Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 19 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 275]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1997 йил 15 декабрдаги 84-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.03.07-98 «Тош ва ўзактошли қурилмалар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Б. ЗАКИРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 15 июль,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-30-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 26 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 5 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 11 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 15 июлдаги 01/2-30-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) тош ва арматураланган тошли конструкциялардан бино ва иншоотларни лойиҳалаш, қуриш ва реконструкция қилишга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.01.04-18 «Қурилиш иссиқлик техникаси»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 8462-85 «Девор материаллари. Сиқилиш ва эгилишдаги мустахкамлик чегараларини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Материалы стеновые. Методы определения пределов прочности при сжатии и изгибе);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 10180-2012 «Бетонлар. Назорат намуналаридан мустахкамлигини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Бетоны. Методы определения прочности по контрольным образцам);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 18105-2018 «Бетонлар. мустахкамликни назорат қилиш ва баҳолаш қоидалари» (расмий манба: Бетоны. Правила контроля и оценки прочности);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 23279-2012 «Темир-бетон конструкциялар ва маҳсулотлар учун пайвандланган арматура тўрлари. Умумий техник шартлар» (расмий манба: Сетки арматурные сварные для железобетонных конструкций и изделий. Общие технические условия);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 24992-2014 «Тош конструкциялари. Тош термада илишиш мустахкамлигини аниқлаш усули» (расмий манба: Конструкции каменные. Метод определения прочности сцепления в каменной кладке).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвертикал чок — сувоқ қоришмасининг горизонтал чок ва девор сиртига перпендикуляр бўлган чоки;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал чок — тошлар (блоклар) таянч сиртлари орасидаги қоришма чоки;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформация чоки — тош (ғишт) терилмаси текислигида эркин силжишларга имкон берувчи чок;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюк кўтарувчи девор — конструкцияларнинг хусусий оғирлиги ҳамда бошқа доимий ва ўзгарувчан юк ва таъсирларни қабул қиладиган девор.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Тош ва арматураланган тошли конструкцияларни лойиҳалашда юк кўтариш қобилияти, ёнғин хавфсизлиги талаблари, конструкцияларнинг иссиқлик-техник хоссалари ва ҳарорат-намлик режимларини таъминлай оладиган конструкцияси ечимлар ҳамда материаллар инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Тош ва арматураланган тошли конструкцияларни лойиҳалашда қуйидаги конструктив ечим, маҳсулот ва материалларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишичи ғовак сопол ва бетон тош ҳамда ғиштни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишплитасиман иситгичли ёки ғовак тўлдиргичли енгиллаштирилган ғиштни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳар хил турдаги бетондан тайёрланган панель ва йирик блоклардан, шунингдек ғишт ёки тошлардан қилинган деворларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбеш ва ундан ортиқ қаватли биноларда, сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича маркаси камида 150 бўлган ғишт ва тошни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаҳаллий табиий тош маҳсулотларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқишки шароитларда ғишт териш учун музлашга қарши кимёвий қўшимчали қоришмаларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуруқ ва меъёрий намлик режимига эга хоналар ташқи деворларини қуриш учун узлуксиз тартибда териладиган сиртига яхлит танали сопол ғиштдан (пишиқ ғиштдан) ёки силикат ғиштларни қўллаш фақат уларнинг мустаҳкамлигини таъминлаш зарур бўлгандагина йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Нам режимли хоналар деворларида, уларнинг ички сиртига буғдан ҳимояловчи қоплама суртиш шарти билан силикат ғишт, ғовакли бетондан тайёрланган тош ва блокларни, ичи ғовак ғишт ва сопол тошларни, яримқуруқ ҳолатда қолиплаб тайёрланган сопол ғиштларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур материалларни ҳўл режимли хоналар, шунингдек ертўла ва ярим ертўла (цоколлар)нинг ташқи деворларига қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХоналарнинг намлик режимлари ШНҚ 2.01.04-18га мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Конструкциялар ва уларнинг элементларини қуриш ва фойдаланишда, шунингдек йиғма конструкцияларнинг элементларини ташиш ва монтаж қилишда уларнинг мустаҳкамлиги ҳамда устуворлиги таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Конструкциялар ҳисобида ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ ишончлилик коэффициенти инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Лойиҳаланаётган тош ва арматураланган тошли конструкциялар хавфсизлик, фойдаланишга яроқлилик бўйича талабларни таъминлаши, бунда турли хилдаги ҳисобий таъсирларда, биноларнинг меъёрий фойдаланишини қийинлаштирувчи деформация ва бошқа турдаги шикастланишлар рўй беришига йўл қўйилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг хавфсизлиги, фойдаланишга яроқлилиги, энергия жиҳатидан самарадорлиги ҳамда ғишт, тош, блоклар, оғир ҳамда енгил қоришмаларга, елимловчи эритмалар, арматурага, конструкция ечимлари таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Юк ва таъсирларнинг меъёрий ва ҳисобий қийматлари, чегаравий деформациялар, ташқи ҳаво ҳарорати ва хона ичи нисбий намлигининг ҳисобий қийматлари, конструкцияларни агрессив муҳит таъсирларидан муҳофазалаш ҚМҚ 2.01.03-19, ҚМҚ 2.01.07-96, ҚМҚ 2.02.01-98, ҚМҚ 2.03.11-96, ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Қурилиш элементларининг конструкцияси ечими бино, иншоот, қурилма бўйлаб ёнғиннинг яширин тарқалишига олиб келмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг ишчи чизмалари мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Материаллар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Тош ва арматураланган тошли конструкциялар учун ғишт, тош ва қоришмалар, шунингдек тош ва йирик блокларнинг бетони қуйидаги маркалар ёки синфларга мансуб бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) тошлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиқилишга чегаравий қаршилиги бўйича (ғиштлар эса эгилишдаги мустаҳкамлигини ҳисобга олган ҳолдаги сиқилишга);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлиги паст тошлар — енгил бетондан тайёрланган ва табиий тошлар (4, 7, 10, 15, 25, 35, 50);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўртача мустаҳкамликка эга тошлар — ғишт, сопол, бетондан тайёрланган ва табиий тошлар (75, 100, 125, 150, 200);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори мустаҳкамликка эга тошлар — ғишт, бетондан тайёрланган ва табиий тошлар (250, 300, 400, 500, 600, 800, 1000);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсовуққа бардошлигига кўра — F10, F15, F25, F35, F50, F75, F100, F150, F200, F300.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) бетонлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиқилишга мустаҳкамлиги бўйича қуйидаги синфларга мансуб бўлганлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоғир — В3,5, В5, В7,5, В12,5, В15, В20, В22,5, В25, В30.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғовакли — В2, В2,5, В3,5, В5, В7,5, В12,5, В15, В20, В25, В30.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўлдирувчилардаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғовакли — В1, В2, В2,5, В3,5, В5, В7,5, В12,5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишполистиролбетон — В1,0, В1,5, В2,0, В2,5, В3,5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик ғовакли — В1, В2, В2,5, В3,5, В5, В7,5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғоваклаштирилган — В2,5, В3,5, В5, В7,5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиликатли — В12,5, В15, В20, В25, В30.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоришмалар — сиқилишга қарши ўртача чегаравий мустаҳкамлиги — 0,4 МPа ҳамда сиқилишга қарши мустаҳкамлик бўйича маркаларига кўра — М4, М10, М25, М50, М75, М100, М150, М200;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбетон ва қоришмаларнинг совуққа бардошлигига кўра маркалари ушбу ШНҚнинг 11-бандидагидек бўлиши (F10 маркаси бундан мустасно).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Деворларнинг ташқи қисми (12 cm қалинлигигача) ва пойдевор учун (унинг бутун қалинлиги бўйлаб) тош материалларнинг совуққа бардошлигига ҳамда конструкцияларнинг камида 100, 50 ва 25 йил бўлган хизмат муддатларига боғлиқ равишдаги лойиҳавий маркалари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСовуққа бардошлилик бўйича лойиҳавий маркаларни фақат пойдеворнинг юқори қисмида қўлланилаётган материаллар учунгина олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Конструкциялар тури | Конструкцияларнинг чамаланаётган хизмат муддати қуйидагича бўлганидаги тош терилмалари учун материалларнинг F совуққа бардошлилиги қийматлари, йил | ||
100 | 50 | 25 | ||
1. | Хоналарининг намлик режими қуйидагича бўлган биноларда ташқи бир қатламли деворлар тош терилмаларининг юза қатлами: | |||
а) қуруқ ва меъёрий | 25 | 25 | 25 | |
б) нам | 35 | 25 | 25 | |
в) ҳўл | 50 | 35 | 25 | |
2. | Хоналарининг намлик режими қуйидагича бўлган, ички тош терилмаси қатламининг зичлиги 1400 kg/m3 ва ундан ортиқ, икки қатламли деворлар тош терилмаларининг юза қатлами: | |||
а) қуруқ ва норматив | 25 | 25 | 25 | |
б) нам | 35 | 25 | 25 | |
в) ҳўл | 50 | 35 | 25 | |
3. | Ички тош терилмаси қатламининг зичлиги 1400 kg/m3 дан кам бўлган, икки қатламли деворлар тош терилмаларининг юза қатлами | 35 | 25 | 15 |
4. | Ички қатламнинг девор зичлиги 1400 kg/m3 дан кам бўлган ва юза қатламининг қалинлиги 120 mm ёки ундан кам бўлган, икки қатламли деворларнинг ички қатлами | 25 | 25 | 15 |
5. | Самарали иссиқлик сақлаш қопламасига эга бўлган уч қатламли ташқи деворлар: | |||
а) қалинлиги 120 mm бўлган тош терилмасининг юза қатлами | 50 | 35 | 25 | |
б) қалинлиги 250 mm ва ундан ортиқ бўлган тош терилмасининг юза қатлами | 35 | 25 | 15 | |
6. | Деворларнинг пойдеворлари, ярим пойдеворлари ва ер ости қисмлари: | |||
а) бетон блоклардан пластик тарзда шакллантирилган яхлит танали сопол (шу жумладан, клинкерли) ғиштлардан, мустаҳкамлиги М200 ва ундан юқори бўлган силикат блоклардан ясалган | 100 | 50 | 25 | |
б) табиий тошлардан тайёрланган | 35 | 25 | 25 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ тош конструкцияларни арматуралаш учун қуйидагилар қўлланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўрсимон арматуралаш учун — А240 ва Вр500 синфларига мансуб арматура;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйлама ва кўндаланг арматура, анкерлар ва боғичлар учун — А240, А300 ва Вр500 синфларга мансуб арматура;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўп қатламли деворларнинг юза қатламини бўйламасига арматуралаш учун — полимер композит материаллардан, шунингдек геотўрдан тайёрланган тўрлар;
(13-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОлдиндан ўрнатиладиган деталлар ва бирлаштирувчи устамалар учун ШНҚ 2.03.05-23 талабларига мувофиқ келадиган пўлат қўлланилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўп қатламли ташқи деворларнинг эгилувчан боғичлари учун А240 синфига мансуб пўлат арматура, тўр кўринишидаги полимер-композит материаллар, шу жумладан геотўрлар, шунингдек анкер мосламалари билан жиҳозланган алоҳида стерженлар қўлланилиши лозим.
(13-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒовакли бетон тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун ишлатиладиган арматурани ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ қўлланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Ҳисобий тавсифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Ҳисобий қаршиликлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Оғир қоришмаларда ётқизиладиган тош терилмаси қуйидагиларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқаторининг баландлиги 50 — 150 mm бўлганда барча турдаги ғиштлардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэни 12 mm гача бўлган тирқишсимон вертикал ғовакларга эга ва ғоваклиги 27 фоиз бўлган сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилиши R ҳисобий қаршилиги 2-жадвалга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси қаторининг баландлиги 77 — 100 mm бўлган ҳолда ғоваклилиги 48 фоиз, эни 12 — 16 mm ли вертикал тўртбурчак ҳамда кесими 20×20 mm ли квадрат шаклидаги ғовакларга эга бўлган сопол ғиштлардан тайёрланадиган тош терилмасининг R ҳисобий қаршилиги тадқиқот билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу тадқиқотлар бўлмаганда, R катталик қийматини мазкур ШНҚнинг 2‑жадвалидан, камайтирувчи коэффициентлар қўллаш орқали қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 100 ва ундан баланд қоришмаларда — 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 75, 50 бўлган қоришмаларда — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 25, 10 бўлган қоришмаларда — 0,75;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлиги нолга тенглаштирилган ва 0,4 МPа (4 kgf/сm2) бўлган қоришмаларда — 0,65;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒоваклилиги 39 — 48 фоиз бўлганда, камайтирувчи коэффициентларнинг қийматларини 0,9 га кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Тош терилмаси қатори қуйидагилардан қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбаландлиги 250 mm гача бўлганда, ғоваклилиги 55 фоизгача;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэни 260 mm гача бўлган сополдан тайёрланган ҳамда «туйнук-қирра» усулида (қоришма солмай) вертикал тарзда бирлаштирилувчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик ҳажмли тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршилигини тадқиқотлардан олиб тайинланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштадқиқотлар мавжуд бўлмаганда, ҳисобий қаршиликлар мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Автоклавда қотириб тайёрланган ғовакли бетон блоклардан оғир қоришмалар ишлатиб ётқизилган ҳамда қаторининг баландлиги 150‑300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 4‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Тебратилиб тайёрланган ғиштдан ҳамда оғир қоришмаларда ётқизилган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 5‑жадвалига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Барча турдаги бетонлардан тайёрланган йирик яхлит бетонли блоклардан ва (арралаб тайёрланган) табиий тош блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 500 — 1000 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Яхлит бетонли тошлардан ва (арралаб тайёрланган) табиий тош блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 200‑300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 7-жадвалига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Ичи ғовак бетон тошлардан ва ғоваклилиги 25 фоизгача бўлган силикат блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 200‑300 mm бўлган тош терилмасининг сиқилишига R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 8‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒоваклиги 25 фоиздан 40 фоизгача бўлган бетон тошлардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга R ҳисобий қаршилиги қуйидаги коэффициентларни инобатга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 6‑жадвалидан қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 50 ва ундан ортиқ бўлган қоришмаларда — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 25 бўлган қоришмаларда — 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 10 ва ундан паст бўлган қоришмаларда — 0,6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Тош терилмаси қаторининг баландлиги 150 mm гача бўлганда (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб тайёрланган) табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 9‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Парчалаб олинган харсангтошдан тайёрланган харсангтош терилмасининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 10‑жадвалига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Харсанг тошли (тебратилмаган) бетоннинг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 11‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Қалинлиги 88 mm бўлган ичи ғовак (диаметри 35 mm дан ошмайдиган думалоқ ғовакларга эга ва ғоваклиги 25 фоизгача бўлган) силикат ғиштлардан ҳамда қалинлиги 138 mm тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари, қуйидаги коэффициентларни қўллаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 2‑жадвали бўйича қабул қилинишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлиги нолга тенглаштирилган ва 0,2 МPа (2 kgf/cm2) бўлган қоришмаларда — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркаси 4, 10, 25 ва ундан ортиқ бўлган қоришмаларда — мос равишда 0,85, 0,9 ва 1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Тош терилмасининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликларини қуйидагича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштерилма қаторининг баландлиги 150 mm дан 200 mm гача оралиқдаги ўлчамга эга бўлган мазкур ШНҚнинг 2 ва 7-жадваллари бўйича қабул қилинган қийматларнинг ўртача арифметик миқдори каби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқатор баландлиги 150 mm дан 200 mm гача бўлганда эса мазкур ШНҚнинг 6 ва 7-жадваллари бўйича қабул қилинган қийматлараро интерполяциялаб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒишт ёки тош маркаси | Оғир қоришмаларда ётқизиладиган тош терилмаси қаторининг баландлиги 50 — 150 m бўлган ҳолда барча турдаги ғиштлардан ҳамда эни 12 mm гача бўлган тирқишсимон вертикал ғовакларга эга ҳамда ғоваклилиги 27 фоиз бўлган, сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишига R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршилиги | |||||||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги | |||||||||
200 | 150 | 100 | 75 | 50 | 25 | 10 | 4 | 0,2 (2) | нолга тенг | |
300 | 3,9 (39) | 3,6 (36) | 3,3 (33) | 3,0 (30) | 2,8 (28) | 2,5 (25) | 2,2 (22) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,5 (15) |
250 | 3,6 (36) | 3,3 (33) | 3,0 (30) | 2,8 (28) | 2,5 (25) | 2,2 (22) | 1,9 (19) | 1,6 (16) | 1,5 (15) | 1,3 (13) |
200 | 3,2 (32) | 3,0 (30) | 2,7 (27) | 2,5 (25) | 2,2 (22) | 1,8 (18) | 1,6 (16) | 1,4 (14) | 1,3 (13) | 1,0 (10) |
150 | 2,6 (26) | 2,4 (24) | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,5 (15) | 1,3 (13) | 1,2 (12) | 1,0 (10) | 0,8 (8) |
125 | - | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,9 (19) | 1,7 (17) | 1,4 (14) | 1,2 (12) | 1,1 (11) | 0,9 (9) | 0,7 (7) |
100 | - | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,5 (15) | 1,3 (13) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,6 (6) |
75 | - | - | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,3 (13) | 1,1 (11) | 0,9 (9) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,5 (5) |
50 | - | - | - | 1,1 (11) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,5 (5) | 0,35 (3,5) |
35 | - | - | - | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,45 (4,5) | 0,4 (4) | 0,25 (2,5) |
Изоҳлар: 1. Тош терилмасининг сиқилишига ҳисобий қаршилигини аниқлашда сопол тошлар ва пластик тарзда шакллантирилган ғиштларнинг маркалари, намуналарини, уларнинг таяниш сиртларини қоришма билан текислаб олиб, синаш натижаларига кўра қабул қилинади. Текислашнинг бошқа усуллари қўлланилганда ғишт ёки тошнинг ушбу жадвалда келтирилган маркаси, ГОСТ 8462-85 талабларига мувофиқ K ўтув коэффициентини инобатга олган ҳолда қабул қилинади. 2. Маркаси 4 дан 50 гача бўлган қоришмалардан тайёрланган тош терилмаларининг ҳисобий қаршиликларини қуйидаги коэффициентларини қўллаб камайтириб олиш лозим; цементли дағал (таркибида оҳак ёки гилли қўшимчаларсиз) қоришмаларда ҳамда енгил ва оҳакли қоришмаларда ётқизиладиган тош терилмалари учун — 0,85; органик пластификаторлар қўшиб қорилган (таркибида оҳак ёки гилли қўшимчаларга эга бўлмаган) цементли қоришмаларда ётқизилган тош терилмалари учун — 0,9. Юқори сифатли тош терилмаси учун сиқилишга ҳисобий қаршиликни пасайтириш талаб қилинмайди қоришмали чок, қоришмани рейка воситасида текислаб ва зичлаб олган ҳолда рамка остига олиб бажарилиши, бунда лойиҳада оддий ҳамда юқори сифатли тош терилмаси учун қоришма маркаси кўрсатилиши керак. | ||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош маркаси | Оғир қоришмалардан тайёрланган тош терилмаси қаторининг баландлиги 200 — 250 mm, ғоваклилиги 40 фоиздан то 55 фоизгача, эни 16 mm гача бўлган вертикал ҳолатда жойлашган тирқишсимон ғовакларга эга йирик ҳажмли сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга , МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги | ||||
қоришма маркаси | |||||
200 | 150 | 100 | 75 | 50 | |
300 | 4,1 (41) | 3,8 (38) | 3,5 (35) | 3,2 (32) | 3,0 (30) |
250 | 3,7 (37) | 3,6 (36) | 3,2 (32) | 3,0 (30) | 2,7 (27) |
200 | 3,5 (35) | 3,2 (32) | 2,9 (29) | 2,7 (27) | 2,4 (24) |
150 | 2,8 (28) | 2,6 (26) | 2,4 (24) | 2,3 (23) | 2,2 (22) |
125 | - | 2,5 (25) | 2,3 (23) | 2,2 (22) | 2,1 (21) |
100 | - | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,9 (19) | 1,8 (18) |
75 | - | - | 1,6 (16) | 1,5 (15) | 1,4 (14) |
50 | - | - | - | 1,1 (11) | 1,0 (10) |
Изоҳлар: 1. Юпқа чокли тош терилмалари учун қўлланиладиган йирик ҳажмли жилвирланган сопол тошлардан ва елимлаб яратилган тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотлар бўйича аниқланади. 2. Тош терилмаси қаторининг баландлиги 250 mm гача ва чокларининг эни 3 — 5 mm бўлгани ҳолда, ғоваклилик миқёси 62 фоиз гача бўлган ҳамда эни 55 mm гача вертикал ҳолатда жойлашган йирик ғовакларга эга бўлган, «туйнук-қирра» усулида (вертикал чокларига қоришма солмай) вертикал тарзда бирлаштирилувчи йирик ҳажмли сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршилигини экспериментал маълумотлардан олиб қўлланилиши, бунда маълумотлар мавжуд бўлмаганда, ҳисобий қаршиликлар М75 русумли тош учун 0,9 МPа, М50 русумли тош учун 0,7 МPа деб қабул қилиниши керак. | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБетон синфи | Ғовакли (автоклавда қотириб ясалган) бетон блоклардан оғир қоришмалар ётқизилган ҳамда қаторининг баландлиги 150 — 300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги | |||||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги | |||||||
100 | 75 | 50 | 25 | 10 | 4 | 0,2 | нолга тенг | |
В7,5 | 2,3 (23) | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,5 (15) | 1,3 (13) | 1,0 (10) |
В5 | 1,9 (19) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,2 (12) | 1,1 (11) | 0,8 (8) |
В3,5 | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,3 (13) | 1,2 (12) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,6 (6) |
В2,5 | - | - | 1,0 (10) | 0,95 (9,5) | 0,85 (8,5) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,45 (4,5) |
В2 | - | - | 0,8 (8) | 0,75 (7,5) | 0,65 (6,5) | 0,55 (5,5) | 0,5 (5) | 0,35 (3,5) |
В1,5 | - | - | 0,6 (6) | 0,56 (5,6) | 0,49 (4,9) | 0,41 (4,1) | 0,38 (3,8) | 0,26 (2,6) |
Изоҳлар: 1. Елимли таркиблар қўллаб яратилган тош терилмаларнинг сиқилишига ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра белгиланади. 2. Ғовакли бетон блоклардан тайёрланган тош терилмаларнинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги қуйидаги ҳоллар учун 0,9 коэффициенти билан қабул қилинади: ноавтоклав усулида қотириб ясалган блоклардан тайёрланган тош терилмалари учун; енгил қоришмалардан тайёрланган тош терилмалари учун; чокининг эни 15 mm дан 20 mm гача бўлган тош терилмалари учун. | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒишт маркаси | Қоришма маркаси, тебраниб (вибрациялаб) тайёрланган ғиштдан ҳамда оғир қоришмаларда ётқизилган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги | ||||
200 | 150 | 100 | 75 | 50 | |
300 | 5,6 (56) | 5,3 (53) | 4,8 (48) | 4,5 (45) | 4,2 (42) |
250 | 5,2 (52) | 4,9 (49) | 4,4 (44) | 4,1 (41) | 3,7 (37) |
200 | 4,8 (48) | 4,5 (45) | 4,0 (40) | 3,6 (36) | 3,3 (33) |
150 | 4,0 (40) | 3,7 (37) | 3,3 (33) | 3,1 (31) | 2,7 (27) |
125 | 3,6 (36) | 3,3 (33) | 3,0 (30) | 2,9 (29) | 2,5 (25) |
100 | 3,1 (31) | 2,9 (29) | 2,7 (27) | 2,6 (26) | 2,3 (23) |
75 | – | 2,5 (25) | 2,3 (23) | 2,2 (22) | 2,0 (20) |
Изоҳлар: 1. Тебраниш столларда тайёрланган ғиштдан тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги ушбу жадвал бўйича, 1,05 коэффициентини қўллаб қабул қилинади. 2. Тебрантириб тайёрланган ғиштдан ҳамда қалинлиги 30 cm дан ортиқ бўлган тош терилмаларининг сиқилишига ҳисобий қаршилиги ушбу жадвал бўйича, 0,85 коэффициентни қўллаб, қабул қилинади. 3. Мазкур жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликлар тош терилмасининг, кенглиги 40 cm ёки ундан ортиқ бўлган, қисмларига тааллуқлидир. Ўз-ўзини кўтариб турувчи ва юк кўтармайдиган деворларда, эни 25 cm дан 38 cm гача бўлган, қисмлар мавжуд бўлишига рухсат берилади, бунда тош терилмасининг ҳисобий қаршилиги 0,8 коэффициентни қўллаб, қабул қилиниши лозим. | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБетон синфи | Блок маркаси | Барча турдаги бетонлардан ҳамда йирик яхлит бетонли блоклардан ва (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб ясалган) табиий тош блоклардан, шунингдек қаторининг баландлиги 500 — 1000 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршиликлари | |||||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги нолга тенг бўлганида | ||||||||
200 | 150 | 100 | 75 | 50 | 25 | 10 | |||
В80 | 1000 | 17,9 (179) | 17,5 (175) | 17,1 (171) | 16,8 (168) | 16,5 (165) | 15,8 (158) | 14,5 (145) | 11,3 (113) |
В62,5 | 800 | 15,2 (152) | 14,8 (148) | 14,4 (144) | 14,1 (141) | 13,8 (138) | 13,3 (133) | 12,3 (123) | 9,4 (94) |
В45 | 600 | 12,8 (128) | 12,4 (124) | 12,0 (120) | 11,7 (117) | 11,4 (114) | 10,9 (109) | 9,9 (99) | 7,3 (73) |
В40 | 500 | 11,1 (111) | 10,7 (107) | 10,3 (103) | 10,1 (101) | 9,8 (98) | 9,3 (93) | 8,7 (87) | 6,3 (63) |
В30 | 400 | 9,3 (93) | 9,0 (90) | 8,7 (87) | 8,4 (84) | 8,2 (82) | 7,7 (77) | 7,4 (74) | 5,3 (53) |
В22,5 | 300 | 7,5 (75) | 7,2 (72) | 6,9 (69) | 6,7 (67) | 6,5 (65) | 6,2 (62) | 5,7 (57) | 4,4 (44) |
В20 | 250 | 6,7 (67) | 6,4 (64) | 6,1 (61) | 5,9 (59) | 5,7 (57) | 5,4 (54) | 4,9 (49) | 3,8 (38) |
В15 | 200 | 5,4 (54) | 5,2 (52) | 5,0 (50) | 4,9 (49) | 4,7 (47) | 4,3 (43) | 4,0 (40) | 3,0 (30) |
В12 | 150 | 4,6 (46) | 4,4 (44) | 4,2 (42) | 4,1 (41) | 3,9 (39) | 3,7 (37) | 3,4 (34) | 2,4 (24) |
В7,5 | 100 | - | 3,3 (33) | 3,1 (31) | 2,9 (29) | 2,7 (27) | 2,6 (26) | 2,4 (24) | 1,7 (17) |
В5 | 75 | - | - | 2,3 (23) | 2,2 (22) | 2,1 (21) | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,3 (13) |
В4 | 50 | - | - | 1,7 (17) | 1,6 (16) | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,2 (12) | 0,85 (8,5) |
В2,5 | 35 | - | - | - | - | 1,1 (11) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,6 (6) |
В2 | 25 | - | - | - | - | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,7 (7) | 0,5 (5) |
Изоҳлар: 1. Баландлиги 1000 mm дан ортиқ бўлган катта блоклардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги, 1,1 коэффициентини қўллаган ҳолда ушбу жадвал бўйича қабул қилинади. 2. Бетон синфларини ГОСТ 18105-2018 бўйича танланиши, йирик бетон блоклар ва табиий тошдан ясалган блокларнинг маркаси ГОСТ 10180-2012 ва ГОСТ 8462-85 талабларига мувофиқ cиновдан ўтказилиши, эталон деб қабул қилинган намунавий кубнинг сиқилишга чегаравий қаршилиги МPа (kgf/cm2) қабул қилиниши лозим. 3. Йирик бетон блоклардан ва табиий тошдан ясалган блоклардан тайёрланган ҳамда ўз таркибидаги қоришмали чоклари қолипга мослаб, рейка воситасида текислаб ва зичлаб бажарилган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилигини, 1,2 коэффициентни қўллаган ҳолда ушбу жадвал бўйича қабул қилишга йўл қўйилади. | |||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош маркаси | Яхлит бетонли, гипс-бетонли ва (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб ясалган) табиий тошлардан қилинган ҳамда қаторининг баландлиги 200 — 300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршиликлари | |||||||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги | |||||||||
200 | 150 | 100 | 75 | 50 | 25 | 10 | 4 | 0,2 (2) | нолга тенг | |
1000 | 13,0 (130) | 12,5 (125) | 12,0 (120) | 11,5 (115) | 11,0 (110) | 10,5 (105) | 9,5 (95) | 8,5 (85) | 8,3 (83) | 8,0 (80) |
800 | 11,0 (110) | 10,5 (105) | 10,0 (100) | 9,5 (95) | 9,0 (90) | 8,5 (85) | 8,0 (80) | 7,0 (70) | 6,8 (68) | 6,5 (65) |
600 | 9,0 (90) | 8,5 (85) | 8,0 (80) | 7,8 (78) | 7,5 (75) | 7,0 (70) | 6,0 (60) | 5,5 (55) | 5,3 (53) | 5,0 (50) |
500 | 7,8 (78) | 7,3 (73) | 6,9 (69) | 6,7 (67) | 6,4 (64) | 6,0 (60) | 5,3 (53) | 4,8 (48) | 4,6 (46) | 4,3 (43) |
400 | 6,5 (65) | 6,0 (60) | 5,8 (58) | 5,5 (55) | 5,3 (53) | 5,0 (50) | 4,5 (45) | 4,0 (40) | 3,8 (38) | 3,5 (35) |
300 | 5,8 (58) | 4,9 (49) | 4,7 (47) | 4,5 (45) | 4,3 (43) | 4,0 (40) | 3,7 (37) | 3,3 (33) | 3,1 (31) | 2,8 (28) |
200 | 4,0 (40) | 3,8 (38) | 3,6 (36) | 3,5 (35) | 3,3 (33) | 3,0 (30) | 2,8 (28) | 2,5 (25) | 2,3 (23) | 2,0 (20) |
150 | 3,3 (33) | 3,1 (31) | 2,9 (29) | 2,8 (28) | 2,6 (26) | 2,4 (24) | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,5 (15) |
100 | 2,5 (25) | 2,4 (24) | 2,3 (23) | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,5 (15) | 1,3 (13) | 1,0 (10) |
75 | - | - | 1,9 (19) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,2 (12) | 1,1 (11) | 0,8 (8) |
50 | - | - | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,3 (13) | 1,2 (12) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,6 (6) |
35 | - | - | - | - | 1,0 (10) | 0,95 (9,5) | 0,85 (8,5) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,45 (4,5) |
25 | - | - | - | - | 0,8 (8) | 0,75 (7,5) | 0,65 (6,5) | 0,55 (5,5) | 0,5 (5) | 0,35 (3,5) |
15 | - | - | - | - | - | 0,5 (5) | 0,45 (4,5) | 0,38 (3,8) | 0,35 (3,5) | 0,25 (2,5) |
Изоҳлар: 1. Қўнғир ва омихта кўмирларнинг ёнишидан қолган тошқолларни қўллаб ясалган яхлик тошқол-бетонли тошлардан қилинган тош терилмасиннинг ҳисобий қаршилиги, 0,8 коэффициентини қўллаган ҳолда мазкур жадвал бўйича қабул қилиниши лозим. 2. Гипс-бетонли тошларни фақат хизмат қилиш муддати 25 йил бўлган деворларнинг тош терилмаларини ётқизиш учунгина қўллаш йўл қўйилади, бунда ушбу тош терилмаларнинг ҳисобий қаршилигини: қуруқ иқлимли ҳудудлардаги деворларнинг тош терилмалари учун — 0,7, бошқа ҳудудларда — 0,5, ичкаридаги деворлар учун — 0,8 коэффициентларни қўллаган ҳолда мазкур жадвалдан қабул қилиш лозим. Иқлимий ҳудудлар ШНҚ 2.01.04-18 га мувофиқ қабул қилинади. 3. Сирти ҳавар ҳамда ўлчамлари бўйича қўйимлари ± 2 mm дан ошмайдиган ва маркаси 150 ва ундан юқори бўлган бетон ва табиий тошлардан тайёрланган ҳамда цемент пасталари ёки елимли таркибларда бажарилган қоришмалардан тайёрланган чокларининг эни 5 mm гача бўлган тош терилмаларининг ҳисобий қаршилигини 1,3 коэффициентини қўллаган ҳолда ушбу жадвалга мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади. | ||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош маркаси | Ичи ғовак бетон тошлардан ва ғоваклиги 25 фоизгача бўлган силикат блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 200 — 300 mm бўлган тош терилмасининг сиқилишига R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршиликлари | |||||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги | |||||||
100 | 75 | 50 | 25 | 10 | 4 | 0,2 (2) | нолга тенг | |
300 | 4,6 (46) | 4,4 (44) | 4,2 (42) | 3,9 (39) | 3,6 (36) | 3,2 (32) | 3,0 (30) | 2,7 (27) |
200 | 3,4 (34) | 3,3 (33) | 3,0 (30) | 2,9 (29) | 2,6 (26) | 2,4 (24) | 2,1 (21) | 1,7 (17) |
150 | 2,7 (27) | 2,6 (26) | 2,4 (24) | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,3 (13) |
125 | 2,4 (24) | 2,3 (23) | 2,1 (21) | 1,9 (19) | 1,7 (17) | 1,6 (16) | 1,4 (14) | 1,1 (11) |
100 | 2,0 (20) | 1,8 (18) | 1,7 (17) | 1,6 (16) | 1,4 (14) | 1,3 (13) | 1,1 (11) | 0,9 (9) |
75 | 1,6 (16) | 1,5 (15) | 1,4 (14) | 1,3 (13) | 1,1 (11) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,7 (7) |
50 | 1,2 (12) | 1,15 (11,5) | 1,1 (11) | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,7 (7) | 0,5 (5) |
35 | - | 1,0 (10) | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,55 (5,5) | 0,4 (4) |
25 | - | - | 0,7 (7) | 0,65 (6,5) | 0,55 (5,5) | 0,5 (5) | 0,45 (4,5) | 0,3 (3) |
15 | - | - | - | 0,45 (4,5) | 0,4 (4) | 0,35 (3,5) | 0,3 (3) | 0,2 (2) |
Изоҳ. Қўнғир ва омихта кўмирларнинг ёнишидан қолган тошқоллардан ясалган ичи ғовак тошқол-бетон тошлардан, шунингдек гипс-бетонли ва ичи ғовак тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршиликлари 7‑жадвалнинг 1 ва 2-изоҳларига мувофиқ равишда камайтириш керак. | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси тури | Тош маркаси | Тўғри шаклдаги (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб ясалган) ва мустаҳкамлиги паст бўлган табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршиликлари | ||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги | |||||
25 | 10 | 4 | 0,2 (2) | нолга тенг | ||
1. Табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаси қаторининг баландлиги 150 мм гача бўлганда | 25 | 0,6 (6) | 0,45 (4,5) | 0,35 (3,5) | 0,3 (3) | 0,2 (2) |
15 | 0,4 (4) | 0,35 (3,5) | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,13 (1,3) | |
10 | 0,3 (3) | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,18 (1,8) | 0,1 (1) | |
7 | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,18 (1,8) | 0,15 (1,5) | 0,07 (0,7) | |
2. Тош терилмаси қаторининг баландлиги 200 — 300 mm гача | 10 | 0,38 (3,8) | 0,33 (3,3) | 0,28 (2,8) | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) |
7 | 0,28 (2,8) | 0,25 (2,5) | 0,23 (2,3) | 0,2 (2) | 0,12 (1,2) | |
4 | - | 0,15 (1,5) | 0,14 (1,4) | 0,12 (1,2) | 0,08 (0,8) | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПарчалаб олинган харсанг тош маркалари | Парчалаб олинган харсангтошдан тайёрланган харсангтош терилмасининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршиликлари | |||||||
қоришма маркаси | қоришма мустаҳкамлиги | |||||||
100 | 75 | 50 | 25 | 10 | 4 | 0,2 (2) | нолга тенг | |
1000 | 2,5 (25) | 2,2 (22) | 1,8 (18) | 1,2 (12) | 0,8 (8) | 0,5 (5) | 0,4 (4) | 0,33 (3,3) |
800 | 2,2 (22) | 2,0 (20) | 1,6 (16) | 1,0 (10) | 0,7 (7) | 0,45 (4,5) | 0,33 (3,3) | 0,28 (2,8) |
600 | 2,0 (20) | 1,7 (17) | 1,4 (14) | 0,9 (9) | 0,65 (6,5) | 0,4 (4) | 0,3 (3) | 0,22 (2,2) |
500 | 1,8 (18) | 1,5 (15) | 1,3 (13) | 0,85 (8,5) | 0,6 (6) | 0,38 (3,8) | 0,27 (2,7) | 0,18 (1,8) |
400 | 1,5 (15) | 1,3 (13) | 1,1 (11) | 0,8 (8) | 0,55 (5,5) | 0,33 (3,3) | 0,23 (2,3) | 0,15 (1,5) |
300 | 1,3 (13) | 1,15 (11,5) | 0,95 (9,5) | 0,7 (7) | 0,5 (5) | 0,3 (3) | 0,2 (2) | 0,12 (1,2) |
200 | 1,1 (11) | 1,0 (10) | 0,8 (8) | 0,6 (6) | 0,45 (4,5) | 0,28 (2,8) | 0,18 (1,8) | 0,08 (0,8) |
150 | 0,9 (9) | 0,8 (8) | 0,7 (7) | 0,55 (5,5) | 0,4 (4) | 0,25 (2,5) | 0,17 (1,7) | 0,07 (0,7) |
100 | 0,75 (7,5) | 0,7 (7) | 0,6 (6) | 0,5 (5) | 0,35 (3,5) | 0,23 (2,3) | 0,15 (1,5) | 0,05 (0,5) |
50 | - | - | 0,45 (4,5) | 0,35 (3,5) | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,13 (1,3) | 0,03 (0,3) |
35 | - | - | 0,36 (3,6) | 0,29 (2,9) | 0,22 (2,2) | 0,18 (1,8) | 0,12 (1,2) | 0,02 (0,2) |
25 | - | - | 0,3 (3) | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,15 (1,5) | 0,1 (1) | 0,02 (0,2) |
Изоҳлар: 1. Парчалаб олинган харсангтош терилмалари учун ушбу жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликлар тош терилманинг ётқизилиш муддати 3 ой ҳамда қоришманинг маркаси 4 ва ундан ортиқ бўлган ҳолат учун берилади. Бунда, қоришманинг маркаси 28 кунлик муддатда аниқланади. 28 кунлик муддатга эга тош терилмалари учун мазкур жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликларни 4 ва ундан ортиқ маркали қоришмалар учун 0,8 коэффициентини қўллаб қабул қилиш лозим. 2. Парчалаб олинган тўшамабоп харсангтошдан тайёрланган, тош терилмалари учун мазкур жадвалдан қабул қилинган ҳисобий қаршиликларни 1,5 коэффициентга кўпайтириш лозим. 3. Ҳар тарафидан тупроқ билан кўмилган пойдеворларнинг парчалаб олинган харсангтош терилмалари ҳисобий қаршилигини қуйидаги қийматларга орттириб олиш йўл қўйилади: ётқизиб бўлгач, котлован бўшлиқларига тупроқ тўкиб кўмиладиган тош терилмаларида — 0,1 МPа (1 kgf/cm2), траншея ичида ишлов берилмаган табиий ҳолатдаги тупроққа «тираб» ётқизиладиган ҳамда устқурмалардаги тош терилмаларида — 0,2 МPа (2 kgf/cm2). | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПарчалаб олинган харсантош тури | Парчалаб олинган харсангтошдан тайёрланган бетоннинг R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги, бетоннинг қуйидаги синфлари учун | |||||
В15 | В12,5 | В10 | В7,5 | В3,5 | В2,5 | |
парчалардан иборат харсангтошнинг маркалари: | ||||||
200 ва ундан ортиқ | 4 (40) | 3,5 (35) | 3 (30) | 2,5 (25) | 2,0 (20) | 1,7 (17) |
100 | - | - | - | 2,2 (22) | 1,8 (18) | 1,5 (15) |
50 ёки ғишт парчалари билан омихта | - | - | - | 2,0 (20) | 1,7 (17) | 1,3 (13) |
Изоҳ: Парчалаб олинган харсангтош-бетонни тебранган (вибрацияланган)да, унинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги 1,15 коэффициентни қўллаб қабул қилиниши лозим. | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Тош терилмасининг ушбу ШНҚнинг 4 — 10-жадвалларида келтирилган сиқилишга ҳисобий қаршиликларнинг қийматлари қуйидагича бўлган 
иш шароитлари коэффициентларига кўпайтириб олиш лозим, бунда:
иш шароитлари коэффициентларига кўпайтириб олиш лозим, бунда:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесимининг юзаси 0,3 m2 ва ундан кам бўлган устунлар ва орадеворлар учун — 0,8 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлекалобоп бўлмаган ғиштдан тайёрланган ҳамда тўрсимон арматура билан арматураланмаган, доирасимон кесимли элементлар учун — 0,6 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлик бўйича синфи В25 дан юқори бўлган, оғир бетонлардан ва табиий тошлардан (
1800 kg/m3) тайёрланган йирик блоклар ва тошлар учун — 1,1 га;
1800 kg/m3) тайёрланган йирик блоклар ва тошлар учун — 1,1 га;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлик бўйича синфлари B25 дан юқори бўлган, автоклавланган ғовакли ҳамда силикат бетонлардан тайёрланган тош терилмаси учун — 0,9 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик ғовакли бетонлардан ва автоклавланмаган ғовакли бетонлардан тайёрланган блоклар ва тошлардан тайёрланган тош терилмалар учун — 0,8 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБ туридаги ғовакли бетонлардан, блоклар ва тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун — 0,7 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоришма узоқ (1 йилдан ортиқ) муддат давомида қотиб бўлгандан сўнг тош терилмалари учун — 1,15 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаркибига ишқор қўшиладиган қоришмаларда ётқизиладиган силикат ғиштлардан тайёрланган тош терилмалари учун — 0,85 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлатиш усулида бажариладиган қишки тош терилмалари учун мазкур ШНҚнинг 37-жадвали бўйича 
иш шароити коэффициентларига.
