1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.13.00.00 Shaharsozlik va arxitektura / 09.13.01.00 Umumiy qoidalar]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Arxitektura va qurilish]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.05-24 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 25-oktabrda hisobga olindi, hisob raqami 308]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 6-oktabrdagi 577-son “Qurilish sohasiga oid talablarni soddalashtirish hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni tizimlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.05.05-24 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” shaharsozlik normalari va qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ayrim shaharsozlik normalari va qoidalari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Transport vazirligi, Energetika vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir v.b. Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 17-oktabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-73-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 10-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 8-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 30-sentabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 9-sentabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 17-oktabrdagi 01/2-73-son buyrugʻiga 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.05-24 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangi quriladigan, rekonstruksiya qilinadigan va mukammal taʼmirlanadigan yoʻl izining kengligi 1520 mm va hisobiy harakat tezligi 200 km/h gacha boʻlgan temir yoʻl hamda harakat tezligi 150 km/h gacha boʻlgan avtomobil yoʻllari tunnellarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning talablari ochiq usulda quriladigan transport tunnellarini, suv osti tunnellarini va katta siljish joylaridagi togʻ tunnellarini loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.03-96 “Seysmik hududlardagi qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.07-21 “Yuklamalar va taʼsirlar”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.08-96 “Shovqindan himoyalash”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob.Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomobil yoʻllari tunneli — baland yoki konturli toʻsiqlar, shaharlardagi toʻsiqlardan, avtomobil yoʻllari transportini oʻtkazish uchun moʻljallangan yer osti uzun muhandislik inshooti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻl-transport hodisasi — transport vositasining yoʻlda harakatlanishi jarayonida va uning ishtirokida sodir boʻlgan, fuqarolar vafot etgan yoki ularning sogʻligʻiga zarar yetkazilgan, transport vositalari, inshootlar, yuklar shikastlangan yoxud boshqa moddiy zarar yetkazilgan hodisa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir yoʻl tunneli — baland yoki konturli toʻsiqlar, shaharlardagi toʻsiqlardan, temir yoʻl transportini oʻtkazish uchun moʻljallangan yer osti uzun muhandislik inshooti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnel portali — tunnelda meʼmoriy jihatdan moʻljallangan kirish yoki chiqish joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rampa — avtotransport vositalarini yer yuzasidagi qatnov qismidan tunnelga yoki aksincha oʻtkazish uchun qoʻllaniladigan inshoot.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob.Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Tunnellarni loyihalash va qurish ishlari yoʻldan foydalanish talablaridan kelib chiqib, muhandis-geologik, iqlim, muz, tuproq va boshqa mahalliy sharoitlarni hisobga olgan holda tunnel qurilishi va foydalanish jarayonlarining atrof-muhitga taʼsirini inobatga olgan holda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Tunnellar ulardan foydalanish muddati davomida transport vositalarining toʻxtamay va xavfsiz harakatlanishi, tejamkorlik va eng kam mehnat sarfi, xizmat qiluvchilarning sogʻlom hamda xavfsiz ish sharoitlarini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Taʼmirlash ishlarini rejalashtirish uchun tunnel qoplamalarining xizmat muddatlari quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120 yil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mukammal tuzatish davriyligini — 50 yil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ustki pardozlash ishlari davriyligini — 30 yil.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Tunnel kesib oʻtish qurilishidagi asosiy texnik yechimlarni aniqlash uchun quyidagi omillar oʻrganilishi hamda inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rejada va koʻndalang kesimda joylashish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnellar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnellarning oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnel qoplamasining turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti suvlaridan, adashgan toklardan va boshqa zararli taʼsirlardan himoyalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Yer osti suvlarining tartibsiz ravishda oʻtishidan tunnellar himoyalangan va suvni olib chiquvchilarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Uzunligi 100 m dan ortiq boʻlgan temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari (choʻktiriladigan qismlardan yigʻiladigan suv osti tunnellari bundan mustasno) yongʻin yoki boshqa favqulodda vaziyatlarda quyidagicha xavfsizlik yoʻlaklariga ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlarning tashqariga chiqishiga moʻljallangan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qidiruv;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transport;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamollatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti suvlarini olib chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kabel tarmoqlarini joylashtirish vazifalarini bajaradigan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Tunnel va xavfsizlik yoʻlaklari yoki yonma-yon oʻtkazilgan tunnellar orasida, 300 m dan oshmagan masofada ulovchi sunʼiy boʻshliqlar joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Tunnellarda favqulodda vaziyatlarda xavfsizlik ashyolari, jihozlar, anjomlari joylanadigan boʻlmalar va shkaflar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Boʻlmalar har 300 m da tunnelning ikki