20.06.2023 yildagi 162-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.15-23 “Energiya tejamkor devorbop toʻsuvchi konstruksiyalar. Binolar qurilishida avtoklavda tayyorlangan silikatli gazbeton bloklardan terilgan konstruksiyalar. Loyihalash va qurilish talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 19-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 186]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.03.15-23 “Energiya tejamkor devorbop toʻsuvchi konstruksiyalar. Binolar qurilishida avtoklavda tayyorlangan silikatli gazbeton bloklardan terilgan konstruksiyalar. Loyihalash va qurilish talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir B. ZAKIROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023-yil 20-iyun,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri birinchi oʻrinbosari O. QUDRATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023-yil 3-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023-yil 24-may
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sogʻliqni saqlash vaziri A. INOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023-yil 15-may
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023-yil 12-may
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2023-yil 20-iyundagi 162-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.15-23 Energiya tejamkor devorbop toʻsuvchi konstruksiyalar. Binolar qurilishida avtoklavda tayyorlangan silikatli gazbeton bloklardan terilgan konstruksiyalar. Loyihalash va qurilish talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) qurilishda avtoklavda tayyorlangan silikatli gazbeton bloklardan (bundan buyon matnda gazbeton bloklar deb yuritiladi) terilgan konstruksiyalarni loyihalash va qurilish talablarini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Qoʻllanish doirasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ gazbeton bloklardan quriladigan binolar va konstruksiyalarga ishlab chiqiladigan texnik shartlar, loyiha hujjatlari uchun, shuningdek, binolarni qurish va rekonstruksiya qilishda ishlatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur talablar barcha turdagi turar joy va jamoat binolariga taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur SHNQ da quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 31359-2007 — Avtoklavda tayyorlangan gʻovakli betonlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: GOST 31359-2007 Betoni yacheistie avtoklavnogo tverdeniya. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 31360-2007 — Avtoklavda tayyorlangan gʻovakli betondan armaturalanmagan devorbop buyumlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: GOST 31360-2007 Izdeliya stenovie nearmirovannie iz yacheistogo betona avtoklavnogo tverdeniya. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12730.1-2020 — Betonlar. Zichlikni aniqlash usullari (rasmiy manba: GOST 12730.1-2020 Betoni. Metodi opredeleniya plotnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 10180-2012 — Betonlar. Mustahkamlikni aniqlash usullari (rasmiy manba: GOST 10180-2012 Betoni. Metodi opredeleniya prochnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 24452-80 — Betonlar. Prizmali mustahkamlik, bikirlik moduli va Puasson koeffitsiyentini aniqlash usullari (rasmiy manba: GOST 24452-80 Betoni. Metodi opredeleniya prizmennoy prochnosti, modulya uprugosti i koeffitsiyenta Puassona);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 27005-2014 — Yengil va gʻovakli betonlar. Oʻrtacha zichlikni nazorat qilish qoidalari (rasmiy manba: GOST 27005-2014 Betoni legkiye i yacheistie. Pravila kontrolya sredney plotnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 31356-2007 — Sement bogʻlovchilarda quruq qurilish aralashmasi. Sinov usullari (rasmiy manba GOST 31356-2007 Smesi suxiye stroitelnie na sementnom vyajushem. Metodi ispitaniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 30494-2011 — Turar-joy va jamoat binolari. Xonalarda mikroiqlim koʻrsatkichlari (rasmiy manba: GOST 30494-2011 Zdaniya jilie i obshestvennie. Parametri mikroklimata v pomesheniyax);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.005-88 — Mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Ish hududining havosiga umumiy sanitariya-gigiyena talablari (rasmiy manba: GOST 12.1.005-88 Sistema standartov bezopasnosti truda. Obshiye sanitarno-gigiyenicheskiye trebovaniya k vozduxu rabochey zoni);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 27296-2012 — Binolar va inshootlar. Toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini oʻlchash usullari (rasmiy manba: GOST 27296-2012 Zdaniya i soorujeniya. Metodi izmereniya zvukoizolyatsii ograjdayushix konstruksiy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 24992-2014 — Toshdan yasalgan konstruksiyalar. Toshdan qurilgan devordagi yopishish kuchini aniqlash usuli (rasmiy manba: GOST 24992-2014 Konstruksii kamennie. Metod opredeleniya prochnosti ssepleniya v kamennoy kladke);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.08.01-19 — Turar joy binolari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.08.02-09 — Jamoat binolari va inshootlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.08-19 — Shovqindan himoya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.03-19 — Seysmik hududlarda qurilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.01-94 — Loyihalash uchun iqlim va fizik-geologik maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.04-18 — Qurilish issiqlik texnikasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.03.07-98 — Tosh va armaturalangan toshli konstruksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.03.01-96 — Beton va temir-beton konstruksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.03.02-96 — Zich silikat betondan yasalgan temir-beton va beton konstruksiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SanQvaM 0331-16 — Oʻzbekiston iqlim sharoitida turar-joy binolarini loyihalash, qurish, ularga texnik xizmat koʻrsatishning sanitariya qoidalari va normalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Mazkur SHNQ da quyidagi atamalar tegishli taʼriflari bilan qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtoklav — yuqori harorat va bosimni taʼminlab beruvchi germetik yopiq uskuna boʻlib, qurilish materiallari sanoatida kimyoviy jarayonlarning borishini yoki ularning tezlashishini taʼminlashda qoʻllaniladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
blok — oʻlchamlari uzunligi boʻyicha 250 mmdan, balandligi 140 mmdan, qalinligi 120 mmdan katta boʻlgan, yengillashtirish uchun boʻshliqli va/yoki gʻovak strukturaga ega boʻlgan devorbop material;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gʻovakli beton — gʻovak tuzilishga ega beton;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazbeton — gʻovakli betonlarning turi boʻlib, beton aralashmasida aluminiy pastasi yoki kukuni yordamida gaz ajralib chiqishi orqali gʻovak hosil qilinishiga asoslangan texnologiyada ishlab chiqariladigan qurilish materiali. Qotirish usuliga koʻra gazbeton avtoklavda yoki avtoklavsiz tayyorlanishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazbeton blok — avtoklavda tayyorlangan silikatli gazbeton blok;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazbeton bloklar terimi — qurilish qorishmasi bilan oʻzaro yopishtirilgan (yelimlangan), muayyan tarzda ustma-ust terilgan bloklardan iborat qurilish konstruksiyasi boʻlib, bino devorlarini tiklashda qoʻllaniladigan yuk koʻtaruvchi va/yoki toʻsuvchi konstruksiyalarni tiklashda qoʻllaniladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
silikatli materiallar — kremniy oksidi va kalsiy gidroksidi birikmasidan hosil boʻladigan qurilish materiallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtoklavda tayyorlangan silikatli gazbeton blok — blok shaklidagi, asosiy xomashyosi maydalangan kvars qumi va ohaktosh boʻlgan va avtoklavda tayyorlangan gʻovakli qurilish materiali.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Ushbu SHNQ dan gazbeton bloklaridan quriladigan kam qavatli (3 qavatgacha boʻlgan) binolar hamda oraliqlari ushbu bloklar bilan toʻldiriladigan koʻp qavatli karkasli binolar uchun, shuningdek mavjud binolarni rekonstruksiya qilish va yangi quriladigan karkasli binolarda qoʻllash uchun loyiha, texnologik hujjatlarni ishlab chiqishda foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan qurilish maydonlaridagi turar-joy va jamoat binolarining qurilishida gazbeton bloklarini QMQ 2.01.03 va SHNQ 2.08.01 talablari boʻyicha qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Konstruksiyalarning zarur boʻlgan hollarda deformatsiyalar hamda yoriqlarning hosil boʻlishi va kengayishi boʻyicha yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati SHNQ 2.08.01, SHNQ 2.08.02, QMQ 2.01.03 va QMQ 2.03.07 ga muvofiq hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Gazbeton bloklari koʻp qavatli (3 qavatli va undan yuqori) turar-joy va jamoat binolarini karkasli usul bilan qurishda QMQ 2.01.03 talablari boʻyicha qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, gazbeton bloklar hech qanday cheklovlarsiz toʻldiruvchi sifatida ishlatilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Gazbeton bloklaridan tiklanadigan yuk koʻtaruvchi devorlarga ega boʻlgan binolar qavatlarining ruxsat berilgan soni QMQ 2.01.03 va SHNQ 2.08.01 talablarini hisobga olgan holda, 2 qavatdan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Deformatsion choklarni hisobga olgan holda gazbeton bloklar bilan karkaslar oraliqlarini toʻldirishda tashqi toʻsuvchi konstruksiyalar QMQ 2.01.03 talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Gazbeton bloklardan qurilgan ichki devorlar va pardevorlar SHNQ 2.01.02 va QMQ 2.01.08 boʻyicha tovush izolyatsiyasi va olovbardoshlik talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Umumiy texnik talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Binolar qurilishida qoʻllaniladigan gazbeton bloklar GOST 31359 va GOST 31360 talablariga javob berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Turar-joy va jamoat binolari qurilishida devorlarni terish uchun qoʻllaniladigan gazbeton bloklarining zichlik boʻyicha markasi GOST 27005 va GOST 12730.1 boʻyicha D 600 dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Turar-joy va jamoat binolari qurilishida devorlarni terish uchun qoʻllaniladigan gazbeton bloklarining mustahkamlik boʻyicha sinfi GOST 10180 boʻyicha B 1,5 dan past boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Gazbeton bloklar GOST 31359 ga muvofiq ishlab chiqilgan ishchi chizmalarda nazarda tutilgan yassi yoki profillashgan qirrali parallelepiped shakliga, shuningdek, ularni barmoqlar bilan qulay qisib koʻtarish uchun teshiklarga (chuqurlashtirilgan oʻyiqlarga) ega boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Gazbeton bloklardan tayyorlanadigan konstruksiyalarni loyihalash jarayonida loyihalarda GOST 31359 va GOST 31360 talablariga muvofiq quyidagi asosiy tavsiflar aks ettirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilishdagi mustahkamligi boʻyicha betonning sinfi — B;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrtacha zichlik boʻyicha beton markasi — D;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sovuqbardoshlik boʻyicha beton markasi — F.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Gazbeton bloklarining maksimal oʻlchamlari mazkur SHNQning 1-jadvalida, ularning chiziqli oʻlchamlardan yoʻl qoʻyiladigan chegaraviy ogʻish qiymatlari ushbu SHNQning 2-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Gazbeton bloklar ushbu SHNQning 2-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy ogʻish qiymatlariga bogʻliq holda bloklar ikki toifaga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Gazbeton bloklarning maksimal oʻlchamlari

