O‘zbekiston Respublikasining “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi, “Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunlariga hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 1-maydagi 318-son “O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi huzuridagi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat bo‘yicha inspeksiya to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:

1. Ma’lumotlarni uzatish tarmog‘i, shu jumladan Internet xizmatlarini ko‘rsatish qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Mazkur qoidalar O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga, O‘zbekiston Respublikasining “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi, “Aloqa to‘g‘risida”gi, “Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunlariga hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 26-martdagi 137-son “O‘zbekiston Respublikasi axborot resurslarini tayyorlash va ularni ma’lumotlarni uzatish tarmoqlarida, shu jumladan internetda tarqatish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq ma’lumotlar uzatish tarmog‘i, shu jumladan Internet (bundan buyon matnda ma’lumotlar uzatish tarmog‘i deb yuritiladi) xizmatlarini ko‘rsatish qoidalarini belgilaydi.

1. Mazkur qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

GSM-shlyuz — mobil aloqa tarmoqlari va telekommunikatsiyalarning boshqa tarmoqlari o‘rtasida trafikni o‘tkazish uchun mo‘ljallangan apparat-dasturiy vosita;

IP-shlyuz — IP tarmoqlar va telekommunikatsiyalarning boshqa tarmoqlari o‘rtasida trafikni o‘tkazish uchun mo‘ljallangan apparat-dasturiy vosita;

IP-adres — TCP/IP texnologiyalari bilan boshqariladigan ma’lumotlar uzatish tarmog‘ida kompyuterlar yoki uzellarni identifikatsiyalaydigan noyob adres;

IP-televideniye (IPTV) — televideniye, video, audio, matn, grafika va shu kabi, boshqa ma’lumotlar, IP protokoli asosidagi tarmoqlar ta’minlanadigan, sifat, xavfsizlik, interaktivlik va ishonchlilikning talab qilinadigan darajasini ta’minlash maqsadida boshqariladigan multimedia xizmatlari;

IP-telefoniya — IP texnologiyasi asosida paketlar kommutatsiyalanadigan ma’lumotlar uzatish tarmoqlari orqali nutqli axborot, jumladan mahalliy, shaharlararo va xalqaro aloqani ayirboshlash xizmati;

SMS-shlyuz — mobil telefondan foydalanmasdan SMS xabarlar jo‘natish va olish imkonini beradigan apparat-dasturiy vosita;

Wi-Fi xizmati tashkilotchisi — ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanish uchun Wi-Fi texnologiyasi bo‘yicha o‘zlarining chetki uskunalaridan, mijozlar yoki tashrif buyuruvchilar hisoblanadigan tor doiradagi foydalanuvchilarga uskunadan foydalanishni taqdim etadigan ma’lumotlar uzatish tarmog‘i operatori yoki ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari provayderi yoxud abonent — yuridik shaxs;

Wi-Fi xizmatlari — ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanish uchun Wi-Fi texnologiyasi bo‘yicha chetki uskunalarga foydalanuvchilarning cheklangan doirasiga uskunadan foydalanishni taqdim etish;

abonent — ma’lumotlar uzatish tarmog‘i operatori yoki ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari provayderi bilan shartnoma tuzgan, ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarining iste’molchisi hisoblangan yuridik yoki jismoniy shaxs;

autentifikatsiya — ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanuvchi tomonidan ko‘rsatilgan identifikatsiyalash ma’lumotlarining haqiqiyligini aniqlash;

domen nomi — axborot resursiga yoki axborot tizimiga berilgan, ularni Internet tarmog‘ida identifikatsiyalash uchun xizmat qiladigan noyob nom;

domen nomlari tizimi — Internet tarmog‘ida domen nomlarini berish, ro‘yxatdan o‘tkazish va ulardan foydalanish tartibi;

identifikatsiyalash — mavjud ma’lumotlar asosida ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanuvchi shaxsini aniqlash;

Internet tarmog‘i — yagona adres va nomlar makonidan foydalaniladigan, shlyuzlar yordamida birlashtirilgan, yagona TSR/IP protokoliga muvofiq ishlaydigan ko‘plab tarmoqlardan iborat global xalqaro tarmoq (boshqariladigan tarmoqlar birlashmasi);

