Ҳужжат кучини йўқотган 28.05.2002 06.05.1993 йилдаги 833-XII-сон
28.05.2002
25.03.1998
20.11.1994
09.06.1993
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
ONLINE TRANSLATE

1-модда. Ушбу Қонун билан тартибга солиб туриладиган муносабатлар

2-модда. Суғурта тушунчаси

3-модда. Суғурта объектлари ва шакллари

4-модда. Мажбурий суғурта ҳамда давлат мажбурий суғуртаси

5-модда. Ихтиёрий суғурта

6-модда. Суғурта муносабатларининг субъектлари

7-модда. Суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари

8-модда. Суғурта таваккалчилиги, суғурта ҳодисаси, суғурта тўлови

9-модда. Суғурта пули, суғурта товони, суғурта таъминоти

10-модда. Суғурта тўловлари ва тарифлари

11-модда. Қайта суғурта қилиш, биргаликда суғурта қилиш, қўшалоқ суғурта ва икки томонлама суғурта

12-модда. Суғурта шартномаси тушунчаси

13-модда. Суғурта шартномаси тузиш

14-модда. Томонларнинг ҳуқуқлари ва бурчлари

15-модда. Суғурта товони тўлашни рад этиш

16-модда. Наф олувчини, суғурталанган шахсни, суғурта қилдирувчини алмаштириш

17-модда. Суғурта шартномасини тўхтатиш

18-модда. Суғурта шартномасининг ҳақиқий эмаслиги

19-модда. Суғурталовчиларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш шартлари

20-модда. Суғурталовчиларнинг суғурта захиралари ва фондлари

21-модда. Суғурта ташкилотларининг суғурта ҳодисаларининг олдини олиш йўсинидаги тадбирлари

22-модда. Суғурталовчилар тўлов қобилиятининг кафолатлари

23-модда. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари

24-модда. Учинчи шахслардан ундириш ҳуқуқининг ўтиши

25-модда. Суғурта ташкилотларининг инвестиция ва тижорат фаолияти

26-модда. Суғурта ташкилотларининг фаолиятини тартибга солиш

27-модда. Давлат суғурта назоратининг ҳуқуқлари

28-модда. Суғурта ташкилотларини рўйхатга олиш

29-модда. Суғурта фаолиятига рухсатнома бериш

30-модда. Суғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатни барҳам топтириш

31-модда. Суғурта ташкилотининг фаолиятини тўхтатиш

32-модда. Чет эл суғурта ташкилотларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги фаолияти