иш шароити коэффициентларига.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Турли хилдаги ичи ғовак йирик бетон блоклардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай маълумотлар мавжуд бўлмаганда, ҳисобий қаршиликлари қуйидаги коэффициентларни қўлаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 6-жадвалидан олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишблокларнинг ғоваклилиги ≤ 5 фоиз бўлганда — 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишблокларнинг ғоваклилиги ≤ 25 фоиз бўлганда — 0,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишблокларнинг ғоваклилиги ≤ 45 фоиз бўлганда — 0,25.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, ғоваклигининг фоизи ўртача горизонтал кесим бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒоваклилик фоизининг оралиқ қийматлари учун уқтириб ўтилган коэффициентларни интерполяция қилиб аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий тошлардан тайёрланган тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 6, 7 ва 9-жадвалларида келтирилган, сиқилишга ҳисобий қаршиликларини қуйидаги коэффициентларни қўллаган ҳолда қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбежирим бўлмаган ҳолатигача йўниб ясалган тошлардан тайёрланган тош терилмаси (девордан 10 mm гача бўртиб чиқиб турган жойлар) учун — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдағал тарзда йўниб ясалган тошлардан тайёрланган тош терилмалари (девордан 20 mm гача бўртиб чиқиб турган жойлар учун) — 0,7.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм — Тош терилмасининг боғичланмаган кесим бўйлаб чўзилиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм — Тош терилмасининг чўзилиши:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) боғичланган кесим бўйлаб; б) қия штраба бўйлаб
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм — Тош терилмасининг боғичланган кесим бўйлаб эгилиш мобайнида чўзилиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Хом ғишт ва грунт тошлардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги, қуйидаги коэффициентларни ҳисобга ҳолда мазкур ШНҚнинг 9-жадвали ҳамда қуйидаги қийматлардан олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуруқ иқлимли соҳалардаги ташқи деворларнинг тош терилмалари учун — 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички деворлар тош терилмалари учун — 0,8.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХом ғишт ва грунт тошларини хизмат муддати 25 йилдан ошмайдиган биноларнинг деворлари учунгина фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Цемент-оҳак ва оҳакли қоришмалардан фойдаланиб бажарилган яхлит тошлардан тайёрланган тош терилмасининг, унинг горизонтал ва вертикал чоклари бўйлаб ўтувчи кесимларини ҳисоб-китобида қўлланиладиган ўқ бўйлаб чўзилишга 
, эгилиш мобайнидаги чўзилишга 
ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга 
, ҳамда қирқилишга 
ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
, эгилиш мобайнидаги чўзилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга , ҳамда қирқилишга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Тўғри шаклга эга ғишт ва тошлардан тайёрланган тош терилмасининг унинг ғишт ёки тош бўйлаб ўтувчи боғичланган кесими бўйлаб ҳисоб-китобида қўлланиладиган, ўқ бўйлаб чўзилишга , эгилиш мобайнидаги чўзилишга , қирқилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
, эгилиш мобайнидаги чўзилишга , қирқилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Харсангтошли бетоннинг ўқ бўйлаб чўзилишга , эгилиш мобайнидаги чўзилишга , чўзувчи бош зўриқишларга ва эгилиш мобайнидаги чўзилишларга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
, эгилиш мобайнидаги чўзилишга , чўзувчи бош зўриқишларга ва эгилиш мобайнидаги чўзилишларга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Арматуранинг ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ қабул қилинадиган, 
ҳисобий қаршиликларини конструкцияларни арматуралаш турига боғлиқ тарзда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим, 
иш шароити коэффициентларига кўпайтириб олиниши лозим.
ҳисобий қаршиликларини конструкцияларни арматуралаш турига боғлиқ тарзда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим, иш шароити коэффициентларига кўпайтириб олиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланган ҳолат тури | Шартли белгилар | Цемент-оҳак ва оҳакли қоришмалардан бажарилган яхлит тошлардан тайёрланган тош терилмасининг унинг горизонтал ва вертикал чоклари бўйлаб ўтувчи кесимларини ҳисоб-китобида қўлланиладиган, ўқ бўйлаб чўзилишга, эгилиш мобайнидаги чўзилишга ва эгилиш мобайнидаги бош чўзувчи зўриқишларга, ҳамда қирқилишга R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршиликлари | ||||
қоришма маркасии | қоришманинг мустаҳкамлиги 0,2 (2) бўлганда | |||||
50 ва ундан баланд | 25 | 10 | 4 | |||
А. Ўқ бўйлаб чўзилиш | Rt | |||||
1. Барча турдаги тош терилмаларининг боғичланмаган кесимлари бўйлаб меъёрий илашувчанлик (1‑расм) | 0,08 (0,8) | 0,05 (0,5) | 0,03 (0,3) | 0,01 (0,1) | 0,005 (0,05) | |
2. Боғичланган кесим бўйлаб (2, а расм) | ||||||
а) тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун | 0,16 (1,6) | 0,11 (1,1) | 0,05 (0,5) | 0,02 (0,2) | 0,01 (0,1) | |
б) харсангтош терилмалари учун | 0,12 (1,2) | 0,08 (0,8) | 0,04 (0,4) | 0,02 (0,2) | 0,01 (0,1) | |
Б. Эгилиш мобайнидаги чўзилиш | Rtb(Rtw) | |||||
3. Барча турдаги тош терилмалари учун боғичланмаган кесимлар бўйлаб ва қия штраба бўйлаб (эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишлар, 2 б расм) | 0,12 (1,2) | 0,08 (0,8) | 0,04 (0,4) | 0,02 (0,2) | 0,01 (0,1) | |
4. Боғичланган кесим бўйлаб (3-расм) | ||||||
а) тўғри шаклдаги тошлардан қилинган тош терилмалари учун | 0,25 (2,5) | 0,16 (1,6) | 0,08 (0,8) | 0,04 (0,4) | 0,02 (0,2) | |
б) харсангтош терилмалари учун | 0,18 (1,8) | 0,12 (1,2) | 0,06 (0,6) | 0,03 (0,3) | 0,015 (0,15) | |
В. Қирқилиш | Rsq | |||||
5. Барча турдаги тош терилмалари учун боғичланмаган кесимлар бўйлаб (уринма илашувчанлик) | 0,16 (1,6) | 0,11 (1,1) | 0,05 (0,5) | 0,02 (0,2) | 0,01 (0,1) | |
6. Харсангтош терилмалари учун боғичланган кесим бўйича | 0,24 (2,4) | 0,16 (1,6) | 0,08 (0,8) | 0,04 (0,4) | 0,02 (0,2) | |
Изоҳлар: 1. Ҳисобий қаршиликлар тош терилмасининг зўриқиш йўналишига (қирқилиш мобайнида) перпендикуляр ёки параллел бўлган, синиб узилиш ёки қирқилишга оид буткул кесимига тегишли деб ҳисобланади. 2. Тош терилмасининг ушбу жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликлари қуйидаги коэффициентларни инобатга олган ҳолда қабул қилиниши лозим: айрим ўзига хос таъсирларга ҳисоб-китоб қилиш мобайнида тебраниш столларида вибрация қилиб олинадиган ғишт терилмалари учун — 1,4; пластик ҳолатда прессланган сопол ғиштлардан тайёрланган ҳамда тебранган (вибрацияланган) ғишт терилмалари учун, шунингдек сертешик ва тирқишли ғиштлардан ва ичи ғовак бетон тошлардан тайёрланган оддий тош терилмалари учун — 1,25; гил ёки оҳак қўшмай бажарилган цементли дағал қоришмаларда бажарилган тебратиш орқали тайёрланмаган ғишт терилмалари учун — 0,75; яхлит ва ичи ғовак силикат ғиштлардан тош терилмалари учун — 0,7; майин (бархан) қумлардан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган силикат ғиштлардан тош терилмалари учун эса — тадқиқотлар асосида; музлатиш усулида бажариладиган қишки тош терилмаси учун — 37‑жадвал бўйича. Дарзларнинг очилиши бўйича ушбу ШНҚнинг (33) формуласига кўра ҳисоб-китоблар мобайнида барча турдаги тош терилмалар учун эгилишга Rtb ҳисобий қаршиликлар мазкур ШНҚнинг 12‑жадвалидан эслатмада келтирилган коэффициентларни эътиборга олмаган ҳолда қабул қилиниши лозим. 3. Тўғри шаклдаги ғиштнинг (тошнинг) боғичланиш чуқурлигининг тош терилмаси қаторининг баландлигига нисбати бирдан кам бўлганда, тош терилмасининг ўқ бўйлаб чўзилишга ва боғичланган кесимлар бўйлаб эгилишидаги чўзилишига ҳисобий қаршилиги 12-жадвалда кўрсатилган қийматларини, боғичланиш чуқурлигининг тош терилмаси қатор баландлигига нисбатининг қийматларига кўпайтирилиб олинган ҳолдаги катталикларга тенг қабул қилинади. 4. Йирик ҳажмли сопол тошлардан ва полистиролли бетон блоклардан тайёрланган тош терилмасининг ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра аниқланади. 5. Йирик ҳажмли тошлардан, ғовакли бетондан ва елимли таркиблардаги полистиролли бетон блоклардан тайёрланган тош терилмалари мазкур жадвалнинг 1‑устунида келтирилган барча турдаги зўриқишли ҳолатлар учун ҳисобий қаршиликлари экспериментал маълумотлар бўйича аниқланади. | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗўриқиш ҳолатининг тури | Шартли белгилар | Тўғри шаклга эга ғишт ва тошлардан тайёрланган тош терилмасининг унинг ғишт ёки тош бўйлаб ўтувчи боғичланган кесими бўйлаб ҳисоб-китобида қўлланиладиган ўқ бўйлаб, эгилиш мобайнидаги чўзилишга, қирқилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликлари, R, МPа (kgf/cm2) | ||||||||
200 | 150 | 100 | 75 | 50 | 35 | 25 | 15 | 10 | ||
1. Ўқ бўйлаб чўзилиш | Rt | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,18 (1,8) | 0,13 (1,3) | 0,1 (1) | 0,08 (0,8) | 0,06 (0,6) | 0,05 (0,5) | 0,03 (0,3) |
2. Эгилиш мобайнидаги чўзилиш ва чўзувчи бош кучланишлар | Rtb(Rtw) | 0,4 (4) | 0,3 (3) | 0,25 (2,5) | 0,2 (2) | 0,16 (1,6) | 0,12 (1,2) | 0,1 (1) | 0,07 (0,7) | 0,05 (0,5) |
3. Қирқилиш | Rsq | 1,0 (10) | 0,8 (8) | 0,65 (6,5) | 0,55 (5,5) | 0,4 (4) | 0,3 (3) | 0,2 (2) | 0,14 (1,4) | 0,09 (0,9) |
Изоҳлар: 1. Ўқ бўйлаб чўзилишга Rt, эгилиш мобайнидаги чўзилишга Rtb ва чўзувчи бош зўриқишларга Rtw ҳисобий қаршиликлар тош терилмаси синиб узилишига тегишли кесимига тааллуқли деб ҳисобланган. 2. Боғичланган кесим бўйича қирқилишга Rsq ҳисобий қаршиликлар фақат ғишт ёки тош кесими майдонидан вертикал чоклар кесимларининг юзаларини айириб олинган катталикка (нетто кесим юзасига) тааллуқли. 3. Йирик ҳажмли ғоваклаштирилган тошлар ва полистиролли бетон блоклардан тайёрланган тош терилманинг ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра аниқланади. 4. Тош терилмасининг, ғишт ёки тош бўйлаб ўтадиган боғичланган кесими бўйича ҳисоблашда ўқ бўйлаб ҳамда эгилиш мобайнидаги зўриқиш, қирқилиш ва чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликни аниқлаш мобайнида сопол тошлар ва пластик ҳолатида шаклланган ғиштларнинг маркалари уларнинг таянч сиртларини текислаб олган ҳолда ўтказилган синов натижаларига кўра қабул қилинади. Сирт текислашнинг бошқача услублари қўлланилганда ғишт ёки тошнинг мазкур жадвалда келтирилган маркалари ГОСТ 8462-85 га мувофиқ K ўтиш коэффициентини инобатга олган ҳолда қабул қилинади. | ||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗўриқишли ҳолат тури | Шартли белгилар | Бетон синфи қуйидагича бўлган ҳолатлар учун харсангтошли бетоннинг ўқ бўйлаб ҳамда эгилиш мобайнидаги чўзилишга, чўзувчи бош зўриқишларга ва эгилиш мобайнидаги чўзилишларга R, МPа (kgf/) ҳисобий қаршиликлари | |||||
В15 | В12,5 | В7,5 | В5 | В3,5 | В2,5 | ||
1. Ўқ бўйлаб чўзилиш ва чўзувчи бош зўриқиш | Rt(Rtw) | 0,2 (2,0) | 0,18 (1,8) | 0,16 (1,6) | 0,14 (1,4) | 0,12 (1,2) | 0,1 (1,0) |
2. Эгилиш мобайнидаги чўзилиш | Rtb | 0,27 (2,7) | 0,25 (2,5) | 0,23 (2,3) | 0,2 (2,0) | 0,18 (1,8) | 0,16 (1,6) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкцияни арматуралаш тури | Қуйидагича синфдаги арматура учун γcs иш шароити коэффициентлари | ||
А240 | A300 | Bр500 | |
1. Тўрсимон арматуралаш | 0,75 | - | 0,6 |
2. Тош терилмасидаги бўйлама арматура: | |||
а) чўзилган бўйлама арматура | 1 | 1 | 1 |
б) чўзилган бўйлама сиқилган арматура | 0,85 | 0,7 | 0,6 |
в) букилган арматура ва хомутлар | 0,8 | 0,8 | 0,6 |
3. Тош терилмаси ичидаги анкерлар ва боғичлар: | |||
а) маркаси 25 ва ундан ортиқ бўлган қоришмалардаги | 0,9 | 0,9 | 0,8 |
б) маркаси 10 ва ундан паст бўлган қоришмалардаги | 0,5 | 0,5 | 0,6 |
Изоҳлар: 1. Бошқа турдаги арматура пўлатлари қўлланилганда ШНҚ 2.03.01-24 да келтирилган ҳисобий қаршиликлар, синфи A300 ёки мос равишда B500 бўлган арматураникидан юқори бўлмаган ҳолда қабул қилинади. 2. Музлатиш йўли билан тайёрланган қишки тош терилмани ҳисоб-китоб қилишда мобайнида тўрсимон арматуралаш қўлланилган тақдирдаги арматуранинг ҳисобий қаршилиги ушбу жадвалда келтирилган қўшимча γcs1 иш шароитлари коэффициенти қўллаб қабул қилиш лозим. | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Тош терилмасининг қисқа муддатли ва узоқ муддатли юк таъсирлари остидаги эластиклик ва деформация модуллари, тош терилмасининг эластик хоссалари, киришишга оид деформациялар, чизиқли кенгайиш ва ишқаланиш коэффициентлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Тош терилмасининг қисқа муддатли юк остидаги 
эластиклик модули (деформациянинг бошланғич модули) қуйидагиларга тенг қабул қилиниши керак:
эластиклик модули (деформациянинг бошланғич модули) қуйидагиларга тенг қабул қилиниши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишарматураланмаган тош терилмаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйламасига арматураланган тош терилмалари учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 1 ва 2-формулаларида 
— тош терилмасининг эластик хоссаси ушбу ШНҚнинг 36-бандидан қабул қилинади.
— тош терилмасининг эластик хоссаси ушбу ШНҚнинг 36-бандидан қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрсимон арматуралашга эга тош терилмасининг эластиклик модули арматураланмаган тош терилмасидаги каби қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама арматурага эга тош терилмаси учун эластиклик хоссасини арматураланмаган тош терилмаси каби қабул қилиниши, 
— тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси) қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
— тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси) қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 16-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 11-жадвалига кўра қабул қилинадиган, сиқилишга ҳисобий қаршилиги бўлиб, ушбу жадвал изоҳларда келтирилган коэффициентларни, шунингдек мазкур ШНҚнинг 26 — 31-бандларининг талабларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрсимон арматурага эга тош терилмасининг эластиклик хоссасини қуйидаги формула орқали аниқлаш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 2 ва 4-формулаларида 
— ғишт ёки тошлардан терилган тош терилмасининг, терилма қаторининг баландлиги 150 mm дан ортиқ бўлмагандаги сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси) бўлиб, у қуйидаги формула бўйича аниқланади:
— ғишт ёки тошлардан терилган тош терилмасининг, терилма қаторининг баландлиги 150 mm дан ортиқ бўлмагандаги сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси) бўлиб, у қуйидаги формула бўйича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйлама арматурали тош терилмаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўрсимон арматурали тош терилмаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг арматураланиш фоизи.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама арматурали тош терилмаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— арматураланиш фоизи бўлган, тўрсимон арматурали тош терилмас учун мос равишда арматура ва тош терилмасининг кўндаланг кесими юзалари улар мазкур ШНҚнинг 77‑бандидан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— арматураланган тош терилмасидаги арматуранинг А240, А300 ва B500 синфларидаги арматуралар учун ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ 0,6 иш шароити коэффициенти билан қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Тош терилмасининг тури | Коэффициент k | |
сиқилишдаги | чўзилиш, эгилиб чўзилиш ва қирқилиш мобайнидаги чўзилиш | ||
1. | Барча турдаги ғишт ва тошлардан, йирик блоклардан тайёрланган ғоваклар фоизи кўпи билан 55 фоиз бўлганда титратиб (вибрация) тайёрланган ғиштни ҳамда парчалаб олинган харсангтошдан ва харсангтошли бетондан тайёрланган қалинлиги 20 сm дан ортиқ бўлган деворлар учун | 2,0 | 2,25 |
2. | Барча турдаги ғишт ва тошлардан, ғовакларнинг фоизи кўпи билан 55 фоиз бўлган ёриқ блоклардан тайёрланган ҳамда қалинлиги 20 cm дан ортиқ бўлган деворлар учун | 2,3 | 2,4 |
3. | Ғиштдан, тошлардан ҳамда қалинлиги 20 сm гача, бироқ камида 8,5 cm бўлган блоклардан тайёрланган деворлар учун | 2,3 | боғланмаган кесим бўйлаб: 4,0* боғланган кесим бўйлаб 2,4 |
4. | Ғовакли бетондан, катта ва кичик блоклардан тайёрланганлар учун | 2,2 | 2,25 |
* Синовлар ўтказилган ва қурилиш майдончасида ГОСТ 24992-2014 бўйича мунтазам текширувлар ўтказилганда коэффициентнинг қийматини олишга йўл қўйилади, бироқ унинг қиймати камида 2,4 бўлиши керак. | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Арматураланмаган тош терилмасининг 
эластиклик хоссаси қийматлари қуйидаги 17-жадвал бўйича қабул қилиниши керак.
эластиклик хоссаси қийматлари қуйидаги 17-жадвал бўйича қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг тури | α эластиклик хоссаси | ||||
қоришма маркалари | қоришма мустаҳкамлиги | ||||
25-200 | 10 | 4 | 0,2 (2) | нолга тенг | |
1. Оғир тўлдирувчилар ва вазмин табиий тошлардан (γ ≥1800 kg/m3) ҳамда оғир ва йирик ғовакли бетондан тайёрланган йирик блоклардан иборат | 1500 | 1000 | 750 | 750 | 500 |
2. Оғир бетон, оғир табиий тошлар ва хар-санг тошлардан тайёрланган тошлардан иборат | 1500 | 1000 | 750 | 500 | 350 |
3. Енгил тўлдирувчилардан, ғовакли тўлдирувчилар ва ғоваклаштирилган ва йирик ғовакли бетондан, зич силикат бетондан ва табиий енгил тошдан тайёрланган йирик блоклардан иборат | 1000 | 750 | 500 | 500 | 350 |
4. Қуйидаги турдаги ғовакли бетонлардан тайёрланган йирик блоклардан иборат: | |||||
Автоклавли | 750 | 750 | 500 | 500 | 350 |
автоклав бўлмаган | 500 | 500 | 350 | 350 | 350 |
5. Қуйидаги турдаги ғовакли бетонлардан тайёрланган тошлардан иборат: | |||||
Автоклавли | 750 | 500 | 350 | 350 | 200 |
автоклав бўлмаган | 500 | 350 | 200 | 200 | 200 |
6. Сопол тошлардан иборат (йирик ҳажмли лар бундан мустасно) | 1200 | 1000 | 750 | 500 | 350 |
7. Пластик тарзда прессланган, ичи яхлит ва ичи ғовак сопол ғиштлардан, ичи ғовак силикат тошлардан, ғовакли тўлдирувчиларда ва ғоваклиштирилган бетондан тайёрланган тошлардан, табиий енгил тошлардан иборат | 1000 | 750 | 500 | 350 | 200 |
8. Ичи яхлит ва ичи ғовак силикат ғиштдан иборат | 750 | 500 | 350 | 350 | 200 |
9. Ярим қуруқ пресслаш йўли билан тайёрланган ичи яхлит ва ичи ғовак сопол ғиштдан иборат | 500 | 500 | 350 | 350 | 200 |
Изоҳлар: 1. Эгилувчанлиги l0/i≤28 ёки l0/h нисбатлар билан тавсифланадиган элементлар учун бўйлама эгилиш коэффициентларини аниқлашда, пластик тарзда прессланган ғиштдан тайёрлангани каби барча турдаги ғиштлардан тайёрланган тош терилмасининг эластиклик хоссалари катталигини қабул қилишга йўл қўйилади. 2. Ғишт терилмаси α эластик хоссаси ушбу жадвалда келтирилган қийматлари виброғиштли панеллар ва блокларга қўлланилади. 3. Харсангтошли бетоннинг эластиклик хоссаси α = 2000 қабул қилинади. 4. Енгил қоришмаларга ётқизилган тош терилмалари учун α эластиклик хоссасининг қийматлари мазкур жадвал бўйича 0,7 коэффициентини қўллаб қабул қилиниши лозим. 5. Экспериментал тадқиқотлар натижалари асосида аниқланган табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларнинг эластиклик хоссаларига аниқлик киритилишга йўл қўйилади. 6. Йирик шаклли тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун α кўрсаткични 0,7 коэффициентни қўллаб сопол тошлардаги каби қабул қилиш лозим. | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Тош терилмасининг 
модуль деформацияси қуйидагиларга мувофиқ олиниши керак:
модуль деформацияси қуйидагиларга мувофиқ олиниши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмаси деформациялари уларнинг конструкциялардаги бошқа материаллардан тайёрланган элементлар билан биргаликдаги иши томонидан белгиланиш шарт эканлигида сиқилишдаги чегаравий ҳолатида кўриб чиқилаётган, тош терилмасидаги зўриқишларни аниқлаш учун (равоқ тортмаларидаги, кўп қатламли кесимлардаги зўриқишларни, рандбалкалар усти ёки тақсимловчи белбоғлар остидаги тош терилмасини ҳисоб-китоб қилиш мобайнида ҳароратга оид деформациялар келтириб чиқарувчи зўриқишларни аниқлаш учун) тош терилмасининг мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблаш мобайнида қуйидаги формулага кўра:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг (1) ва (2) формулаларга кўра аниқланадиган, эластиклик модули (деформациялар бошланғич модули).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйлама ёки кўндаланг кучлар таъсиридан тош терилмасида пайдо бўладиган деформацияларни конструкцияларнинг элементлари бошқа материаллардан тайёрланган элементлар билан биргаликда ишлайдиган статик жиҳатдан ноаниқ қолипли тизимлардаги зўриқишларни, тош конструкциялар тебраниш даврийлигини, конструкцияларнинг бикрлигини аниқлашда қуйидаги формулага кўра аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Тош терилмасининг нисбий деформацияси қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
катталик аниқланадиган кучланиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмаси силжувчанлик таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тирқишсимон вертикал ғовакларга эга бўлган, сопол тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун (тош баландлиги 138 mm дан 220 mm гача);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пластик ва ярим қуруқ пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғиштлардан тайёрланган тош терилмалари учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— оғир бетонлардан ясалган йирик блоклардан ёки тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— яхлит танали ва ичи ғовак силикат ғишт ва тошлардан, шунингдек ғоваксимон тўлдирувчиларда қорилган ёки ғоваклаштирилган бетондан ясалган, тошлардан ва йирик силикат блоклардан тайёрланган тош терилмаси учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— автоклавда тайёрланган ғовакли бетонлардан ясалган, йирик блоклардан ёки тошлардан қ тайёрланган тош терилмалари учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ноавтоклавли ғовакли бетонлардан ва полистиролбетондан тайёрланганлари учун.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНочизиқли ҳисоб-китоблар учун тош терилмаларининг қисқа муддатли юк таъсирдаги e нисбий деформациялари ҳар қандай кучланишлар учун қуйидаги формулага кўра аниқланишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗўриқишлар ва деформациялар мазкур ШНҚнинг 10-формуласига мувофиқ боғлиқлик мавжуд бўлганда, деформацияларнинг тангенциал модули қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Тош терилмасининг, доимий ва узоқ муддатли юклар таъсири остида, унинг силжувчанликни инобатга олган ҳолда эластиклик модулини силжувчанлик коэффициентига бўлиб камайтириб олиш лозим.
эластиклик модулини силжувчанлик коэффициентига бўлиб камайтириб олиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларнинг эластиклик ва деформация модулини тажрибалар ўтказиш йўли билан аниқланган тадқиқотларга мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Сопол ғишт ва сопол тошлардан тайёрланган тош терилмасининг киришишидан пайдо бўлган деформациясини ҳисобламасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмалари киришишдан пайдо бўлган деформацияни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиликат ёки цемент боғловчилардан ясалган, ғишт, тош, майда ва йирик блоклардан тайёрланганлари учун — 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқум ва турли рудаларни бойитиш иккиламчи маҳсулотларидан автоклавда, ғовакли бетонлардан тайёрланган тошлар ва йирик блоклардан учун — 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурум қўшиб, автоклавда тайёрланган бетонлар учун — 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Тош терилмасининг силжиш модулини 
юкларнинг алоҳида (сейсмик) уйғунликларида эса 
катталикларга тенг деб қабул қилиш лозим.
юкларнинг алоҳида (сейсмик) уйғунликларида эса катталикларга тенг деб қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда: — сиқилишдаги эластиклик модули.
— сиқилишдаги эластиклик модули.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Тош терилмаси чизиқли кенгайиш коэффициентларининг катталикларини қуйидаги 18-жадвал бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси материали | Тош терилмасининг чизиқли кенгайиш коэффициенти αt, град-1 |
1. Яхлит, ичи ғовак сопол ғишт ва сопол тошлар | 0,000005 |
2. Силикат ғишт, бетон ва харсангтошли бетондан тайёрланган тошлар ва блоклар | 0,00001 |
3. Табиий тошлар, ғовакли бетонлардан тайёрланган тошлар ва блоклар | 0,000008 |
Изоҳ. Полистиролбетон ва бошқа материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун чизиқли кенгайиш коэффициентлари катталикларини тажриба маълумотларига асосан қабул қилишга йўл қўйилади. | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Ишқаланиш коэффициентини қуйидаги 19-жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМатериал | Сирт юзасининг қуйидагича бўлгандаги μ ишқаланиш коэффициенти | |
қуруқ | нам | |
1. Тош терилмаси ёки бетон узра тош терилмаси | 0,7 | 0,6 |
2. Тош терилмаси ёки бетон узра ёғоч | 0,6 | 0,5 |
3. Тош терилмаси ёки бетон узра пўлат | 0,45 | 0,35 |
4. Қум ёки шағал узра тош терилмаси ёки бетон | 0,6 | 0,5 |
5. Қум ёки шағал узра тош терилмаси ёки бетон суглинка узра | 0,55 | 0,4 |
6. Қум ёки шағал узра тош терилмаси ёки бетон гил тупроқ узра | 0,5 | 0,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Конструкцияларнинг элементларини биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича (юк кўтариш қобилияти бўйича) ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Тош конструкциялар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Арматураланмаган тошли конструкцияларни марказий сиқилишдаги ҳисоб-китобларини қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳисобий бўйлама куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 4 — 11-жадваллари бўйича аниқланадиган, сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 46-бандига кўра аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элемент кесимининг юзаси мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ белгиланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— узоқ муддатли юк таъсирини эътиборга олувчи ва (16) формулага кўра 
ҳолат учун аниқланадиган коэффициент.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлементларнинг тўғри бурчакли кўндаланг кесимлари кичикроқ ўлчамдаги 
см бўлганда (ихтиёрий кесимга эга элементларнинг инерция радиуси кичикроқ 
сm бўлганда) коэффициентни бирга тенг деб қабул қилиш лозим.
см бўлганда (ихтиёрий кесимга эга элементларнинг инерция радиуси кичикроқ сm бўлганда) коэффициентни бирга тенг деб қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Узунлиги бўйлаб доимий кесимга эга элементлар учун бўйлама эгилиш коэффициентини мазкур ШНҚнинг 20-жадвалидан элементнинг:
бўйлама эгилиш коэффициентини мазкур ШНҚнинг 20-жадвалидан элементнинг:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгилувчанлигига боғлиқ тарзда ёки тўғри бурчакли яхлит кесим учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнисбат ўринли бўлганда ҳамда тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 17-жадвалидан қабул қилинувчи, эластик хусусиятидан келиб чиқиб, шунингдек тўрсимон арматураланишга эга тош терилмаси учун эса (4) формуладан қабул қилиш лозим.
эластик хусусиятидан келиб чиқиб, шунингдек тўрсимон арматураланишга эга тош терилмаси учун эса (4) формуладан қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 13 ва 14-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элементнинг ушбу ШНҚнинг 47-бандига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий баландлиги (узунлиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элемент кесимининг энг кичик инерция радиуси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўғри бурчакли кесимнинг кичик ўлчами.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгилувчанлик | Тош терилмасининг α эластиклик хоссаси қуйидагича бўлгандаги φ бўйлама эгилиш коэффициенти | |||||||
λh | λi | 1500 | 1000 | 750 | 500 | 350 | 200 | 100 |
4 | 14 | 1 | 1 | 1 | 0,98 | 0,94 | 0,90 | 0,82 |
6 | 21 | 0,98 | 0,96 | 0,95 | 0,91 | 0,88 | 0,81 | 0,68 |
8 | 28 | 0,95 | 0,92 | 0,90 | 0,85 | 0,80 | 0,70 | 0,54 |
10 | 35 | 0,92 | 0,88 | 0,84 | 0,79 | 0,72 | 0,60 | 0,43 |
12 | 42 | 0,88 | 0,84 | 0,79 | 0,72 | 0,64 | 0,51 | 0,34 |
14 | 49 | 0,85 | 0,79 | 0,73 | 0,66 | 0,57 | 0,43 | 0,28 |
16 | 56 | 0,81 | 0,74 | 0,68 | 0,59 | 0,50 | 0,37 | 0,23 |
18 | 63 | 0,77 | 0,70 | 0,63 | 0,53 | 0,45 | 0,32 | - |
22 | 76 | 0,69 | 0,61 | 0,53 | 0,43 | 0,35 | 0,24 | - |
26 | 90 | 0,61 | 0,52 | 0,45 | 0,36 | 0,29 | 0,20 | - |
30 | 104 | 0,53 | 0,45 | 0,39 | 0,32 | 0,25 | 0,17 | - |
34 | 118 | 0,44 | 0,38 | 0,32 | 0,26 | 0,21 | 0,14 | - |
38 | 132 | 0,36 | 0,31 | 0,26 | 0,21 | 0,17 | 0,12 | - |
42 | 146 | 0,29 | 0,25 | 0,21 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | - |
46 | 160 | 0,21 | 0,18 | 0,16 | 0,13 | 0,10 | 0,07 | - |
50 | 173 | 0,17 | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,05 | - |
54 | 187 | 0,13 | 0,12 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,04 | - |
Изоҳлар: 1. Эгилувчанликларнинг оралиқ қийматларида φ коэффициенти интерполяция бўйича аниқланади. 2. Ўз чегаравий мазкур ШНҚнинг 118-119-бандларида келтирилган қийматларидан ортиб кетувчи λh нисбатлар учун φ коэффициентлар худди катта эксцентриситетга эга бўлган номарказий сиқилишга ҳисоб-китобларда φc мазкур ШНҚнинг 52-банди қийматини аниқлаш мобайнида қўлланилади. 3. Тўрсимон арматураланган тош терилмаси учун (4) формулага кўра аниқланадиган, эластик хоссаларининг катталиги камида 200 бўлиши мумкин. | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Деворлар ва устунларнинг бўйлама эгилиш коэффициентларини аниқлашдаги ҳисобий баландликлари уларнинг горизонтал таянчларига таяниш шартидан келиб чиқиб қуйидагича қабул қилиниши лозим:
бўйлама эгилиш коэффициентларини аниқлашдаги ҳисобий баландликлари уларнинг горизонтал таянчларига таяниш шартидан келиб чиқиб қуйидагича қабул қилиниши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) шарнирли қўзғалмас таянчларда 
(4, а расм);
(4, а расм);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) юқори таянч эластик ва пастки таянч бикир қистириб қўйилган бўлган ҳолатларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир оралиқли биноларда 
,
,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўп оралиқли биноларда 
(4, б расм);
(4, б расм);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) эркин ҳолатда алоҳида турган конструкциялар учун 
(4, в расм);
(4, в расм);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) қисман қистириб маҳкамланган таянч кесимларга эга конструкциялар учун — амалдаги қистирилиш даражасини эътиборга олган ҳолда, бироқ камида 
,
,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ораёпмалараро ёки бошқа горизонтал таянчлараро масофа темир-бетон горизонтал таянчларда — улараро соф масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБикр таянчлар ва деворларга йиғма темир-бетон ораёпмалар қистириб қўйилганда 
тўрт томони бўйлаб деворларга таянувчи монолит темир-бетон ораёпмаларда эса — 
тўрт томони бўйлаб деворларга таянувчи монолит темир-бетон ораёпмаларда эса — Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк элементнинг фақат ҳисоб-китоб қилинаётган чегараларидаги хусусий массасидан иборат бўлса, бунда сиқилган элементларнинг 
ҳисобий баландлигини ушбу ШНҚнинг 47-бандида келтирилган 0,75 коэффициентга кўпайтириш орқали камайтириб олиш лозим.
ҳисобий баландлигини ушбу ШНҚнинг 47-бандида келтирилган 0,75 коэффициентга кўпайтириш орқали камайтириб олиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-расм — Сиқилган девор ва устунларнинг баландлиги бўйича ва коэффициентлари
а — қўзғалмас таянчларга шарнирли таянган; б — пастидан қистирилган ва тепасида эластик таянчларга эга; в — эркин ҳолатда алоҳида турган
ва коэффициентлариа — қўзғалмас таянчларга шарнирли таянган; б — пастидан қистирилган ва тепасида эластик таянчларга эга; в — эркин ҳолатда алоҳида турган
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Шарнирли қўзғалмас таянчларга таянган ҳамда ҳисобий баландлиги 
бўлган девор ва устунлар учун 
ва коэффициентларининг қийматлари баландликнинг ўртадаги учдан бир қисмида жойлашган, ҳисобий кесимларни ҳисоб-китобида мазкур элемент учун аниқланган 
ва ҳисобий қийматларига тенг бўлган доимий қийматларида қабул қилиниши лозим.
бўлган девор ва устунлар учун ва коэффициентларининг қийматлари баландликнинг ўртадаги учдан бир қисмида жойлашган, ҳисобий кесимларни ҳисоб-китобида мазкур элемент учун аниқланган ва ҳисобий қийматларига тенг бўлган доимий қийматларида қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш четки учдан бир қисмларида жойлашган кесимларни ҳисоб-китоб қилишда ва коэффициентлар таянчда бир рақамигача чизиқли ошириб борилади (4, а расм).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПастидан қистирилган ва тепаси эластик таянчларга эга бўлган деворлар ва устунлар учун девор ёки устуннинг 
баландлигигача бўлган пастки қисмининг қисмларини ҳисоблашда ва ҳисобий қийматлар девор ёки устуннинг тепа қисмини ҳисоб-китобларида ушбу кесимлар учун ва қийматлари чизиқли бир рақамигача оширилади (4, б расм).