Oʻlchamlar nomi

Gazbeton blokning maksimal oʻlchami, mm

yirik blok

kichik blok

Uzunligi

1500

625

Qalinligi

600

400

Balandligi

1000

300

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

2-jadval

Chiziqli oʻlchamlardan yoʻl qoʻyiladigan chegaraviy ogʻish qiymatlari

Geometrik parametr ogʻishining nomlanishi

Chegaraviy ogʻishlar, mm

I toifa

II toifa

Chiziqli oʻlchamlardan ogʻish qiymatlari

Ogʻishlar:

blokning uzunligi boʻyicha

±3

±4

blokning qalinligi boʻyicha

±2

±3

blokning balandligi boʻyicha

±1

±4

Toʻgʻri burchakli shakldan ogʻish kattaligi (uzunliklarning diagonal boʻyicha farqi)

2

4

Blok qirralarining toʻgʻri chiziqdan ogʻish kattaligi

1

3

Blok burchaklari va qirralarining shikastlanganligi

Bitta blokda ikkitadan ortiq boʻlmagan burchak koʻchishlarining chuqurligi (GOST 21520 boʻyicha)

5

10

Bitta blokda ikkitadan ortiq boʻlmagan qirra koʻchishlarining chuqurligi (GOST 21520 boʻyicha)

5

10

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. I toifadagi gazbeton bloklarning burchaklari va qirralaridagi chuqurligi 3 mm gacha boʻlgan nuqsonlar (koʻchgan joylar) ularni yaroqsizga chiqaruvchi nuqsonlar deb hisoblanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻlchamlarida yoʻl qoʻyiladigan chegaraviy ogʻishlar mavjud boʻlgan gazbeton bloklarning soni bir qadoqdagi gazbeton bloklar sonining 5 % dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. I toifadagi gazbeton bloklarni yelimlab terish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Gazbeton bloklarning teshiklari va qirralari boʻyicha koʻchgan joylarining oʻlchamlari: chuqurligi boʻyicha — 10 mm dan, uzunligi boʻyicha — 30 mm dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Gazbeton bloklar terimini yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Kam qavatli (3 qavatgacha boʻlgan) turar-joy va jamoat binolarining gazbeton bloklardan tiklanadigan yuk koʻtaruvchi devorlarining elementlarini yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashni QMQ 2.01.03 va QMQ 2.03.07 talablariga muvofiq amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Yuk koʻtaruvchi devor kesimining yuzasi 0,04 m2 dan kam boʻlmasligi va SHNQ 2.08.01, SHNQ 2.08.02 hamda QMQ 2.01.03 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Gazbeton bloklar terimining siqilishga nisbatan hisobiy qarshiligi ushbu SHNQning 3-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Gazbeton bloklar terimi qorishmasining (yelimning) loyihaviy mustahkamligiga erishmaguncha yuklama berilganda blok terimining siqilishga nisbatan hisobiy qarshiliklarini ushbu qorishma markasi boʻyicha qabul qilish tavsiya etiladi. Yoz hamda qish faslida (muzlashga qarshi qoʻshimchalarsiz, erish bosqichida) terilib, qotib ulgurmagan blok terimining mustahkamligining hisobiy qarshiliklarini aniqlashda qorishmaning mustahkamligini nolga teng deb qabul qilish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Gazbeton bloklar terimining siqilishga nisbatan hisobiy qarshiliklari

Siqilishdagi mustahkamlik boʻyicha gazbeton blok sinfi

Qator balandligi 201-300 mmli gazbeton bloklar terimida qorishmaning quyidagi markalarida (kgs/m2) terimning siqilishga nisbatan hisobiy qarshiligi R, Mpa

100

75

50

0

B7,5

2,3*

2.2

2.0

1,0

B5

1,9*

1,8

1,7

0,8

B3,5

1,5*

1,4

1,3

0,6

B2,5

-

-

1,0*

0,45

B2

0,8*

0,35

B1,5

0,6*

0,3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* shuningdek, qorishmaning mustahkamligidan qatʼiy nazar yupqa qatlamli qorishma (yelim)da bajarilgan devor terimi uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Gazbeton bloklar terimining siqilishga nisbatan hisobiy qarshiliklari terim qatorining balandligi 151 dan 200 mm va chok qalinligi 15 mm boʻlganda, 0,9 ga teng boʻlgan pasaytiruvchi koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 2±1 mm chok qalinligiga ega boʻlgan qorishmalarda tiklangan terimning siqilishga nisbatan hisobiy qarshiliklarini, tajribalar bilan asoslanganda, 30 % gacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Gazbeton bloklar terimi qatorining balandligi 150 mm va undan kam boʻlganda terimning siqilishga nisbatan hisobiy qarshiliklari 0,8 ga teng boʻlgan pasaytiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Gazbeton bloklardan tiklangan devorlarning vertikal yuklar va eguvchi momentlardan yuzaga keladigan nomarkaziy siqilishga nisbatan mustahkamligi quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R — gazbeton bloklar terimining siqilishga nisbatan hisobiy qarshiligi (3-jadval);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb2 — yuklarning taʼsir qilish davomiyligini hisobga oluvchi va 0,8 ga teng qilib qabul qilinuvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb9 — beton konstruksiyalar uchun (hisobiy armatura bilan armaturalanmagan) ish sharoitlarini hisobga oluvchi va 0,9 ga teng qilib qabul qilinuvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb11 — silikatli gazbetonning 25 % va undan koʻproq foizli namlikni hisobga oluvchi va 0,85 ga teng qilib qabul qilinuvchi ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γc — kesimining yuzasi 0,3 m2 va undan kam boʻlgan ustunlar hamda derazalar orasidagi devorlar uchun masshtabli koeffitsiyent, uning qiymati γs = 0,8 ga teng qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — derazalar orasidagi devor kengligi (deraza usti toʻsinlarining tayanish yuzasining uzunligini ayirgan holda), yaxlit devor boʻlgan holda b=1 pog. m (1 pog. m ga tushadigan yuklarning tegishli toʻplami bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h — devor qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eotasodifiy (0,02 m) va momentli M/Nn ekssentrisitetlar yigʻindisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
M — hisoblanayotgan kesimda orayopma va shamol yukidan yuzaga keladigan eguvchi moment;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nn = Σ Ni — 1 pog. m ga tushadigan barcha vertikal yuklar yigʻindisi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— (2) formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— uzoq vaqtli yuklar taʼsiri ostida yuzaga keladigan hisobiy boʻylama kuch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— uzoq vaqtli yuklar taʼsiridan hosil boʻladigan ekssentrisitet;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ushbu SHNQning 4-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

η koeffitsiyentning egiluvchanlik va armaturalash foiziga bogʻliqligi

Egiluvchanlik

Gazobeton bloklardan terilgan devor uchun η koeffitsiyenti

Boʻylamasiga armaturalash koeffitsiyenti 0,1 foiz va undan past boʻlganda

Boʻylamasiga armaturalash koeffitsiyenti 0,3 foiz va undan yuqori boʻlganda

≤10

12

14

16

18

20

22

24

26

≤35

42

49

56

63

70

76

83

90

0

0,05

0,09

0,14

0,19

0,24

0,29

0,33

0,38

0

0,03

0,08

0,11

0,15

0,19

0,22

0,26

0,30

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Armaturalanmagan devor uchun η koeffitsiyentlarining qiymatlarini armaturalash foizi 0,1 va undan past boʻlgan devorlarniki kabi qabul qilinadi. Armaturalash koeffitsiyenti 0,1% dan yuqori va 0,3% dan past boʻlgan holatlar uchun η koeffitsiyentlari interpolyatsiya bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Gazbeton bloklardan tiklangan siqilgan devor va ustunlarning 𝛗 va mg koeffitsiyentlari epyuralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — pastdan va yuqoridan qoʻzgʻalmas tayanchlarga sharnirli tayangan devorlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — pastda siqilgan va yuqorida elastik tayangan devorlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d — pastda siqilgan va yuqorida erkin tayangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Devorlar va ustunlarning gorizontal tayanchlarga tayanish sharoitlariga bogʻliq holda boʻylamasiga egilish koeffitsiyenti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanchlar qoʻzgʻalmas sharnirli boʻlganda l0 = H (1a-rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bikir yuqori tayanch va qattiq siqilgan pastki tayanchda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir oraliqli binolar uchun l0 = 1,5H
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻp oraliqli binolar uchun l0 = 1,25H
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
erkin turuvchi konstruksiyalar uchun l0 = 2H
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tayanch kesimlari qisman siqilgan konstruksiyalar uchun — haqiqiy siqilish darajasini hisobga olgan holda, lekin l0 = 0,8H dan kam boʻlmagan qiymatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — orayopmalar yoki boshqa gorizontal tayanchlar orasidagi masofa, gorizontal tayanchlar (orayopmalar) temirbetondan (govakli beton) boʻlganda — tayanch ichki yuzalari orasidagi masofa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Devorlarga temir-beton (silikatli gazbeton) orayopmalar tayanganda 𝑙o = 0,9𝐻 deb qabul qilinadi, devorlarga toʻrt tomonidan tayanadigan monolit temir-beton orayopmalarda esa , 𝑙o = 0,8𝐻 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Agar hisoblanadigan joy uchun yuk faqat elementning oʻz ogʻirligidan iborat boʻlsa, mazkur bobda koʻrsatilgan siqilgan elementlarning hisobiy balandligi 𝑙o 0,75 ga koʻpaytirish yoʻli bilan kamaytiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Boʻylamasiga egilish koeffitsiyenti (3) formula yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— eguvchi moment taʼsir etuvchi kesim uchun boʻylamasiga egilish koeffitsiyenti, elementning hisobiy balandligi l0 dan kelib chiqib aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φc — kesimning siqilgan qismi uchun boʻylamasiga egilish koeffitsiyenti, eguvchi moment taʼsiridagi tekislikda elementning haqiqiy balandligi N dan (5-jadval) kelib chiqib (4) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoki egiluvchanlikdan kelib chiqib, (5)-formula boʻyicha aniqlanadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda hc va ic — eguvchi moment taʼsiridagi tekislikda elastik devor koʻndalang kesimining siqilgan qismi balandligi va inersiya radiusi, hc = 1,5 (h 2e0).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. l0 balandlikning oʻrtasidagi 1/3 qismida joylashgan kesimlarni hisoblashda balandligi h0 = H boʻlgan va sharnirli qoʻzgʻalmas tayanchlarga tayangan devor va ustunlar (eshik va derazalar oʻrtalaridagi oraliq devorlar) uchun φ va mg koeffitsiyentlarning qiymatlari ushbu element uchun aniqlangan φ va mg hisobiy qiymatlarga teng qilib, oʻzgarmas qilib olinadi. l0 ning chetki 1/3 qismlaridagi uchastkalarda kesimlarni hisoblashda φ va mg tayanchgacha chiziqli qonun boʻyicha 1 gacha oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

