўлса, бундай орган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан жамият уставида белгиланган миқдорда ва муддатга сайланади.

Жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органининг аъзоси этиб фақат жисмоний шахс сайланади, у жамиятнинг иштирокчиси бўлмаслиги мумкин.

Жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи жамиятнинг устави билан ўз ваколатлари жумласига киритилган ваколатларни амалга оширади.

Жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи раиси жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан сайланади.

Жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органининг фаолияти ва у томонидан қарорлар қабул қилиш тартиби жамият ҳужжатлари билан белгиланади.

Жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органининг аъзоси овоз бериш ҳуқуқини ўзга шахсларга, шу жумладан жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органининг бошқа аъзоларига беришига йўл қўйилмайди.

Жамият кузатув кенгаши аъзоларининг, жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг, жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи аъзоларининг мажбуриятлари (фидуциар мажбуриятлари) жумласига қуйидагилар киради:

ўз вазифалари ва мажбуриятларини амалга оширишда виждонан ҳаракат қилиб, жамият ва иштирокчилар манфаатларини энг кўп акс эттирувчи усуллардан фойдаланиш;

жамият мол-мулкидан жамиятнинг уставига ва ички ҳужжатларига зид равишда ва (ёки) иштирокчилар умумий йиғилишининг ва (ёки) кузатув кенгашининг қарорларисиз шахсий мақсадларда фойдаланмаслик ёки бошқа шахслар томонидан бундай тарзда фойдаланилишига йўл қўймаслик;

ўзига тақдим этилган (маълум бўлган), жамиятга тегишли ёки жамиятнинг қизиқиш объекти бўлиши мумкин бўлган бизнес имкониятларидан жамиятнинг тегишли бошқарув органлари розилигисиз, ўзининг ёки бошқа шахсларнинг шахсий фойдасини кўзлаб, ўз вазифаларини бажаришда ёки мавқеидан келиб чиққан ҳолда фойдаланмаслик;

жамиятнинг тегишли бошқарув органлари розилигисиз жамиятнинг асосий фаолияти йўналишларига хос бўлган соҳада тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланмаслик;

қонунчиликка ва шартномага мувофиқ жамият фаолияти тўғрисидаги сир тутиладиган ахборотни ошкор қилмаслик;

ўз вазифаларини бажариш билан боғлиқ қарорлар қабул қилиш эвазига бундан манфаатдор бўлган шахслардан моддий қимматликлар олмаслик ёки мулкий манфаатдор бўлмаслик.

Қонунчиликда, жамиятнинг уставида ва ички ҳужжатларида жамият кузатув кенгаши аъзоларининг, жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг (директорнинг), жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи аъзоларининг бошқа фидуциар мажбуриятлари ҳам белгилаб қўйилиши мумкин.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари, жамиятнинг устави талаблари бузилган ҳолда қабул қилинган ҳамда жамият иштирокчиларининг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини бузадиган қарори овоз беришда иштирок этмаган ёки баҳсли қарорга қарши овоз берган жамият иштирокчисининг аризасига кўра суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Бундай ариза жамият иштирокчиси қабул қилинган қарор тўғрисида билган ёки билиши лозим бўлган кундан эътиборан икки ой ичида берилиши мумкин. Агар жамият иштирокчиси шикоятга сабаб бўлган қарорни қабул қилган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида иштирок этган бўлса, мазкур ариза шундай қарор қабул қилинган кундан эътиборан икки ой ичида берилиши мумкин.

Суд ишнинг барча ҳолатларини ҳисобга олган ҳолда, агар ариза берган жамият иштирокчисининг овози овоз бериш натижаларига таъсир кўрсата олиши мумкин бўлмаса ва (ёки) йўл қўйилган қоидабузарлик жиддий бўлмаса ва (ёки) қарор жамиятнинг ушбу иштирокчисига зарар етказмаган бўлса, шикоятга сабаб бўлган қарорни ўз кучида қолдиришга ҳақли.

Жамиятнинг кузатув кенгашининг, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг, коллегиал ижро этувчи органининг ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари, жамият устави талаблари бузилган ҳолда қабул қилинган ҳамда жамият иштирокчисининг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини бузадиган қарори жамият мазкур иштирокчисининг аризасига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Жамиятнинг кузатув кенгаши аъзолари, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи, коллегиал ижро этувчи органи аъзолари ўз ҳуқуқларини амалга оширишда ва мажбуриятларини бажаришда жамият манфаатларини кўзлаб, ҳалол ва оқилона ҳаракат қилиши керак.

Жамиятнинг кузатув кенгаши аъзолари, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи, коллегиал ижро этувчи органи аъзолари жамиятга ўз айбли ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) ёки фидуциар (муайян мажбурият олган шахснинг унга ишонч билдирган шахс манфаатлари йўлида ҳаракат қилиши) мажбуриятларини бажармаганлиги туфайли етказилган зарар учун, агар қонун ҳужжатларида бошқа асослар ва жавобгарлик миқдорлари кўрсатилмаган бўлса, жамият олдида жавобгар бўлади. Бунда жамиятга зарар етказилишига олиб келган қарорга қарши овоз берган ёки овоз беришда иштирок этмаган жамиятнинг кузатув кенгаши аъзолари, коллегиал ижро этувчи органи аъзолари жавобгар бўлмайди.

Жамиятнинг кузатув кенгаши аъзоларининг, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг, коллегиал ижро этувчи органи аъзоларининг жавобгарлиги асослари ва миқдорини аниқлашда иш муомаласи одатлари ҳамда иш учун аҳамиятли бошқа ҳолатлар эътиборга олиниши керак.

Агар ушбу модданинг қоидаларига мувофиқ бир неча шахс жавобгар бўлса, уларнинг жамият олдидаги жавобгарлиги солидар бўлади.

Жамият ёки унинг иштирокчиси жамиятнинг кузатув кенгаши аъзоси, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи ва коллегиал ижро этувчи органи аъзоси томонидан жамиятга етказилган зарарнинг ўрни қопланиши тўғрисидаги даъво билан судга мурожаат этишга ҳақли.

Агар жамиятнинг ижро этувчи органи томонидан йирик битим ёки аффилланган шахслар билан битим тузиш тартиби бузилганлиги натижасида жамиятга зарар етказилган бўлса ва бунда жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг (директорнинг) ёки коллегиал ижро этувчи органининг айби қонунчиликда белгиланган тартибда исботланса, жамиятнинг кредиторлар олдидаги қарздорлигини қоплаш учун унинг мол-мулки етарли бўлмаган тақдирда, жамиятнинг мажбуриятлари бўйича субсидиар жавобгар бўлади.

Жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши кун тартибидаги масала бўйича овоз бериш натижаларига ўз овози таъсир қилмайдиган иштирокчи миноритар иштирокчи ҳисобланади.

Миноритар иштирокчиларнинг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида жамиятда уларнинг орасидан миноритар иштирокчилар қўмитаси ташкил этилиши мумкин.