баландлигигача бўлган пастки қисмининг қисмларини ҳисоблашда ва ҳисобий қийматлар девор ёки устуннинг тепа қисмини ҳисоб-китобларида ушбу кесимлар учун ва қийматлари чизиқли бир рақамигача оширилади (4, б расм).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭркин ҳолатда алоҳида турган девор ва устунлар учун уларнинг пастки қисмларида 
баландлигигача бўлган кесимларда ҳисоб-китоб бажариш мобайнида ва ҳисобий қийматлари қабул қилинади, тепа қисмидаги кесимлар учун эса ва қийматлари бир рақамигача чизиқли орттириб борилади (4, в расм).
баландлигигача бўлган кесимларда ҳисоб-китоб бажариш мобайнида ва ҳисобий қийматлари қабул қилинади, тепа қисмидаги кесимлар учун эса ва қийматлари бир рақамигача чизиқли орттириб борилади (4, в расм).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама ва кўндаланг деворлар кесишув жойида уларнинг ўзаро ишончли туташуви таъминланганлиги шарти бажарилганда, ва коэффициентларини 1 га тенг қабул қилишга йўл қўйилади.
ва коэффициентларини 1 га тенг қабул қилишга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворлар кесишувидан масофада ва коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 11 — 13-бандлари бўйича аниқланади. Вертикал оралиқ майдонларида ва коэффициентлари интерполяциялаб қабул қилинади.
масофада ва коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 11 — 13-бандлари бўйича аниқланади. Вертикал оралиқ майдонларида ва коэффициентлари интерполяциялаб қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Туйнуклар билан кучсизланган деворлардаги ора деворларни ҳисоб-китоб қилишда коэффициенти девор эгилувчанлиги бўйича қабул қилинади.
коэффициенти девор эгилувчанлиги бўйича қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКенглиги девор қалинлигидан кам бўлган тор ора деворлар учун унинг девор текислигидаги ҳисоб-китоби амалга оширилиши, бунда ора деворнинг ҳисобий баландлиги туйнук баландлигига тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Тепа қисми пастроғидагига қараганда кичикроқ кесимга эга бўлган пиллапоясимон деворлар ва устунлар учун ва коэффициентлари қуйидагича аниқланади:
ва коэффициентлари қуйидагича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворлар (устунлар) шарнирли қўзғалмас таянчларга — баландлик бўйлаб ( — девор ёки устуннинг баландлиги) ҳамда баландликнинг ўртадаги учдан бир қисмида жойлашган энг кичик кесими билан таянганида;
баландлик бўйлаб ( — девор ёки устуннинг баландлиги) ҳамда баландликнинг ўртадаги учдан бир қисмида жойлашган энг кичик кесими билан таянганида;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштепа қисмида эластик таянч мавжуд бўлса ёки бундай бўлмаганда, ушбу ШНҚнинг 11-бандига мувофиқ аниқланган, ҳисобий баландликка ва пастки таянч олдидаги кесимга кўра, баландлиги 
бўлган, девор (устун) тепа майдончасини ҳисоб-китоб қилишда эса 
ҳисобий баландликка ва ушбу майдоннинг кўндаланг кесими бўйича, — худди каби аниқланади, бироқ бунда 
бўлиши керак
ҳисобий баландликка ва пастки таянч олдидаги кесимга кўра, баландлиги бўлган, девор (устун) тепа майдончасини ҳисоб-китоб қилишда эса ҳисобий баландликка ва ушбу майдоннинг кўндаланг кесими бўйича, — худди каби аниқланади, бироқ бунда бўлиши керакҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Тош конструкцияларнинг марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган элементлар ҳисоб-китобларини қуйидаги формулага мувофиқ аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кучланишларнинг эпюраси тўғри бурчакли бўлганда, кесим сиқилган қисмининг ўз оғирлик маркази ҳисобий бўйлама кучнинг қўйилиш нуқтаси билан мос келиши шартидан келиб чиқиб аниқланадиган юзаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш юза чегарасининг ҳолати ушбу майдоннинг статик моменти, ўзининг тўғри бурчакли кесими учун оғирлик марказига нисбатан нолга тенг бўлиш шартидан келиб чиқиб аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 15 — 17-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — элемент кесими юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесимнинг эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳисобий кучнинг кесим оғирлик марказига нисбатан эксцентриситети;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги буткул кесим учун элементнинг ҳисобий баландлигига кўра) мазкур ШНҚнинг 20-жадвали бўйича аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесимнинг сиқилган қисм учун элементнинг ҳақиқий баландлигига кўра мазкур ШНҚнинг 20-жадвали бўйича эгувчи момент таъсир қилиш текислигида қуйидагича:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнисбат учун ёки қуйидагича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгилувчанлик учун аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— кўндаланг кесим сиқилган қисмининг эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги баландлиги ва инерция радиуси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-расм — Номарказий сиқилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-расм — Кўндаланг юк билан юклатилган ҳамда номарказий сиқилган элемент учун эгилиш моментининг ўзгарувчан ишорали эпюраси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўғри бурчакли кесим учун 
.
.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаврли кесимлар учун (
бўлганда) 
ва 
қабул қилишга йўл қўйилади.
бўлганда) ва қабул қилишга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
элемент кесимининг оғирлик марказидан унинг эксцентриситет томондаги четигача бўлган масофа;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таврли кесимнинг эксцентриситет йўналишига боғлиқ тарздаги сиқилган токчаси кенглиги ёки деворчаси қалинлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгувчи моментнинг эпюраси элемент баландлиги бўйича ўзгарувчан ишорали бўлганда, мустаҳкамлик бўйича ҳисоб-китобни максимал эгувчи моментлари турли ишораларга мансуб бўлган кесимларда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама эгилиш коэффициентини қуйидаги нисбатлар ёки эгилувчанликлардаги элементнинг эгилиш моменти бир хил ишорали эпюраси чегараларидаги қисми баландлиги бўйлаб аниқлаш лозим.
қуйидаги нисбатлар ёки эгилувчанликлардаги элементнинг эгилиш моменти бир хил ишорали эпюраси чегараларидаги қисми баландлиги бўйлаб аниқлаш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёки 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишва 
ёки 
ёки Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва 
— элементнинг, бир хил ишорали эгувчи момент эпюрасига эга бўлган, қисмлари баландликлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
,
ва 
, 
— элементларнинг максимал эгувчи моментларга эга бўлган сиқилган қисмлари баландликлари ва инерция радиуслари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 21-жадвалида келтирилган формулаларга кўра аниқланадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қуйидаги формулага кўра аниқланадиган коэффициент:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— узоқ муддатли юклардан тушувчи ҳисобий бўйлама юк;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 22-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— узоқ муддатли юклар таъсиридан пайдо бўлган эксцентриситет.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш см ёки см бўлганда коэффициентни бир рақамига тенг деб қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг тури | Қуйидаги шаклдаги кесимлар учун | |
ихтиёрий шаклдаги | тўғри бурчакли шаклдаги | |
1. Барча кўринишдаги тош терилмаси 2‑позиция бундан мустасно |
|
|
2. Ғоваклилиги 25 фоиздан ортиқ бўлган сопол ғишт, тош ва блоклардан, ғовакли бетондан, полистиролбетондан ва йирик ғовакли бетондан тошлар ва катта блоклардан, шунингдек табиий тошлардан (шу жумладан, харсангтошлардан ҳам) қилинган тош терилмалари | 1 | 1 |
Изоҳ.
| ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгилувчанлик | Тош терилмаси учун | ||||
|
| сопол ғишт ва тошлардан, оғир бетондан тайёрланган тошлар ва йирик блоклардан, барча турдаги табиий тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун | силикат ғишт ва силикат тошлардан, ғовакли тўлдирувчи, қорилган бетондан ясалган тошлардан, ғовакли бетондан тайёрланган йирик блоклардан тош терилмалари учун | ||
бўйлама арматураланиш фоизи қуйидагича бўлганда | |||||
0,1 ва ундан кам | 0,3 ва ундан ортиқ | 0,1 ва ундан кам | 0,3 ва ундан ортиқ | ||
≤10 | ≤35 | 0 | 0 | 0 | 0 |
12 | 42 | 0,04 | 0,03 | 0,05 | 0,03 |
14 | 49 | 0,08 | 0,07 | 0,09 | 0,08 |
16 | 56 | 0,12 | 0,09 | 0,14 | 0,11 |
18 | 63 | 0,15 | 0,13 | 0,19 | 0,15 |
20 | 70 | 0,20 | 0,16 | 0,24 | 0,19 |
22 | 76 | 0,24 | 0,20 | 0,29 | 0,22 |
24 | 83 | 0,27 | 0,23 | 0,33 | 0,26 |
26 | 90 | 0,31 | 0,26 | 0,38 | 0,30 |
Изоҳ. Арматураланмаган тош терилмаси учун Арматураланиш фоизи 0,1 фоиздан ортиқ ва 0,3 фоиздан кам бўлганда, | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. 
бўлганда номарказий сиқилган элементларни мазкур ШНҚнинг 13-формуласи орқали ҳисоблашдан ташқари, тош терилмасида мазкур ШНҚнинг 93‑бандига мувофиқ дарзлар очилиши бўйича ҳисоб-китоблар ҳам амалга оширилиши лозим.
бўлганда номарказий сиқилган элементларни мазкур ШНҚнинг 13-формуласи орқали ҳисоблашдан ташқари, тош терилмасида мазкур ШНҚнинг 93‑бандига мувофиқ дарзлар очилиши бўйича ҳисоб-китоблар ҳам амалга оширилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Қалинлиги 25 см ва ундан кичик бўлган юк кўтарувчи ва ўз-ўзини кўтариб турувчи деворларни ҳисоб-китобларида мазкур ШНҚнинг 103-бандига ҳамда бўйлама кучнинг эксцентриситети билан қўшиб олиниши, бунда тасодифий 
эксцентриситетини ҳисобга олиниши лозим.
эксцентриситетини ҳисобга олиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Тасодифий эксцентриситетнинг катталигини қуйидагиларга тенг деб қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюк кўтарувчи деворлар учун — 2 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўз-ўзини кўтариб турувчи деворлар учун, шунингдек уч қатламли юк кўтарувчи деворларнинг алоҳида олинган қатламлари учун — 1 сm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПардеворлар ва юк кўтарувчи деворлари учун, шунингдек фахверкли деворларни тўлдирувчилари учун тасодифий эксцентриситетни эътиборга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Чўзилган соҳасида бўйлама арматурага эга бўлмаган номарказий сиқилган конструкциялардаги эксцентриситети (тасодифийсини эътиборга олган ҳолда) қуйидаги қийматлардан ошмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюкларнинг асосий уйғунликлари учун — 
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишалоҳида махсус юклар учун — 
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқалинлиги 25 cm ва ундан энсиз бўлган деворлар учун — 0,8;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишалоҳида махсус юклар учун — 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКуч таъсир этаётган нуқтадан юк кўтарувчи деворлар ва устунлар учун кесимнинг энг сиқилган четигача бўлган масофа камида 2 cm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Номарказий сиқилишга ишлайдиган, элементлар кесимининг кенглиги 
бўлганда, эгувчи моментнинг таъсир этиш текислигига перпендикуляр текисликда марказий сиқилишга ҳисоб-китоб қилиш орқали текшириб кўрилиши лозим.
бўлганда, эгувчи моментнинг таъсир этиш текислигига перпендикуляр текисликда марказий сиқилишга ҳисоб-китоб қилиш орқали текшириб кўрилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Элементларнинг қиялама марказдан ташқари сиқилишидаги ҳисоб-китоби зўриқишларнинг эпюраси ҳар иккала йўналишда ҳам тўғри бурчакли бўлгани ҳолда мазкур ШНҚнинг15-формуласига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКесим сиқилган қисмининг майдони шартли равишда оғирлик маркази куч қўйилиш нуқтаси билан устма-уст тушадиган ва ҳар икки томони элемент кесимининг сирти билан чекланиши, тўғри бурчак кўринишида қабул қилиниши мазкур ШНҚнинг 7‑расмида келтирилган, бунда 
ва 
.
майдони шартли равишда оғирлик маркази куч қўйилиш нуқтаси билан устма-уст тушадиган ва ҳар икки томони элемент кесимининг сирти билан чекланиши, тўғри бурчак кўринишида қабул қилиниши мазкур ШНҚнинг 7‑расмида келтирилган, бунда ва .Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда: 
ва 
кучнинг қўйилиш нуқтасидан кесимнинг энг яқин чегарасигача масофалар.
ва кучнинг қўйилиш нуқтасидан кесимнинг энг яқин чегарасигача масофалар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКесим ўз шаклига кўра мураккаб бўлган ҳолларда, ҳисоб-китобни соддалаштириш учун кесимнинг тўғри бурчакли қисмини унинг шаклини мураккаблаштирадиган майдонларини эътиборга олмаган ҳолда қабул қилиш йўл қўйилади мазкур ШНҚнинг 8-расмида келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва катталиклар икки марта аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесимнинг баландлиги ёки йўналишдаги инерция радиуси 
ва эксцентриситет 
бўлган ҳолатда;
ёки йўналишдаги инерция радиуси ва эксцентриситет бўлган ҳолатда;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесимнинг баландлиги ёки йўналишдаги инерция радиуси 
ва эксцентриситет 
бўлган ҳолатда.
ёки йўналишдаги инерция радиуси ва эксцентриситет бўлган ҳолатда.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий юк кўтариш қобилияти сифатида унинг
ва ларнинг иккита қийматлари учун мазкур ШНҚнинг 15-формуласига кўра ҳисоблаб топилган иккита катталигидан кичикроғи қабул қилинади.
ва ларнинг иккита қийматлари учун мазкур ШНҚнинг 15-формуласига кўра ҳисоблаб топилган иккита катталигидан кичикроғи қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар 
ёки 
бўлса, бундай ҳолатларда юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоб-китоблардан ташқари, мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ тегишли йўналишдаги дарзларнинг очилиши бўйича ҳисоб-китоблар ҳам амалга оширилиши керак.
ёки бўлса, бундай ҳолатларда юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоб-китоблардан ташқари, мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ тегишли йўналишдаги дарзларнинг очилиши бўйича ҳисоб-китоблар ҳам амалга оширилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-расм — Қиялама марказдан ташқари сиқилишдаги тўғри бурчакли кесимнинг ҳисобий схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-расм — Қиялама марказдан ташқари сиқилишдаги мураккаб кесимнинг ҳисобий схемаси, ҳисоб-китоблар мобайнида 
ва 
майдонлар эътиборга олинмайди
ва майдонлар эътиборга олинмайдиҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Юклар кесимнинг бир қисмидагина тақсимланганда кесимнинг эзилишга ҳисоб-китоблари қуйидаги формулага кўра амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— маҳаллий юклардан тушадиган бўйлама сиқувчи куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ аниқланадиган эзилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — юк узатилаётган, эзилиш юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ғишт ва виброғиштли тош терилмалари учун, шунингдек оғир ва енгил бетондан яхлит тошлардан ёки блоклардан тайёрланган тош терилмалари учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ичи ғовак бетон ёки яхлит тошлардан ҳамда йирик ғовакли бетондан тайёрланган тош терилмалари учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ичи ғовак бетон ёки яхлит тошлардан ҳамда блоклардан тайёрланган тош терилмалар учун;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— босим эпюрасининг маҳаллий юклар билан таъминланганлик коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТенг таралган босим учун 
босим эпюраси учбурчак шаклида бўлганда 
босим эпюраси учбурчак шаклида бўлганда Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар эгилувчи элементларнинг таянчлари остида тақсимловчи плиталар ўрнатилиши талаб қилинмаса, бундай ҳолларда мазкур ШНҚнинг 70-жадвалининг 1 ва 2-жадвалларида келтирилган материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун 
, шунингдек мазкур ШНҚнинг 71-жадвалида келтирилган материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун 
қабул қилиш йўл қўйилади.
, шунингдек мазкур ШНҚнинг 71-жадвалида келтирилган материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун қабул қилиш йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Тош терилмасининг эзилишга ҳисобий қаршилигини қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
ҳисобий қаршилигини қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесимнинг мазкур ШНҚнинг 59-бандига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмаси материалига ва юк қўйилиш жойига боғлиқ бўлган коэффициент мазкур ШНҚнинг 23 ва 24-жадвалларига мувофиқ аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрсимон арматурага эга бўлган тош терилмасининг эзилишга ҳисоб-китобида, тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 19-формуласидаги ҳисобий қаршилиги сифатида қуйидаги иккита қийматдан арматураланмаган тош терилмаси учун ушбу ШНҚнинг 20-формуласига кўра аниқланадиган ёки 
қийматлари орасидан каттароғи қабул қилинади.
ҳисобий қаршилиги сифатида қуйидаги иккита қийматдан арматураланмаган тош терилмаси учун ушбу ШНҚнинг 20-формуласига кўра аниқланадиган ёки қийматлари орасидан каттароғи қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, 
тўрсимон арматурага эга бўлган тош терилмасининг ўқ бўйлаб сиқилишидаги мазкур ШНҚнинг 29 ёки 30-формулалар билан аниқланадиган ҳисобий қаршилик.
тўрсимон арматурага эга бўлган тош терилмасининг ўқ бўйлаб сиқилишидаги мазкур ШНҚнинг 29 ёки 30-формулалар билан аниқланадиган ҳисобий қаршилик.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОраёпмалар ва тўсинларнинг 25 cm ёки ундан камроқ чуқурликда таянишида, ғоваклилиги 48 фоиз ва ундан ортиқ бўлган тошлар ва блоклардан тайёрланган тош терилмасида унинг синиб ёрилиш ва қирқилиши мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг материали | схемаларга кўра юклар учун, ξ1 | |||
мазкур ШНҚнинг 9, а, в, в1, д, ж расмида келтирилган | мазкур ШНҚнинг 9, б, г, е, з расмида келтирилган | |||
маҳаллий юклар | маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси | маҳаллий юклар | маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси | |
1. Бутун яхлит ғишт, яхлит тошлар ва оғир бетон ёки ғоваксимон тўлдирувчилардан тайёрланган B3,5 ва ундан юқори синфдаги бетондан тайёрланган йирик блоклар | 2 | 2 | 1 | 1,2 |
2. Ғовакларга эга бўлган (йирик ҳажмлилари бундан мустасно), сопол ғишт ва тошлар, харсангтошли бетон | 1,5 | 2 | 1 | 1,2 |
3. Бетондан тайёрланган ичи ғовак тошлар ва блоклар B35 бетондан тайёрланган блоклар ва яхлит тошлар ғовакли бетон ва табиий тошлардан тайёрланган тошлар ва блоклар | 1,2 | 1,5 | 1 | 1 |
4. Қоришма маркаси <М10 бўлган тош терилмаларининг барча хиллари учун | 1 | 1 | 1 | 1 |
Изоҳлар: 1. Қотиб улгурмаган ёки қиш мавсумида ётқизилаётган тош терилмалари учун музлаган қоришма узра унинг эриётган даврида музлатиш усулида ётқизиб бажарилган, барча турдаги тош терилмалари учун ушбу жадвалда келтирилган ξ1 қийматлари қабул қилинади. 2. Ғоваклилиги 27 фоиздан ортиқ бўлган ҳамда сополдан тайёрланганлари ғишт, тош ва блоклар учун ξ1 коэффициенти қиймати 1 га тенг деб қабул қилинади. 3. Ғоваклилиги 27 фоиздан ортиқ бўлган, сопол ғишт ва тошлар учун ξ1 коэффициент қийматини 24-жадвал бўйича қабул қилишга йўл қўйилади. 4. Полистиролбетонли блоклар учун ξ1 қиймати экспериментал маълумотлар бўйича қабул қилинади. | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Маҳаллий (тўсинларнинг, сарровлар ҳамда таянч реакциялари) ва асосий юклар (мазкур тош терилмасига узатилаётган, ўзидан юқорида ётган тош терилмаси оғирлиги ва юклар) бир вақтнинг ўзида таъсир этган тақдирда ҳисоб-китоб маҳаллий юк учун алоҳида ва маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси учун алоҳида амалга оширилади, бунда қийматлари мазкур ШНҚнинг 23 ва 24-жадвалларига мувофиқ қабул қилинади.
қийматлари мазкур ШНҚнинг 23 ва 24-жадвалларига мувофиқ қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндисини ҳисоблашда, маҳаллий юкнинг, эзилиш майдонини асосий юк билан юклангунигача қўйилган қисмини қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг материали | Қуйидаги схемаларга кўра юклар учун | |||||
мазкур ШНҚнинг 9, а, д, ж расмида келтирилган | мазкур ШНҚнинг 9, б, г, е, з расмида келтирилган | мазкур ШНҚнинг 9, в, в1 расмида келтирилган | ||||
маҳаллий юклар | маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси | маҳаллий юклар | маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси | маҳаллий юклар | маҳаллий | |
Ғоваклилиги 40 фоиздан 55 фоиз гача бўлган, йирик ҳажмли сопол тош | 1,1 | 1,2 | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Изоҳлар: 1. Тўсинларнинг тош терилмаси устига таяниш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 9 в ва 9 в1 расмларида келтирилган камида 380 mm бўлиши керак. Таяниш чуқурлиги бундан камроқ бўлганда тақсимловчи плиталарни қўллаш зарур. 2. Тошнинг ғоваклилиги катта бўлганда 3. г, е, з схемаларида чоклари қоришма тўлдирилган НФ тошларидан ва 1 НФ ғиштдан тайёрланган тош терилмалари қўлланилади (ёки тақсимловчи плиталари қўлланилади). | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Кесимнинг ҳисобий юзаси қуйидагиларга кўра аниқланиши лозим:
ҳисобий юзаси қуйидагиларга кўра аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдевор қалинлиги қамраб олганда, эзилишнинг ҳисобий юзаси ичига, маҳаллий юк чегарасидан ҳар томонга девор қалинлигидан ошмайдиган, масофадаги майдонлари ушбу ШНҚнинг 9а-расмига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэзилиш майдони, деворнинг бутун қалинлиги бўйлаб, унинг четида жойлашганда, ҳисобий юза пачоқланиш юзасига тенг, маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндисига ҳисоб-китоб қилиш мобайнида эса ҳисобий юза ушбу ШНҚнинг 9б-расмда келтирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворга сарровлар (прогон) ва тўсинларнинг учки қисмлари таянганда, эзилишнинг ҳисобий юзаси таркибига деворнинг кесимининг, сарров (прогон) ёки тўсин таяниш қисми суқиб киритилиш чуқурлигига тенг бўлган, кенглигидаги ва тўсинлар аро икки қўшни оралиқлар ўқлари аро масофадан ортиқ бўлмаган узунликдаги кесими юзаси киритилади (9в-расм), тўсинлар орасидаги масофа девор қалинлигининг икки баробаридан ортиқ бўлса, кесим ҳисобий юзасининг узунлиги тўсиннинг 
эни ва девор қалинлигининг икки баробарлари йиғиндиси сифатида аниқланади ушбу ШНҚнинг 9в-расмига;
эни ва девор қалинлигининг икки баробарлари йиғиндиси сифатида аниқланади ушбу ШНҚнинг 9в-расмига;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворнинг бурчакли қиррасига таъсир этувчи чеккадаги юк остида пачоқланишда, ҳисобий юза эзилиш юзасига тенг бўлади, маҳаллий ва асосий юклар йиғиндисига ҳисоб-китоб қилинганда ушбу ШНҚнинг 9г-расмида нуқта чизиқ билан чекланган, ҳисобий майдон қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэзилиш майдони, кесимнинг узунлиги ва кенглигининг бир қисмида жойлашган тақдирда, ҳисобий юза 9-д-расмга мувофиқ қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар пачоқланиш майдони кесимнинг четига яқин жойлашган бўлса, бунда маҳаллий ва асосий юкнинг йиғиндисига ҳисоб-китоб қилишда кесимнинг 9-г-расм бўйича деворнинг бурчакли қиррасига қўйилган юклар каби аниқланадиган камроқ бўлмаган, ҳисобий юзаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпилястрани эзилиш майдони сарҳадида жойлашганда ҳисобий юза пачоқланиш майдонига тенг, маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндисига ҳисоб-китоб мобайнида эса, 9-е-расмида нуқта чизиқ билан чекланган, ҳисобий юза қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэзилиш майдони пилястра ва девор ёки орадеворларнинг бирор қисми саҳнида жойлашганида, пачоқланиш майдонига нисбатан ҳисобий юзанинг ортиб боришини фақат, тенг таъсир этувчиси токча (девор) чегараларида ёки қовурға (пилястра) чегараларида девор томон 
эксцентриситет билан қўйилган, юк учунгина эътиборга олиш (бу ерда 
— эзилиш майдонининг узунлиги, — эзилиш майдони ўқига нисбатан эксцентриситет).
эксцентриситет билан қўйилган, юк учунгина эътиборга олиш (бу ерда — эзилиш майдонининг узунлиги, — эзилиш майдони ўқига нисбатан эксцентриситет).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай ҳолларда, кесимнинг ҳисобий юзасига, эзилиш майдонидан ташқари, токча кесими юзасининг, таянч плитасининг девор тош терилмасига суқилиш чуқурлигига тенг бўлган, С кенгликка ва плита четидан ҳар қайси томонга кўпи билан девор қалинлигига баробар узунликка эга қисми ҳам киритилади ушбу ШНҚнинг 9-ж-расмига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесим мураккаб шаклга эга бўлса, кесимнинг ҳисобий юзасини аниқлашда, юклатилган майдон билан боғланиши босимни қайта тақсимлаш учун етарли бўлмаган, майдонларни эътиборга олишга йўл қўйилмайди ушбу ШНҚнинг 9-з-расмдаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 9-расмда келтирилган барча ҳолатларда кесимнинг А ҳисобий юзаси жумласига 
эзилиш юзаси ҳам киритилиши лозим.
эзилиш юзаси ҳам киритилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Тош терилмасининг четига, элемент учлари билан биргаликда бурилиш мавжуд бўлмаганда, тақсимловчи плиталарсиз ёки тақсимловчи плиталарга эга бўлган, эгилувчи элементлар (тўсинлар) таянганда элемент таяниш майдончасининг узунлиги ҳисоб-китобга асосан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур банднинг талаблари осма деворлар таянчлари ҳамда ушбу ШНҚнинг 56 ва 100‑бандларига мувофиқ амалга ошириладиган ҳисоби бундан мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч плиталари остидаги эзилиш майдонини орттириш зарурати бўлганда уларнинг пўлат орақистирмалар ётқизилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг, маҳаллий юкланмалар билан юклатилган майдонларига қўйиладиган конструкциявий талаблар мазкур ШНҚнинг 135 — 138-бандларида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-расм — Кесимларнинг маҳаллий сиқилишдаги ҳисобий юзаларини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — з — маҳаллий сиқилишнинг турли ҳоллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Арматураланмаган эгилувчи элементлар ҳисоб-китобини қуйидаги формулага асосан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳисобий эгувчи момент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг эластик ишлаши мобайнидаги унинг кесими қаршилик моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг боғичланган кесими бўйлаб эгилишидаги чўзилишга ҳисобий қаришилиги мазкур ШНҚнинг 12 — 14-жадвалга мувофиқ.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланмаган эгилувчи элементларни кўндаланг кучга қуйидаги формулага асосан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг эгилишдаги чўзувчи бош кучланишларга 13-14-жадвал бўйича ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесим эни;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўғри бурчакли кесим учун ички жуфт кучларнинг елкаси 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош конструкцияларнинг, боғичланмаган кесими бўйлаб эгилишга ишлайдиган, элементларини лойиҳалаш фақат ғиштнинг (тошнинг, блокнинг) тош терилмасига мансуб қоришма билан норматив илашиш мустаҳкамлигини ГОСТ 24992-2014 га мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Арматураланмаган тош конструкцияларнинг элементларини ўқ бўйлаб чўзилишдаги мустаҳкамликка ҳисоб-китоблари қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — чўзилиш мобайнида ўқ бўйлаб таъсир қилувчи ҳисобий куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 12 — 14-жадваллари бўйича қабул қилинадиган чўзилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесимнинг нетто ҳисобий юзаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош конструкцияларнинг боғичланмаган кесим бўйича ўқ бўйлаб чўзилишга ишлайдиган элементларини лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Арматураланмаган тош терилмасини, боғичланмаган чоклар ва харсангтош терилмалари учун боғичланган чоклар бўйлаб қирқилишга ҳисоб-китоби қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қирқилишга ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг чоки бўйлаб ғишт ва тўғри шаклдаги тошлар учун 0,7 га тенг деб қабул қилинувчи ишқаланиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— энг кам ҳисобий юклар таъсири остида сиқилиши 0,9 замланиш коэффициенти билан аниқланадиган ўртача кучланиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бутун яхлит ғишт ва тошлардан тайёрланган тош терилмалар учун 1,0 га ҳамда ичи ғовак ғишт ва вертикал ғовакларга эга тошлардан тайёрланган тош терилмалар учун, шунингдек парчаланган харсангтошдан тайёрланган тош терилмалар учун 0,5 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — кесимнинг ҳисобий юзаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг боғичланган кесими бўйича (ғишт ёки тош бўйича) қирқилишга ҳисоб-китобини ушбу ШНҚнинг 25-формуласига мувофиқ сиқилишни ҳисобга олмаган ҳолда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКесим ядроси чегараларидан ташқарига чиқадиган эксцентриситет эга бўлган, номарказий сиқилишда (тўғри бурчакли кесимлар учун 
), кесимнинг ҳисобий юзаси сарҳадига кесимнинг фақат сиқилган қисми юзаси киритилади.
), кесимнинг ҳисобий юзаси сарҳадига кесимнинг фақат сиқилган қисми юзаси киритилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Кўп қатламли деворлар (енгиллаштирилган тош термали деворлар ва пардоз қатламига эга деворлар)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Кўп қатламли деворларнинг алоҳида-алоҳида қатламлари бикр ёки эгилувчан боғичлар билан ўзаро туташтирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Кўп қатламли деворларни мустаҳкамликка ҳисоблаш қўйидагича амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқатламларнинг бикр туташиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқатламларнинг турлича мустаҳкамлик ва эластик хусусиятларини, шунингдек деворда биргаликда ишлашда уларнинг мустаҳкамликларидан тўлиқ фойдаланилмаслигини кесим юзасини асосий юк кўтарувчи қатламнинг материалига келтириш йўли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча зўриқишларнинг эксцентриситетлари келтирилган кесимнинг ўқига нисбатан аниқланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуйидаги боғланишлар бикр ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳар қандай иссиқлик изоляция қатламида ва ғишт ёки тошларнинг тиқма қаторларидан тайёрланган вертикал диафрагмаларнинг ўқлари орасидаги масофалар кўпи 
билан 120 сm бўлганда (бу ерда 
— анча юпқа конструктив қатламнинг қалинлиги);
билан 120 сm бўлганда (бу ерда — анча юпқа конструктив қатламнинг қалинлиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 0,7 МPа дан кам бўлмаган монолит бетондан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи қатламда ёки ётқизиш баландлиги 
бўйича қаторлар ўқлари орасидаги масофада жойлашган тишли горизонтал ётқизиш қаторларида камида М25 маркали тошлардан терилганда.
бўйича қаторлар ўқлари орасидаги масофада жойлашган тишли горизонтал ётқизиш қаторларида камида М25 маркали тошлардан терилганда.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚаттиқ боғламли кўп қатламли деворларни ҳисоблаш қуйидаги тартибда бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг (12) формуласи бўйича марказий сиқишда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмарказдан ташқари сиқишда ушбу ШНҚнинг (15) формуласи бўйича, бунда вертикал диафрагмали тўшама учун коэффициент 1,0 га тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Девор кесимини битта материалга келтиришда қатламлар қалинлиги ҳақиқий деб қабул қилиниши, қатламлар кенглиги эса (девор узунлиги бўйича) ҳисобий қаршиликлар нисбатига ва қатламлар мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентларига пропорционал равишда қуйидаги формула бўйича ўзгариши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қатламнинг келтирилган кенглиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қатламнинг амалдаги кенглиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесим қатламнинг ҳисобий қаршилиги ва мустаҳкамликдан фойдаланиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— деворнинг бошқа ҳар қандай қатламининг ҳисобий қаршилиги ва мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўп қатламли деворларда қатламларнинг мустаҳкамлик коэффициентларидан 
ва 
фойдаланиш ушбу ШНКнинг 25-жадвалида келтирилган.
ва фойдаланиш ушбу ШНКнинг 25-жадвалида келтирилган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Бикр боғичларга эга кўп қатламли деворларнинг ҳисоби қуйидагиларга асосан амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмарказий сиқилишда мазкур ШНҚнинг 10-формуласига асосан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмарказ ташқарисидан сиқилишда ушбу ШНҚнинг 13-формуласига мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 10 ва 13-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкелтирилган кесимнинг юзаси 
, келтирилган кесимнинг сиқилган қисми юзаси 
ва кесим келтирилаётган қатламнинг ҳисобий қаршилиги ундан фойдаланиш коэффициентини 
.
, келтирилган кесимнинг сиқилган қисми юзаси ва кесим келтирилаётган қатламнинг ҳисобий қаршилиги ундан фойдаланиш коэффициентини .Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама эгилиш коэффициентлари 
ва коэффициенти келтирилаётган кесимнинг қатлам материали учун мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши лозим.
ва коэффициенти келтирилаётган кесимнинг қатлам материали учун мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелтирилган кесим ўқига нисбатан эксцентриситетлар 
дан ортиб кетганда, дарзлар очилиши бўйича мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ ҳисоблар амалга оширилиши керак.
дан ортиб кетганда, дарзлар очилиши бўйича мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ ҳисоблар амалга оширилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламлар мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентлари | ||||||||
бетон тошлардан тайёрланган | қуйидаги материаллардан тайёрланган | |||||||
сопол тошлар | пластик пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт | силикат ғишт | нимқуруқ ҳолатда пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт | |||||
|
|
|
|
|
|
|
| |
Ғоваксимон тўлдирувчиларда қорилган бетонлар ва ғоваклаштирилган бетонлардан тайёрланган М25 маркали тошлар | 0,8 | 1 | 0,9 | 1 | 1 | 0,9 | 1 | 0,85 |
Автоклавда ишлов берилган серғовакли бетонлардан тайёрланган М25 ва ундан юқори маркали тошлар | - | - | 0,85 | 1 | 1 | 0,8 | 1 | 0,8 |
Автоклавда ишлов берилмаган Б турига мансуб серғовакли бетонлардан тайёрланган М25 ва ундан юқори маркали тошлар | - | - | 0,7 | 1 | 0,8 | 1 | 0,9 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Эгилувчан боғичларга мавжуд бўлган (кўндалангига терилган қатор бўйлаб боғичларсиз), кўп қатламли деворларни ҳисоблашда ва коэффициентларни, иккита конструкциявий қатлам қалинликлари йиғиндисига тенг бўлган ҳамда 0,7 коэффициентига кўпайтириб олинган, шартли қалинлик учун мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши лозим.
ва коэффициентларни, иккита конструкциявий қатлам қалинликлари йиғиндисига тенг бўлган ҳамда 0,7 коэффициентига кўпайтириб олинган, шартли қалинлик учун мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламларнинг материаллари турлича бўлганда, у қуйидаги формулага кўра аниқланиши, бунда келтирилган эластиклик 
хоссаси қабул қилиниши керак:
хоссаси қабул қилиниши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— қатламларнинг эластиклик хоссалари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и 
— қатламларнинг қалинликлари.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Икки қатламли деворларда, қатламлар ўзаро бикр боғланганда, кесимнинг оғирлик маркази орқали ўтадиган, ўққа нисбатан иссиқлик изоляцияси қатлами томон йўналтирилиши, бунда бўйлама кучнинг эксцентриситет 
дан ошмаслиги керак.
дан ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Плитасимон иссиқлик изоляцияси (минерал-момиқли, полимерли) мавжуд бўлган ҳамда сиқилишга мустаҳкамлик чегараси 1,5 МPа (15 kgf/cm2) ва ундан паст бетон билан тўлдирилган кўп қатламли деворларни иссиқлик изоляцияси қатламнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисобга олмаган ҳолда тош терилмасининг кесими бўйича ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Пардоз қатлами мавжуд деворларнинг кесимини унинг асосий қатлами материалига келтириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПардозлаш қатламида мавжуд бўлган кўп қатламли деворларда кўндаланг кесимнинг юк кўтарувчи қатлами мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентининг қиймати сифатида ушбу ШНКнинг 25 ва 26-жадвалларида келтирилган кўрсаткичларнинг энг пастини қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮкланиш эксцентиситети пардоз қатлами томон бўлганда мазкур ШНҚнинг 15-формуладаги коэффициентни бир рақамига тенг деб қабул қилиш керак.
коэффициентни бир рақамига тенг деб қабул қилиш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси томон эксцентриситет кесимнинг ўқига нисбатан дан ошганда, кесимнинг чўзилган томонидаги чокларнинг очилиб кетиши бўйича ҳисоб-китоблар мазкур ШНҚнинг 48-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
дан ошганда, кесимнинг чўзилган томонидаги чокларнинг очилиб кетиши бўйича ҳисоб-китоблар мазкур ШНҚнинг 48-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚопламали деворларда қатламларнинг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентлари ва 
мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилган.
ва мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПардоз қатлами материали | Девор материали | |||||||
сопол тошлар | пластик пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт | силикат ғишт | нимқуруқ ҳолатда пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт | |||||
|
|
|
|
|
|
|
| |
Деворнинг юза тарафига териладиган, пластик пресслаш йўли билан тайёрланган ҳамда баландлиги 65 mm бўлган, ғиштлар | 0,8 | 1 | 1 | 0,9 | 1 | 0,6 | 1 | 0,65 |
Деворнинг юза тарафига териладиган, тирқишсимон ғовакларга эга ҳамда баландлиги 140 mm бўлган, сопол тошлар | 1 | 0,9 | 1 | 0,8 | 0,85 | 0,6 | 1 | 0,5 |
Силикат бетондан тайёрланган йирик ўлчамли плиталар | 0,6 | 0,8 | 0,6 | 0,7 | 0,7 | 0,6 | 0,9 | 0,6 |
Силикат ғишт | 0,6 | 0,85 | 0,6 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0,8 |
Баландлиги 138 mm бўлган силикат тошлар | 0,9 | 1 | 0,8 | 1 | 1 | 0,8 | 1 | 0,7 |
Оғир цементли бетондан тайёрланган йирик ўлчамли плиталар | 1 | 0,9 | 1 | 0,9 | 1 | 0,75 | 1 | 0,65 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Пардоз қатлами мавжуд деворлар ҳисобида юкнинг пардоз қатламидан эксцентриситети 
катталикдан ошмаслиги керак.
катталикдан ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, — келтирилган кесимнинг оғирлик марказидан кесимнинг эксцентриситет томон йўналишидаги қирғоғигача бўлган масофа.
— келтирилган кесимнинг оғирлик марказидан кесимнинг эксцентриситет томон йўналишидаги қирғоғигача бўлган масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворнинг ички тарафига йўналган эксцентриситет 
, бироқ камида 
бўлганда, мазкур ШНҚнинг 10 — 15-формулаларига мувофиқ ҳисоблар мазкур ШНҚнинг 25 ва 26-жадвалларида келтирилган ва коэффициентларини ҳисобга олмаган ҳолда деворнинг асосий юк кўтарувчи қатламининг материали бўйича бир қатламли кесим сифатида амалга оширилиши, бунда ҳисобга элемент кесимининг майдони киритилиши лозим.