Internetdan jamoat bo‘lib foydalanish punkti — foydalanuvchilarga Internetdan foydalanish yuzasidan haq evaziga yoki bepul xizmatlar ko‘rsatish joyi;

ma’lumotlar uzatish — ma’lumotlarni (raqamli shaklda taqdim etilgan, elektron vositalar bilan qayta ishlash uchun yaroqli bo‘lgan, nutqni, matn, faksimil xabarlar, dinamik tasvirlarni (videoni) va boshqalarni o‘z ichiga oladigan axborotlarni) ikkilik signallar ko‘rinishida, keyinchalik hisoblash texnikasi vositalari bilan qayta ishlash uchun, telekommunikatsiyalar vositalari orqali bir punktdan boshqa bir punktga ko‘chirish;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i — O‘zbekiston Respublikasi hududida yagona xizmat ko‘rsatish, taqdim etish va to‘lov prinsiplari asosida barcha jismoniy va yuridik shaxslarga ma’lumotlar uzatish xizmatlarini ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan telekommunikatsiyalar tarmog‘i;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i operatori (bundan buyon matnda operator deb yuritiladi) — mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ma’lumotlar uzatish tarmog‘iga ega bo‘lgan, uning ishlashini, rivojlanishini ta’minlovchi va ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari — operator va provayderning ma’lumotlar uzatish tarmog‘i orqali signallar va axborotning boshqa turlarini qabul qilish, uzatish va qayta ishlash bo‘yicha faoliyati mahsuli;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari provayderi (bundan buyon matnda provayder deb yuritiladi) — foydalanuvchilarga operatorlar tarmog‘i orqali tijorat asosida ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanuvchi (bundan buyon matnda foydalanuvchi deb yuritiladi) — ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarining iste’molchisi hisoblangan yuridik yoki jismoniy shaxs;

xosting xizmatlari — Internet tarmog‘ida doimiy bo‘ladigan serverda axborotni joylashtirish uchun texnik resurslarni taqdim etish xizmati;

2. Operator va provayderning O‘zbekiston Respublikasi hududida ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish bilan bog‘liq faoliyati qonun hujjatlariga muvofiq litsenziya asosida amalga oshiriladi.

3. Operator yoki provayder tomonidan ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan va ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanishning taqdim etilishi, operatorlar va provayderlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar, shuningdek operatorlar yoki provayderlarning abonentlar bilan o‘zaro munosabatlari yozma yoki elektron shaklda tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi.

4. Ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari ro‘yxati operator yoki provayder hamda abonent o‘rtasida tuziladigan ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish shartnomasida belgilangan bo‘lishi kerak.

5. Ma’lumotlar uzatish tarmog‘i orqali ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarining quyidagi turlari taqdim etilishi mumkin:

ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan foydalanish (turli standartlar bo‘yicha), trafik tranziti, shuningdek ma’lumotlar uzatishning xalqaro tarmoqlaridan, jumladan Internetdan foydalanish;

real vaqtda axborot resurslari va axborot tizimlaridan foydalanish;

elektron xabarlar qabul qilish va uzatish (shu jumladan, elektron pochta);

konfidensial axborotni kriptografik va boshqacha muhofaza qilish;

kichik (quyi) tarmoq ajratish;

domen va domen nomlari tizimini ro‘yxatga olish va olib borish;

IP-adres ajratish va tutib turish;

IP-telefoniya va IP-televideniye (IPTV);

xosting xizmatlari.

Operator yoki provayder qonun hujjatlariga muvofiq ma’lumotlar uzatish tarmog‘ining boshqa xizmatlarini ham ko‘rsatishi mumkin.

6. Favqulodda holatlarda ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

7. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi cheklangan doiradagi foydalanuvchilarga pulsiz yoki pullik asosda Wi-Fi xizmatlari ko‘rsatishi mumkin. Foydalanuvchilarning cheklangan doirasini aniqlash shartlari Wi-Fi xizmati tashkilotchisi tomonidan belgilanadi. Wi-Fi xizmatini ko‘rsatishda sessiyaning amal qilish davomiyligi 24 soatdan oshmasligi kerak.

8. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi bo‘lgan abonent-yuridik shaxs tomonidan o‘z hududida bepul Wi-Fi xizmatini tashkil etish operator yoki provayder bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq operator yoki provayderning apparat-dasturiy vositalari asosida amalga oshirilishi mumkin.

9. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi:

operator yoki provayder bilan birgalikda, foydalanuvchilarning shaxsini identifikatsiyalash hamda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanilgan veb-resurslari (log-fayllar) hisobini yuritish bo‘yicha apparat-texnik chora-tadbirlar ko‘rishi;

operator yoki provayder bilan birgalikda, axborot resurslari himoya qilinishini ta’minlashga, O‘zbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumini, hududiy yaxlitligini zo‘rlik bilan o‘zgartirishga da’vat etishga, urush, zo‘ravonlik va terrorizmni, shuningdek diniy ekstremizm, separatizm va fundamentalizm g‘oyalarini targ‘ib qilishga, milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atuvchi axborotni, shuningdek pornografiyani targ‘ib qilishga qaratilgan axborotning va tarqatilishi qonun hujjatlari bilan taqiqlangan boshqa axborotning tarqatilishiga yo‘l qo‘ymaslikka qaratilgan choralarni ko‘rishi kerak.

10. Wi-Fi xizmati abonent — yuridik shaxs tomonidan ko‘rsatilgan taqdirda, abonent — yuridik shaxs va operator yoki provayder o‘rtasida tuziladigan shartnomada foydalanuvchilarga Wi-Fi xizmati taqdim etishi to‘g‘risida ma’lumot ko‘rsatilishi, shuningdek foydalanuvchilar shaxsini identifikatsiyalash bo‘yicha ko‘riladigan choralar belgilanishi zarur.

11. Foydalanuvchilar shaxsini identifikatsiyalash mobil telefon raqami bo‘yicha yoki shaxsni tasdiqlovchi hujjatdagi ma’lumotlar asosida amalga oshirilgan boshqa ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlari (aviachiptalar, temir yo‘l chiptalari, mehmonxonada ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlari va shu kabi boshqa ma’lumotlar) bo‘yicha amalga oshirilishi mumkin.

Foydalanuvchini mobil telefon raqami bo‘yicha identifikatsiyalashda, foydalanuvchining mobil telefon raqamiga SMS-xabar vositasida bir martalik parol (One Time Password — OTP) yuboriladi va foydalanuvchi autentifikatsiya qilinadi. Bunda bir martalik parolning (One Time Password — OTP) aktivlik muddati cheklangan bo‘lishi (10 daqiqadan ko‘p bo‘lmasligi) kerak.

12. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi foydalanuvchining shaxsiy ma’lumotlari va telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan xabarlarining sir saqlanishini ta’minlashi shart, bundan qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar mustasno.

13. Operator yoki provayder “Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq abonentlarga o‘zi tomonidan ko‘rsatiladigan ma’lumotlar uzatish xizmatlari to‘g‘risida o‘z vaqtida zarur, to‘g‘ri va tushunarli ma’lumot berishi shart.

Operator yoki provayder tomonidan abonentga quyidagi ma’lumotlar taqdim etilishi zarur:

operator yoki provayderning nomi, pochta manzili, foydalanuvchilar va abonentlar bilan hamkorlik qiladigan filiallarining nomi, ular joylashgan joy, ish tartibi va aloqa telefonlari;

operator yoki provayderga berilgan litsenziya raqami va amal qilish muddati;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish tartibi va shartlari;

foydalaniladigan abonent interfeyslari va ma’lumotlar uzatish protokollari;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatishdagi cheklovlar;

tarif rejalari;

muayyan tarif rejasi, marketing kampaniyalari doirasida yoki tadbirlar o‘tkazish davrida ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan foydalanish xizmatlarini taqdim etishda imtiyozlar yoki chegirmalar;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan foydalanishning pulli va pulsiz xizmatlari ro‘yxati;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlariga haq to‘lash muddatlari va shakllari;

abonentlarning ariza va shikoyatlarini ko‘rib chiqish tartibi;

axborot-ma’lumot xizmatining va texnik ta’minlash xizmatining telefon raqamlari (mavjud bo‘lganda);

axborot-ma’lumot berish bo‘yicha xizmat ko‘rsatish tizimi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish hududlarida texnik imkoniyatlari mavjudligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar.