Миноритар иштирокчилар қўмитаси жамиятнинг молия-хўжалик фаолиятига, кузатув кенгаши ва ижро этувчи органи эса миноритар иштирокчилар қўмитасининг фаолиятига аралашишга ҳақли эмас.

Миноритар иштирокчилар қўмитасини ташкил этиш тартиби ва унинг ваколатлари жамият уставида белгиланади.

Жамиятнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) эллик фоиздан ортиқ улушга эгалик қилувчи ёхуд улуши миқдори жамиятнинг бошқа ҳар бир иштирокчиси улушига нисбатан кўп бўлган ҳамда овози қарор натижасига ҳал қилувчи таъсир кўрсатиши мумкин бўлган иштирокчи мажоритар иштирокчи ҳисобланади.

Жамиятнинг мажоритар иштирокчиси жамият ва бошқа иштирокчилар манфаатларига зарар етказилиши ўзига аён бўлган тақдирда, ўзига тегишли улушлар бўйича устунлик мавқеидан шахсий манфаатини кўзлаб фойдаланмаслиги ва қарорлар қабул қилмаслиги ҳамда жамият бошқарув органлари йиғилиши кун тартибига жамиятнинг ва бошқа иштирокчиларнинг манфаатларига мос келмайдиган ёки ушбу масала юзасидан қарор қабул қилиниши натижасида жамият манфаатларига зарар етказилиши олдиндан маълум бўлган масалаларни ҳал этиш учун киритмаслиги керак.

Жамиятнинг мажоритар иштирокчиси ушбу моддада назарда тутилган мажбуриятларни бажармаслик натижасида жамиятга ва бошқа иштирокчиларга етказилган зарар учун жавобгар бўлади.

Жамиятнинг кузатув кенгаши аъзоси, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс, коллегиал ижро этувчи органи аъзоси ёки ўз аффилланган шахслари билан биргаликда жамият иштирокчилари умумий овозлари сонининг йигирма ва ундан ортиқ фоизига эга бўлган жамият иштирокчиси тузилишидан манфаатдор бўлган битимлар жамият томонидан жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг розилигисиз тузилиши мумкин эмас.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар, уларнинг эри (хотини), ота-онаси, болалари, ака-укалари, опа-сингиллари ва (ёки) уларнинг аффилланган шахслари қуйидаги ҳолларда жамият томонидан битим тузилишидан манфаатдор шахслар деб эътироф этилади:

улар битим тарафлари деб ҳисобланса ёки жамият билан муносабатларда учинчи шахсларнинг манфаатларини ифодаласа;

битим тарафи ҳисобланувчи ёки жамият билан муносабатларда учинчи шахсларнинг манфаатларини ҳимоя қилувчи юридик шахс акцияларининг (пайларининг, улушларининг) йигирма ва ундан ортиқ фоизига эга бўлса (ҳар бири алоҳида-алоҳида ёки жамланган ҳолда);

битим тарафи ҳисобланувчи ёки жамият билан муносабатларда учинчи шахсларнинг манфаатларини ҳимоя қилувчи юридик шахснинг бошқарув органларида лавозимни эгаллаб турган бўлса.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар жамият уставида белгиланган бошқа ҳолларда ҳам жамиятнинг битим тузишидан манфаатдор шахслар деб эътироф этилади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши эътиборига қуйидаги ахборотни етказиши керак:

ўзининг, ўз эри (хотини), ота-онаси, болалари, ака-укалари, опа-сингиллари ва (ёки) аффилланган шахсларининг акцияларининг (пайларининг, улушларининг) йигирма ва ундан ортиқ фоизига эга бўлган юридик шахслар тўғрисидаги;

ўзининг, ўз эри (хотини), ота-онаси, болалари, ака-укалари, опа-сингиллари ва (ёки) уларнинг аффилланган шахслари бошқарув органларида лавозимни эгаллаб турган юридик шахслар тўғрисидаги;

улар тузилишидан манфаатдор деб эътироф этилиши мумкин бўлган тузиладиган ёки тахмин қилинадиган битимлар тўғрисидаги.

Тузилишидан манфаатдорлик бўлган битимларни жамият тузиши тўғрисидаги қарор жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан жамиятнинг унинг тузилишидан манфаатдор бўлмаган иштирокчилари умумий овозларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Агар битим жамият билан бошқа тараф ўртасида, битим тузилишидан манфаатдор шахс ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ шундай шахс деб эътироф этиладиган пайтга қадар бўлган одатдаги хўжалик фаолияти жараёнида тузилган бўлса, манфаатдорлик бўлган битимни тузиш ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорини талаб қилмайди (жамият иштирокчиларининг кейинги умумий йиғилиши ўтказиладиган санага қадар қарор талаб қилинмайди).

Тузилишидан манфаатдорлик бўлган ва ушбу моддада назарда тутилган талаблар бузилган ҳолда тузилган битимлар жамиятнинг ёки унинг иштирокчисининг даъвоси асосида суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Манфаатдор шахс жамият олдида ўзи жамиятга етказган зарар миқдорида жавобгар бўлади. Агар бир неча шахс жавобгар бўлса, уларнинг жамият олдидаги жавобгарлиги солидар бўлади.

Жамиятда жамиятнинг кузатув кенгаши ташкил этилган тақдирда, тузилишидан манфаатдорлик бўлган битимларни тузиш тўғрисидаги қарорни қабул қилиш жамиятнинг устави билан унинг ваколатлари жумласига киритилиши мумкин, бундан битимнинг ёки битим предмети бўлган мол-мулкнинг қиймати бўйича ҳақ тўлаш суммаси жамиятнинг охирги ҳисобот давридаги молиявий ҳисоботлари маълумотлари асосида аниқланган мол-мулки қийматининг беш фоизидан ортиқ бўлган ҳоллар мустасно.

Агар жамият уставида йирик битимларнинг анча катта миқдори назарда тутилмаган бўлса, бундай битимларни тузиш тўғрисидаги қарор қабул қилинадиган кундан олдинги охирги ҳисобот даври учун молиявий ҳисоботларнинг маълумотлари асосида аниқланган жамият соф активлари миқдорининг йигирма беш фоизидан ортиқ қийматга эга бўлган мол-мулкни жамият олиши, ўз тасарруфидан чиқариши ёки жамият бевосита ёхуд билвосита мол-мулкни тасарруфидан чиқариши эҳтимоли билан боғлиқ бўлган битим ёки ўзаро боғлиқ бир неча битим йирик битим деб ҳисобланади. Жамиятнинг одатдаги хўжалик фаолияти жараёнида тузиладиган битимлар йирик битимлар деб эътироф этилмайди.

Ушбу модданинг мақсадлари учун йирик битим натижасида жамиятнинг тасарруфидан чиқариладиган мол-мулкнинг қиймати унинг бухгалтерия ҳисоби маълумотлари асосида, жамият оладиган мол-мулкнинг қиймати эса таклиф қилинган баҳо асосида аниқланади.

Йирик битимни тузиш тўғрисидаги қарор жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан қабул қилинади.