, бироқ камида бўлганда, мазкур ШНҚнинг 10 — 15-формулаларига мувофиқ ҳисоблар мазкур ШНҚнинг 25 ва 26-жадвалларида келтирилган ва коэффициентларини ҳисобга олмаган ҳолда деворнинг асосий юк кўтарувчи қатламининг материали бўйича бир қатламли кесим сифатида амалга оширилиши, бунда ҳисобга элемент кесимининг майдони киритилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўп қатламли тош терилмасининг ташқи ва ички қатламларининг вертикал кўчишлари мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Вертикал диафрагмали деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Тош терилмасининг қатламларини туташтирувчи ғиштли вертикал диафрагма тош терилмалари қуйидаги формулага кўра қирқилишга текширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— диафрагма орқали ўтадиган вертикал текисликда таъсир кўрсатадиган ҳамда вертикал юк ва ҳарорат намлик деформацияларининг биргаликдаги таъсири оқибатида вужудга келадиган уринма зўриқишлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмаларининг диафрагмалар қирқилишига ушбу ШНҚнинг 65‑бандига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий қаршилиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказий ва марказдан ташқари сиқишни ҳисоблашда икки таврли кесимли девор фрагменти кўриб чиқилиши, юкламани марказдан ташқарида қўллашдан ҳосил бўладиган эгувчи моментлар фақат қават чегарасида қўйилган юкламадан келиб чиққан ҳолда ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВертикал кучлардан ташқари ҳарорат таъсиридан ҳосил бўладиган эгувчи ҳолатларни ҳам ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-расм — Деворни ҳисоб-китоб қилинаётган парчасининг келтирилган кесими
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама эгилиш коэффициентлари ва коэффициентини диафрагма орқали ўтувчи кесим учун аниқланиши лозим.
коэффициентлари ва коэффициентини диафрагма орқали ўтувчи кесим учун аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 10 ва 15-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкелтирилган кесимнинг юзи , келтирилган кесимнинг сиқилган қисмининг юзи ва кесим келтириладиган қатламнинг ҳисобий қаришилиги унинг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
, келтирилган кесимнинг сиқилган қисмининг юзи ва кесим келтириладиган қатламнинг ҳисобий қаришилиги унинг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламнинг келтирилаётган кесими материали учун диафрагма орқали ўтувчи кесим учун бўйлама эгилиш коэффициентлари
коэффициентлари ва коэффициентини мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши керак.
коэффициентлари ва коэффициентини мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворнинг ҳисоб-китоб қилинаётган майдони горизонтал кесимининг юзаси қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (29)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ички қатлам горизонтал кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ташқи қатлам горизонтал кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— диафрагма горизонтал кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ташқи қатлам қалинлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— диафрагма қалинлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи қатлам ва диафрагманинг материалини ички қатлам материалига келтириш мазкур ШНҚнинг 68-69-бандлари бўйича амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиқилган соҳанинг баландлиги вертикал зўриқиш қўйилган ўққа нисбатан вертикал зўриқиш эпюраси статик моментларининг йиғиндиси нолга тенг бўлиши шартидан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, чегаравий ҳолатдаги вертикал зўриқишлар эпюраси тўғри бурчакли шаклга эга деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВертикал диафрагмали кўп қатламли тўшама учун қуйидаги формула билан аниқланадиган тўшаманинг келтирилган эластиклик хоссаси қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; 
; 
— ички, ташқи қатламлар ва диафрагмаларнинг эластиклик хоссалари.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Сиртқи юза қатлами қаватма-қават таяниб борувчи ҳамда эгилувчан боғичлари мавжуд бўлган кўп қатламли деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Чўзувчи зўриқишларнинг девор текислиги бўйлаб таъсирида арматураланмаган тош терилмасининг боғичли (вертикал) кесим бўйича ҳисоби қуйидаги шартдан келиб чиқиб амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиртқи юза қатлам остида таъсир қиладиган ҳароратга оид таъсирлардан вужудга келувчи чўзувчи горизонтал зўриқишлар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг ушбу ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган боғлаб чирмалган кесими бўйича ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг вертикал кесими юзаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланмаган тош терилмасини ҳарорат таъсирида вертикал дарзлар пайдо бўлиши эҳтимолини текшириш қуйидаги шартдан келиб чиқиб бажарилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари бўйича чўзилишга ҳисоблари мобайнидаги иш шароити коэффициенти, у хизмат муддати 100 йил бўлган бинолар учун 1,5, хизмат муддати 50 йил бўлганлари учун 2,0 ва хизмат муддати 25 йил бўлганлари учун эса 3,0 этиб белгиланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструктив арматураланишга эга сиртқи юза қатлам тош терилмаси учун вертикал деформация чоклари ўртасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 36‑жадвалига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Арматураланган тошли конструкциялар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Тўрсимон арматурали элементларни марказий сиқилишдаги ҳисобини қуйидаги формулага кўра амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ҳисобий бўйлама куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— марказий сиқилишдаги тирқишсимон вертикал ғовакларга эга бўлган барча турдаги ғиштлар ва сопол тошлардан тайёрланган арматураланган тош терилмаси учун аниқланадиган ҳисобий қаршилиги қўйидагича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ғиштнинг (тошнинг) ғоваклилиги 20 фоизгача бўлганда 2,0 га, ғоваклилиги 20 фоиздан 30 фоизгача бўлганда 1,5 га, ғоваклилиги 30 фоиздан ортиқ бўлганда 1,0га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоришманинг мустаҳкамлиги 2,5 МPа (25 kgf/cm2) дан кам бўлганда, тош терилмасини қуриш жараёнида вертикал тирқишсимон ғоваклари бўлган барча турдаги ғиштлар ва сопол тошлар учун ҳисобни қуйидаги формулага мувофиқ амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоришма мустаҳкамлиги 2,5 МPа дан (25 kgf/cm2) ортиқ бўлганда 
нисбат 1 рақамига тенг деб қабул қилинади.
нисбат 1 рақамига тенг деб қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— арматураланмаган тош терилма қоришманинг қотиб бўлиш муддатидаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг қоришма маркаси 25 бўлгандаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесим юзаси 
бўлган арматурадан тайёрланган, баландлиги С бўйлаб бўйича 
ўлчамли А " кесимли арматурадан квадрат катаклари бўлган тўрлар учун ҳажм бўйича арматуралаш фоизи.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 18-формуласига кўра аниқланадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и 
— арматура ва тош терилмасининг ҳажми;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўрсимон арматурали тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 4-формуласига асосан аниқланадиган эластиклик хоссаси 
бўлганда, бўйлама эгилиш коэффициентлари 
ёки 
мазкур ШНҚнинг 20-жадвалидан аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрсимон арматурали тош терилмасининг марказий сиқилишдаги арматураланиш фоизи қуйидаги формулага кўра аниқланадиган қийматлардан ошмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрсимон арматуралашга эга элементлар, тош терилмаси қаторининг баландлиги 150 mm дан ошмаган ҳолларда маркаси 50 дан паст бўлмаган қоришмаларда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланиш миқдори 0,1 фоиздан кам бўлганда кесим арматураланмаган каби ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-расм — Тош конструкцияларини кўндалангига (тўрсимон) арматуралаш
1 — арматура тўри, 2 — арматура тўрини ётқизилиш ҳолатини назорат қилиш учун унинг чиқариб қўйилган учлари
1 — арматура тўри, 2 — арматура тўрини ётқизилиш ҳолатини назорат қилиш учун унинг чиқариб қўйилган учлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Тўрсимон арматураланишга эга бўлган марказ ташқарисида сиқилган элементларнинг кесим ядросидан ташқарига чиқмайдиган, кичик (тўғри бурчакли кесим учун 
) эксцентриситетларга эгалигидаги ҳисоблари қуйидаги формулага мувофиқ амалга оширилиши керак:
) эксцентриситетларга эгалигидаги ҳисоблари қуйидаги формулага мувофиқ амалга оширилиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўғри бурчакли кесим учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қоришманинг маркаси 50 ва ундан ортиқ бўлганда марказдан ташқари сиқилишдаги арматураланган теримнинг ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоришма маркаси 25 дан паст бўлганда (тош терилмасини қуриш жараёнида унинг мустаҳкамлигини текширишда) ҳисобий қаршилиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
. (39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚолган катталиклар мазкур ШНҚнинг 46 ва 52-бандларига мувофиқ белгиланган қийматларга эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКесим ядросидан ташқарига чиқадиган эксцентриситетларда (тўғри бурчакли кесимлар учун 
), шунингдек 
ёки 
бўлганда тўрсимон арматуралашга йўл қўйилмайди.
), шунингдек ёки бўлганда тўрсимон арматуралашга йўл қўйилмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказдан ташқари сиқилиш таъсири остидаги тош терилмасини тўрсимон арматура арматураланиш фоизи қуйидаги формула бўйича аниқланадиганларидан ошиб кетмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланиш фоизи 0,1 фоиздан кам бўлганда кесим арматураланмаган каби ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Бўйлама арматурага эга бўлган тош конструкцияларнинг элементларини марказий сиқилиш таъсири остидаги ҳисоб-китоблари қуйидаги формуларга кўра амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(41)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиқилган бўйлама арматуранинг мазкур ШНҚнинг 59-банди бўйича қабул қилинадиган ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бўйлама арматура кесимининг юзаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг бўйлама арматураланиш эластик хоссаси ушбу ШНҚнинг 36‑банди бўйича қабул қилинади.
эластик хоссаси ушбу ШНҚнинг 36‑банди бўйича қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Марказдан ташқари сиқишда марказдан ташқари сиқилган элементларининг иккита ҳолати фарқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ҳолат бўйича қуйидаги шартлар бажарилиш таъминланса:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесим ихтиёрий шаклли бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(43)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесимнинг шакли тўғри бурчакли бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(44)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-ҳолат бўйича қуйидаги шартлар бажарилиш таъминланса:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесим ихтиёрий шаклли бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесимнинг шакли тўғри бурчакли бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўзилган ёки нисбатан камроқ сиқилган 
арматуранинг оғирлик марказига нисбатан 
тош терилмаси буткул кесимининг статик ҳолати ҳам кесимнинг ихтиёрий шакллари учун қуйидаги бўйича аниқланади:
арматуранинг оғирлик марказига нисбатан тош терилмаси буткул кесимининг статик ҳолати ҳам кесимнинг ихтиёрий шакллари учун қуйидаги бўйича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(47)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесимнинг ишчи баландлиги 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — буткул кесим баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳимоялов қатламининг арматура тарафидан қалинлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — буткул кесимнинг оғирлик марказидан энг сиқилган қиррасигача бўлган масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКесимнинг тўғри бурчакли шакли учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(48)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўғри бурчакли шаклнинг эни.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси сиқилган соҳасининг чўзилган ёки нисбатан камроқ сиқилган арматурасининг статик ҳолати кесимнинг шакли ва ўлчамларига, нейтрал ўқнинг ва оғирлик марказига нисбатан 
ҳимоя қатламининг ҳолатига боғлиқ бўлиши керак.
арматурасининг статик ҳолати кесимнинг шакли ва ўлчамларига, нейтрал ўқнинг ва оғирлик марказига нисбатан ҳимоя қатламининг ҳолатига боғлиқ бўлиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Стерженли арматурага эга бўлган тўғри бурчак кесимли эгилувчи арматураланган элементларнинг ҳисоб-китоблари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиктали арматурада:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(49)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, нейтрал ўқ ҳолати қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(50)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишякка арматурада:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(51)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнейтрал ўқ ҳолати қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси сиқилган соҳасининг баландлиги барча ҳолатларда қуйидаги шартлар орқали бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
(53)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Эгилувчи элементларнинг кўндаланг кучга ҳисоблари қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўғри бурчакли кесимларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(55)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Бўйламасига арматураланган тош терилмаларининг элементларини марказий чўзилишдаги ҳисоблари қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(56)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Комплекс элементларни марказий сиқилишга ҳисобида қуйидаги шарт бажарилишини таъминлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(57)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетон ва арматуранинг марказий сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетон кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — арматура кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бўйлама эгилиш коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(58)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКомплекс элементларнинг келтирилган эластиклик модули ва комплекс кесимнинг вақтинча қаршилиги қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(59)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(60)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 57 ва 60-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмаси ва бетон учун ушбу ШНҚнинг 36-бандига асосан бетон учун эса ШНҚ 2.03.01-24 бўйича аниқланадиган бошланғич эластиклик модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмаси ва бетон кесимининг инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиқилишдаги бетоннинг ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилинадиган норматив призматик мустаҳкамлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Кичик эксцентриситетларда қуйидаги шарт бажарилганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(61)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб-китоб қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(62)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро қўйилган бўлса қуйидаги қўшимча шарт ҳам бажарилиши керак:
куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро қўйилган бўлса қуйидаги қўшимча шарт ҳам бажарилиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(63)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯкка арматурани (
) ҳисоби қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:
) ҳисоби қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(64)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 61 — 64-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— комплекс кесим (тош терилмасига келтирилган) майдонининг чўзилган ёки нисбатан камроқ сиқилган арматура оғирлик марказига нисбатан статик моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— комплекс кесим сиқилган соҳасининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— тош терилмасининг бетон ва арматура кесимлари соҳа майдонларининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моментлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, 
, ва 
— тош терилмасининг бетон ва арматура кесимлари майдонларининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моментлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, 
ва 
— тош терилмасининг бетон ва арматура кесимлари майдонларининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моментлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
кучнинг қўйилиш нуқтасидан мос равишда ва арматураларнинг оғирлик марказларигача бўлган масофалар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ва арматураларнинг оғирлик марказлари кесимларнинг қирраларидан 5 сm дан ортиқ масофада жойлашган бўлса, бунда 63 ва 64-формулаларидаги статик моментлар ва ва 
эксцентриситетлар кесими аниқланади.
ва арматураларнинг оғирлик марказлари кесимларнинг қирраларидан 5 сm дан ортиқ масофада жойлашган бўлса, бунда 63 ва 64-формулаларидаги статик моментлар ва ва эксцентриситетлар кесими аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКомплекс конструкцияларнинг 
шарти бажариладиган марказдан ташқари сиқилган элементлари учун ҳисоблар қуйидаги формулага кўра аниқланади:
шарти бажариладиган марказдан ташқари сиқилган элементлари учун ҳисоблар қуйидаги формулага кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(65)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ҳолларда нейтрал ўқнинг вазияти қуйидаги тенгламадан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(66)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 66-формулаcида куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро масофадан ташқарида қўйилган бўлса «мусбат» ишора,
куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро қўйилган бўлса «манфий» ишора қабул қилинади.
куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро масофадан ташқарида қўйилган бўлса «мусбат» ишора, куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро қўйилган бўлса «манфий» ишора қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯкка арматура (
) бўлган ҳолатда ҳисоб қуйидаги формулага кўра аниқланади:
) бўлган ҳолатда ҳисоб қуйидаги формулага кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(67)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнейтрал ўқ вазияти қуйидаги тенгламадан ҳисоблаб топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(68)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 65 — 68-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилманинг сиқилган соҳасини юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетон сиқилган соҳасининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— куч қўйилган нуқтага нисбатан тош теришнинг сиқилиш соҳасининг статик моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетон сиқилган соҳасининг куч қўйилиш нуқтасига нисбатан статик моменти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Комплекс конструкциялар эгилувчи элементларининг ҳисоби қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(69)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНейтрал ўқ вазияти қуйидаги тенгламадан ҳисоблаб топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(70)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКомплекс кесим сиқилган соҳасининг баландлиги қуйидаги шартларга кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва 
(71)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва ҳамда 
ва қийматлари марказдан ташқари сиқилишдагидек, ички кучлар жуфтлигининг елкаси эса 
ва 
зўриқишларнинг тенг таъсир этувчисининг қўйилиш нуқтасидан арматуранинг оғирлик марказигача бўлган масофага тенг деб қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгилувчан якка арматура () бўлган ҳолатда ҳисоб қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:
) бўлган ҳолатда ҳисоб қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(72)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнейтрал ўқ вазияти қуйидаги тенгламадан ҳисоблаб топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(73)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Комплекс конструкциялар эгилувчи элементларининг кўндаланг куч таъсирига ҳисоби қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш (74)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг чўзувчи бош зўриқишларга мазкур ШНҚнинг 12 ва 13-жадвалларига мувофиқ қабул қилинадиган ҳисобий қаршилиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесимнинг эни;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўғри бурчакли кесимдаги ички кучлар жуфтлигининг елкаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Обоймалар билан кучайтирилган ғишт терилмасининг эксцентриситетлар кесим ядросидан ташқарига чиқмайдиган, марказий ва марказдан ташқари сиқилишдаги ҳисоби қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпўлат обоймалар бўлган ҳолат учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(75)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштемир обоймалар бўлган ҳолат учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(76)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишарматураланган қоришмали обоймалар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(77)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва коэффициентлари марказий сиқилишда 
ва 
, марказдан ташқари сиқилишда қуйидагича қабул қилинади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(78)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(79)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 75 — 79-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — бўйлама куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — зўриқтирилаётган тош терилманинг кесимини юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пўлат обоймани бўйлама металл бурчакларини ёки темир-бетон обоймани бўйлама арматурасининг кесимини юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — хомутлар ва тош терилмаси аро ўрнашган обойма бетони кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— обойма кўндаланг арматурасининг ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — металл бурчаклар ёки сиқилган бўйлама арматуранинг ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — бўйлама эгилиш коэффициенти ( аниқланаётган пайтда худди зўриқтирилмаган тош терилмаси учун каби қабул қилинади);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 46, 52-бандлари бўйича юкларнинг узоқ муддатли таъсирини эътиборга олувчи коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг шикастланишларсиз тош терилмаси учун 1 рақамига тенг деб ҳамда дарзларга эга бўлган, тош терилмалари учун эса 0,7 деб қабул қилинувчи иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юкларни обоймага узатилганида ва обойма остида таянч мавжудлигида 1 рақамига тенг деб, юкларни обоймага узатилганида ва обойма остида таянч мавжуд эмаслигида 0,7 деб ва юкларни обоймага бевосита узатилмаганида 0,35 деб қабул қилинадиган иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — хомутлар ва кўндаланг планкалар билан арматуралашда қуйидаги формулага кўра аниқланадиган фоизи:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва — зўриқтирилаётган элемент томонларининг ўлчамлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пўлат обоймалардаги кўндаланг боғичлар ўқлари аро (
, бироқ кўпи билан 50 cm) ёки темир-бетон ва сувоқли обоймалардаги (
cm) хомутлар аро масофалар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Обоймалар ўрнатишда қўлланиладиган арматуранинг ҳисобий қаршиликлари қуйидагиларга тенг бўлган, пасайтирувчи коэффициентлар билан ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўндаланг арматура — 0,65;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюкларни обоймага бевосита узатувисиз бўйлама арматура — 0,19;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюкларни обоймага бевосита узатувисиз бўйлама арматура, бироқ юкларни обоймага бир тарафлама:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузатилувидаги — 0,56;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузатилувидаги, бироқ бунда юкларни обоймага икки тарафлама:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузатилувидаги — 0,83.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Элементнинг ён томонларидан бири (масалан, девор) сезиларли узунликка эга бўлса, бундай ҳолларда тош терилмаси орқали ўтказиладиган қўшимча кўндаланг боғичлар ўрнатилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўндаланг боғичлар аро деворнинг баландлиги ва узунлиги бўйлаб масофа 
дан кам ва кўпи билан 100 cm бўлиши керак.
дан кам ва кўпи билан 100 cm бўлиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, — девор қалинлиги.
— девор қалинлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБоғичларнинг иш шароити коэффициенти 0,5 га тенг қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Конструкциялар элементларининг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига кўра (дарзлар пайдо бўлиши ва очилиши бўйича ҳамда деформациялар бўйича) ҳисоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Тош терилмани чокларида дарзлар пайдо бўлиши ва очилишига кўра қуйидагиларни ҳисоб-китоб қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш бўлганда марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган элементларни;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурлича деформация (эластиклик модули, силжувчанлик, киришиш хоссалари турлича) бўлган материаллардан тайёрланган тош терилмасининг бир-бири билан ёндош ҳамда биргаликда ишлайдиган ёки ушбу элементларда юзага келадиган зўриқишлар сезиларли даражада фарқланишга эга бўлган конструктив элементларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкаркаслар билан боғланган ва кўндаланг эгилишга ишловчи ҳамда деворларнинг юк кўтариш қобилияти юкларни мустақил равишда (каркассиз) қабул қилиш учун етарли бўлмагани ҳолда, ўзини-ўзи кўтариб турувчи деворларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкаркасларнинг деворга оид тўлдирмасини деворлар текислигидаги тоб ташлашга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишарматура учун агрессив муҳитлар мавжуд бўлган шароитларда фойдаланишда, марказдан ташқари сиқилган ва чўзилган ҳамда бўйламасига арматураланган, эгилувчи элементларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувоқли ёки плитасимон изоляция қопламаларининг ўзи орқали ўтқазмаслик талаблари мавжуд бўлган ҳолда, бўйламасига арматураланган идишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг, дарзларнинг пайдо бўлишига йўл қўйилмайдиган ёки дарзларнинг очилиши фойдаланиш шартларига кўра чекланиши лозим бўлган бошқа элементлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисобларда норматив юкларнинг асосий уйғунликлар таъсирида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказдан ташқари сиқилган арматураланмаган элементларнинг бўлгандаги дарзлар очилишига ҳисоблари ҳисобий юклар таъсири учун амалга оширилиши керак.
бўлгандаги дарзлар очилишига ҳисоблари ҳисобий юклар таъсири учун амалга оширилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган тошли конструкциялар дарзларининг (тош терилмалари чокларининг) очилишига ҳисоблар, бўлганда қуйидаги талаблардан келиб чиқиб амалга оширилиши лозим:
бўлганда қуйидаги талаблардан келиб чиқиб амалга оширилиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб-китоб мобайнида марказдан ташқари сиқилиш зўриқишларининг худди эластик тана учун бўлгани каби чизиқли эпюраси қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоб-китоблар чўзилишнинг қиррага доир, чўзилган соҳадаги дарзларни очилиш катталигини тавсифлайдиган,шартли зўриқиши бўйича амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб-китоб қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(80)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесимнинг эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесим оғирлик марказидан ўзининг энг сиқилган қиррасигача бўлган масофа;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган тош терилмасининг боғичланмаган кесими бўйича эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг дарзлар очилишига кўра ҳисоби мазкур ШНҚнинг 27-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган иш шароити коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Фойдаланиш шартларига кўра сувоқли ва бошқа қопламаларида дарзлар пайдо бўлишига йўл қўйиб бўлмайдиган, конструкциялар чўзилган сиртларнинг деформацияларига текшириб кўрилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланмаган тош терилмалари учун ушбу деформацияларни сувоқ ёки бошқа қопламалар тортилишдан сўнг таъсир қила бошлайдиган, норматив юклар учун мазкур ШНҚнинг 81 — 84-формуларга кўра аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУлар мазкур ШНҚнинг 28-жадвалида келтирилган 
нисбий деформацияларнинг катталикларидан ошмаслиги керак.
нисбий деформацияларнинг катталикларидан ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг тавсифи ва иш шароитлари | Конструкцияларнинг хизмат муддатлари қуйидагича бўлганлигидаги γr иш шароити коэффициентлари, йил | ||
100 | 50 | 25 | |
1. Арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган ва чўзилган тош терилмаси | 1,5 | 2,0 | 3,0 |
2. Арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган ва чўзилган тош терилмаси, бироқ меъморий талаблари юқорироқ бўлган конструкциялар учун декоратив пардозловга эга бўлганлар | 1,2 | 1,2 | - |
3. Суюқликларнинг гидростатик босими остида ишлайдиган, конструкциялар учун гидроизоляция сувоққа эга бўлган, арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган тош терилмаси | 1,2 | 1,5 | - |
4. Суюқликларнинг гидростатик босими остида ишлайдиган, конструкциялар учун гидроизоляция сувоққа эга бўлган, арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган тош терилмаси, бироқ кислотабардошли сувоқли ёки суюқ шишадан суртиб қилинган пардозлов қатлами | 0,8 | 1,0 | 1,0 |
Изоҳ. Бўйламасига арматураланган тош терилмасини марказдан ташқари сиқилишга, эгилишга, ўқ бўйлаб ва марказдан ташқари чўзилишга ҳамда чўзувчи бош зўриқишларга ҳисоб-китоб қилишда γr иш шароити коэффициенти ушбу жадвалдан қуйидаги коэффициентларни қўллаб қабул қилинади: μ≥0,1 бўлганида; k=1,25 μ≤0,05 бўлганида. k=1 Арматуралашнинг оралиқ фоизларида k=0,75+5μ формулага кўра интерполяция орқали аниқланади. | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Арматураланмаган тош терилмасидан тайёрланган тош конструкциялар чўзилган сиртларининг деформациялар бўйича ҳисобини қуйидаги формулаларга кўра аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўқ бўйлаб чўзилишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(81)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгилишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(82)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказдан ташқари сиқилишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(83)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказдан ташқари чўзилишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(84)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 81 — 84-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва — тош терилмасининг юза сиртига сувоқ ёки плитасимон қопламалар туширилганидан сўнг қўйиладиган норматив юклардан тушувчи бўйлама куч ва моментлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 28-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган чегаравий нисбий деформациялар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг оғирлик марказидан қопламанинг энг олис қиррасигача бўлган масофа;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесимнинг инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг 8-формулага кўра аниқланадиган деформациялар модули.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Кўп қаватли биноларнинг тош терилмаларидан тайёрланган деворларининг дарзларни очилиши бўйича вертикал юкларга ҳисоб-китоби ушбу ШНҚнинг 5-иловасига кўра бажарилиши лозим
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Деформация диафрагмалари қўлланилган тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг ҳисоби ушбу ШНҚнинг 7-иловасига кўра бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚопламаларнинг турлари ва вазифаси |
|
Суюқликларнинг гидростатик босимига учраган конструкциялар учун цементли гидроизоляциявий сувоқ |
|
Суюқ шиша негизидаги кислотабардошли сувоқ ёки кислотабардошли замазка негизидаги қуйма тошли (диабаз, базальт) плиткалардан тайёрланган бир қатламли қоплама |
|
Кислотабардошли тўлдириш негизидаги қуйма тошли (диабаз, базальт) плита қопламалардан тайёрланган икки ва уч қатламли қопламалар: | |
Плита қопламаларнинг узун томони бўйлаб; |
|
Плита қопламаларнинг калта томони бўйлаб |
|
Изоҳ. Конструкцияларни бўйламасига арматураланишда, шунингдек арматураланмаган конструкцияларга тўр бўйлаб сувоқ тортилганда нисбий | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-боб. Конструкцияларни лойиҳалаш бўйича талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Биноларни қуриш жараёнида деворлар, устунлар, карнизларнинг мустаҳкамлигини ва устуворлигини аниқлашда ораёпмаларнинг элементлари (тўсинлар, плиталар) тош терилмаларининг йўналиши бўйлаб ётқизилиши, бунда бино элементларининг янги ётқизилган тош терилмаси устига таяна олиш имконияти бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Силикат ғишт ва тошлар, ичи ғовак сопол ғиштлар ва тошлар, ғовакли бетондан тайёрланган блоклар, ғоваклари мавжуд бетон блоклар, ярим қуруқ ҳолатда прессланган сопол ғиштлар, уларнинг ички сиртларига буғ изоляция қопламасини солиш шарти бажарилиши, нам режимли хоналарнинг ташқи деворлари учун қўлланилади, шунингдек келтирилган материалларни ертўлалар, цоколлар, пойдеворларнинг деворларида қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелтирилган материалларни, уларнинг ички сиртларига гидроизоляция қатламини солиш шарти бажарилган ҳолларда, ҳўл режимли хоналарнинг деворлари учун қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГипс асосидаги ва гипс-бетонли маҳсулотларни нам ва ҳўл ҳароратли хоналарнинг деворлари, шунингдек ертўлалар, цоколлар, пойдеворларнинг деворлари учун қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Пойдевор ва ертўлаларнинг ташқи деворларини қуриш учун яхлит силикат блоклари ушбу ШНҚнинг 176-бандига мувофиқ ҳолда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиликат ғишт, пардевор блоклари ва плиталар санитария тугунларида, душхоналарда, ваннахоналарда, деворларнинг ички сиртларини (биноларни пардозламай «топширишда» — фақат ташқи деворларни) вертикал гидроизоляция билан қоплаб ёки плиткалар билан пардозлаб олиш шарти билан қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Фойдаланиш режими нам бўлган хоналарнинг ташқи деворлари учун самарали иссиқлик қопламаларига эга уч қатламли тош терилмалари уларнинг ички сиртларига буғ изоляцияловчи қоплама бўлиши шарти билан қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФойдаланиш режими ҳўл бўлган хоналарнинг ташқи деворлари учун, шунингдек ертўлаларнинг ташқи деворлари учун бундай тош терилмаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Ғишт, тош ва майда блоклардан қурилган сидирғасига яхлит тош терилмасидан тайёрланган деворларнинг иссиқлик узатувчанликка қаршилигини ошириш учун девор тош терилмаларини самарали иссиқлик тутиб қолувчи материал билан тўлдириладиган ҳамда тош терилмасининг ташқи юза қатлами ва асосий қатламлари аро, эни 50 mm дан ошмайдиган кенгайтирилган чок билан бажаришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик ҳажмли сопол тошдан лойиҳаланаётган, ташқи деворларнинг иссиқлик узатувчанликка қаршилиги етарлича бўлмаганда тош терилмасини ўзининг ҳар бир қаторида, қоришманинг тош ғовакларига кириб қолишига монелик қиладиган композит материаллардан тайёрланган тўрларни ёки деворнинг иссиқлик узатувчанликка қаршилигини оширадиган бошқа услубларни қўллаб қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Конструкцияларнинг йирик ўлчамли элементлари (панеллар, йирик блоклар) уларни ишлаб чиқариш, ташиш ва монтаж қилиш босқичлари учун ҳисоб-китоб қилиш йўли билан текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб-китобларда йиғма конструкциялар элементларининг хусусий оғирлигини, катталиги қуйидагича қабул қилинадиган, динамиклик коэффициенти эътиборга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташиш мобайнида — 1,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўтариш ва монтаж қилиш пайтида — 1,5, бунда элементнинг хусусий оғирлигига юкнинг ортиб кетиши коэффициенти ҳисоб-китобларга киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар бундай элементларни қўллаш узоқ муддатли тажриба орқали аниқланган бўлса, юқорида келтирилган динамиклик коэффициентларни камайтиришига йўл қўйилади, бироқ камида 1,25 қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмалар учун ғишт панеллари бундан мустасно қилган ҳолда, боғлашга қуйидаги минимал талабларни бажариш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқалинлиги 65 mm бўлган сидирғасига яхлит ғиштдан тайёрланган тош терилмалари учун тош терилмасининг олти қатордан иборат бўлган ҳамда тошлари (ғиштлари) кўндалангига терилган битта қатор;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқалинлиги 88 mm бўлган ғиштдан ва қалинлиги 65 mm бўлган ичи ғовак ғиштдан тайёрланганлари учун тош терилмасининг тўрт қатордан иборат бўлган ҳамда тошлари (ғиштлари) кўндалангига терилган битта қатор;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқатор баландлиги 200 mm гача бўлганда, тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган тош терилмаси учун тош терилмасининг учта қатордан иборат бўлган ҳамда тошлари (ғиштлари) кўндалангига терилган битта қатор.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэни 260 mm гача, қалинлиги 250 mm гача ва узунлиги 510 mm гача бўлган, йирик ҳажмли тошлардан тайёрланган тош терилмаси учун девор қалинлиги бўйлаб боғичлашни ҳар бир қаторда тошнинг (ғиштнинг) ярим баландлигида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧокларни боғичлашнинг минимал катталиги 
бўлиши лозим.
бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Деворлар ва устунларни пойдевор тарафдан намланишидан, шунингдек уларга келиб туташувчи тротуарлар ва отмосткалар тарафидан намланишидан муҳофазалашни, тротуарлар ва отмосткалар сатҳидан баландроқда жойлаштириладиган, гидроизоляция қатламини ўрнатилишини бажарилишини таъминланиши, шунингек гидроизоляция қатламини ертўла полидан пастроқда ҳам ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг дераза токчалари, белбоғчалари, парапетлари ташқарига бўртиб чиқиб турадиган ҳамда намланишга ўта мойил қисмлари учун цемент қоришмаларидан, томёпма пўлатидан тайёрланган муҳофаза қопламаларини билан лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг бўртиб чиқиб турадиган қисмлари атмосфера намликлари оқимларини четлатишни таъминлай оладиган нишабликларга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Тош материалларидан тайёрланган арматураланмаган тош терилмаларини уларнинг тури, шунингдек тошлари ва қоришмаларининг мустаҳкамлигига кўра қуйидаги 29-жадвалга мувофиқ тўртта гуруҳга бўлиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг тури | Тош терилмасининг гуруҳи | |||
I | II | III | IV | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1. Маркаси 50 ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси | маркаси 10 ва ундан баланд қоришмадаги | маркаси 4 бўлган қоришмадаги | - | - |
2. Маркаси 35 ва 25 ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси | - | маркаси 10 ва ундан баланд қоришмадаги | маркаси 4 бўлган қоришмадаги | - |
3. Маркаси 15, 10 ва 7 ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси | - | - | ихтиёрий қоришмадаги | ихтиёрий қоришмадаги |
4. Маркаси 4 ва ундан ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси | - | - | - | ихтиёрий қоришмадаги |
5. Ғишт ёки тошлардан тайёрланган (тебранган ва тебранмаган) йирик блоклар | маркаси 25 ва ундан баланд қоришмадаги | - | - | - |
6. Грунтли материаллардан тайёрланган тош терилмаси (грунт-блоклар ва хом ғишт) | - | - | оҳакли қоришмадаги | хом грунтли лой қоришмадаги |
7. Ғишт ва тошлардан қилинган ҳамда горизонтал ва тошлари кўндалангига ётқизилувчи қаторлар ёки чегалар билан боғичлаб чирмалган, енгиллаштирилган тош терилмаси | Синфи камида B2 бўлган бетон ёки B2 синфидаги бетондан тайёрланган ўрнатма билан тўлдирлувчи ҳамда маркаси камида 50 бўлган қоришма | Бетон билан ёки B1 синфидаги бетондан тайёрланган ўрнатма билан тўлдирлувчи ҳамда маркаси 25 бўлган қоришма | Тупроқ тортиб тўлдирилувчи ҳамда 10 маркали қоришма | - |
8. Ғишт ёки тошлардан қилинган, қудуқбоп енгиллаштирилган (вертикал диафрагмалар билан боғичлаб чирмалган) тош терилмаси | Иссиқлик изоляцияловчи плиталар билан ёки тупроқ тортиб тўлдирилган ҳамда маркаси 50 ва ундан юқори бўлган қоришмалар | Иссиқлик изоляцияловчи плиталар билан ёки тупроқ тортиб тўлдирилган ҳамда маркаси 25 бўлган қоришмалар | - | - |
9. Тўшамасимон харсангтошдан тайёрланган тош терилмаси | - | Маркаси 25 ва ундан баланд бўлган қоришмалар | Маркаси 10 ва 4 бўлган қоришмалар | Хом тупроқли лой қоришма |
10. Парчаланган харсангтошдан тайёрланган тош терилмаси | - | Маркаси 50 ва ундан баланд бўлган қоришмалар | Маркаси 25 ва10 бўлган қоришмалар | Маркаси 4 бўлган қоришмалар |
11. Харсангтошли бетон | В7,5 ва ундан баланд синфдаги бетон | В5 ва В3,5 синфидаги бетон | В2,5 синфидаги бетон | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Бинонинг конструктив схемасига кўра тош деворлар қуйидагиларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюк кўтарувчи деворлар (ўзини оғирлиги ва шамолдан тушадиган юклардан ташқари қопламалар, ораёпмалар, кранлардан тушувчи юкларни ҳам қабул қиладиган);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўз-ўзини кўтарувчи деворлар (фақат бинонинг ўзидан юқорида жойлашган барча қаватлар деворларининг хусусий оғирлигидан ва шамол таъсиридан тушадиган юкларни қабул қилувчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюк кўтармайдиганлар (осмаларига) деворлар (бино қаватининг баландлиги кўпи билан 6 m бўлгани ҳолда битта қават чегарасидаги хусусий оғирликдан ва шамол таъсиридан тушадиган юкларни қабул қилувчи);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпардеворлар (бино қаватининг баландлиги кўпи билан 6 m бўлгани ҳолда, битта қават чегарасидаги хусусий оғирликдан ва шамол (дераза тешиклари очиқ ҳолатда бўлганлигидаги) таъсиридан тушадиган юкларни қабул қилувчи ички деворларга);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўз-ўзини кўтариб турувчи деворлар (қават баландлиги каттароқ бўлганда ушбу турдаги деворларни шартли равишда тааллуқли деб топилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБиноларда ўз-ўзини кўтарувчи ва кўтармайдиган ташқи деворларга қопламалар, ораёпмалардан тушувчи юклар биноларнинг каркасига ёки кўндаланг конструкцияларига узатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Биноларнинг тош деворлари ва устунлари горизонтал юклар, марказдан ташқари ва марказий сиқилишга ҳисоблаганда, горизонтал йўналишда уларни қаватлар аро ораёпмаларга, қопламаларга ва кўндаланг деворларга таянган деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Бикр таянч сифатида қуйидагиларни қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқалинлиги камида 12 cm бўлган кўндаланг тош ва бетон деворлар, қалинлиги камида 6 сm бўлган темир-бетон деворлар, контрфорслар, бикр тугунли кўндаланг рамалар, кўндаланг деворларнинг майдонлари ва горизонтал юкни қабул қилиш учун мўлжалланган бошқа конструкцияларни ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚ 30-жадвали бўйича кўндаланг бикр конструкциялар орасидаги масофа қопловчи ва тўсувчи қаватлар орасидаги масофадан ошмаслиги керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворлардан шамолдан узатилаётган горизонтал юкни қабул қилиш учун мустаҳкамликка ва деформациялар бўйича белбоғлар, фермалар, шамолга оид боғичлар ва темир-бетон чирмалма боғичлар ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўндаланг бикр конструкциялар орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 30-жадвалида келтирилгандан ортиқча бўлса ҳамда изоҳларда «в» бандда келтирилган шамолга оид боғичлар мавжуд бўлмаганида қопламалар ва қаватлар ораёпмаларни эластик таянчлар сифатида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворлар ва устунларни ораёпмалар билан боғланишга эга бўлмаган (ғалтакли таянчлар ва бошқалар ўрнатилганда) эркин ҳолатда тик турган сингари ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚопламалар ва ораёпмалар тури | Тош терилмасининг гуруҳи бўйича кўндаланг бикр конструкциялар орасидаги масофа, m | |||
I | II | III | IV | |
А. Монолитлаштирилган ва монолит йиғма темир-бетондан тайёрланган | 54 | 42 | 30 | - |
Б. Йиғма темир-бетонли тўшамалардан ва плита ва тошлардан тайёрланган тўшамага эга бўлган, темир-бетон ёки пўлат тўсинлардан тайёрланган | 42 | 36 | 24 | - |
В. Ёғочдан тайёрланган | 30 | 24 | 18 | 12 |
Изоҳ: 1. Ушбу жадвалда келтирилган чегаравий масофалар қуйидаги ҳолларда камайтирилиши мумкин: а) шамолнинг шиддатли 70, 85 ва 100 kgf/m2 босимларида мос тарзда 15, 20 ва 25 фоиз; б) бинонинг баландлиги 22 — 32 m бўлганда — 10 фоиз, 33 — 48 m — 20 фоиз ҳамда 48 m дан ортиқ бўлганида — 25 фоиз; в) 2. А туридаги монолитланган йиғма ораёпмалардаги плиталар орасидаги чоклар, улар орқали чўзувчи зўриқишларини ўтқазиш учун (арматура чиқариб қўйилган учларини пайвандлаш, оғир бетондан тайёрланган плита чокларини — маркаси 100 дан паст бўлмаган қоришма ва енгил бетондан тайёрланган плита чокларига — маркаси 50 дан паст бўлмаган қоришма билан тўлдириб, шунингдек уларнинг ичига қўшимча арматура ётқизиш йўли билан ёки монолитлашнинг бошқа усулларида) кучайтирилган бўлиши керак. 3. Б туридаги ораёпмалардаги плиталар ёки тошлар ораси, шунингдек тўлдирувчи элементлар ва тўсинлар орасидаги чоклар, маркаси 50 дан паст бўлмаган, қоришма билан изчил тарзда тўлдирилиши лозим. 4. В туридаги ораёпмалар икки қатламли ёғоч тўшамага (полга) эга бўлиши керак. | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Рамаларни ҳисоблашда ғишт ёки тош терилмадан тайёрланган, девор ёки устунларнинг бикрлигини мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ тош терилмасининг эластиклик модули 
бўлганда ва кесимнинг, чокларнинг очилишини эътиборга олинмаган, инерция моментида аниқлашга йўл қўйилади.