33-модда. Низоларни қараб чиқиш

34-модда. Халқаро шартномалар

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни, 06.05.1993 йилдаги 833-XII-сон
Кучга кириш санаси
09.06.1993
28.05.2002
25.03.1998
20.11.1994
09.06.1993
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
Ҳужжат кучини йўқотган 28.05.2002
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг қонуни
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СУҒУРТА ТЎҒРИСИДА
 LexUZ шарҳи
Мазкур Қонун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 2002 йил 5 апрелдаги 359-II-сонли «Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги Қарорига мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу Қонун суғуртани ривожлантиришнинг, суғурта бозорини шакллантиришнинг ҳуқуқий асосларини, республикани ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда суғуртанинг мавқеи ва ўрнини белгилаб беради, фуқаролар ва юридик шахсларнинг суғурта хизматларига бўлган талаблари тўлиқроқ қондирилишини кафолатлайди, суғурта муносабатлари барча иштирокчиларининг манфаатлари ҳимоя қилиниши ва мажбуриятларига риоя этилишини таъминлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I боб. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-модда. Ушбу Қонун билан тартибга солиб туриладиган муносабатлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. «Суғурта тўғрисида»ги Қонун суғурта ташкилотлари билан фуқаролар, юридик шахслар, чет эл фуқаролари ва юридик шахслари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасидаги, суғурта ташкилотлари ўртасидаги ўзаро суғуртага доир муносабатларни тартибга солади, шунингдек суғурта фаолияти давлат томонидан тартибга солинишининг асосий қоидаларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Томонларнинг суғуртага доир ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган талаблари ушбу Қонунда, Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қараб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ушбу Қонун давлат ижтимоий суғуртасига нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Қорақалпоғистон Республикасида суғурта фаолияти ушбу Қонун ҳамда Қорақалпоғистон Республикасининг қонунлари билан тартибга солиб турилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-модда. Суғурта тушунчаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта – инсон фаолиятининг турли соҳаларида содир бўладиган табиий офатлар, фавқулодда ҳодиса ва бошқа воқеалар натижасида етказилган зарар ҳамда талафотларни жисмоний ва юридик шахслар тўлаган суғурта бадаллари (суғурта пули)дан ҳосил қилинадиган пул фондлари ҳисобидан тўлиқ ёки қисман қоплаш йўли билан жисмоний ва юридик шахслар манфаатлари суғурталанишини таъминлашга доир муносабатлар демакдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-модда. Суғурта объектлари ва шакллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фуқароларнинг ҳаёти, соғлиғи, меҳнат қобилияти, фуқаролар ва юридик шахсларнинг мол-мулки, моддий бойликлари, жавобгарлик мажбуриятлари, мулкий ҳамда мулкка оид бўлмаган ҳуқуқлари ёки манфаатлари суғурта объектлари ҳисобланади. Суғурта ихтиёрий ва мажбурий шаклларда амалга оширилиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ғайриҳуқуқий манфаатларни суғурталашга йўл қўйилмайди. Ўйинларда, лотереяларда иштирок этишдан ҳамда гаров ўйнашдан кўриладиган зарарларни суғурталашга, шунингдек гаровга олинган одамларни қутқариш мақсадида шахс мажбуран тўлаши мумкин бўлган пулни суғурталашга йўл қўйилмайди.
(3-модда Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонунига мувофиқ иккинчи қисм билан тўлдирилган — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-модда. Мажбурий суғурта ҳамда давлат мажбурий суғуртаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мажбурий суғурта ҳамда давлат мажбурий суғуртаси қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Давлат мажбурий суғуртаси давлат бюджети маблағлари ҳисобига амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мажбурий суғурта ҳамда давлат мажбурий суғуртасининг шартлари, суғурта тарифлари ҳамда уларни ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Мажбурий суғуртани ўтказиш ҳуқуқига тегишли суғурта турини амалга ошириш учун лицензияси бўлган ҳар қандай суғурта ташкилоти эга бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Давлат мажбурий суғуртаси давлат суғурта ташкилотлари ёки давлатга қарашли бошқа ташкилотлар томонидан қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Суғурта ташкилотлари мажбурий суғурталаниши ҳамда давлат томонидан мажбурий суғурталаниши керак бўлган объектлар сақланишини назорат қилишга ҳақлидир.
(4-модда Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда— Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-модда. Ихтиёрий суғурта
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Томонларнинг хоҳиш-иродасига кўра амалга ошириладиган суғурта ихтиёрий суғурта ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ихтиёрий суғуртанинг шартлари томонларнинг келишувига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурталанувчи ва суғурталовчининг ҳуқуқлари ҳамда бурчлари, шунингдек, ҳар бир суғурта турининг аниқ шартлари тегишли суғурта шартномалари билан белгилаб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-модда. Суғурта муносабатларининг субъектлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурталанувчилар ва суғурталовчилар суғурта муносабатларининг субъектлари ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган бўлиб, суғурта тўловларини тўлаётган ва суғурталовчилар билан муайян суғурта муносабатларига киришаётган, фуқаролик салоҳиятига тўлиқ эга бўлган жисмоний шахслар ёки юридик шахслар суғурталанувчилар деб ҳисобланади.