Жамиятда жамиятнинг кузатув кенгаши тузилган тақдирда, қиймати жамият мол-мулки қийматининг йигирма бешдан эллик фоизигачасини ташкил этадиган мол-мулкни олиш, тасарруфдан чиқариш ёки жамият бевосита ёхуд билвосита тасарруфидан чиқариши эҳтимоли билан боғлиқ бўлган йирик битимларни тузиш тўғрисидаги қарорларни қабул қилиш жамиятнинг уставига биноан жамият кузатув кенгашининг ваколатлари жумласига киритилиши мумкин. Бунда жамият кузатув кенгашининг айби билан йирик битим тузилиши натижасида етказилган зарар учун жамиятнинг кузатув кенгаши умумий йиғилиш олдида жавобгар бўлади.

Ушбу моддада назарда тутилган талаблар бузилган ҳолда тузилган йирик битим жамиятнинг ёки унинг иштирокчисининг даъвосига биноан суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.

Жамият уставида жамиятнинг тафтиш комиссиясини тузиш (тафтишчисини сайлаш) назарда тутилиши мумкин. Жамиятнинг иштирокчиси бўлмаган шахс ҳам жамият тафтиш комиссиясининг аъзоси (тафтишчиси) бўлиши мумкин.

Агар жамият уставида назарда тутилган бўлса, жамиятнинг тафтиш комиссияси (тафтишчиси) вазифасини жамият, жамият кузатув кенгашининг аъзолари, ишончли бошқарувчи, жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини бажарувчи шахс, коллегиал ижро этувчи органи аъзолари ва жамият иштирокчилари билан мулкий манфаатлар боғлаб турмайдиган аудиторлик ташкилоти амалга ошириши мумкин.

Жамият кузатув кенгашининг аъзолари, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс ва жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи аъзолари жамият тафтиш комиссиясининг аъзолари (тафтишчиси) бўлиши мумкин эмас.

Жамиятнинг тафтиш комиссияси (тафтишчиси) жамият иштирокчилари умумий йиғилиши томонидан жамиятнинг уставида белгиланган муддатга сайланади.

Жамият тафтиш комиссияси аъзоларининг сони жамиятнинг уставида белгиланади.

Жамиятнинг молия-хўжалик фаолияти тафтиш комиссиясининг (тафтишчисининг) ташаббусига, иштирокчилар умумий йиғилишининг, кузатув кенгашининг қарорига ёки жамият иштирокчилари умумий овозлари сонининг камида ўндан бир қисмига эга бўлган жамият иштирокчиларининг талабига биноан бир йиллик ёки бошқа давр учун фаолият якунларига кўра текширилади.

Жамият тафтиш комиссиясининг (тафтишчисининг) талабига биноан жамият кузатув кенгашининг аъзолари, жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи вазифасини амалга оширувчи шахс, жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи аъзолари, шунингдек жамиятнинг ходимлари оғзаки ёки ёзма шаклда зарур тушунтиришлар бериши шарт.

Жамиятнинг тафтиш комиссияси (тафтишчиси) жамиятнинг йиллик ҳисоботларини ва бухгалтерия балансларини улар жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида тасдиқлангунига қадар мажбурий тартибда текширишдан ўтказади.

Жамият тафтиш комиссиясининг (тафтишчисининг) иш тартиби жамиятнинг ҳужжатлари билан белгиланади.

Активларининг баланс қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг бараваридан кўп бўлган, давлат улуши эллик фоиз ва ундан ортиқ бўлган жамиятда ички аудит хизмати ташкил этилади. Кредит ташкилоти бўлган жамиятда ички аудит хизмати нобанк кредит ташкилотлари ва микромолиялаштириш фаолияти тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ ташкил этилади. Жамиятнинг кузатув кенгаши ички аудит хизматини ташкил этади ва унинг ходимларини тайинлайди. Ички аудит хизмати жамиятнинг кузатув кенгашига ҳисобдордир.

Ички аудит хизмати жамиятнинг ижро этувчи органи, ваколатхоналари ва филиаллари томонидан қонунчиликка, таъсис ҳужжатларига ва бошқа ҳужжатларга риоя этилишини, бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисоботларда маълумотларнинг тўлиқ ҳамда тўғри акс эттирилиши таъминланишини, хўжалик операцияларини амалга оширишнинг белгиланган қоидалари ва тартиб-таомилларига риоя этилишини, активларнинг сақланишини, шунингдек жамиятни бошқариш юзасидан қонунчиликда белгиланган талабларга риоя этилишини текшириш ва бу борада мониторинг олиб бориш орқали жамиятнинг ижро этувчи органи, ваколатхоналари ва филиаллари ҳамда шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари ишини назорат қилади ҳамда баҳолайди.

Ички аудит хизмати ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган тартибга мувофиқ амалга оширади.

Молиявий ҳисоботнинг ҳамда у билан боғлиқ молиявий ахборотнинг ишончлилигини ва бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини текшириш учун жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан қонунчиликда белгиланган тартибда аудиторлик ташкилоти жалб этилади.

Жамият уставида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи (директор) ёки коллегиал ижро этувчи органининг раиси ёки аъзоларидан бири сайлаб қўйиладиган лавозимда бўлиш муддати тугашидан ёхуд улардан бири ўз аризасига асосан лавозимидан озод этишни сўраб мурожаат этганидан кейин жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши қарорига асосан жамият фаолияти ташқи аудитдан ўтказилиши мумкин.

Аудиторлик текшируви жамият иштирокчисининг талаби билан ўтказилган тақдирда, аудиторлик ташкилотининг хизматлари учун аудиторлик текшируви ўтказишни талаб қилган жамият иштирокчисининг маблағлари ҳисобидан ҳақ тўланади.

Жамият иштирокчисининг аудиторлик ташкилоти хизматларига ҳақ тўлаш билан боғлиқ харажатларининг ўрни жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарори билан жамият маблағлари ҳисобидан қопланиши мумкин.

Жамиятнинг молиявий ҳисоботлари қонунчилик ҳужжатларида ёки жамиятнинг таъсис ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ошкор этилиши мумкин.

Жамият, агар қонунчиликда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, қуйидаги ҳужжатларни уставда белгиланган муддат мобайнида сақлаши шарт:

жамиятнинг таъсис ҳужжатларини, шунингдек жамиятнинг таъсис ҳужжатларига киритилган ҳамда белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилган ўзгартиришлар ва қўшимчаларни;

жамият муассислари йиғилишининг жамиятни ташкил этиш ва жамиятнинг устав фондига (устав капиталига) қўшиладиган пулсиз ҳиссаларнинг пул баҳосини тасдиқлаш тўғрисидаги қарорини, шунингдек жамиятни ташкил этиш билан боғлиқ бошқа қарорларни ўз ичига олган баённомасини;

жамиятнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқловчи ҳужжатни;

жамиятнинг ўз балансида турган мол-мулкка бўлган ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатларни;

жамиятнинг филиаллари ва ваколатхоналари тўғрисидаги низомларни;

жамиятнинг шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари тўғрисидаги низомларни;

жамият иштирокчилари умумий йиғилишларининг, жамиятнинг кузатув кенгаши, коллегиал ижро этувчи органи ва тафтиш комиссияси мажлисларининг баённомаларини;

жамият тафтиш комиссиясининг (тафтишчисининг) ва аудиторлик ташкилотининг хулосаларини;

қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳужжатларни.