бўлганда ва кесимнинг, чокларнинг очилишини эътиборга олинмаган, инерция моментида аниқлашга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОраёпмалар ва қопламаларни эса деворлар билан бикр боғланган, бикр ригеллар (ҳовонлар) каби қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Пилястрали ёки пилястрасиз деворларнинг ҳисобларида девор кенглигини қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоплама конструкцияси ўзининг девордаги тешиклар аро кенгликка тенг бўлган, буткул таяниш узунлиги бўйлаб, ҳеч қандай тешикларсиз деворларда эса оралиқларнинг ўқлари аро жойлашган девор майдонларининг кенглиги бўйлаб, босимни деворга тенг таралган ҳолда узатилишини таъминланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдевордан тушувчи ён босим қопламага ферма ёки сарровларнинг деворларга таяниш жойларида узатилган бўлса, бунда пилястрага эга девор баландлиги бўйлаб доимий кесимли рама устуни ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТокча кенглиги пилястранинг иккала тарафидан 
га тенг деб қабул қилинади, бироқ кўпи билан 
ва деворнинг тешиклари аро кенглигидан ортиқ бўлмаган катталикда олинади (бу ерда — деворнинг қистирилиш жойидан ўлчанган баландлиги, — деворнинг қалинлиги).
га тенг деб қабул қилинади, бироқ кўпи билан ва деворнинг тешиклари аро кенглигидан ортиқ бўлмаган катталикда олинади (бу ерда — деворнинг қистирилиш жойидан ўлчанган баландлиги, — деворнинг қалинлиги).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПилястралар мавжуд бўлмаганда ва деворларга мужассамланган юклар узатилганда, майдонининг кенглиги, фермалар ёки сарровларнинг таянчлари остига ўрнатилган тақсимловчи плита қиррасидан ҳар иккала тарафга қабул қилиниши лозим.
майдонининг кенглиги, фермалар ёки сарровларнинг таянчлари остига ўрнатилган тақсимловчи плита қиррасидан ҳар иккала тарафга қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Қаватлараро ораяпмаларнинг текисликларида таянчларга эга бўлган ҳамда мазкур ШНҚнинг 109-бандига мувофиқ бикр деб қараладиган эшиклар ва устунлар марказдан ташқари юк таъсирига вертикал туташ тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворлар ёки устунлар баландлик бўйлаб, таянч шарнирлари эса бир оралиқли балкаларга бўлинган тўсиқлар таянч текислигида жойлашган деб ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮқоридаги қаватлардан тушувчи юкларни тепадаги қават девори ёки устунининг оғирлик марказига қўйилган деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч босим ҳолатини қайд қилувчи махсус таянчлар бўлмаса, таянч таъсирлар қўйилган жойдан тўсиқлар ёки тўшамалар қўйилган жойдан девор ёки таянч плитанинг ички четигача бўлган масофани қисқич чуқурлигининг учдан бирига тенг, бироқ 7 см дан ортиқ деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир қават чегараларида шамол юки таъсирида эгилиш моментлари учлари қистирилган тўсиқлар каби аниқланиши керак (юқориги қават бундан мустасно).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи деворларни шамол юкига ҳисоб-китоб қилиш мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Деворларни (ёки унинг алоҳида олинган вертикал майдонларини) вертикал ва горизонтал юкларга ҳисоблашда қуйидагилар текширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал кесимларни сиқишга ёки марказдан ташқари сиқишга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқия кесимлар девор текислигида эгилганда чўзувчи асосий кучланишларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўзаро боғланган ва ҳар хил юкланган деворлардан ёки турли баландликдаги девор майдончаларидан келаётган вертикал юклар таъсирида дарзларнинг очилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГоризонтал юк таъсирида кўндаланг ва бўйлама деворларнинг биргаликдаги ишини ҳисобга олишда уларнинг бир-бирига туташиш жойларида қуйидаги формула бўйича аниқланадиган ҳаракатланувчи кучларнинг қабул қилиниши таъминланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(85)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— битта қават чегарасидаги силжитувчи зўриқишлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қават баландлигинг ўртасида горизонтал юклардан тушувчи ҳисобий кўндаланг куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — бўйлама девор ўқидан девори кесимининг оғирлик марказидан ўтадиган ўққача режа- тасвирдаги масофа;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — токча кесимининг (бўйлама деворнинг ҳисобларда олинадиган майдон) юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — деворлар кесимларининг, режа-тасвирдаги девор кесимининг оғирлик марказидан ўтадиган ўққа нисбатан инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кўндаланг деворнинг қалинлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қават баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг боғичланган вертикал кесими бўйлаб қирқилишга ҳисобий қаршилиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-расм — Бўйлама деворлардаги кўндаланг девор ва ора деворларнинг режа-тасвирлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — бўйлама девордаги ора девор, 2 — кўндаланг девор
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТокчанинг кесимнинг юзасини ва деворлар кесимларининг инерция моментларини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 106-бандида келтирилган талаблар ҳисобга олиниши лозим.
юзасини ва деворлар кесимларининг инерция моментларини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 106-бандида келтирилган талаблар ҳисобга олиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Деворларни чўзувчи бош зўриқишлар ҳисобини қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(86)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворда кесимнинг чўзилган қисми мавжудлиги қуйидаги формулага асосан амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(87)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 86 ва 87-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қават баландлигининг ўртасида горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(88)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ушбу ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган тош терилмасининг чоклари бўйлаб чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ортиқча юкланиш 0,9 коэффициенти билан аниқланадиган ҳисобий куч билан сиқилган тош терилмасининг синиб ёрилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(89)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворда кесимнинг чўзилган қисми мавжуд бўлганда қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(90)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кўндаланг деворнинг кесимини ҳисобга олган ҳолда (ёки ҳисобга олмаган ҳолда) бўйлама деворнинг майдони (мазкур ШНҚнинг 12-расмида келтирилган);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — девор кесимининг фақат кесим ядроси чегараларидан ташқарига чиқадиган, сиқилган қисми юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — агар кўрилаётган майдончанинг узунлиги қават баландлигининг ¼ қисмидан ёки девор узунлигининг ¼ қисмидан ортиқ бўлса, девор қалинлиги энг кичик бўлади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар деворлар ичида каналлар бўлса, уларнинг кенглиги девор қалинлигидан чиқариб ташланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кўндаланг деворининг режа-тасвирдаги узунлиги, агар кесим ичига ташқи деворларнинг бўлаклари кўринишида токчалар ҳам киритиладиган бўлса, — нуқталар ўқлари орасидаги масофа;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кесимдаги уринма зўриқишларнинг равон бўлмаган коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш қийматини қуйидагича қабул қилишга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўштаврли кесимлар учун 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаврли кесимлар учун 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўғри бурчакли кесимлар учун (бўйлама деворларнинг ишини эътиборга олинмаган ҳолдаги) 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесимнинг унинг оғирлик маркази орқали ўтувчи ўққа нисбатан бир тарафлама жойлашган қисмининг статик моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — буткул кесимнинг, кесим оғирлик маркази орқали ўтадиган ўққа нисбатан инерция моменти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 86-87-формулаларига кўра аниқланадиган, синиб ёрилишга қаришилиги етарлича бўлмаганда уни горизонтал чоклар бўйлаб бўйлама арматура билан арматуралашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланган тош терилмасининг синиб ёрилишга ҳисобий қаршилигини қуйидаги формулага кўра аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(91)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — деворнинг вертикал кесими бўйича аниқланадиган арматураланиш фоизи.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Бинонинг кўндаланг деворларига ўзларининг текисликлари бўйлаб таъсир қиладиган горизонтал юкларни ҳисоблашда деворлардаги тешикларни қоплайдиган дераза ва эшиклар устидаги тўсин (перемычка)лар деворларнинг вертикал майдонлари орасидаги шарнирли ўрнатмалар деб ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино қия деворларига уларнинг текисликлари бўйлаб таъсир қилувчи горизонтал юкларни ҳисоблашда деворлардаги тешикларни қоплайдиган дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)лар деворларнинг вертикал майдончалари орасидаги шарнирли қурилмалар сифатида ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар тешикларга эга кўндаланг деворларнинг горизонтал юклар таъсир этганда мустаҳкамлиги фақат дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)ларнинг бикрлигини эътиборга олинганидагина таъминланадиган бўлса, у ҳолда дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка) лар уларнинг ўзларда пайдо бўладиган ҳамда қуйидаги формулага кўра аниқланадиган қирқувчи кучларни қабул қила олиши керак:
кучларни қабул қила олиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(92)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ҳисоб-китоб қилинаётган дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)ларга туташувчи ораёпмалар сатҳида қабул қилинадиган, горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қават баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кўндаланг деворнинг режа-тасвирдаги узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 114-банди бўйича қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Дераза ва эшиклар усти тўсини (перемычка)ларни мазкур ШНҚнинг 92-формуласига кўра аниқланадиган, горизонтал юклардан тушадиган қирқувчи кучга ҳисоб-китоблари мазкур ШНҚнинг 93-94-формулалари бўйича синиб ёрилишга ва эгилишга синалиши, бунда олинган иккита катталиклардан кичикроғи қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(93)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(94)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва — дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг баландлиги ва (соф) оралиғи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 92-формуласида келтирилган;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг кўндаланг кесими;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва — мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДераза ва эшик усти тўсини (перемычка)ларнинг мустаҳкамлиги етарлича бўлмаса, у ҳолда улар бўйлама арматуралаш ёки эгилишга мўлжалланган темир-бетон тўсинлар билан мустаҳкамланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(95)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 92-формуласига кўра кўндаланг кучга ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ эгилиш ва синиб ёрилишга ҳисоб-китоб қилинадиган темир-бетон тўсинлар билан кучайтирилиши керак.
кўндаланг кучга ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ эгилиш ва синиб ёрилишга ҳисоб-китоб қилинадиган темир-бетон тўсинлар билан кучайтирилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўсинларнинг икки учларини тош терилмаси ичига қистириб ўрнатилган жойининг ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 155‑бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Девор ва устунлар баландлигининг уларнинг қалинлигига йўл қўйиладиган нисбати
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Девор ёки устун баландлигининг ўз қалинлигига нисбати ҳисоб-китоб натижаларидан қатъи назар мазкур ШНҚнинг 119 — 122-бандлари белгиланган қийматлардан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Ораёпма ёки қопламалардан тушувчи юкларни кўтариб турадиган ҳамда тешикларга эга бўлмаган деворлар учун 
нисбат (бу ерда — қават баландлиги, — девор қалинлиги ёки устун тўғри бурчакли кесимининг кичик томони), деворнинг эркин узунлиги 
бўлганда ушбу ШНҚнинг 31-жадвалида (тўғри шаклдаги тош материаллардан қилинган тош терилмаси учун) келтирилган катталиклардан ошмаслиги керак.
нисбат (бу ерда — қават баландлиги, — девор қалинлиги ёки устун тўғри бурчакли кесимининг кичик томони), деворнинг эркин узунлиги бўлганда ушбу ШНҚнинг 31-жадвалида (тўғри шаклдаги тош материаллардан қилинган тош терилмаси учун) келтирилган катталиклардан ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоришма маркаси | Тош терилмасининг гуруҳи қуйидагича бўлган β нисбат | |||
I | II | III | IV | |
50 ва ундан ортиқ | 25 | 22 | - | - |
25 | 22 | 20 | 17 | - |
10 | 20 | 17 | 15 | 14 |
4 | - | 15 | 14 | 13 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПилястраларга эга деворлар учун ва мураккаб кесимли устунлар учун ўрнига 
шартли қалинлик қабул қилинади, бу ерда 
, думалоқ кесимли ва айланага ички чизилган, кўпбурчак шаклидаги кесимлар учун 
, бу ерда 
— устун кесимининг диаметри.
ўрнига шартли қалинлик қабул қилинади, бу ерда , думалоқ кесимли ва айланага ички чизилган, кўпбурчак шаклидаги кесимлар учун , бу ерда — устун кесимининг диаметри.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚаватнинг H H баландлиги деворнинг 
эркин узунлигидан каттароқ бўлса 
нисбат мазкур ШНҚнинг 28-жадвали бўйича 
қийматдан ошмаслиги керак.
эркин узунлигидан каттароқ бўлса нисбат мазкур ШНҚнинг 28-жадвали бўйича қийматдан ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Деворлар ва орадеворлар учун 
нисбатлар мазкур ШНҚнинг 62-бандида келтирилганларидан фарқланувчи шарт-шароитларда мазкур ШНҚнинг 32-жадвалида келтирилган тузатувчи коэффициентлар билан қабул қилиниши лозим.
нисбатлар мазкур ШНҚнинг 62-бандида келтирилганларидан фарқланувчи шарт-шароитларда мазкур ШНҚнинг 32-жадвалида келтирилган тузатувчи коэффициентлар билан қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстунлар учун чегаравий нисбатлар мазкур ШНҚнинг 31 ва 33-жадвалида келтирилган коэффициентлар билан қабул қилиниши лозим.
нисбатлар мазкур ШНҚнинг 31 ва 33-жадвалида келтирилган коэффициентлар билан қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Деворлар ва пардеворлар учун мазкур ШНҚнинг 31-жадвалида келтирилган ва мазкур ШНҚнинг 32-жадвали бўйича коэффициентларга кўпайтирилган нисбатларни тош терилмасини бир йўналишда (тош терилмасининг горзионтал чоклари бўйлаб) бўйламасига конструктив арматураланшда (
бўлганлигида) — 20 фоизга орттирилишига йўл қўйилади.
коэффициентларга кўпайтирилган нисбатларни тош терилмасини бир йўналишда (тош терилмасининг горзионтал чоклари бўйлаб) бўйламасига конструктив арматураланшда ( бўлганлигида) — 20 фоизга орттирилишига йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворлар билан боғланишга эга бўлган барқарор кўндаланг конструкциялар орасидаги масофалар 
бўлганда деворларнинг баландлиги чекланмайди ва мустаҳкамлик ҳисоблари билан аниқланади.
бўлганда деворларнинг баландлиги чекланмайди ва мустаҳкамлик ҳисоблари билан аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш эркин узунлик га тенг ва ундан каттароқ бўлиши, бироқ кўпи билан 
(бу ерда — қават баландлиги) бўлганда қуйидаги шартни бажарилишини таъминланиш керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(96)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Тепа кесимида маҳкамланмаган пардеворлар ва устунлар учун нисбатларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 119 — 121-бандларида келтирилган қийматлардан 30 фоизга кичикроқ бўлиши лозим.
нисбатларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 119 — 121-бандларида келтирилган қийматлардан 30 фоизга кичикроқ бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворлар ва пардеворлар тавсифи |
|
1. Қуйидаги қалинлигида тўсиқлар ёки қопламалардан юк кўтармайдиган деворлар ва тўсиқлар, сm: | |
25 ва ундан каттароқ | 1,2 |
10 ва кичикроқ | 1,8 |
2. Тешикларга эга деворлар |
|
3. Тешикларга эга пардеворлар | 0,9 |
4. Ўзларига туташувчи кўндаланг деворлар ёки устунлар орасида эркин узунликлари 2,5 | 0,9 |
5. Ўзларига туташувчи кўндаланг деворлар ёки устунлар орасида эркин узунликлари | 0,8 |
6. Харсангтошли ва харсангтош бетонли деворлар | 0,8 |
Изоҳлар: 1. Алоҳида олинган 2. Юк кўтарувчи деворлар ва пардеворларнинг қалинлиги 10 cm дан ортиқ ва 25 cm дан кам бўлганда, тузатиш киритувчи 3. | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстун кўндаланг кесимининг кичикроқ томони ўлчами, (сm) | Ғишт ва тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган | Харсангтош терилмасидан ва харсангтош-бетондан тайёрланган |
устунлар учун | ||
90 ва ундан ортиқ | 0,75 | 0,6 |
70 — 89 | 0,7 | 0,55 |
50 — 69 | 0,65 | 0,5 |
50 дан кичик | 0,6 | 0,45 |
Изоҳ. Девор қалинлигидан камроқ кенгликка эга бўлган, юк кўтарувчи энсиз орасидаги деворларнинг | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Панеллар ва йирик блоклардан тайёрланган деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Ғишт панеллари маркаси 75 дан паст бўлмаган, сопол ёки силикат ғиштлардан ҳамда маркаси 50 дан паст бўлмаган қоришмалардан лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Панелларни лойиҳалашда қоришмали чокларни титратиб (вибрация) қўлланилган ҳолда тўлдирилиши, титратилган (вибрацияланган) тош терилмасининг ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚнинг 18‑банди бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи деворларнинг қалинлиги ярим ва икки тошли ҳамда иссиқлик техникаси жиҳатидан самарали ичи ғовак сопол тошлардан тайёрланган бир қатламли панелларни титратмани (вибрация) қўлламай лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, тош терилмасининг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 15‑банди бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТебраниш қўлланилмаган ҳолда ичи бўш керамик тошлардан тайёрланган панелларда тош терилмасининг вертикал чоклари чирмаб боғлашини бажарилишини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Ташқи деворларнинг ғишт панелларини икки қатламли ёки уч қатламли қилиб лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Икки қаватли панеллар қалинлигини ярим ёки ундан ортиқ ғиштдан лойиҳаланиши, бунда уларнинг ташқи ёки ички томонида ўрнатиладиган ҳамда камида 50 маркали қоришмадан тайёрланган ва қалинлиги камида 40 mm бўлган арматураланган пардозлаш қатлами билан ҳимояланган бикр иссиқлик изоляция плиталари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Уч қатламли панелларни ташқи қатламлари чорак ёки ярим ғиштли ва оралиқ қатламни бикр ёки ярим бикр иссиқлик изоляциясига мансуб плитали қилиб лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи деворлар панелидаги каркаслар панелларнинг периметри ва тешиклар контури бўйлаб панелларнинг бутун қалинлиги доирасида жойлашган қирралар ёки чокларга ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКаркаслар ўрнатиладиган қовурғаларнинг эни 30 mm дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи девор панелларини лойиҳалашда панелларнинг ташқи қатламини ғишт ва тошнинг очиқ фактураси ёки қоришмадан пардозлаш қатлами билан бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Ички девор ва пардеворларнинг ғишт панелларининг қалинлиги бир қатламли — чорак ғишт (8,5 cm), ярим ғишт (14 cm), бир ғишт (27 cm) ва икки қатламли ҳар бирининг қалинлиги чорак ғишт (18 cm) бўлиб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИчки деворларнинг панелларидаги каркаслар панелларнинг периметри бўйлаб ва тешиклар горизонтал конструкциялар ҳисобига мувофиқ ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚалинлиги чорак ғишт панелларини фақат пардеворлар учун лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Деворларнинг ғишт ва сопол панеллари талаблари бўйича вертикал ва шамол юклари таъсир учун мазкур ШНҚнинг 52-53-бандларида келтирилган талаблари бўйича марказдан ташқари сиқилишга, шунингдек ташиш ва монтаж қилиш жараёнида пайдо бўладиган зўриқишларга ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар панелнинг талаб этилган мустаҳкамлиги арматурани ҳисобга олмаган ҳолда таъминланса, у ҳолда каркаслар бўйлама стерженларининг кесим юзаси панелнинг 1 m горизонтал ва вертикал кесимларига 0,25 cm2 дан кам бўлмаслиги шартидан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПанелнинг юк кўтариш қобилиятини аниқлашда арматурани эътиборга олиш керак бўлганда унинг ҳисоб-китоби худди арматураланган тошли конструкция каби амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚалинлиги 27 cm ва ундан кам бўлган панелларни ҳисоб-китоб қилишда катталиги юк кўтарувчи бир қатламли панеллар учун — 1 cm тебранланган, ўзини-ўзи кўтариб турадиган панеллар, шунингдек юк кўтарувчи уч қатламли панелларнинг айрим қатламлари учун — 0,5 cm бўлган тасодифий эксцентриситет ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтарувчи панеллар ва пардеворлар учун тасодифий эксцентриситет эътиборга олинмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Арматураланган қовурғали панеллар, юк кўтарувчи қатламлар материаллари турлича бўлганда мазкур ШНҚнинг 67 — 69-бандларига мувофиқ қатламлари бикр боғланган кўп қатламли деворлар каби ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Ташқи ва ички деворлар панеллари, шунингдек ташқи деворлар панеллари билан тўсиқлар панеллари ўртасидаги уланишларни ўрнатиш деталларига ёки каркас пластиналарига пайвандланган пўлат боғланишлар ёрдамида лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПанеллар орасидаги боғланишлар панелларнинг бурчакларида жойлашган чуқурчаларда ўрнатилиши ва қалинлиги 10 mm дан кам бўлмаган эритма қатлами билан қопланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОлдиндан ўрнатилувчи деталлар ва бириктирувчи стерженлар оддий пўлатдан тайёрланганда улар коррозиядан ҳимояланган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПанеллардан тайёрланган деворларнинг монтаж чоклари учун қоришма маркасини ҳисобларга кўра қабул қилиниши, бироқ камида 50 деб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Ташқи ва ички деворлар учун мўлжалланган йирик блокларни цемент ёки силикатли оғир бетонлардан, ғоваксимон тўлдирувчиларда тайёрланган бетонлардан, ғовакли бетонлар ва табиий тошлардан, шунингдек ғишт, сопол, бетон ва табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларидан қилинадиган деб лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик блоклардан тайёрланган тош терилмасининг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 19-банди, ғишт ва тошлардан тебранмасдан тайёрланган блоклар учун ушбу ШНҚнинг 15, 20 ва 22-бандлари бўйича қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒишт ёки тошлардан тайёрланган тош терилмасининг монтаж чоклари учун қоришма маркаларини блокларнинг қоришма маркасидан бир поғона баландроқ қилиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Баландлиги 5 қават бўлган, йирик блокли биноларда қават баландлиги 3 m гача бўлганда, бўйлама ва кўндаланг деворлар ўртасидаги боғланишни қуйидагича амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи бурчакларда тош терилмасини бурчакка махсус блоклар билан боғлаб (ҳар бир қаватга блокларнинг камида битта қатори);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички кўндаланг деворларнинг бўйлама деворларга, шунингдек ўрта бўйлама деворнинг ён деворларга туташган жойларида — ҳар бир қаватдаги бир қаватда тўсиқлар даражасида битта горизонтал чокда йўл-йўл пўлатдан ёки арматура тўрларидан Т-симон анкерлар қўйиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБаландлиги 5 қаватдан юқори бўлган йирик блокли бинолар учун ва баландлиги 3 m дан юқори бўлган бинолар учун деворлар ўртасида бурчакларда ҳам ички деворларнинг ташқи деворларга туташган жойларида ҳам қаттиқ алоқалар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБоғичларни пайвандлаш йўли билан қистирмалар билан бириктириладиган блокларда ўрнатиладиган деталлар кўринишида лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўсувчи конструкцияларга силикатли тўсиқ плиталаридан пардеворларни маҳкамлаш рухланган пўлатдан тайёрланган скобалар ёрдамида ёки ГОСТ 5632 бўйича коррозияга чидамли пўлатнинг перфорацияланган тасмадан тайёрланган ясси анкерлар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Кўп қатламли, енгиллаштирилган тош терилмали ва пардозга эга деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Кўп қатламли деворларни ҳисобида конструктив қатламлар ўртасидаги боғичларни қуйидаги ҳолатларда бикр деб ҳисоблаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишихтиёрий иссиқлик изоляцияловчи қатламлар учун ва кўндалангига терилган ғишт ёки тошлар қаторидан тайёрланган вертикал диафрагмаларнинг ўқлари орасидаги масофалар ортиғи билан 
ва кўпи билан 120 cm бўлганда, бу ерда — юпқа конструктив қатлам қалинлиги;
ва кўпи билан 120 cm бўлганда, бу ерда — юпқа конструктив қатлам қалинлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиқилишга мустаҳкамлик чегараси камида 0,7 МPа (7 kgf/cm2) бўлганда монолит бетондан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи қатлам, қаторларининг ўқлари орасидаги масофалар тош терилмаси баландлиги бўйича кўпи билан ва ортиғи билан 62 cm қилиб жойлаштирилган, кўндалангига ётқизилувчи горизонтал орақистирма қаторлардаги тошларининг маркаси камида 10 бўлган тош терилмаларини.
ва ортиғи билан 62 cm қилиб жойлаштирилган, кўндалангига ётқизилувчи горизонтал орақистирма қаторлардаги тошларининг маркаси камида 10 бўлган тош терилмаларини.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Эгилувчан боғичларни коррозияга чидамли пўлатлардан ёки коррозиядан муҳофазаланган пўлатлардан, шунингдек полимер материаллардан лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгилувчан пўлат боғичлар кесимларининг жамланма юзаси девор сиртининг 1 m2 учун камида 0,4 cm2 бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПолимер боғичларнинг кесимлари пўлат боғичларнинг мустаҳкамлигига тенг бараварлик шартидан келиб чиқиб тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИситувчи қатламга ва ғишт ёки тошдан тайёрланган пардозлаш қатламига эга бўлган кўп қатламли деворлардаги эгилувчан боғичлар вертикал йўналишдаги зўриқиш, ҳароратдан киришиш ва ўта чўкишга доир деформацияларини қабул қилишини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Деворнинг пардозлаш қатлами ва асосий тош терилмаси бир-бири билан ўзаро бикр боғланган бўлса, улар бир-бирига яқин деформация хоссаларга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎз баландлиги асосий тош терилмасининг баландлигига тенг бўлган пардозлаш ғиштини ёки тошини қўллашга йўл қуйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламларнинг мустаҳкамлик ва деформация хоссалари турлича бўлганда деворларнинг ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 66 — 74-бандларига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Лойиҳаларда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмаси билан мазкур ШНҚнинг 105-банди талаблари бўйича бикр боғланган пардозлаш қатламини чирмаб боғлашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйилма материалларни ёки ғоваксимон тўлдирувчилардан солинган тўлдирмани;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғишт ва тошдан тайёрланган кўп қаватли деворларда иссиқлик изоляция (пенополистирол)дан, толаларининг тузилиши гофрланган минералмомиқли плитасимон иситувчи қатламларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг иссиқлик-техникасига оид хоссаларини ошириш учун иссиқлик изоляциясининг ташқи фасадга доир тизимларини қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Қоплама билан қаттиқ боғланган деворга кесиклар ўрнатишда, деворнинг бўртиб чиққан қисми доирасида унинг бутун қалинлиги бўйича лойиҳада арматура тўрларининг қирқимига камида учта чокда арматура тўрларини ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Кўп қатламли деворларда қўлланиладиган маҳсулотлар ва материалларнинг умрбоқийлиги, конструкцияларнинг хизмат муддатларини эътиборга олиб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒишт ва тошлар совуққа бардошлилик бўйича мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган талабларга жавоб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасини сиқилишга мустаҳкамлик бўйича М75-М100 маркали қоришма учун қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕнгил ва серғовакли бетонлардан тайёрланган кўп қатламли конструкциялар ички қатламлари тош терилмасига оид материалларининг мустаҳкамлигини камида В2 синфига тегишли деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮза қатламни арматуралашни мазкур ШНҚнинг 76 ва 142-бандларига мувофиқ полимер композит материаллардан тайёрланган тўрлар билан бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПўлат тўрлар учун рух қопламасининг минимал қалинлиги ҚМҚ 2.03.11-96га мувофиқ аниқланиши ва гальваник услубда сиртга туширилган тақдирда 30 μm дан иборат бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрларнинг конструкцияси мазкур ШНҚнинг 77-бандига асосан бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲарорати минус 40 °С дан минус 60 °С гача бўлган, совуқ иқлим шароитларида фойдаланишда мустаҳкамлик хоссаларини ҳисобларига 0,7 га тенг бўлган пасайтирувчи иш шароити (мўртлик) коэффициентларини киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг юзаси ва ички қатламлари ўртасида тош терилмасининг чокларида ўрнатиладиган якка эгилувчан боғичлар ва боғич тўрларидан фойдаланилганда, пардозлаш қатлами тош терилмасининг баландлиги тош терилмасининг асосий (ички) қатламига тегишли қатор баландлигига каррали бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатор баландлигининг карралигини ҳисобга олмаган ҳолда, асосий қатламнинг қалинлигига монтаж қилинадиган ёки баландлиги бўйича бошқариладиган эгилувчан боғламлардан фойдаланишда қадоқлаш буюмларини ишлатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Қатламларнинг мустаҳкамлик ва деформация хоссаларида фарқланишлар мавжудлигида бикр боғичли деворларнинг ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 66 — 75-бандларига мувофиқ олиб борилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси билан кўндалангига ётқизилган ғишт ёки тош қаторлари воситасида бикр боғланган пардозлаш қатламининг чирмаб боғланиши мазкур ШНҚнинг 101-бандига мувофиқ бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Самарали иситгичдан тайёрланган оралиқ қатлами билан эгилувчан боғичларга бўлган уч қатламли деворларни лойиҳалаш мазкур ШНҚнинг 140‑бандига кўра бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Қалинлиги 85 — 100 mm бўлган юза қатлам учун ичи сидирғасига яхлит танали (жумладан ғоваклилиги 13 фоизгача бўлган) ғишт, ташқи деворчаси камида 20 mm ли йўғонлаштирувга эга ичи ғовак ғишт, шунингдек сидирға бўлмаган ғовакли ғишт қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасидаги қоришмали чокнинг шакли сидирғасига яхлит танали ғишт учун ихтиёрий тарзда қабул қилиниши, ичи ғовак ғиштдан тайёрланган тош терилмасида чуқурлаштирилган чокларга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСовуққа чидамлилиги бўйича мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ келтирилган ташқи деворнинг қалинлиги 12 — 20 mm бўлган ичи бўш ғиштлардан фойдаланишга йўл қўйилади (агар чуқур чокларга йўл қўйилмаслиги шартлари) қуйидаги талаблардан бири бажарилганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўғридан-тўғри горизонтал деформация чокининг остида жойлашган бир ёки бир нечта қаторларни ётқизиш яхлит ғиштдан (бўшлиқлиги 13 фоизгача), ташқи девори камида 20 mm қалинлашган ичи бўш ғиштдан, горизонтал бўшлиқли ғиштдан амалга оширилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал деформация чок юқоридаги девор текислигидан камида 50 мм чиқиб турадиган металл-пластик соябон билан девор сиртидан ташқарига камида 50 mm га бўртиб чиқиб турувчи, ораёпма плитаси билан ҳимояланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғиштларнинг юқори қаторидаги бўшлиқлар қоришма билан тўлдирилади ва ғиштни ётқизишдан олдин унинг юқори юзасини гидроизоляциялаш амалга оширилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮза қатлам қалинлиги 85 mm дан кам бўлганда девор конструкцияси осма фасад тизими бўйича бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси юза қатламининг қаватлар аро темир-бетон ораёпмалари устига таянишини уларнинг баравар сиртлари билан бир текис қилиб лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮза қатлам тош терилмасининг бинонинг баландлиги 50 m гача, темир-бетондан тайёрланган ёки бино баландлиги 36 m гача бўлганда коррозияга пўлатдан тайёрланган, заводда тайёрланган деталлар устига таянишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси юза қатламининг пўлат таянч элементларидан чиқиб туриши кўпи билан 10 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгилувчан боғичли ташқи деворлар тош терилмаларининг ички қатлами, деворнинг юза қатламидан ва тешикларни тўлдирувчилардан узатилиши мумкин бўлган шамол юкларни қабул қилишни таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИситгич плитасини асосга маҳкамланиши ҳамда уни асосга зич ёпиштирилган ҳолда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДевор конструкциясида вентиляцияланадиган тирқишларни таъминлаш учун тош терилмасининг юза қатламида майдонлари ҳисоб билан тайинланадиган вентиляция тешиклари қолдирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш шароитида қоплама плиталарининг ташқи томонига пардозлаш элементлари қўйишга, томонни сувоқ билан текислашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг эгилувчан боғичларга эга бўлган юза қатламларга тортқичлар, вентиляция ва бошқа дастгоҳларни маҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Горизонтал деформация чокларга эга бўлган икки қатламли деворлардаги юза қатлам конструкциясига қўйиладиган талаблар уч қатламли деворлар учун мазкур ШНҚнинг 140‑бандида келтирилган талабларга мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Юза қатлам тош терилмасининг арматуралаш бўйича талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Юза қатламнинг эгилувчан боғичли ва қаватма-қават таянишга эга бўлган тош терилмасини арматуралашни таянчдан 1 m баландликда, баландлик бўйлаб кўпи билан 40 сm қадам билан ўрнатиладиган тўрлар воситасида бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматуралаш учун кўпроқ полимер композит материаллардан тайёрланган тўрларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянчдан 1 m дан баландроқда арматуралаш баландлик бўйлаб қадами кўпи билан 60 сm бўлган тўрлар воситасида конструктив тарзда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг ҳар бир қатлами ўз бурчакларида баландлик бўйлаб кўпи билан 60 сm қадамлатиб Г‑симон пўлат тўрлар билан бурчакдан камида 1 m масофа ичида ёки вертикал деформация чоки бундан яқинроқ жойлашган бўлса, вертикал чоккача арматураланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТекис майдонларда тўрларни устма-уст тушириб ётқизишга йўл қўйилади, бунда устма-уст тушириш эни камида 25 cm дан бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламлари ғиштли вертикал диафрагмалар билан бириктирилган деворларнинг ҳар бир қатламларини арматуралаш баландлик бўйлаб кўпи билан 1 m оралатиб жойлаштириладиган, тўрлар воситасида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДиафрагмалар баландлик бўйлаб қадами кўпи билан 60 cm ҳамда диаметри камида 3 mm бўлган арматура ёки диаметри камида 5 mm бўлган Z-симон стерженлар билан арматураланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Юза қатлам тош терилмасининг ички қатламга маҳкамлаш учун эгилувчан боғичларни ўрнатишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Эгилувчан боғичларнинг тўрлари алоҳида-алоҳида стерженлар, пластиналар кўринишида бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБоғичларнинг материаллари пўлат арматура, полимер композит материаллардан тайёрланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯкка боғичларни камида 5 дона/m2 бўлиши ҳамда шахмат тартибида ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБоғичларга тўрларнинг баландлик бўйлаб қадами камида 60 cm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўшлиқлар периметри бўйлаб бинонинг бурчакларида ва ҳароратга оид вертикал чоклар яқин атрофида, вертикал ва горизонтал йўналишдаги қадами кўпи билан 25 cm бўлган қўшимча боғичлар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПўлат арматурадан тайёрланган боғичлар қуйидагиларни таъминлаши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоришмали чок ичида букилган (Z ва Г-симон) учи билан маҳкамланган якка пўлат стерженлар диаметри камида 5 mm бўлишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўр кўринишидаги якка боғичлар, шунингдек горизонтал чокларда жойлашган тўрлар ёки стерженларга пайвандлаш воситасида қотириладиган боғичлар диаметри 3 mm бўлган пўлатдан бажарилишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯкка боғичлар қоришмали вертикал чоклардан камида 2 cm да ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБоғичли тўрлар диаметри 3 — 5 mm бўлган пўлат арматурадан бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрларни тайёрлашга қўйиладиган талаблар ГОСТ 23279-2012 мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКомпозит материаллардан тайёрланган боғичлар ўрнатилганда тош терилма қоришмасининг мустаҳкамлиги M100 дан паст бўлмаган маркага мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯкка боғичларни қоришмали горизонтал чоклар ичига жойлаштириш чуқурлиги боғич материалига ва тош терилмасининг қалинлигига боғлиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФақат чўзилиш учун ишлаганда бикрлиги ва мустаҳкамлиги таъминланган боғланишларда қатламлар орасидаги тирқишларга тиргаклар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПолимер композит материаллардан тайёрланган тўрларни тош терилмаси юза қатламининг қалинлигига сидирға киритилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПўлат арматура ва полимер композит материаллардан тайёрланган конструксиялар, баландлиги бўйича бошқариладиган боғланишлар мустаҳкамлиги ва қаттиқлиги бўйича экспериментал синовдан ўтиши, бунда барча турдаги боғланишларнинг горизонтал силжишининг максимал қиймати боғланишнинг ўзи каби деформацияларни ҳисобга олган ҳолда ҳисобий юкланиш таъсирида 1 mm дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБоғичларнинг коррозияга бардошлилиги мазкур ШНҚнинг 138‑бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг юза қатламидаги бурчакларида вертикал деформацияли чоклар бўлмаган деворлар учун, деворларнинг бурчакларидаги алоқалар, келтирилган конструкция талабларга мувофиқ ҳарорат-намлик деформациялари ва шамол оғирлигининг умумий таъсиридан тортилиш учун алоқалар ва уларнинг анкерлаш узелларини ҳисоблаш натижалари бўйича танланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг ички ва ташқи қаторларида боғичлар жойлашган сатҳда бир-бири билан ўзаро камида 5 mm устма-уст тушмаганда асосий тош терилмасининг тошлари ичига монтаж қилинадиган ёки баландлик бўйлаб тартибга солинадиган эгилувчан боғичлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Девор ва устунларни анкерлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Тош деворлар ва устунлар ораёпмалар ва қопламаларга 1 m узунликдаги кесими камида 0,5 сm2 бўлган анкерлар билан маҳкамланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Тўсинлар, сарровлар, фермаларнинг учлари деворларга анкерлар билан қотирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларга таянадиган йиғма панеллар ёки панеллардан тайёрланган анкерлар аро масофа кўпи билан 3 m бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМасофа ортиб борган сайин деворни қоплама билан бириктирувчи қўшимча анкерларни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСарровлар ички деворлар ёки устунлар узра ётқизиладиган тўсин ва плиталарнинг учлари анкерланган ҳамда икки тарафлама таянишда ўзаро бирлаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Каркасли бинолардаги ўзини-ўзи кўтариб турувчи деворлар устунлар билан девор ва устунларнинг ўзаро бир-бирига боғлиқ бўлмаган, вертикал деформацияларига йўл қўювчи, эгилувчан боғичлар воситасида бирлаштирилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстунларнинг баландлиги бўйлаб ўрнатиладиган боғичлар деворларнинг устуворлигини, шунингдек уларга таъсир кўрсатувчи шамол юкларини каркас устунларига узатилишини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Анкерларнинг ҳисоблари қуйидаги ҳолатлар учун олиб борилиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкерлар аро масофа 3 m дан ортиқ бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустун ёки девор қалинлиги носимметрик ўзгарувчанлигида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнорматив кучнинг катталиги 1000 kN (100 t) дан ортиқ бўлган ҳолатдаги оралиқ деворларида.