φ va φs boʻylamasiga egilish koeffitsiyentlarining gazbeton blokdan tiklangan devorning elastiklik xossalari 𝛼 ga va egiluvchanlikka bogʻliqligi

Nisbat

Egiluvchanlik

Gazbeton bloklar terimining egiluvchan xossalari  quyidagicha boʻlganda  va  boʻylamasiga egilish koeffitsiyentlari

750

500

200

4

14

1

0,98

0,9

6

21

0,95

0.91

0,81

8

28

0,9

0,85

0,7

10

35

0,84

0,79

0,6

12

42

0,79

0.72

0,51

14

49

0,73

0,66

0,43

16

56

0,68

0,59

0,37

18

63

0,63

0,53

0,32

22

76

0,53

0,43

0,24

26

90

0,45

0,36

0,2

30

104

0,39

0,32

0,17

34

118

0,32

0,26

0,14

38

132

0,26

0,21

0,12

42

146

0,21

0,17

0,09

46

160

0,16

0,13

0,07

50

173

0,13

0,1

0,05

54

187

0,1

0,08

0,04

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Egiluvchanlikning oraliq qiymatlarida φ koeffitsiyentlar interpolyatsiya qilish orqali aniqlanadi. Gazbeton bloklar terimining elastiklik xossasi α 6-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Gazbeton bloklar terimining elastiklik xossasi α.

Devor turi

Qorishmaning mustahkamligi boʻyicha markasi quyidagicha boʻlganda devorning elastiklik xossasi α

25 dan yuqori va yelimda terilgan

Nolga teng boʻlgan

Yelimda terilgan

750

500

Qorishmada terilgan

750

200

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Yengil qorishmalarda devorni terish uchun elastik xossa qiymatlari φ 0,7 ga teng boʻlgan kamaytiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Pastki tayanchda siqilgan va yuqori tayanch elastik boʻlgan devorlar, derazalar hamda eshiklar oraligʻidagi oraliq devorlar uchun devor yoki ustunning 0,7H balandlikkacha pastki qismining kesimini hisoblashda φ va mg hisobiy qiymatlar qabul qilinadi. Devor yoki ustunning yuqori qismini hisoblashda ushbu kesimlar uchun φ va mg qiymatlar chiziqli qonun boʻyicha 1 gacha oshiriladi (1-b rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Erkin turadigan devorlar va ustunlar uchun ularning pastki qismidagi (0,5H balandlikkacha) kesimlarni hisoblashda φ va mg hisobiy qiymatlar qabul qilinadi, yuqorigi yarmida esa φ va mg kattaliklar chiziqli qonuniyat boʻyicha 1 gacha oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Boʻylama va koʻndalang devorlarning kesishish joyida ularni bogʻlash ankerlash sharti bilan koeffitsiyentlar 1 ga teng qilib olinadi. Devorlar kesishish joyidan N masofada φ va mg koeffitsiyentlar erkin turgan tayanchlardagi kabi qabul qilinadi. Oraliq vertikal uchastkalar uchun φ va mg koeffitsiyentlar chiziqli intrepolyatsiya boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Eshik va deraza oʻrinlari bilan zaiflashgan devorlarda eshiklar va derazalar orasidagi oraliq devorlarni hisoblashda φ koeffitsiyent devorning egiluvchanligi boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Kengligi devor qalinligidan kichik boʻlgan tor ikki deraza yoki eshik oʻrtasidagi (orasidagi) devorlar uchun ham devor tekisligida uning hisobi amalga oshiriladi. Bunda ikki deraza yoki eshik oʻrtasidagi devorning hisobiy balandligi devordagi teshik (proyom) balandligiga teng ravishda olinadi, tayanchlar esa sharnirli qilib olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Devor balandligi boʻylab eguvchi momentning ishorasi almashgan epyurasida mustahkamlik boʻyicha hisob turli ishorali maksimal eguvchi momentlarga ega boʻlgan kesimlar uchun bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Devor balandligi boʻylab eguvchi momentning ishorasi almashgan epyurasining sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Boʻylamasiga egilish koeffitsiyenti φs element qismining balandligi boʻyicha eguvchi momentning bir ishorali epyurasi chegarasida (6) va (7) formulalar boʻyicha olingan nisbatlar va egiluvchanliklarda aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6) yoki
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7) yoki
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
H1 va H2 — devorlarning eguvchi moment epyurasi bir ishorali boʻlgan qismining balandliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hc1; is1 va hc2; is2 — elementlarning siqilgan qismida maksimal eguvchi momentli kesimlaridagi balandliklari va inersiya radiuslari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Yuk koʻtaruvchi va oʻz yukini koʻtaruvchi devorlarni hisoblashda tasodifiy ekssentrisitetni (20 mm ga teng boʻlgan kattalik) eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Choʻzilgan zonasida boʻylama armaturasi boʻlmagan, avtoklavda quritilgan silikat gazobetonlardan tayyorlangan, nomarkaziy yuklangan siqilgan devorlarda ekssentrisitetning eng katta qiymati (tasodifiy ekssentrisitetni qoʻshgan holda) quyidagilardan katta boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklarning asosiy majmui uchun 0,9u;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklarning maxsus majmui uchun 0,95u.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qalinligi 25 m va undan kichik boʻlgan devorlar uchun ushbu ekssentrisitet quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklarning asosiy majmui uchun 0,8u;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklarning maxsus majmui uchun 0,85u.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda kuch qoʻyilgan nuqtadan kesimning eng siqilgan chetigacha boʻlgan masofa devorlar va ustunlar (derazalar va eshiklar orasidagi oraliq devorlar) 2 m dan kam boʻlmasligi lozim. bu yerda u — elementning ogʻirlik markazidan uning A chetigacha ekssentrisitet tomon boʻlgan masofa (toʻgʻri burchakli kesimlar uchun .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Bloklardan koʻndalang (toʻrli) armatura bilan terilgan devorlarning hisobi (8) formula boʻyicha bajariladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— hajmiy armaturalash foizi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rsw — ushbu SHNQning 7-jadvaliga muvofiq koʻndalang (toʻrli) armaturaning choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vs va Vhmos ravishda armatura va devorning hajmi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balandlik boʻylab toʻrlar orasidagi masofa (toʻrlar qadami) “s” boʻlganda () uyachalar oʻlchami (oʻqlarda) “s” boʻlgan A kesimli kvadrat shaklidagi gʻovakli toʻrlar uchun (9) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Bir xil diametrli simlardan yasalgan va toʻgʻri toʻrtburchakli uyachalari oʻlchami c x c1 boʻlgan toʻrlar uchun (10) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang (toʻrli) armaturalashning chegaraviy foizi 0,3 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang (toʻrli) armaturaning choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiliklari 7-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-jadval

Qiya holatda joylashgan armaturaning choʻzilishga nisbatan hisobiy qarshiligi

Gazbeton blokning siqilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha sinfi