tomonida shaxmat usulida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunnelning uzunligi 300 — 400 m gacha boʻlsa, uning oʻrtasida bitta, uzunligi 400 — 600 m gacha boʻlsa, ikkita boʻlma joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shkaflar tunnelning har ikki tomonida boʻlmalar orasida har 60 m da shaxmat usulida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Uzunligi 1000 m dan ortiq boʻlgan avtomobil yoʻllari tunnellarida har 500 m masofada uning koʻndalang kesimini transport vositalarini qisqa muddatli toʻxtash maydonchalarini joylashtirish uchun kengaytirilishi, bunda maydonchalarga kirish va chiqish asosiy yoʻl hisobidan amalga oshirilishi hamda ularning uzunligi 50 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maydonchalarning eni tunnel uchun qabul qilingan bitta yoʻlning oʻtish qismi kengligidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Avtomobil yoʻllari tunnellarida peshtoqdan kamida 100 m uzoqlikkacha yoritilgan asfalt-beton yoʻl qoplamalarini qoʻllash hamda xizmat yoʻlkasi sathidan 1-2 m balandlikdagi devor sirtini oq rang bilan qoplash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻlma va taxmonlarning tashqi burchaklari nurlanuvchi boʻyoqlar bilan boʻyalishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Peshtoqlarning yuzalari va tirgak devorlarni qoplash uchun qora (toʻq) rangli materiallar ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Koʻndalang kesim, boʻylama yon tomon va reja
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Qurilayotgan va qayta taʼmirlanayotgan temir yoʻl tunnellarining koʻndalang kesimi inshootlar yaqinlashuvi oʻlchamlari “S” shaklni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Tunneldagi yoʻlning boʻylama profilini 3 foizdan kam boʻlmagan bir yoki ikki nishabli qilib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir yoʻl tunnellaridagi maksimal qiyalik (III chi va undan past darajadagi yoʻllar uchun butun tortuvchi kuchni hisobga olgan holda) yoʻlning ochiq joyi uchun qabul qilingan va tunnelning uzunligiga koʻra, quyidagi koeffitsiyentlarga koʻpaytirilgan qiyalik miqdoridan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,3 km gacha — 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,3 km dan 1 km gacha — 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 sh dan 3 km gacha — 0,85;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 km dan uzun 0,8 — 0 ,7 5 (tunnel uzunligiga bogʻliq holda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Egri chiziqli joylarda boʻylama profil yonining bir-biriga yaqin boʻlgan toʻgʻri chiziqli qismlari vertikal tekislikda yoʻl darajasiga bogʻlik boʻlgan radius bilan qoʻshilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Temir yoʻl tunnellarining rejada joylashishi va yoʻl qismlarining egrilik radiuslari temir yoʻl ochiq joylariga quyiladigan talablarni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Avtomobil yoʻllari tunnellari koʻndalang kesimining asosiy parametrlari, inshootlar va jihozlarning yaqinlashuv oʻlchamlari avtomobil yoʻli toifasi hamda tunnel uzunligiga bogʻliq holda, avtotransport vositasining oʻlchamlariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Uzunligi 300 m gacha boʻlgan avtomobil yoʻllari tunnellari yurish qismining boʻylama profili bir nishabli, uzunligi 300 m dan ortiq boʻlsa, bir va ikki nishabli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, nishab 3 foizdan kam va 40 foizdan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Qiyin topografik va muhandis-geologik sharoitda joylashadigan, uzunligi 500 m gacha boʻlgan togʻ tunnellari, suv osti tunnellarining rampa va qirgʻoq qismlari uchun boʻylama nishabi 60 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Avtomobil yoʻllari tunnellarining rejada joylashishi yoʻl toifasi boʻyicha hisobiy harakat tezligiga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, minimal radius 250 m dan, favqulodda vaziyatlarda 150 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Tunnel peshtoqi suv bosadigan yerda joylashgani holda peshtoq suv chiqaradigan novtagining sathi yuqori suvning eng baland sathidan (tiqilish, muz koʻchish, toʻlqin balandligining koʻpayish ehtimoli 1:300 (0,33 foiz) boʻlishini hisobga olib) kamida 1,5 m baland boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Tunnellarning qurilish konstruksiyalari konstruksiyalar va materiallar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Xavfsizligini taʼminlash uchun tunnellar yoʻlaklari va yer osti inshootlari yuk koʻtaruvchi yoki oʻpirilishdan saqlovchi doimiy qoplamalarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoplamalar butun sirti boʻyicha tuproqqa zich tutashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunnel yer osti xavfsizlik yoʻlaklariga kirish joylari peshtoq koʻrinishda mustahkamlangan va shakllantirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunnel peshtoqi qiyalikdan dumalab tushadigan toshlarni ushlab qoluvchi panjaralarga va meʼmoriy bezaklarga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Uzunligi 100 m va harakat tezligi 80 km/h dan ortiq boʻlgan avtomobil tunnellarining kirish qismi uzunligi 20 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, tunnellarning kirish qismi koʻndalang kesimining yuzasi eng kamida 40 foizga koʻpaytirilgan qismga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Boʻlma va oʻyiq oʻlchamlari ushbu SHNQning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻlma va shkaf pollarining sathi temir yoʻl tunnellarida unga yaqin boʻlgan rels tagining, avtomobil yoʻllari tunnellarida esa xizmat yoʻlining sathi bilan bir xil boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Tunnel qoplamalari, xavfsizlik yoʻlaklari, peshtoq, peshtoq oldi tirgak devorlar va boshqa tunnel oldi inshootlar hamda ichki qurilish konstruksiyalari uchun ishlatiladigan materiallar quyidagicha talablarga javob berishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustahkamlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sovuqbardoshlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi va ichki muhit agressiv taʼsiriga qarshi chidamlilik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
olovbardoshlilik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish hamda foydalanishning meʼyoriy va yoʻl-transport hodisasi harorat holatlarida zaharli moddalar ajratmaslik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadval
Tunnel qurilmalari
Oʻlchamlar mm
kengligi
balandligi (boʻlma, shkaf oʻrtasida)
chuqurligi
Tunneldagi boʻlmalar:
Temir yoʻllardan
4000
2800
2500
Avtomobil yoʻllardan
2000
2500
2000
Tunneldagi taxmonlar:
Temir yoʻllardagi
2000
2500
1000
Avtomobil yoʻllaridagi
2000
2500
500
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Namlangan tuproqda quriladigan tunnel boʻlaklari qoplamalari suv oʻtkazmas materiallardan qurilishi hamda namdan muhofazalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yaxlit beton yoki temir-beton tunnel qoplamalarini namdan muhofazalash uchun ishlatiladigan materiallar quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzoq muddatga chidamlilikka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mexanik va harorat taʼsirlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti suvlarining kimyoviy agressiv taʼsiriga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mikroorganizmlar taʼsiriga qarshi chidamlilikka.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nam oʻtkazmaslik tadbirlari loyihada yoʻl qoʻyiladigan qoplamaning yoriqlar hosil boʻlib deformatsiyalanishi natijasida buzilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Siqilishga boʻlgan mustahkamlik boʻyicha beton sinflari quyidagilardan kichik qilib olmaslik kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V30 — yigʻma temir-beton qoplamalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V15 — yaxlit beton qoplamalar, peshtoqlar, ichki temir-beton konstruksiyalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V25 — yaxlit temir-beton, beton va yaxlit presslangan qoplamalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V25 — suv osti tunnellarining yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari (choʻktiriladigan boʻlmalar) uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V25 — sachratma-beton qoplamalar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Qoplama va peshtoq elementlarini qalinligi hisob boʻyicha belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoplama va peshtoq elementlarining minimal qalinliklari quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit beton va temir-betonli tunnel qoplamasining devor va gumbazlari — 200 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit beton va temir-betonli tunnel qoplamasining devor va gumbazlari, boʻrtib chiqqan qoyali yerlarda — 100 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yigʻma temir-beton qoplamaning uzluksiz kesimli bloklarda — 200 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yigʻma temir-beton qoplamaning qirra va yonlari — 100 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit peshtoqli devorlarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonli — 300 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xarsang toshli — 500 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir-betonli — 150 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sachratma-beton qoplamalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻpirilishdan saqlovchi (pardoz) qoplamalar (boʻrtib chiqqan joylarda) — 50 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuk koʻtaruvchi — 100 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Konstruksiyalarning ishchi armaturalari uchun beton himoya qobigʻining qalinligi quyidagi 2-jadvalda keltirilganlardan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-jadval
Tunnel qoplamasi
Element qalinligi, mm
Element qalinligi, mm
Yigʻma va yaxlit temir-betonli qoplamalar
100 gacha
101 dan 200 gacha
201 dan 500 gacha
500 dan yuqori
10
20
30
40
Choʻktiriladigan boʻlmalar
1000 gacha
1000 dan yuqori
30
60
Sachratma beton qoplamalar
100 dan kam
101 va yuqori
15
20
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Tunnellarning asosiy konstruksiyalari quyidagi minimal olovbardoshlikka ega boʻlishlari kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnel qoplamalari va ichki konstruksiyalar — 1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devorlar (toʻsiqlar, shamollatish xonalari, kanallarning tomlari) hamda dahlizlar — 0,75,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinga qarshi oʻzi yopiluvchi eshiklar, yongʻinga qarshi tuynuklar — 0,6,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
narvon supalari, kosourlar, zinapoyalar, toʻsin va zinaning ikki supa oʻrtasidagi qismi — 1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Tunnel qoplamalari hamda ularning metall himoyalari, oʻrnatilgan detallar va biriktirgichlar korroziyadan himoyalangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Temir yoʻlning elektrlashtirilgan joylarida tiklanayotgan qoplamalar, relslar hamda tunneldagi biriktirgichlar adashgan tok taʼsiridan himoyalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Seysmik joylarda tiklanayotgan tunnelning temir-beton va beton qoplamalarida antiseysmik deformatsiya choklar oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ular orasidagi masofa quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit beton qoplama uchun — 20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit temir-beton qoplama uchun — 40;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yigʻma temir-beton qoplama uchun — 60.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Seysmikligi 7 ball va undan ortiq boʻlgan hududlarda qurilayotgan tunnel qoplamalarining konstruksiyalari QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq konstruktiv xususiyatlarga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Seysmik faol hududlarda qurilayotgan tunnel konstruksiyalari ularning tektonik yoriqlarni yoki turli mustahkamlikdagi tuproqlarni kesib oʻtganda, bogʻliqlikni ajratib qoʻyuvchi deformatsiya choklarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Konstruksiyalarni hisoblash boʻyicha talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Tunnel qoplamalari va ichki konstruksiyalarining hisoblash sxemalarida quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshootlarning ishlash sharoitlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularni qurish texnologiyasiga mos kelishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiya elementlarini oʻzaro va oʻrab turuvchi