кучнинг катталиги 1000 kN (100 t) дан ортиқ бўлган ҳолатдаги оралиқ деворларида.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнкердаги ҳисобий зўриқиши қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(97)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ораёпма ёки қопламаларнинг деворга, анкерлар аро масофага (ушбу ШНҚнинг 13-расмида келтирилган) тенг бўлган кенгликда таяниш жойларидаги сатҳда мазкур ШНҚнинг 112-бандига кўра таъсир қилувчи ҳисобий юклардан пайдо бўладиган эгувчи момент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қават баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — анкернинг, анкерлар аро масофага тенг бўлган кенгликдаги жойлашув сатҳида таъсир кўрсатувчи ҳисобий нормал кучи.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур банднинг кўрсатмалари вибро-ғиштли панеллардан қилинган деворларга йўл қуйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-расм. Анкерда, ораёпма сатҳидаги эгувчи момент таъсирида пайдо бўлаётган зўриқиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Девор ёки пардеворларнинг қалинлиги уларнинг контури бўйлаб таянишини ҳисобга олган ҳолда тайинланган бўлса, уларнинг ён тарафдан туташаётган конструкцияларга ва тепадаги ораёпмага қотирилишини ҳисобга олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Конструкциялар элементларининг тош терилмасига таяниши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Маҳаллий юкларни тош терилмасига узатувчи элементларнинг таяниш майдонлари остидаги қалинлиги кўпи билан 15 mm бўлиши, бунда лойиҳада қоришма қатламини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Пачоқланишга ҳисоблар бўйича талаб қилинганда маҳаллий юкларнинг қўйилиш жойларида арматуранинг умумий миқдори бетон ҳажмининг 0,5 фоизидан ортиқ бўлган иккита тўр билан ҳисоб-китоб бўйича арматураланган ҳамда қалинлиги тош терилмаси қаторларининг қалинлигига каррали, бироқ камида 15 сm бўлган тақсимловчи плиталар ўрнатиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Фермалар, қоплама тўсинлари, кран ости тўсинлари пилястраларга таянганда, тақсимловчи плиталарнинг тош терилмасининг таяниш майдонларида асосий девор билан боғлаб қўйишни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 14-расмида келтирилган плиталарнинг декор ичига қистирилиш чуқурлиги камида 12 cm дан бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПлиталар устида жойлашган ғишт терилмасини бевосита плиталар ўрнатилгандан кейин амалга оширишни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларни тахлашда плиталар остига эгатлар қуриш ва уларга плиталар ўрнатишга (монтаж қилиш) йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-расм. Тақсимловчи темир-бетон плиталар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Маҳаллий сиқилганда чегаравий юкламалар тош терилмасининг ҳисобий юк кўтариш қобилиятининг 80 фоиздан ортиқ бўлганда, тош терилмаси конструкциясининг таянч қисми майдонини диаметри камида 3 mm дан кам бўлмаган, катаклар ўлчами 60х60 mm дан ортиқ бўлмаган, камида учта юқори горизонтал чокларга жойлаштирилган стерженлар билан арматураланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаҳаллий юклар дераза ва эшик усти тўсиини (перемычка)ларга узатилганда, тақсимловчи плиталардан 1 m пастда жойлашган майдони тош терилмасининг ҳар учта қатор орқали ушбу бандда келтирилган тўрлар билан арматураланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрлар дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг таянч майдонларини деворнинг асосий қисми билан бирлаштириши ва деворга камида 12 cm чуқурликкача қистириб қўйилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Элементларнинг ғишт терилмасига таяниш тугунларининг ҳисоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Темир-бетон сарровлар, тўсинлар ва тўшамаларнинг тош деворлар ва устунларга таянганда, таяниш тугунидан пастроқда жойлашган кесимларни марказдан ташқари сиқилишга ва пачоқланишга ҳисобидан ташқари, шунингдек тош терилмаси ва темир-бетон элементлар бўйича кесим марказий сиқилишга ҳам текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаяниш тугунининг марказий сиқилишидаги ҳисобини қуйидаги формулага кўра амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(98)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — таяниш тугунидаги тош терилмаси ва темир-бетон элементлар кесимларининг, ушбу элементлар ётқизилган девор ёки устун контури чегараларидаги жамланма майдони;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тугундаги темир-бетон элементлари таяниш майдонининг катталигига боғлиқ бўлган коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— темир-бетон элемент таркибидаги ғоваклар хилига боғлиқ бўлган, коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБарча турдаги темир-бетон элементларнинг (сарровлар, тўсинлар, дераза ва эшик усти тўсиини (перемычка)лар, белбоғлар ва тўшамаларнинг) таянишидаги коэффициент қуйидагича қабул қилинади:
коэффициент қуйидагича қабул қилинади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлган тақдирда 
,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлган тақдирда
,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тугундаги темир-бетон элементларининг жами юзаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш нинг оралиқ қийматларида коэффициенти интерполяция бўйича аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар тош терилмасига турлича тарафдан таянган темир-бетон элементлар (тўсинлар, тўшамалар) бир хил баландликка ва уларнинг тугундаги таяниш майдонлари 
бўлса ҳисобни коэффициентини эътиборга олмаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 91-формуласига мувофиқ 
деб амалга оширилишига йўл қўйилади.
бўлса ҳисобни коэффициентини эътиборга олмаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 91-формуласига мувофиқ деб амалга оширилишига йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш коэффициенти қуйидагича қабул қилинади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишичи сидирғасига яхлит элементларда ва думалоқ ғовакларга эга тўшамаларда — 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштухумсимон шаклдаги ғовакларга эга ва таяниш майдонларида хомутлар мавжуд бўлган тўшамаларда — 0,5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Тўлғазилмаган ғовакларга эга бўлган йиғма темир-бетон тўшамаларда таяниш тугунининг умумий юк кўтариш қобилиятини текширишдан ташқари, тўшама қовурғаларини кесиб ўтувчи горизонтал кесимнинг юк кўтариш қобилияти қуйидаги формулага кўра текшириб кўрилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(99)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршилиги ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўшаманинг, унинг тош терилмасига таяниш узунлиги бўйлаб, ғоваклар билан кучсизланган горизонтал кесимининг юзаси (қовурғалар кесимининг жамланма юзаси);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг таяниш тугуни чегарасидаги (тўшамалар майдонлари эгаллаган, кесим қисмларни истисно қилинган) кесими юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— оғир бетонлар учун ва 
ғоваксимон тўлдирувчиларда тайёрланган бетон учун.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-расм. Консолли тўсинларнинг қистирилиш ҳисобий схемалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Консолли тўсинлар тош терилмаси ичига қистирилишининг мазкур ШНҚнинг 15а-расмида келтирилган схема ҳисобини қуйидаги формулага кўра амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(100)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсин вазни ва унга қўйилган юклардан тушаётган ҳисобий юк;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг пачоқланишдаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсиннинг тош терилмаси ичига қистирилиш чуқурлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсин токчаларининг кенглиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ҳисобий кучнинг қистирилиш ўртасига нисбатан эксцентриситети:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кучнинг девор сиртидан масофаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚистирилишнинг зарурий чуқурлигини қуйидаги формулага кўра аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(101)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар тўсин учи қистирмаси мазкур ШНҚнинг 100-формуласи бўйича ҳисобни бажарилиш таъминламаса, бунда қистирилиш чуқурлигини орттириш ёки тўсин ости ва устидан тақсимловчи орақистирмалар ётқизилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар юкнинг қистирилиш майдони марказига нисбатан эксцентриситети қистирилиш чуқурлигидан 2 баравар ортиқроқ бўлса (
), сиқилишдан вужудга келаётган зўриқишлар ҳисобга олинмаслиги мумкин, бунда ҳисоблашда қўйидаги формула бўйича амалга оширилади:
), сиқилишдан вужудга келаётган зўриқишлар ҳисобга олинмаслиги мумкин, бунда ҳисоблашда қўйидаги формула бўйича амалга оширилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(102)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКенглиги қистирма чуқурлигининг 1/3 қисмидан ортиқ бўлмаган энсиз тўсинлар кўринишидаги тақсимловчи остликлар қўлланилганда уларнинг остида тўғри бурчакли зўриқишлар эпюрасини мазкур ШНҚнинг 15б-расмида келтирилган схемага кўра қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Дераза ва эшик усти тўсини (перемычка) ва осма деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Темир-бетон дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)ларни янги қўйилган, қотишга улгурмаган тош терилмасининг юкига ва босимига ҳисоблаб чиқиш керак,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, тош терилмасининг баландлиги, ёзги шароитларда ғишт учун 1/3 ва қиш шароитларида тош терилмаси учун бутун бир қатламга тенг бўлиши керак (эришиш босқичида).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТегишли конструктив тадбирлар мавжуд бўлганда (йиғма дераза ва эиш усти тўсинларда бўртиқлар, арматура чиқармалари) дераза ва эшик усти тўсини билан биргаликдаги ишни ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар тўсинлар ва ораёпма тўшамалари, дераза ва эшиклар усти тўсини (перемычка) оралиғига тенг бўлган томонга эга тош терилмаси квадратидан баландроқда, музлатув усулида бажарилган ҳамда муздан эриб тушувчи тош терилмасида, дераза ва эшик усти тўсини (перемычка) соф оралиғининг икки бараварига тенг, баландликка эга тўғри бурчакли тош терилмасидан баландроқда жойлашган бўлса, улардан дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)га тушувчи юк инобатга олинмаслигига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДераза ва эшик усти (перемычка)нинг тош терилмасини муздан эритиб туширилганда, эритиш ва тош терилмасининг дастлабки қота бошлаш даврида поналарга эга муваққат поялар ўрнатиб кучайтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБруссимон дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)лар аро вертикал чокларда уларнинг иссиқлик узатиш бўйича талаб қилинувчи қаршилиги таъминланмаганда иситувчи ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Рандбалкалар кўтариб турадиган осма деворларнинг тош терилмаларини рандбалкаларнинг таянчлари усти соҳасидаги ҳамда тош терилмасининг мустаҳкамлиги, шунингдек рандбалкалар таянчлари остида пачоқланишга қарши мустаҳкамликка текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДевор ва рандбалка туташиш текислигидаги босимнинг тақсимланиш эпюраси узунлигини тош терилмаси ва радбалканинг бикрликларига боғлиқ тарзда аниқланиши, бунда рандбалка бикрлиги бўйича эквивалент бўлган баландлиги қуйидаги формулага кўра аниқланадиган шартли тош терилма белбоғи билан алмаштирилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(103)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетоннинг бошланғич эластиклик модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— рандбалка келтирилган кесимининг ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ қабул қилинадиган инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 7-формуласига кўра аниқланадиган деформация модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — осма деворнинг қалинлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПўлат рандбалкаларнинг бикрлиги қуйидаги кўпайтирма сифатида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— пўлатнинг эластикликк модули ва рандбалка кесимининг инерция моменти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Узлуксиз рандбалкаларнинг оралиқ таянчлари устидаги тош терилмасидаги босимнинг тақсимланиш эпюрасини 
мазкур ШНҚнинг 16 а-расмида келтирилган учбурчак шаклида ва 
ушбу ШНҚнинг 16 б-расмида келтирилганда кичик асоси 
тенг бўлган трапеция шаклида қабул қилиниши лозим.
мазкур ШНҚнинг 16 а-расмида келтирилган учбурчак шаклида ва ушбу ШНҚнинг 16 б-расмида келтирилганда кичик асоси тенг бўлган трапеция шаклида қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПачоқланиш 
зўриқишларининг максимал катталиги (учбурчак ёки трапециянинг баландлиги) рандбалка босими ва таянч реакцияси эпюраларининг ҳажми ўзаро тенглиги шартидан келиб чиқиб қуйидаги формулаларга кўра аниқланиши керак:
зўриқишларининг максимал катталиги (учбурчак ёки трапециянинг баландлиги) рандбалка босими ва таянч реакцияси эпюраларининг ҳажми ўзаро тенглиги шартидан келиб чиқиб қуйидаги формулаларга кўра аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбосим эпюраси учбурчак шаклда бўлганда ()
)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(104)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбосим эпюраси трапеция шаклида бўлганида 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(105)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — таянч узунлиги (орадевор кенглиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — рандбалканинг унинг оралиғи ва таянч узунлиги сарҳадида жойлашган ҳамда унинг хусусий оғирлигини истисно қилинган, юклар таъсирида вужудга келадиган таянч реакцияси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— босимнинг таянч қиррасидан ҳар тарафга тақсимланиш эпюраси майдонларининг узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — девор қалинлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар 
бўлса, у ҳолда мазкур ШНҚнинг 105-формуласидаги қийматнинг ўрнига таянчнинг орадеворнинг ҳар тарафидаги узунлиги 
бўлган мазкур ШНҚнинг 16 в-расмида келтирилган иккита майдончасидан иборат ва 
қийматга тенг бўлган ҳисобий узунлигини қабул қилиш лозим.
бўлса, у ҳолда мазкур ШНҚнинг 105-формуласидаги қийматнинг ўрнига таянчнинг орадеворнинг ҳар тарафидаги узунлиги бўлган мазкур ШНҚнинг 16 в-расмида келтирилган иккита майдончасидан иборат ва қийматга тенг бўлган ҳисобий узунлигини қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Рандбалкаларнинг четки таянчлари узра, шунингдек бир оралиқли рандбалкаларнинг таянчлари узра босимларнинг тақсимлиниш эпюрасини асоси қуйидагига тенг бўлган мазкур ШНҚнинг 16г-расмида келтирилган учбурчак шаклида қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(106)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— босимнинг таянч қиррасидан бошлаб тақсимланиш майдончаси узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— рандбалка таяниш майдончасининг узунлиги, бироқ кўпи билан 
(
— рандбалка баландлиги).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРандбалканинг таянч устидаги максимал зўриқиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(107)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-расм. Босимнинг осма деворлар таянчлари устидаги тош терилмасида тақсимланиши
а — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида
бўлгандаги;
б — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида
бўлгандаги;
в — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида
бўлгандаги;
г — рандбалкалар узлуксиз тўсинларининг четки таянчларидаги ва бир оралиқли рандбалкалар таянчларидаги
а — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида
бўлгандаги;б — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида
бўлгандаги;в — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида
бўлгандаги;г — рандбалкалар узлуксиз тўсинларининг четки таянчларидаги ва бир оралиқли рандбалкалар таянчларидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Осма деворлар тош терилмаларининг рандбалкалар таянчлар устида жойлашган маҳаллий сиқилишдаги мустаҳкамлигини мазкур ШНҚнинг 58 — 61‑бандларида келтирилган талаблар бўйича текшириб кўриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУзлуксиз рандбалкалар таянчлари остидаги тош терилмасининг маҳаллий сиқилишга ҳисоб-китобини бир оралиқли рандбалкалар ва узлуксиз рандбалкаларнинг четки таянчлари учун унинг қиррасидан кўпи билан 
узунликка эга ( — рандбалка баландлиги), таянч чегараларида жойлашган ҳамда ортиғи билан узунликка эга бўлган майдон учун амалга оширилиши, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчларининг узунлиги камида бўлиши керак.
узунликка эга ( — рандбалка баландлиги), таянч чегараларида жойлашган ҳамда ортиғи билан узунликка эга бўлган майдон учун амалга оширилиши, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчларининг узунлиги камида бўлиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ҳисоб-китоб қилинаётган кесим рандбалка қиррасидан баландликда жойлашган бўлса, майдонларнинг ва 
узунлигини аниқлашда тош терилмаси белбоғининг баландлигини 
деб қабул қилиш керак.
баландликда жойлашган бўлса, майдонларнинг ва узунлигини аниқлашда тош терилмаси белбоғининг баландлигини деб қабул қилиш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОсма деворларнинг маҳаллий сиқилишга ҳисоблашда кесимнинг ҳисобий юзасини узлуксиз радбалкаларнинг оралиқ таянчлари устида жойлашган соҳада кесимнинг ўрта қисмидан маҳаллий юклар билан юклатилган тош терилмаси каби бир оралиқли рандбалкалар таянчлари ёки узлуксиз рандбалкаларнинг четки таянчлари узра соҳада, шунингдек тош терилмаларининг ҳисобларида, кесимнинг қирғоғи бўйлаб юклатилган тош терилмаси учун каби рандбалкалар таянчлари остида қабул қилиниши лозим.
кесимнинг ҳисобий юзасини узлуксиз радбалкаларнинг оралиқ таянчлари устида жойлашган соҳада кесимнинг ўрта қисмидан маҳаллий юклар билан юклатилган тош терилмаси каби бир оралиқли рандбалкалар таянчлари ёки узлуксиз рандбалкаларнинг четки таянчлари узра соҳада, шунингдек тош терилмаларининг ҳисобларида, кесимнинг қирғоғи бўйлаб юклатилган тош терилмаси учун каби рандбалкалар таянчлари остида қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Осма кўприклар тош терилмаларидаги босимнинг тешиклари мавжудлигида тақсимланиш эпюрасини трапеция шаклида қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТешик сарҳадида босим эпюрасидан айриб ташланадиган учбурчак майдони эпюранинг қолган қисмига қўшиб қўйиладиган мазкур ШНҚнинг 17-расмида келтирилган параллелограммнинг тенг-баравар юза билан алиштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 160-бандига мувофиқ тешиклар рандбалка узра баландликда жойлашганида майдоннинг узунлиги мос тарзда катталашади.
баландликда жойлашганида майдоннинг узунлиги мос тарзда катталашади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-расм. Тешиклар мавжуд бўлганлигида осма деворлар тош терилмаларидаги босимнинг тақсимланиш эпюраси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Рандбалкаларни ҳисоблаш иккита юклаш ҳолати учун қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворларни қуриш даврида таъсир қилувчи юкларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворлар ғиштдан, сопол тошлардан ёки оддий бетон тошлардан терилганда, ёз мавсумида терилаётган тош терилмаси учун баландлиги оралиқнинг 1/3 қисмига тенг бўлиши ҳамда қиш мавсумида терилаётган (тош терилмасини музлатиб бажарилганида муздан эриб тушиш босқичида мазкур ШНҚнинг 205-бандига мувофиқ), тош терилмаси учун оралиқнинг бутун узунлигига тенг бўлган, қотиб улгурмаган тош терилмасининг хусусий оғирлигидан тушаётган юк қабул қилиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворлар йирик (бетон ёки ғишт) блоклардан териб қурилганда, тушаётган юкларга рандбалкалар ҳисоб қилиниши керак бўлган тош терилмаси белбоғининг баландлиги бир қатор блоклар баландлигидан ½ га тенг бўлиши, бироқ ундан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэшик ва дераза тешиклар мавжудлигида ва тош терилмаси белбоғининг рандбалкалар устидан дераза токчасигача бўлган баландлиги оралиқнинг 1/3 қисмидан камроқ бўлганлигида девор тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 18-расмида келтирилган темир-бетон ёки пўлат дераза ва эшик усти тўсинлар тепа қиррасигача бўлган вазни эътиборга олиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпонасимон ва аркали дераза ва эшик усти тўсинларда деворлар тош терилмасининг дераза ва эшик тешик тепаси сатҳидан ўз кенглигинг 1/3 қисмидан ортувчи сатҳгача бўлган оғирлиги эътиборга олиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиши якунланган бинога таъсир этувчи юкларга, бунда ушбу юкларни таянчлардан ва тўсинлар кўтариб турадиган тўсинларга узатиладиган ҳамда юқорида келтирилган босимларнинг эпюраларидан келиб чиқиб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўсинлардаги арматуранинг миқдори ва жойлашувининг ҳисоби, юқорида келтирилган иккита ҳолат бўйича аниқланган эгувчи моментлар ва кўндаланг кучларнинг максимал катталиклари бўйича тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-расм. Деворда тешик мавжудлигида рандбалкага тушадиган юклар схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — рандбалкага тушаётган юк, 2 — темир-бетон дераза ва эшиклар усти тўсини (перемычка)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Карнизлар ва парапетлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Деворлар тепа майдонларининг бевосита карнизлар остида жойлашган, кесимлардаги ҳисоби бино тайёрлининг иккита босқичи учун амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштом ва чордоқ ораёпмаси мавжуд бўлмаган якунланмаган бино учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиши якунланган бино учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Қурилиши якунланмаган бино учун карниз остидаги деворнинг ҳисобларида қуйидаги юкларни эътиборга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар (монолит темир-бетон ва арматураланган тош карнизлар учун) карниз ва қолиплар, тош терилмасида маҳкамланган, консоллар ёки ҳавонлар воситасида тутиб туриладиган бўлса, уларнинг хусусий оғирлигидан тушаётган ҳисобий юкларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкарниз қирғоғи бўйлаб арақанинг ҳар 1 m учун ёки, агар унинг узунлиги 1 m дан кам бўлса, йиғма карнизнинг битта элементи учун 100 kg ҳисобий вақтинча юкни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворнинг ички тарафига тушаётган норматив шамол юки.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳага кўра карнизнинг устуворлигини таъминлаб турган анкерларнинг учлари чордоқ ораёпмаси остида қистириб маҳкамлаб қўйиладиган бўлса, у ҳолда ҳисобда чордоқ ораёпмасининг мавжудлигини (буткул ёки қисман) эътиборга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобларда, шунингдек карнизнинг устуворлиги, тош терилмаси қотиб улгурмаган, ҳолат учун ҳам текшириб кўрилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Қурилиши якунланган биноларнинг карнизлари ва карниз ости майдонлари қуйидаги юкларга ҳисоб қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБинонинг ҳам деворнинг ташқи қиррасига нисбатан ағдарувчи момент яратувчи, ҳам деворнинг устуворлигини орттирувчи барча элементлари оғирлигига, шу ўринда том вазни шамол юкининг сўрувчи таъсири катталигига камайтирилиб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкарнизнинг 1 m учун ёки узунлиги 1 m дан кичик бўлган йиғма карнизнинг битта элементи учун 150 kg ҳисобий юкка;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисобий шамол юкининг тенг ярмига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКарнизлар ҳисобида қордан тушувчи юк эътиборга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Карнизнинг тош терилмалари қаторларини бўрттириб чиқариш воситасида шакллантирилган умумий бўрттирмаси девор қалинлигининг ярмидан ошмаслиги керак. Бунда, ҳар бир қаторнинг бўртиб чиқиб турилиши тош ёки ғишт узунлигининг 1/3 қисмидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУч қатламли деворлардаги қаторларни бўрттириб чиқариб шакллантирилган ғиштдан карнизлар ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Девор қалинлигининг ярмидан камроқ бўртиб чиқиб туришга эга бўлган, ҳамда 20 сm дан ортиқ бўлмаган, карнизларнинг тош терилмалари учун худди юқори қават тош терилмаси учун қўлланилган каби қоришмалардан фойдаланиш керак. Ғиштли карнизлар кўпроқ бўрттириб чиқарилганда қоришма маркаси камида 50 бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Карниз ва панжара-тўсиқларнинг (парапетларнинг) устуворлиги етарлича бўлмаганда улар, тош терилмасининг пастки майдонларида қистириб қотириладиган, анкерлар билан маҳкамланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар анкерларнинг учлари алоҳида-алоҳида шайбалар билан маҳкамланадиган бўлса, анкерлар аро масофа кўпи билан 2 m бўлиши керак. Анкерларнинг учлари тўсин ортига ёки сарров учларининг ортига маҳкамланишида анкерлар аро масофани 4 m гача катталаштириш мумкин. Анкерларни қистириб қотирилиш ўрни, улар ҳисоб-китоб бўйича талаб қилинадиган кесимдан камида 15 cm пастроқ жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТемир-бетон чордоқ ораёпмаларида анкерларнинг учларини уларнинг остига қистириб қотириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТемир-бетон элементлардан қилинган йиғма карнизларда бунёд қилишда ҳар бир элементнинг устуворлиги таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Анкерларнинг тош терилмаси ичида девор ички сиртидан ½ ғишт масофада жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг ташқарисида жойлашган анкерлар (анкер сиртидан ўлчанган) 3 cm қалинликдаги цементли сувоқ билан муҳофазаланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаркаси 10 ва ундан паст бўлган қоришмаларда ётқизилган тош терилмаларида анкерлар кейинчалик бетон билан тўлдириб, суваладиган, жўякларга ботириб ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Анкер кесимини қуйидаги формулага кўра аниқланадиган зўриқиш бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(108)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ҳисобий юклардан вужудга келадиган энг катта эгувчи момент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — девор кесимининг сиқилган қирғоғидан анкер ўқигача бўлган масофа (кесимнинг ҳисобий баландлиги).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Карнизлар остидаги деворларнинг тош терилмалари марказдан ташқари сиқилишга текширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнкерлар мавжуд бўлмаганда ҳамда уларнинг қистирилиб маҳкамланиш сатҳларидаги кесимларда анкерлар мавжудлигида дан ортиқ эксцентриситетларга йўл қўйилмайди.
дан ортиқ эксцентриситетларга йўл қўйилмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗўриқишларни узатишга тегишли барча тугунлар (анкерлар, анкер тўсинлари қистириб қотирилиш жойлари) ҳисоб-қитоб орқали текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Парапетларнинг пастки кесимларида хусусий оғирлигидан ҳамда 1,4 га тенг аэродинамик коэффициенти билан қабул қилинадиган ҳисобий шамол юки таъсирида вужудга келадиган юклар таъсирдаги марказдан ташқари сиқилишга ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнкерлар мавжуд бўлмаганда дан ортиқ бўлган эксцентриситетга йўл қўйилмайди.
дан ортиқ бўлган эксцентриситетга йўл қўйилмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Карнизлар ва панжара-тўсиқлар (парапетлар) устуворлигини орттирувчи юклар 0,9 коэффициент билан қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Пойдеворлар ва ертўлаларнинг деворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Девор теришга тааллуқли материаллардан қуриладиган пойдеворларни, ертўла деворларини ва цоколларни йирик ва майда бетон блоклар ва тошлардан мунтазам ва мунтазам бўлмаган шаклдаги табиий тошлардан, монолит бетон ва харсангтошли бетондан, пластик тарзда шакллантирилган ичи сидирғасига яхлит сопол ғиштлардан лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКлинкерли ичи ғовак ғиштни ертўлаларнинг ички деворлари ва пардеворларида ҳамда ертўлаларнинг ташқи деворларини қоплашда қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлиги 20,0 МPа ва совуққа бардошлилиги F100 ҳамда ундан юқори бўлган ичи сидирғасига яхлит силикат блокларни қуйидаги талабларга кўра пасайтирилган бинолардаги пойдеворларни ва ертўлаларнинг ташқи деворларини қуриш учун ишлатилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал ва вертикал елимланма (камида икки қатламли) гидроизоляциянинг мавжудлигида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмасининг вертикал чокларини қоришма билан тўлдиришда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишертўлалар деворларини қуришда иссиқлик изоляциясини қўллашда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкислотали ер ости сувлари ҳамда таркибида сульфатларга эга агрессив грунтлар ва ер ости сувларнинг мавжуд эмаслигида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар тош терилмаси маркаси М100 ва ундан юқори бўлган оғир қоришмаларда бажарилишида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиликат блокларнинг совуққа бардошлилигига қўйиладиган талаблар ертўлалар ва пойдеворларнинг тупроқнинг музлаш сатҳидан пастроқда жойлашган, иссиқлаштирилган деворларига тегишли бўлган ҳамда ушбу кўрсаткич нормалаштирилмайдиган тош терилмаларига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕртўла ёки пойдевор деворини ҳисоблашда унинг қалинлиги айнан унинг ўз устида жойлашган девор қалинлигидан кам бўлганда тасодифий эксцентриситетни 
mm олиш лозим.
mm олиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу эксцентриситетнинг қиймати бўйлама кучларнинг тенг таъсир этувчисининг эксцентриситети қиймати билан қўшилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБиринчи қават деворининг қалинлиги пойдевор деворининг қалинлигидан 200 mm дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 143-бандига мувофиқ биринчи қаватнинг бевосита кесилган устида жойлашган майдончаси тўрлар билан арматураланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Пойдеворлар таги чуқурликларининг бир сатҳдан бошқасига ўтиб бориши поғоналар билан амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗич грунтларда битта пиллапоя баландлигининг унинг ўз узунлигига нисбати кўпи билан 1:1 ва битта пиллапоя баландлиги кўпи билан 1 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗич бўлмаган грунтларда битта пиллапоя баландлигининг унинг ўз узунлигига нисбати кўпи билан 1:2 ва битта пиллапоя баландлиги кўпи билан 0,5 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХарсангтошли бетондан ва харсангтошдан қилинган пойдеворларни уранинг ўз таглари томон кенгайтирмаси пиллапоясимон шаклда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХарсангтошли бетон учун битта пиллапоя баландлиги камида 30 cm, харсангтошли терилмада тош терилмасининг икки қатори баравар (35 — 60 cm) қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХарсангтошли бетондан ва харсангтошдан тайёрланган пойдеворлар учун битта пиллапоя баландлигининг ўз кенглигига минимал нисбатлари қуйидаги 34-жадвалда келтирилганларидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБетон синфи | Қоришма маркаси | Ҳисобий юк қуйидагича бўлгандаги алоҳида-алоҳида олинган пиллапоялар баландликларининг ўз кенгликларига минимал нисбати, МПа (kgf/cm2) | |
|
| ||
В3,5 — В7,5 | 50 — 100 | 1,25 | 1,5 |
В1-В2 | 10 — 25 | 1,5 | 1,75 |
- | 4 | 1,75 | 2,0 |
Изоҳ. Пиллапояларни эгилишга ва қирқилишга текшириш талаб қилинмайди. | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Пойдеворлар ва ертўла деворлари қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхарсангтошли бетонлардан тайёрланган деворларнинг қалинлиги камида 35 cm ва устунлар кесимларининг ўлчамлари камида 40 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхарсангтошли терилмадан тайёрланган деворларнинг қалинлиги камида 50 cm ва устунлар кесимларининг ўлчамлари камида 60 cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Ертўлаларнинг ташқи деворлари грунтнинг ён босими ҳамда ер юзасида жойлашган юк таъсирини эътиборга олган ҳолда ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМахсус талаблар мавжуд бўлмаганда, ер юзасидаги норматив юкни 1000 kg/m2 деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕртўлаларнинг деворларини иккита қўзғалмас шарнирли таянчларга эга тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Юпқа деворли гумбазсимон қопламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Юпқа деворли гумбазсимон қопламаларни икки ёқлама гумбазлар кўринишида лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИкки ёқлама гумбазларнинг тош терилмалари учун қуйидагиларни қўллаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгумбазлар оралиғи 18 m гача бўлгандаги маркаси камида 75 ва катта оралиқларда маркаси камида 100 бўлган сопол (ичи сидирғасига яхлит ёки ғовак) ёки силикат ғишт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоғир бетон, ғоваксимон тўлдирувчили бетон, цемент солиниб автоклавланган серғовакли бетон, шунингдек маркаси камида 50 бўлган табиий тошлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГумбазларнинг оралиғи 12 m гача бўлганда маркаси 25 дан паст бўлган, табиий тошларни қўллашга йўл қўйилади, бунда гумбазларнинг қалинлиги камида 9 сm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Икки ёқлама эгриликка эга бўлган гумбазларнинг тош терилмалари учун, уларнинг таркибига гумбаз таянчларини ҳамда тош терилмасининг гумбаз туташуви сатҳидан пастроқдаги 6-7 қатори чегараларида маркаси камида 50 бўлган қоришмаларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Икки ёқлама эгиликка эга гумбазларнинг ҳисоби икки шарнирли ясси аркалар сингари шартли ҳисобий схема бўйича марказдан ташқари сиқилишга олиб борилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГумбазсимон қопламанинг максимал эгувчи моментларга эга кесимларидаги битта тўлқини ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГумбазларнинг қалинлиги ¼ ғишт бўлган тош терилмасининг ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 17-бандига мувофиқ 1,25 коэффициент билан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Нормал кучнинг гумбазларнинг кўндаланг кесимларидаги ва деворлар тепа қисмларидаги қўйилиш эксцентриситети катталиги юкларнинг асосий уйғунликлари учун ошмаслиги керак.
ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, — гумбаз ёки девор кўндаланг кесими ўқидан эксцентриситет тарафдаги кесим четигача бўлган масофа.
— гумбаз ёки девор кўндаланг кесими ўқидан эксцентриситет тарафдаги кесим четигача бўлган масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГумбазларда, тортқилардинг марказдан ташқари жойлашишидан пайдо бўлувчи ҳисобий эгувчи моментни камайтириш учун деворларнинг ички тарафидан чиқарма таянчлар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Тортқичларнинг чўзилиши, гумбазнинг сиқилиши ва таянчларни силжиши натижасида ҳосил бўладиган ҳисобий эгувчи моментларни фақат гумбаз юмалоқлангандан кейин унга таъсир қиладиган юклардан (иситувчи қатлам, том ёпмаси, фонарлар, қор вазни) ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Торқилардаги зўриқишларни аниқлашда тош терилмаларининг деформация модулларини мазкур ШНҚнинг 7-формуласига кўра қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-§. Арматураланган тош терилмаларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Тош терилмаси горизонтал чокларининг тўрсимон арматураланишини фақат ғишт, тош ва қоришма маркаларини орттириш тош терилмасининг талаб қилинувчи мустаҳкамлигини таъминлай олмаганида ва элемент кўндаланг кесими оширилиши мумкин бўлмагандагина қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстунлар ва орадеворларни ҳисоблашда эътиборга олинадиган мазкур ШНҚнинг 77-бандига мувофиқ тўрсимон арматура миқдори тош терилмаси ҳажмининг камида 0,1 фоизидан иборат бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Арматура тўрларини ичи сидирғасига яхлит сопол якка ғиштдан тайёрланган тош терилмасининг кўпи билан бешта қаторини оралатиб йўғонлаштирилган ғиштдан тайёрланган тош терилмасининг тўртта қаторини оралатиб ҳамда сопол тошлардан тайёрланган тош терилмасининг учта қаторини оралатиб ётқизиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрларни уларнинг четини ўзаро устма-уст тушириб туташтириш соҳасининг узунлиги камида 150 mm дан иборат бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Тўрсимон арматуранинг диаметри камида 3 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг горизонтал чокларидаги арматуранинг диаметри қуйидагилардан катта бўлмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчоклардаги арматура ўзаро кесишганида — 6 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчоклардаги арматура ўзаро кесишмаганида — 8 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўр стерженлари аро масофа кўпи билан 12 cm ва камида 3 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланган тошли конструкциялар тош терилмаларининг чоклари улардаги арматура диаметридан камида 4 mm га ортиқ бўлган қалинликка эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Тош конструкцияларнинг бўйлама арматураланиши марказдан ташқари сиқилган (эксцентриситетлар катта бўлганда) ва эгилувчан элементлардаги чўзувчи зўриқишларни қабул қилиш учун, 
бўлганда юпқа деворларнинг мустаҳкамлиги ва устуворлигини ошириш учун иншоотнинг айрим қисмларини ва буткул иншоотни бутунлай монолитлилигини ва устуворлигини таъминлаш учун қўлланилади.