(6-модданинг 2-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда— Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Чет эл фуқаролари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ва чет эл юридик шахслари Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ва юридик шахслари билан тенг равишда суғурталаниш ҳуқуқидан фойдаланадилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6-модданинг 4-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонунига мувофиқ чиқариб ташланган — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Суғурта қилдирувчилар учинчи шахслар фойдасига суғурта шартномалари тузишга ҳақлидирлар.
(6-модданинг 5-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонунига мувофиқ 4-банд билан алмаштирилган— Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда) 7-модда.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Тижорат ташкилоти бўлган ҳамда тегишли турдаги суғуртани амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияси бор юридик шахслар, агар қонунларда бошқа қоида назарда тутилган бўлмаса, суғурталовчи сифатида суғурта шартномасини тузиши мумкин.
(6-модданинг 6-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонунига мувофиқ 5-банд билан алмаштирилган— Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-модда. Суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурталовчилар суғурта фаолиятини суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари орқали амалга оширишлари мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта вакиллари ўзларига берилган ваколатларга мувофиқ суғурталовчи номидан ва унинг топшириғи асосида иш кўрадиган жисмоний ёки юридик шахслардир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурта брокерлари белгиланган тартибда тадбиркор сифатида рўйхатга олинган, суғурталанувчи ёки суғурталовчининг топшириғи асосида суғурта бўйича ўз номидан воситачилик фаолиятини амалга оширишувчи юридик ёки жисмоний шахслардир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл суғурта ташкилотлари номидан суғурта шартномаларини тузиш билан боғлиқ воситачилик фаолиятини амалга оширишга, башарти, Ўзбекистон Республикаси иштирокидаги давлатлараро битимларда ўзга қоидалар назарда тутилмаган бўлса, йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-модда. Суғурта таваккалчилиги, суғурта ҳодисаси, суғурта тўлови
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта таваккалчилиги – тахмин қилинган воқеа бўлиб, ана шу воқеа юз беришидан эҳтиёти шарт суғурта қилиш амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта шартномасида ёки қонунда назарда тутилган воқеанинг юз берганлиги суғурта ҳодисаси ҳисобланади. Бундай ҳодиса юз берганда суғурталовчининг суғурталанувчига, суғурта қилинган шахсга ёки бошқа учинчи шахсларга суғурта ҳақи тўлаш мажбурияти юзага келади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мол-мулкка дахлдор суғурта ҳодисаси юз берганда суғурта тўлови суғурта товони сифатида, суғурталанувчининг ёки учинчи шахснинг шахсига дахлдор суғурта ҳодисаси юз берганида эса – суғурта таъминоти сифатида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-модда. Суғурта пули, суғурта товони, суғурта таъминоти
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта суммаси – муайян сумма бўлиб, ана шу миқдорда суғурталовчи мол-мулк суғурта шартномаси бўйича суғурта товонини тўлаш мажбуриятини олади ёки у шахсий суғурта шартномаси бўйича суммани тўлаш мажбуриятини олади.
(9-модданинг 1-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мол-мулкни ёки тадбиркорлик хавфини суғурта қилишда суғурта суммаси, агар суғурта шартномасида бошқа қоида назарда тутилган бўлмаса, суғурталанаётган объектнинг суғурта қийматидан (суғурта баҳосидан) ортиқ бўлмаслиги керак.
(9-модданинг 2-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурта товони суғурта ҳодисаси юз берганда суғурталанувчига етказилган зарарни қоплаш учун суғурта пули доирасида тўланадиган пул маблағларидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Тиббиёт, ҳуқуқни муҳофаза қилиш, суд, метеорология, ветеринария муассасалари, коммунал муассасалар суғурта ташкилотларининг сўровларига кўра суғурта пули ёки суғурта товони тўлаш масалаларини ҳал этиш учун уларга керакли ҳужжатлар ва хулосаларни тақдим этишлари шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Суғурта ташкилотлари тўлайдиган суғурта товон суммаларига солиқ солинмайди.
(9-модданинг 5-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Суғурта таъминоти суғурталанувчига ёки учинчи шахсга бошқа суғурта шартномалари бўйича, шунингдек ижтимоий суғурта, ижтимоий таъминот бўйича ва зарарни қоплаш тартибига кўра уларга тегишли бўлган пулдан қатъи назар тўланади. Бунда суғурталанувчи вафот этган тақдирда шахсий суғурта бўйича наф кўрувчига тегишли бўлган суғурта таъминоти мерос қолган мол-мулк таркибига кирмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-модда. Суғурта тўловлари ва тарифлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта тўловлари (суғурта мукофотлари) – суғурталанувчи суғурталовчига тўлайдиган бадаллар бўлиб, уларни ҳисоблаб чиқариш тартиби ва уларнинг миқдори суғурта шартномасида белгилаб қўйилади ҳамда улар сўмда ҳам, чет эл валютасида ҳам тўланиши мумкин.
(10-модда 1-бандининг биринчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 23 сентябрдаги 2022-XII-сон Қонуни таҳририда— Олий Кенгаш Ахборотномаси, 1994 й., 11-12-сон, 285-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта шартномаси амал қилган даврда тўланган суғурта тўлови (суғурта мукофотлари)га жарима солиниши мумкин эмас, қонунларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта тарифлари суғуртага доир тўловлар ставкалари бўлиб, улар суғурта ташкилотини суғурта пули (суғурта товони) тўлаш, захира фонди ва бошқа фондлар ҳосил қилиш учун молиявий маблағ билан таъминлайдиган миқдорларда белгиланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10-модданинг 3-банди Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 23 сентябрдаги 2022-XII-сон Қонунига мувофиқ чиқариб ташланган— Олий Кенгаш Ахборотномаси, 1994 й., 11-12-сон, 285-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ихтиёрий суғурта турларига доир суғурта тарифларининг миқдори томонларнинг келишувига мувофиқ белгиланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-модда. Қайта суғурта қилиш, биргаликда суғурта қилиш, қўшалоқ суғурта ва икки томонлама суғурта