tuproq bilan taʼsir xususiyatlarini hisobga olishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnelni qurish va ishlatish davomida uning alohida elementlariga yoki butun inshootga yuk va taʼsirlarning noqulay birga qoʻshilgan holdagi taʼsirini hisobga oluvchi turli hisobiy vaziyatlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, quyidagi holatlarni inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy, uzoq va qisqa muddatli yuklarning birgalikdagi asosiy taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy, uzoq muddatli, qisqa muddatli va bitta maxsus yuklarning birgalikdagi oʻziga xos taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Qoplamadagi kuchlar holatini hisoblash chizmalari sifatida aniqlangan yuklar koʻrsatilgan yoki uzluksiz tutash muhitlar mexanikasi asosidagi chizmalar xizmat qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklar berilgan holatda, yuklarga tuproq massivining qarshiligini, uzluksiz muhit mexanikasi usullaridan foydalanilganda esa yuk koʻtaruvchi konstruksiya va tuproq deformatsiyalarining oʻzaro taʼsirini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Tunnel konstruksiyalarini berilgan kuch va taʼsirlarga hisoblashda, taʼsir muddati uzoqligi boʻyicha doimiy va vaqtincha (uzoq muddatli, qisqa muddatli va maxsus) larga ajratish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Doimiy yuklarga togʻ va gidrostatik bosim, konstruksiyaning ogʻirligi, konstruksiyada saqlanadigan oldindan zoʻriqtirishdagi kuchlanish, toʻkilgan tuproqlar kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Uzoq muddatli yuklarga muqim (statsionar) uskunalar ogʻirligidan, havo haroratining taʼsiridan, muzlashidan, betonning choʻkishi va oʻziga choʻziluvchanligidan hosil boʻladigan yuklar kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Qisqa muddatli yuklarga tunnel qurilishi jarayonidagi yuklar va taʼsirlar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qalqon domkratlarining bosimidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplama ortiga qorishma yuborishdan va tuproqlarni fizik-ximik mustahkamligidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish transport uskunalarining yuki va taʼsiridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlar xizmat koʻrsatish va taʼmirlash qismlaridagi materiallar ogʻirligidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnel yigʻma qoplamalarini koʻtarish, tashish va montaj qilishdagi zoʻriqish taʼsiridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunnelni ishlatish jarayonida tunnel ichidagi va yer ustidagi transport vositalaridan tushadigan yuklar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Maxsus yuklarga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik va portlash taʼsirlari, ishlanayotgan mintaqada grunt tuzilishi, siljish va koʻchishlarning oʻzgarishi bilan bogʻlik boʻlgan deformatsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doim muzlaydigan tuproqdagi togʻ bosimi, xavfli geologik jarayonlar va ularning birgalikdagi taʼsiridan hosil boʻladigan yuklar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Meʼyoriy yuklarni sunʼiy boʻshliq oʻlchamlari tunnelning joylashish chuqurligi, joyning tektonik tuzilishi (birinchi navbatda yoriqligi) va fizik-mexanik xususiyatlari, uning namlanganligi hamda ishlab chiqarish usullariga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, oʻxshash muhandis-geologik sharoitlarda tunnel qurilishi jarayonida olingan maʼlumotlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Tunnel qoplamalari konstruksiyalarini chegaraviy holatlar usuli bilan hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Birinchi guruh chegaraviy holatlarga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiya yuk koʻtaruvchi elementining turli xil buzilishi (masalan, moʻrt, plastik, qayishqoqlik) (turlari SHNQ 2.01.07-21 boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanishga toʻla yaroqsiz holatga keltiruvchi shakl turgʻunligining yoʻqolishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turgʻunlik holatining yoʻqolishi (choʻktiriluvchi boʻlmalarni suzib chiqishga hisoblash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanishni toʻxtatishga olib keladigan yoriqlarning hosil boʻlishi (namlangan tuproqqa qurilgan, biroq suvdan himoyalanmagan tunnellarning beton va temir-beton qoplamalari uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikkinchi guruh chegaraviy holatlar quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyalar deformatsiyalarining oxirgi chegaraga yetishi (masalan, chegaraviy egilishlar, buralishlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqlar hosil boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chegaraviy ochilish yoki chegaraviy uzunlikdagi yoriqlarning paydo boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Birinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hamma konstruksiyalar uchun hisob ishlarini bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisob ishlari qabul qilingan hisobiy chizma boʻyicha barcha hisobiy holatlar (yuklarning asosiy va oʻziga xos birgalikdagi taʼsiri)ga ashyolar, tuproq, yuklar xususiyatlarining hisobiy qiymatlarini hamda konstruksiyalar ishlash sharoitlari koeffitsiyentlarini hisobga olgan holda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Ikkinchi guruh, chegaraviy holatlar boʻyicha hisob-ishlari qabul qilingan hisobiy chizma boʻyicha oʻrnatilgan va oʻtuvchi hisobiy holatlarga (yuklarning asosiy birgalikdagi taʼsiri) ashyolar, tuproq yuklar xususiyatlari hamda konstruksiyalarning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari normativ qiymatlarini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir-beton konstruksiyalardan foydalanish tajribasida yoki ularni tajribaviy tekshirish natijasida, ularda hosil boʻladigan yoriqlar ochilishining oʻlchovi yoʻl qoʻyilgan chegaraviy oʻlchovdan katta boʻlmagan va konstruksiyaning foydalanish jarayonidagi bikrligi yetarli boʻlgan hollarda, ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisob ishlari bajarilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Yuklarning oʻzgarishi yoki normal foydalanish shartidan chetga chiqish natijasida normativ qiymatdan katta yoki kichik tomonga ogʻishini hisobga oluvchi yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlarining qiymatlari ushbu SHNQning 1-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir paytda bir nechta yuklar hisobiy qiymatlari ortishi ehtimolining bitta yuk hisobiy qiymati ortishi ehtimolidan kamligini hisobga oluvchi yuklarning birgalikdagi taʼsiri koeffitsiyentlarining qiymatlari mazkur SHNQning 2-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Tuproqning mustahkamlik va deformativ tavsiflarini muhandis-geologik qidiruv ishlari, oʻtkazilgan dala va laboratoriya tadqiqotlari asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Temir-beton tunnel konstruksiyalarining yoriqbardoshligi ularning ishlash sharoitlariga koʻra ushbu SHNQning 3-ilovasida keltirilgan talablarga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Beton va temir-beton elementlari kesimlarining mustahkamligini SHNQ 2.03.01-24 talablari boʻyicha ish sharoiti koeffitsiyentlari γα kiritib tekshirish lozim. Bu koeffitsiyent quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qabul qilingan hisobiy modelning yaxlit beton qoplamaning mavjud ishlash sharoitidan ogʻishi γα=0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
namlangan joylarda qurilgan, biroq suvdan himoyalanmagan qoplama betoni mustahkamligining kamayishi γα = 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyani oldindan zoʻriqtirishdagi kuchlanishning saqlanishi (tuproqqa siqiluvchi qoplamalar uchun ) γα = 1,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Doimiy qurilmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Yoʻlning ustki tuzilishi va yurish qismi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Yoʻlning ustki tuzilishi konstruksiyasi yoʻl oqova ariqlar va boshqa tunneldan foydalanish qurilmalarini mexanizatsiyalashtirilgan taʼmirlash va ularni saqlash imkonini yaratishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir yoʻl tunnellaridagi shagʻal konstruksiyali yoʻlning ustki tuzilishi chaqiq toshdan foydalanib ishlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iz atrofida shpal tagidagi shagʻal qatlamining qalinligi 0,25 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Tunnellarga choksiz rels yoʻllari yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunnel uzunligi 300 m va undan kam boʻlgan hollarda relsli yoʻllarda choklar oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Temir yoʻl tunnellari turli qismining har 20 metrida hamda egri qismining har 10 metrida devor qoplamasiga mahkamlangan doimiy reperlar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Reperlar bir yoʻllik tunnellarning toʻgʻri qismi oʻng tomoniga (kilometrlar hisobi boʻyicha), egri qismida esa tashqi iz tomonidan oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki izli tunnellarda reperlarni izlarning har ikkala tomoniga oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Reper yonida tunnel devoriga belgi mahkamlanishi, bunda reper raqam, undan eng yaqin izning ichki qirrasigacha boʻlgan va uning boshidan balandlik masofasi koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellarining peshtoqlarida III sinf nivelirlash uchun reperlar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Oqova ariq va zovur qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Peshtoq tomoniga qiya boʻlgan tunnel boʻyicha yoki xavfsizlik yer osti yoʻlagida yer osti yoki tunnel yuvilishidan chiqqan suvlarni chiqarish va ularni relyefning pasaygan joylariga tashlashni kollektorlar yoki yopiq tarnovlar orqali joriy qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Kollektor yoki tarnovlar oraligʻi 20 m dan koʻp boʻlmagan quduq yoki tindirgichlarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tindirgichlarni vaqti-vaqti bilan tozalash uchun ularga oʻtish qulay boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suffoziyaga moyil tuproqlarda joylashgan tunnellarda yer osti suvlarini qochirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Tarnov yoki kollektorlar tubining qiyaligi 3 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarnov va tindirgichlardagi suvning hisobiy sathi yoʻlning yuqori tuzilishi yoki yoʻl qoplamasi asosidan past boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Tunnel boʻylama kesimi bir qiyalik boʻlganda, yuqori tomondagi peshtoq oʻyimidan tashqariga suv oqizadigan ariq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Suvni oqib ketishini yaxshilash uchun togʻ tunnellarining peshtoq atrof yuzasini, chuqurlarni, teshiklarni va boshqa kovlangan joylarni yer osti suvlarini yigʻmaydigan tuproq bilan toʻldirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ariqlar tarmogʻini loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Trassaning pasaygan joylaridagi tunnellarda alohida xonalarda joylashgan suv toʻplaydigan va suvni chiqarib tashlaydigan qurilmalar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv chiqaruvchi qurilmalar rampa joyining pastki qismiga joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Bosimli suv quvurlari, oqava ariqlar, zovur qurilmalari va suv yigʻadigan inshootlar konstruksiyalari ularda suv muzlashi, tunnel yurish qismi yoki devorlarida muz qatlamlari hosil boʻlishiga yoʻl kuymasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning 60-bandida keltirilgan inshootlarni sovuq oʻtmaydigan qilish va isitish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Tunnelni shamollatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Shamollatish tunneldan quyidagi tartiblarda foydalanishni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A — moʻtadil harakat jadalligi “choʻqqiga” chiqqan vaqtda, yoʻl qoʻyilgan maksimal tezlikda transportning toʻxtovsiz harakati amalga oshiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B — sekinlashgan — transportning toʻxtovsiz harakati 20 km/h dan kam tezlikda amalga oshiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — transport tirbandligida — transportning ishlab turgan dvigatellari bilan 15 min gacha toʻxtab turish holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Tunnelning moʻtadil “A” foydalanish tartibida transport qismida havoga chiqariladigan gazlar tarkibida uglerod oksidining chegaraviy ruxsat etilgan toʻplanishi ushbu SHNQning 3-jadvalida keltirilganlardan, “B” va “V” tartiblarda esa quyidagi miqdorlardan yuqori boʻlmasligi lozim, mg/m3:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uglerod oksidi — 200;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