Жамият ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳужжатларни ўзининг ижро этувчи органи жойлашган ерда ёки жамият иштирокчиларига маълум бўлган ва улар учун қулай бўлган бошқа жойда сақлайди.

Жамият ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳужжатларни қонунчиликда ёки жамият уставида белгиланган тартибда ва муддатда жамият иштирокчиларининг ва бошқа шахсларнинг талабига кўра тақдим этади.

Жамият фаолияти тўғрисидаги сир тутилган ахборотни ўз ичига олган ҳужжатлар жамият билан жамият иштирокчиси ёки учинчи шахслар ўртасида уларни ошкор этмаслик тўғрисидаги шартнома асосида тақдим этилиши мумкин.

Жамият битим тузишидан манфаатдор бўлган шахслар мазкур жамиятга нисбатан аффилланган шахслар деб эътироф этилади.

Қуйидагилар жамиятнинг аффилланган шахслари деб эътироф этилади:

1) ушбу жамиятнинг йигирма ва ундан ортиқ фоиз улушига эгалик қилувчи юридик шахс;

2) ушбу жамиятнинг йигирма ва ундан ортиқ фоиз улушига эгалик қилувчи юридик шахснинг иштирокчилари, агар унинг улуши йигирма фоиздан ортиқни ташкил этса;

3) ушбу жамиятнинг йигирма ва ундан ортиқ фоиз улушига яқин қариндошлари билан биргаликда эгалик қилувчи жисмоний шахс;

4) ушбу жамият кузатув кенгаши аъзосининг, яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг (директорнинг) ёхуд жамият коллегиал ижро этувчи органи аъзосининг ваколатларини амалга ошираётган шахс;

5) ушбу жамият қайси юридик шахс устав фондининг (устав капиталининг) йигирма ва ундан ортиқ фоизига эгалик қилса, ўша юридик шахс;

6) ушбу жамиятнинг шуъба хўжалик жамияти бўлган ёки ушбу жамият қайси жамиятнинг шуъба хўжалик жамияти бўлса, ўша жамиятнинг шуъба хўжалик жамияти бўлган юридик шахс;

7) ушбу жамият устав фондининг (устав капиталининг) йигирма ва ундан ортиқ фоиз улушига эгалик қилувчи айни бир шахс қайси юридик шахс устав фондининг (устав капиталининг) йигирма ва ундан ортиқ фоиз улушига эгалик қилса, ўша юридик шахс;

8) ушбу жамият кузатув кенгашининг камида учдан бир қисмини ташкил этувчи айни бир шахслар ва уларнинг яқин қариндошлари қайси юридик шахс кузатув кенгашининг камида учдан бир қисмини ташкил этса, ўша юридик шахс;

9) ушбу жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи (директор) ёхуд жамиятнинг коллегиал ижро этувчи органи аъзоси бўлган айни бир шахс ёки унинг яқин қариндошлари қайси юридик шахс ижро этувчи органининг раҳбари вазифасини амалга ошираётган бўлса, ўша юридик шахс;

10) яқин қариндошлари билан биргаликда ушбу жамият кузатув кенгашининг камида учдан бир қисмини ташкил этувчи шахс қайси юридик шахс раҳбарининг ёки ижро этувчи органи аъзосининг вазифасини амалга ошираётган бўлса, ўша юридик шахс;

11) ушбу жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг (директорнинг) ёки коллегиал ижро этувчи органи аъзосининг ваколатларини амалга ошираётган шахс яқин қариндошлари билан биргаликда қайси юридик шахс жамият кузатув кенгашининг камида учдан бир қисмини ташкил этса, ўша юридик шахс;

12) ушбу жамият билан битта хўжалик бирлашмасига кирувчи юридик шахс.

Қуйидагилар жамиятнинг аффилланган шахси бўлган жамият иштирокчиси – жисмоний шахснинг аффилланган шахслари деб эътироф этилади:

1) ушбу жисмоний шахс ва (ёки) унинг яқин қариндошлари қайси юридик шахс устав фондининг (устав капиталининг) йигирма фоизига ва ундан ортиқ фоизига эгалик қилса, ўша юридик шахс;

2) ушбу жамият иштирокчиси ёки унинг яқин қариндошлари қайси юридик шахс кузатув кенгашининг аъзоси бўлса, ўша юридик шахс;

3) ушбу жамият иштирокчиси ёки унинг яқин қариндошлари қайси юридик шахсда ижро этувчи органнинг аъзоси ваколатларини амалга ошираётган бўлса, ўша юридик шахс.

Ушбу модда иккинчи қисмининг 1, 5, 7-бандлари ва учинчи қисмининг 1-банди ишончли бошқарувчи ёки иштирокчининг вакили сифатида иш юритаётган шахсларга нисбатан ҳам татбиқ этилади.

Аффилланган шахс жамият билан битим тузишда аффилланган эканлиги тўғрисида тузилиши кутилаётган битим ҳақидаги маълумотларни, шу жумладан битимда иштирок этаётган шахслар, битим предмети тўғрисидаги маълумотларни, тегишли битимнинг муҳим шартларини батафсил кўрсатган ҳолда ёзма билдиришни жамиятнинг расмий веб-сайтига жойлаштириш, почта алоқаси ёки электрон почта орқали юбориш йўли билан жамиятни хабардор этиши шарт.

Аффилланган шахслар билан тузилган битимлар тўғрисидаги ахборот, шу жумладан аффилланган шахсларнинг ёзма билдиришлари ва битимлар бўйича қабул қилинган қарорларнинг тўлиқ таърифлари, қарор қабул қилган шахслар ҳақидаги маълумотлар ҳамда аффилланган шахслар билан битимлар тузиш чоғидаги манфаатлар тўқнашуви тўғрисидаги маълумотлар жамият йиллик ҳисоботининг ажралмас қисми ҳисобланади.

Жамиятнинг аффилланган шахси билан тузиладиган битим тўғрисидаги, тузилиши кутилаётган битим тарафининг ёзма билдиришида кўрсатиладиган ахборот жамиятнинг ижро этувчи органи ва ички аудит хизмати (агар у мавжуд бўлса) томонидан ўрганилади. Жамиятнинг ижро этувчи органи томонидан ўрганиш ёзма билдириш олинганидан кейин уч иш куни ичида амалга оширилади. Мазкур битимни ўрганишга ушбу битимдан манфаатдор бўлмаган жамият ходимлари жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органининг (директорнинг) ёки коллегиал ижро этувчи органининг қарорига кўра қўшимча равишда жалб қилиниши мумкин.

Аффилланган шахс билан тузилиши кутилаётган битимни жамият ижро этувчи органи ва ички аудит хизмати томонидан ўрганиш натижалари баённома билан расмийлаштирилади ҳамда битимни ўрганишда иштирок этган барча шахслар томонидан имзоланади. Баённомада битимнинг юридик, молиявий, техник ва бошқа муҳим жиҳатлари ҳамда унинг жамият фаолиятига кўрсатиши мумкин бўлган таъсири назарда тутилган бўлиши керак. Баённомада келтирилган фикрларга рози бўлмаган шахслар алоҳида фикрини илова қилиши мумкин.