бўлганда юпқа деворларнинг мустаҳкамлиги ва устуворлигини ошириш учун иншоотнинг айрим қисмларини ва буткул иншоотни бутунлай монолитлилигини ва устуворлигини таъминлаш учун қўлланилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Тош конструкцияларни бўйлама арматуралашда армутура ташқаридан цементли қоришма остида ёки тош терилмасининг штрабаси аро ушбу штрабани цементли қоришма билан тўлдириб ётқизиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Арматуранинг устунлар ва орадеворлар ҳисобларида эътиборга олинадиган миқдори камида қуйидагидан иборат бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиқилган бўйлама арматура — 0,1 фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўзилган бўйлама арматура — 0,05 фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Тош терилмаси билан биргаликда ишлайдиган темир-бетон билан кучайтирилган (комплекс конструкциялар) тош терилмаси худди бўйлама арматурали тош терилмаси каби мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ, шунингдек марказий ва марказдан ташқари сиқилишдаги юк кўтариш қобилиятини сезиларли даражада ошириш учун қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Комплекс конструкциялар учун B12,5 дан баланд бўлмаган синфдаги бетон қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБарча бўйлама арматуранинг кўндаланг кесими юзаси кўпи билан бетон кўндаланг кесими майдонининг 1,5 фоизини ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Аввалдан мавжуд тош конструкцияларнинг юк кўтариш қобилияти биноларни реконструкциясида, устқурмаларда ёки тош терилмасида нуқсонлар мавжудлигида, тош терилмасини обоймалар таркибига киритиш йўли билан орттирилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур пўлат темир-бетон ва арматураланган сувоқдан қилинган обоймалар қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Пўлат обойма, кучайтирилаётган элементнинг бурчакларига ўрнатилади, вертикал бурчакли ва тасмасимон пўлатдан тайёрланган ҳамда бурчакларга пайвандлаб қўйилган хомутлардан иборат. Хомутлар аро масофалар кучайтирилаётган элемент кесимнинг кичикроқ баландлигидан ортиқ бўлмаслиги ва кўпи билан 50 cm бўлиши керак. Пўлат обойманинг қалинлиги 25-30 mm бўлган цементли қоришма қатлами билан коррозиядан ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоришма билан ишончли илашиши учун пўлат бурчаклар ва тасмасимон пўлат металл тўр қоплаб беркитилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Темир-бетон обойма вертикал стерженлар ва пайвандланма хомутлар билан арматураланганда В12,5 — В15 маркали бетондан бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Қоришмадан тайёрланган обойма худди темир-бетондан қилинганига ўхшаш араматураланади, бироқ арматура бетон ўрнига 50-100 маркадаги цементли қоришма қатлам билан қопланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-§. Деформация чоклари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Биноларнинг тош деворларидаги ҳарорат-киришувчанлик чоклари тош терилмасининг фойдаланиш шарт-шароитларига кўра йўл қўйиб бўлмайдиган, парчаланишларини, дарзларини, оғишларини ва ўз чоклари бўйлаб (чўзинчоқ арматура ва пўлат киритмаларнинг учлари бўйлаб, шунингдек деворлар, туйнуклар ёки тешиклар билан сезиларли даражада кучсизланган жойларидаги) кўчишларини келтириб чиқариши мумкин бўлган ҳароратга ва киришувчанликка доир деформацияларининг эҳтимолий мужассамланиш жойларида ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Арматураланмаган ташқи деворлар учун ҳисобларсиз қабул қилишга йўл қўйиладиган ҳарорат-киришувчаник чоклари орасидаги максимал масофалари қуйидагича олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиситиладиган биноларнинг ер усти тош ва йирик блокли деворлари учун арматураланган бетон ва пўлат киритмаларнинг (дераза ва эшик усти тўсинлар, тўсинлар ва бошқалар) узунлиги 3,5 m кўп бўлмаган ва орадеворларнинг кенглиги камида 0,8 m бўлмаганда мазкур ШНҚнинг 35-жадвалга мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкиритмаларнинг узунлиги 3,5 m дан каттароқ бўлганда тош терилмасининг киритмалар учлари атрофидаги майдонларни мустаҳкамликка ва дарзларнинг очилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхарсангтошли бетонли деворлар учун мазкур ШНҚнинг 35‑жадвалига мувофиқ бетон тошлар 50 маркали қоришмалардан қилинган тош терилмаси бунда 0,5 коэффициент олиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўп қатламли деворларнинг қаттиқ боғланган қатламларнинг учун ушбу ШНҚнинг 35‑жадвалига мувофиқ деворларнинг конструкциявий асосий қатламлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиситилмайдиган тошли бино ва иншоотлар учун «а» бандида келтирилган шароитлар учун мазкур ШНҚнинг 35-жадвали бўйича қуйидаги коэффициентларга кўпайтириб:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишберк бино ва иншоотлар учун — 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишочиқ иншоотлар учун — 0,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости иншоотлари ва биноларнинг пойдеворлари, тупроқларни мавсумий музлаб бориш соҳасида жойлашган, тош ва йирик блокли деворлари учун мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига мувофиқ, бироқ икки баравар орттириб олиб грунтнинг мавсумий музлаб бориши чегараларидан пастроқда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Темир-бетон ёки пўлат конструкциялар билан боғланган деворчалардаги деформация чоклари ушбу конструкциялардаги чоклар билан мос тушиши, шунингдек биноларнинг конструкция схемасига боғлиқ тарзда деворларнинг тош терилмаларида ҳароратга доир қўшимча чокларни ҳисобга олиш ҳамда ушбу жойларда темир-бетон ёки пўлат конструкцияларни чоклар томонидан қирқилмаслигини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙилнинг энг совуқ беш кунлигидаги ташқи ҳаво ўртача ҳарорати | Ҳарорат чоклари орасидаги масофа m | |||
Сопол ғишт ва тошлардан йирик ҳажмли ва табиий тошлардан, бетондан тайёрланган йирик блоклардан ёки сопол ғиштлардан теримларда | Силикат ғиштлардан, бетон тошлардан, силикат бетон ва силикат ғиштлардан ясалган, йик блоклардан теримларда | |||
Терим қоришмаларнинг маркаси | ||||
50 ва ундан юқори | 25 ундан юқори | 50 ундан юқори | 25 ундан юқори | |
Минус 30 ºС ва ундан паст | 70 | 90 | 50 | 60 |
Минус 20 ºС ундан баланд | 100 | 120 | 70 | 80 |
Изоҳлар: 1. Ҳисобий ҳароратларнинг оралиқ қийматлари учун ҳароратга оид чоклар аро масофаларни интерполяциялаб аниқлашга йўл қўйилади. 2. Пардозлаш қатламига эга деворлар учун ҳароратга оид чоклар аро масофалар ҳарорат-намликка доир деформациялар энг катта бўлган материал бўйича қабул қилиниши лозим. | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Деворлардаги киришишга оид чоклар, бино ёки иншоот заминининг текис бўлмаган чўкиш имконияти мавжуд бўлган барча ҳолатларда қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Деформация ва киришишга доир чокларни шпунтли қилиб ёки чокларни пуфлаб олиш имкониятини истисно қилувчи эластик орақистирмалар билан чоракта тўлдирилган қилиб лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-§. Юк кўтармайдиган ташқи деворлардаги деформацияга оид горизонтал чоклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Юк кўтармайдиган деворлардаги горизонтал чоклар унинг ички ва ташқи қатламларида, деворнинг бутун қалинлиги бўйлаб ораёпмаларнинг пастки сатҳида ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧокларнинг баландлиги деворга юқоридаги қават тош терилмаси ва ораёпмалардан тушадиган юкнинг узатилишини истисно қилиш шартидан келиб чиқиб тайинланиши ҳамда камида 30 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОраёпмалар ва уларнинг консолли бўртиқлари деворлар таянишидан тушадиган юкга ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеформацияга оид горизонтал чокларни ўрнатиш бўйича талаблар мазкур ШНҚнинг 140-бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-§. Юк кўтарувчи ва ўзини-ўзи кўтариб турувчи ташқи деворлардаги деформацияга оид горизонтал чоклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Эгилувчан боғичларга эга бўлган икки қатламли ва уч қатламли юк кўтарувчи ва ўзини-ўзи кўтариб турувчи деворларда, қатламлари бикр бирлаштирилган икки қатламли деворларда мазкур ШНҚнинг 68-69-бандларига кўра марказий ва марказдан ташқари сиқилишга ҳисобида қатламларнинг ўзаро биргаликда ишлашини таъминлаш бўйича шарт бажарилмаса тош терилмасининг юза сиртида қаватма-қават горизонтал деформацияли чокларни бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Горизонтал деформация чокни ўрнатиш бўйича талаблар мазкур ШНҚнинг 201-бандига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, юза қатлам ораёпма плитасининг темир-бетон тўсиннинг асосий қатламида қистириб қотирилган учки қиррасига ёки пўлат кронштейнларига таяниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 10 ва 15-формулалари бўйича марказий ва марказдан ташқари сиқилишга ҳисобларда юза қатлам иши ушбу ҳолларда эътиборга олинмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-§. Уч қатламли ташқи деворлар тош терилмаларининг юза қатламидаги деформацияга оид вертикал чоклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Конструкцияга оид арматураланишга ҳамда деформацияга доир горизонтал чокларга эга бўлган учта қатламли деворларнинг юза қатламидаги деформацияга оид вертикал чоклар аро масофалар қуйидаги 36-жадвалига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.07-96 бўйича ҳароратлар ўзгариши, | Ташқи деворлар тош терилмаси юза (ташқи) қатламидаги деформацияга оид вертикал чоклар аро масофаларнинг максимал қийматлари, m | |||
Сопол ғишт, сопол ва табиий тошлардан тайёрланган деворнинг шакли | Силикат ғишт, бетон, серғовакли бетондан тайёрланган тошлардан қилинган деворнинг шакли | |||
Тўғри чизиқли | L-симон | Тўғри чизиқли | L-симон | |
80 | 6,0 | 3,0 | 4,0 | 2,0 |
60 | 7,0 | 3,5 | 4,6 | 2,3 |
40 | 8,0 | 4,0 | 5,4 | 2,7 |
Изоҳлар: 1. Деформацияга оид вертикал чоклар аро масофалар тош терилмасининг конструкциявий арматураланиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 142 ва 143-бандларига мувофиқ эгилувчан боғичлар ва бурчакларга жойлаштирилувчи боғич тўрлари ўрнатиладиган ҳоллар учун тайинланган деформцияга оид горизонтал чоклар аро масофалар кўпи билан 3,5 m. 2. Тош терилмасини қўшимча арматураланган ҳолларда вертикал чоклар аро масофаларни ҳисоб натижалари бўйича тайинлаш лозим. 3. Вертикал чоклар аро масофалар мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига мувофиқ қалинлиги 12 cm бўлган, юза қатлам учун келтирилган. Юза қатламнинг қалинлиги 19 — 25 cm бўлганида ушбу қийматлар 1,5 коэффициенти билан қалинлик 25 cm дан ортиқ бўлганда ушбу ШНҚнинг 35-жадвалига кўра қабул қилинади. Юза қатламнинг қалинлиги 12 cm дан камроқ (бироқ камида 8,5 сm) бўлганида деформация чоклари орасидаги масофа махсус ҳисобларнинг натижаларига кўра аниқланади. 4. Ҳароратнинг | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮза қатлам тош терилмасига кетадиган арматура сарфини эгилувчан боғичларни ўрнатишни, деформацияга оид вертикал чокларнинг жойлаштирилиш ўринларини ва улар аро масофаларни мақбуллаштириш учун уларни тайинлаш деворларнинг ҳарорат-намлик таъсирларга ҳисоблаш асосида ўтқазишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобларнинг натижаларидан қатъи-назар вертикал ҳароратли чокларни жойларини белгилашда қуйидаги талабларни бажарилишини таъминлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвертикал деформацияли чоклар билан режа бўйича синган девор конструкцияларини чизиқли бўлакларга ажратиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz-симон режали бўлаклар тавсия этилмайди, бунда ўрта деворнинг узунлиги 2 m дан кам бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчокларни бурчакларда, деворлар кесишган жойларда, сатҳлар баланд-паст бўлган жойларда дераза ва эшик тешикларга яқин жойларда жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежада z-симон бўлакларни ажратишда деформация чокни бўлакнинг ўрта девори билан кесишган жойдаги энг узун деворга қўйиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвертикал чокларни дераза ва эшикларнинг чегаралари бўйлаб ойнаванд лоджия ва балконларда бажариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчокнинг қалинлиги 10 mm дан кам бўлмаслиги керак, чокни тўлдиришда эластик орақистирмалар ва ташқи об-ҳаво таъсирларига бардошли мастикаларни қўллаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-боб. Қишки мавсумда қуриладиган конструкцияларни лойиҳалаш бўйича талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Қиш мавсумида манфий ҳароратда бино ва иншоотларни қуриш учун қўлланиладиган ётқизиш усули дастлабки техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚишда ётқизишнинг қабул қилинган усули конструкцияларни қуриш даврида ҳам, кейинчалик ишлатиш даврида ҳам уларнинг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒишт, тўғри шаклдаги тошлар ва йирик блоклардан қишки ғишт теришни қуйидаги усуллардан бири билан амалга ошириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ50 маркадан паст бўлмаган, совуқда қиздирмасдан қотувчи, қотиш материалларини коррозияга олиб келмайдиган, совуққа қарши кимёвий қўшимчаларни қўллаган ҳолда эритмаларда норматив ҳужжатлар талабларини қаноатлантирадиган ва қабул қилиниши мўлжалланаётган қурилаётган конструксиялардан фойдаланиш шартлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкимёвий қўшимчаларсиз камида 10 маркадаги оддий эритмаларда музлатиш усули билан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкция элементлари биринчи эритиш даврида ҳам (янги эриган эритманинг мустаҳкамлиги энг паст бўлганда), бинодан фойдаланишнинг кейинги даврида ҳам етарли даражада мустаҳкам ва барқарор бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош конструкцияларнинг баландлиги музлатиш, ҳисоб-китоб билан аниқланиши, бироқ кўпи билан 15 m ва тўрт қават бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Совуққа қарши кимёвий қўшимчалар қўшилган қоришмаларда бажариладиган ғишт теришнинг ҳисобий сиқилиш қаршиликлари, агар ғишт териш ўртача суткалик ҳароратда бажариладиган бўлса, ушбу ШНҚнинг 4-10-жадвалда келтирилган ёзги ғишт теришнинг ҳисобий қаршиликларига тенг деб олиниши, бунда ташқи ҳаво ҳарорати минус 15°С гача ва 0,9 пасайтирувчи коэффициент билан минус 15°С дан паст ҳароратда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Музлатиш усули билан ва қурилган конструксиялари қиздириш билан музлатиш усули билан бажарилган теришни сиқишга бўлган ҳисобий қаршиликлари, эритмани эритиш ва мусбат ҳароратларда қотишдан сўнг, қуриб битказилган бинодаги музлашга қарши қўшимчаларсиз эритмаларда ушбу ШНҚнинг 2 — 8-жадваллар бўйича, пасайтирувчи коэффициентлар билан қабул қилиниши, бунда ғишт ва тош териш ишлари бажарилган ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳароратида минус 15 °C гача — 0,9 ва минус 30 °C гача — 0,8 ни ташкил етиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Қишки тош терилмасининг якуний мустаҳкамлигини таъминлашда (қоришмаларнинг маркаларини ошириш, юқори мустаҳкамликка эга ғишт ва тошларни қўллаш, ёки айрим ҳолларда, тўрсимон арматуралашни қўллаш) ишчи чизмаларда кўрсатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 206-бандига мувофиқ кимёвий қўшимчаларда бажариладиган тош терилмаси учун белгиланган чора-тадбирлар тош терилмасининг юк кўтариш қобилияти камида 90 фоизга фойдаланилаётган элементлари учун қўлланилиши, бунда музлатиш усулида бажаралидаган тош терилмаси мазкур ШНҚниг 207-бандига кўра юк кўтариш қобилияти камида 70 фоиз фойдаланилаётган элементлар учун қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Арматура коррозиясини келтириб чиқармайдиган, музлашга қарши қўшимчаларга эга қоришмаларда ётқизилувчи тош терилмаларида мазкур ШНҚнинг 37-жадвалда келтирилган ва 
иш шароити коэффициентлари ҳисобга олинмаслиги, бунда музлатиш усулида ва бунёд қилинган конструкцияларни исита туриб, музлатиш йўли билан бажарилувчи тош терилмаларида ҳисобий формулаларга кўра ва иш шароити коэффициентларини киритиб қоришманинг тош ва арматура билан сустлашиш таъсирини ҳисобга олиш лозим.
ва иш шароити коэффициентлари ҳисобга олинмаслиги, бунда музлатиш усулида ва бунёд қилинган конструкцияларни исита туриб, музлатиш йўли билан бажарилувчи тош терилмаларида ҳисобий формулаларга кўра ва иш шароити коэффициентларини киритиб қоришманинг тош ва арматура билан сустлашиш таъсирини ҳисобга олиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасини қишки зўриқиш ҳолатининг тури | Иш шароити коэффициентлари | |
тош терилмаси учун | тўрсимон арматура учун | |
1. Ғиштдан қилинган ва (эриб тушишдан кейин) қотган тош терилмасининг сиқилиши | 1,0 | - |
2. тўшамасимон харсангтошдан қилинган тош терилмасининг сиқилиши | 0,8 | - |
3. Барча турдаги қотиб бўлган тош терилмаларининг қоришмали чоклари бўйлаб чўзилиши, эгилиши ва қирқилиши | 0,5 | - |
4. Музлатиш усулида бунёд қилинувчи ҳамда эриб тушиш босқичидаги тўрсимон арматурали тош терилмасининг сиқилиши | - | 0,5 |
5. Музлатиш усулида бунёд қилинувчи ҳамда эриб тушиш босқичидаги тўрсимон арматурали тош терилмасининг сиқилиши (эриб тушганидан сўнг) қотиб бўлганлари учун | - | 0,7 |
6. музлашга қарши қўшимчаларга эга бўлганлари, бунда совуқ шароитда қотишга дучор бўладиганлари ҳамда қоришманинг эриб тушиш пайтидаги мустаҳкамлиги камида 1,5 МPа (15 kgf/сm2) бўлганида | - | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Қишда совуққа қарши кимёвий қўшимчалар қўшилган қоришмаларда қуриладиган юқори қаватли (9 қават ва ундан ортиқ) биноларнинг ишчи чизмаларида бинонинг тайёр бўлишининг турли босқичлари учун қаватлардаги қоришманинг талаб қилинадиган оралиқ мустаҳкамлиги кўрсатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Оддий эритмаларда (совуққа қарши қўшимчаларсиз) музлатиш усули билан қуриладиган конструкцияларнинг юк кўтариш қобилиятини қуйидагича ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэриб тушиш босқичида қоришма портландцементда қилинганда эриб тушаётган қоришманинг ҳисобий мустаҳкамлиги 0,2 МPа (2 kgf/cm2) ҳамда девор ва устунларнинг қалинлиги камида 38 cm бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдевор ва устунларнинг қалинлигидан қатъи-назар, эриб тушаётган қоришманинг мустаҳкамлиги нолга тенг бўлганда ва тошқолпортландцемент ёки пуццолан цементда қилинувчи қоришмаларда, шунингдек девор ва устунларнинг қалинлиги кўпи билан 38 cm бўлганда портландцементда қилинган қоришмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэриш босқичида қоришманинг тош ва арматура билан сустлашиш ҳисобий формуласи мазкур ШНҚнинг 37-жадвалида келтирилган қўшимча ва иш шароити коэффициентларини киритиш йўли билан ҳисобга олиниши.
ва иш шароити коэффициентларини киритиш йўли билан ҳисобга олиниши.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Қиздирилувчи музлатиш усулида бажариладиган қишки тош терилмасининг мустаҳкамлиги қоришманинг тош терилмаси кесими бўйлаб ёки унинг бир қисмида эришилган мустаҳкамланиб боришда ҳисоб-китобсиз аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкцияларнинг тош терилмасини сунъий тарзда эритиш даврида юк кўтариш қобилиятининг етарлича эканлигини ҳисоб-китоблар асосида текшириб олинганидан кейингина уларни қиздира бошлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Музлатиш усулида бажариладиган тош терилмасининг ҳисобларида эритилиш босқичида олдиндан зўриқишлар ошкор қилинган майдонларини (устунларни, орадеворларни) эритилиш ва тош терилмасининг кейинчалик қотиш даврида поналарда қилинган муваққат поялар ўрнатиш орқали кучайтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Тош терилмасини оддий қоришмаларда музлатиш усули билан қуйидаги конструкцияларни қуришга йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхарсангтошли бетонлар ва парчаланган харсангтошлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэритилиш босқичида вибрация ёки сезиларли динамик юк таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэритилиш босқичида катталиги бўйлама юкларнинг 10 фоиздан ортиқ бўлган кўндаланг юк таъсилар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштепа қисмида таянчга эга бўлмаган конструкциялар учун эритилиш босқичида 
дан ва тепа қисмида таянчга эга бўлган, конструкциялар учун эритилиш босқичида 
дан ортувчи эксцентриситетларга эга бўлганлар;
дан ва тепа қисмида таянчга эга бўлган, конструкциялар учун эритилиш босқичида дан ортувчи эксцентриситетларга эга бўлганлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкура ШНҚнинг 119 — 121-бандларига мувофиқ девор (устун) баландликларининг ўз қалинликларига нисбатлари эритилиш босқичида IV гуруҳ тош терилмалари учун ўрнатилган қийматларидан ортиб кетувчилар.
қийматларидан ортиб кетувчилар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТепа қисмида таянчларга эга бўлмаган конструкциялар учун ушбу ШНҚнинг 122-бандига мувофиқ чегаравий нисбатларни икки баравар камайтириш ва кўпи билан 
деб олиш лозим.
деб олиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкциянинг йўл қуйилган чегаравий эгилувчанлигидан ортиб кетилганда, уларни бунёд қилишда, эритилиш давридаги уларнинг устуворлигини таъминлай оладиган муваққат қотиргичлар билан кучайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Қоришмалар учун музлашга қарши қўшимчалар сифатида қуйидаги ҳолларда фақат нитрий нитритини қўллашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнам цехлар, ҳаммомлар, кир ювиш хоналари ва ҳавосининг ШНҚ 2.01.04-18 га мувофиқ аниқланадиган, намлиги ортиқча бўлган, бошқа хоналарда, ҳавосининг ҳарорати 40 ºС дан ортиқ бўлган хоналарни қуришда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳи ўзгариб туриш соҳаларида ва сув остида жойлашган ҳамда гидроизоляцияга эга бўлмаган конструкцияларни қуришда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Натрий нитритили, ишқорли, НКМ, ННХКМ каби қўшимчалар солинган қоришмаларнинг, протекторли қопламалар билан олдиндан ҳимоялаб олинмаган, руҳ тортилган ва алюминли олдиндан ўрнатилувчи қисмлар билан бевосита контактга киришишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Маркаси 100 дан ва совуққа бардошлилиги F25 дан паст бўлган силикат ғиштдан қилинган деворларда ишқор қўшилган қоришмаларни қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Қишки шароитларда тош терилмаси билан биргаликда ўрнатиладиган, плиталардан қилинган пардоз қатламли тош деворларни лойиҳалашда деворларнинг пардоз қатламлари ва тош терилмаларининг деформацияланиши турли эканлигини ҳамда лойиҳада дарзлар шаклланиши ва пардоз деворларнинг асосий қатламидан қат-қат бўлиб кўчишини истисно қиладиган чора-тадбирларни кўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Тош констукцияларни музлатиш усулида бунёд қилинадиган бино ёки иншоотларнинг ишчи чизмаларида мазкур ШНҚнинг 208-бандига мувофиқ қуйидагилар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэритмани эритиш даврида йўл қўйилиши мумкин бўлган деворларнинг чегаравий баландликлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишдан олдин ўрнатиладиган конструкцияларнинг вақтинчалик маҳкамлагичлари юқорида жойлашган қаватлар, уларнинг эриши ва ғишт қоришмасининг қотиши даврларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг ишчи чизмаларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Тош терилмаси, панеллар ва йирик блокларни қуришда қўлланиладиган ғишт, тошлар, пардозлаш материаллари ва бетонларнинг тури кўрсатилиши, бунда уларга тегишли ГОСТлар, МСТлар ёки техник шартларни ва уларнинг мустаҳкамлик ва совуққа бардошлилик бўйича лойиҳавий маркалари ёки синфларини белгиланиши, шунингдек ғоваксимон тўлдирувчиларда қилинган ҳамда серғовакли ва ғоваклаштирилган бетон учун зичлиги кўрсатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Тош терилма ишларнинг монтаж чоклари ёзги ҳамда қишки даврда амалга оширишда, шунингдек панеллар ва йирик блокларни ясаш учун ишлатиладиган, қоришмаларнинг лойиҳавий маркаларини ва боғловчиларнинг лойиҳавий турлари кўрсатилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Лойиҳа чизмаларида қуйидагилар бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишарматура, тасмасимон ва фасонли пўлатнинг синфлари ва маркалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворларнинг конструкциялари, сокларни чирмаб боғлаш тизими, тош терилмаси енгиллаштирилганда иссиқлик қатламининг тури ва қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Мазкур ШНҚнинг 9-бобига мувофиқ манфий ҳароратларда бажариладиган тош терилмаси учун тош терилмасининг усули ҳамда қишки тош терилмасини қуриш ва ундан кейинги фойдаланиш даврида унинг мустаҳкамлиги ва устуворлигини таъминлайдиган қўшимча чора-тадбирлар, шунингдек тош терилмаси манфий ҳароратларда амалга оширилиши мумкин бўлган чизмалар конструкцияларнинг ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ мустаҳкамлигини текшириб кўриш амалга оширилганлиги ва уни қишки шароитларда ҳам қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишда ҳисобий юк кўтариш қобилияти 80 фоиздан ортиқ ишлатилаётган конструкциялар учун ғишт (тош) ва қоришманинг мустаҳкамлигини мунтазам текшириб бориш ҳақидаги талаблар ҳисобга олиниши, бунда ушбу конструкциялар ишчи чизмаларида белгилаб қўйилган бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ишларни бажариш кетма-кетлиги, муваққат қотиргичларни ўрнатиш ҳамда конструкцияларни қуришда уларнинг мустаҳкамлигини ва устуворлигини таъминловчи бошқа чора-тадбирларни бажариш ҳақидаги кўрсатмалар, қоришмаларнинг лойиҳавий маркасидан фоизларда олинган ҳамда тош терилмасини юклантиришга йўл қўйиладиган мустаҳкамлиги таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсосий ҳарфий белгилар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — арматура кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмаси кесимининг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — элемент кесимининг ҳисобий юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштокча кесимининг (бўйлама деворнинг, ҳисобга олинадиган майдони) юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг кўндаланг кесими юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишётқизилган элементлар, девор ёки устун контури чегараларидаги таянч тугунидаги тош терилмаси ва темир-бетон элементлар кесимларининг жамланма юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — зўриқишларнинг тўғри бурчакли эпюрасида кесимнинг сиқилган қисмининг юзаси, босим ўтказиладиган эзилиш юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — нетто кесимнинг ҳисобий юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворни горизонтал кесимининг нетто юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўшаманинг тош терилмасига таяниш узунлигида бўшлиқлар билан заифлаштирилган горизонтал кесим юзаси (қовурғалар кесимининг умумий майдони);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — келтирилган кесимнинг юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— келтирилган кесимнинг сиқилган қисмини юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворнинг горизонтал кесимининг брутто юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштемир — бетон элементларнинг тугундаги умумий таяниш юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг эластиклик модули (бошланғич деформация модули);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE — тош терилмасининг деформация модули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бетоннинг бошланғич эластиклик модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пўлатнинг эластиклик модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG — тош терилмасининг силжиш модули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — тўсинлар ёки бошқа горизонтал таянчлар орасидаги масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқават баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворнинг тепа майдони баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрандбалканинг тепа қиррасини усти масофаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг бикирлигига кўра рандбалкага эквивалент бўлган шартли белбоғининг баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — режадаги деворлар кесимининг оғирлик марказидан ўтадиган ўққа нисбатан деворлар кесимининг инерция моменти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пўлат рандбалка кесимининг инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — элемент кесимларининг эзилишга ҳисоблардаги ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM — ҳисобий эгувчи момент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисобий юклардан тушадиган энг катта эгувчи момент момент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмасининг сиртига сувоқ ёки плиткали қопламаларни тортиб бўлинганидан сўнг унга қўйиладиган норматив юклардан келувчи момент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишораёпмалар ёки қопламаларнинг деворга, анкерлар аро масофаларга тенг бўлган кенгликда таяниш жойларида, уларнинг сатҳларда ҳисобий юклардан вужудга келувчи эгувчи момент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — ҳисобий бўйлама куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўзилишдаги ўқ бўйлаб таъсир қилувчи ҳисобий куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмаси сиртига сувоқ ёки плиткали қопламаларни тортилгач, унга қўйиладиган норматив юклардан тушувчи бўйлама куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкерлар аро масофага тенг бўлган кенгликда анкер жойлашган сатҳдаги ҳисобий норматив куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрандбалканинг ўз оралиғи ва таянч узунлиги сарҳадида жойлашган ҳамда рандбалканинг хусусий оғирлигини бундан истисно қилинган юклардан вужудга келувчи таянч реакцияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
узоқ вақт таъсир этувчи юклардан ҳисобий бўйлама куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳаллий юклардан вужудга келувчи бўйлама сиқувчи куч;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
анкердаги ҳисобий зўриқиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
арматураланмаган тош терилмасининг чўзилишга юк кўтариш қобилияти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
боғични анкерлаш тугунининг мустаҳкамлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эгилувчан боғичларнинг чўзилишга мустаҳкамлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир қават баландликдаги Г-симон боғичлов тўрларнинг бўйлама стерженларининг чўзилишга умумий мустаҳкамлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ — ҳисобий кўндаланг куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқават баландлигининг ўртасидаги горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқаралаётган дераза ва эшик усти тўсинларига туташувчи ораёпма сатҳидаги кўндаланг девор томонидан қабул қилинадиган, горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўсин оғирлиги ва унга қўйилган юклардан тушадиган ҳисобий юкланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— оғир қоришмаларда қилинган вибро ғиштли тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасини қирқилишидаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — арматуранинг ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамлигининг ўртача чегарси);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ғишт ёки тошлардан қилинган, арматураланган тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамлигининг ўртача чегараси);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — арматураланган тош терилмасидаги арматуранинг норматив қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг эзилишдаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— деворнинг бошқа ихтиёрий қатламининг ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўрсимон арматурали тош терилмасининг ўқ бўйлаб марказий сиқилишидаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қоришма қотишининг кўриб чиқилаётган муддатида арматураланмаган қатламнинг сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг қоришма маркаси 25 да ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
арматураланган тош терилмасининг марказдан ташқари сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўйлама арматура билан арматураланган пойдеворнинг эзилишининг ҳисобий қаршилиги горизонтал чоклардаги арматуралар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг чирмаб боғланган, кесими бўйлаб чўзилишга ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кесимнинг, кесим оғирлик маркази орқали ўтувчи ўққа нисбатан бир тарафлама жойлашган қисмининг статик моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — босимнинг таянч қиррасидан унинг ҳар тарафига қараб йўналган тақсимланиш эпюрасининг майдон узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS1 — четки таянч рандбалкалари узра, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчлари узра босим учбурчак эпюрасининг таянч қиррасидан бошлаб тақсимланиш майдон узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT — бир қават сарҳадидаги силжитувчи зўриқиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
арматура ҳажми;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг ҳажми;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW — тош терилмаси эластик ишлаётганда унинг кесимидаги қаршилик моменти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элементлар кесимларининг мазкур ШНҚнинг 9-расмдаги схемаларга мувофиқ эзилишга (маҳаллий сиқилишга) ҳисоблашда геометрик ўлчамлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — тўсинни тош терилмаси ичига қистирилиш чуқурлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаянч узунлиги (орадевор кенглиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рандбалкани таяниш майдонининг узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — таврсимон кесимнинг эксцентриситет йўналишига боғлиқ тарздаги сиқилган токчаси кенглиги ёки деворчасининг қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўп қатламли деворлар ҳисобидаги қатламнинг амалдаги кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлемент кесимининг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўсин токчасининг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўсин кенглиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қатламнинг келтирилган кенглиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишc — тўр квадрат катагининг ўлчами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ кучни қўйилиш нуқтасидан девор текислигигача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q кучни қўйилиш нуқтасидан элемент тўғри бурчакли кесимининг энг яқин чегараларигача масофа;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ҳисобий юк таъсирининг эксцентриситети;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисобий кучнинг қистирилиш чуқурлигининг ўртасигача бўлган эксцентриситети;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— узоқ муддатли юклар таъсирининг эксцентриситети;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўғри бурчакли элемент кесимининг қия марказ ташқарисидан сиқилишдаги унинг томонларига мос тарздаги эксцентриситетлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — темир-бетон элементларнинг тугундаги таяниш майдонининг катталигига боғлиқ бўлган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — тўғри бурчакли кесимнинг кичик томонининг ўлчами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустуннинг тўғри бурчакли кесимининг кичик томони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдевор қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесим баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўндаланг деворнинг қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдераза ва эшик усти тўсинининг оралиқдаги соф баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элементларнинг максимал эгувчи моментларга эга кесимларидаги сиқилган қисмларнинг баландликлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мураккаб кесимли деворлар устунларнинг шартли қалинлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — деворнинг сиқилган четидан анкер ўқигача бўлган масофа (кесимнинг ҳисобий баландлиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — Ac кўндаланг кесим эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги сиқилган қисмининг баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi — элемент кесимнинг энг кичик инерция радиуси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмураккаб кесимли деворлар, устунларнинг инерция радиуси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишic — Ac кўндаланг кесим эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги сиқилган қисмининг инерция радиуси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўғри бурчакли элемент кесимининг қия марказ ташқарисидан сиқилишдаги унинг томонларига мос тарздаги инерция радиуслари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элементларнинг максимал эгувчи моментларга эга кесимларидаги сиқилган қисмларининг инерция радиуслари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — мазкур ШНҚнинг 16-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштузатиш коэффициентлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkp — устунлар коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — девор ва устунларнинг ҳисобий баландлиги (узунлиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — девор тепа майдонининг ҳисобий баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — кўндаланг деворнинг режа-тасвирдаги узунлиги; дераза ва эшик усти тўсинининг соф оралиғи; деворнинг эркин узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlc — учбурчак шаклидаги тақсимланиш эпюраларининг рандбалкалари четки таянчлари узра, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчлари узра асослари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — кўп қатламли деворни ҳисоблашда кесим келтириладиган қатлам мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmg — юкнинг узоқ муддатли таъсирини эътиборга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmi — деворнинг ихтиёрий бошқа қатламининг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — қирқилишга ҳисобларда ишлатиладиган эмпирик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — темир — бетон элементдаги бўшлиқлар тўрига боғлиқ бўлган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp1 — арматураланган тош терилмасининг ҳисобий қаршилигини аниқлашда ғишт (тош) бўшлиқларига боғлиқ бўлган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs — баландлик бўйлаб тўрлар аро масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — кесимдаги қия зўриқишларнинг текислиги бўлмаган коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишy — элемент кесимининг оғирлик марказидан эксцентриситет тарафидаги ўзининг сиқилган четигача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйлама девор ўқидан деворнинг режа-тасвирдаги кесими оғирлик марказидан ўтувчи ўқигача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўғри бурчакли кесимга эга элементнинг оғирлик марказидан қия марказдан ташқари сиқилишдаги тарафларига мос эксцентриситети томонидаги четигача бўлган масофалар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — ички кучлар жуфтлигининг елкаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг эластик тавсифи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг келтирилган эластик тавсифи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўрсимон арматураланишга эга тош терилмасининг эластик тавсифи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг чизиқли кенгайиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўп қатламли деворлардаги тош терилмаси қатламларининг эластик тавсифлари ва мос равишда уларнинг қалинликлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қават баландлигининг девор қалинлигига ёки устуннинг тўғри бурчакли кесимининг кичикроқ томонига нисбати;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қишки тош терилмаси иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмасининг эриш босқичидаги иш шароити коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
арматуранинг иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— зичлик;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг дарзлар очилиши бўйича ҳисобларидаги иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эриш босқичида тош терилмасини ҳисоблашда тўрсимон арматуранинг иш шароити коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг нисбий деформацияси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чегаравий нисбий деформация;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 22 — жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мос равишда тўғри бурчакли ва ихтиёрий шаклдаги кесимларга эга элементларнинг эгилувчанлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
элементлар сиқилган қисмининг максимал эгувчи моментларга эга бўлган кесимларидаги эгилувчанлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг ўз ҳажми бўйлаб тўрсимон арматура билан арматураланиш фоизи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворнинг вертикал кесими бўйлаб арматураланиш фоизи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишқаланиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг силжувчанлигини эътиборга олувчи коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош терилмасининг материали ва юкнинг қўйилиш жойига боғлиқ бўлган мазкур ШНҚнинг 23 ва 24 — жадвал бўйича аниқланадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасидаги аниқланадиган ε зўриқиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ортиқча юкланиш 0,9 коэффициенти билан аниқланадиган энг кам ҳисобий юклар таъсири остидаги ўртача сиқилиш зўриқишлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рандбалка таянчи устидаги максимал зўриқиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — бўйлама эгилиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
элемент кесими сиқилган қисмининг бўйлама эгилиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
элементнинг марказ ташқарисидан сиқилишдаги бўйлама эгилиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — босим эпюрасининг маҳаллий юклар таъсирида тўлиқланиш коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мазкур ШНҚнинг 21-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБикр конструктив схемали бинолар деворларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Қаватлараро ораёпмалар текисликларида бикр таянчларига эга бўлган деворлар ва устунлар мазкур ШНҚнинг 55 — 58-бандларига мувофиқ ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларни, шарнирли таянчларга эга бўлган туташ тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилишдаги эгувчи моментларнинг эпюралари мазкур ШНҚнинг 1а-расмида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳакамлик заҳирасига деворларни бир оралиқли тўсинлар мазкур ШНҚнинг 1 б-расмдагидек бажарилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДевор кесимининг оғирлик марказидан ўтувчи ўққа нисбатан вертикал ва горизонтал (шамол) юклари таъсирида деворларда пайдо бўладиган эксцентриситетларнинг катталиклари қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — кесимдаги эгувчи момент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — вертикал юкдан тушувчи нормал куч.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворлардаги эгувчи моментлар кўрилаётган қават чегарасида қўйилган юклардан, балконлар устидаги ёпилишлардан, шунингдек шамол юк таъсиридан ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар деворнинг кесими шу қават устидаги ёпилиш даражасида ўзгарса, юқоридаги қаватлар юклама моментлари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобланаётган қават чегарасида деворнинг кесими ўзгарганда, девор ўқининг силжиши туфайли юзага келган моментни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч босим ҳолатини белгиловчи махсус таянчлар бўлмаганда, таянч реакция қўйилган жойдан девор ёки таянч плитанинг ички қиррасигача бўлган масофани маҳкамлаш чуқурлигининг учдан бир қисмига тенг бўлиши, бироқ 7 сm дан ортиқ бўлмаган қилиб олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШамол юкидан вужудга келадиган эгувчи моментларни ҳар бир қават доирасида учлари қистирилган тўсинлар каби аниқланиши (тепа таянчи шарнирли деб қабул қилинадиган юқори қават бундан мустасно) лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Вертикал тарзда марказдан ташқари қўйилган юкларнинг ҳисобий схемалари ва улар таъсирида вужудга келадиган эгувчи моментларнинг эпюралари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — девор туташ тўсин каби ҳисоб-китоб қилинади, б — девор ҳар бир қават доирасида бир оралиқли тўсин сингари ҳисоб-китоб қилинади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Бино деворларини уларга параллел равишда йўналган шамол юкларига ҳисоблашда шамол юкини юк ҳаракати йўналиши бўйича жойлашган кўндаланг ёки бўйлама деворлар аро тақсимланиши ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ўзаро перпендикуляр йўналишдаги деворлар чирмаб боғичланган ёки бошқа етарлича бикр ва мустаҳкам боғичлар билан бирлаштирилган бўлса, бунда ҳисоб-китоб қилинаётган девор ҳамда унга туташган деворларнинг биргаликдаги ишини эътиборга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ўзининг текислигида ҳаракат қилаётган горизонтал (шамолга оид) юкларни қабул қиладиган кўндаланг деворлар мазкур ШНҚнинг 114 ва 115‑бандлари бўйича чўзувчи бош зўриқишларга ҳисоб-китоб қилинган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар тешикларга эга кўндаланг деворларнинг мустаҳкамлиги фақат дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)ларнинг бикрлигини эътиборга олгандагина таъминланса, у ҳолда дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)лар ўзларида пайдо бўладиган қирқувчи кучларга ҳисоб-китоб қилинган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Кўндаланг конструкциялари аро масофадан қатъи назар, эластик таянчлар қаторига, металл ёки темир-бетон фермалар, сарровлар, тўсинларга таянувчи, енгил конструкциялардан тайёрланган қопламалар ҳам киритилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Эластик таянчларда рамали тизимнинг ҳисоби бажарилади, унинг устунлари деворлар ва устунлар (темир-бетон, ғишт ва бошқалар), ригеллари эса тўсинлар ва қопламалар бўлиб, улар деворлар билан шарнирли боғланган қаттиқ тиргаклар сифатида қаралиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Рамаларнинг статикага оид ҳисобларида ғишт ёки тош терилмаларидан тайёрланган девор ёки устунларнинг бикрлигини тош терилмасининг эластиклик модули бўлганда ва кесим инерция моменти чокларнинг очилишини эътиборга олинмаган ҳолда аниқлашга йўл қўйилади, ораёпмалар ва қопламаларни деворлар билан шарнирли боғланган бикр ригеллар (ҳовонлар) сифатида қабул қилиш лозим.
бўлганда ва кесим инерция моменти чокларнинг очилишини эътиборга олинмаган ҳолда аниқлашга йўл қўйилади, ораёпмалар ва қопламаларни деворлар билан шарнирли боғланган бикр ригеллар (ҳовонлар) сифатида қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ораёпма ёки қопламадан тушувчи юк девор узунлиги бўйлаб тенг тақсимланган бўлса (қоплама темир-бетон тўшамадан қилинган бўлса), пилястрага эга девор токчасининг кенглиги сифатида орадеворнинг буткул кенглиги ёки, сидирғасига яхлит деворларда пилястрага туташувчи оралиқлар ўқлари аро деворнинг буткул узунлиги қабул қилиниши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОраёпмадан тушувчи юк алоҳида майдонларда тўпланган бўлса (фермалар, тўсинлар таяниш жойларида) статик ҳисобда қуйидагиларга мувофиқ тавр токчасининг кенглигини қабул қилишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва тешиклар аро деворнинг кенглигидан оширмай ( — деворнинг қистирилиш сатҳидан ўлчанган баландлиги, — девор қалинлиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпилястрлар мавжуд бўлмаган ва мужассамланган юкларни деворларга узатилганда майдоннинг 
кенглиги, фермалар ёки сарровлар остига ўрнатилган тақсимловчи плита четидан ҳар бир томонга.
