Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 20 октябрдаги ПФ-185-сон «Аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан ишончли муҳофаза қилиш соҳасини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ буюраман:

1. ШНҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси билан келишилган.

3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

1. 8.16-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«8.16. Ёнғин ўчириш гидрантлари автомобиль йўллари бўйлаб қатнов қисми четидан 2,5 м дан ортиқ бўлмаган масофада, бироқ бино деворларидан камида 5 м масофада жойлаштирилиши керак. Бунда ёнғин ўчириш гидрантларига ёнғин-қутқарув бўлинмалари ҳамда ёнғинни ўчириш техникасининг қаттиқ қопламали йўл орқали эркин етиб бориши таъминланиши лозим.

Ёнғин ўчириш гидрантларини сув таъминоти қувурининг боши берк узатмасидан тортилган қувурига ёки биноларга киритилаётган сув узатмаларига ўрнатишга йўл қўйилмайди.».

2. Қуйидаги мазмундаги 8.16¹ — 8.16⁷-бандлар билан тўлдирилсин:

«8.16¹. Сув таъминоти тармоқларида ер усти ёнғин ўчириш гидрантларини Oʻz DSt EN 14384:2009 талабларига мувофиқ ўрнатиш лозим.

Бунда ер усти ёнғин ўчириш гидрантларининг конструкцияси, беркитиш арматуралари ҳамда уларни жойлаштириш шароитлари ташқи ҳаво ҳарорати манфий бўлган даврда музлаб қолмаслигини ва узлуксиз ишлашини таъминлаши лозим.

8.16². Музлаш хавфи мавжуд ҳудудларда ер усти ёнғин ўчириш гидрантларининг сув келтирувчи қувури ҳамда дренаж клапани ернинг ҳисобий музлаш чуқурлигидан камида 1,0 — 1,2 м пастда жойлаштирилиши керак.

Дренаж клапани атрофида сувнинг грунтга эркин сингишини таъминлаш мақсадида чуқурлиги камида 300 мм, кенглиги камида 800 мм бўлган ҳамда донадорлиги 20 — 40 мм ли шағал ёстиқча кўзда тутилиши лозим.

Шағал қатлами остига унинг лойқаланишини олдини олиш учун фильтрловчи материал ётқизилиши керак.

8.16³. Ер ости сувлари сатҳи юқори бўлган шароитларда дренаж клапани тескари клапан билан жиҳозланиши лозим.

Бунда дренаж сувларини дренаж қудуқларига ёки алоҳида қум фильтрларга олиб чиқиш учун диаметри 100 мм бўлган дренаж қувурларини ўрнатишга йўл қўйилади.

Дренажни ёмғир сувлари оқизиш тизимларига ёки маиший оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларига улашга йўл қўйилмайди.

8.16⁴. Ер усти ёнғин ўчириш гидранти корпусининг турғунлигини (барқарорлиги) таъминлаш учун дренаж устидаги грунт зичланган бўлиши ва унинг атрофида сув тўпланиб қолишини олдини олиш мақсадида гидрант майдончаси қия бўлиши керак.

Дренаж остида лойқаланадиган тупроқдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.

8.16⁵. Сув таъминоти тармоғида ёнғин ўчириш гидрантларини жойлаштириш ушбу тармоқ хизмат кўрсатадиган бино ва иншоотнинг ёки уни қисмининг исталган нуқтасида ёнғинни ўчириш сув сарфини инобатга олган ҳолда камида иккита ёнғин ўчириш гидранти орқали таъминланиши керак.

Ташқи ёнғинни ўчириш учун сув сарфи 15 l/сек ва ундан кўп бўлганда камида иккита гидрантдан, сув сарфи 15 l/сек кам бўлганда битта гидрантдан таъминланган бўлиши лозим.

Бунда қаттиқ қопламали йўллар бўйлаб узунлиги 200 м дан ортиқ бўлмаган ёнғин ўчириш енгларини ётқизиш имконияти ҳисобга олиниши керак.

8.16⁶. Ёнғин ўчириш гидрантларининг сони ва улар орасидаги масофа ёнғинни ўчириш учун умумий сув сарфи ва ўрнатилган турдаги гидрантларнинг ўтказувчанлик хусусиятларининг йиғиндисини ҳисобга олган ҳисоб-китоб йўли билан аниқланади, бироқ 150 м дан ортиқ бўлмаслиги керак.

1 м узунликдаги ёнғин ўчириш енгдаги босим йўқотиш ҳ, м, қуйидаги формула бўйича аниқланади:

бу ерда, q_n — ёнғин ўчириш учун чиқаётган сув оқимининг унумдорлиги, l/с.

8.16⁷. Аҳоли яшаш пунктларида ва саноат корхоналарида ёнғинга қарши сув қувурларининг диаметри камида 100 мм, аҳолиси 5 минг кишидан кўп бўлмаган пунктларида эса камида 75 мм бўлиши керак.

Аҳоли сони 500 кишигача бўлган аҳоли яшаш пунктларида сув таъминоти тармоқларида ёнғин ўчириш гидрантлари ўрнига ёнғин ўчириш кранлари билан жиҳозланган диаметри 80 мм бўлган устунларни ўрнатишга йўл қўйилади.

Ёнғинга қарши сув таъминоти манбаларига олиб борувчи автомобиль йўллари ва йўлакларга ёнғинни ўчириш техникалари йилнинг барча фаслларида эркин кириб бориши таъминланиши лозим.

Ер усти ёнғин ўчириш гидрантлари ва сув ҳавзалари (сув манбалари) олдида ва улар томон ҳаракатланиш йўналиши бўйлаб тегишли кўрсаткичлар (ҳажмдор ёритгичли ёки ясси, нур қайтарувчи қопламага эга, атмосфера ёғингарчиликлари ва қуёш радиациясига чидамли) ўрнатилган бўлиши керак.

Бунда уларнинг устида сув манбаигача масофани кўрсатадиган рақамлар аниқ ёзилган бўлиши лозим.».

3. 9.4-банддаги «ташқи гидрантларидан» деган сўзлар «ер усти ёнғин ўчириш гидрантларидан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.