azot oksidlari — 5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurum (qorakuya) — 4.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Yongʻin sodir boʻlganda, sunʼiy usulda shamollatish harakat yoʻnalishini oʻzgartirishga imkon beradigan va quyidagilarni taʼminlaydigan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
berilgan yoʻnalishdagi shamollatish oqimining ustuvorligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya tugamaguncha havo ustunini kamida 20 Pa hosil qilish bilan yoʻllarni tutun bosmasligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamollatish oqimi harakat yoʻnalishini oʻzgartirish vaqti 10 min dan ortiq boʻlmasligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin vaqtida issiq gazlarni soʻrib olish uchun moʻljallangan shamollatkichlarga hamda ularni chiqarib yuborish uchun asosiy havo uzatmadan ajratilgan chiqarish yoʻliga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Avtomobil tunnellarini shamollatish usuli tunnel ichidagi koʻrinish talablarini taʼminlashi, bunda yoriqlik kuchsizlanishi koʻrsatkichi 0,0075 I/m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Tunnel havosining eng chegaraviy yoʻl quyilgan harorati issiq kunlarda tashqi havoning eng yuqori haroratidan koʻp, sovuq kunlarda esa eng past haroratdan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir yoʻl tunnellarining uzunligi 1000 m dan va avtomobil yoʻllari tunnellarining uzunligi 300 m dan kam boʻlganda, haroratlarning miqdori va tashqi havoning nisbiy namligi yaqinda joylashgan meteostansiya maʼlumotlaridan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Katta uzunliklarda va elektr quvvati bilan tortuvchi maxsus issiqlik tartibi amalga oshiriladigan temir yoʻl tunnellarida tunnel peshtoqlarida (ustlarida) davomliligi uch yildan kam boʻlmagan tabiiy kuzatishlar natijasidan olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qiyin ob-havo sharoitida qurilayotgan temir yoʻl tunnellarida tashqi havo kirishini chegaralovchi shamollatish darbozalari yoki boshqa qurilmalar oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Tunnelning mazkur SHNQning 62-bandida keltirilgan ishlash tartiblarida va 64-bandi boʻyicha yongʻin tasodifida, shamollatish vaqti tunnelda tuman hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Qish faslida xizmatchilar xonasini isitishda havo harorati 18º S dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Tunnel transport qismining kesimi boʻyicha shamollatish tartibida transport vositalari taʼsirini hisobga olmasdan havo harakatining oʻrtacha tezligi 6 m/s dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, inshootlarning havo chiqaruvchi qismida tezlikning koʻpayishini belgilashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Bir yoʻlli temir yoʻl va bir tomonga harakatlanuvchi avtomobil yoʻllari tunnellarini boʻylama shamollatishda uning oqim yoʻnalishi mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Avtomobil tunnellaridagi boʻlma, taxmon va buzilgan avtotransport toʻxtash maydonchalarini shamollatish, tunnelni shamollatish hisobiga amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Tunnel shamollatish qurilmalarini boshqarish, tunnel va peshtoqlar havo muhiti fizik va ximik parametrlarini doimiy nazorat qilishni taʼminlaydigan texnik vositalar kompleksidan tashkil topishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Tunneldagi shamollatish uskunalarining ishlashidan chiqadigan shovqin darajasi ushbu SHNQning 4-jadvalida keltirilgan miqdorlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aholi punktlaridagi yerning ustki shovqini QMQ 2.01.08-96da keltirilgan miqdorlardan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Uzunligi 200 m dan ortiq toʻgʻri chiziqli va 100 m dan ortiq egri chiziqli temir yoʻl hamda avtomobil yoʻllari tunnellari ushbu SHNQning 5 va 6-jadvallariga muvofiq qoʻzgʻalmas sunʼiy yoritish vositalariga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunnel va uning xavfsizlik yer osti yoʻlaklari umumiy yoritishlardan tashqari buzilish (avariya) holatidagi qoʻshimcha yoritishga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Taʼmirlash ishlarini bajarishda qoʻshimcha koʻchma yoritgichlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Temir yoʻl tunnellaridagi gorizontal yoritilish rels boshi sathida va yer osti yoʻlaklarining toza pol sathida 1 lk dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval
Transport vositalarining tunnelda turish vaqti
Tunnel transport qismi havosida uglerod oksidining chegaraviy yoʻl qoʻyiluvchi bir joyga toʻplanishi, mg/m3
Temir yoʻldagi
Avtomobil yoʻlidagi
5
6
7
8
9
10
15
20
28
24
21
19
17
16
12
9
60
51
45
41
38
35
26
21
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Transport vositalarini tunnelda boʻlish vaqti, t va uglerod oksidining chegaraviy yoʻl qoʻyiluvchi bir yerga toʻplanishi, ularning logarifmik shkalalarida qurilgan toʻgʻri chiziqli bogʻliqliklari boʻyicha ikki tomonga kengaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-jadval
Oktava chiziqlarining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz
62
125
250
500
1000
2000
4000
8000
Ovoz bosimining darajasi, dB
97
88
83
78
72
62
54
47
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Avtomobil yoʻllari tunnellarida yoritgich qurilmalari yaratadigan yoritish tartibi va gorizontal yoritilishning oʻrtacha miqdori mazkur SHNQning 5 va 6-jadvallariga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Harakat bir tomonlama boʻlgan tunnellarning chiqish tomonidagi oʻrtacha gorizontal yoritilish 30 lx boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Avtomobil tunnellarining oʻrtacha gorizontal yoritilishining aniq meʼyori mavjud har qaysi qismida maksimal yoritilishning oʻrtachaga nisbati 3:1 dan ortiq boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Avtomobil yoʻllari tunnellarining umumiy yoritish tartibini boshqarish tunnel tashqarisidagi tabiiy yorugʻlikning oʻzgarishiga bogʻliq holda avtomatlashtirilishi hamda navbatchi xonasidan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunnellarni kechki va tungi yoritish tartibini, shuningdek kunduzi yoritiladiganlarini tabiiy yorugʻlikning kamayishi 100 lx gacha yetganda bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Taʼmirlash ishlari bajariladigan joylarni yoritish uchun yoritgichlar, tokchalar, boʻlmalar, yoʻlaklar va ular orasida oʻrnatiladigan oʻchirib-yoqish moslamasi (shtepsel rozetkalari) orqali umumiy yoritish tarmogʻiga bir va ikki yoʻllik tunnellarning bir tomonida, bir-biridan 60 m masofada yoki ikki hamda toʻrt yoʻllik va undan kengroq tunnellarda ikki tomonida ulanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻchma yoritgichlarni transformatorlardagi 220/12 V kuchlanishdan olishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Loyihadagi egrilik radiusi 350 m va undan kam boʻlgan tunnellarning kirish qismi burilishning tashqi tomonida yopmadan 1 m sathda vertikal yoritilish (Eoʻr lx) miqdori oq plita bilan qoplanganda yoki oq boʻyoq bilan boʻyalganda, gorizontal yoritilishning oʻrtacha 0,4 qiymatidan beton qoplamadagi peshtoqdan 20 m dan 75 m gacha boʻlgan masofada oʻrtacha gorizontal yoriqlik 0,8 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtomobil yoʻllari tunnellarining oʻrta qismida uzunligi 1300 m dan koʻp boʻlgan trassa bilan kunduzgi, kechki va tungi tartibdagi kirish va chiqish peshtoqlaridan 500 m masofada televizion tarmoq ishlatilmasa, gorizontal yoritilishni 30 lk dan to 15 lk gacha tushirishga, yuqori sezuvchanligi yetarli boʻlmagan telekameralardan foydalanilsa, 50 lk gacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-jadval
Kirishning koʻrinishi
Kirish teshigining yoʻnalishi
Qor qoplamaning davomiyligi
Oʻtish qismi qoplamasining kirish peshtoqidan m masofadagi oʻrtacha gorizontal yoritilishi normasi
(Eoʻr lx)
10
30
50
75
100
125
150 va undan yuqori
Peshtoqqa qiyasiz tutish
Shimoliy
yarim yildan kamroq
750
750
400
150
75
30
30
yarim yildan koʻproq
1000
1000
550
250
100
50
30
Janubiy
yarim yildan kamroq
1000
1000
550
250
100
50
30
yarim yildan koʻproq
1500
1500
850
400
150
75
30
Peshtoqqa qiyalik boʻyicha tushish
Shimoliy-janubiy
Yil davomida
1250
1000
650
350
125
60
30
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Shimoliy yoʻnalishga, shuningdek shimoliy sharqiy va shimoliy gʻarbiy, janubiy yoʻnalishga esa janubiy sharqiy va janubiy yoʻnalishlar ham kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Agar peshtoqning koʻndalang kesimi tunnelnikidan katta boʻlganda keltirilgan masofalar tunnel asosiy kesimi boshlanishidan oʻlchanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Yongʻinga qarshi himoya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Uzunligi 300 m dan ortiq tunnellar yongʻinga qarshi himoyaga ega boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunneldagi yongʻin oʻchirish postlarini (oʻt oʻchirgich va uskunalar bilan jihozlangan yongʻin joʻmraklari) boʻlaklar va tokchalarda har 60 m da, xavfsizlik yoʻllarida esa har 40 m da joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Uzunligi 2500 m dan ortiq boʻlgan tunnellarda yongʻinga qarshi suv oʻtkazgich va kerakli suv zaxirasi boʻlgan doimiy yongʻin oʻchirish vositalari oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshimcha yongʻin oʻchirish vositalari (suv uchun hovuzlar, nasos stansiyalari) tashqi xonalarda yoki alohida sunʼiy boʻshliqlarda joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Yongʻinga qarshi suv oʻtkazgich tunnel uzunligiga koʻra qismlarga boʻlinishi, bunda yongʻin joʻmragidagi zarur bosim va suvning quruq oʻtkazgichdan eng uzoqdagi yongʻin joʻmragigacha oqib oʻtish vaqti 5 min dan koʻp boʻlmasligini hisobga olib, alohida qism (zona)larga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tunneldagi yongʻinni oʻchirish hisobiy vaqti 3 h qilib olish, bunda suvning sarfi, yongʻin joʻmragining diametri 65 mm, unumdorligi 5 l/s boʻlgan ikkita otilayotgan suv oqimidan foydalanish shartidan kelib chiqib aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv bosimida oqimining taʼminlangan uzunligi 10 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Yongʻinga qarshi suv oʻtkazgichning har qaysi qismi ikkita mustaqil manba buloq (hovuzlardagi suv zaxirasi yongʻinni 3 h ichida oʻchirishga yetadigan ketma-ket suv taʼminoti tarmogʻidan toʻldiriladigan hovuz)lar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv oʻtkazgichni tunnel va xavfsizlik yer osti yoʻlagi orqali halqalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinga qarshi suv oʻtkazgich tarmogʻidagi suvning muzlamasligi taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hovuzlarni tashib keltiriladigan suvlar bilan toʻlgʻazishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, suvning yongʻin hajmini toʻlgʻazilish vaqti 24 h oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Tunnel va yoʻlak yoki parallel tunnellar orasidagi ulanish boʻlaklarida yongʻinga qarshi eshiklar, havoni oqimini yongʻin tomonga yoʻnaltiradigan sunʼiy shamollatish jihozlari bilan taʼminlangan yoʻlak-shlyuzlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Uzunligi 300 m dan ortiq boʻlgan hamma tunnellar avtomatlashtirilgan yongʻin signalizatsiya tizimlari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir yoʻl tunnellari yongʻin oʻchirish tarmoqlarining yoqilishida tortuvchi elektr tarmoqlari taʼminotining avtomatik uzilishi taʼminlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Tunnel xizmatchilari va yoʻl-transport hodisasi qutqarish xizmatini yongʻindan xabardor qilish maqsadida, tunnel xavfsizlik yoʻllari hamda boshqa tunnel inshootlarida 120 — 160 m masofada joylashgan tokchalarga telefon apparatlari tarmoqlari oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Yongʻin joʻmraklari, signalizatsiya va yongʻinni oʻchirish tarmoqlarini ishga tushirish tugmalari oʻrnatilgan joylar, evakuatsiya yoʻllari elektr taʼminoti yoʻl-transport hodisasi holatida ishlaydigan yoritish tizimiga ulangan yoritgichlar bilan belgilangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. SSB va elektr taʼminoti shkaflari avtomatlashtirilgan gazli yongʻin oʻchirish modulli uskunalari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Atrof muhitni muhofaza qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Tunnellarni loyihalashda ularni garmonik ravishda landshaft bilan muvofiqlashtirish, bunda portal sodda boʻlish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Tunnellarni loyihalash va qurishda yer osti ichimlik suvlari toʻplangan linzalarning