Qiya holatda joylashgan armaturaning choʻzilishga nisbatan hisobiy qarshiligi

MPa

B1.5

37.5

380

B2

50

510

B2.5

62.5

640

B3.5

87.5

900

B5

125

1270

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Kesim maydonining qismiga boʻladigan taqsimlangan yuklardagi devorning mahalliy siqilishga hisobi (11) formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nc — mahalliy yukdan tushadigan vertikal siquvchi kuch (tayanch reaksiyasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mahalliy yukdan hosil boʻladigan bosim epyurasining toʻliqligi bosim teng taqsimlanganda 1 ga teng qilib olinadi va kuchlanishlar epyurasi uchburchak shaklida boʻlsa (toʻsinlar, progonlar, peremichkalarning uchida) 0,5 ga teng qilib olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aloc1 — bir nuqtaga qaratilgan yukning qoʻyilish maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rb, loc — devorning ezilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi, (12) va (13)-formulalar orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aloc2 — hisobiy ezilish maydoni 3-rasm boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-rasm. Mahalliy siqish uchun hisobiy sxemalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) devorning butun qalinligiga tayanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) burchakdagi (devor burchagi va deraza yoki eshik orasi) butun qalinlikka tayanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) toʻsinlarning (ularning qadami devor qalinligining ikki baravar qiymatidan kichik boʻlgandagi) bir tomonlama tayanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) toʻsinlarning (ularning qadami devor qalinligining ikki baravar qiymatidan katta boʻlgandagi) bir tomonlama tayanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
f) devorlarga ularning cheti yaqinida tushadigan mahalliy yuklama.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Aloc2 hisobiy maydonga ezilish maydoniga nisbatan simmetrik boʻlgan uchastka ham qoʻshiladi. Bunda quyidagi talablar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devorning butun qalinligi boʻylab mahalliy yuklamada hisobiy maydonga devor qalinligidan katta boʻlmagan uzunlikdagi uchastka (mahalliy yuklama chegarasidan har tarafga) qoʻshiladi (3-a rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devorning butun qalinligi boʻylab mahalliy chetki yuklamada Aloc2 hisobiy maydon koʻndalang (toʻrli) armatura boʻlmaganida ezilish maydoniga (3-b rasm), koʻndalang (toʻrli) armatura boʻlganida Aloc2 ga teng boʻladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
progon va balkalarning tayangan joylaridagi mahalliy yuklamalarda hisobiy maydonga eni progonning kirish chuqurligiga teng boʻlgan va uzunligi toʻsinga tutashgan oraliqlarning markazlari orasidagi masofaga teng boʻlgan uchastka qoʻshiladi (3-d rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar toʻsinlar orasidagi masofa (toʻsinlar qadami) devorning ikki qalinligidan katta boʻlsa, hisobiy maydon uzunligi toʻsinning ikki qalinligi va devorning ikki qalinligi yigʻindisi sifatida belgilanadi (3-e rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devor kesimining qismiga qoʻyilgan mahalliy yuklamada hisobiy maydon 3-f rasm boʻyicha qabul qilinadi. Belgilangan turdagi yuklamalar bir nechta boʻlsa, hisobiy maydonlar ikki qoʻshni yuklar qoʻyilish nuqtalari orasidagi masofaning markazidan oʻtuvchi chiziqlar bilan chegaralanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Agar devorning mahalliy siqilishga hisoblangan bir nuqtaga qoʻyilgan yuklarga boʻlgan mustahkamligi yetarli boʻlmasa, taqsimlovchi elementlarni (plitalar, yostiqchalar) oʻrnatish orqali ushbu mustahkamlikni koʻpaytirish mumkin (50% dan ortiq boʻlmagan miqdorga).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Devorlar uchun konstruktiv talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy konstruktiv talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Gazbeton bloklardan devorni terish uchun quyidagi minimal bogʻlash talablari taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quyi qator bloklariga nisbatan yuqori qator bloklarining siljishi taʼminlagan holda, bloklar qatorlab bogʻlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yarim blok qalinligida terishda bloklar qatorlarini zanjirli bogʻlanishini taʼminlash kerak. Balandligi 250 mm gacha boʻlgan bloklarni terishda bogʻlash blok balandligining 0,4 qismidan kam boʻlmasligi kerak (balandligi 200 mm boʻlgan bloklar uchun kamida 80 mm va balandligi 250 mm boʻlgan bloklar uchun kamida 100 mm). Balandligi 250 mm dan katta boʻlgan gazbeton blokni terishdagi bogʻlash oʻlchami 100 mmdan va blok balandligining 0,2 qismidan kam boʻlmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir blok qalinligida terishda bogʻlashni koʻndalang qatorlar orqali amalga oshirish mumkin (uch qatorli terim uchun bir qator koʻndalang), har xil qalinlikdagi bloklar boylama tartibida bogʻlanadi (bogʻlash chuqurligi terim qalinligi qiymatining 0,2 qismidan kam boʻlmasligi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Ikkita bogʻlanmagan qatlamni sterjenli, chiziqli yoki toʻrli bogʻlar bilan ulash orqali amalga oshirilgan terimga, qatlamlarni egiluvchan ulanishli koʻp qatlamli terim deb qaraladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Gazbeton bloklarni terish choklari yupqa qatlamli qorishmada bajarilishi kerak. Gorizontal va vertikal chokning qabul qilingan hisobiy qalinligi 2±1 mm. Konstruksiyadagi yupqa qatlamli qorishmaning haqiqiy qalinligi kamida 1 mm boʻlishi va 3 mm dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Chokning haqiqiy qalinligi 3 mm dan katta boʻlsa, bu holat devorning mustahkamligini aniqlashda QMQ 2.03.07 yoki laboratoriya sharoitida GOST 24992 boʻyicha eʼtiborga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Tutash choklarning haqiqiy qalinligi 5 mm dan oshsa, devordagi gazbeton bloklar terimining hisobiy qarshiligi QMQ 2.03.07 va ushbu SHNQning 3-jadvali talabiga mos ravishda kamaytiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Yassi qirrali bloklarni terishda vertikal choklar qorishma bilan toʻliq toʻldirilishi kerak. Chetki qirralari profillangan yuzali gazbeton bloklarni qoʻllashda, devor yuzasida siljishga boʻlgan hisobiy qarshiligining 70 % dan oshishi, blok qalinligining kamida 40 % va vertikal choklarning butun balandligi boʻyicha qorishma bilan toʻldirilishi kerak. Egilishga ishlashga moʻljallangan armaturalangan terimda, jevorning egiluvchi qismidagi bloklar orasidagi vertikal choklar qirralarining shaklidan qatʼiy nazar qorishma bilan toʻliq toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Armaturalashga boʻlgan ehtiyoj QMQ 2.03.07 ga muvofiq choʻkish deformatsiyasida yoriqlar ochilishini hisoblash yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Armaturalash va deformatsiya choklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Gazbeton bloklardan tayyorlangan yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni armaturalash SHNQ 2.08.01, SHNQ 2.08.02, QMQ 2.01.03 talablariga mos kelishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Gorizontal armaturalashda katak oʻlchamlari 10×10 mm dan 35×35 mm gacha boʻlgan hamda uzilishga mustahkamligi 50 kN/m dan kam boʻlmagan kompozit armaturalovchi toʻrlardan, shu jumladan bazalt geotoʻrlardan, QMQ 2.01.03-19 talablariga muvofiq seysmik hududlarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
(49-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 13-maydagi 01/2-21-sonli buyrugʻi (hisob raqami 404, 02.06.2026-y.) tahririda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Armatura, harorat oʻzgarishi va kirishishidan hosil boʻladigan yoriqlarning oldini olish maqsadida, gazbeton bloklar terimining gorizontal choklarida yoki beton belbogʻlarida, gorizontal choklariga parallel joylashtirilishi lozim. Gorizontal deformatsiyalanadigan boʻgʻinlarga ulangan devor choklarini kesishmaning balandligi boʻylab 500 mm dan ortiq boʻlmagan oraliq bilan armaturalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. SHNQ 2.08.01 boʻyicha gazbeton blokdan terilgan devordagi armatura kesimi maydoni devor kesimi yuzasi maydonining 0,02% dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Ekspluatatsiya davrida yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan yoriqlar hosil boʻlishini oldini olish maqsadida, harorat konsentratsiyasi va kirishish deformatsiyalari yuzaga kelishi mumkin boʻlgan joylarda harorat va kirishish choklari joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Harorat va kirishish choklari orasidagi masofani hisoblash QMQ 2.03.07 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Deformatsiya choklari elastik issiqlik izolyatsiyalovchi materiallar bilan toʻldirilishi kerak. Shu bilan birga, issiqlik izolyatsiyalovchi materialni xona bugʻlari bilan namlanishidan va atmosfera namligidan himoya qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Koʻtaruvchi va oʻz yukini koʻtaruvchi devorlarda yoriqlarning shakllanishi hamda ochilishi deformatsiyalarini hisoblash QMQ 2.03.01, QMQ 2.03.02 va QMQ 2.03.07 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Ochiq yoriqlar hosil boʻlishini hisoblash QMQ 2.03.01, QMQ 2.03.02 va QMQ 2.03.07 boʻyicha amalga oshiriladi, shuningdek harorat oʻzgarishi va kirishish choklari orasidagi masofa hamda armaturalash talablari hisoblash natijalariga koʻra belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Choʻkish choklari bino balandligida 6 m dan ortiq farq boʻlganda, shuningdek blok seksiyalarining burilish burchagi 30° dan ortiq boʻlgan joylarda nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Vertikal choklarni qorishma bilan toʻldirmasdan terilgan devorning havo oʻtkazuvchanligiga kerakli qarshiligi taʼminlash, vertikal choklarni egiluvchan yoki kengayuvchan materiallar bilan yoki yaxlit pardozlovchi qatlamlarni tushirish bilan amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Konstruksiyalar tutashmasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Yuk koʻtaruvchi va yuk koʻtaruvchi boʻlmagan yoki oʻz yukini koʻtaruvchi devorlar tutashgan joylarda, terishdagi sirgʻaluvchanlik va choʻkish natijasida yuzaga keladigan deformatsiyalarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Yuklarning nisbiy farqi 30% dan koʻp boʻlmaganda, yuklanuvchi elementlar sathida yoki ular ostiga (yonma-yon joylashgan elementlarga tushadigan vertikal yuklarni taqsimlashga moʻljallangan) taqsimlovchi belbogʻlarni qurishda devorlarni bogʻlash yoʻli bilan biriktirishga yoʻl qoʻyiladi. Boshqa hollarda, devorlarni bogʻlamasdan birlashtirish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Devorga yukni uzatish qorishmaning adgeziyasi yoki ankerlash orqali amalga oshirilishi mumkin. Vertikal va gorizontal konstruksiyalarning birlashtirish tugunlarining yuklari QMQ 2.01.03, QMQ 2.03.07 va QMQ 2.01.07 talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Yuk koʻtaruvchi elementlarga mahkamlash uchun konstruktiv talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Yuk koʻtaruvchi rama konstruksiya (karkas)ga toʻldiruvchi sifatida terilgan gazbeton bloklarni mahkamlash bogʻlovchi elementlar, qorishma yoki yelim choklarining adgeziyasi, shponkalar bilan (betondan, metaldan, boshqa materiallardan) yoki materiallarning bir-biriga ishqalanishini taʼminlovchi boshqa usul orqali amalga oshirilishi mumkin. Tiralgan devorlardagi vertikal yukning kichik qiymatlarda boʻlishi ishqalanish kuchi potensialini cheklaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Yuk koʻtaruvchi karkasga mahkamlash usulini tanlashda toʻldiruvchi devordan yuk koʻtaruvchi karkasga gorizontal yuklarni toʻliq oʻtkazilishini taʼminlashi hamda devor va karkasning mustaqil deformatsiyalanish imkoniyatini saqlab qolishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Gorizontal ravishda bogʻlovchi elementlar orasidagi masofa (yuqori qismdagi karkas elementiga mahkamlash) 3 m dan oshmasligi kerak. Bogʻlovchi elementlar orasidagi vertikal masofa (yuk koʻtaruvchi devorlarga va/yoki ustunlarga mahkamlash) 1,5 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Toʻldiruvchi bloklar orasidagi va yuk koʻtaruvchi karkasning elementlari orasidagi deformatsiya choklari QMQ 2.01.03 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak. Hisobiy deformatsiyalari natijasida oʻlchamlari oʻzgarganda toʻldiruvchi materiallarning elastiklik xususiyatlari saqlanishini taʼminlash kerak. Ichki va tashqi toʻldirish elementlari deformatsiya chokida namlik toʻplanishi ehtimolini istisno qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Ikki qatlamli devorlar uchun konstruktiv talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Toʻsuvchi qoplamaning asosiy konstruksion qatlami sifatida qoplama devor ishlasa, avtoklavda tayyorlangan silikatli gazobeton bloklardan tayyorlangan devor issiqlik izolyatori vazifasini bajaradi. Ikki qatlamli devorda qatlamlar konstruktiv jihatdan kamida 2 dona/m2 miqdorda bittalik elastik ulanish bilan biriktiriladi. Avtoklavda tayyorlangan silikatli gazobeton bloklardan tayyorlangan devorning yaxlitligi hisobi QMQ 2.01.07 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Gazbeton bloklardan pardozlovchi terim devorning asosiy konstruktiv-issiqlik izolyatsiya qatlamiga yuklarni uzatib beruvchi ekran sifatida ishlaganda, qatlamlar bogʻi qatlamlar orasida gorizontal bosimlar uzatilishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Hisob natijalaridan qatʼi nazar, qatlamlar elastik bogʻlar bilan ulansa, ularning soni fasad yuzasi uchun kamida 5 dona/m2, fasadning burchak zonalari uchun esa kamida 8 dona/m2 ni (bino fasadining burchagi bilan tutashgan qoplama devorning deformatsion choklaridan 1,5 m gacha boʻlgan masofada) tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Qatlamlar birgalikda ishlasa, ular orasidagi bogʻlanish bikir boʻlishi hamda asosiy va pardozlovchi qatlamning koʻndalang terilgan qatorlari bogʻlamalar bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-bob. Gazbeton bloklardan foydalanilganda binoni issiqlik texnikasi hisobining umumiy qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Binoning issiqlik texnik xossalariga qoʻyiladigan umumiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. QMQ 2.01.04 ga muvofiq binoning issiqlik himoyalovchi qoplamasi quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) toʻsuvchi konstruksiyalarning issiqlik oʻtkazishga boʻlgan qarshiligi berilgan qiymatlardan (elementlarga qoʻyilgan talablar) kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) binoning nisbiy issiqlik himoyalovchi xossalari meʼyorlarda belgilangan (umumiy talablar) qiymatlarda boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) toʻsuvchi konstruksiyalar ichki yuzasining harorati minimal ruxsat etilgan qiymatlardan (sanitariya-gigiyena talablari) kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Binoning issiqlik texnikasi hisobi uchun konstruksiya elementlariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Toʻsuvchi konstruksiyaning issiqlik oʻtkazishga boʻlgan normativ qarshilik qiymati, Ronorm, m2·oC/Vt, quyidagi (14) formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rotr— toʻsuvchi konstruksiyalarning issiqlik oʻtkazuvchanlikka qarshiligining talab etilgan bazaviy qiymatlari, m2·oC/Vt, isitish davrining gradus-sutkasi, oC sut/yil, qurilish maydoniga qarab qabul qilinadi va QMQ 2.01.04 ning 2-jadvali boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mp — qurilish hududining oʻziga xos xususiyatlarini inobatga oluvchi koeffitsiyent. Formula (14) boʻyicha hisoblanganda 1 ga teng qilib olinadi. Binoni isitish va ventilyatsiyasiga ketadigan issiqlik energiyasi sarfining solishtirma xossalari QMQ 2.01.04 talablariga muvofiq boʻlganda, mp koeffitsiyentining qiymatini kamaytirib olishga ruxsat etiladi. Bunda mp koeffitsiyentining qiymatlari devorlar uchun mp = 0,63 dan, yorugʻlik oʻtkazuvchi yengil konstruksiyalar uchun mp = 0,95 dan, boshqa toʻsuvchi konstruksiyalar uchun mp = 0,8 dan kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Binoni issiqlik himoyasi qoplamasi fragmentining (yoki toʻsuvchi konstruksiyaning istalgan alohida qatlami) issiqlik oʻtkazishga keltirilgan qarshiligi Ropr, m2·oC/Vt, harorat maydonlarining hisoblari natijalaridan foydalangan holda mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Binoni nisbiy issiqlik himoyasining meʼyorlanadigan qiymati (m2·oC/Vt) binoning isitiladigan hajmiga va QMQ 2.01.04 ning 2-jadvali boʻyicha qurilish maydoni uchun isitish davrining gradus-sutkasiga bogʻliq holda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Binoning solishtirma issiqlik himoyasi xususiyati, ksirt, Vt/(m3 °C), ushbu SHNQning 2-ilovasi boʻyicha hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Issiqlik oʻtkazuvchi qoʻshimchalar zonasida, burchaklar va deraza qiyaliklarida (otkoslarida) hamda zenit fonarlar toʻsuvchi konstruksiyasining ichki yuzasining harorati (yorugʻlik oʻtkazuvchi vertikal konstruksiyalar, yaʼni gorizontga nisbatan ogʻish burchagi 45° va undan yuqori boʻlgan konstruksiyalardan tashqari) tashqi havoning hisobiy harorati tn da ichki havoning shudring nuqtasidan past boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Toʻsuvchi konstruksiyaning ichki yuzasi harorati QMQ 2.01.04 ga muvofiq issiqlik oʻtkazuvchanlik boʻyicha bir jinsli boʻlmagan barcha zonalarning harorat maydonlari hisobi natijalari boʻyicha yoki akkreditatsiyalangan laboratoriyaning iqlim kamerasida oʻtkazilgan sinovlar natijasi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Shudring nuqtasini aniqlash uchun ichki havoning nisbiy namligi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turar-joy binolari, shifoxonalar, dispanserlar, ambulator-poliklinikalari, tugʻruqxonalar, qariyalar va imkoniyati cheklanganlar uchun internatlar, maktablar, maktabgacha taʼlim muassasalari va mehribonlik uylari uchun — 55%;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oshxonalar uchun — 60 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuvinish xonalari uchun — 65 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kommunikatsiyalari boʻlgan yertoʻlalar va issiq yertoʻlalar uchun — 75 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turar-joy binolarining issiq chordoqlari uchun — 55 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jamoat binolarining boshqa xonalari uchun (yuqorida keltirilganlardan tashqari) — 50%.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Devorning issiqlik oʻtkazuvchanligi hisobiy koeffitsiyentlari mazkur SHNQ ning 3-ilovasiga muvofiq yoki issiqlik-fizik xossalari maʼlum boʻlgan materiallardan tayyorlangan tashqi devorning oldindan qabul qilingan loyihasi boʻyicha namlik rejimi hisobi natijalarini inobatga olib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Tashqi devorning qabul qilingan konsturksiyasi issiqlik oqimiga nisbatan perpendikulyar yoʻnalishda suvoq (shtukaturka), bugʻ izolyatsiyasi va pardozlash qatlamlari bilan birga n elementar qatlamlarga kesiladi. Bunda tashqi devor materialining har bir qatlami kamida ikkita elementar qatlamga kesilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Konstruksiyaning bir oʻlchamli kesimi qalinligi boʻyicha harorat taqsimlanishi (15)-formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda tichki ttashqi — mos ravishda, ichki va tashqi havoning hisobiy harorati (eng sovuq oy uchun oʻrtacha qiymat), °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tashqi devor qatlamlarining n-chi qatlami termik qarshiligi, m2·oC/Vt.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. QMQ 2.01.04 boʻyicha olingan haroratlarga muvofiq har bir boʻlingan n-chi elementar qatlam uchun toʻyingan suv bugʻining parsial bosim qiymati En, Pa deb belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Bir oʻlchamli kesim qalinligi boʻylab parsial bosimlarning taqsimlanishi quyidagi formula yordamida hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
) (16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda eichki etashqi — mos ravishda, ichki va tashqi havoning parsial bosimi, Pa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rn — toʻsuvchi konstruksiya kesimining boʻlingan har bir n-chi elementar qatlamidagi suv bugʻining parsial bosimi, Pa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— toʻsuvchi konstruksiya kesimining boʻlingan n-chi elementar qatlamining bugʻ oʻtkazuvchanlikka qarshiligi, (m2·soat Pa)/mg.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Gazbeton bloklardan turar-joy binolarini loyihalash va ulardan foydalanishda SanQvaN 0331-16 sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-bob. Gazbeton bloklardan tayyorlangan tovush oʻtkazmaydigan konstruksiyalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Devorning tovush izolyatsiyalovchi xususiyatlari gazbeton bloklarning zichligi va terish qorishmasi zichligiga bogʻliq boʻlib, qorishma chokining qalinligi QMQ 2.01.08 talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Ichki toʻsuvchi konstruksiyalarning (devorlar va pardevorlarning) meʼyorlashtirilgan parametri Rw, dB havo shovqinining izolyatsiya indeksi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Ichki toʻsuvchi konstruksiyalarning havo shovqini izolyatsiyasining talab qilinadigan meʼyoriy koʻrsatkichlari Rw QMQ 2.01.08 ning 5-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Bir qavatli toʻsuvchi konstruksiyalarning havo shovqini izolyatsiyasining indeksi havo shovqinidan izolyatsiyaning hisobiy chastotali xossalari asosida aniqlanishi va QMQ 2.01.08 talablariga muvofiq baholash egri chizigʻi bilan taqqoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Pardozlash qatlamlarini hisobga olgan holda havo shovqinidan izolyatsiyalashning haqiqiy koʻrsatkichlari va tutash konstruksiyalarga ulanishlarning bajarilishi GOST 27296 boʻyicha dala sinovlari asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Yelim yoki oddiy qorishma asosidagi gazbeton bloklardan terilgan devorning havo shovqinidan izolyatsiyalashning taxminiy hisobiy koʻrsatkichlari ushbu SHNQning 8-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