14. Operator yoki provayder bilan abonent o‘rtasida tuziladigan shartnomada quyidagi ma’lumotlar majburiy ravishda ko‘rsatilishi shart:

shartnoma tuzilgan joy va sana;

operator yoki provayderning nomi;

operator yoki provayder hisobvarag‘i rekvizitlari;

operator yoki provayderlarga berilgan litsenziya rekvizitlari;

shartnomaning amal qilish muddati;

abonent to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

hisob-kitob shakli va tartibi;

tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi;

tarif rejasi, xizmatlarning narxlari;

shikastlanishlarni bartaraf etish muddatlari;

sifat ko‘rsatkichlari (ma’lumotlar uzatishning maksimal tezligi, ma’lumotlar uzatishning minimal kafolatlangan tezligi, ma’lumotlar uzatish kechikishining maksimal vaqti);

ko‘rsatiladigan xizmatlar ro‘yxati (zarur bo‘lganda).

Shartnomada tomonlar o‘rtasidagi kelishuvga asosan qonun hujjatlariga muvofiq boshqa ma’lumotlar ham ko‘rsatilishi mumkin.

15. Abonent operator yoki provayder bilan shartnoma tuzganidan keyin, operator yoki provayder ulanish usuliga bog‘liq holda, abonentga ulanish uchun zarur parametrlarni yetkazadi (IP-adres va boshqa adres rekvizitlari), ma’lumotlar uzatish tarmog‘ida ishlash va foydalanish tartibi to‘g‘risida yo‘l-yo‘riq ko‘rsatadi, foydalanuvchining zarur uskunasini (kompyuter, modem, faks) va zarur dasturiy ta’minotni tavsiya qiladi.

16. Internetdan jamoat bo‘lib foydalanish punktida bir martalik ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari foydalanuvchilarga Jamoat foydalanish joylarida internet tarmog‘idan axborot olish imkonini berish tartibi to‘g‘risidagi nizomga (ro‘yxat raqami 1393, 2004-yil 30-iyul) muvofiq ko‘rsatiladi.

17. Operator yoki provayder ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan axborotni abonentlarga taqdim etish maqsadida axborot-ma’lumot berish bo‘yicha xizmat ko‘rsatish tizimini yaratadi.

Quyidagi ma’lumotlar operator yoki provayder tomonidan abonentning so‘roviga muvofiq 24 soat mobaynida hech qanday cheklovlarsiz taqdim etilishi shart:

ma’lumotlar uzatish tarmog‘ining ko‘rsatiladigan xizmatlari to‘g‘risidagi;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan foydalanish xizmatlariga bo‘lgan tariflar to‘g‘risidagi;

abonentga uning shaxsiy hisobvarag‘ining holati va ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlaridan foydalanish haqini to‘lash bo‘yicha qarzdorlik to‘g‘risidagi, jumladan abonentga ulangan xizmatlar: ma’lumotlar uzatish vaqti, tezligi, olingan va (yoki) uzatilgan axborot hajmi, shuningdek limitlangan trafikli tariflardagi trafik qoldig‘i to‘g‘risidagi;

texnik nosozliklar to‘g‘risidagi.

18. Ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari uchun tariflar qonun hujjatlariga muvofiq tomonlar o‘rtasida tuziladigan shartnomada belgilaniladi.

19. Hisob-kitoblar shakli va tartibi qonun hujjatlariga muvofiq, operator yoki provayderning texnologik imkoniyatlardan kelib chiqib abonent bilan kelishilgan holda operator yoki provayder tomonidan belgilanadi hamda shartnomada aks ettiriladi va hisob-kitoblar amalga oshiriladi.

20. Ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlari uchun tariflar milliy valyutada belgilanadi va barcha to‘lovlar milliy valyutada amalga oshiriladi.

21. Operator yoki provayder avtomatlashtirilgan hisob-kitob tizimlari yordamida abonentga ko‘rsatilgan xizmatlar (ma’lumotlar uzatish vaqti, tezligi, olingan va (yoki) uzatilgan axborot hajmi, shuningdek abonent pul mablag‘larining harakati va boshqalar) to‘g‘risidagi axborot hisobini yuritadi.

22. Operator yoki provayder shartnoma asosida hisob-kitoblarni amalga oshirish maqsadida bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlarga haq to‘lash to‘g‘risida abonentga axborot taqdim etadi. Bunda quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatilishi shart:

operator yoki provayder rekvizitlari va murojaat uchun telefon raqamlari;

hisob-kitob davri;

bajarilgan ishlar narxi;

taqdim etiladigan xizmatlar ro‘yxati, har bir xizmat uchun hisob-kitob davri va ular uchun to‘lanadigan summa;

qo‘shilgan qiymat solig‘i summasi (agar undirilsa);

umumiy to‘lanadigan summa;

hisob taqdim etilgan sana;

haq to‘lash muddati.

23. Operator yoki provayder tomonidan abonentning hisob varag‘i yuritilgan taqdirda, to‘lov to‘g‘risida ko‘rsatilgan axborot operator yoki provayder va abonent o‘rtasidagi shartnoma shartlarining o‘zgarishlari bilan bog‘liq abonentning hisobvarag‘i bo‘yicha balans tuzatishlarini, shuningdek kelib tushgan va abonentning hisobvarag‘ida aks ettirilgan oldingi hisob-kitob davridagi xizmatlar uchun abonentning to‘lovlari to‘g‘risidagi axborotlarni o‘z ichiga olishi kerak.

24. Operator va provayder quyidagi huquqlarga ega:

a) abonentlar va foydalanuvchilarga xizmatlar ko‘rsatish;

b) quyidagi hollarda abonentni shartnomada belgilangan muddatda oldindan xabardor qilib, abonentga xizmatlar ko‘rsatishni to‘xtatib turish:

abonent tomonidan shartnoma shartlari buzilganda, shu jumladan ko‘rsatilgan xizmatlar uchun haq o‘z vaqtida to‘lanmaganda;

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 26-martdagi 137-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi axborot resurslarini tayyorlash va ularni ma’lumotlarni uzatish tarmoqlarida, shu jumladan Internetda tarqatish tartibi to‘g‘risidagi nizom talablari buzilganda;

v) abonentning aybi bilan yuzaga kelgan zararlar o‘rni to‘ldirilishini talab qilish;

g) abonentga zarar yetkazmasdan abonentga xizmatlarni taqdim etish bo‘yicha tashkiliy chora-tadbirlarni, texnik va tarif siyosatini mustaqil belgilash hamda amalga oshirish;

d) abonent tomonidan ma’lumotlar uzatish tarmog‘ining foydalanilgan veb-resurslarining hisobga olinishini (log-fayllarining yuritilishini) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil qilish;

e) qonun hujjatlariga muvofiq abonentning noqonuniy xatti-harakatlari ustidan shikoyat qilish;

j) operatorni ogohlantirmasdan ma’lumotlar uzatish tarmog‘iga GSM, IP yoki SMS-shlyuzlar ulanganda, shu jumladan ma’lumotlar uzatish tarmog‘ida maxsus apparat-dasturiy vositalarini o‘rnatish yo‘li bilan noqonuniy foydalanish holatlari aniqlanganda xizmatlar ko‘rsatishni bir tomonlama to‘xtatish.

Operator va provayder qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.

