Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси аҳолиси ва ҳудудининг сейсмик хавфсизлигини таъминлаш тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 22 сентябрдаги 602-сон «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:

1. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий назорат қилиш инспекциялари томонидан ўтказиладиган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ва синов-лаборатория ишлари нархларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳамда Савдо-саноат палатаси билан келишилган.

3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий назорат қилиш инспекциялари (бундан буён матнда ҳудудий инспекциялар деб юритилади) томонидан ўтказиладиган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ва синов-лаборатория ишлари нархларини ҳисоблаш тартибини белгилайди.

1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

визуал текширув — таянч конструкциялардаги, қопламалар ва деворлардаги ёриқлар ҳамда шикастланишларни аниқлаш учун бинолар ва иншоотларнинг техник ҳолатини кўздан кечириш;

инструментал-техник текширув — махсус кузатув, ўлчов ва назорат воситаларидан фойдаланган ҳолда бинолар ҳамда иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш.

2. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ва синов-лаборатория ишлари Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси аҳолиси ва ҳудудининг сейсмик хавфсизлигини таъминлаш тўғрисида»ги Қонунининг 14-моддасида белгиланган ҳолатларда ҳамда буюртмачилар билан тузилган шартнома асосида амалга оширилади.

3. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишлари визуал ва инструментал-техник текширувдан ўтказиш орқали амалга оширилади.

4. Визуал текширувда қуйидаги ишлардан бири ёки бир нечтаси амалга оширилади:

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларни тўлиқ визуал кўрикдан ўтказиш;

пойдеворни, пойдеворнинг ташқи қисми, ертўла хоналарини текшириш;

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг конструкцияси, материаллар ва йиғма панелларни, ораёпма ва чокларни, чердак хоналарини текшириш;

ички коммунал-муҳандислик тармоқларини ва қурилмаларни текшириш;

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг қурилган санаси ва ундан фойдаланиш даврида содир бўлган ўзгаришлар ҳамда зарарланишлар тўғрисида батафсил маълумотларни йиғиш;

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг зарарланиши ва конструкцияларидаги деформациялар асосида унинг техник ҳолатини шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига мувофиқ баҳолаш (I-сейсмик мустаҳкамлиги меъёрда, II-сейсмик мустаҳкамлиги қониқарли, III-сейсмик мустаҳкамлиги қониқарсиз, инструментал-техник текширувдан ўтказиш талаб этилади, IV-мустаҳкамлаш талаб этилади, авария ҳолатига мойил, авария ҳолатида);

инструментал-техник текширув ўтказиш зарурлиги ва бажарилиши лозим бўлган ишларнинг ҳажми тўғрисида хулоса чиқариш ҳамда конструкцияларни инструментал-техник текширувдан ўтказиш дастурини тузиш.

5. Инструментал-техник текширувда қуйидаги ишлардан бири ёки бир нечтаси амалга оширилади:

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг лойиҳа-смета ҳужжатлари ҳамда шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига мувофиқлигини текширувдан ўтказиш;

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг конструктив ечими, режадаги шакли, габарит ўлчамлари, қаватлар баландлиги, антисейсмик чок орқали бўлмаларга (отсекларга) ажратилганлигини аниқлаш;

пойдевор тури, юк кўтарувчи конструкциялари, ораёпмалар, том қисми, антисейсмик тадбирлар, конструкция материалларининг мустаҳкамлик кўрсаткичлари, қурилиш майдонининг ўзига хос хусусиятлари, реконструкция давомида мустаҳкамланганлиги ҳамда муҳандислик-геологик кўрсаткичлари ҳолатини тўлиқ аниқлаш;

бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларда ёриқлар, бошқа шикастланишлар ва деформацияланиш жойларини аниқ белгилаш;

ўлчов ишларини олиб бориш;

олинган намуналарни инструментал-техник текширувдан ва лаборатория тадқиқотидан ўтказиш;

тўпланган маълумотлар асосида бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг сейсмик мустаҳкамлигини моделли тадқиқ этиш;

инструментал-техник текширувлар, ўлчов ишлари, лаборатория ҳамда моделли тадқиқотларга мувофиқ бино ва иншоотлар, шунингдек, кўп квартирали уй-жойларнинг зарарланиши ва конструкцияларидаги деформациялар асосида унинг техник ҳолатини шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига мувофиқ баҳолаш (I-сейсмик мустаҳкамлиги меъёрда, II-сейсмик мустаҳкамлиги қониқарли, III-сейсмик мустаҳкамлиги қониқарсиз, IV-мустаҳкамлаш талаб этилади, авария ҳолатига мойил, авария ҳолатида).