8-jadval

 

 

 

 

 

 

Gazbeton bloklardan terilgan devorlar va pardevorlar uchun havo shovqini izolyatsiyasining hisobiy koʻrsatkichlari

 

 

 

 

 

 

Gazbetonning zichligi boʻyicha markasi

Oʻz vaznidan yuklarni hisoblash uchun olingan oʻrtacha devor zichligi, ρkl, kg/m3

Devor yoki pardevorlarning qalinligi, h, m

Havo shovqini izolyatsiyasining taxminiy hisobiy koʻrsatkichlari, , dB

yirik bloklardan, yelimdagi kichik bloklardan

qorishmadagi kichik bloklardan

panellardan, yirik bloklardan, yelimdagi kichik bloklardan

qorishmadagi kichik bloklardan

D400

460

580

0,080

28

32

0,100

31

35

0,160

40

43

0,200

44

46

0,250

46

49

0,300

50

52

D500

570

690

0,080

31

34

0,100

35

37

0,120

38

40

0,160

43

45

0,200

46

48

0,250

49

52

0,300

52

55

D600

680

800

0,080

34

35

0,100

37

39

0,120

40

42

0,160

45

46

0,200

48

50

0,250

52

53

0,300

55

56

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-bob. Gazbeton bloklardan devorlarni pardozlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Mazkur SHNQning 88-bandi talablarini hisobga olgan holda gazbeton bloklardan pardozlanmagan devorlarni terishga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Devorning namlik kuchli taʼsir qiladigan joylarida va gorizontal konstruksiyalarda (deraza tokchalari, otmostkaga (nishab yoʻlkaga) tutashgan joylar, soyabonlarning qoplamalari, balkon plitalarining chiqish joylari, arxitektura elementlari va boshqalar) gazbeton bloklar botqoqlanishdan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Gazbeton bloklardan terilgan devorlarni pardozlash ikki turga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devorga yopishtiriluvchi (boʻyash, surtish, suvash, donabay mahsulotlari bilan qoplash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mexanik ravishda oʻrnatiladigan (osma qoplamalar va boʻshliqli qoplama devor).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Pardozlash qoplamalariga (materiallar, tizimlar, mahsulotlar) qoʻyiladigan talablar pardozlanayotgan konstruksiyalarning foydalanish tartibiga qarab belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Adgeziyali tiklangan devorning pardozlash qoplamalariga qoʻyiladigan talablar ushbu SHNQning 9-jadvalida, bunday qoplamalar uchun suvoqlarga qoʻyiladigan talablar mazkur SHNQning 10-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Pardozlash ishlarini boshlashdan oldin terilgan devorning namligi meʼyorlashtirilmaydi. Isitiladigan binolarning devorlariga tashqi suvoq ishlarini boshlashdan oldin tavsiya etilgan namlik devor qalinligiga koʻra oʻrtacha hajm boʻyicha 8% gacha boʻlishi mumkin. Organik erituvchilardagi birikmalarni qoʻllashda (surtishda), asosning namligiga qoʻyiladigan talablar bunday birikmalarni ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-jadval

Gazbeton bloklardan terilgan devorlarning pardozlash qoplamalari uchun talablar

T/r

Parametr

Aniqlash usuli

Meʼyorlashtirilgan qiymatlar, oʻlchov birliklari

Qoʻllanilishi

1a.