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Қайта суғурта қилиш – суғурталовчининг суғурта товон пулини ёки суғурта суммасини тўлаш хавфини бутунлай ёки қисман бошқа суғурта ташкилотига (ташкилотларига) улар ўртасида тузилган қайта суғурта қилиш шартномаси бўйича топширишдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг суғурта ташкилотлари чет элда ўз таваккалчиликларини қайта суғурта қилиш учун чет эл суғурта ва брокерлик ташкилотларининг хизматларидан бевосита фойдаланишлари мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қайта суғурта қилишда суғурта товон пулини ёки суғурта суммасини тўлаш учун асосий суғурта шартномаси бўйича суғурта қилдирувчи олдида ушбу шартнома бўйича суғурталовчи жавобгар бўлиб қолаверади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Биргаликда суғурта қилиш деб битта суғурталанаётган объект бўйича икки ёки ундан ортиқ суғурталовчининг битта суғурта шартномасини тузишига айтилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурталовчиларнинг ҳар бири суғурта шартномаси бўйича суғурта қилдирувчи (наф олувчи) олдида, агар шартномада бошқа қоида назарда тутилган бўлмаса, солидар жавобгар бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Қўшалоқ суғурта деб умумий суғурта суммаси суғурталанаётган объектнинг суғурта қийматидан (баҳосидан) ошиб кетганда, айнан бир суғурталанаётган объектни икки ёки ундан ортиқ суғурталовчида суғурталашга айтилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мол-мулк ёки тадбиркорлик хавфи қўшалоқ суғурта қилинганда суғурта товон пулининг умумий суммаси ҳақиқий зарардан ортиқ бўлиши мумкин эмас, қўшалоқ шахсий суғурта қилиш ҳоллари бундан мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Икки томонлама суғурта – суғурта ҳимоясининг шундай шаклларидан бирики, унда суғурта қилдирувчилар (фуқаролар ва юридик шахслар) зарур маблағларни киритиш йўли билан икки томонлама суғурта қилиш жамиятларига бирлашадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки томонлама суғурта қилиш жамияти ўз аъзоларининг мол-мулки ҳамда бошқа мулкий манфаатларини суғурта қилишни амалга оширади ва тижоратчи бўлмаган ташкилот ҳисобланади
(11-модда Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II боб. СУFУРТА ШАРТНОМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-модда. Суғурта шартномаси тушунчаси
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта шартномаси ёзма равишдаги битим бўлиб, унга кўра суғурта ташкилоти кўзда тутилган воқеа (суғурта ҳодисаси) юз берганда суғурталанувчига ёки суғурта пулини олишга ҳақли бўлган бошқа кишига етказилган зарарни қоплаш ёхуд суғурта пули тўлаш мажбуриятини, суғурталанувчи эса белгиланган муддатда суғурта тўловларини (суғурта мукофотини) тўлаш мажбуриятини олади.
(12-модданинг 1-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта шартномасида суғурталанувчи ва унинг ҳуқуқий вориси, суғурталовчи, суғурта пули ҳамда суғурта бадалининг миқдорлари, шартноманинг амал қилиш муддати кўрсатилади, суғурта ҳодисасининг тавсифи берилади ва бошқа шартлар қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-модда. Суғурта шартномаси тузиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта шартномаси тузиш учун суғурталанувчи суғурталовчига белгиланган шаклда ёзма ариза тақдим этади ёки суғурта шартномаси тузиш ниятида эканлиги ҳақида мумкин бўлган бошқа усулда маълум қилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурталовчининг суғурта шартномаси бўйича суғурта товон пулини ёки суғурта суммасини тўлаш мажбурияти, агар шартномада бошқа қоида назарда тутилган бўлмаса, суғурта мукофоти ёки унинг биринчи бадали тўланган пайтдан бошлаб кучга киради.
(13-модданинг 2-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурта шартномаси тузилганлиги факти суғурта қилдирувчига суғурта полиси (квитанцияси, сертификати, шаҳодатномаси) бериш орқали тасдиқланади.
(13-модданинг 3-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-модда. Томонларнинг ҳуқуқлари ва бурчлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) суғурта тўловларини белгиланган тартибда тўлаб бориши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) суғурта объектининг бут бўлиши учун қўлидан келган чораларни кўриши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) суғурталанган мол-мулкда юз берган жиддий ўзгаришлар, хусусан унинг шикастланиш ёки йўқ бўлиш хавфини оширувчи, табиий офат хавфидан ташқари, ҳар қандай ўзгариш ҳақида суғурталовчига хабар бериши;
(14-модда 1-бандининг «в» кичик банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) суғурталовчини суғурта ҳодисаси юз берганлиги тўғрисида шартлашилган муддатда ва шартномада кўрсатилган усулда хабардор қилиши шарт. Агар наф олувчи ўзининг фойдасига тузилган шартнома бўйича суғурта товон пулини олиш ҳуқуқидан фойдаланмоқчи бўлса, юқоридаги мажбурият унинг зиммасида ҳам бўлади.