6. Бино ва иншоотларни визуал текширувдан ўтказиш ишларининг нархи мазкур Низомнинг 1-иловасига мувофиқ ҳисобланади.

7. Бино ва иншоотларни инструментал-техник текширувдан ўтказиш ишларининг нархи мазкур Низомнинг 2-иловасига мувофиқ ҳисобланади.

8. Ҳудудий инспекциялар ҳар йили 1 февралга қадар мазкур Низомга мувофиқ бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ва синов-лаборатория ишлари нархларининг калькуляциясини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди.

Бунда нархлар калькуляциясининг лойиҳаси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси билан келишилган ҳолда ҳудудий инспекция раҳбари томонидан тасдиқланади.

9. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишлари нархларини ҳисоблаш бино ва иншоотларнинг умумий ҳажми, уларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларини амалга оширишда сарфланадиган вақтнинг бино ва иншоотларнинг ҳажмига боғлиқлик коэффициентлари, бино ва иншоотларнинг конструктив мураккаблик даражасига қараб қўлланиладиган тузатиш коэффициентлари, визуал текширув жараёнида бажариладиган ишларга нисбатан қўлланиладиган тузатиш коэффициенти ҳамда қўшимча конструктив ва моделли ҳисоб-китоб ишларини амалга ошириш учун қўлланиладиган коэффициентлар, шунингдек, бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларининг бир соатлик иш қиймати инобатга олинган ҳолда амалга оширилади.

Бунда:

бино ва иншоотларнинг конструктив мураккаблик даражасига қараб мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ тузатиш коэффициентлари қўлланилади;

бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларини амалга оширишда сарфланадиган вақтнинг бино ва иншоотларнинг ҳажмига боғлиқлик коэффициентлари мазкур Низомнинг 4-иловасига мувофиқ қўлланилади;

бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишлари нархлари мазкур Низомнинг 5-иловасига мувофиқ бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишлари нархларини ҳисоблаш методикаси бўйича ҳисобланади.

10. Бино ва иншоотларнинг қурилиш-монтаж ишлари ҳамда қурилиш материаллари, буюмлари ва конструкциялари сифатини текширишда ўтказиладиган синов-лаборатория ишлари нархларини ҳисоблаш бажариладиган ишлар туридан келиб чиқиб, мазкур Низомнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилади.

Бунда:

синов-лабораторияда бажариладиган ишнинг бир соатлик иш қиймати ҳисобланади;

синов-лабораторияда бажариладиган иш туридан келиб чиқиб, битта синовни амалга ошириш учун сарфланадиган ўртача вақт синовни амалга ошириш тартибини белгиловчи тегишли стандарт усул асосида аниқланади;

битта синов ўтказиш нархи сарфланадиган ўртача вақтни синов-лабораторияда бажариладиган ишнинг бир соатлик иш қийматига кўпайтириш орқали ҳисобланади.

11. Манфаатдор шахслар ҳисобланган нархлардан норози бўлган тақдирда, судга ёки ваколатли органларга қонунчиликда белгиланган тартибда мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

12. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

Бунда:

С — умумий йиғинди;

С₁ — мазкур Низомнинг 5-иловасига мувофиқ ҳисобланган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларининг нархи;

Р — визуал текширув жараёнида бажариладиган ишларга нисбатан қўлланиладиган тузатиш коэффициенти (Р = 0,8 коэффициент).

Бунда:

С — умумий йиғинди;

С₁ — мазкур Низомнинг 5-иловасига мувофиқ ҳисобланган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларининг нархи;

С₂ — мазкур Низомнинг 6-иловасига мувофиқ ҳисобланган синов-лаборатория ишларининг нархи.

Буюртмачилар бино ва иншоотларни инструментал-техник текширувдан ўтказиш (С₁) ёки синов-лаборатория ишларининг (С₂) биридан фойдаланган тақдирда, умумий йиғиндини (С) аниқлашда фойдаланилмаган ишлар (С₁ ёки С₂) нол қийматда ҳисобланади.