buzilmasligi, foydali qazilmalar va zaharli chiqindi toʻplangan joylarni kesib oʻtish boʻyicha yechimlar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Tunnellardan toʻplangan oqava suvlarni tozalab, texnologik talablar yoki boshqa maqsadlarda foydalanish, qoldiqlarni esa relyefning past joylariga yoki ochiq suv oqimlariga oqizib yuborilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Tunnellarni qurishda oʻrmonlarni qoʻriqlash, yongʻin xavfsizligini taʼminlash hamda torflangan hududlarda kriogenga qarshi tadbirlar moʻljallanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Tunnellarda sodir boʻlgan toʻplangan ifloslangan havolarni tashqariga chiqarish uchun teshiklar moʻljallanishi va korxonalar chiqindilari tarkibidagi zararli moddalarning atmosfera havosidagi konsentratsiyasini hisoblash uslubiga muvofiq taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Aholi yashash punktida ventilyatsiya shaxtasini loyihalashda, shovqin pasaytirish chora-tadbirlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda va ularning atrofida temir yoʻl va avtomobil yoʻllarini, tunnellarni qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Temiryoʻl hamda avtomobil yoʻllarini qurishni loyihalashda yoʻlni kesib oʻtadigan har qanday yovvoyi hayvonlar yoʻnalishini va hayvonlarning yangi yoʻlni xavfsiz kesib oʻtishi uchun maxsus koʻpriklar yoki tunnellarni rejalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.05-24 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yukning koʻrinishlari
Koeffitsiyentlar qiymati
Doimiy yuklar
Tunnel ustidagi tuproq qatlamining vertikal ogʻishligidan:
Tabiiy tuzilishida
1,1
Toʻkilgan holatda
Gumbaz boʻlishi holidagi vertikal togʻ bosimining quyidagi tuproqlar uchun miqdori
1,15
Qoyatosh yerlar
1,6
Tuproqli
1,5
Qumlar va yirik chaqiq togʻ jinslari
1,4
Tuproq toʻkilishidagi vertikal bosimidan
1,8
Tuproqning gorizontal bosimidan
1,2 (0,7)
Gidrostatik bosim
1,1 (0,9) ,
Konstruksiyaning oʻz ogʻirligidan:
Yigʻma temir-beton
1,1 (0,9)
Yaxlit beton
1,2 (0,8)
Metall
1,05
Uzoq muddatli yuklar
Qoʻzgʻalmas jihozlar ogʻirligi
1,05
Ob-havo haroratlarining taʼsiri
Yerlarni muzlaganda koʻtarilish kuchi:
1,1
Tuproqli yerlarda qumli yerlarda
1,5
Texnologik boʻlmalardagi koʻprik va osma kranlarning
1,4
Vertikal yuklari
1,1
Betonning choʻkishi va oʻzicha choʻziluvchanligining taʼsiri
1,1 (0,9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Qavs ichida keltirilgan yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti (yf) ning miqdori yuklar kamayganda qoplamalarning eng noqulay qoʻzgʻash hollari uchun qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qisqa muddatli yuklarning miqdorlari va ularning yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari (yt) 1,3 dan kam olinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Konstruksiyalarni ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashda va hisoblash holatlariga oʻtishda (qurilish holatida, tubdan tuzatishda, qayta tiklashda) yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari 1 ga teng deb olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.05-24 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklarning birgalik koeffitsiyentlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Doimiy va ikkitadan kam boʻlmagan vaqtinchalik yuklarni birgalikdagi taʼsirini hisobga olgan holda, vaqtinchalik yuklarning hisobiy miqdori yoki ularga tegishli zoʻriqishlarni quyidagi birgalik koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiy birgalikdagi uzoq muddatli yuklar uchun Ψ=0,95;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qisqa muddatli yuklar uchun Ψ=0,90;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus birgalikdagi uzoq muddatli yuklar uchun Ψ=0,95;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qisqa muddatli yuklar uchun Ψ=0,8.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, maxsus yuklar miqdori kamaytirilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Doimiy va bitta uzoq yoki qisqa muddatli vaqtinchalik yuklarni oʻz ichiga oladigan asosiy birgaliklarni hisobga olinganda va koeffitsiyentlarni kiritilmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asosiy birgaliklar uch va undan ortiq yuklarni hisobga olinganda, ularning hisobiy miqdorlarini birinchisi (taʼsir darajasi boʻyicha) 0,1, ikkinchisi-0,8, boshqalari 0,6, boʻlgan birgalik koeffitsiyentlariga koʻpaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.05-24 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyalarning yoriqbardoshligiga boʻlgan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha yoriqbardoshlilik turlari
Qoʻyiladigan talablar
Tunnel konstruksiyalari
I
Yoriq hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi
Suvli yerlardagi namdan himoyasiz temir-beton suv oʻtkazmaydigan qoplama
II
Ishlatish davomida yoriqlarning qisqa muddatli, keyinchalik yopilishi (siqilishi) taʼminlash sharti bilan yoriq ochilishiga yoʻl qoʻyiladi
Ishlatish davomida yoriqlarning qisqa muddati, keyinchalik yopilishi (siqilishi) taʼminlash sharti bilan yoriq ochilishiga yoʻl qoʻyiladi, biroq 0,15 m dan oshmagan
Suv osti tunnellarining metall himoyali choʻktiriladigan temir-beton qismlari
IV
Eni boʻyicha chegaralangan qisqa muddatli 0,3 mm va uzoq muddatli 0,2 mm boʻlgan yoriqlar ochilishiga yoʻl qoʻyiladi
Suvsiz yerlardagi beton va temir-beton qoplamalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Konstruksiyalarning nam oʻtkazuvchanligini chegaralari, armaturalarni saqlab qolish uchun yoriqlarning yoʻl qoʻyilgan ochilish kengligining miqdori SHNQ 2.03.01-24 da keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 17-oktabrdagi 01/2-73-son buyrugʻiga 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan ayrim shaharsozlik normalari va qoidalarining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ROʻYXATI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1996-yil 13-avgustdagi 64-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.05.05-96 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” qurilish meʼyorlari va qoidalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2014-yil 14-apreldagi 41-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.05.05-96 “Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari” qurilish meʼyorlari va qoidalari kiritilgan 1-son oʻzgartirishlar.