(14-модда 1-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонунига мувофиқ «г» кичик банди билан тўлдирилган— Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) агар суғуртанинг муайян тури шартларида назарда тутилган бўлса, шартноманинг амал қилиш муддатига, суғурта пули миқдорига ўзгартириш киритилганлигини маълум қилиб қўйишга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) агар шартнома шартларида назарда тутилган бўлса, товон пулини олиб суғурта шартномасини муддатидан аввал бекор қилишга (товон пулининг миқдори суғуртанинг ушбу тури шартлари билан белгиланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ўзи вафот этган тақдирда суғурта пулини оладиган исталган кишини тайинлаб қўйишга ҳақлидир. Ушбу шахс олган суғурта пули мерос қолган мулк таркибига кирмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Қонун ёки суғурта шартномасида назарда тутилган суғурта ҳодисаси юз берганда суғурталовчи шартномада қайд этилган шахсга суғурта шартномасида белгиланган муддатда суғурта пулини (суғурта товонини) тўлаши шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Суғурталовчи қоплаши лозим бўлган зарарни камайтириш мақсадида қилинган харажатлар, агар бундай харажатлар зарур бўлган бўлса ёки суғурталовчининг кўрсатмаларини бажариш учун қилинган бўлса, тегишли чоралар муваффақиятсиз бўлиб чиқса ҳам, суғурталовчи томонидан қопланиши лозим. Бундай харажатлар бошқа зарарларни қоплаш харажатлари билан биргаликда суғурта пулидан ошиб кетиши мумкинлигидан қатъи назар, суғурта суммасининг суғурта қийматига нисбатига мутаносиб равишда қопланади.
(14-модданинг 4-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Агар суғурта шартномасига кўра томонлар қўллаётган ҳуқуқлар учинчи томон манфаатларига дахл этса, томонларнинг барча хатти-ҳаракатлари манфаатдор учинчи томон билан келишилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-модда. Суғурта товони тўлашни рад этиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Башарти суғурта ҳодисаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) суғурталанувчининг ёки номига суғурта шартномаси тузилган шахснинг суғурта ҳодисасини келтириб чиқариш учун атайлаб қилган хатти-ҳаракатлари натижасида (ўзининг фуқаролик бурчини бажариш ёки суғурталанувчи ёхуд учинчи шахсларнинг ҳаёти, соғлиғи, шаъни ва обрўсини ҳимоя қилиш билан боғлиқ хатти-ҳаракатлар бундан мустасно);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) суғурта ташкилотига суғурта объекти ҳақида атайин сохта маълумотлар хабар қилиниши оқибатида;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) суғурта шартномасида ва қонунларда назарда тутилган бошқа ҳоллар туфайли юз берган бўлса, суғурта ташкилоти суғурталанувчига суғурта пулини (суғурта товонини) тўлиқ ёки қисман тўлашни рад этишга ҳақлидир.
(15-модда «в» кичик банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-модда. Наф олувчини, суғурталанган шахсни, суғурта қилдирувчини алмаштириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта қилдирувчи суғурта шартномасида кўрсатилган наф олувчини суғурталовчига ёзма равишда маълум қилган ҳолда бошқа шахс билан алмаштиришга ҳақлидир. Шахсий суғурта шартномасига биноан, суғурталанган шахс розилиги билан тайинланган наф олувчи суғурталанган шахс розилиги билан ўзгартирилиши мумкин
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Наф олувчи суғурта шартномасидаги бирон-бир мажбуриятни бажарганидан ёхуд суғурталовчига суғурта товон пулини ёки суғурта суммасини тўлаш тўғрисидаги талабни тақдим этганидан кейин, у бошқа шахс билан алмаштирилиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Келтирилган зарар учун жавбгарлик хавфини суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурта қилдирувчидан бошқа шахснинг жавобгарлиги суғурталанган ҳолда, шартномада бошқа қоида назарда тутилмаганлиги сабабли суғурта қилдирувчи суғурта ҳодисаси юз бергунга қадар исталган пайтда бу шахсни бошқасига алмаштириб, суғурталовчига буни ёзма равишда маълум қилишга ҳақлидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мол-мулкни суғурта қилиш шартномаси тузган суғурта қилдирувчи вафот этган тақдирда, суғурта қилдирган шахснинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари ушбу мол-мулкни мерос тартибида қабул қилиб олган шахсга ўтади. Мулк ҳуқуқи ўтган бошқа ҳолларда суғурта қилдирувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, агар шартномада ёки қонун ҳужжатларида бошқа қоида белгиланган бўлмаса, суғурталовчининг розилиги билан янги мулкдорга ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Шахсий суғурта шартномасини суғурталанган шахс фойдасига тузган суғурта қилдирувчи вафот этган тақдирда, ушбу шартномада белгилаб қўйиладиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар суғурталанган шахснинг розилиги билан унга ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар суғурта шартномаси амал қилиб турган даврда суғурта қилдирувчи суд томонидан муомалага лаёқатсиз ёхуд муомала лаёқати чекланган деб топилса, бундай суғурта қилдирувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини унинг васийси ёки ҳомийси олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Суғурта қилдирувчининг учинчи шахслар олдидаги жавобгарлиги суғурта қилинган ҳолларда суғурта шартномаси суғурта қилдирувчининг муомала лаёқати тугаган ёки чекланган пайтдан бошлаб тугайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Юридик шахс бўлган суғурта қилдирувчи суғурта шартномаси даврида қайта ташкил этилган тақдирда унинг ушбу шартнома бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлари суғурталовчининг розилиги билан тегишли ҳуқуқий ворисга қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтади.