кенглиги, фермалар ёки сарровлар остига ўрнатилган тақсимловчи плита четидан ҳар бир томонга.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар девор қалинлиги пилястра кесимининг баландлигидан 0,1 дан кичик бўлса, у ҳолда деворнинг туташган қисмларини ҳисобга олмаган ҳолда кесим тўғри тўртбурчак деб қаралиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Битта ўқда жойлашган вертикал ва горизонтал элементлардан иборат бўлган ҳар бир кўндаланг рама бошқа оралиқларни юклантиришда раманинг сезиларли даражада ортиқча юклантирилиш имконияти мавжуд бўлган махсус шартлар мавжуд бўлмаганда, бошқа рамалардан мустақил тарзда ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБинонинг ҳисобланаётган рамага туташадиган оралиқларинг ўрта ўқлари аро жойлашган барча юклар таъсирига олиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Қопламалар қурилгандан кейин қўйилган юклар учун деворлар ва устунлар рама элементлари сифатида ҳисобланиши, бунда бу икки юкламада ҳисобланган зўриқишлар қўшилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир устуннинг шарнирли юқори таянчидаги таянч реакциялари қўйилган барча юкламалардан кетма-кет аниқланади ва олинган қийматлар жамланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўп қатламли тош терилмаси ташқи ва ички қатламларининг вертикал кўчишлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Девор қатламларини юқори нуқтасини вертикал кўчишларининг уни қуриш бўлган пайтидан бошлаб аниқланадиган 
фарқини қуйидаги формулага кўра ҳисобланади:
фарқини қуйидаги формулага кўра ҳисобланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— девор қатламларининг вертикал юк ва хусусий вазни таъсиридаги вертикал зўриқишлари аро фарқ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— девор қатламларининг тош терилмаси киришиши оқибатидаги вертикал зўриқишлари аро фарқ.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ҳар бир қатлам тош терилмасининг деформацияларини ҳисоблаб топиш учун қуйидагига тенг бўлган узоқ муддатли 
деформациялар модули қўлланилади:
деформациялар модули қўлланилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юкнинг ортиб бориши тугаган пайтдан бошлаб ривожланган ҳамда қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топиладиган, силжувчанлик деформацияларини аниқлаш учун коэффициент:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасинининг уни қуриш якунланган пайтдаги ёши (кун);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — 1/сут га тенг коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— деформация хусусиятларини эътиборга олувчи коэффициент унинг қиймати қуйидагига тенг:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,46 — сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаси учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,7 — пластик тарзда прессаб олинган ғиштдан тайёрланган тош терилмаси учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,1 — силикат ғиштдан қилинган тош терилмаси учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Силикат ғишт ва серғовакли бетондан тайёрланган тош терилмасининг вақт давомида ривожланиб борувчан 
киришиш деформацияларини қуйидаги формулага кўра аниқлашга йўл қўйилади:
киришиш деформацияларини қуйидаги формулага кўра аниқлашга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг ёши (кун).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасидан қурилган, кўп қаватли ( биноларни турлича юклантириш ёки деворлар қўшни майдонларининг бикрлиги турлича бўлганлигидаги дарзларнинг очилиши бўйича вертикал юкка ҳисоб-китоб қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи ва уларга туташувчи ички деворлар юклантирилишига кўра бир-биридан фарқланганида ёки турлича материаллардан бажарилганда деворларнинг улар ўзаро туташиш жойларига яқин бўлган майдонлари дарзлар вужудга келиш ва очилиши бўйича ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобда ҳар иккала девор (битта деворнинг қўшни майдонлари) бир-бири билан ўзаро боғланмаган деб қабул қилинади ҳамда иккала девордан ҳар бирининг узоқ муддатли ҳисобий юклар таъсири давомидаги эркин деформацияси аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу деворлар эркин деформацияларининг айирмаси қуйидаги шартни бажаришини таъминлаши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— деворлардан биттасининг (девор майдонининг) мутлақ эркин деформацияси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— иккинчи деворнинг мутлақ эркин деформацияси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 1-жадвали бўйича аниқланадиган деформацияларнинг йўл қуйиладиган чегаравий фарқиҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚаватлар сони | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 12 ва ундан ортиқ |
Девор баландлиги | 15 | 18 | 21 | 24 | 27 | 36 ва ундан ортиқ |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 12 | 15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтарувчи деворларнинг ички юк кўтармайдиган бўйлама деворлар ёки девор парчалари билан кесишувигача бўлган эркин узунлиги 7,5 m дан ошмаган ҳамда эркин узунлик 7,5 m дан ортиқ бўлганида — 1,25 бараваридан ошмаган ҳолларда деворлар деформацияларининг йўл қуйилган чегаравий фарқини 1,5 баравар орттириш йўли қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭркин деформацияларнинг катталиклари бино қаватларининг пойдевор усти сатҳидан девор тепасигача бўлган тош терилмалари деформацияларининг йиғиндиси каби қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
-биринчи қават эркин турган деворининг тош терилмасидаги зўриқишлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— биринчи қават эркин иккинчи деворининг тош терилмасидаги зўриқишлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
-қават биринчи девори тош терилмасининг деформация модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қават иккинчи девори тош терилмасининг деформация модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
-қават баландлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— биринчи ва иккинчи деворнинг деворлар материаллари киришиши нисбий қийматлари бўйича ҳисоблаб топилган ҳамда деворларнинг тегишли майдонлари баландликларига кўпайтириб олинган мутлақ киришиш деформациялари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ертўла полидан энг юқоридаги қават ёки қаралаётган оралиқ қаватгача мавжуд бўлган қаватлар сони.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗўриқишлар ҳар бир қаватнинг ўртасида аниқланади ва барча узоқ муддатли юкларнинг ҳисобий қийматлари учун ҳисоблаб топилади. 
эластиклик модуллари қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топилади:
эластиклик модуллари қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қават биринчи ёки иккинчи девори тош терилмаси мустаҳкамлигининг ўртача чегараси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— деформацияларнинг тош терилмаси материалига боғлиқ бўлган ва унинг тўлиқ деформацияларини (киришиш деформацияларини истисно қилиб) эътиборга оладиган хусусияти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаркаси 25 ва ундан юқори бўлган қоришмада ётқизилган тош терилмаси учун хусусиятнинг қийматлари қуйидаги 2-жадвалда келтирилган.
хусусиятнинг қийматлари қуйидаги 2-жадвалда келтирилган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси | Ёзги | Қишки қотиб бўлган |
тош терилмаси учун | ||
Ғишт: | ||
пластик прессловли сопол | 450 | 300 |
силикат ва ярим қуруқ ҳолатда прессланган сопол | 250 | 170 |
баландлиги 140 — 220 mm бўлган сопол тошлардан | 650 | 430 |
Изоҳ.Совуққа қарши кимёвий қўшимчалар билан қоришмаларда қўлланиладиган қишки тош терилмасида деформациялар тавсифининг қийматлари ёзги тош терилмасидаги каби қабул қилинади. | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи деворларни шамол юкига ҳисоб-китоб қилиш бўйича талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Шамол кучи таъсирида деворларни ётқизишнинг зўриқиш-деформацияланганлик ҳолати ва эгилувчан боғланишлардаги зўриқиш ташқи ва ички қатламларнинг биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Чегаравий зўриқишлар бўйича ҳисобларида чегара ҳолат чўзилган соҳанинг тош терилмасида чегаравий зўриқишларга эришиш билан тавсифланади деб қабул қилинади. Ҳисобларда зўриқишларнинг мужассамланиш жойларида узунлиги 15 сm дан ошмайдиган дарзлар ҳосил бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВертикал таянчларга эга бўлмаган орадеворларнинг ҳисобий эгувчи моментлари қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
ҳисобий эгувчи моментлари қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг эгилишидаги чўзилишга, тош терилмасининг чизиқли бўлмаган ишини эътиборга оладиган ҳамда мазкур ШНҚнинг 12-жадвали бўйича аниқланадиган ҳисобий қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— орадевор кўндаланг кесими қаршилигининг эластик моменти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚолган ҳолларда қуйидаги шартга кўра бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, 
— чўзувчи зўриқишлар
— чўзувчи зўриқишларҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Тош терилмасининг текисликдан ташқарига кўра эгилишидаги дарзлар пайдо бўлишига мазкур ШНҚнинг 80-формуласига кўра ҳисобларда деворларнинг айрим майдонларида (масалан, деразалар усти тепадонлари учлари бўйича, тешикларнинг бурчакларида, боғичларни ўрнатилиш жойларида) чўзувчи зўриқишларнинг мужассамланиш эҳтимоллиги мавжудлигини эътиборга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
четки зўриқишларнинг олинган қийматларига зўриқишларнинг таққосланма ҳисобларнинг маълумотлари мавжуд бўлмаганлигида 1,5 га тенг деб қабул қилинадиган эҳтимолий мужассамланиш коэффициентини киритиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Мазкур ШНҚнинг (1) ва (2) формулалари бажарилмаганда тош терилмасининг қатламларида ҳаракат қилаётган, эгувчи моментларнинг қийматлари қатламлар аро эгилувчан боғичлар миқдорини ошириш, тўрлар кўринишида ҳамда юза ва ички қатламларнинг эгилишга оид бикрлигини оқилона нисбатини танлаб олиш каби конструкциявий чора-тадбирлар эвазига камайтирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Орадеворнинг барча кучларнинг тенг таъсир этувчиси кесим ядроси чегараларидан ташқарига чиқиб кетадиган, ҳолларда ағдарилиб кетишига қарши устуворлигини қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таянчнинг эҳтимолий бурилиш ўқига нисбатан жамланма ағдарувчи момент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таянчнинг эҳтимолий бурилиш ўқига нисбатан жамланма тутиб турувчи момент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сурилиш ва ағдарилишга устуворлигини текширишдаги иш шароити коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу коэффициентни тош терилмаси ораёпма плитасига бевосита таянишида 0,9 ва гидроизоляция қатламига қуйма тунука, металл-пластикларга таянишида 0,8 га тенг қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Орадевор устуворлигининг сурилишга қарши устуворлигини қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— устуворликни текширишдаги ишончлилик коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мос тарзда силжитувчи горизонтал юклар ва тутиб турувчи кучлар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеформацияланиш диаграммаларидан фойдаланганда тош ва арматураланган тошли конструкцияларни вертикал юкка ҳисоб‑китоб қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ғишт устунларнинг вертикал юкка ҳисобларини кўндаланг деформацияларни устун усти бўйлаб тақсимловчи пўлат пластиналардан пайдо бўладиган ишқаланиш кучлари томонидан тутиб, камайтирилиб туриши эътиборга олганда умумий кўринишда олиб борилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Тош терилмасининг деформацияланиш ишчи диаграммалари сифатида эластик иш босқичи ва бузилишгача борадиган дарзлар шаклланиши жараёни мазкур ШНҚнинг 1а-расмида келтирилган ва дарзлар шаклланиши моментини аниқлаш ушбу ШНҚнинг 1б расмида келтирилган схема учун икки чизиқли диаграммалар қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Деформацияланишнинг ҳисобий диаграммалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — сиқувчи вектор бўйлаб қисқаришга тегишли бўйлама деформациялар;
б — чўзилишга тегишли кўндаланг деформациялар
б — чўзилишга тегишли кўндаланг деформациялар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Диаграммалар параметрик нуқталарининг координаталарини қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарзлар шаклланишининг бошланишига мос келувчи 
зўриқишлар:
зўриқишлар:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— парчаланиб узилиш сирти майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқ нисбатининг хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг чирмаб боғланган кесим бўйлаб чўзилишга ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг12‑жадвал бўйича аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таянч олди соҳаларидаги сурилиш сиртларининг қиялик бурчаги:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги бўлиб мазкур ШНҚнинг (3) формуласига кўра аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— парчаланиб узилиш сиртларининг 
ва 
ларнинг йиғиндиси билан аниқланадиган жамланма майдони:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиқилиб-чўзилган соҳаларнинг конструкция кесими томонларининг эҳтимолий тенг баравар эмаслигини эътиборга олган 
баландликлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — элемент кўндаланг кесимининг юзаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиқилиш ядросининг юзаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги — 
:
:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сурилиш сирти майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқ нисбатининг хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таянч олди соҳасидаги сурилиш сиртининг майдонини:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг сурилишга қаршилиги бўлиб, у 
диапазонда қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зўриқишларнинг катталиклари деформацияланиш диаграммасининг параметрик координаталари мазкур ШНҚнинг 1а-расмида келтирилган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкциянинг уларга мос келадиган бўйлама нисбий деформациялари қуйидагича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 17-жадвал ва 37-бандлари бўйича қабул қилинадиган эластик хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 1-жадвал бўйича қабул қилинадиган тузатиш киритувчи коэффициентлар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси гуруҳи | Таъриф-тавсиф | Тузатиш киритувчи коэффициент | |
дарз шаклланиши | бузилиш | ||
1 | яхлит сопол тош терилмаси ва 1НФ-1,4НФ силикат ғиштлардан қилинган | 0,55 | 0,7 |
2 | Бўшлиқли деворлардан 1НФ-2,1НФ қилинган тош терилмаси | 1,0 | 1,25 |
3 | Сопол, кўпик, газ, керамзит-бетон йирик шаклли тошлардан, шу жумладан бўшлиқлардан қилинган тош терилмаси | 1,75 | 1,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлементнинг ўртача сиқилган чўзилган зона сатҳида ёриқлар ҳосил бўлгунга қадар кўндаланг кенгайиш деформацияси қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — Пуассон коэффициент 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Тўрсимон арматураланишга эга бўлган тош терилмаси деформацияланишининг ишчи диаграммалари сифатида арматураланмаган тош терилмаси каби бузилишгача эластик иши ва дарзлар шаклланиши босқичи мазкур ШНҚнинг 2а-расмида келтирилган ҳамда дарзлар шаклланиш пайтини аниқлаш ушбу ШНҚнинг 2б-расмида келтирилган схема учун икки чизиқли диаграммалари қабул қилинган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Деформацияланиш ҳисобий диаграммалари а — сиқувчи зўриқиш вектори бўйлаб қисқариш бўйлама деформациялари,
б — кўндалангига чўзилиш деформациялари
б — кўндалангига чўзилиш деформациялари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Диаграммалар параметрик нуқталарининг координаталари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарзлар шакллана бошлаши пайтига мос келадиган, зўриқишлар:
зўриқишлар:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — парчаланиб узилиш сиртлари майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқ нисбатининг хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг чўзилишга келтирилган қаршилиги:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— чўзилган соҳа ҳамда унинг баландлиги чегаралари ичкарисидаги тўрлар стерженлари майдонларининг нисбати;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — таянч олди соҳаларидаги силжиш сиртларининг қиялик бурчаги:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш (14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг ушбу ШНҚнинг (3) формуласига кўра аниқланадиган сиқилишга вақтинчалик қаршилиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — парчаланиб узилиш майдонларининг ва ларнинг йиғиндиси билан аниқланадиган жамланма юзаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш (16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиқилиб-чўзилган соҳаларнинг, конструкция кўндаланг кесими томонларининг эҳтимолий тенг баравар эмаслигини 
эътиборга оладиган баландликлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — элемент кўндаланг кесимининг юзаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳ (17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — сиқилиш ядросининг юзаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштош терилмасининг тўрлар стерженларининг узилишида бузилишига йўл қуйиладиганда сиқилишга вақтинчалик қаршилиги 
:
:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўрлардаги стерженлар кесимларининг чегараларидаги майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқларнинг ўзаро нисбати хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сурилиш сирти майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқларнинг ўзаро нисбати хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — сурилиш сиртининг таянч олди соҳасидаги юзаси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг, силжишга бўлган келтирилган қаршилиги:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— силжиш сиртининг, тўрлар яратадиган обоймаларга тегишли зўриқишларнинг эътиборга олинган ҳолдаги қиялик бурчаги:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— обоймага оид зўриқиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш қийматларини ҳисоблаш чегаравий ҳолатда тўрлар стерженларининг узилиб кетишига йўл қуйиладиган шартдан келиб чиқиб ўтказилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўрлар стерженлари пўлатининг норматив қаршиликлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкомпозицион металл бўлмаган тўрлардан фойдаланганда, уларнинг материали чўзилишга вақтинча қаршилигини ҳисобга олиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўрлар стерженларининг, чўзилган соҳа чегараларидаги кесими юзаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сиқилган элемент кесимнинг ўлчамлари ҳамда тўрларнинг тош терилмаси баландлиги бўйлаб қадами.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмаси материалининг уч ўқли сиқилиш шароитларидаги вақтинча қаршилиги:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар 
бўлса — компрессияга оид бузилишга йўл қуйилмайдиган ва арматуралаш кўрсаткичларини ўзгартириш талаб қилинмайди.
бўлса — компрессияга оид бузилишга йўл қуйилмайдиган ва арматуралаш кўрсаткичларини ўзгартириш талаб қилинмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар 
бўлса — тош терилмаси материалининг компрессияга оид бузилишга йўл қуйилмайди ва арматуралаш интенсивлигини пасайтириш талаб қилинади.
бўлса — тош терилмаси материалининг компрессияга оид бузилишга йўл қуйилмайди ва арматуралаш интенсивлигини пасайтириш талаб қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зўриқишларнинг катталиклари деформацияланиш диаграммасининг параметрик координаталаридир мазкур ШНҚнинг 2 а расмида келтирилган. Конструкциянинг, уларга мос келадиган бўйлама нисбий деформациялари:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 17-жадвал ва 21-бандлари бўйича қабул қилинадиган эластик хоссаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 2-жадвал бўйича қабул қилинадиган тузатиш коэффициентлари.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒишт | Тузатиш коэффициенти | |
дарз шаклланиши | бузилиш | |
Сопол | 0,7 | 0,7 |
Силикат | 0,7 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлементнинг сиқилиб-чўзилган ўртадаги соҳа сатҳида дарзлар шаклланишигача бўлган кўндалангига кенгайиш деформациялари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш (27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — Пуассон коэффициенти, 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(8) формула, ҳамда тўрлар стерженлари узунликлари бўйлаб чўзувчи зўриқишлар эпюрасининг бир текис кўринишга келиши ва уларнинг узилиши, билан биргаликда йўл қуйиладиган, чегаравий ҳолат вужудга келганда, ўрта соҳадаги пўлатнинг ва тегишли равишда, ҳисоб-китоб қилинаётган элементнинг деформациялари ўзаро бир-бирига тенг:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм — Пўлатнинг деформацияланишга оид ҳисобий диаграммаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭзилишга (маҳаллий сиқилишга) ҳисоб‑китоблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Кесимларни эзилиши (маҳаллий сиқилиши)даги ҳисобларни кесим майдонининг бирор қисмига (тош терилмасига фермалар, тўсинлар, сарровлар, тепадонлар, ораёпма панеллари, устунлар таянганида) қўйилган юклар таъсирига ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг пачоқланишдаги юк кўтариш қобилияти босимнинг эзилиш майдони бўйлаб тақсимланиш хусусиятини эътиборга олган ҳолда аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭзилишига ҳисоб-китобларни бинони қуриш жараёнида коструктив элементларнинг (тўсинлар, пиллапоя зиналари) янги ётқизилган ёки эрий бошлаган қишки тош терилмаси устига таяниши эҳтимолини эътиборга олиб ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Кесимларнинг эзилишишидаги ҳисоб-китоби мазкур ШНҚнинг 58 — 62-бандлар бўйича ўтказилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг маҳаллий юклар билан юклантирилган, майдонларига қўйилувчи конструкциявий талаблар ушбу ШНҚнинг 149 — 152-бандларида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч тугунлар, пачоқланишга ҳисоб-китоб қилинишидан ташқари, шунингдек мазкур ШНҚнинг 153 ва 154-бандлари бўйича марказий сиқилишга ҳам ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Тош терилмаси таянч майдонининг юк кўтариш қобилиятини оширишда қуйидаги конструктив чора-тадбирлар қўлланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг тош терилмасининг таянч майдонини тўрсимон арматуралаш 77 ва 78-бандлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштақсимловчи таянч плиталар ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик оралиқларни қоплашда, а одамлар оммавий равишда жамланадиган (кинотеатрлар, спорт заллари ва бошқалар) биноларда тақсимловчи белбоғлар ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпилястрлар ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкомплекс конструкциялар (ғишт ёки тош терилмаси ичига бетонлаб юборилган, темир-бетон элементлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлементларнинг тош терилмаси устига таяниш жойларида тош терилмасининг тепадаги 4-5 қаторини ичи сидирғасига яхлит ғиштдан бажарилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Тош терилмаси эзилишидаги ҳисобий юк кўтариш қобилиятининг 80 фоизидан ортиб кетадиган маҳаллий четки юкланишлар бўлганда маҳаллий юкланишни вужудга келтирадиган, элемент остидаги тош терилмасини тўрсимон арматуралаш воситасида кучайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрлар диаметри камида 3 mm бўлган стерженлардан қилинган ўлчами кўпи билан 100×100 mm бўлган катакларга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаҳаллий юкларни қўйилиш жойларида тош терилмасини тўрсимон арматуралаш воситасида кучайтирилиши етарлича бўлмаганда, тош терилмаси қаторларининг қалинлигига каррали, бироқ камида 14 cm бўлган қалинликка эга ҳамда ҳар бир йўналишда арматурасининг умумий миқдори камида 0,5 фоизли иккита тўр билан ҳисоб-китоблар асосида арматураланган тақсимловчи плиталарни ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир оралиқли тўсинлар, сарровлар, фермалар четки таянч босими 100 кN дан ортиқ бўлганда, тақсимловчи таянч плиталарини (ёки белбоғларини) ётқизиш ҳисоб-китобларга мувофиқ амалга оширилиши, бунда юкланишлар мавжудлигида тақсимловчи плиталарнинг қалинлигини камида 22 cm қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Тош терилмаларини эркин ҳолатда ётган эгилувчи элементлар (тўсинлар, сарровлар) тянчлари остидаги пачоқланишга ҳисоб-китобларини мазкур ШНҚнинг 62-бандига мувофиқ ҳамда 1‑расмда келтирилган таянчнинг амалдаги узунлиги ва 
фойдали узунлигига боғлиқ тарзда ўтказилади.
амалдаги узунлиги ва фойдали узунлигига боғлиқ тарзда ўтказилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўсин учи остидаги зўриқишлар эпюраси (
бўлганида) трапеция бўйича ёки (
бўлганида) учбурчак бўйича қабул қилинади.
бўлганида) трапеция бўйича ёки ( бўлганида) учбурчак бўйича қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар тўсиннинг таянувчи учи унинг баландлигидан кичикроқ бўлганда, асоси 
бўлган учбурчакли эпюрани тахминий равишда қабул қилишга йўл қуйилади.
бўлган учбурчакли эпюрани тахминий равишда қабул қилишга йўл қуйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Зўриқишларнинг тўсин учи остида тақсимланиши
а — зўриқишлар эпюраси — трапеция (), б — зўриқишлар эпюраси , учбурчак ()
а — зўриқишлар эпюраси — трапеция (
), б — зўриқишлар эпюраси , учбурчак ()Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянчнинг фойдали узунлиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТрапеция кўринишидаги эпюрадаги четки зўриқишлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишучбурчак кўринишидаги эпюрадаги четки зўриқишлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(1) — (6) формулаларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — таянчнинг фойдали узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсиннинг таянч реакцияси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсин, тўшама плитаси ёки тақсимловчи плиталар таянч майдонининг тўсин учи остидаги кенглиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсин таянчининг узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг тўсин учи остида пачоқланишидаги коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсин ўқининг таянч устида оғиш бурчаги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш коэффициенти қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқотиб бўлган тош терилмаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг сиқилишга бўлган ҳамда мазкур ШНҚнинг (3) формуласи бўйича аниқланадиган вақтинчалик қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги ётқизилган тош терилмаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 2 маркали қоришмада ётқизилган тош терилмасининг вақтинчалик қаршилигиҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ни аниқлашда тўсин, таяниш учининг ўртасида жойлашган, шарнирга таянган деб қабул қилинади. Узлуксиз тўсинлар учун оралиқ таянчлар тегишли устунлар ёки деворларнинг ўқи бўйлаб жойлашган деб қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТенг таралган юкланишда эркин ётган тўсинлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тўсин оралиғи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўсин бикирлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 58-банддаги 19-формуласида тўсин учи остидаги эпюра трапеция кўринишида бўлганда босим эпюрасининг замланиш тўлиқлиги коэффициенти ва юзасининг катталиклари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
юзасининг катталиклари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗўриқишлар эпюраси учбурчак кўринишда бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб-китоб натижаларига кўра янги терилган тош терилмасидаги таяниш майдонининг юк кўтариш қобилияти етарлича бўлмаганда, тўсин учларини кўтариб тутиб турадиган вақтинча пойлар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Тош терилмасини иккита йўналишда эзилишга юклантиришда, унинг ишини эътиборга олишда зўриқишлар эпюрасини замланиш тўлиқлиги коэффициентларига кўпайтириб олиш йўли билан олиб борилади мазкур ШНҚнинг 58-бандига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДераза ва эшик усти тўсинининг ўз бўйлама ўқи атрофида буралиш бурчагининг тангенси ўрнига 
, ўрнига эса қўйиб ҳисобланадиган ушбу ШНҚнинг 1- формуласидан аниқланади.
ўрнига , ўрнига эса қўйиб ҳисобланадиган ушбу ШНҚнинг 1- формуласидан аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаҳаллий юкдан тушувчи босим эпюрасининг замланиш тўлиқлиги коэффициенти босим эпюрасининг ҳажмини 
ҳажмига нисбатидан келиб чиқиб аниқланиши керак
ҳажмига нисбатидан келиб чиқиб аниқланиши керакҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Тош терилмасини бир оралиқли тўсинлар ёки қистирилган таянчли тўшамалар таянчлари остида эзилишининг ҳисоб-китоб қилиши мазкур ШНҚнинг 155-банд бўйича олиб борилади, бунда эксцентриситетининг катталиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
эксцентриситетининг катталиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ — қистирмадаги эгувчи момент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ — тўсиннинг таянч реакцияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўсин ёки тўшама плитасига тенг таралган юк таъсир этаётганидаги эгувчи момент қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Тош терилмасининг тақсимловчи плита остида жойлашган, кесимларини ҳисоблашда, плита устига қайд қилувчи орақистирмасиз ўрнатилган, тўсиндан (фермадан ва бошқалар) тушувчи юк, плитага таянувчи элементнинг таянч реакциясига тенг бўлган, жамланган куч кўринишида қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 2а расмида келтирилган куч қўйилган нуқта плитанинг ички четидан 
, бироқ ортиғи билан 7 cm масофада қабул қилиниши зарур.
, бироқ ортиғи билан 7 cm масофада қабул қилиниши зарур.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянч босимининг вазиятини қайд қиладиган, орақистирма мавжудлигида, мужассамланган куч қўйилган нуқтадан орақистирма ички четигача бўлган масофани мазкур банд талаблари бўйича аниқланиши керак. Бунда, ушбу ШНҚнинг 2б-расмида келтирилган ҳолатда 
— орақистирма узунлиги ҳисобланиши лозим.
— орақистирма узунлиги ҳисобланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи плита, юқоридан қўйилган, маҳаллий юкланиш ва тош терилмаси реакция босимининг пастдан таъсир қилишидаги маҳаллий сиқилиш, эгилиш ва ёрилиб синишга ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи плитани ҳисоблашда мужассамланган куч, плитага таянувчи элементнинг таяниш майдонси кенглик ва 
га тенг узунликка эга бўлган, пачоқланиш майдони бўйлаб тенг таралган, юк билан алмаштирилади, ушбу ШНҚнинг 2-расмида келтирилган.
кенглик ва га тенг узунликка эга бўлган, пачоқланиш майдони бўйлаб тенг таралган, юк билан алмаштирилади, ушбу ШНҚнинг 2-расмида келтирилган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, — плита ёки қайд қилувчи орақистирма четидан юкланиш ўқигача масофа.
— плита ёки қайд қилувчи орақистирма четидан юкланиш ўқигача масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — қайд қилувчи орақистирмасиз тўсиннинг таяниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб — орақистирмали тўсиннинг таяниши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм — Таянч плитасини ҳисоб-китобларидаги юклар ва зўриқишлар схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Юкланиш тош терилмасига тақсимловчи қурилма (масалан, темир-бетон ёки металл плита) орқали узатилганда, бундай ҳолларда ушбу қурилмалар ҳисобий схемада, режада худди тақсимловчи қурилмалар сингари ўлчамларга ҳамда бикирлиги бўйича, қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топиладиган эквивалент баландликка эга бўлган тош терилмаси белбоғи ёки устун билан алмаштирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тақсимловчи қурилма материалининг эластиклик модули (тақсимловчи темир-бетон қурилмалар учун 
бу ерда — бетоннинг бошланғич эластиклик модули);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тақсимловчи қурилманинг инерция моменти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тош терилмасининг, 
деб қабул қилинадиган эластиклик модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тақсимловчи қурилманинг тақсимланиш йўналишига перпендикуляр бўлган йўналишдаги ўлчами.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Тош терилмасининг тақсимловчи қурилмалар остидаги зўриқишлари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган формулаларга кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу формулаларда — маҳаллий юкланишларнинг қуйидаги формулага кўра аниқланадиган таъсир этиш радиуси:
— маҳаллий юкланишларнинг қуйидаги формулага кўра аниқланадиган таъсир этиш радиуси:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — маҳаллий юк қўйилган сатҳдан ҳисоб-китоб қилинаётган кесимгача бўлган масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи қурилма остидаги кесимнинг ҳисоб-китобларида 
, ундан пастроқдаги кесимлар учун эса 
, бу ерда — тақисимловчи қурилманинг пастки сиртдан ҳисоб-китоб қилинаётган кесимгача бўлган масофа.
, ундан пастроқдаги кесимлар учун эса , бу ерда — тақисимловчи қурилманинг пастки сиртдан ҳисоб-китоб қилинаётган кесимгача бўлган масофа.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Тақсимловчи қурилмага бир нечта мужассамланган ва тақсимланган маҳаллий юклар қўйилган бўлса, унинг таги бўйлаб зўриқишлар эпюраси мазкур юклардан ҳар бирига мос келадиган эпюраларнинг йиғиндиси сифатида аниқланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимланган юклар, ўз катталигига кўра эквивалент бўлган, бир нечта мужассамланган кучлар билан алмаштирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Тақсимловчи қурилманинг ўлчамлари (ёки маҳаллий юкланишни келтириб чиқаётган, конструкция асосининг ўлчамлари) қуйидаги шарт бажарилганда танлаб олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 61-банднинг (21) формуласи бўйича аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — (3) формула бўйича.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи плита узунлиги (агарда у тош терилмаси кесимининг ўлчамлари билан чекланмаган бўлса), плитага қайд қилувчи орақистирмасиз ўрнатилиши мазкур ШНҚнинг 3а расмида келтирилган схема тўсин таянган учининг 
узунлигидан каттароқ бўлиши керак.
узунлигидан каттароқ бўлиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи плитанинг зарурий узунлигини аниқлаш учун плитага тўсин учидан ташувчи босимнинг тенг таъсир этувчиси бевосита тўсин учида қўйилган мазкур ШНҚнинг 3б-расмида келтирилган схема бўйича қабул қилиниши зарур.
зарурий узунлигини аниқлаш учун плитага тўсин учидан ташувчи босимнинг тенг таъсир этувчиси бевосита тўсин учида қўйилган мазкур ШНҚнинг 3б-расмида келтирилган схема бўйича қабул қилиниши зарур.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк қўйилиш ва зўриқишларнинг тақсимланиш схемалари | Формулалар қуйидаги ҳолатларда қўлланиши лозим |
|
1 | 2 | 3 |
1.
|
|
|
2.
|
|
|
3.
|
|
|
4.
|
|
|
5.
|
қотиб бўлган тош терилмаси учун:
янги ётқизилган ёки эриб тушган тош терилмаси учун:
|
|
6.
|
|
|
7.
|
|
|
8.
|
ва шу вақтнинг ўзида |
|
9.
|
ва шу вақтнинг ўзида |
|
Белгилашлар: q — юкланиш; d — элемент қалинлиги. | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянчлар текис бўлмаган чўкишининг эҳтимоли ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу босим тенг таъсир этувчисининг жойлашган ўрнини эътиборга олганда мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган формулаларга биноан тақсимловчи плитадан тош терилмасига тушадиган босим эпюраси аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТош терилмасининг юклантирилмаган қисмига туташадиган, тақсимловчи плитанинг четидаги босим эпюраси ушбу ШНҚнинг 3б расмида келтирилган ординатасининг катталиги тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилигидан ошмаслиги керак.
босим эпюраси ушбу ШНҚнинг 3б расмида келтирилган ординатасининг катталиги тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилигидан ошмаслиги керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар конструкциявий мулоҳазалардан келиб чиққан ҳолда таяниш плитасининг узунлигини катталаштириш имкони бўлмаганда унинг кенглигини орттириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм — Тўсиннинг тош терилмасига таяниш тугуни ҳисобий схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — тош терилмасининг таянч плитаси остида маҳаллий сиқилишига ҳисоб‑китоблардаги юк ва зўриқишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб — таянч плитасининг узунлигини аниқлашдаги юк ва зўриқишлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Тош терилмасининг, девор четида жойлашган, пачоқланиш майдонига келиб туташувчи, соҳасида, шунингдек қайсиники сифатида шартли равишда тенг таралган зўриқиш эпюраси, тақсимловчи плита ўрнатилганда, чўзувчи горизонтал зўриқишлар вужудга келиши, бунда амалий ҳисоб-китоблар учун етарлича бўлган, аниқлик билан чўзувчи зўриқишлар эпюраси, максимал ординатаси маҳаллий юклар плита таги сатҳида бўлган, мазкур ШНҚнинг 4-расмида келтирилган учбурчак кўринишида тасвирланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-расм — Тош терилмаси пачоқланишидаги чўзувчи зўриқишларнинг тақсимланиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — тақсимловчи плита мавжуд эмаслигида;
б — тақсимловчи плита ўрнатилган бўлса;
б — тақсимловчи плита ўрнатилган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — тақсимловчи плита; 2 — тош терилмаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўзилган соҳанинг баландлиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
баландлиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — юклантирилган соҳа узунлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — элементнинг юклантирилган майдонни ўз ичига киритадиган узунлиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўзувчи 
зўриқишлар эпюрасининг энг катта ординатаси қуйидаги формулага кўра аниқланади:
зўриқишлар эпюрасининг энг катта ординатаси қуйидаги формулага кўра аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— маҳаллий сиқилиш майдони бўйлаб тенг таралган юкнинг катталиги, МPа (kgf/cm2).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлганда ушбу коэффициенти 
га тенг қабул қилиш керак; 
бўлганда чўзувчи зўриқишлар эътиборга олинмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматураланмаган тош терилмаси чўзувчи зўриқишлар эпюраси энг катта ординатасининг катталиги қуйидаги шартни бажарилишни таъминлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тош терилмасининг, чирмаб боғланган, кесими бўйлаб эгилишидаги чўзилишга мустаҳкамлик чегараси, унинг қиймати 
га тенг;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўзилган соҳа баландлиги чегарасидаги чўзувчи зўриқишларнинг катталикларини 
нисбатнинг турлича қийматлари учун қуйидаги 2-жадвалга кўра аниқлаш керак.
баландлиги чегарасидаги чўзувчи зўриқишларнинг катталикларини нисбатнинг турлича қийматлари учун қуйидаги 2-жадвалга кўра аниқлаш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
| 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 |
| 0,383 | 0,295 | 0,216 | 0,157 | 0,116 | 0,089 |
| 0,770 | 0,580 | 0,430 | 0,310 | 0,230 | 0,180 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, (19) формула бажарилмаганда 
( — девор қалинлиги) горизонтал зўриқиш тош терилмасининг горизонтал чокларида чўзилган соҳа баландлиги чегараларида ётқизилган, тўрсимон арматура томонидан қабул қилиниши керак.
( — девор қалинлиги) горизонтал зўриқиш тош терилмасининг горизонтал чокларида чўзилган соҳа баландлиги чегараларида ётқизилган, тўрсимон арматура томонидан қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАрматура тўрларининг узунлиги уларнинг етарлича анкерланишини тахминлай олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунинг учун тўрлар бир тарафидан буткул пачоқланиш майдони чегараларигача, ҳамда худди шундай узунликка қарама-қарши томонга киритилади, шу ўринда тўрларнинг узунлиги девор чети билан чекланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлементларнинг, ғоваклилиги камида 55 фоиз тошлар ва блоклардан қилинган тош терилмасига таянишида кесимни мазкур ШНҚнинг 19 формуласи бўйича текширилиши, бунда кесимни вертикал текислик бўйлаб қирқилишига текширишни ҳам бажариш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — элемент четининг тошга таянишидаги чирмаб боғланган кесим бўйлаб қирқилишга ҳисобий қаршилиги.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Тақсимловчи узлуксиз қурилмалар (масалан, темир-бетон белбоғлар) эластик таянчдаги тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТақсимловчи темир-бетон қурилмаларни арматураланиши ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Ҳисоб-китоблари тахмин қилиниши мумкин бўлган мураккаб таяниш тугунлари мавжуд бўлганда (масалан, девор ёки устунга сарровлар, тўсинлар ва плиталарнинг бир нечта йўналишда таянганда), таяниш тугунининг ишончлилигини оширадиган ҳамда мазкур ШНҚнинг 4-бандида келтирилган конструкциявий чора-тадбирлар қўлланиши ёки тугун монолитлаб қўйилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Фермалар, қоплама тўсинлари, краности тўсинлари ва пилястраларга таянганда, тош терилмасининг таяниш майдонидаги тақсимловчи плиталарнинг асосий девор билан ушбу ШНҚнинг 153‑бандига мувофиқ боғланишларини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПлиталар устида жойлашган, тош терилмасини териш плиталарни ўрнатилишидан сўнг амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПлиталарни, деворларга тош териш мобайнида қолдириб кетиладиган, жойларга ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Қайд қилувчи орақистирма плита усти сиртида ундан чиқариб қўйилган анкерлар ёрдамида маҳкамлаб қотириб қўйилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОрақистирманинг ички чети таяниш плитаси четидан камида 100 mm да туриши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Элементларнинг, маҳаллий юкларни тош терилмасига узатадиган, элементларнинг таянч майдонлари остида, маркаси камида 50 ва қаинлиги кўпи билан 15 mm бўлиши, бунда қоришма қатламини кўзда тутиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу элементларни ёки тақсимловчи плиталарни тош терилмасига «қуруқлигича» ўрнатиш йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеворларнинг, таянчлар остидаги камида 10 қатор баландликкача бўлган, тош терилмалари ўзининг барча қаторларида ҳам бўйлама ва ҳам кўндаланг йўналишда занжирсимон чирмаб боғичланишга, устунлар ёки пилястрларнинг тош терилмалари эса занжирсимон ёки тўрт қаторли чирмаб боғланишга эга бўлиши керак.