Жамиятнинг ижро этувчи органи аффилланган шахс билан тузилиши кутилаётган битим тўғрисида уни ўрганиш натижалари баённомасини илова қилган ҳолда жамият кузатув кенгашини ёзма шаклда хабардор қилади.

Жамиятнинг кузатув кенгаши аффилланган шахс билан тузиладиган битим тўғрисидаги ахборотни ўрганади ва аффилланган шахснинг ёзма билдириши жамиятга келиб тушган санадан эътиборан ўн беш кундан кечиктирмай битим бўйича қарор қабул қилади.

Агар жамият кузатув кенгашининг икки ва ундан ортиқ аъзоси аффилланган шахс бўлса, битим бўйича қарор ушбу Қонунда белгиланган тартибда ва муддатларда жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан қабул қилинади.

Жамиятнинг аффилланган шахси жамиятнинг кузатув кенгаши ёки жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши мазкур битим юзасидан қарор қабул қилаётганда муҳокамада иштирок этишга ҳақли эмас ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмайди.

Аффилланган шахс билан тузилаётган битимни маъқуллаш ҳақидаги қарор мажлисда иштирок этаётган жамият кузатув кенгаши аъзолари томонидан бир овоздан ёхуд жамият иштирокчиларининг умумий йиғилишида иштирок этаётган иштирокчилар умумий овозлари сонининг камида учдан икки қисмидан иборат кўпчилик (малакали кўпчилик) овози билан қабул қилинади. Бунда аффилланган шахс билан тузилаётган, қиймати жамият соф активлари қийматининг ўн ёки ундан кўп фоизини ташкил этадиган битим тузиш тўғрисидаги қарор мол-мулкнинг баҳоловчи ташкилот томонидан Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ белгиланган бозор қиймати ҳисобга олинган, мустақил ташқи аудиторлик ташкилоти томонидан битим шартлари ўрганилган ҳолда, мажбурий тартибда қабул қилинади.

Жамиятнинг ижро этувчи органи аффилланган шахс билан тузилаётган битим бўйича қабул қилинган қарор ҳақида ўзи билан ушбу битим тузилиши кутилаётган тарафни ёзма шаклда хабардор қилади.

Агар аффилланган шахс билан тузилаётган битим айни бир вақтда йирик битим бўлса, битимни тузиш тартибига нисбатан ушбу Қонуннинг 5-бобида белгиланган йирик битим тузишга доир қоидалар қўлланилади.

Жамиятнинг иштирокчилари аффилланган шахс билан тузилган битимни маъқуллаш ҳақида қабул қилинган қарордан норози бўлган ёхуд жамият иштирокчиси қарорни қабул қилишда иштирок этмаган тақдирда, ушбу битим бўйича низолашиши мумкин.

Жамият иштирокчисининг талабига кўра унга жамиятнинг яккабошчилик асосидаги ижро этувчи органи (директор) ёки коллегиал ижро этувчи органи томонидан имзоланган, аффилланган шахс билан тузилаётган битим ҳақидаги тегишли ахборот билан бирга қуйидагиларнинг кўчирма нусхалари уч иш куни ичида тақдим этилиши шарт:

аффилланган шахс билан тузилиши кутилаётган битим тарафи ёзма билдиришининг;

битимни ўрганиш натижаси баённомасининг;

битимни маъқуллаш тўғрисида қабул қилинган қарорнинг;

тегишли шартноманинг, агар у тузилган бўлса.

Жамият иштирокчисининг талабига кўра, унга аффилланган шахс билан тузилаётган битимга тааллуқли бўлган бошқа ахборот ҳам тақдим этилади.

Аффилланган шахс билан тузилган қайси битим натижасида жамиятга зарар етказилган бўлса ёхуд ушбу битим тузилганлиги оқибатида келгусида зарар етказилиши мумкин бўлса, жамият иштирокчиси ўша битимни ҳақиқий эмас деб топиш юзасидан судга мурожаат қилишга ҳақли.

Жамиятнинг беш фоиздан кам бўлмаган миқдордаги улушига эгалик қилувчи иштирокчиси аффилланган шахс билан тузилган қайси битим натижасида жамиятга зарар етказилган бўлса ёхуд ушбу битим тузилганлиги оқибатида келгусида зарар етказилиши мумкин бўлса, ўша битимни тузишга доир талаблар бузилишининг мавжуд белгиларини ўрганиш учун мустақил равишда аудиторлик ташкилотини жалб этишга ҳақли. Битим тузишга доир талаблар бузилганлиги факти суд томонидан аниқланган тақдирда, жамият суднинг қарори қонуний кучга кирган пайтдан эътиборан бир ойлик муддатда жамият иштирокчисининг аудиторлик ташкилотини жалб этишга доир харажатларининг ўрнини мазкур хизматларнинг бозор қийматидан кўп бўлмаган миқдорда қоплаши шарт.

Аффилланган шахс билан тузилган битим қуйидаги ҳолларда суд тартибида ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин:

ушбу Қонунда битим тузиш бўйича белгиланган талабларга риоя этилмаганда;

битимнинг жамиятга зарар етказишига доир асослар мавжуд бўлганда;

битимни тузишда манфаатлар тўқнашуви мавжуд бўлганда;

қонунда назарда тутилган бошқа асослар мавжуд бўлганда.

Аффилланган шахс билан тузилган битим қуйидаги ҳолатлардан бири мавжуд бўлганда ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин эмас:

аффилланган шахс билан тузилган битимни ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги даъво билан судга мурожаат қилган иштирокчининг овоз бериши ушбу битимни маъқуллаш тўғрисида қарор қабул қилинган умумий йиғилишда унинг иштирок этишидан ёки иштирок этмаслигидан қатъи назар, овоз бериш натижаларига таъсир кўрсатмаса;

мазкур битимнинг тузилиши жамиятга ёки даъво билан судга мурожаат қилган жамият иштирокчисига зарар етказилишига сабаб бўлганлиги ёки зарар етказилишига сабаб бўлиши мумкинлиги исботланмаган бўлса;

мазкур битим бўйича зарарлар битим тарафларининг ҳаракатларига боғлиқ бўлмаган ҳолатларнинг (форс-мажор ҳолатларнинг) натижаси бўлганлиги исботланган бўлса;

мазкур битимнинг ушбу бобда назарда тутилган тартибда кейинчалик маъқулланганлигига оид далиллар ишни судда кўриб чиқиш пайтида тақдим этилган бўлса.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг қарорига биноан жамият ушбу Қонунда назарда тутилган тартибда қайта ташкил этилиши мумкин.

Жамиятни қайта ташкил этиш қўшиб юбориш, қўшиб олиш, бўлиш, ажратиб чиқариш ва ўзгартириш шаклида амалга оширилиши мумкин.

Жамият қайта ташкил этиш натижасида тузилган юридик шахслар давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан қайта ташкил этилган деб ҳисобланади, бундан қўшиб олиш шаклидаги қайта ташкил этиш ҳоллари мустасно.