(16-модда Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17-модда. Суғурта шартномасини тўхтатиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта шартномаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) амал қилиш муддати тугаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) суғурталовчи шартнома бўйича суғурталанувчи олдидаги мажбуриятларини бажариб бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) суғурталанувчи суғурта бадалларини шартномада белгиланган муддатларда тўламаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) юридик шахс ҳисобланган суғурталанувчи тугатилганда ёки жисмоний шахс ҳисобланган суғурталанувчи вафот этганда, ушбу Қонуннинг 11-моддасида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) суғурталовчи Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда тугатилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) суд суғурта шартномасини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақида қарор қабул қилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) Ўзбекистон Республикаси қонунларида назарда тутилган бошқа ҳолларда тўхтатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Башарти, суғурта шартномасининг шартларида назарда тутилган бўлса, суғурталанувчи ёки суғурталовчининг талаби билан, шунингдек томонларнинг келишувига биноан суғурта шартномаси муддатидан илгари тўхтатилиши мумкин, шартноманинг тўхтатилиши учинчи томон манфаатларига дахл этадиган ҳоллар бундан мустаснодир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Башарти, шартномада ўзга қоидалар назарда тутилмаган бўлса, суғурта шартномасини муддатидан илгари тўхтатиш ниятини томонлар бир-бирига суғурта шартномасини тўхтатиш мўлжалланаётган пайтдан камида ўттиз кун олдин хабар қилиши шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта қилдирувчи (наф олувчи) суғурта шартномасидан муддатидан илгари воз кечган тақдирда суғурталовчига тўланган суғурта мукофоти, агар шартномада бошқа қоида назарда тутилган бўлмаса, қайтариб берилмайди. Башарти, суғурталанувчининг бундай талабига суғурталовчининг суғурта қоидаларини бузиши сабаб бўлган бўлса, суғурталовчи суғурталанувчига у тўлаган суғурта бадалларини тўлиқ қайтаради.
(17-модда 3-бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта шартномаси суғурталовчининг талаби билан муддатидан илгари тўхтатилган тақдирда, суғурталовчи суғурталанувчига у тўлаган суғурта бадалларини тўлиқ қайтаради, агар суғурта шартномасида бошқача қоида назарда тутилган бўлмаса. Башарти суғурталовчининг бундай талабига суғурталанувчининг суғурта қоидаларини бажармаганлиги сабаб бўлса, суғурталовчи тўланган суғурта бадалларининг шартнома тугамаган муддатига тегишли қисмини кетган сарф-харажатларни чегириб ташлаган ҳолда суғурталанувчига қайтариб беради.
(17-модда 3-бандининг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18-модда. Суғурта шартномасининг ҳақиқий эмаслиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Башарти суғурта шартномаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) фуқаролик салоҳиятига эга бўлмаган ёки салоҳияти чекланган шахслар билан, шунингдек юридик шахс ҳуқуқларига эга бўлмаган ташкилотлар билан тузилган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) салоҳиятли, лекин шартнома тузиш пайтида ўз хатти-ҳаракатининг моҳиятини тушуна олмайдиган ҳолатдаги шахс билан тузилган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) жиноий йўл билан қўлга киритилган, рўйхатга олинган, хатланган ёки суд ҳукми билан мусодара қилиниши зарур бўлган мулкка нисбатан тузилган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) суғурталанувчи шартнома тузиш чоғида атайин ноқонуний йўл билан фойда кўришни кўзлаган ҳолларда, шунингдек суғурта ҳодисаси юз берганидан кейин фойда кўриш мақсадида тузилган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) шартноманинг ёзма шаклига амал қилинмасдан тузилган бўлса, ҳақиқий эмас деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Юқорида айтиб ўтилган ҳолларда суғурта шартномаси суд тартибида ҳақиқий эмас деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III боб. СУFУРТАЛОВЧИЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ БАРҚАРОРЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19-модда. Суғурталовчиларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш шартлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурталовчиларда қиймати тўланган устав капиталининг ва суғурта захираларининг мавжуд бўлиши, шунингдек қайта суғурта қилиш тизими суғурталовчилар молиявий барқарорлигининг негизи ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20-модда. Суғурталовчиларнинг суғурта захиралари ва фондлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурталовчилар зиммаларига олган суғурта мажбуриятларини бажаришни таъминлаш мақсадида, Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгиланган тартибда ва шартларда олинган суғурта бадалларидан бўлғуси тўловлар учун шахсий суғурта, мулкий суғурта ҳамда жавобгарлик суғуртаси бўйича суғурта захираларини вужудга келтирадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурталовчилар вужудга келтирган суғурта захиралари мусодара қилиниши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурталовчилар солиқлар тўланганидан кейин қоладиган ва ўз ихтиёрларига келиб тушадиган даромадлардан ўз фаолиятларини таъминлаш учун зарур бўлган фондлар ҳосил қилишлари мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурта ташкилоти ўз балансини ҳар йили Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда эълон қилиб туриши шарт
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21-модда. Суғурта ташкилотларининг суғурта ҳодисаларининг олдини олиш йўсинидаги тадбирлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта ташкилотлари фуқаролар ҳаёти ва саломатлигини муҳофаза қилишни таъминлайдиган шарт-шароит яратишга ёки суғурта ҳодисаларининг олдини олишга қаратилган огоҳлантириш йўсинидаги тадбирларни ўз маблағлари ҳисобидан молиялашлари мумкин.
(21-модда 1-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Огоҳлантириш йўсинидаги тадбирларни амалга ошириш мақсадида ажратиладиган мажбурий суғурта бадалларининг миқдори Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгилаб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ихтиёрий суғурта бадалларининг ана шу тадбирларга мўлжалланган қисмини суғурта ташкилотларининг ўзи белгилайди. Ана шу мақсадлар учун ажратиладиган маблағлар суғурта ташкилотларининг харажатларига киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22-модда. Суғурталовчилар тўлов қобилиятининг кафолатлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурталовчилар ўз тўлов қобилиятларини таъминлаш ва суғурта қилдирувчиларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш учун Давлат суғурта назорати томонидан белгиланадиган иқтисодий нормативларга риоя этишлари шарт.