Bugʻ oʻtkazuvchanligiga qarshilik (qalin qatlamli suvoqlar asosidagi pardozlash qoplamalari uchun)

25898-2020 GOSTga muvofiq

Isitiladigan binolarning tashqi pardozlash uchun.

1a, 1b — konstruktiv cheklovlar,

1d — maqsadli talab

1b.

Bugʻ oʻtkazuvchanligiga qarshilik (qalin qatlamli suvoqlar asosidagi pardozlash qoplamalari uchun va suvoq qatlamlarisiz boʻlgan pardozlash qoplamalari uchun)

25898-2020 GOSTga muvofiq

1d.

Bugʻ oʻtkazuvchanligiga qarshilik 1, 2, 3

25898-2020 GOSTga muvofiq

2.

Kapillyar soʻrish paytida suvning yutilishi

31356-2007 GOSTga muvofiq

W ≤ 0,5 kg/(m2∙s0,5)

Tashqi pardozlash uchun

3.

Gazbetonga yopishqoqlik

31356-2007 GOSTga muvofiq

4.

Kontakt zonasining sovuqqa chidamliligi

31356-2007 GOSTga muvofiq

F35

Tashqi pardozlash uchun

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.08.02 “Binolarning issiqlik muhofazasi”ga muvofiq, bugʻ oʻtkazuvchanligiga qarshiligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Havo boʻshligʻisiz bajariladigan ikki qatlamli devorning tashqi qatlami uchun bugʻ oʻtkazuvchanligiga qarshiligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Barcha holatlarda konstruksiyalar botqoqlanishdan himoyalanishi uchun SHNQ 2.08.02 talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

10-jadval

Gazbeton bloklardan terilgan devorni pardozlash uchun suvoq birikmalariga talablar

T/r

Koʻrsatkich

Aniqlash usuli

Meʼyorlashtirilgan qiymatlar, oʻlchov birliklari

Qoʻllanilishi

1a.

Oʻrtacha zichlik (qalin qatlamli1 suvoqlar uchun)

GOST 12730.1 ga muvofiq

1300 kg/m3 dan oshmasligi kerak

Isitiladigan binolarni tashqi pardozlash uchun

1b.

Oʻrtacha zichlik (yupqa qatlamli1 suvoqlar uchun)

GOST 12730.1 ga muvofiq

1600 kg/m3 dan oshmasligi kerak

2a.

Siqishga boʻlgan mustahkamlik markasi

GOST 10180-2012 ga muvofiq

M5 dan M502 gacha

2a-konstruktiv cheklash,

2b-maqsadli talab

2b.

Elastiklik moduli

GOST 24452-80 ga muvofiq

3.

Sovuqqa chidamlilik3 markasi

GOST 31356-2007 ga muvofiq

F50 dan kam emas

Tashqi pardozlash uchun

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 qalin qatlamli suvoqlarga oʻrtacha qatlam qalinligi 7 mm dan ortiq boʻlgan suvoqlar kiradi, yupqa qatlamlilarga — oʻrtacha qalinligi 7 mm yoki undan kam.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 koʻp qatlamli suvoq tizimlarining tashqi qatlami uchun yuqoriroq mustahkamlik qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 qurilish hududiga va foydalanish sharoitlariga qarab talab aniqlashtirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Pardozlash suvoq qatlamini qoʻllashdan oldin devor sirtini tayyorlash kerak. Bunda choklar va singan joylari soʻtib tashlanadi va taʼmirlash (suvoq) aralashmasi bilan toʻldiriladi, yelim va beton tomchilari kesib tashlanadi va silliqlanadi, chang ketkaziladi, devorning yutish qobiliyati (namlash yoki gruntlash orqali) bir xillashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Suvga asoslangan birikmalar bilan suvoq va boʻyoq ishlarini +5...25°C haroratda bajarish tavsiya etiladi. Havoning harorati yuqori boʻlganda, shuningdek quyoshli ob-havo sharoitida va shamol tezligi 10 m/s dan yuqori boʻlganda, tashqi qoplamaning yangi yotqizilgan qatlamlarini suvsizlanishdan himoya qilish choralari koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Mexanik mahkamlash bilan boʻlgan qoplamalarni oʻrnatish asosning namligidan qatʼi nazar va har qanday haroratda amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Pardoz qoplamalarning mahkamlash elementlari vertikal (oʻz vaznidan) va gorizontal (shamolga oid) yuklarni qabul qilish uchun moʻljallangan boʻlishi kerak. Bogʻlovchi elementlarga qoʻyiladigan talablar ushbu SHNQning 70-bandida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Silikatli gazbetonning oʻrtacha namligi 8% dan yuqori boʻlgan qoplama va silikatli gazbeton oʻrtasida havo boʻshligʻi boʻlgan donabay materiallardan yasalgan devorlarni qurishda, kondensatni devorning asosiy qatlamidan olib tashlash uchun konstruktiv choralarni koʻrish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Devorning gazbeton bloklari asosida tashqi issiqlik izolyatsiyasiga ega konstruksiyalarni loyihalashda devordan dastlabki namlikni olib tashlash mumkin boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Issiqlik saqlovchi materialning bugʻ oʻtkazuvchanligi gazbetonning bugʻ oʻtkazuvchanligidan kattaroq boʻlgan holda, poydevorning har qanday namligida va isitkichning har qanday qalinligida isitkich va qoplama qatlami orasidagi havo boʻshligʻiga ega boʻlgan tashqi isitish tizimlarini oʻrnatish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Isitkich uchun suvoq qatlami bilan tashqi isitish tizimlarini oʻrnatish silikatli gazbetonning oʻrtacha hajmli namligi 8% dan koʻp boʻlmagan hollarda tavsiya etiladi. Bunday tizimlarning bugʻ oʻtkazuvchanlikka qarshiligi mazkur SHNQning 9-jadvali 1b-bandi talabiga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-bob. Yongʻin xavfsizligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Gazbeton bloklardan turar-joy binolarini loyihalash va qurishda yongʻin xavfsizligini taʼminlashda SHNQ 2.01.02 talablariga rioya qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.15-23 Energiya tejamkor devorbop toʻsuvchi konstruksiyalar. Binolar qurilishida gazbeton konstruksiyalar. Loyihalash va qurilish talablariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazbeton blokdan qurilgan binoning issiqlik himoyasi qoplamasi fragmentining issiqlik oʻtkazuvchanligiga keltirilgan qarshilikni hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash binoning issiqlikdan himoya qiluvchi qobigʻining bir qismini mustaqil elementlar toʻplami sifatida koʻrsatishga asoslangan boʻlib, ularning har biri parcha orqali issiqlik yoʻqotilishiga taʼsir qiladi. Har bir elementdan kelib chiqadigan solishtirma issiqlik yoʻqotishlari elementni oʻz ichiga olgan tugun orqali va xuddi shu tugun orqali, lekin oʻrganilayotgan elementsiz issiqlik oqimini taqqoslash asosida topiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Binoning issiqlik himoyasi qoplamasi fragmentining issiqlik oʻtkazuvchanligiga keltirilgan qarshilik 𝑅okel, (𝑚2 ∙ ℃)/𝑊, (1) formula bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda Roshart — binoning issiqlik himoyasi qoplamasi fragmentining yoki maxsus toʻsuvchi konstruksiyaning issiqlik oʻtkazuvchanligiga maydon boʻyicha (𝑚2 ∙ ℃)/𝑊;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lj — binoning issiqlik himoyasi qoplamasining yoki maxsus toʻsuvchi konstruksiyaning 1 m2 parchasi uchun j-turdagi chiziqli bir xil boʻlmaganlik uzunligi, m/m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ψjj-turdagi chiziqli bir xil boʻlmaganlik orqali solishtirma issiqlik yoʻqotilishi, W/(m · °C);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nk — binoning issiqlik himoyasi qoplamasining yoki tanlangan toʻsuvchi konstruksiyaning 1 m2 parchasi uchun k-turdagi nuqta bir xil boʻlmaganliklar soni, dona/m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
χkk-turdagi nuqta bir xil boʻlmaganligi orqali solishtirma issiqlik yoʻqotilishi, Vt/°C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
𝑎i — (2) formula boʻyicha binoning issiqlik himoyasi qoplamasining 1 𝑚2 parchasi yoki maxsus toʻsuvchi konstruksiyaning 1 𝑚2 uchun i-turidagi tekis konstruksiya elementning maydoni, 𝑚/𝑚2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda 𝐴i — fragmentning i-qismining maydoni, 𝑚2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
𝑈i — (3) formula boʻyicha binoning issiqlik himoyasi qoplamasi fragmentining bir xil i-qismining issiqlik uzatish koeffitsiyenti (i-turdagi tekis element orqali solishtirma issiqlik yoʻqotilishi), 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Issiqlik texnik bir xillik koeffitsiyenti, r, konstruksiyani izolyatsiyalash (isitish) samaradorligini tavsiflovchi yordamchi qiymat (4) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— qiymati shartli ravishda binoning issiqlik himoyasi qoplamasi fragmentining barcha qismlarining shartli issiqlik oʻtkazuvchanlik qarshilik qiymatlarini maydon boʻyicha oʻrtacha hisoblash yoʻli bilan (5) formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda 𝑅o,isharti-turdagi binoning issiqlik himoyasi qoplamasi bir xil fragmentining issiqlik oʻtkazuvchanligiga shartli qarshilik, 𝑚2 ∙ ℃/𝑊, (6) formuladan foydalangan holda eksperimental yoki hisoblash yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda 𝑎i ushbu ilovaning 3-jadvali boʻyicha olingan, toʻsuvchi konstruksiyaning ichki yuzasi issiqlik uzatish koeffitsiyenti, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
at ushbu ilovaning 1-jadvali boʻyicha olingan, toʻsuvchi konstruksiyaning tashqi yuzasi issiqlik uzatish koeffitsiyenti, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Toʻsuvchi konstruksiya tashqi yuzasining issiqlik uzatish koeffitsiyentlari

