02.04.2026 йилдаги 01/2-12-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 02.04.2026 йилдаги 01/2-12-сон
Кучга кириш санаси
18.05.2026
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БУЙРУҒИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига қўшимчалар ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 18 майда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 400]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига (ҳисоб рақами 323, 2024 йил 23 декабрь) иловага мувофиқ қўшимчалар ва ўзгартиришлар киритилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазир Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 2 апрель,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-12-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фавқулодда вазиятлар вазири А. ИКРАМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 25 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси бошлиғининг биринчи ўринбосари Ж. ЖАББОРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 6 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сон буйруғига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилаётган қўшимчалар ва ўзгартиришлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. 1-банд қуйидаги мазмундаги хатбошилар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«ГОСТ 9941-2022 «Коррозияга чидамли юқори легирланган пўлатлардан совуқ деформацияланган чоксиз қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы бесшовные холоднодеформированные из коррозионно-стойких высоколегированных сталей. Технические условия);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 32598-2013 «Сув ва газ учун юмалоқ кесимли мис қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы медные круглого сечения для воды и газа. Технические условия).».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 248-банд қуйидаги мазмундаги хатбошилар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ортиқ ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ҳамда савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига узатилиши керак.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Қуйидаги мазмундаги 101-боб билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«101-боб. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2551. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда жойлашган умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фуд-кортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш хоналарида), шунингдек меҳмонхоналар, баланд бинолар ҳамда кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида жойлашган ошхона (бундан буён матнда ошхона деб юритилади) блокларида очиқ аланга ёки қиздирилган ёғдан фойдаланиладиган қуйидаги технологик жиҳозлар ўрнатилганда ҳамда ушбу жиҳозларнинг умумий иссиқлик қуввати 20 кВтдан ортиқ бўлган ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари назарда тутилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пишириш ва қовуриш плиталари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қиздирилган ёғда қовуриш ускуналари (фритюрницалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гриллар, мангаллар, печлар ҳамда шунга ўхшаш иссиқлик ҳосил қилувчи ускуналар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2552. Ошхона жиҳозларининг қуйидаги қисмлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланган бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ошхона жиҳозларининг юзалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво тортиш (сўриш) зонтларининг ички ҳажми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёғ ажратувчи (йиғувчи) фильтрлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биринчи ёнғинга қарши тўсиққача бўлган ҳаво тортиш (сўриш) қувурларининг ички бўшлиғи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2553. Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати мазкур ШНҚнинг 91-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг турлари ва ўт ўчириш моддалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2554. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг тури ва сони ошхона жиҳозларининг тури, қуввати, миқдори, шунингдек атроф-муҳит шароитларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2555. Ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ҳар бир автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси фақат битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2556. Битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиш учун бир нечта автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси талаб этилганда, уларнинг бир вақтда ишга туширилиши таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2557. Ошхона жиҳозлари зонасида қиздирилган ёғ ва мойлар билан алоқада бўлиши мумкин бўлган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2558. Ошхона жиҳозлари учун қуйидаги турдаги автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мойларни ўчириш учун мўлжалланган суюқ модда асосидаги ёнғин ўчириш қурилмаларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
махсус мақсадлар учун мўлжалланган кўпикли қурилмаларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2559. Ёнғинни ўчириш моддалари одамлар ва асбоб-ускуналар учун хавфсиз бўлиши, шунингдек ишга тушганда заҳарли моддалар ҳосил қилмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг қисмларини лойиҳалаш ва жойлаштириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25510. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ҳамда қўлда (механик) ишга тушириш имконияти бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25511. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг элементлари ошхона жиҳозларининг нормал ишлашига тўсқинлик қилмаслиги ҳамда шамоллатиш тизимининг бевосита ҳаво оқими таъсир зонасида жойлаштирилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25512. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, ошхона жиҳозларига газ (суюқ ёқилғи) узатишни тўсувчи клапан ҳамда электр таъминоти автоматик равишда ёпилиши (ўчирилиши) лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25513. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув, хабарлаш ҳамда қўлда ишга тушириш жиҳозлари улардан фойдаланиш, назорат қилиш ва техник хизмат кўрсатиш ишларини бажариш учун қулай жойлаштирилган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25514. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув қурилмалари ёнғин ўчириш қурилмасининг ишчи ҳолатини тўлиқ акс эттириши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25515. Барча ишга тушириш қурилмалари механик, атроф-муҳит ҳамда бошқа таъсирлар натижасида тизимнинг тасодифий ишга тушишига йўл қўймайдиган тарзда лойиҳаланиши, жойлаштирилиши ва ҳимояланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25516. Ёнғин ўчириш тизимининг қўлда ишга тушириш қурилмалари ва ажратувчи клапанлари жойлашган жойларда аниқ ҳамда яхши кўринадиган белгилар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Пуркагичлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25517. Пуркагичларнинг сони, тури ва жойлашуви қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ошхона жиҳозларининг ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўрнатиш баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сўриб олинадиган ҳаво оқимининг жадаллиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳимоя қилинадиган зонанинг тўлиқ қамраб олиниши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25518. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, битта ҳимояланадиган майдон доирасида жойлашган барча пуркагичлар ёнғин ўчириш моддасининг бир вақтда берилишини ҳамда ҳимояланадиган юзага бир текис пуркалишини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25519. Ҳаво тортиш (сўриш) зонтини ҳимоя қилиш учун пуркагичлар ёғ тутувчи фильтрларнинг юқори қисмида жойлаштирилиши, бунда горизонтал пуркаш усулини қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25520. Ҳар бир дудбуроннинг зонтга уланиш жойининг ички қисмида камида битта пуркагич ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25521. Дудбурон вертикал йўналишда жойлашган бўлса, унинг ички қисмини ҳимоя қилиш учун пуркагич зонтнинг энг яқин кириш жойидан дудбурон ичкарисига кўра камида 6 м масофада йўналтирилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25522. Пуркагичлар ўрнатилгандан сўнг уларнинг тури, техник хусусиятлари, ўрнатиш жойи ҳамда пуркаш тешикларининг йўналиши лойиҳа талабларига мувофиқ текширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25523. Пуркагичларни ўрнатишда уларнинг зичловчи элементлари ва ички қисмларига бегона жисмлар тушишининг олдини олиш чоралари кўрилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25524. Пуркагичларнинг пурковчи тешиклари чанг ёки мой билан тиқилиб қолишини олдини олиш учун улар ҳимоя қопқоқчалар билан жиҳозланиши ҳамда ўт ўчириш моддаси берилганда улар автоматик тарзда очилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Қўзғатувчи тизим
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25525. Қўзғатувчи тизим қуйидаги вазифаларни таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин содир бўлганда ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари автоматик ишга туширилишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ходимлар томонидан ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўлда ишга тушириш имкониятини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналлар узатилишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳимояланадиган ускуналарнинг электр энергияси ва ёқилғи манбаларини ўчириш бўйича буйруқлар шакллантирилишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бинодаги бошқа муҳандислик тизимлари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари билан ўзаро алоқани.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25526. Қўлда ва автоматик қўзғатиш занжирлари функционал жиҳатдан мустақил бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25527. Қўзғатувчи тизим элементлари қуйидаги таъсирлардан ҳимояланган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
механик шикастланишлардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юқори ҳарорат, намлик ҳамда ёғ қатламлари таъсиридан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ходимлар томонидан тизимнинг тасодифий ёки қасддан ўчирилишидан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25528. Қўзғатувчи тизим ва бинодаги бошқа тизимларнинг ҳолатидан қатъи назар ишчи қобилиятини сақлаб қолиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Автоматик тарзда ишга тушириш (қўзғатиш)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25529. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг автоматик ишга туширилиши иссиқликни аниқлаш воситалари орқали таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25530. Иссиқликни аниқлаш воситалари ошхонанинг хоналарига мос бўлган ёғ тутуни, буғ ҳамда юқори намлик таъсирига чидамли бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25531. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари сифатида қуйидагиларни қўллашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чизиқли иссиқлик хабарлагичлари (термокабеллар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иссиқликка сезгир элементлар (енгил эрувчи қулфлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари таркибига кирувчи бошқа иссиқлик хабарлагичлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25532. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари қуйидаги жойларда ўрнатилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тутун сўрувчи зонт остида ҳимояланадиган зона бўйлаб тўлиқ узунлиги бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво сўрувчи каналларнинг кириш зонасида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳимояланадиган ҳар бир ошхона жиҳози устида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25533. Автоматик ишга тушириш элементларининг ишга тушиш ҳарорати ошхона жиҳозларининг нормал иш ҳароратларини ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25534. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари фаоллашганда, ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари дарҳол ишга туширилишини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Қўлда ишга тушириш (қўзғатиш)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25535. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари қўлда ишга тушириш мосламаси билан жиҳозланган бўлиши ҳамда қурилмадаги автоматик аниқлаш воситаларининг ҳолатидан қатъи назар уни ишга тушириш имконияти бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25536. Қўлда ишга тушириш мосламаси қуйидагиларга мувофиқ ўрнатилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эвакуация йўлида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аланга таъсири эҳтимоли мавжуд бўлган зонадан ташқарида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишга тушириш учун қулай жойда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25537. Қўлда ишга тушириш мосламаси унинг вазифаси ҳамда ишга тушириш тартиби кўрсатилган аниқ белги билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25538. Қўлда ишга тушириш мосламаси фаоллаштирилганда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин ўчириш қурилмасининг ишга туширилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр таъминоти ҳамда газ ёқилғиси манбаларининг узилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналларнинг шакллантирилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25539. Қўзғатувчи тизимнинг автоматик қисми ишдан чиққанда қўлда ишга тушириш мосламаси ўз ишчанлик қобилиятини сақлаб қолиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Сигнализация ва индикация
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25540. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган хона «Ёнғин ўчириш қурилмасини ишга тушириш» ёзувли ёруғлик таблолари, товушли ҳамда ёруғлик хабарчилари билан таъминланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25541. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув жиҳозлари қуйидагиларга сигналларни узатиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёруғлик ва (ёки) товушли хабарчиларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бинонинг умумий ёнғин сигнализацияси тизимига ёки диспетчерлик пунктига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25542. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг ҳимоя майдони, ҳимоя қилинаётган жиҳознинг геометрик ўлчамларидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши ҳамда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ошхона жиҳозлари учун ҳимоя доираси уларнинг максимал горизонтал проекция майдонига кўра аниқланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво тортиш (сўриш) зонтлар учун ҳимоя доираси уларнинг ёғ тутувчи фильтрларининг юзасига кўра белгиланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво тортиш (сўриш) каналлари учун ҳимоя доираси ҳимояланадиган каналларнинг ички майдонидан келиб чиқиб аниқланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25543. Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули ушбу ШНҚнинг 92-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-§. Ўт ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25544. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ҳимояланадиган ошхона жиҳозларига яқин жойда жойлаштирилиши ҳамда коррозиядан ҳимояланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25545. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари жойлашган ҳудуддаги муҳит ҳарорати 4 °C дан 55 °C гача бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25546. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларининг жойлашуви уларни кўрикдан ўтказиш ва техник хизмат кўрсатиш имконини таъминлаши, шунингдек мой буғлари ҳамда иссиқлик манбалари таъсиридан ҳоли бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25547. Ишчи (сиқиб чиқарувчи) газ сифатида инерт газдан фойдаланилиши, бунда сиғимдаги ишчи газ босими 6,0 МПа дан ёки ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида белгиланган босим қийматидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25548. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ишончли тарзда ўрнатилиши ва маҳкамланиши, шунингдек лойиҳа ҳужжатларида назарда тутилган ечимларга мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-§. Қувур арматураси ва фитинглар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25549. Қувур ўтказгичлар, арматура ва фитинглар мазкур ШНҚда келтирилган атроф-муҳит ҳарорати оралиғида ишчи босимга бардош беришини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25550. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларидан ташқарида жойлашган, ёнғин ўчириш моддасини узатишга мўлжалланган қувурлар зангламайдиган пўлатдан тайёрланган чоксиз қувурлардан иборат бўлиши лозим. Бунда уларнинг сифати ГОСТ 9941-2022 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Углеродли пўлат ва композит қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25551. Ишчи газни етказиб берувчи қувурлар мис қувурлардан ёки юқори босимга мўлжалланган шланглардан тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мис қувурлар қўлланилганда уларнинг сифати ГОСТ 32598-2013 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25552. Қувурлар диаметри ўзгарганда ўтказгичлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25553. Қувурлар доимий (стационар) таянчлар ва осмалар билан жиҳозланиши, бунда таянчлар ҳамда осмалар орасидаги масофа 2,5 м дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25554. Полимер қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25555. Қувурлар ишончли тарзда маҳкамланиши, таянчлар ва осмалар орасидаги масофа лойиҳа талабларига мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25556. Қувурлар конструкцияси гидравлик синовлар ўтказиш ва ҳаво билан пуркаш имкониятини таъминлаши керак.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Қуйидаги мазмундаги 3261-3262-бандлар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«3261. Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3262. Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ва савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига автоматик узатилиши керак.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. 1-илованинг 1-жадвалида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) «I. Бинолар» қисмида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қуйидаги мазмундаги 11-позиция билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