Жамият унга бошқа жамиятни қўшиб олиш шаклида қайта ташкил этилганда улардан биринчиси юридик шахсларнинг ягона давлат реестрига қўшиб олинган жамият фаолияти тугатилганлиги ҳақидаги ёзув киритилган пайтдан эътиборан қайта ташкил этилган деб ҳисобланади.

Қайта ташкил этиш натижасида тузилган жамиятларни давлат рўйхатидан ўтказиш ва қайта ташкил этилган жамиятларнинг фаолиятини тугатиш тўғрисидаги ёзувларни киритиш, шунингдек уставга киритилган ўзгартиришларни давлат рўйхатидан ўтказиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

Жамият жамиятни қайта ташкил этиш тўғрисида қарор қабул қилинган санадан эътиборан, жамият қўшиб юбориш ёки қўшиб олиш шаклида қайта ташкил этилганда эса, қўшилишда ёки қўшиб олишда иштирок этаётган жамиятлардан охиргиси томонидан бу ҳақда қарор қабул қилинган санадан эътиборан ўттиз кундан кечиктирмай жамиятнинг ўзига маълум барча кредиторларини бу ҳақда ёзма равишда хабардор қилиши ва қабул қилинган қарор ҳақида оммавий ахборот воситаларида хабар эълон қилиши шарт. Бунда жамият кредиторлари жамиятнинг тегишли мажбуриятлари муддатидан илгари тугатилишини ёки бажарилишини ва кўрган зарарларининг ўрни қопланишини ўзига хабарнома юборилган санадан эътиборан ўттиз кун ичида ёки қарор қабул қилинганлиги тўғрисида хабар эълон қилинган санадан эътиборан ўттиз кун ичида ёзма равишда талаб қилишга ҳақли.

Қайта ташкил этиш натижасида тузилган жамиятларни давлат рўйхатидан ўтказиш, қайта ташкил этилган жамиятларнинг фаолиятини тугатиш тўғрисидаги ёзувларни киритиш фақат ушбу модданинг олтинчи қисмида белгиланган тартибда кредиторлар хабардор қилинганлигининг далиллари тақдим этилган тақдирда амалга оширилади.

Агар юридик шахс бошқа юридик шахсга қўшиб юбориш, қўшиб олиш ёки бўлиш шаклида қайта ташкил этилса, фаолияти тугатилаётган жамиятнинг тижорат банкларидаги барча ҳисобварақлари ёпилади ва ундаги мавжуд пул маблағлари белгиланган тартибда тегишинча тақсимланади.

Ўз фаолиятини тугатган икки ёки бир неча жамиятнинг барча ҳуқуқлари ва мажбуриятларини ўтказиш йўли билан янги жамиятни ташкил этиш жамиятларнинг қўшиб юборилиши деб эътироф этилади.

Қўшиб юбориш шаклидаги қайта ташкил этишда иштирок этувчи ҳар бир жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши ана шундай қайта ташкил этиш тўғрисида, қўшиб юбориш шартномасини ва қўшиб юбориш натижасида тузилаётган жамиятнинг уставини тасдиқлаш ҳақида, шунингдек топшириш далолатномасини тасдиқлаш тўғрисида қарорлар қабул қилади.

Қўшиб юбориш натижасида ташкил этилаётган жамиятнинг барча иштирокчилари томонидан имзоланган қўшиб юбориш тўғрисидаги шартнома устав билан биргаликда унинг таъсис ҳужжати ҳисобланади ҳамда у Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ва ушбу Қонун билан таъсис шартномасига қўйиладиган барча талабларга мос бўлиши керак.

Қўшиб юбориш шаклида қайта ташкил этишда иштирок этувчи ҳар бир жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши томонидан шундай қайта ташкил этиш ҳақида ва қўшиб юбориш тўғрисидаги шартномани, қўшиб юбориш натижасида ташкил этилаётган жамиятнинг уставини ва топшириш далолатномасини тасдиқлаш ҳақида қарор қабул қилинган тақдирда, қўшиб юбориш натижасида ташкил этилаётган жамиятнинг ижро этувчи органларини сайлаш қўшиб юборишда иштирок этаётган жамиятлар иштирокчиларининг қўшма умумий йиғилишида амалга оширилади. Бундай умумий йиғилишни ўтказиш муддатлари ва тартиби қўшиб юбориш тўғрисидаги шартномада белгиланади.

Жамиятлар қўшиб юборилганда улардан ҳар бирининг барча ҳуқуқлари ва мажбуриятлари, бу топшириш далолатномаларида кўрсатилганидан ёки кўрсатилмаганлигидан қатъи назар, қўшиб юбориш натижасида ташкил этилган жамиятга ўтади.

Бир ёки бир неча жамиятни уларнинг ҳуқуқлари ва мажбуриятларини бошқа жамиятга ўтказган ҳолда тугатиш жамиятни қўшиб олиш деб эътироф этилади.

Қўшиб олиш шаклида қайта ташкил этишда иштирок этувчи ҳар бир жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши бундай қайта ташкил этиш тўғрисида, қўшиб олиш тўғрисидаги шартномани тасдиқлаш ҳақида қарор қабул қилади, қўшиб олинаётган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши эса топшириш далолатномасини тасдиқлаш тўғрисида ҳам қарор қабул қилади.

Қўшиб олишда иштирок этувчи жамиятлар иштирокчиларининг қўшма умумий йиғилиши қўшиб олинаётган жамиятнинг таъсис ҳужжатларига жамиятнинг иштирокчилари таркиби ўзгариши, уларнинг улушлари миқдорларини белгилаш билан боғлиқ ўзгартиришларни, қўшиб олиш тўғрисидаги шартномада назарда тутилган бошқа ўзгартиришларни киритади, шунингдек зарур бўлганда бошқа масалаларни, шу жумладан бирлаштирилаётган жамиятнинг органларини сайлаш тўғрисидаги масалаларни ҳал этади. Бундай умумий йиғилишни ўтказиш муддатлари ва тартиби қўшиб олиш тўғрисидаги шартномада белгиланади.

Бир жамият бошқасига қўшиб олинганда қўшиб олинаётган жамиятнинг барча ҳуқуқлари ва мажбуриятлари қўшиб олаётган жамиятга ўтади.

Жамиятни унинг барча ҳуқуқлари ва мажбуриятларини янгитдан ташкил этилган жамиятларга ўтказган ҳолда тугатиш жамиятни бўлиш деб эътироф этилади.

Бўлиш шаклида қайта ташкил этилаётган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши бундай қайта ташкил этиш, жамиятни бўлиш тартиби ва шартлари, янги жамиятларни ташкил этиш ва бўлиш балансини тасдиқлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Бўлиш натижасида ташкил этилаётган ҳар бир жамиятнинг иштирокчилари таъсис шартномасини имзолайди. Бўлиш натижасида ташкил этилаётган ҳар бир жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши жамият уставини тасдиқлайди ва унинг органларини сайлайди.

Жамият бўлинганда унинг барча ҳуқуқлари ва мажбуриятлари бўлиш балансига мувофиқ бўлиш натижасида ташкил этилган жамиятларга ўтади.