Бино ва иншоотнинг ҳажмига (V) мос бўлган ҳажмга боғлиқлик коэффициенти (K_V) чизиқли интерполяция усулида аниқланади.

Чизиқли интерполяция усулида ҳисоблаш формуласи:

Бунда:

K_V — ҳажмга боғлиқлик коэффициенти;

V — бино ва иншоотнинг ҳажми;

V₁, V₂ — ҳажмнинг бошланғич ва тугаш чегаралари;

K₁, K₂ — ҳажмга боғлиқлик коэффициентининг бошланғич ва тугаш чегаралари.

1. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишлари нархини (С1) ҳисоблаш қуйидаги формула асосида амалга оширилади:

Бунда:

V — бино ва иншоотнинг ҳажми, м³;

К_V — мазкур Низомнинг 4-иловасига мувофиқ бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларини амалга оширишда сарфланадиган вақтнинг бино ёки иншоотларнинг ҳажмига боғлиқлик коэффициенти;

P — бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларида бир соатлик иш қийматининг бир метр куб ҳажмдаги улуши, сўм;

K_M — мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ бино ва иншоотларнинг конструктив мураккаблик даражасига қараб қўлланиладиган тузатиш коэффициенти;

K_H — бино ва иншоотларнинг юк кўтариш қобилиятини ва сейсмик барқарорлигини текшириш мақсадида қўшимча конструктив ва моделли ҳисоб-китоб ишларини амалга ошириш учун қўлланиладиган коэффициент.

Бунда:

қўшимча конструктив ва моделли ҳисоб-китоб ишлари амалга оширилганда K_H = 1,2 коэффициент;

қўшимча конструктив ва моделли ҳисоб-китоб ишлари амалга оширилмаганда K_H = 1 коэффициент қўлланилади.

2. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларида бир соатлик иш қийматининг бир метр куб ҳажмдаги улушини (П) аниқлаш қуйидаги формула асосида амалга оширилади:

Бунда:

A — асосий харажатлар, сўм.

Бунда, а_и — асосий харажатларни ташкил этувчи харажатлар (ходимларнинг иш ҳақи харажатлари, ижтимоий солиқ ва бошқалар);

Б — қўшимча харажатлар, сўм.

Бунда, b_i — қўшимча харажатларни ташкил этувчи харажатлар (солиқлар (ижтимоий солиқ бундан мустасно), коммунал хизматлар, ходимларни ўқитиш, телефон алоқа хизматлари, канцелярия буюмлари, амортизация харажатлари, транспорт харажатлари, компьютер техникаларига техник хизмат кўрсатиш ва бошқалар);

S — рентабеллик, бунда S ≤ 30 %;

v_c — бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ўрганиш ишларини амалга оширишда бир соатда ўртача битта ходимга тўғри келадиган бино ва иншоотнинг ҳажми, м³.

1. Синов-лаборатория ишларининг нархини (С₂) ҳисоблаш қуйидаги формула асосида амалга оширилади:

Бунда:

P — синов-лаборатория ишларининг бир соатлик иш қиймати, сўм;

T_i — синов-лаборатория ишларини амалга ошириш тартибини белгиловчи тегишли стандарт усул бўйича битта синовни амалга ошириш учун сарфланадиган ўртача вақт, соат.

2. Синов-лаборатория ишларининг бир соатлик иш қийматини (П) аниқлаш қуйидаги формула асосида амалга оширилади:

Бунда:

A — асосий харажатлар, сўм.

Бунда, a_i — асосий харажатларни ташкил этувчи харажатлар (ходимларнинг иш ҳақи харажатлари, ижтимоий солиқ, аккредитация белгиси учун тўлов ва бошқалар);

B — қўшимча харажатлар, сўм.

Бунда, b_i — қўшимча харажатларни ташкил этувчи харажатлар (солиқлар (ижтимоий солиқ бундан мустасно), коммунал хизматлар, ходимларни ўқитиш, телефон алоқа хизматлари, канцелярия буюмлари, амортизация харажатлари, транспорт харажатлари, компьютер техникаларига техник хизмат кўрсатиш, синов жараёнларида сарфланадиган материаллар, лаборатория қурилмаларини метрологик текширувдан ўтказиш, синов-лабораторияни аккредитациядан ўтказиш ва даврий баҳолаш учун сарфланадиган харажатлар ва бошқалар);

S — рентабеллик, бунда S ≤ 30 %.