Toʻsuvchi konstruksiyaning tashqi yuzasi

Qish sharoitlari uchun issiqlik uzatish koeffitsiyenti, an, 𝑊/(m2 ∙ ℃)

1. Shimoliy qurilish-iqlim zonasida tashqi devorlar, qoplamalar, oʻtiladigan yoʻllardagi orayopmalar va sovuq (oʻrab turgan devorlarsiz) yer osti shiftlari

23

2. Shimoliy qurilish-iqlim zonasida tashqi havo bilan aloqa qiladigan sovuq yertoʻlalar ustidagi orayopmalar, sovuq (oʻrab turgan devorlar bilan) yer osti, ustidagi ora yopmalar va sovuq qavatlar orayopmalar

17

3. Chordoqlarning tomyopmalari va isitilmaydigan yertoʻlalar ustidagi devorlarda yorugʻlik oʻtkazuvchi tuynuklar (svetovie proyomi), shuningdek, tashqi havo bilan ventilyatsiyalangan havo boʻshligʻi boʻlgan tashqi devorlar

12

4. Isitilmaydigan yertoʻlalar va tashqi havo bilan ventilyatsiya qilinmagan texnik yer osti ustidagi orayopmalari

6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rs — parchaning bir xil qismi qatlamining issiqlik qarshiligi, (𝑚2 ∙ ℃)/𝑊, ventilyatsiyalanmagan havo boʻshliqlari uchun ushbu ilovaning 2-jadvali boʻyicha, moddiy qatlamlar uchun (7) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda 𝛿s — qatlam qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λs konstruksiyaning ish sharoitida qatlam materialining issiqlik oʻtkazuvchanligi, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— moddiy qatlamning ish sharoitlari koeffitsiyenti, birliklarning ulushi, (8) formula boʻyicha aniqlanadi. Maʼlumotlar yoʻq boʻlganda, u 1 ga teng deb qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda Ro — nazorat sinovlaridan soʻng termal qarshilik (muzlash-eritish sikllarini oʻtkazishdan oldin), (𝑚2 ∙ ℃)/𝑊;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— termal qarshilik, (𝑚2 ∙ ℃)/𝑊, N shartli yillik sikllardan keyin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Issiqlik izolyatsiyasi qatlami s materiali uchun energiya samaradorligi 𝜀s, (𝑦𝑖𝑙 ∙ 𝑚3 ∙ ℃)/(𝑊 ∙ 𝑠𝑜`𝑚), (9) formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda NEs — tegishli standartlarga muvofiq har bir turdagi material uchun belgilangan issiqlik izolyatsiyasi qatlami materialining samarali ishlash muddati, yil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Cs — issiqlik izolyatsiyasi qatlami materialining narxi, soʻm/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Chiziqli issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik tufayli solishtirma issiqlik yoʻqotishlari ichki havo harorati tt da konstruksiya tugunining ikki oʻlchovli harorat maydonini hisoblash natijalari bilan (10) formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda ti — ichki havoning hisobiy harorati, ℃;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tt — tashqi havoning hisobiy harorati, °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔQjL — (11) formula boʻyicha aniqlanadigan 1 chiziqli metrga toʻgʻri keladigan j-turdagi chiziqli issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik tufayli qoʻshimcha issiqlik yoʻqotishlari, W/m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda QjL— harorat maydonini hisoblash natijasi boʻlgan, tutashgan joyining 1 chiziqli metriga toʻgʻri keladigan j-turdagi chiziqli issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik hisobiy maydoni orqali issiqlik yoʻqotilishi, W/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qj,1 va Qj,2j-turdagi chiziqli issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik hududning harorat maydonini hisoblashda hisobiy maydoniga kiritilgan parchaning bir xil qismlari boʻlimlari orqali issiqlik yoʻqotilishi, W/m, (12) formulalar bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoki
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda Sj.1, Sj.2 — harorat maydonini hisoblashda hisobiy maydoniga kiritilgan konstruksiyaning bir xil qismlarining joylari, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday holda, harorat maydonini hisoblashda Sj.1 + Sj.2 qiymati hisobiy sohaning maydoniga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ψj j-turdagi chiziqli issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik orqali solishtirma chiziqli issiqlik yoʻqotishlari, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. k-turdagi nuqtali issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik tufayli solishtirma issiqlik yoʻqotishlari nuqta issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlikni oʻz ichiga olgan konstruksiyaning uch oʻlchovli harorat maydonini hisoblash natijalari bilan aniqlanadi, (13) formula boʻyicha
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda ΔQkK — k-turdagi nuqtali issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlik tufayli qoʻshimcha issiqlik yoʻqotishlari, W, (14) formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda Qk — harorat maydonini hisoblash natijasi boʻlgan k-turidagi nuqtali issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlikni oʻz ichiga olgan tugun orqali issiqlik yoʻqotishlari, W;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qk — harorat maydonini hisoblash natijasi boʻlgan k-turidagi nuqtali issiqlik-texnikaviy bir xil boʻlmaganlikni oʻz ichiga olmagan xuddi shu tugun orqali issiqlik yoʻqotilishi, W.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Konstruksiya tugunining harorat maydonini hisoblash natijasi tugunning kesimida, shu jumladan ichki va tashqi yuzalarda haroratning taqsimlanishi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tugunning ichki yuzasi orqali issiqlik oqimi (15) formula bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tugunning tashqi yuzasi orqali issiqlik oqimi (16) formula bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ti, tt — mos ravishda ichki va tashqi havoning hisobiy haroratlari, °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rioʻrt, rtoʻrtmos ravishda toʻsuvchi konstruksiyaning ichki va tashqi yuzalarining maydoni boʻyicha oʻrtacha haroratlari, °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ai, at — mos ravishda konstruksiya tugunining ichki va tashqi yuzalarining issiqlik uzatish koeffitsiyentlari, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Si, St — toʻsuvchi konstruksiya tugunining ichki va tashqi yuzalarining maydonlari, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Toʻsuvchi konstruksiyaning issiqlik oʻtkazuvchanligiga keltirilgan qarshilikni hisoblash tavsifi quyidagi qismlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) konstruksiyaning aniq nomi va uning bino qobigʻida egallagan joyini koʻrsatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) konstruksiyani tashkil etuvchi barcha elementlarni sanab oʻtish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanab oʻtilgan elementlarning har biri uchun taqdim etish:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) elementning solishtirma geometrik xossasi (s, l yoki n);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) elementning tarkibi va tuzilishini tushunishga imkon beruvchi sxema yoki chizma;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) elementni oʻz ichiga olgan tugunning harorat maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) tashqi va ichki havo haroratining harorat maydonini hisoblashda qabul qilingan, shuningdek, hisoblash sohasiga kiritilgan konstruksiya tugunining geometrik oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5) hisob-kitoblar natijasida olingan konstruksiyaning ichki yuzasidagi minimal harorat va tugun orqali issiqlik oqimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6) element orqali solishtirma issiqlik yoʻqotilishi; (5-6-kichik bandlar oʻrniga element orqali oldindan hisoblangan solishtirma issiqlik yoʻqotishlarini ularning hisob-kitoblarini oʻz ichiga olgan rasmiy, ommaviy hujjatga havola bilan ishlatish mumkin).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Havo boʻshligʻining qalinligi, m

Yopiq havo boʻshligʻining termal qarshiligi, m2 · °C

pastdan yuqoriga issiqlik oqimi bilan gorizontal va vertikal

yuqoridan pastgacha issiqlik oqimi bilan gorizontal

oraliq qatlamdagi havo haroratida

ijobiy

salbiy

ijobiy

salbiy

0,01

0,13

0,15

0,14

0,15

0,02

0,14

0,15

0,15

0,19

0,03

0,14

0,16

0,16

0,21

0,05

0,14

0,17

0,17

0,22

0,1

0,15

0,18

0,18

0,23

0,15

0,15

0,18

0,19

0,24

0,2-0,3

0,15

0,19

0,19

0,24

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Havo boʻshligʻining sirtlaridan birida aluminiy folga asosida aks ettiruvchi issiqlik izolyatsiyasi mavjud boʻlganda havo boʻshligʻining issiqlik qarshiligi,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,40 — 0,02 m qalinlikdagi havo boʻshligʻi uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,45 — 0,03 m qalinlikdagi havo boʻshligʻi uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,50 — 0,05 m qalinlikdagi havo boʻshligʻi uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Elementlarning geometrik va issiqlikdan himoya qilish xususiyatlari, shuningdek, oraliq hisoblash maʼlumotlarini toʻldirish shakli 3-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

3-jadval

Konstruksiya elementi

*

Solishtirma geometrik koʻrsatkichi

Solishtirma issiqlik yoʻqotilishi

Element tufayli solishtirma issiqlik oqimi

Fragment orqali umumiy issiqlik oqimining ulushi, %

Element nomi

Yassi

 

...

...

Element nomi

 

Element nomi

Chiziqli

 

Element nomi

 

Element nomi

Nuqtali

 

Element nomi

 

Jami

 

 

 

100%

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* ustuni aks ettirilmasligi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.15-23 Energiya tejamkor devorbop toʻsuvchi konstruksiyalar. Binolar qurilishida gazbeton konstruksiyalar. Loyihalash va qurilish talablariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazbeton blokdan qurilgan binoning solishtirma issiqlik himoyalash xususiyatlarini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Binoning solishtirma issiqlik himoyalash xususiyati kob, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃) (1) formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda Ro,ikel — binoning issiqlikdan himoya qiluvchi qobigʻining i-chi parchasining issiqlik oʻtkazuvchanligiga keltirilgan qarshilik, (𝑚2 ∙ ℃)/𝑊;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— binoning issiqlikdan himoya qiluvchi qobigʻining tegishli parchasining maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— binoning isitiladigan hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— IDGS (Isitish davrining gradus sutkalari) hisob-kitobida qabul qilingan konstruksiyaning ichki yoki tashqi harorati oʻrtasidagi farqni hisobga oladigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— binoning umumiy issiqlik uzatish koeffitsiyenti, 𝑊/(𝑚2 ∙ ℃), (2) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— binoning ixchamlik koeffitsiyenti, m-1, (3) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— maydonlar yigʻindisi (binoning issiqlikdan himoya qiluvchi qobigʻining barcha tashqi toʻsiqlarining ichki oʻlchoviga koʻra), 𝑚2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning issiqlikdan himoya qiluvchi qobigʻining fragmentlari toʻplami, ularning xossalari (1) formulada qoʻllaniladi, binoning isitiladigan qismi qobigʻini toʻliq yopishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Issiqlikdan himoya qilishning solishtirma xususiyati bevosita bino qobigʻining barcha konstruksiyalarini tashkil etuvchi elementlarning xususiyatlari orqali (4) formula yordamida topilishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda Ro,iumum, ψj, χk — ushbu SHNQning 1-ilovasi boʻyicha olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lj — bino qobigʻi boʻylab j-turdagi chiziqli bir xil boʻlmaganlikning umumiy uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nk — butun bino qobigʻi boʻylab k-turdagi nuqtalik bir xil boʻlmaganlikning umumiy soni, dona.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Binoning solishtirma issiqlik himoyasi xususiyatlarini hisoblash jadval shaklida tuziladi, unda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) binoning qobigʻini tashkil etuvchi har bir parchaning nomi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) har bir parchaning maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) hisob-kitoblarga koʻra, har bir fragmentning issiqlik oʻtkazuvchanligiga keltirilgan qarshilik (ushbu SHNQning 1-ilovasi boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) konstruksiya fragmentining ichki yoki tashqi harorati oʻrtasidagi IDGS (Isitish davrining gradus sutkalari) hisob-kitobida qabul qilinganlardan farqni hisobga oladigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvalning shakli ushbu ilovaning 1-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Parcha nomi

,

,

,

%

Yigʻindi

-

-

-

100

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.15-23 Energiya tejamkor devorbop toʻsuvchi konstruksiyalar. Binolar qurilishida gazbeton konstruksiyalar. Loyihalash va qurilish talablariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazbeton bloklarning hisobiy issiqlik texnik koʻrsatkichlari va ayrim turdagi devor terimlari uchun issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentlarining koʻrsatkichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

1-jadval

Gazbeton bloklarning hisobiy issiqlik texnik koʻrsatkichlari (GOST 31359 boʻyicha)

T/r

Material

Quruq holatda materialning xususiyatlari

Hisobiy koeffitsiyentlar (foydalanish sharoitidagi)

Zichlik

po, kg/m3

Solishtirma issiqlik quvvati

C0, kJ/kg •°C

Issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti 𝛌0, Vt/m•°C

Materialdagi namlikning massa nisbati ω, %

Issiqlik oʻtkazuvchanligi 𝛌, Vt/m•°C

Issiqlikni singdirish

(24 soatlik davrdagi), Vt/m2•°C

Bugʻ oʻtkazuvchanligi,𝛍, •Pa

A

B

A

B

A

B

A, B

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1.

Avtoklavda qotirilgan silikatli gazbeton

600

0,84

0.14

4

5

0,160

0,183

2,66

2,90

0,16

2.

-//-

500

0,84

0,12

4

5

0,141

0,147

2,28

2,37

0,20

3.

-//-

450

0,84

0,108

4

5

0,127

0,132

2,05

2,13

0,21

4.

-//-

400

0,84

0.096

4

5

0,113

0,117

1,82

1,89

0,23

5.

-//-

350

0,84

0,084

4

5

0,099

0,103

1,63

1,66

0,25

6.

-//-

300

0,84

0,072

4

5

0,084

0,088

1,39

1,42

0,26

7.

-//-

250

0,84

0,06

4

5

0,070

0,073

1,16

1,18

0,28

8.

-//-

200

0,84

0,048

4

5

0,056

0,059

0,91

0,95

0,30

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadvalda avtoklavda qotirilgan silikatli gazbetonning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentlarining qiymatlari koʻrsatilgan, terishning choklari bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻliq korpusli devorlardan armaturalanmagan avtoklavda qotirilgan silikatli gazbetondan yasalgan mahsulotlarning devorning old qismi boʻylab (Uzunlik × Balandlik) 625 × 250 mm kattaligi bilan terishning suvoq choklarini devor terishlarining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentiga taʼsiri quyidagicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash uchun biz gazbeton bloklardan yasalgan devorlarning muntazam takrorlanadigan parchasi olinadi (ushbu ilovaning 1-rasmi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devorlarni terishning quyidagi variantlari berilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gorizontal va vertikal chokning oʻrtacha qalinligi bilan yelimda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qorishma qalinligi 2 mm (ushbu ilovaning 1, a-rasmi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 mm gorizontal va vertikal terim choklarining oʻrtacha qalinligi bilan boʻlgan qorishmada (ushbu ilovaning 1, b-rasmi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
terishdagi mahsulotlarning (bloklarning) oʻlchamlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzunligi — 625 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
balandligi — 250 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrib chiqilayotgan fragmentlar uchun uchun Ar_r, m2, devorining suvoq choklari maydoni va avtoklavda qotirilgan silikatli gazbeton mahsulotlarning maydonlarini 625×250 mm Agb, m2, mazkur ilovaning 1a-rasmida koʻrib chiqilgan fragmentining bir qismi sifatida devor terishdagi mahsulot hajmi bilan hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choklarning oʻrtacha qalinligi 2 mm boʻlgan yelimda terish uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choklarning oʻrtacha qalinligi 10 mm boʻlgan qorishmada terish uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtoklavda qotirilgan silikatli gazbetondan terilgan devorlarning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti mahsulot kattaligi 625×250 mm boʻlgan devor terishdagi chok qalinligi 2 mm boʻlgan yelim choklarining taʼsirini hisobga olgan holda (yelim ustida terish) formula (1) bilan hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λg.b — 1-jadvalga muvofiq tegishli foydalanish sharoitlari (“A” yoki “B”) uchun qabul qilingan avtoklavda qotirilgan silikatli gazbeton mahsulotlarining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λs-q — bu terish suvogʻining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,011 — terishdagi mahsulot oʻlchami 625×250 mm boʻlganda, devor choklarining qalinligi esa 2 mm boʻlganda terishdagi choklar maydonining avtoklavda qotirilgan silikatli gazbeton mahsulotlarning maydoniga nisbatini koʻrsatadigan koeffitsiyent, (ushbu ilovaning 1, a-rasmi):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm — Terilgan devorning qaytariluvchi fragmenti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazbeton bloklardan terilgan devorlarning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti mahsulot
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm — Terilgan devorning muntazam parchasi (fragmenti)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtoklavda qotirilgan silikatli gazbetondan yasalgan devorlarning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti mahsulot oʻlchami 625×250 mm boʻlgan devor terishida, chok qalinligi 10 mm boʻlgan suvoq choklarining taʼsirini hisobga olgan holda (yelim ustidagi terish) (2) formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λg.b — 1-jadvalga muvofiq tegishli foydalanish sharoitlari (“A” yoki “B”) uchun qabul qilingan avtoklavda qotirilgan silikatli gazbeton mahsulotlarining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λs-qbu terishga oid suvoqning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,058 — bu devordagi choklar maydonining avtoklavda qotirilgan silikatli gazbeton buyumlar maydoniga devordagi mahsulot oʻlchamiga 625×250 mm qalinligi 10 mm devor choklari bilan nisbatini koʻrsatadigan koeffitsiyent (ushbu ilovaning 1, b-rasmi):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu ilovaning 2-jadvalida har xil qalinlikdagi suvoq choklari (2 va 10 mm) boʻlgan gazbeton bloklardan yasalgan devor terishlarning ayrim turlari uchun “A” foydalanish sharoitida issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentlarining hisobiy qiymatlari koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

2-jadval

Zichlik boʻyicha bloklar markasi

Terish choklarining qalinligi

silikatli gazbetonlarning

 Vt/m•°C qorishmaning issiqlik oʻtkazuvchanligining hisobiy koeffitsiyentidagi  terishning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

D300

2 mm

0,084

0,085

0,086

0,087

0,089

0,090

0,091

0,092

0,093

0,094

10 mm

0,090

0,096

0,101

0,107

0,112

0,118

0,123

0,129

0,134

D400

2 mm

0,113

0,114

0,115

0,116

0,117

0,118

0,119

0,121

0,122

0,123

10 mm

0,118

0,123

0.129

0,134

0,140

0,145

0,151

0,156

0,162

D500

2 mm

0,141

0,142

0,143

0,144

0,145

0,146

0,147

0,148

0,149

0,150

10 mm

0,144

0,150

0,155

0,161

0,172

0,172

0,177

0,183

0,188

D600

2 mm

0,16

0,160

0,162

0,163

0,164

0,165

0,166

0,167

0,168

0,169

10 mm

0,162

0,168

0,173

0,179

0,184

0,190

0,195

0,201

0,206

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: chok qalinligining oraliq qiymatlarida terim issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentining qiymatlari va terim suvogʻining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti interpolyatsiya yoʻli bilan olinishi yoki hisoblangan chok qalinligini hisobga olgan holda ushbu ilovaning (1) formulasi yordamida hisoblanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur ilovaning 3-jadvalida turli xil qalinlikdagi (2 va 10 mm) suvoq choklari boʻlgan gazbeton bloklardan yasalgan baʼzi turdagi devor terishlari uchun “B” ish sharoitida issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentlarining hisobiy qiymatlari koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

3-jadval

Zichlik boʻyicha bloklar markasi

Terish choklarining qalinligi

silikatli gazbetonlarning

 Vt/m•°C qorishmaning issiqlik oʻtkazuvchanligining hisobiy koeffitsiyentidagi terishning issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

D300

2 mm

0,088

0,089

0,090

0,091

0,093

0,094

0,095

0,096

0,097

0,098

10 mm

0,094

0,099

0,105

0,111

0,116

0,122

0,127

0,133

0,138

D400

2 mm

0,117

0,118

0,119

0,120

0,121

0,122

0,123

0,124

0,126

0,127

10 mm

0,122

0,127

0,133

0,138

0,144

0,149

0,154

0,160

0,165

D500

2 mm

0,147

0,148

0.149

0,150

0,151

0,152

0,153

0,154

0,155

0,156

10 mm

0,150

0,155

0,161

0,166

0,172

0,177

0,183

0,188

0,194

D600

2 mm

0,183

0.183

0,184

0,185

0,186

0,188

0,189

0,190

0,191

0,192

10 mm

0,184

0,189

0,195

0,2

0,206

0,211

0,217

0,222

0,228

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: chok qalinligining oraliq qiymatlarida terim issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentining qiymatlari va terim suvogʻining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti interpolyatsiya yoʻli bilan olinishi yoki formulalari boʻyicha tegishli suvoq choklarining qalinligi bilan hisoblanishi mumkin (2 yoki 10 mm).