Агар бўлиш баланси қайта ташкил этилган жамиятнинг ҳуқуқий ворисини аниқлаш имкониятини бермаса, қайта ташкил этиш натижасида ташкил этилган юридик шахслар қайта ташкил этилган жамиятнинг мажбуриятлари юзасидан унинг кредиторлари олдида солидар жавобгар бўлади.

Қайта ташкил этилаётган жамиятни тугатмасдан, унинг ҳуқуқлари ва мажбуриятларининг бир қисмини ўтказган ҳолда бир ёки бир неча жамиятни ташкил этиш жамиятни ажратиб чиқариш деб эътироф этилади.

Ажратиб чиқариш шаклида қайта ташкил этилаётган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши бундай қайта ташкил этиш, ажратиб чиқариш тартиби ва шартлари, янги жамиятни (янги жамиятларни) ташкил этиш ва бўлиш балансини тасдиқлаш тўғрисида қарор қабул қилади, ажратиб чиқариш шаклида қайта ташкил этилаётган жамиятнинг таъсис ҳужжатларига жамият иштирокчилари таркибининг ўзгариши, уларнинг улушлари миқдорлари аниқланиши билан боғлиқ бўлган ўзгартиришларни ва ажратиб чиқариш тўғрисидаги қарорда назарда тутилган бошқа ўзгартиришларни киритади, шунингдек зарур бўлган тақдирда ўзга масалаларни, шу жумладан жамиятнинг органларини сайлаш тўғрисидаги масалаларни ҳал этади.

Ажратиб чиқарилаётган жамиятнинг иштирокчилари таъсис шартномасини имзолайди. Ажратиб чиқарилаётган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши жамият уставини тасдиқлайди ва жамиятнинг органларини сайлайди.

Агар ажратиб чиқарилаётган жамиятнинг ягона иштирокчиси қайта ташкил этилаётган жамият бўлса, унинг умумий йиғилиши жамиятни ажратиб чиқариш шаклида қайта ташкил этиш тўғрисида, ажратиб чиқариш тартиби ва шартлари тўғрисида қарор қабул қилади, шунингдек ажратиб чиқарилаётган жамиятнинг уставини ва бўлиш балансини тасдиқлайди, ажратиб чиқарилаётган жамиятнинг органларини сайлайди.

Жамиятдан бир ёки бир неча жамият ажратиб чиқарилганда қайта ташкил этилган жамият ҳуқуқлари ва мажбуриятларининг бир қисми бўлиш балансига мувофиқ уларнинг ҳар бирига ўтади.

Агар бўлиш баланси қайта ташкил этилган жамиятнинг ҳуқуқий ворисини аниқлаш имкониятини бермаса, қайта ташкил этиш натижасида ташкил топган юридик шахслар қайта ташкил этилган жамиятнинг мажбуриятлари юзасидан унинг кредиторлари олдида солидар жавобгар бўлади.

Жамият қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ташкилий-ҳуқуқий шаклдаги тижорат ташкилоти этиб ўзгартирилиши мумкин.

Ўзгартириш шаклида қайта ташкил этилаётган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши бундай қайта ташкил этиш, ўзгартириш тартиби ва шартлари, жамият иштирокчиларининг улушларини ўзгартириш натижасида ташкил этилаётган юридик шахснинг акцияларига (улушларига, пайларига) айирбошлаш тартиби ва ушбу юридик шахснинг таъсис ҳужжатларини тасдиқлаш, шунингдек топшириш далолатномасини тасдиқлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Ўзгартириш натижасида ташкил этилаётган юридик шахснинг иштирокчилари ушбу юридик шахслар тўғрисидаги қонун талабларига мувофиқ унинг органларини сайлаш ҳақида қарор қабул қилади ва тегишли органга ўзгартириш натижасида ташкил этилаётган юридик шахсни давлат рўйхатидан ўтказиш билан боғлиқ ҳаракатларни амалга оширишни топширади.

Қайта ташкил этилган жамиятнинг барча ҳуқуқлари ва мажбуриятлари, бу топшириш далолатномаларида кўрсатилганлигидан ёки кўрсатилмаганлигидан қатъи назар, жамиятни ўзгартириш натижасида ташкил этилган юридик шахсга ўтади.

Жамият ушбу Қонун ва жамият устави талаблари ҳисобга олинган ҳолда, белгиланган тартибда ихтиёрий равишда тугатилиши мумкин. Жамият қонунчиликда назарда тутилган асосларга кўра суднинг қарорига биноан ҳам тугатилиши мумкин.

Жамиятни тугатиш унинг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари ҳуқуқий ворислик тартибида бошқа шахсларга ўтмаган ҳолда фаолиятининг тугатилишига сабаб бўлади.

Жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг жамиятни ихтиёрий равишда тугатиш ҳамда тугатувчини тайинлаш тўғрисидаги қарори жамият кузатув кенгашининг, ижро этувчи органининг ёки иштирокчисининг таклифига биноан қабул қилинади.

Ихтиёрий равишда тугатилаётган жамият иштирокчиларининг умумий йиғилиши жамиятни тугатиш ва юридик шахсларни тугатувчини тайинлаш тўғрисида қарор қабул қилади.

Тугатувчи тайинланган пайтдан эътиборан жамият ишларини бошқариш бўйича барча ваколатлар тугатувчига ўтади. Тугатувчи тугатилаётган жамият номидан судда иштирок этади.

Давлат рўйхатидан ўтказувчи органнинг қарорига кўра жамият ушбу жамият молия-хўжалик фаолияти амалга оширилмаганлиги сабабли белгиланган тартибда ҳаракатсиз режимга ўтказилган пайтдан эътиборан бир йил ичида унинг фаолияти тикланмаган тақдирда тугатилади. Бунда тугатувчи тайинланмайди, бундан ушбу модданинг еттинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Устав фондида (устав капиталида) давлат улуши мавжуд бўлган жамиятни тугатишда тугатиш комиссияси тайинланади ва унинг таркибига давлат мулкини бошқарувчи органнинг вакили киритилади.

Жамиятни тугатиш тартиби қонунчилик билан белгиланади.

Ўзбекистон Республикасининг қуйидаги қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикасининг 1992 йил 9 декабрда қабул қилинган «Гаров тўғрисида»ги 736-ХII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 1 майда қабул қилинган 614-I-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 5-6, 96-модда; 2002 йил, № 1, 20-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 4, 156-модда; 2009 йил, № 9, 337-модда; 2015 йил, № 8, 312-модда; 2018 йил, № 1, 4-модда, № 4, 224-модда; 2019 йил, № 10, 671-модда; 2020 йил, № 1, 3-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 11, 1062-модда; 2024 йил, № 10, 1079-модда; 2025 йил, № 2, 188-модда, № 4, 520, 522-моддалар) 7-моддасининг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Мулкдорнинг умумий улушли мулкдаги ўз улушини гаровга қўйиши қолган мулкдорларнинг розилик беришини талаб қилмайди, бундан қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар мустасно».

2. Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 29 августда қабул қилинган «Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида»ги 258-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2001 йил, № 9-10, 169-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 8, 367-модда, № 12, 598-модда; 2008 йил, № 4, 184, 187-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда; 2010 йил, № 9, 337, 340-моддалар; 2012 йил, № 12, 336-модда; 2014 йил, № 5, 130-модда; 2015 йил, № 8, 312-модда, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 9, 276-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4, 5-моддалар; 2019 йил, № 2, 47-модда, № 5, 267-модда, № 7, 389-модда, № 8, 469-модда, № 10, 671-модда, № 12, 880-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 8, 800, 803-моддалар; 2022 йил, № 4, 337-модда, № 6, 570-модда; 2023 йил, № 4, 269-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда, № 8, 827-модда, № 10, 1073-модда; 2025 йил, № 4, 522-модда) 48³-моддасига қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:

иккинчи қисмдаги «қўшимча масъулиятли жамият иштирокчилари» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

учинчи қисмдаги «қўшимча масъулиятли жамият» деган сўзлар чиқариб ташлансин.

3. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 24 январда қабул қилинган ЎРҚ-461-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 2-илова, № 7, 433-модда, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261, 266-моддалар, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда; 2021 йил, № 1, 10-модда, 4-сонга илова, № 8, 803-модда, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 463-модда, № 6, 577-модда, № 8, 787-модда; 2023 йил, № 4, 269-модда; № 12, 1008-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда, № 9, 964, 969-моддалар, № 12, 1280, 1286-моддалар; 2025 йил, № 3, 373-модда) 119-моддасининг тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Йиллар, ойлар ёки кунлар билан ҳисобланадиган процессуал муддатнинг ўтиши календарь сананинг ёки муддатнинг бошланиши деб белгиланган воқеа юз берган куннинг эртасидан бошланади».

4. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 25 январда қабул қилинган ЎРҚ-462-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекси (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 3-илова, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 5, 261-модда, № 9, 592-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда; 2021 йил, № 1, 9-модда, 4-сонга илова, № 8, 800, 803-моддалар, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 8, 787-модда, № 12, 1188; 2023 йил, № 3, 185-модда, № 4, 269-модда, № 11, 923-модда, № 12, 1009; 2024 йил, № 2, 115-модда, № 9, 964, 969-моддалар, № 12, 1286-модда; 2025 йил, № 3, 373-модда) 116-моддасининг тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Йиллар, ойлар ёки кунлар билан ҳисобланадиган процессуал муддатнинг ўтиши календарь сананинг ёки муддатнинг бошланиши деб белгиланган воқеа юз берган куннинг эртасидан бошланади».

5. Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил 3 июлда қабул қилинган «Рақобат тўғрисида»ги ЎРҚ-850-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2023 йил, № 7, 533-модда; 2024 йил, № 9, 955-модда; 2025 йил, № 2, 188-модда, № 3, 370-модда) 26-моддасига қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:

биринчи қисмнинг учинчи хатбошисидаги «ёки қўшимча масъулиятли жамиятнинг» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

тўртинчи қисмнинг бешинчи хатбошисидаги «ёки қўшимча масъулиятли жамият» деган сўзлар чиқариб ташлансин.

Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:

1) Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 6 декабрда қабул қилинган «Масъулияти чекланган жамиятлар тўғрисида»ги 310-II-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 1, 10-модда);

2) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 2001 йил 6 декабрда қабул қилинган «Масъулияти чекланган ҳамда қўшимча масъулиятли жамиятлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш тартиби ҳақида»ги 311-II-сонли Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 1, 11-модда);

3) Ўзбекистон Республикасининг 2006 йил 4 апрелда қабул қилинган «Тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун рухсат бериш тартиб-таомиллари турлари қисқартирилганлиги ҳамда соддалаштирилганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-28-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 4, 154-модда) 9-моддаси;

4) Ўзбекистон Республикасининг 2007 йил 23 июлда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий соҳадаги айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-104-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 7, 325-модда) 5-моддаси;

5) Ўзбекистон Республикасининг 2007 йил 14 декабрда қабул қилинган «Тадбиркорлик субъектларини ихтиёрий тугатиш тартибини такомиллаштириш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-127-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 12, 598-модда) 5-моддаси;

6) Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 21 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-311-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2011 йил, № 12/2, 363-модда) 8-моддаси;

7) Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 29 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-345-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2012 йил, № 12, 336-модда) 15-моддаси;

8) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 20 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-365-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 1, 2-модда) 22-моддаси;

9) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ-372-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 5, 130-модда) 22-моддаси;

10) Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 20 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига хусусий мулкни, тадбиркорлик субъектларини ишончли ҳимоя қилишни янада кучайтиришга, уларни жадал ривожлантириш йўлидаги тўсиқларни бартараф этишга қаратилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-391-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 8, 312-модда) 27-моддаси;

11) Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 3 январда қабул қилинган «Айрим давлат органлари фаолияти такомиллаштирилиши, шунингдек фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш кафолатларини таъминлашга доир қўшимча чора-тадбирлар қабул қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-456-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 1, 1-модда) 26-моддаси;

12) Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 9 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-459-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 1, 4-модда) 14-моддаси;

13) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 20 мартда қабул қилинган «Мамлакатда ишбилармонлик муҳитини яхшилаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-531-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 3, 166-модда) 10-моддаси;

14) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 11 декабрда қабул қилинган «Тадбиркорлик субъектларини тугатиш тартиби такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-592-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 12, 886-модда) 5-моддаси;

15) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 24 декабрда қабул қилинган «Баъзи давлат органларининг фаолияти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-597-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 12, 891-модда) 12-моддаси;

16) Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 22 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-603-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2020 йил, № 1, 4-модда) 9-моддаси;

17) Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 21 июлда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-629-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2020 йил, № 7, 449-модда) 6-моддаси;

18) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 132-моддаси;

19) Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 29 мартда қабул қилинган «Корпоратив бошқарув тизими такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-760-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2022 йил, № 3, 217-модда) 4-моддаси;

20) Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 20 апрелда қабул қилинган «Нобанк кредит ташкилотлари ва микромолиялаштириш фаолияти тўғрисида»ги ЎРҚ-765-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2022 йил, № 4, 340-модда) 41-моддасининг 3-банди;

21) Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил 18 январда қабул қилинган «Корпоратив бошқарув тизими янада такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-814-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2023 йил, № 1, 1-модда) 2-моддаси;

22) Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил 20 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-815-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2023 йил, № 1, 2-модда) 5-моддаси;

23) Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 20 февралда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-910-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2024 йил, № 2, 110-модда) 3-моддаси;

24) Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 21 февралда қабул қилинган «Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-911-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2024 йил, № 2, 111-модда) 12-моддаси;

25) Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 22 октябрда қабул қилинган «Давлат мулкини бошқариш соҳаси такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-980-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2024 йил, № 10, 1079-модда) 4-моддаси;

26) Ўзбекистон Республикасининг 2025 йил 7 февралда қабул қилинган «Корпоратив муносабатларнинг ҳуқуқий асослари янада такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-1025-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2025 йил, № 2, 188-модда) 17-моддаси.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги, Савдо-саноат палатаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.