(22-модда 1-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўз маблағлари ва суғурта захиралари ҳисобидан тўлаш имкониятларидан ортиқча ҳажмларда мажбуриятлар олган суғурталовчилар тегишли мажбуриятлар ижроси таваккалини қайта суғурта қилувчиларда суғурта қилишлари шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурта захираларини жойлаштириш суғурталовчилар томонидан диверсификация, қайтарилувчанлик, фойдадорлик ва тугатилувчанлик шартларида амалга оширилиши лозим.
(22-модда 3-банди Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 23 сентябрдаги 2022-XII-сон Қонуни таҳририда— Олий Кенгаш Ахборотномаси, 1994 й., 11-12-сон, 285-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23-модда. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурталовчилар ўз фаолиятларини мувофиқлаштириб бориш, ўз аъзолари манфаатларини ҳимоя қилиш ва қўшма дастурларни амалга ошириш учун уюшмалар, ассоциациялар ва бошқа бирлашмалар ташкил этишлари (башарти, уларни тузиш Ўзбекистон Республикаси қонунлари талабларига зид бўлмаса) мумкин. Бу бирлашмалар суғурта фаолияти билан бевосита шуғулланишга ҳақли эмаслар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари уставлар асосида ишлайди ва Давлат суғурта назоратида давлат рўйхатидан ўтганидан кейин юридик шахс ҳуқуқини олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24-модда. Учинчи шахслардан ундириш ҳуқуқининг ўтиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта ташкилоти суғурта товонини қанча тўлаган бўлса, суғурта товонини олган суғурталанувчининг ёки ўзга шахснинг етказилган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи шу сумма доирасида суғурта ташкилотига ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25-модда. Суғурта ташкилотларининг инвестиция ва тижорат фаолияти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта ташкилотлари ўз молиявий аҳволларини барқарор сақлаб туриш мақсадида инвестиция беришга ёки суғурта захиралари ва ўзга маблағлардан бошқа йўл билан фойдаланишга ҳақлидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тижорат фаолиятини қўшма ва бошқа хил ишлаб чиқариш ҳамда тижорат тузилмаларини ташкил қилишда қатнашиш йўли билан ҳам амалга ошириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV боб. СУFУРТА ФАОЛИЯТИ УСТИДАН ДАВЛАТ НАЗОРАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26-модда. Суғурта ташкилотларининг фаолиятини тартибга солиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта ташкилотларининг фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш суғурта муносабатлари барча иштирокчиларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари муҳофаза этилишини таъминлашга қаратилгандир. Давлат суғурта назорати («Ўздавсуғуртаназорат») суғурта ташкилотларининг ушбу Қонун талабларига риоя этишларини таъминлайди ва уларнинг фаолиятини назорат қилиб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўздавсуғуртаназорат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фаолият юритадиган суғурта ташкилотларини рўйхатга олади ва уларга суғурта фаолиятининг муайян турлари учун рухсатномалар беради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) суғурта ташкилотлари суғурта тўғрисидаги амалдаги қонунлар талабларига риоя этишларини назорат қилиб боради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ҳисоб-китобни юритиш, ҳисоботлар тузиш, резерв ва захира фондлар ҳосил қилишнинг бир хилда бўлишини таъминлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) суғурта иши тажрибасини умумлаштиради, суғуртага оид амалдаги қонунларни татбиқ этиш масалалари юзасидан суғурта ташкилотларига тушунтиришлар беради, бу қонунларни такомиллаштиришга доир таклифлар ишлаб чиқади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) суғурта фаолиятини яхшилаш юзасидан тавсиялар киритади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) суғурталовчиларнинг, суғурталовчилар бирлашмаларининг ягона давлат рўйхатини, шунингдек суғурта брокерлари рўйхатини юритади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта ташкилоти фаолияти тўхтатилган тақдирда Ўздавсуғуртаназорат ана шу ташкилот билан тузилган суғурта шартномалари амал қилишини давом эттириш чораларини кўради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ўздавсуғуртаназорат фаолиятининг ташкилий тузилишини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27-модда. Давлат суғурта назоратининг ҳуқуқлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ўздавсуғуртаназорат ўзига юклатилган вазифаларни адо этишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ушбу Қонун асосида ўзига берилган ҳуқуқлар доирасида суғурта ташкилотлари фаолиятини тартибга солиб турувчи услубий ва меъёрий ҳужжатлар ишлаб чиқиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) суғурта ташкилотларининг пул маблағлари улар қабул қилган мажбуриятларга мувофиқлигини, уларнинг суғуртага оид амалдаги қонунлар талабларини бажаришларини текшириш, хато ва камчиликлар аниқланган тақдирда фармойишлар чиқариш, фармойишлар белгиланган тартибда бажарилмаган тақдирда рухсатномаларнинг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки чеклаб қўйиш ёхуд рухсатномаларни қайтариб олиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Давлат суғурта назоратининг мансабдор шахслари суғурталовчининг тижорат сири бўлган маълумотлардан ғаразли мақсадда фойдаланишга ва уларни бирон бир тарзда ошкор қилишга ҳақли эмаслар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28-модда. Суғурта ташкилотларини рўйхатга олиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Барча суғурта ташкилотларининг, шу жумладан чет эл инвестициялари иштирокидаги суғурта ташкилотларининг фаолияти Давлат суғурта назоратида албатта рўйхатга олиниши ва уларга рухсатнома берилиши шарт.