«

 

 

11. Кўп квартирали турар жой бинолари

баландлиги 50 м ва ундан баланд

майдонидан қатъий назар

 

 

»;

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) «Изоҳлар» қисми қуйидаги мазмундаги бандлар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«4. Баландлиги 28 м гача бўлган турар жой объектларида ошхоналар ва квартира ички йўлаклари ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Баландлиги 28 м дан 50 м гача бўлган турар жой объектларида эса квартираларнинг барча хоналари, шунингдек қават холлари ва йўлаклари манзилли ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Баландлиги 50 м ва ундан баланд бўлган турар жой объектлари ёнғин сигнализацияси тизими билан бирга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланиши лозим.»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) «IV. Жиҳозлар» қисми қуйидаги мазмундаги позициялар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

«

 

 

61. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда

Майдонидан қатъи назар

 

62. Умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фудкортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш жойлари)

Майдонидан қатъи назар ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати 20 кВт дан ошса

 

63. Меҳмонхоналар, баланд қаватли бинолар, кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида

Майдонидан қатъи назар

 

 

 

».

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Мазкур қўшимчалар ва ўзгартиришларнинг иловасига мувофиқ таҳрирдаги 91 ва 92-иловалар билан тўлдирсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилаётган қўшимчалар ва ўзгартиришларга
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
91-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қувватини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати паспорт маълумотларига кўра барча иссиқлик ишлаб чиқарувчи асбобларнинг иссиқлик қувватларини жамлаш орқали аниқланади ҳамда уларнинг ишлаш режими ва бир вақтда ишлатилиш коэффициентлари ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ni — и-ускуналарининг номинал иссиқлик қуввати, кВт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ko,i — бир вақтдаги ишлаш коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kz,i — юкланиш (қувватдан фойдаланиш) коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир вақтлилик коэффициенти Ko
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Жиҳозлар сони

Ko

1-2

1,0

3 — 5

0,7-0,8

6 — 10

0,6-0,7

>10

0,5-0,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юкланиш коэффициенти Kz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Жиҳоз тури

Kz

Электроплиталар

0,65

Газ плиталари

0,55

Қовуриш жавонлари

0,75

Овқат пишириш қозонлари

0,7

Буғ конвекторлари

0,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Газ жиҳозлари ва суюқ ёқилғида ишлайдиган ошхона жиҳозлар учун горелкаларнинг иссиқлик қуввати, электр жиҳозлари учун эса электр қуввати ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Масалан, ҳисоблаш намунаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жиҳозлар: электроплита — 12 кВт, қовуриш жавони — 8 кВт, буғ конвектори — 10 кВт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қабул қилинади: Kb =0,7 ва Kyu =0,6. бунда Nyigʻ=(12+8+10)×0,7×(0,65+0,75+0,6)=42 кВт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
92-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ҳимояланган зона доирасидаги пуркагичларнинг талаб этиладиган сони ошхона ускунасининг ҳимояланган майдонидан келиб чиқиб, шунингдек битта пуркагичнинг меъёрий пуркаш майдонини ҳисобга олган ҳолда аниқланади ва қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — талаб этиладиган пуркагичлар сони, дона. (катта томонга яхлитлаб қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S бир зона доирасидаги ошхона жиҳозларининг умумий ҳимояланган майдони, м2. S миқдори битта ҳимояланган зонага кирувчи жиҳозларнинг (плиталар, қиздирилган ёғда қовуриш ускуналар (фритюрницалар), гриллар, қовуриш юзалари) майдонидан келиб чиқиб аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S0битта пуркагич ёрдамида самарали ҳимояланадиган меъёрий майдони, м2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар жиҳознинг шакли мураккаб ёки чўзинчоқ бўлса, пуркагичларни бир текисда жойлаштирилган ҳолда бир нечта шартли майдончаларга бўлишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ҳимояланадиган ҳар бир зонадаги пуркагичларнинг энг кам сони унинг майдонидан қатъи назар биттадан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ошхона жиҳозлари учун ёнғин ўчириш тизимларидаги ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми (л ёки кг);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.05 ~ 1.1 — захира коэффициенти (тизим қувурлари, арматура ва технологик йўқотишларни ҳисобга олиш учун);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nҳимояланган зонада зарур бўлган пуркагичлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — битта жиҳоз учун ўт ўчириш модданинг меъёрий берилиш сарфи (л/с);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с). Ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с) ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларига мувофиқ аниқланади.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. 12-илованинг 2-жадвали 19-позицияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 «

 

 

 

 

 

 

 

 

19. Турар жой бинолари

 

5 — 10 гача

+

 

 

 

 

 

10 — 16 гача

 

+

 

 

 

 

17 — 33 гача

 

 

+

 

 

Баландлиги 50 м дан 100 м гача бўлган бинолар

34 — 50 гача

 

 

 

+

 

Баландлиги 100 м дан 150 м гача бўлган бинолар

51 ва ундан юқори

 

 

 

 

+

Баландлиги 150 м ва ундан баланд бинолар

 

 

 

 

 

 

 

 

».