25. Quyidagilar operator va provayderning majburiyatlari hisoblanadi:

a) o‘z faoliyatini qonun hujjatlariga muvofiq, litsenziya va ushbu Qoidalar asosida amalga oshirish;

b) shartnomada belgilangan muddatda va hajmda ishlarni bajarish hamda xizmatlarni taqdim etish;

v) qonun va qonun osti hujjatlariga, shu jumladan texnik reglamentlar, standartlashtirish bo‘yicha normativ hujjatlarga hamda shartnomaga muvofiq ko‘rsatiladigan xizmatlarning sifatini ta’minlash;

g) abonentlarga o‘zining veb-saytida va (yoki) ommaviy axborot vositalaridan foydalangan holda, shuningdek abonentlar va foydalanuvchilar bilan ishlash joylarida quyidagi axborotlarni taqdim etish:

xizmatlarni ko‘rsatish tartibi va shartlari o‘zgarganligi, shu jumladan xizmatlar uchun tariflar o‘zgarganligi to‘g‘risida — o‘zgartirishlar kuchga kirishidan kamida 10 kun oldin;

ish vaqti, pochta manzili va bank rekvizitlari o‘zgarganligi to‘g‘risida — tegishli o‘zgarishlar kiritilgan vaqtdan boshlab;

d) shartnomaning bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi, shuningdek abonentning arizasiga ko‘ra xizmatlar ko‘rsatilmaganligi yoki shartnomada belgilangan darajadagi sifatga ega xizmatlar ko‘rsatilmaganligi uchun qayta hisob-kitob qilish;

e) abonentlarga xizmatlar ko‘rsatish normal rejimining buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan ta’mirlash-sozlash va profilaktika ishlari o‘tkazilishini boshlash muddatlari hamda davomiyligi to‘g‘risida zudlik bilan xabardor qilish;

j) xizmatlar uzluksiz, kechayu kunduz ko‘rsatilishini ta’minlash;

z) abonentning talabi bilan uning hisobvarag‘ida aks ettirilgan o‘zaro hisob-kitoblarning joriy holati to‘g‘risidagi, shu jumladan abonent tomonidan olingan xizmatlar to‘g‘risidagi axborotni: ma’lumotlar uzatish vaqti, tezligi, olingan va (yoki) uzatilgan axborotning hajmi to‘g‘risida batafsil axborotni taqdim etish;

i) axborot resurslari himoya qilinishini ta’minlashga, O‘zbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumini, hududiy yaxlitligini zo‘rlik bilan o‘zgartirishga da’vat etishga, urush, zo‘ravonlik va terrorizmni, shuningdek diniy ekstremizm, separatizm va fundamentalizm g‘oyalarini targ‘ib qilishga, milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atuvchi axborotni, shuningdek pornografiyani targ‘ib qilishga qaratilgan va tarqatilishi qonun hujjatlari bilan taqiqlangan boshqa axborotning tarqatilishiga yo‘l qo‘ymaslikka qaratilgan choralarni ko‘rish;

k) abonentlarning og‘zaki murojaatlarini darhol, yozma yoki axborot tizimlari orqali qabul qilingan murojaatlarini operatorga kelib tushgan kundan boshlab o‘n besh kun ichida ko‘rib chiqish;

l) foydalanuvchilarga har oyda bir marotaba ma’lumotlar uzatish tarmoqlaridan foydalanishda qonun hujjatlari hamda mazkur qoidalarga rioya qilish zarurligi yuzasidan eslatma xabarini berish. Bunda eslatma xabar matni telekommunikatsiyalar sohasidagi maxsus vakolatli organ tomonidan shakllantiriladi;

m) Wi-Fi xizmati ko‘rsatish vaqtida foydalanuvchilarning shaxsini identifikatsiyalash hamda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanilgan veb-resurslari (log-fayllar) hisobini yuritish bo‘yicha apparat-texnik chora-tadbirlar ko‘rish;

n) xalqaro va shaharlararo trafik noqonuniy o‘tkazish, shu jumladan GSM, IP yoki SMS-shlyuzlardan, shu jumladan tarmoqda maxsus apparat-dasturiy vositalarini o‘rnatish yo‘li bilan noqonuniy foydalanishga qarshi kurashish choralarini ko‘rish;

Operator yoki provayder qonun hujjatlariga muvofiq o‘zlariga yuklatilgan boshqa majburiyatlarni ham bajarishlari mumkin.

26. Operator yoki provayder abonentni haq to‘lash evaziga qo‘shimcha xizmatlar ko‘rsatishga yoki ma’lum bir xizmatni ko‘rsatish uchun boshqa xizmatlarni olishga majburlashga, shuningdek abonentdan ko‘rsatilmagan xizmatlar uchun to‘lov undirishga haqli emas.

27. Operator yoki provayder foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlari va ma’lumotlar uzatish tarmoqlari orqali uzatiladigan xabarlarining sir saqlanishini ta’minlashi shart, bundan qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar mustasno.

28. Abonent va foydalanuvchi quyidagi huquqlarga ega:

shartnomada ko‘zda tutilgan operator yoki provayderning sifatli va uzluksiz xizmatlaridan foydalanish;

operator yoki provayderdan ushbu qoidalarda belgilangan majburiyatlarini, shuningdek uning ma’lumotlar uzatish tarmoqlari xizmatlarini taqdim etish shartnomasi bo‘yicha majburiyatlarini bajarishini talab qilish;

shartnomada ko‘zda tutilmagan xizmatlar uchun haq to‘lashni rad etish;

operator yoki provayder aybi bilan yetkazilgan zarar o‘rnining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanishini talab qilish;

operator yoki provayder bilan tuzilgan shartnomani qonun hujjatlarida belgilangan tartibda bekor qilish.

Abonent operator yoki provayder tomonidan ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish muddatlari buzilganda, agar shartnomani o‘z vaqtida bajarish boshlanmagan yoki ishlar (xizmatlar) shartnomada belgilangan muddatda bajarilmasligi ayon bo‘lganda, shuningdek bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar sifati shartnoma shartlarida belgilanganidan past darajada bo‘lganda quyidagilarni talab qilishga haqli:

kamchiliklarini bepul bartaraf etish;

operator yoki provayder bilan kelishuv bo‘yicha ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmati ko‘rsatilishi mumkin bo‘lgan yangi muddatni belgilash;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatining narxini qayta hisoblashni talab qilish.

Abonent va foydalanuvchi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.

29. Jismoniy yoki yuridik shaxs operator yoki provayder bilan shartnoma tuzishdan oldin operator yoki provayderdan quyidagi axborotlarni olishga haqli:

taqdim etiladigan asosiy va qo‘shimcha xizmatlar ro‘yxati;

taqdim etiladigan xizmatlar narxi, tariflar;

aloqani va abonentning ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan foydalana olishni tashkil qilish usullari;

ulanish va xizmat ko‘rsatish tartibi;

xizmatlarni taqdim etish qoidalari;

kafolatlangan xizmat ko‘rsatish darajasi, sifat darajasi, operator, provayder serverida abonent axborotining himoyalanganligini ta’minlashning kafolatlangan darajasi va boshqa ma’lumotlarni.

30. Quyidagilar foydalanuvchining majburiyatlari hisoblanadi:

ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan davlat siri bo‘lgan ma’lumotlarni yoki qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirni uzatish uchun foydalanishga yo‘l qo‘ymaslik;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i orqali O‘zbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumini, hududiy yaxlitligini zo‘rlik bilan o‘zgartirishga da’vat etishga, urush, zo‘ravonlik va terrorizmni, shuningdek diniy ekstremizm, separatizm va fundamentalizm g‘oyalarini targ‘ib qilishga, milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atuvchi, shuningdek pornografiyani targ‘ib qilishga qaratilgan axborotni va tarqatilishi qonun hujjatlari bilan taqiqlangan boshqa axborotni tarqatmaslik;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘i yordamida fuqarolarning sha’ni va qadr-qimmatiga yoki ishchanlik obro‘siga putur yetkazuvchi, ularning shaxsiy hayotiga aralashishga yo‘l qo‘yuvchi axborotni tarqatmaslik;

qonun hujjatlariga asosan ma’lumotlar uzatish tarmog‘i orqali tarqatilishi taqiqlangan axborotlardan tijorat yoki notijorat maqsadlarda tarqatish uchun foydalanmaslik;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan foydalana olish atributlarini boshqa shaxslarga bermaslik (ko‘paytirmaslik);

tarkibida kompyuter viruslari yoki tarmoq uchun zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan axborotni yoki dasturiy ta’minotni e’lon qilmaslik yoki uzatmaslik;

kompyuter axborotidan, ya’ni axborot-hisoblash tizimlari, tarmoqlari va ularning tarkibiy qismlaridagi axborotlardan qonunga xilof ravishda (ruxsatsiz) foydalanmaslik;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘ida taqdim etilgan axborot va intellektual mulk obyekti uchun mualliflik huquqlarini buzmaslik.

Foydalanuvchiga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklatilishi mumkin.

31. Quyidagilar abonentning majburiyatlari hisoblanadi:

operator yoki provayder bilan tuzilgan shartnoma shartlariga rioya qilish;

taqdim etilgan xizmatlar uchun to‘lovni shartnomada belgilangan muddatlarda amalga oshirish;

operator yoki provayderni o‘zining oxirgi (terminal) uskunasi, tarmog‘i va dasturiy ta’minotidagi barcha nosozliklar yoki o‘zgarishlar to‘g‘risida xabardor qilish;

qonun hujjatlariga muvofiq shartnoma shartlari bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi yoxud boshqa noqonuniy xatti-harakatlar oqibatida operator yoki provayderga yetkazilgan zararni qoplash;

telekommunikatsiya xizmatlarini ko‘rsatish uchun GSM, IP yoki SMS-shlyuzlar yoki shunga o‘xshash apparat-dasturiy vositalardan foydalanish niyati bo‘lganda, bu haqda operator yoki provayderni ogohlantirish;

ma’lumotlar uzatish tarmog‘idan xalqaro va shaharlararo trafikni noqonuniy o‘tkazish maqsadida foydalanmaslik, shu jumladan GSM va IP-shlyuzlar orqali.

Abonentga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklatilishi mumkin.

32. Ma’lumotlar uzatish tarmog‘ida yuzaga kelgan shikastlanishlar shartnomada belgilangan muddatda bartaraf etilmagan taqdirda, operator, provayder abonentning talabiga ko‘ra shartnomada belgilangan miqdorda jarima (penya) to‘laydi.

Operator, provayder tomonidan jarima (penya) to‘langanligi ularni shartnoma bo‘yicha zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarishdan ozod etmaydi.

33. Operator, provayder, Wi-Fi xizmati tashkilotchisi o‘z ixtiyorida (bevosita boshqaruvi va nazorati ostida) bo‘lmagan ma’lumotlar uzatish tarmog‘ining resurslari, serverlari va segmentlari mazmuni, ulardan foydalanish imkoniyati va ishlash qobiliyati uchun javobgar bo‘lmaydi.

34. Abonent o‘z majburiyatlarini bajarmaganligi, shu jumladan shartnomaga muvofiq belgilangan muddatda xizmatlar uchun haq to‘lamaganligi uchun shartnomaga muvofiq javobgar bo‘ladi.

35. Ma’lumotlar uzatish tarmog‘i xizmatlarini ko‘rsatish bilan bog‘liq nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal qilinadi.

36. Mazkur qoidalar talablarini buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgar bo‘ladi.

37. Ushbu qoidalar O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi va Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

1. O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bosh direktorining 2004-yil 25-avgustdagi 285-son “Ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari, shu jumladan Internet xizmatlarini ko‘rsatish qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1417, 2004-yil 5-oktabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 40-41-son, 441-modda)

2. O‘zbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo‘mitasining 2013-yil 16-maydagi 25-mh-son “Ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari, shu jumladan Internet xizmatlarini ko‘rsatish qoidalariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1417-1, 2013-yil 22-may) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-y., 21-son, 275-modda)

3. O‘zbeksiton Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirining 2015-yil 21-maydagi 123-mh-son “Ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari, shu jumladan Internet xizmatlarini ko‘rsatish qoidalarining 14-bandiga o‘zgartirish kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1417-2, 2015-yil 25-may) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2015-y., 21-son, 277-modda)