(28-модда 1-банди Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Белгиланган тартибда рўйхатдан ўтмаган ва қайта рўйхатга олинмаган ҳамда тегишли рухсатнома олмаган суғурта ташкилотлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмас ва уларнинг рухсатномасиз суғурта фаолиятидан олган ҳамма даромади бюджет фойдасига тортиб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Таъсис ҳужжатларидаги ҳар қандай ўзгаришлар албатта қайд қилиниб, рўйхатга олиш реестрига зарур ўзгартишлар киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Суғурта ташкилотлари рўйхатга олувчи органга тақдим этган маълумотларининг тўғри бўлиши учун жавобгардир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29-модда. Суғурта фаолиятига рухсатнома бериш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта фаолияти билан шуғулланиш учун рухсатномани Давлат суғурта назорати беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Тегишли рухсатнома олмаган суғурта ташкилотлари суғурта ва қайта суғурта қилиш фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмаслар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғуртанинг муайян турини амалга ошириш ҳуқуқини берадиган рухсатномалар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) белгиланган ҳажмдаги устав фонди мавжудлиги ҳақида банк ёки ўзга кредит муассасаси берган маълумотнома;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) муайян суғурта турининг қоидалари ёки шартлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) суғурта тарифининг ҳисоб-китоби ёки асос-далиллари асосида берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Суғурта фаолиятини амалга ошириш учун суғурта ташкилотига рухсатнома бериш тартибини Давлат суғурта назорати белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Давлат суғурта назорати барча зарур ҳужжатларни олганидан кейин ўттиз кун мобайнида рухсатнома бериши шарт. Рухсатнома бериш рад этилган тақдирда худди шу муддат ичида рад этиш сабаблари суғурта ташкилотига хабар қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30-модда. Суғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатни барҳам топтириш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатнинг олдини олиш, уни чеклаш ва барҳам топтириш Ўзбекистон Республикасининг монополияга қарши қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Монополияни йўқотиш ва рақобатни кучайтириш қўмитаси томонидан таъминланади.
(30-модданинг матни Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31-модда. Суғурта ташкилотининг фаолиятини тўхтатиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Суғурта ташкилотининг фаолиятини тўхтатиш қонунда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Суғурта ташкилотини тугатиш учун тугатиш комиссияси тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тугатиш комиссияси суғурта ташкилоти тақдим этган эътирозларни кўриб чиқади, суғурта бадалларининг суғурталанувчиларга қайтарилиши ёки суғурталовчининг мажбуриятлари ва ҳуқуқлари билан бирга бошқа суғурта ташкилотларига ўтказилиши лозим бўлган миқдорини аниқлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Суғурта фаолиятини тўхтатишга доир қарор қабул қилган ташкилот бу ҳақда суғурталанувчиларга хабар қилади ва вақтли матбуотда эълон беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V боб. ЯКУНЛОВЧИ ҚОИДАЛАР
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32-модда. Чет эл суғурта ташкилотларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги фаолияти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чет эл суғурта ташкилотлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги суғурта фаолиятини Ўзбекистон Республикасининг юридик шахси сифатида рўйхатдан ўтганларидан ва ушбу Қонунда белгиланган тартибда лицензия олганларидан кейингина амалга оширишга ҳақлидирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чет эл юридик ва жисмоний шахслари Ўзбекистон Республикасида ўзларининг улушли ёки тўлиқ қатнашишларига асосланган суғурта ташкилотларини тузишга ҳақлидир.
(32-модда Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33-модда. Низоларни қараб чиқиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суғурта фаолияти билан шуғулланишга рухсатнома беришнинг рад этилиши, берилган рухсатномалар амал қилишининг тўхтатиб қўйилиши ва бекор қилиниши билан боғлиқ низолар, шунингдек, томонларнинг суғуртага тааллуқли муносабатларидан келиб чиқувчи бошқа ҳамма низолар судлар томонидан уларнинг ваколатига мувофиқ ва Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгилаб қўйилган тартибда ҳал этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34-модда. Халқаро шартномалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида суғурта тўғрисидаги қонун ҳужжатларидагидан бошқача қоидалар назарда тутилган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
(34-модда Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги 549-I-сон Қонуни билан киритилган — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг Президенти И. КАРИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1993 йил 6 май,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
833-XII-сон

(Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 217-модда; 1994 й., 11-12-сон, 285-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси 1998 й., 3-сон, 38-модда; 2002 й., 4-5-сон, 69-модда)
Марказ ҳақида
Сайт янгиликлари
Сайтда реклама
RSS
© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси