Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, 04.11.2003 yildagi 482-son
Кучга кириш санаси
04.11.2003
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
|
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA AVTOMOBIL TRANSPORTIDA YOʻLOVCHILAR VA BAGAJ TASHISH QOIDALARINI HAMDA AVTOBUSLARDA YOʻLOVCHILAR TASHISH XAVFSIZLIGINI TAʼMINLASHGA DOIR TALABLARNI TASDIQLASH HAQIDA “Avtomobil transporti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini bajarish yuzasidan, Oʻzbekiston Respublikasida avtomobil transporti faoliyatining huquqiy asoslarini yanada shakllantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasida Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagaj tashish qoidalari 1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasida avtobuslarda hamda yoʻnalishli taksida yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlashga doir talablar 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. (1-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 2. Belgilab qoʻyilsinki, ushbu qarorga 2-ilova 15-bandining nazorat priborlari (taxograflar) bilan jihozlashga doir talablari 2004-yil 1-yanvardan boshlab kuchga kiradi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida Avtobuslarda yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlashga doir talablarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 1997-yil 31-iyuldagi 378-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari K.N. Toʻlaganov zimmasiga yuklansin. Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ. SULTONOV Toshkent sh., 2003-yil 4-noyabr, 482-son Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajni tashish qoidalari I bob. Umumiy qoidalar 1. Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajni tashishning ushbu Qoidalari (keyingi oʻrinlarda Qoidalar deb yuritiladi) “Avtomobil transporti toʻgʻrisida”, “Shahar yoʻlovchilar transporti toʻgʻrisida”, “Yoʻllarda harakatlanish xavfsizligi toʻgʻrisida”, “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Respublikasida avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajni tashishga tatbiq etiladi. 2. Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajlarni tashish tegishli litsenziya, tender natijalari boʻyicha belgilangan tartibda tuzilgan muntazam yoʻnalishlarda yoʻlovchilar transportida xizmatlar koʻrsatish yuzasidan tuzilgan shartnomalar (kontrakt) mavjud boʻlgan taqdirda amalga oshiriladi. 3. Yoʻlovchilar va bagajni tashishga tariflar miqdorlari mazkur Qoidalar va boshqa qonunchilikda belgilangan tartibda belgilanadi. (3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 4. Avtomobilda yoʻlovchilar va bagajni xalqaro tashishlar, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bilan ham tartibga solinadi. 5. Yoʻl chiptalari, yoʻl va chiptani hisobga olish varaqalari rekvizitlari, yoʻnalishlar, avtovokzallar (avtostansiyalar) pasportlari, avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajni tashishga taalluqli shakllar va yoʻriqnoma-metodik hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. (5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) II bob. Yoʻlovchilar va bagajni tashish 1-§. Asosiy tushunchalar 6. Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: avtobus — yoʻlovchilarni, bagajni tashishga moʻljallangan va haydovchi oʻrnini hisoblamaganda 8 tadan ortiq oʻrindiqqa ega boʻlgan avtotransport vositasi; avtovokzal (avtostansiya) — transport-ekspeditsiya, tashish faoliyatini amalga oshiruvchi va yoʻlovchilarga boshqa xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilot; avtopavilyon — yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan avtomobil yoʻlidagi inshoot; bagaj avtomobili — bagaj tashishga moʻljallangan avtomobil; bagaj — joʻnatish uchun idishga joylangan va yoʻlovchi tomonidan ushbu avtobusda olib ketiladigan buyumlar; bagaj kvitansiyasi — bagajning tashish uchun qabul qilib olinganligini tasdiqlovchi hujjat; chipta — yoʻlovchining haq toʻlagan holda avtobusdan foydalanishga boʻlgan huquqini hamda yoʻlovchi va tashuvchi oʻrtasida tashuvlar yuzasidan oshkora shartnomalar tuzilganligini tasdiqlovchi qatʼiy hisobda turadigan hujjat; (6-bandning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 16-fevraldagi 34-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 7-8-son, 58-modda) haydovchi — avtotransport vositasini boshqaruvchi shaxs; yoʻl — qurilgan va transport vositalarining harakatlanishi uchun foydalaniladigan yer polosasi yoxud sunʼiy inshoot yuzasi; qoʻl yuki — yoʻlovchi tomonidan bepul tashiladigan tashish uchun idishga joylangan buyumlar; yengil avtomobil — yoʻlovchilar va bagajni tashishga moʻljallangan hamda haydovchi oʻrnini hisobga olmaganda 8 tadan koʻp boʻlmagan oʻrindiqqa ega boʻlgan avtotransport vositasi; yoʻnalishsiz taksi — yoʻlovchilarning buyurtmanomalariga koʻra taksometr funksiyalarini taʼminlaydigan maxsus ilovaga ega moslama koʻrsatkichi boʻyicha haq toʻlash hisobiga tashish xizmatlarini koʻrsatadigan haydovchidan tashqari toʻrttadan ortiq boʻlmagan oʻrindiqqa ega yengil avtotransport vositasi; (6-bandning oʻn uchinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 18-martdagi 116-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son) agregator — yoʻnalishsiz taksida yoʻlovchi tashuvchilarga mijozlarni izlash boʻyicha interaktiv xizmatlarni koʻrsatuvchi yuridik shaxs; (6-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 18-martdagi 116-sonli qaroriga asosan oʻn toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son) yoʻnalishli avtobus — belgilangan yoʻnalish boʻyicha yoʻlovchilar va bagajni tashishga moʻljallangan avtobus; yoʻnalishli taksilar — yoʻlovchilarning talabiga koʻra toʻxtab oʻtadigan muntazam yoʻnalishlarda yoʻlovchilarni tashishga moʻljallangan avtotransport vositasi (mikroavtobus yoki yengil avtomobil); (6-bandning oʻn beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) yoʻnalish — avtotransport vositalarining muayyan manzillar oraligʻida belgilangan qatnov yoʻli; yoʻnalish pasporti (yoʻnalish hujjatlari) — yoʻnalish toʻgʻrisidagi asosiy maʼlumotlarni tavsiflovchi hujjatlar (yoʻnalish pasporti elektron shaklda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi); (6-bandning oʻn yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) yoʻlovchi — tuzilgan tashish shartnomasiga muvofiq tashish xizmatlaridan foydalanuvchi jismoniy shaxs; supacha — yoʻl qoplamasi sathidan balandroq boʻlgan, avtovokzallarda (avtostansiyalarda)gi yoʻlovchilarni transportga chiqarish va undan tushirishga moʻljallangan maydoncha; tashuvchi — mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqlar asosida avtotransport vositasiga ega boʻlgan, tijorat asosida yoʻlovchilar, bagaj tashish xizmatini koʻrsatadigan hamda bunga maxsus ruxsatnomasi (litsenziyasi) boʻlgan yuridik shaxs; (6-bandning yigirmanchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 29-maydagi 98-son qarori tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y 22 -son, 194-modda) qatnov jadvali — reysni bajarish vaqti, joyi va izchilligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlgan grafik (jadval); reys — avtotransport vositasining yoʻnalishning boshlanishidan oxirgi manziligacha boʻlgan yoʻli; maxsus yoʻnalishlar — tashkilotlarning xodimlarini ish joyiga va ish joyidan tashish; yoʻnalish sxemasi — yoʻnalishning shartli belgilar qoʻyilgan grafik tasviri; tarif — yoʻlovchilar va bagajni tashish uchun belgilangan toʻlov miqdori; trafaret — yoʻlovchilarni yoʻnalish toʻgʻrisida xabardor qilishga moʻljallangan koʻrsatkich; muntazam yoʻnalishlar — tasdiqlangan yoʻnalish sxemasi, harakatlanish jadvali, yoʻl haqi tariflariga muvofiq avtotransport vositalarining muayyan manzillar oraligʻida belgilangan qatnov yoʻli. (6-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qaroriga asosan yigirma yettinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 2-§. Tashishlarning turlari va ularni tashkil etish 7. Yoʻlovchilarni tashish quyidagi turlarga boʻlinadi: a) shaharda tashish; b) shahar atrofida tashish; v) shaharlararo tashish; g) xalqaro tashish. Yoʻlovchilar: a) yoʻnalishli avtobuslarda; b) yuridik va jismoniy shaxslarga ularning buyurtmanomalari (buyurtmalari)ga yoki tashishning boshqa shartnomalari boʻyicha beriladigan avtobus va yengil avtomobillarda; v) yoʻnalishsiz taksilarda; g) yoʻnalishli taksilarda tashiladi. 8. Yoʻnalishli avtobuslar va yoʻnalish taksilari harakati: a) shahar yoʻnalishlarida — shaharlar hokimliklari yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Transport vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar transport boshqarmalari tomonidan; b) shahar atrofi va shaharlararo-viloyatlar ichidagi yoʻnalishlarda — viloyatlar hokimliklari yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Transport vazirligi, viloyatlar transport boshqarmalari tomonidan; v) viloyatlararo-shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlarda — Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan tuziladigan jadvallar boʻyicha tashkil etiladi. (8-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) 9. Yangi yoʻnalishlarni tashkil etish (ochish) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda: a) shaharlar, shahar atrofi va viloyatlar ichidagi yoʻnalishlarda — Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligining (keyingi oʻrinlarda — Transport vazirligi) hududiy boʻlinmalari tomonidan; b) viloyatlararo-shaharlararo yoʻnalishlarda — Transport vazirligi tomonidan; v) xalqaro yoʻnalishlarda — Transport vazirligi tomonidan xorijiy mamlakatlarning transport sohasidagi vakolatli organi bilan kelishgan holda amalga oshiriladi. (9-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 10. Har bir yangidan ochiladigan va foydalaniladigan yoʻnalishlar uchun yoʻnalish pasporti yoʻnalishning tegishliligi boʻyicha Transport vazirligi yoki uning hududiy boʻlinmalari tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi (shu jumladan elektron tarzda) hamda unda quyidagilar boʻladi. (10-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) a) yoʻnalishning asosiy koʻrsatkichlari bilan birga titul varaqasi; b) yoʻnalish sxemasi (sxemada toʻxtab oʻtish manzillari, harakatlanish uchun xavfli boʻlgan yoʻl uchastkalari, temir yoʻlni kesib oʻtish joylari, kesishgan yoʻl ustidan oʻtkazilgan koʻndalang yoʻllar va shu kabilar koʻrsatiladi). Shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishlar sxemalarida, bundan tashqari, dam olish joylari, ovqatlanish shoxobchalari koʻrsatiladi; (10-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 2-noyabrdagi 294-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 45-46-son, 470-modda) v) masofani oʻlchash protokoli va avtotransport vositasining harakatlanish vaqti xronometraji; g) avtotransport vositasining yoʻnalish boʻyicha harakatlanish jadvali; d) yoʻl haqi tariflari. 11. Yoʻlovchilarning ayrim toifalariga transportda imtiyozli (shu jumladan bepul) yurish huquqi beriladi. Avtomobil transportida imtiyozli yurish huquqiga ega boʻlgan yoʻlovchilar toifalari va ushbu imtiyozlarni berish tartibi qonunchilikka muvofiq belgilanadi. (11-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 12. Muntazam yoʻlovchilar tashish yoʻnalishlaridagi avtotransport vositalarida yurishda yoʻlovchi yoʻl chiptasi sotib olishi, uni butun yoʻlda yurish vaqti davomida saqlashi va uni nazoratchining birinchi talabiga koʻra koʻrsatishi shart. 13. Yoʻlovchilar yoʻl chiptalarini kassalardan yoki konduktordan (haydovchidan) sotib oladi. 14. Yoʻnalishdagi avtotransport vositasi nosoz boʻlgan taqdirda yoʻlovchilarga berilgan yoʻlda yurish hujjatlari aynan shu yoʻnalishdagi boshqa avtotransport vositasida yurish uchun haqiqiy hisoblanadi. Yoʻlovchilarni boshqa avtotransport vositasiga oʻtkazish nosoz avtotransport vositasining haydovchisi tomonidan amalga oshiriladi. Yoʻlovchilar yoʻqotib qoʻygan chiptalar tiklanmaydi, ular uchun toʻlangan pul qaytarib berilmaydi. 15. Avtobusda: a) yoʻlovchilarning mast holda yurishi; b) alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish; (15-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 29-maydagi 148-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 22-son, 244-modda) v) haydovchi (konduktor)ning ruxsatisiz oynalarni ochish; g) oynadan tashqariga osilish; d) tez yonuvchan, portlovchi, zaharlovchi, zaharli, qoʻlansa, radioaktiv moddalar va ashyolarni, shuningdek qurolni va sovuq qurol sifatida foydalanilishi mumkin boʻlgan ashyolarni ochiq (gʻilofsiz) holda olib yurish; (15-bandning “d” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 26-dekabrdagi 810-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2020-y., 09/20/810/1673-son — 2021-yil 29-martdan kuchga kiradi) e) oʻlchami 100 sm x 50 sm x 30 santimetrdan katta yoki bitta oʻrin uchun ogʻirligi 60 kilogrammdan ortiq buyumlarni, shuningdek uzunligi 200 santimetrdan ortiq boʻlgan buyumlarni olib yurish; j) salonni yoki yoʻlovchilarning kiyimlarini iflos qiluvchi buyumlar va ashyolarni olib yurish; z) tumshuqbogʻsiz itlar va boshqa hayvonlarni olib yurish taqiqlanadi. 3-§. Yoʻlovchilar tashuvchi transport vositalariga qoʻyiladigan talablar 16. Avtotransport vositalarining texnik holati va anjomlari tegishli standartlar hamda texnik foydalanish qoidalari talablariga javob berishi kerak. 17. Avtotransport vositalari Dst 974/2000 Oʻzbekiston davlat standartiga muvofiq anjomlarga ega boʻlishi kerak. 4-§. Yoʻlovchilarni tashuvchi haydovchilarga qoʻyiladigan talablar 18. Avtomobil transportida yoʻlovchi tashuvchi haydovchilar Oʻzbekiston davlat standartlarida va boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilgan talablarga javob berishlari kerak. 19. Muntazam qatnovlarni amalga oshiruvchi avtobuslar va yoʻnalishli taksilar haydovchilari yoʻnalishda ishlayotganda: shartnomaga muvofiq ushbu yoʻnalishda avtotransport vositasiga qatnovlarni amalga oshirish huquqini tasdiqlovchi guvohnomaga; (19-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) tegishli litsenziyaga (litsenziya kartochkasiga); yoʻnalish hujjatlariga; yoʻl varaqasi va chiptalarni hisobga olish varaqasiga; yoʻl varaqalarida yoʻlga chiqishdan oldin belgilangan tartibda oʻtkaziladigan avtotransport vositasining texnik koʻrikdan va haydovchilarning tibbiy koʻrikdan oʻtganligi haqidagi qaydlarga; qatnov jadvaliga va yoʻnalish sxemasiga (shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlarda — unda aholi yashash joylaridan oʻtish vaqti, ovqatlanish, dam olish, tungi uxlash vaqti va joyi koʻrsatilgan holda) ega boʻlishi kerak. (19-bandning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 21-avgustdagi 406-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2023-y., 09/23/406/0625-son) 5-§. Yoʻlovchilar tashuvchi avtotransport vositalari ishini hisobga olish 20. Quyidagilar yoʻlovchilar tashuvchi avtotransport vositalari ishini hisobga oluvchi asosiy hujjatlar hisoblanadi: a) avtotransport vositasining yoʻl varaqasi; b) shaharda, shahar atrofida va shaharlararo qatnovchi (yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) avtotransport vositalarining chiptalarni hisobga olish varaqasi; v) avtobus va yengil avtomobillarning buyurtmanomalar (buyurtmalar) va boshqa shartnomalar boʻyicha ishlashi yuzasidan topshiriqnoma; g) chiptalarni sotish vedomosti (yoʻnalishsiz taksilardan tashqari). 21. Avtotransport vositalarining yoʻl varaqalari va chiptalarni hisobga olish varaqalari hamda buyurtmanomalar (buyurtmalar) va boshqa shartnomalar boʻyicha ishlashi yuzasidan topshiriqnoma blankalari qatʼiy hisobda turadigan blankalarni hisobga olish va saqlash qoidalari boʻyicha hisobga olinadi va tashuvchida saqlanadi. 22. Yoʻl hujjatlarida tuzatishlar va oʻchirib yozishlarga yoʻl qoʻyilmaydi. Haydovchi garajda, yoʻlda, oraliq manzillarga kirib oʻtishda va oxirgi manzillarda yoʻl hujjatlaridagi barcha qaydlarning toʻgʻriligini kuzatib borishi shart. III bob. Shahardagi yoʻnalishlarda yoʻlovchilar va bagaj tashish 1-§. Umumiy qoidalar 23. Shahar yoʻlovchilar tashish transporti yoʻnalishlari quyidagi turlarga boʻlinadi: a) shahardagi oddiy, tezkor, ekspress va tigʻiz paytlardagi qoʻshimcha yoʻnalishlar; b) shahar chetidan 5 kmgacha yoki belgilangan tartibda tasdiqlangan shaharlarning transport va yoʻl-transport infratuzilmasini rivojlantirish bosh rejalariga muvofiq koʻpi bilan 12 kmgacha chetga chiquvchi shahar avtobus yoʻnalishlari; (23-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 276-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.06.2026-y., 09/26/276/0559-son) v) yoʻnalishli taksilar. Shahardagi yoʻnalishlar shahar (shaharcha)dagi turar joy va sanoat hududlarini madaniy-maishiy va sport-sogʻlomlashtirish tashkilotlari, vokzallar, aeroportlar, avtostansiyalar, metro stansiyalari, temir yoʻl platformalari, pristanlar va shu kabilar bilan transport aloqasini taʼminlashi kerak. 24. Aholiga xizmat koʻrsatish xususiyatiga muvofiq shahardagi yoʻnalishlar bir nechta ish rejimiga ega boʻlishi mumkin: a) sutka, hafta kunlari, oyning belgilangan davri mobaynida amal qiladigan doimiy yoʻnalishlar; b) dam olish hududlari, sport-sogʻlomlashtirish komplekslari, yarmarkalar va shu kabilar faoliyat koʻrsatadigan davrda tashkil etiladigan mavsumiy yoʻnalishlar; v) maxsus yoʻnalishlar; g) koʻcha–yoʻl shoxobchalarida favqulodda vaziyatlar paydo boʻlganda, ayrim uchastkalar, transport yoʻllari va maydonlar yopilganda joriy etiladigan vaqtinchalik yoʻnalishlar. 2-§. Yoʻl haqini yoʻlkira kartochkalari bilan toʻlash 25. Yoʻlkira kartochkalarini oldindan sotish maxsus tashkil etilgan sotish shoxobchalarida, shuningdek savdo tashkilotlari va bevosita tashuvchi orqali amalga oshiriladi. Yoʻlkira kartochkasi bagajni bepul tashish huquqini bermaydi. Yoʻlkira kartochkalari seriyalari, transport turlari boʻyicha boʻlinadi va yoʻlovchilarning barcha toifalari uchun, imtiyozli kartochkalar esa — pensionerlar, nogironligi boʻlgan shaxslar, talabalar va oʻquvchilar uchun haqiqiy hisoblanadi. (25-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son) Shahar transportida foydalaniladigan barcha seriya va turdagi yoʻl kartochkalari taksilar, shahar atrofidagi va shaharlararo (viloyatlararo va xalqaro) yoʻnalishlar uchun haqiqiy hisoblanmaydi. 3-§. Transportda yurish shartlari 26. Yoʻlovchilarni transportga chiqarish va undan tushirish faqat toʻxtab oʻtish manzillarida amalga oshirilishi mumkin. Yoʻnalishda “talabga koʻra” toʻxtash joylari mavjud boʻlganda yoʻlovchi haydovchiga avtotransport vositasini toʻxtatish zarurligi toʻgʻrisida oldindan maʼlum qilishi kerak. 27. Yoʻnalishli yoki yoʻnalishsiz taksilar yoʻlovchilarini chiqarish va tushirish yoʻlovchilar talabiga koʻra, yoʻllarda harakatlanish xavfsizligi qoidalariga rioya qilgan holda amalga oshiriladi. 28. Yoʻlovchi avtobusga chiqish vaqtida yoʻlkira haqini quyidagi usullar orqali toʻlashi (tasdiqlashi) shart: transport kartasini validatorga tekkizgan holda uni validatsiya qilish; bank kartasi, smartfon va boshqa kontaktsiz elektron toʻlov turlaridan foydalanish (NFC, QR, Biometric, BLE, UWB va boshqa joriy etilayotgan texnologiyalar yordamida toʻlash); ijtimoiy/transport kartasini validatorga tekkizgan holda imtiyozli yoki bepul yurish huquqini tasdiqlash. (28-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 276-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.06.2026-y., 09/26/276/0559-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 1-sentabr) 281. Yoʻlkira haqi ushbu Qoidalarning 28-bandiga muvofiq oʻz vaqtida toʻlanmaganda (tasdiqlanmaganda), yoʻlovchi avtobusda chiptasiz yurgan deb hisoblanadi va belgilangan tartibda maʼmuriy javobgarlikka tortilishiga sabab boʻladi. (281-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 276-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.06.2026-y., 09/26/276/0559-son) 29. Shahardagi avtobus yoʻnalishlarida yoʻlovchi yetti yoshgacha boʻlgan bolalarni oʻzi bilan birga bepul olib yurish huquqiga ega. 30. Maktabgacha yoshdagi bolali yoʻlovchilar, homilador ayollar, nogironligi boʻlgan shaxslar va keksa fuqarolar uchun avtobus salonida, uning yoʻlovchi sigʻimiga qarab, 6 ta oldingi joylar ajratiladi. Ushbu joylarni egallagan boshqa yoʻlovchilar ularni mazkur shaxslar uchun boʻshatishlari kerak. (30-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son) 31. Haydovchi avtobusni toʻxtash joyidan faqat eshiklarni yopgan holda, yoʻlovchilar toʻliq tushirib va chiqarib boʻlingandan soʻng yurgizishi, bekatlarni aniq va toʻgʻri eʼlon qilishi, qatnov yoʻnalishi oʻzgargan taqdirda esa bu toʻgʻrida har qaysi bekatda eʼlon qilishi shart. Avtobus salonini avtobusning muayyan turi uchun belgilangan umumiy sigʻimidan ortiqcha toʻldirishga yoʻl qoʻyilmaydi. 4-§. Qoʻl yuki va bagajni tashish 32. Yoʻlovchi hajmi 60 sm x 40 sm x 20 sm va ogʻirligi 20 kilogrammdan ortiq boʻlmagan qoʻl yuki hamda musiqa asbobini, 150 santimetrgacha uzunlikdagi buyumlarni, shuningdek qafasga solingan mayda hayvonlar va parrandalarni, aravachani (bolalar, nogironligi boʻlgan shaxslar va boshqalarning aravachalarini), mayda bogʻdorchilik inventari, bolalar chanalarini oʻzi bilan birga bepul olib yurish huquqiga ega. (32-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son) 33. Hajmi 60 sm x 40 sm x 20 santimetrdan 100 sm x 50 sm x 30 santimetrgacha boʻlgan va uzunligi 150 santimetrdan 200 santimetrgacha boʻlgan buyumlarni, shuningdek, oʻlchamidan qatʼi nazar, ogʻirligi 20 kilogrammdan ortiq boʻlgan bagajni olib yurish tarifga muvofiq haq toʻlagan holda amalga oshiriladi. 34. Oʻlchami 33-bandda koʻrsatilgan eng katta hajmlarning hatto bittasidan ortiq boʻlgan bagaj belgilangan parametrlarga nomuvofiq hisoblanadi. 35. Bagajning joylanishi va tashilishi yoʻlovchilarga va avtotransport vositasiga biron-bir zarar yetkazish imkoniyatini toʻliq istisno qilishi kerak. 36. Bagajni olib yurish qiymati yoʻlovchining yoʻl haqi qiymati kabi tartibda belgilanadi. IV bob. Shahar atrofi, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlarda yoʻlovchilar hamda bagajni tashish 1-§. Umumiy qoidalar 37. Aholiga xizmat koʻrsatish xususiyatiga muvofiq shahar atrofi, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar quyidagi bir nechta ish rejimiga ega boʻlishi mumkin: a) sutka, hafta kunlari, oylarning belgilangan davri mobaynida amal qiladigan doimiy yoʻnalishlar; b) dam olish zonalari, sport-sogʻlomlashtirish komplekslari, yarmarkalar va shu kabilar faoliyat koʻrsatadigan davrda tashkil etiladigan mavsumiy yoʻnalishlar; v) ishchilar, mutaxassislar va xizmatchilarni ish joyiga va uyga tashish uchun tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan maxsus yoʻnalishlar. 38. Shahar atrofi yoʻnalishlaridagi bekatlar yoʻlovchilarning u yerga xavfsiz va qulay kelishini taʼminlashni hamda qonunchilik talablarini hisobga olgan holda joylashtirilishi va ular quyidagilarga ega boʻlishi kerak: (38-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) a) pavilyonni joylashtirish uchun asfaltlangan maydonchalar va yoʻlovchilarning bekatga kelishi uchun asfaltlangan yoʻlkalar; b) yoʻlovchilarning yomgʻir, qor, shamoldan bekinishi uchun pavilyon; v) bekatning nomi yozilgan koʻrsatkich; g) yoʻnalishlar koʻrsatkichi, unda quyidagilar koʻrsatiladi: yoʻnalishlarning tartib raqami, ularning oxirgi manzili nomi (qatnov yoʻnalishlari boʻyicha), harakatlanish oraligʻi 30 minutdan ortiq boʻlganda ushbu manzildan avtobuslarning joʻnash jadvali. Yoʻnalishda avtobuslar qatnovi oraligʻi 30 minutdan kam boʻlganda jadval oʻrniga qatnovlar oraligʻi jadvali koʻrsatilishi mumkin. Unda avtobuslarning birinchi va oxirgi joʻnash vaqti hamda sutka davrlari boʻyicha qatnov oraliqlari vaqti koʻrsatilgan boʻladi. 39. Shahar atrofi yoʻnalishlarida toʻxtab oʻtish manzillari yoʻlovchilar uchun eng qulay joylarda boʻlishi kerak: a) shahar atrofi yoʻnalishlarining shahardagi soʻnggi bekatlari yoʻlovchilar gavjum boʻladigan yirik manzillar (temir yoʻl vokzallari va stansiyalari, daryo portlari, bozorlar, metropolitenning oxirgi bekatlari va shu kabilar) yonida boʻlishi kerak; b) shaharda shahar atrofi yoʻnalishlarining toʻxtab oʻtish manzillari shahar yoʻlovchi tashish transporti yoʻnalishlari toʻxtab oʻtish manzillari bilan bir joyda boʻlishi va shaharning transportni boshqarish boʻyicha vakolati organlari bilan kelishilgan boʻlishi kerak; v) aholi yashash joylari chegaralarida joylashgan shahar atrofi yoʻnalishlari toʻxtab oʻtish manzillari oraligʻidagi masofa 1,0 km atrofida, qolgan hollarda — oʻrtacha 1,5 km boʻlishi kerak; g) shahar atrofidagi bekatlar yoʻnalish trassasida joylashgan har bir aholi yashash joyida boʻlishi kerak. a) ish tartibi koʻrsatilgan holda chipta sotish kassalari; b) toʻxtab oʻtish manzili zonasida yoʻlovchilarning transportga chiqishi-tushishi uchun supacha; v) avtotransport vositalarining toʻxtab turishi uchun maydonchalar; g) yoʻl haqi bagaj tashish haqi bahosi jadvallari; d) yoʻnalishlar sxemasi; e) shaharlararo (xalqaro) avtotransport vositalarining qatnov jadvali; j) sanitariya uzeli. 41. Chipta sotish kassasi boʻlmagan pavilyonlarda va shaharlararo (xalqaro) yoʻnalishlar toʻxtab oʻtish manzillarida ushbu toʻxtab oʻtish manzili orqali oʻtadigan avtotransport vositalarining qatnov jadvallari osib qoʻyiladi. 2-§. Yoʻl haqi toʻlash Shahar atrofi yoʻnalishlarida: 42. Shahar atrofi yoʻnalishlaridagi avtobuslarda yurish chiptalari haydovchilar (mavjud boʻlganda — konduktorlar) tomonidan, chipta sotish kassalari tashkil etilgan yoʻnalish toʻxtab oʻtish manzillarida esa kassirlar tomonidan sotiladi. 43. Avtobusdagi yoʻlovchi yetti yoshgacha boʻlgan bolalarni oʻzi bilan birga bepul olib yurish huquqiga ega. 44. Yoʻlovchi tomonidan shahar atrofi yoʻnalishlariga joriy sotish kassalaridan sotib olingan chiptalar, agar chiptani sotish chogʻida va chiptada oʻzgacha hol aytilmagan va koʻrsatilmagan boʻlsa, avtobus joʻnashidan 5 minut oldin qaytarib berilishi mumkin. Shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlarda: 45. Yoʻlovchi avtotransport vositasida yurish uchun chiptalarni: a) joriy kungi reyslarga — shaharlararo (xalqaro) yoʻnalishlarning boshlangʻich manzillaridagi kassalardan avtobus joʻnaydigan kunda; b) oraliq manzillardagi kassalardan — avtobusda boʻsh oʻrinlar mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumot olingan vaqtdan boshlab; v) kassadan chiptalar sotish tashkil etilmagan toʻxtab oʻtish manzilida avtobus joʻnagungacha unga chiqish vaqtida — haydovchidan; g) oldindan chipta sotish kassalaridan (boshlangʻich va oxirgi manzillarda, shuningdek transport-ekspeditorlik va boshqa manfaatdor tashkilotlar tomonidan tashkil etilgan manzillarda) — oldindan chipta sotish joʻnash kuni arafasida toʻxtatilgan holda, avtotransport vositasi joʻnashidan 10 sutka oldin sotib olish huquqiga egadir. Boshlangʻich va oraliq manzillardagi kassalarda joriy kungi qatnovlarga chiptalar sotish avtobus joʻnashidan 5 minut oldin toʻxtatiladi. 46. Yoʻlovchidan, shu jumladan imtiyozli yurish huquqiga ega boʻlgan yoʻlovchidan chiptalarni oldindan band qilib qoʻyganlik uchun chipta bahosiga qoʻshiladigan toʻlov undirilishi mumkin. Avtovokzal (avtostansiya) yoki tashuvchi oʻz xohishiga koʻra sotish joyida yoki avtotransport vositasi salonida chegirma shartlari va miqdori toʻgʻrisidagi eʼlon majburiy koʻrsatilishi sharti bilan oldindan sotib olish muddatiga qarab chiptalar oldindan sotish kassalaridan sotib olinganligi uchun chegirma qilishi mumkin. 47. Chiptalarga pochta otkritkasi, telegramma, telefon, elektron pochta yoki Internet orqali oldindan buyurtma berilishi mumkin. Buyurtmada buyurtmachining familiyasi, joʻnash sanasi va vaqti, boriladigan joy, chiptalar soni, olish usuli (uyga eltib berish yoki eltib bermasdan) koʻrsatiladi. Chiptaga uyga eltib bergan holda buyurtma berilganda buyurtmachining manzili, xizmat yoki uy telefoni mavjud boʻlganda esa — uning raqami koʻrsatiladi. Chipta sotib olish va olish, shuningdek qonunchilikka muvofiq elektron usulda ham tashkil etilishi mumkin. (47-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 48. Buyurtma berilgan chiptalarni uyga eltib berganlik uchun yoʻlovchidan toʻlov undiriladi, toʻlovning tasdigʻi sifatida yoʻlovchiga kvitansiya beriladi, kvitansiyada transport tashkilotining nomi va kvitansiya berilgan sana koʻrsatiladi. Yozuvlar aniq holda qayd etiladi, berilgan sana esa kompyuter yoki shtamp bilan qoʻyiladi. 49. Yoʻlovchi buyurtma bergan va haqi toʻlangan chiptalar oldindan chipta sotish kassasida uni yoʻlovchi talab qilib olgungacha saqlanadi. Yoʻlovchi tomonidan buyurtma berilgan, lekin haqi toʻlanmagan chiptalar oldindan chipta sotish kassasida saqlanadi va yoʻlovchi tomonidan avtobus joʻnashidan kamida bir soat oldin talab qilib olinishi kerak. Talab qilib olinmagan chiptalar sotish uchun joriy sotish kassasiga beriladi. 50. Yoʻlovchi oʻzi bilan birga besh yoshgacha boʻlgan bir bolani bepul — alohida oʻrinsiz, besh yoshdan oʻn yoshgacha boʻlgan bolani chiptaning toʻliq bahosi 50 foiz chegirilgan holda — alohida oʻrin berilgan holda olib yurish huquqiga egadir, oʻn yoshgacha boʻlgan ikki nafar va undan koʻproq bolalar olib yurilganda ulardan bittasi bepul, qolganlari — chipta toʻliq bahosining 50 foizi chegirilib, alohida oʻrin berilgan holda olib yuriladi. 3-§. Avtotransportda yurish shartlari 52. Shaharlararo yoʻnalishlarda tashishda avtotransport vositasidagi yoʻlovchilar soni oʻrindiqlar sonidan oshmasligi kerak. 53. Haydovchining ish vaqti davomiyligi 9 soatdan ortiq yoki yoʻnalish masofasi 400 km va undan koʻp boʻlganda yoʻlovchilar tashilayotgan avtobusda haydovchining dam olishi uchun joy jihozlangan boʻlishi va qatnovga ikki nafar haydovchi chiqarilishi kerak. 54. Avtotransport vositasi haydovchisi qatnov jadvalida nazarda tutilgan avtovokzallar (avtostansiyalar)dagi nazorat shoxobchalarida va avtokassalarda yoxud oxirgi manzillarda chiptalarni hisobga olish varaqasida kelish va ketish vaqti, shuningdek sotilgan chiptalar soni toʻgʻrisida belgi qoʻydirishi shart. 55. Shaharlararo yoʻnalishlarda tashish yoʻlovchilarni majburiy ravishda chiptalar bilan taʼminlagan holda avtovokzallar (avtostansiyalar) yoki tashuvchilar tomonidan maxsus tashkil etilgan joʻnash va kelish manzillari orqali amalga oshiriladi. Shaharlararo va xalqaro avtobus yoʻnalishlarida yoʻlovchilar qonunchilikda belgilangan tartibda majburiy ravishda sugʻurta qilinadilar. (55-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 56. Tashish avtovokzallar (avtovokzallar) orqali amalga oshirilganda tashuvchi quyidagilarga majbur: avtobuslarni ularning joʻnashidan kechi bilan 20 daqiqa oldin avtovokzal (avtostansiya)ga chiqarish; navbatchi dispetcherga haydovchilarning avtobusni boshqarish huquqiga guvohnomani, yoʻl va chiptalarni hisobga olish varaqalarini, qatnov jadvalini va yoʻnalish sxemasini koʻrsatish; ishda foydalaniladigan avtotransport vositasiga litsenziya (litsenziya kartochkasi) mavjud boʻlishini taʼminlash. 57. Avtovokzal (avtostansiya)ning navbatchi dispetcheri haydovchi hujjatlarini tegishlicha tekshirgandan keyin: a) quyidagilarga: kassirlarga — transport vositasiga chiptalar sotish toʻgʻrisida; diktorga — yoʻlovchilarga zarur axborotlarni xabar qilish toʻgʻrisida; supacha boʻyicha navbatchilarga — yoʻlovchilarni chiqarish uchun joylarni tayyorlash toʻgʻrisida koʻrsatma berishi; b) maxsus qatnov yoʻnalishi, joʻnatilayotgan yoʻlovchilar soni va qatnovga chiptalar sotishdan jami tushum summasini koʻrsatgan holda daftarda haydovchi(lar) va avtotransport vositasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni roʻyxatdan oʻtkazishi shart. 58. Tashuvchi avtovokzal (avtostansiya)dan chiqqandan soʻng yoʻnalish sxemasiga amal qilishi va tezlik rejimiga rioya etishi, qatnov jadvallarida nazarda tutilgan oraliqdagi avtovokzal (avtostansiya)larga hamda avtokassalarga majburiy ravishda kirib oʻtishi shart. 59. Qatnov tugallangandan soʻng haydovchi tunash uchun tashuvchi joylashgan joyga yoki qatnov jadvallarida nazarda tutilgan avtovokzal (avtostansiya)ga keladi. 60. Chipta sotish kassasi mavjud boʻlgan avtovokzal (avtostansiya)larda va toʻxtab oʻtish manzillarida yoʻlovchilar avtotransport vositasiga faqat kassadan sotib olingan chiptalarni koʻrsatgan taqdirda chiqariladi. Chiptalar, agar oʻzgacha hol tomonlarning kelishuvida qayd etilmagan va chiptalarni sotishda eʼlon qilinmagan boʻlsa, faqat ularda koʻrsatilgan kun va avtobus qatnovi uchun haqiqiy hisoblanadi. 61. Avtobusga chiqarish boʻyicha navbatchi chiqarish vaqtida yoʻlovchilarda yoʻl chiptalari mavjudligini tekshiradi. Chiqarish boʻyicha navbatchi boʻlmagan punktlarda chiptalarni haydovchi tekshiradi. 62. Shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlarda, agar oʻzgacha hol tomonlarning kelishuvida qayd etilmagan va chiptalarni sotishda eʼlon qilinmagan boʻlsa: a) chipta sotib olingan avtotransport vositasiga uning joʻnash vaqtidan boshlab uch soat atrofida, kasallik yoki baxtsiz hodisa oqibatida esa — uch sutka mobaynida kechikilganda yoʻlovchining xohishiga koʻra avtobusda yurish hujjati chipta bahosining 25 foizini qoʻshimcha ravishda toʻlatgan holda tiklanadi yoki unga chiptaning toʻlangan bahosi 25 foiz chegirilgan holda qaytarib beriladi. Yoʻlovchining avtobusga kasallik yoki baxtsiz hodisa oqibatida kechikkanligi davolash muassasasining maʼlumotnomasi yoki baxtsiz hodisa toʻgʻrisidagi dalolatnoma bilan tasdiqlanishi kerak; b) chipta avtovokzal (avtostansiya) kassasiga avtotransport vositasi joʻnashidan kechi bilan 2 soat oldin qaytarilgan taqdirda, yoʻlovchiga chipta bahosi uning oldindan sotish toʻlovi chegirilgan holda qaytariladi. Chipta ushbu muddatdan kech, biroq avtotranport vositasi joʻnashidan oldin qaytarib berilganda, chipta bahosi uning qiymatining 15 foizi va oldindan sotilganligi uchun toʻlov chegirib tashlangan holda qaytariladi; v) avtotransport vositasining joʻnashi jadvalga nisbatan 1 soatdan ortiqqa kechikkanda, yoʻlovchiga chipta sotilganidan pastroq yuqori klassli avtotransport vositasidan joy berilganda, shuningdek unga chiptada koʻrsatilgan joy berilmaganda u chiptani avtotransport vositasi joʻnagungacha kassaga qaytarib berish va chiptaning toʻliq bahosini, shu jumladan uning oldindan sotilganligi uchun toʻlovni qaytarib olish huquqiga ega. Yoʻlovchi pastroq klassli avtotransport vositasida ketishga rozi boʻlganda unga toʻlangan summa bilan toʻlanadigan yoʻl haqi oʻrtasidagi farq summasi qaytarib beriladi. Pullar avtovokzal (avtostansiya), avtotransport vositalarini joʻnatish punkti boshligʻi (yoki navbatchisi) koʻrsatmasiga binoan qaytarib beriladi. Chipta uning teskari tomoniga “qaytarish” shtampi qoʻyilgan holda qaytariladi hamda yoʻlovchi uni topshirgan vaqt va qaytarilgan chiptaning qiymati koʻrsatiladi. Pullar kassir tomonidan, chiptalarni qabul qilib olish va pullarni qaytarib berish vedomostidagi yoʻlovchi imzosi bilan beriladi, vedomostda qatnovning sanasi, tartib raqami, yoʻnalish nomi, chiptaning raqami va bahosi koʻrsatiladi. Qaytarib berilgan chipta va pullarni qaytarib berishga asos boʻlgan boshqa hujjatlar (oldindan sotilganligi uchun toʻlov kvitansiyasi, bagaj chiptasi va hokazolar) vedomost bilan birga kassir hisobotiga ilova qilinadi. 63. Agar jadvalda belgilangan avtotransport vositasi oʻrniga chiptaning bahosi yuqori boʻlgan avtotransport vositasi berilsa, u holda chiptani ushbu haqdagi eʼlongacha sotib olgan yoʻlovchi mazkur chipta bilan, qoʻshimcha toʻlovsiz ketishga haqlidir. Avtobus almashgani toʻgʻrisida eʼlon qilingan vaqtdan boshlab chiptalar, yoʻlovchilarni tegishli ravishda ogohlantirgan holda, belgilangan yuqoriroq tarif boʻyicha sotiladi. 64. Agar yoʻlovchi qatnov yoʻlida borayotgan avtotransport vositasidan oʻz aybi bilan qolib ketsa chipta keyingi qatnovga qayta rasmiylashtirilmaydi va yurilmagan masofa uchun pullar qaytarib berilmaydi. 65. Tashkilotlar tomonidan ularning oldindan sotib olgan transportda yurish hujjatlari avtovokzallar (avtostansiyalar) kassalariga avtotransport vositasi joʻnashidan 3 sutka oldin qaytarib berilgan taqdirda, agar oʻzgacha hol tomonlarning kelishuvida va chiptalarni sotishda eʼlon qilinmagan boʻlsa, ularga yurish hujjatlari qiymati, ularning oldindan sotilgani uchun toʻlovni chegirgan holda qaytariladi. Yurish hujjatlari ushbu muddatdan kechikib qaytarilganda yoʻl haqi qiymatining 15 foizi ushlab qolinadi. Avtotransport vositasining joʻnashi bekor qilinganda yoki yurish hujjatlarini qaytarilishda ularni qaytarish muddatidan qatʼi nazar yoʻl haqi qiymati summasi ushlab qolinmaydi. 66. Qaytarib berilgan foydalanilmagan chiptalar va boshqa yurish hujjatlari qiymatini toʻlash yurish hujjatlari sotib olingan joyda amalga oshiriladi. 3-§. Qoʻl yuki va bagajni tashish 67. Tashishga topshiriladigan bagaj puxta oʻrab-joylangan boʻlishi kerak. Tashishga qabul qilib olingan bagaj uchun bagaj chiptasi beriladi. Avtomobilning bagaj boʻlimi parametrlariga koʻra tashuvchi, avtomobilning umumiy sigʻimi va yuk koʻtaruvchanligini oshirmasdan, tashishga qabul qilib olinayotgan bagaj oʻrinlari soni va ogʻirligini koʻpaytirishga haqlidir. Shahar atrofi yoʻnalishlarida: 68. Yoʻlovchi hajmi 60 sm x 40 sm x 20 santimetrgacha va ogʻirligi 20 kilogrammdan ortiq boʻlmagan, 150 santimetrgacha uzunlikdagi qoʻl yukini, shuningdek qafasga solingan holdagi mayda hayvonlar va parrandalarni, aravachani (bolalar, nogironligi boʻlgan shaxslar aravachalari va boshqalarning aravachalarini), kichik bogʻ jihozlarini, bolalar chanalarini oʻzi bilan birga bepul olib yurish huquqiga ega. (68-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-fevraldagi 62-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son) 69. Shahar atrofida tashishlarni hamda aviayoʻlovchilarni aeroportlarga va aeroportlar oʻrtasida tashishlarni amalga oshiruvchi, bagaj boʻlimi (otseki) mavjud boʻlgan avtobuslarda yoʻlovchi ikkita bagaj oʻrni uchun haq toʻlagan holda har birining hajmi 100 sm x 50 sm x 30 santimetrdan ortiq boʻlmagan va 150 dan 200 santimetrgacha uzunlikdagi buyumlarni oʻzi bilan birga olib yurish huquqiga ega. 70. Oʻlchami 69-bandda koʻrsatilgan eng katta hajmlarning hatto bittasidan ortiq boʻlgan bagaj belgilangan parametrlarga nomuvofiq hisoblanadi. 71. Shahar atrofi yoʻnalishlaridagi avtotransport vositalarida bagajni olib yurishga chiptalar haydovchilar (mavjud boʻlganda — konduktorlar) tomonidan, chipta sotish kassalari tashkil etilgan yoʻnalishlarning oxirgi manzillarida esa kassirlar (perron nazoratchilari) tomonidan sotiladi. Shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlarda: 72. Yoʻlovchi shaharlararo (xalqaro) yoʻnalishlardagi avtotransport vositalarida oʻzi bilan birga: a) hajmi 60 sm x 40 sm x 20 santimetr boʻlgan va ogʻirligi 30 kilogrammdan ortiq boʻlmagan qoʻl yukini, shu jumladan qafasga solingan holdagi mayda hayvon va parrandalarni yoki bir juft changʻini (bolalar chanalarini), 150 santimetrgacha uzunlikdagi buyumni — bepul; b) bagaj boʻlimi (otseki) mavjud boʻlmagan avtobuslarda — hajmi 100 sm x 50 sm x 30 sm. dan ortiq boʻlmagan va ogʻirligi 60 kilogrammdan koʻp boʻlmagan bagajni bitta joy uchun tarif boʻyicha haq toʻlagan holda; v) bagaj boʻlimi (otseki) mavjud boʻlgan avtobuslarda hajmi 100 sm x 50 sm x 20 santimetrdan ortiq boʻlmagan, har birining ogʻirligi 60 kilogrammdan koʻp boʻlmagan bagajni va 150 santimetrdan 200 santimetrgacha uzunlikdagi buyumlarni — ikkita joy uchun haq toʻlagan holda olib yurish huquqiga ega. 73. Bagajning oʻlchamlari 72-bandda koʻrsatilgan eng katta oʻlchamlaridan bittasining oʻlchamidan oshsa, belgilangan parametrlarga nomuvofiq hisoblanadi. 4-§. Bagaj mashinalarida bagajni tashish 74. Yoʻlovchi, bagaj (yuk) avtomobillari harakati tashkil etilgan shaharlararo (xalqaro) yoʻnalishlarda, bagaj avtomobillarida bagajini tashishga topshirish huquqiga ega. 75. Yoʻlovchilarning bagajlari yoʻl chiptalari taqdim etilganda, bagaj avtomobillariga tashish uchun qabul qilinadi. Har bir yoʻl chiptasiga (toʻliq yoki bolalar chiptasiga) umumiy ogʻirligi 150 kilogrammdan yuqori boʻlmagan bagaj qabul qilinishi mumkin. Tashuvchi bagaj avtomobilining parametriga bogʻliq holda, tashishga qabul qilingan bagajning joyini va ogʻirligini koʻpaytirish xuquqiga ega. 76. Tashish uchun topshirilayotgan bagaj oʻzining oʻlchamlari, oʻrami hamda xususiyatlari boʻyicha bagaj avtomobiliga yuklash va joylashtirishda qiyinchiliklar tugʻdirmasligi, shuningdek boshqa yoʻlovchilarning bagajiga zarar yetkazmasligi kerak. Butun tashish vaqtida bagajning idish va oʻrami butunligini va saqlanganligini taʼminlashi lozim. Bagaj oʻralganda bagajni yoʻqotish xavfi yoki buzulishi mumkin boʻlgan kamchiliklar boʻlganda, bu kamchiliklar toʻgʻrisida tashish hujjatlarida belgi qoʻyilib, bagaj qabul qilinishi mumkin. 77. Bagaj avtomobilida bagajni joʻnatishni xohlagan yoʻlovchi, yukni oldindan topshirishi, lekin bagaj avtomobilining joʻnashidan 20 minutga kechikmasdan taqdim etishi lozim. 78. Bagajni tashish uchun qabul qilishning tasdigʻi sifatida yoʻlovchiga belgilangan namunadagi bagaj kvitansiyasi beriladi. 79. Yoʻlovchi bagajni tashish uchun topshirganda, belgilangan tarif toʻlovi bilan topshirilayotgan bagajning qiymatiga qarab, uning bahosini eʼlon qilish xuquqiga ega. 80. Bagaj belgilangan joyga yetib kelganda bagaj kvitansiyasini taqdim etuvchiga beriladi. 81. Yoʻlovchidan alohida tashish uchun qabul qilingan bagaj yoʻlovchi belgilangan joyga jadval boʻyicha yetib kelish kunidan kechikmasdan ushbu manzilga yetkazilishi kerak. 82. Yoʻlovchi tomonidan talab qilib olinmagan bagaj avtovokzalda yoki belgilangan yetkazib berish manzilida tashuvchi tomonidan yetkazib berishning nazarda tutilgan muddatidan keyin 30 kun mobaynida saqlanadi. Bagaj saqlanganligi uchun tarif boʻyicha toʻlov undiriladi. Belgilangan yetkazib berish muddatidan 30 kun oʻtgandan keyin talab qilib olinmagan bagaj sotilishi, sotishdan tushgan summa esa qonunchilikda belgilangan tartibda taqsimlanishi mumkin. (82-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 5-§. Yoʻlovchilar tomonidan unutilgan buyumlarni saqlashga topshirishni rasmiylashtirish 83. Yoʻlovchilarning unutib qoldirgan buyumlari qatnov tugashi bilan haydovchi tomonidan avtovokzal (avtostansiya) smena navbatchisiga yoki tashuvchining navbatchi dispetcheriga, ular boʻlmaganda esa — belgilangan tartibda davlat xizmatlari markaziga topshirilishi shart. (83-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 18-yanvardagi 28-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2022-y., 09/22/28/0041-son) 84. Avtovokzal (avtostansiya) navbatchisi, tashuvchining navbatchi dispetcheri topilgan buyumlarni olib kelgan shaxs ishtirokida unutilgan buyumlarning roʻyxati bilan ikki nusxada dalolatnoma tuzishi shart. (84-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 18-yanvardagi 28-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2022-y., 09/22/28/0041-son) 85. Dalolatnoma tuzilgandan keyin omborchidan ikki nusxaga ham tilxat olinib, bittasi tashuvchida qoldiriladi, boshqasi esa omborxonaga topshirish uchun omborchiga barcha buyumlar bilan birgalikda beriladi. 86. Avtovokzal (avtostansiya) navbatchisi yoki tashuvchining navbatchi dispetcheri yoʻlovchining avtotransport vositasida unutib qoldirgan buyumlarni qidirishga tegishli boʻlgan savollariga tushuntirish berishi shart. V bob. Yoʻlovchilar avtovokzallari (avtostansiyalari) 87. Avtovokzallar (avtostansiyalar) aholi yashash joylarida hamda avtomobil yoʻllari trassalarida yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish va xalqaro, shaharlararo hamda shahar atrofida qatnovchi avtobus yoʻnalishlarida avtobuslar harakatiga tezkor rahbarlik qilish, foydalanish xizmat xonalarini va haydovchilarning dam olish xonalarini joylashtirish uchun tashkil etiladi. Har bir avtovokzal belgilangan namunadagi oʻz pasportiga ega boʻlishi kerak. Pasport Qoraqalpogʻiston Respublikasi Transport vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar transport boshqarmalari tomonidan beriladi. (87-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) 88. Avtovokzallar (avtostansiyalar) muayyan toifa va klasslarga boʻlinadi. Yoʻlovchilar avtokzallari (avtostansiyalari)ni toifalarga va klasslarga kiritish tartibini, ularning funksiyasini, ishlarning texnologik jarayonini belgilovchi Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. (88-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) VI bob. Jismoniy va yuridik shaxslarning buyurtmanomalari (buyurtmalari) yoki boshqa tashish shartnomalari boʻyicha ularga beriladigan avtobuslar va yengil avtomobillarda yoʻlovchilar tashish 1-§. Umumiy qoidalar 89. Tashuvchi jismoniy va yuridik shaxslarga ularning buyurtmanomalari (buyurtmalari) yoki boshqa tashish shartnomalari boʻyicha avtobuslar va yengil avtomobillar beradi. 90. Avtobuslar va yengil avtomobillar shahar tashqarisiga buyurtmanomalar (buyurtmalar) yoki boshqa tashish shartnomalari boʻyicha tashuvchining amaldagi yoʻnalishlar tarmogʻi yoʻnalishi boʻyicha beriladi, amaldagi yoʻnalishlarga mos kelmaydigan boshqa yoʻnalishlar boʻyicha haydovchilarga oldindan harakat xavfsizligi boʻyicha yoʻl-yoʻriq koʻrsatilgandan keyin beriladi. 91. Belgilangan yoʻnalish boʻyicha qatnashdan ogʻishish, harakat tezligini oshirish, avtotransport vositasida belgilangan sigʻish normasidan ortiq yoʻlovchi tashish, haydovchilarning mehnat tartibini va dam olishini buzish qatʼiyan man qilinadi. 92. Buyurtmanomada (buyurtmada), tashish shartnomasida buyurtmachi borish joyini, qatnash yoʻnalishini, toʻxtab oʻtish joyini, tashilayotgan yoʻlovchilar sonini, tashish uchun masʼul shaxsning (guruh rahbari, ekskursovod) familiyasi, ismi, otasining ismini, avtotransport vositasining buyurtmachida boʻlish muddatini koʻrsatishi lozim. 93. Bolalarni tashishni tashkil etishga buyurtmanomalar tashuvchilar tomonidan guruhlarni oʻqituvchilarning yoki maxsus belgilangan katta yoshdagi kishilarning (bitta katta yoshdagi kishiga 15 boladan koʻp boʻlmagan) kuzatib borishi shartlari bajarilganda qabul qilinadi. Maktab yoshidagi bolalar guruhlarini tashishda ularga hamrohlik qilish uchun tibbiyot xodimlari ajratiladi. 94. Bolalarni ommaviy ravishda tashishda Yoʻl harakati qoidalarida belgilangan bolalar xavfsizligi boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar koʻriladi. 2-§. Yoʻl haqini toʻlash 95. Buyurtmanomalar (buyurtmalar) yoki boshqa tashish shartnomalari boʻyicha beriladigan avtobuslar va yengil avtomobillarda yoʻlovchilar va bagajni tashishga tariflar miqdorlari tashuvchi bilan mijoz oʻrtasidagi shartnoma asosida belgilanadi. Ajratilayotgan avtobuslar va yengil avtomobillar ishlariga toʻlov vaqtbay yoki ishbay tariflari boʻyicha belgilanishi mumkin. 96. Avtobus va yengil avtomobildan foydalanish vaqti, uning garajdan chiqish vaqtidan garajga qaytish vaqtigacha haydovchining dam olish vaqti chiqarib tashlangan holda, buyurtmanomalar (buyurtmalar)ni yoki boshqa tashish shartnomalarini rasmiylashtirishda hisoblab chiqiladi. VII bob. Yoʻnalishsiz taksilarda yoʻlovchilar va bagajni tashish 1-§. Umumiy qoidalar 97. Yoʻnalishsiz taksilar yakka tartibda foydalanish tartibida shahar, shahar atrofi, shaharlararo va xalqaro tashish boʻyicha xizmat koʻrsatishga moʻljallangan. 98. Yoʻlovchilarni: a) aholi gavjum joylarda, avtovokzal (avtostansiya), vokzal va aeroportlarga tutash hududlarda tashkil qilingan yoʻnalishsiz taksilarning maxsus jihozlangan toʻxtash joylarida; (98-bandning “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 18-martdagi 116-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son) b) tegishli harakatlanish tarkibining toʻxtashi ruxsat etilgan koʻcha-yoʻl tarmogʻi uchastkalarida; v) yoʻlovchilarning buyurtmasi boʻyicha yoʻnalishsiz taksilarni yoʻlga chiqarish joylarida yoʻlovchilarni yoʻnalishsiz taksilarga chiqarish va undan tushirish mumkin. 2-§. Yoʻl haqini toʻlash 99. Yoʻnalishsiz taksilarning yoʻlovchilarni tashish va bagajni tashish tariflari miqdori tashuvchi tomonidan belgilanadi. Bunda agregatorlar yoʻnalishsiz taksilarda Toshkent shahrida xizmat koʻrsatadigan avtotransport vositalari turlariga qarab, “Standart”, “Biznes”, “Ekonom”, “Komfort” tariflarini belgilashi mumkin. (99-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 18-martdagi 116-sonli qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son) 100. Yoʻl haqi yoʻlovchi tomonidan safar tugagandan keyin va bagaj tushirilgandan keyin u bilan kelgan yoʻlovchilar hamda tashib keltirilgan bagaj sonidan qatʼi nazar, taksometr koʻrsatkichi boʻyicha toʻlanadi. Haydovchi bilan hisob-kitob naqd pul bilan yoxud hisob-kitob terminalidan foydalangan holda bank plastik kartochkalari mablagʻlari bilan amalga oshiriladi yoxud internet orqali elektron toʻlov vositasi yordamida. (100-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 9-iyundagi 434-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.06.2018-y., 09/18/434/1339-son) Yoʻnalishsiz taksi bir necha yoʻlovchilar (navbatda turgan birinchi yoʻlovchining roziligi bilan) tomonidan toʻxtash joyida yollagan yoki taksini yollagan yoʻlovchi roziligi bilan yoʻli bir boʻlgan yoʻlovchi chiqarilgan taqdirda, yoʻl haqiga toʻlovning umumiy summasi yoʻlovchilar oʻrtasida har bir yoʻlovchining bosib oʻtgan masofasiga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 101. Yoʻnalishsiz taksiga yoʻlovchilarni chiqarishda haydovchi bagajni joylashtirishda yordam koʻrsatishi, safar tugaganda esa yoʻlovchiga uning buyumlarini va bagajini tushirishi toʻgʻrisida eslatishi shart. Yoʻnalishsiz taksiga oldindan buyurtma berilganda haydovchi avtomobil bilan naryadda koʻrsatilgan vaqtda kelishi shart. 3-§. Transportda yurish shartlari 102. Yoʻnalishsiz taksilar belgilangan toʻxtash joylarida umumiy navbat tartibida yollaniladi. 103. Shahar chetiga yoʻnalishsiz taksilarni yoʻlga chiqarishga buyurtmalar dispetcher tomonidan telefon orqali va shaxsan yoʻlovchidan qabul qilinadi. Yoʻnalishsiz taksini yoʻlga chiqarish qiymati buyurtmachi tomonidan buyurtma boʻyicha belgilangan tarifga muvofiq taksometr koʻrsatkichi boʻyicha toʻlanadi. 104. Yoʻnalishsiz taksi yoʻlovchining iltimosiga koʻra tomonlarning oʻzaro kelishuviga koʻra alohida toʻlov evaziga yoʻlovchini uning iltimosiga binoan kutib turadi. 4-§. Qoʻl yukini va bagajni tashish 105. Yoʻnalishsiz taksilarning bagaj boʻlinmalarida bagajni tashish faqat yopiq bagajxona boʻlganda ruxsat beriladi. Yoʻnalishsiz taksilarning salonida avtomobil eshigi orqali bemalol sigʻadigan, salon qoplamasini va uning uskunalarini buzmaydigan va iflos qilmaydigan, haydovchining avtomobilni boshqarishiga hamda orqani koʻrish koʻzgusidan foydalanishiga xalaqit bermaydigan har xil buyumlar va ashyolarni tashishiga ruxsat beriladi. Mushuklar, itlarni tizgin va toʻshagi mavjud boʻlganda tumshuqbogʻlarda, kichik jonivorlarni savatlarda, sumkalarda hamda qushlarni qafaslarda tashishga ruxsat beriladi. VIII bob. Avtomobil transportida harbiy yoʻlovchilarni tashish 106. Harbiy yoʻlovchilarga Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlarining harbiylarni tashish hujjatlari boʻyicha transportda yurishi rasmiylashtirilgan shaxslar hamda ushbu hujjatlarda yozilgan ularning oila aʼzolari kiradilar. (106-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-sentabrdagi 748-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son) 107. Harbiy yoʻlovchilarni tashish buning uchun keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki orqali markazlashtirilgan tartibda tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi, Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati hamda Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlari tomonidan harbiylarni tashish hujjatlari boʻyicha hisob-kitob qilingan holda bajariladi. (107-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-sentabrdagi 748-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son) Harbiylarni tashish umumiy belgilangan tartibda Markaziy bankning limitlangan daftarchalaridan cheklar, banklar tomonidan akseptlangan toʻlov topshiriqnomalari orqali yoki naqd pul bilan toʻlov toʻlanishi mumkin. 108. Harbiylarni tashish hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida barcha avtovokzallarda (avtostansiyalarda) qabul qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiya, Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati va Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlarining harbiy qismlari va muassasalari tomonidan tashishga rasmiylashtirilgan harbiylarni tashish hujjatlarida, ularning tegishli vazirlik va idoraga aloqadorligini aniqlovchi ajratib turadigan belgilari boʻlishi kerak. (108-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-sentabrdagi 748-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son) 109. Harbiylarni tashish hujjatlari avtomobil transportida shahar atrofida, viloyat ichida, viloyatlararo va xalqaro qatnovlarda yoʻlovchilarning manzilga borishi va bagajni tashishiga chiptalar olish uchun moʻljallangan. Harbiylarni tashish hujjatlariga quyidagilar taalluqlidir: a) avtomobil transportida harbiy yuklarni va uy buyumlarni tashish uchun — talabnoma; b) avtomobil transportida viloyat ichi va viloyatlararo qatnovlarda manzilga borish uchun bitta odamga yoki soni ikki kishidan ziyod boʻlgan harbiy komandaga chiptalar olish uchun — talabnoma; v) bagajni tashish uchun — bagaj taloni. Bagaj talonlari joʻnash avtovokzallari (avtostansiyalari) kassalarida bagaj chiptalariga yoki kvitansiyalariga almashtiriladi. Barcha turdagi harbiylarni tashish hujjatlari joʻnash shoxobchasi chipta kassalarida umumiy shakldagi chiptalarga, bagaj chiptalariga yoki kvitansiyalarga almashtiriladi. IX bob. Avtotransportda imtiyozli yoki bepul yoʻl yurish huquqidan foydalanuvchi yoʻlovchilar uchun umumiy qoidalar 110. Avtotransportda bepul yoki imtiyozli yurish huquqiga ega boʻlgan shaxslarga, mansubligi yoki mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, yoʻnalishli avtobuslarida bepul va imtiyozli yurishga ruxsat beriladi. 111. Avtomobil transportida bepul yuruvchi, shuningdek imtiyozli yurishdan foydalanuvchi yoʻlovchilar uchun avtomobil transportida yoʻlovchi tashishning amal qiladigan qoida va shartlari majburiydir. 112. Avtobuslarda bepul yoki imtiyozli yurish huquqiga ega boʻlgan yoʻlovchilar tomonidan bagajni tashish va xizmatlar koʻrsatish uchun toʻlovlar umumiy asoslarda amalga oshiriladi. X bob. Tashuvchilarning, yoʻlovchilarning va buyurtmanoma (buyurtma) bergan yoki boshqa tashish shartnomasini tuzgan shaxslarning javobgarligi, eʼtirozlar va daʼvolar 1-§. Tashuvchining javobgarligi 113. Yoʻlovchilarni va bagajni tashish shartnomasidan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarilmagan yoki zarur darajada bajarilmagan taqdirda, tashuvchilar mazkur Qoidalarda va boshqa qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda moddiy javob beradilar. (113-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 114. Tashish uchun qabul qilingan bagajning yoʻqolishi, kamomadi, buzilganligi yoki shikastlanganligi uchun, agar tashuvchilar yoʻqolish, kamomad, buzilish yoki shikastlanish ularning aybi bilan boʻlmaganligini isbotlay olmasalar moddiy javob beradilar va zararlarni toʻlaydilar. Bagajni tashishda yetkazilgan zarar tashuvchi tomonidan quyidagi miqdorda: bagaj yoʻqolgan yoki kamomadga yoʻl qoʻyilgan taqdirda — yuk yoki bagajning yoʻqolgan yoki yetmagan qiymati miqdorida; bagajga zarar yetgan (buzilgan) taqdirda — uning qiymati kamaygan summa miqdorida, shikastlangan (buzilgan) bagajni tiklash imkoniyati boʻlmaganda esa, uning qiymati miqdorida; qiymati eʼlon qilingan holda tashish uchun topshirilgan bagaj yoʻqolganda — bagajning eʼlon qilingan miqdorida toʻlanadi. 115. Ishiga vaqtbay tarif boʻyicha haq toʻlanadigan avtobuslar va yengil avtomobillar tashuvchi tomonidan buyurtmanoma (buyurtma) yoki boshqa tashish shartnomalari boʻyicha bajarish uchun qabul qilingan miqdorda yetkazib berilmaganda yoki ushbu avtobuslar va yengil avtomobillarni chiqarish kechiktirilganda, tashuvchi, agar tomonlarning kelishuvida oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, buyurtmachiga buyurtmanomada (buyurtmada) yoki shartnomada koʻrsatilgan foydalanish vaqtidan kelib chiqqan holda avtobuslar va yengil avtomobillardan foydalanish qiymatining 10 foizini toʻlaydi. 116. Shahar yoʻnalishlarida yoʻlovchilar tashishdan tashqari yoʻlovchilarni tashish uchun avtotransport vositasini joʻnatish kechikkanligi yoki belgilangan manzilga kechikib kelganligi uchun tashuvchi, agar kechikishlar yengib boʻlmaydigan kuch holatlari yoki tashuvchiga bogʻliq boʻlmagan boshqa sabablar oqibatida yuz berganligini isbotlab berolmasa, yoʻlovchiga jarima shaklida neustoyka toʻlaydi. Yoʻlovchilar tashish uchun avtotransport vositasini joʻnatish kechikkanligi yoki belgilangan manzilga kechikib kelganligi holati yuzasidan avtovokzal (avtostansiya)ning navbatchi dispetcheri tomonidan dalolatnoma tuziladi. Dalolatnomada avtotransport vositasining tasdiqlangan jadval boʻyicha joʻnash (yetib kelish) vaqti va haqiqatda joʻnagan (yetib kelgan) vaqti koʻrsatiladi. Dalolatnoma navbatchi dispetcher va ikki yoʻlovchi tomonidan imzolanadi. Avtovokzalda (avtostansiyada) navbatchi dispetcher boʻlmagan taqdirda, dalolatnoma kamida uchta yoʻlovchi tomonidan imzolanadi. Avtotransport vositasining joʻnashi (yetib kelishi) kechiktirilganligi uchun yoʻlovchiga toʻlanadigan jarima miqdori – joʻnashi (yetib kelish) kechikkanligining birinchi toʻliq soati uchun (60 minut) chipta bahosining 10 foizi hisobidan uning davomiyligiga bogʻliq holda, joʻnash (kelish) kechikishining har bir keyingi 15 minuti uchun esa chipta bahosining 3 foizi hisobidan aniqlanadi. Jarima umumiy summasi chipta bahosining 50 foizidan ortiq boʻlmasligi kerak. Yoʻlovchiga jarima tashuvchi tomonidan yoki avtovokzal (avtostansiya) boshligʻining yozma koʻrsatmasi boʻyicha toʻlanadi. Yoʻlovchiga toʻlangan jarima, amaldagi qonunchilikka muvofiq avtotransport vositasining joʻnashga kechikkanligi yoki uning belgilangan manzilga yetib kelishi kechikkanligi oqibatida yoʻlovchiga yetkazilgan zararni unga toʻlash majburiyatidan ozod qilmaydi. Avtotransport vositasining joʻnashi kechikkanligi sababi boʻyicha yoʻlovchi tashishni rad etgan taqdirda, tashuvchi yoʻlovchiga yoʻl haqi toʻlovini hamda u tomonidan koʻrilgan boshqa xarajatlarni qaytarishi shart. (116-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 117. Tashuvchi yoʻlovchining hayoti va sogʻligiga yetkazilgan zarar uchun qonunchilikka muvofiq javob beradi. (117-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 2-§. Yoʻlovchilarning va buyurtmanoma (buyurtma) bergan yoki boshqa tashish shartnomasini tuzgan shaxslarning javobgarligi 118. Yoʻlovchilar qonunchilikka muvofiq avtotransport vositalari uskuna va inventarlarining buzulishi yoki shikastlanishi uchun javob beradilar. (118-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 119. Ushbu avtotransport vositasida yurish yoki bagaj tashish huquqini bermaydigan chiptani yoki guvohnomani nazorat vaqtida koʻrsatgan shaxslar chiptasiz yoʻlovchilar toifasiga kiradi. Qalbaki, notoʻgʻri rasmiylashtirilgan yoki boshqa shaxsga rasmiylashtirilgan yoʻl chiptalari va guvohnomalar nazorat qiluvchi shaxs tomonidan olib qoʻyilishi kerak. 120. Jarimalar Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida nazarda tutilgan tartibda avtomobil transporti yoki ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan solinadi. 121. Yoʻlovchi tomonidan jarima toʻlanganda, unga undirilgan summa koʻrsatilgan holda belgilangan shakldagi kvitansiya beriladi. Yoʻlovchi tomonidan jarima toʻlanishi, yoʻlovchini yoʻl chiptasi sotib olish yoki bagaj tashish toʻlovidan ozod qilmaydi. Avtotransportda yurishga va bagajini tashishga chiptasi boʻlmagan yoʻlovchining avtotransportga chiqqan manzilini aniqlash imkoni boʻlmaganda, uning yurish va bagajini tashish qiymati joʻnash manzilidan yetib kelish manziligacha boʻlgan masofa boʻyicha hisoblanadi. 122. Buyurtmanoma (buyurtma) bergan yoki boshqa tashish shartnomasi tuzgan shaxslar avtobuslar va yengil avtomobillardan foydalanishni toʻliq yoki qisman rad etganda ularning ishiga buyurtmanomada (buyurtma) yoki shartnomada koʻrsatilgan miqdorda vaqtbay tarif boʻyicha haq toʻlanadi, koʻrsatilgan shaxslar tashuvchiga buyurtmanomada (buyurtmada) yoki shartnomada koʻrsatilgan foydalanish vaqtidan kelib chiqqan holda, avtobuslar va yengil avtomobillardan foydalanish qiymatining 10 foizini toʻlaydi. 3-§. Eʼtirozlar, daʼvolar 123. Yoʻlovchilar va bagajni tashish jarayonida paydo boʻladigan eʼtirozlar tashuvchiga joʻnash yoki yetib kelish manzilida eʼtiroz bildiruvchining xohishi boʻyicha berilishi mumkin. Eʼtiroz arizalariga eʼtirozni tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinishi kerak. 124. Tashuvchiga eʼtirozlar 6 oy mobaynida, jarimalar toʻlash toʻgʻrisidagi eʼtirozlar esa 45 kun mobaynida berilishi mumkin. Koʻrsatilgan muddatlar: a) bagajning buzilganligi, shikastlanganligi yoki kamomadi uchun toʻlovlar toʻgʻrisidagi eʼtirozlar boʻyicha — bagaj berilgan kundan; b) bagaj yoʻqolganligi uchun zararni qoplash toʻgʻrisidagi eʼtirozlar boʻyicha — bagaj yetkazib berilgan muddatlar tugagandan 10 kundan keyin; v) qolgan barcha holatlarda — eʼtiroz bildirish uchun asos boʻladigan voqealar boʻlgan kundan boshlab hisoblanadi. 125. Tashuvchi eʼtiroz olingan kundan boshlab quyidagi muddatlarda: a) avtomobil qatnovidagi tashishlardan paydo boʻladigan eʼtirozlar boʻyicha — 3 oy mobaynida; b) toʻgʻri, aralash qatnovlarda paydo boʻladigan eʼtirozlar boʻyicha — 6 oy mobaynida; v) jarima toʻlash toʻgʻrisidagi eʼtirozlar boʻyicha — 45 kun mobaynida bildirilgan eʼtirozni koʻrib chiqishi va uning qanoatlantirishi toʻgʻrisida arizachiga xabar berishi shart. Eʼtirozlar qisman qanoatlantirilganda yoki rad etilganda, tashuvchi bu haqdagi bildirishnomada qabul qilingan qarorning sababini koʻrsatishi hamda eʼtirozlarga ilova qilingan hujjatlarni ariza beruvchiga qaytarishi kerak. Eʼtirozlar toʻliq summada qanoatlantirilganda arizaga ilova qilingan hujjatlar qaytarilmaydi. 126. Yoʻlovchilar va bagajni tashishdan kelib chiqadigan daʼvolar sudga berilishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasida avtobuslarda yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlashga doir TALABLAR I. Umumiy qoidalar 1. Talablar avtobuslarda hamda yoʻnalishli taksida yoʻlovchilar tashishda harakatlanish xavfsizligini taʼminlash tartibini belgilovchi hujjat hisoblanadi. (1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 2. Mazkur Talablar: yangi avtobus yoʻnalishlari ochish va ishlab turganlaridan foydalanishni davom ettirish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiluvchi Transport vazirligi va uning hududiy boʻlinmalari; (2-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) vazirliklar va idoralar, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, oʻz avtotransporti bilan tashishlarni amalga oshiruvchi yoki oʻz tizimiga kirmaydigan korxonalar (tashkilotlar) bilan tashish shartnomalari tuzgan tashuvchilar; (2-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) Oʻzbekiston Respublikasining sayohat-ekskursiya tashkilotlari; avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻldan oʻtish joylari, paromlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va saqlashni taʼminlovchi vazirliklar, idoralar; yoʻl harakatini boshqarishning texnik vositalarini oʻrnatuvchi va ulardan foydalanuvchi yoʻl, kommunal tashkilotlar, boshqa tashkilotlar; tashuvchilar va yoʻl tashkilotlarini, yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmatlarini ob-havo sharoitlarining noqulay oʻzgarishlari toʻgʻrisida xabardor qiluvchi gidrometeorologiya tizimi tashkilotlari; yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash sohasida normativlar va qoidalarga rioya qilinishi ustidan nazorat qiluvchi, yoʻl harakatini boshqarish va tashkil etish tadbirlarini amalga oshiruvchi Yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmati; haydovchilarni qatnovdan oldin va qatnovdan keyin tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni taʼminlovchi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimi tashkilotlari; boshqaruv organlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan avtomobilda tashish xavfsizligini tashkil etish va taʼminlash boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarga rioya qilinishini nazorat qiluvchi Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasi uchun tatbiq etiladi va majburiy kuchga egadir. (2-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 15-dekabrdagi 668-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.12.2023-y., 09/23/668/0945-son) Mazkur Talablar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan amalga oshiriladigan avtobuslarda yoʻlovchilar tashishga tatbiq etilmaydi. (2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) 3. Avtobuslarda yoʻlovchilar tashish xavfsizligi bevosita yoʻnalishlarda: avtobusning haydovchilari; mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, avtobuslarda yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchilar; tasarrufida avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻl kesishmalari, paromlar, yoʻl harakatini tartibga solishning texnik vositalari boʻlgan yoʻllardan foydalanish, kommunal va boshqa tashkilotlar (korxonalar); Yoʻllarda harakatlanish xavfsizligi davlat xizmati (YHXDX) boʻlinmalari tomonidan taʼminlanadi. 4. Quyidagilar mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar avtobuslarda yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchilarning xavfsizlikni taʼminlashdagi asosiy vazifalari hisoblanadi: avtobuslarni tegishli malakaga ega boʻlgan haydovchilar bilan butlash; Yoʻl harakati qoidalari boʻyicha mashgʻulotlarni belgilangan muddatlarda oʻtkazish va haydovchilarning kasb mahoratini oshirish; haydovchilarning oʻz vaqtida tibbiy qayta tekshirishdan va yoʻlga chiqishdan oldin muntazam tibbiy koʻrikdan oʻtishi ustidan nazoratni tashkil etish; haydovchilarning stajirovkasi oʻz vaqtida oʻtkazilishi va ularga yoʻl-yoʻriq berilishi; haydovchilarni avtobus yoʻnalishlari sxemalari, shuningdek yoʻnalishdagi ob-havo sharoitlari yoʻl holatining oʻzgarishi va yoʻl harakatini tashkil etish toʻgʻrisidagi axborot bilan taʼminlash; haydovchilar tomonidan ish vaqtining yoʻl qoʻyiladigan muddatiga rioya etilishi, shuningdek ularning dam olishi va ovqatlanishi tashkil etilishini nazorat qilish; avtobuslarni texnik jihatdan soz holatda saqlash; yoʻlovchilar tashishni oqilona tashkil etish; xavfsizlik taʼminlanishini, haydovchilar mehnati va dam olishini hisobga olgan holda yoʻlovchilar oqimini, harakat tezliklarini normalash va harakat jadvalini tuzish; avtobuslardan foydalanish, haydovchilar tomonidan yoʻnalish boʻyicha harakat jadvaliga va Yoʻl harakati qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish; foydalanishda boʻlgan har bir avtotransport vositasida litsenziya kartochkasi mavjud boʻlishini taʼminlash; yoʻllarda harakatlanish xavfsizligini taʼminlash sohasidagi qonun hujjatlari va normativ-huquqiy hujjatlarga rioya etish. 5. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasi muntazam yoʻnalishlarda yoʻlovchilar tashishda xavfsizlikni taʼminlashdagi asosiy vazifalari hisoblanadi: (5-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 15-dekabrdagi 668-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.12.2023-y., 09/23/668/0945-son) avtomobillarda tashishni tashkil etish va harakatlanish xavfsizligini taʼminlash boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarga rioya etilishini nazorat qilish; avtomobillarda tashishni amalga oshirishda litsenziya talablari va shartlariga rioya etilishini nazorat qilish; Oʻzbekiston Respublikasi ishtirokchisi boʻlgan avtomobil transporti sohasidagi xalqaro bitimlar va konvensiyalarning asosiy shartlari va qoidalariga xorijiy va milliy tashuvchilar tomonidan rioya etilishini nazorat qilish; haydovchilarning mehnat va dam olish tartibiga, avtomobil transportida yoʻlovchilar va yuklarni tashish qoidalariga, ogʻir va hajmi katta oʻlchamdagi avtomobil tashuvlari xavfsizligini taʼminlash boʻyicha talablarga rioya etishlari ustidan nazorat; (5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 9-iyundagi 434-sonli qaroriga asosan beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.06.2018-y., 09/18/434/1339-son) tender shartnomalariga rioya etilishini nazorat qilish, mulkchilikning barcha shakllaridagi tashuvchilar uchun faoliyat koʻrsatishning teng shart-sharoitlarini yaratish. (5-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 15-dekabrdagi 668-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.12.2023-y., 09/23/668/0945-son) 6. Quyidagilar yoʻllardan foydalanish, kommunal, temir yoʻl tashkilotlari va boshqa tashkilotlar (korxonalar)ning avtobuslarda yoʻlovchilar tashishda xavfsizlikni taʼminlashdagi asosiy vazifalari hisoblanadi: oʻzlarining tasarrufidagi avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻl kesishmalari, paromlar, yoʻl belgilari, yoʻl harakatini tartibga solishning boshqa vositalarini toʻsiqlarsiz va xavfsiz harakatlanishni taʼminlovchi texnik soz holatda saqlash; yoʻllarning xavfli uchastkalarini tezkorlik bilan aniqlash, xavf manbalarini belgilangan muddatlarda bartaraf etish, buning imkoniyati boʻlmaganda avtobus yoʻnalishini yopish chora-tadbirlarini koʻrish; avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻl kesishmalari, paromlarni jihozlash va saqlashga doir avtobus yoʻnalishlarini tekshirish komissiyalari tomonidan aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha tadbirlarni oʻz vaqtida bajarish. 7. Quyidagilar avtobuslarda yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlashda harakat qatnashchilari tomonidan: yoʻl harakati qatnashchilarining xulq-atvori va oʻzaro munosabatlarini; avtobuslarning haydovchilari malakasini; avtobuslarning texnik holatini; avtomobil yoʻllari, koʻchalar, yoʻl inshootlari va temir yoʻl kesishmalarini saqlashni; yoʻl belgilari, yoʻl harakatini tartibga solish boshqa vositalarini oʻrnatish va saqlash tartibini; avtomobil yoʻllari, koʻchalardagi xavfli uchastkalarni tezkorlik bilan aniqlash va ularni bartaraf etish tartibini; yoʻl-transport hodisalarini aniqlash va ularni bartaraf etishni tartibga soluvchi normativlar va qoidalarga rioya etilishini nazorat qilish Yoʻllarda harakatlanish xavfsizligi davlat xizmati boʻlinmalarining asosiy vazifalari hisoblanadi. Avtobuslarda yoʻlovchilar tashishni tartibga soluvchi koʻrsatib oʻtilgan normativlar va qoidalar bajarilmagan taqdirda, Yoʻllarda harakatlanish xavfsizligi davlat xizmati tomonidan ularni bartaraf etish, zarur hollarda avtobus harakatini toʻxtatish chora-tadbirlari koʻriladi. 8. Mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar avtobuslarda yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchi yoki taʼminlovchi tashuvchilar rahbarlari mazkur Talablar bajarilmaganligi uchun amaldagi qonunchilikka muvofiq shaxsan javob beradilar. (8-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) II. Avtobusda yoʻlovchilar tashishni tashkil etishda haydovchilarga qoʻyiladigan talablar 9. Yoʻlovchilar tashishga moʻljallangan avtobuslarni boshqarishga tegishli toifaga (malakaga) ega boʻlgan, 21 yoshga toʻlgan va tibbiy koʻrikdan oʻtgan haydovchilar qoʻyiladi. 10. Shaharlararo, togʻ yoʻnalishlariga, shuningdek bir martalik buyurtmalar boʻyicha sayyohat-ekskursiya tashishlariga va bolalarni tashishga keyingi uch yilda avtobus haydovchisi boʻlib ishlayotgan haydovchilar qoʻyiladi. 11. Xalqaro yoʻnalishlarga keyingi uch yilda avtobus haydovchisi boʻlib ishlayotgan va xalqaro avtomobillarda yoʻlovchilar tashish sohasida kasb vakolati toʻgʻrisida guvohnomaga ega boʻlgan shaxslar qoʻyiladi. 12. Avtobusning haydovchisi DST 974/2000 Oʻzbekiston Davlat standartlari talablariga, Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagaj tashish qoidalariga muvofiq boʻlishi kerak. III. Avtobuslarning texnik holati va ulardan foydalanish 13. Avtobuslarning texnik holati va ularning jihozlari tegishli standartlar talablariga, texnik foydalanish qoidalariga, avtomobil transporti harakatdagi qismiga texnik xizmat koʻrsatish va uni tuzatish toʻgʻrisidagi Nizomga, tayyorlovchi korxonalarning yoʻriqnomalariga va boshqa normativ-texnik hujjatlarga javob berishi kerak. Tungi vaqtlarda viloyatlararo, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar, turistik yoʻnalishning qatnov yoʻli sxemalari boʻyicha harakatlanayotgan avtobuslarga hamrohlik qilishni tashkil etish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmati boʻlinmalarini yoki xavfsiz turizmni taʼminlash boʻlinmalarini xabardor qilish tashuvchi tomonidan joʻnab ketishdan kamida 12 soat oldin amalga oshiriladi. (13-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 22-maydagi 424-sonli qaroriga asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 23.05.2019-y., 09/19/424/3170-son) 14. I—III toifadagi avtomobil yoʻllarida barcha tur va rusumdagi avtobuslar ishlashiga ruxsat beriladi. IV-V toifadagi avtomobil yoʻllarida oʻq nagruzkasi 6 tonnagacha boʻlgan avtobuslar ishlashiga ruxsat beriladi. 15. Togʻ yoʻnalishlarida va ularga tenglashtirilgan yoʻnalishlarda foydalanadigan avtobuslar oldingi tumanga qarshi chiroqlar va orqa chiroqlar, gʻildirakning ostiga tashlash uchun kamida 2 ta tayanchga ega boʻlishi kerak. Sayohat-ekskursiyalarga ajratilgan avtobuslarning old tomonida “sayohatchi” va “ekskursiya” degan koʻrsatkich, bir martalik buyurtmalar boʻyicha maxsus tashishlar uchun esa “buyurtma” degan koʻrsatkich oʻrnatiladi. Bolalarni tashiydigan barcha avtobuslarda yoʻl harakati qoidalarida nazarda tutilgan tanitish belgisi oʻrnatilishi kerak. Yoʻlovchilarni shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro tashuvchi avtobuslar servis ustaxonasi plombasi boʻlgan nazorat priborlari (taxograf) bilan jihozlangan, xalqaro tashishlarda esa Oʻzbekiston Respublikasining tanitish belgisiga ham ega boʻlishlari kerak. (15-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2006 29-maydagi 98-son qaroriga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan— Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 22 -son, 1941-modda) IV. Yoʻlovchilar tashishni tashkil etish 16. Avtobusda yoʻlovchilar va bagajni tashish Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajni tashish qoidalariga va boshqa qonunchilikka rioya qilgan holda amalga oshiriladi. (16-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son) 17. Yoʻlovchilarni muntazam (yoʻnalishli) tashish yoʻnalishlari mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar tashuvchilar oʻrtasida tender asosida joylashtiriladi. 18. Yoʻlovchilarni muntazam yoʻnalishlarda tashish huquqiga vakolatli organ bilan yoʻnalishlarida yoʻlovchi tashish xizmatlarini koʻrsatish huquqini beruvchi shartnomani tuzgan tashuvchi ega boʻladi. Yoʻlovchilarni muntazam (yoʻnalishli) tashish yoʻnalishlarida shartnoma tuzmasdan ishlashga yoʻl qoʻyilmaydi. (18-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 19. Avtobuslarda yoʻlovchi tashish tashkilotchilari (avtokorxonalar rahbarlari) avtomobilda tashishlari sohasida kasb vakolati toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan belgilangan tartibda berilgan tegishli guvohnomaga ega boʻlishlari kerak. (19-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) 20. Shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishlar haydovchilarining yoʻl qoʻyiladigan boshqarish, tanaffuslar, har kunlik va haftalik dam olish vaqti xalqaro normalarga muvofiq belgilanadi. 21. Avtobuslarda yoʻlovchilar tashish jadvali avtotashuvchi tomonidan yoʻnalishlarning ayrim bosqichlarida normativ tezliklar asosida, ushbu tezliklar yoʻl harakati qoidalarida, yoʻl belgilarida ruxsat berilgan tezlikka muvofiq boʻlishi sharti bilan tuzilishi kerak. 22. Shahar va shahar atrofidagi yoʻnalishlarda yoʻlovchilar tashishda avtobusdagi yoʻlovchilar soni avtobuslarning toʻliq sigʻimidan ortiq boʻlmasligi, shaharlararo, togʻ, sayohat-ekskursiya yoʻnalishlarida, bolalarni tashishda va bir martalik tashishlarda esa — oʻtirish uchun belgilangan joylar sonidan ortiq boʻlmasligi kerak. 23. Shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishlarda ishlash uchun faqat bagaj boʻlimlari mavjud boʻlgan avtobuslargina qoʻyiladi. Haydovchining avtobusni boshqarish vaqti 9 soatdan ortiq boʻlganda yoki yoʻnalish uzoqligi 400 km va undan ortiqni tashkil etganda avtobusda yoʻlovchilar tashishni tashkil etishda avtomobilda haydovchining dam olishi uchun joy jihozlanishi va qatnovga ikki haydovchi yuborilishi kerak. Shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishlarda 400 km va undan uzoq yoʻnalishlarda avtotransport vositalarida yoʻlovchilar tashishni bir haydovchi bilan tashkil etish taqiqlanadi. (23-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 24. Shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishlarda, sayohat-ekskursiya yoʻnalishlarida avtobuslar harakati jadvalida avtobusni har 1,5 soat boshqarishdan keyin haydovchining kamida 15 minut yoxud 4,5 soat boshqarishdan keyin 45 minut dam olishi majburiy tartibda nazarda tutiladi. 25. Avtobus haydovchisi nazorat punktlarida (avtovokzallar, avtostansilar, dispetcherlik punktlari), harakat jadvalida nazarda tutilgan hollarda, chipta-hisobga olish varaqasida kelgan va joʻnab ketgan vaqti toʻgʻrisida belgi qoʻydirishi kerak. 26. Avtobusda harakat xavfsizligiga xavf tugʻdiruvchi nosozliklar paydo boʻlganda, shuningdek haydovchi oʻzini yomon his etganda avtobus harakati darhol toʻxtatilishi kerak. Bu haqda eng yaqin avtovokzal (avtostansiya) dispetcheriga yoxud avtobus yoki haydovchini almashtirishi, tashishning bajarilishini taʼminlash choralarini koʻrishi majburiy boʻlgan tashuvchiga xabar qilinadi. 27. Yoʻnalish hujjatlari: viloyat (shahar) hokimligida; yoʻnalish hududi orqali oʻtadigan viloyatlar YHXDX organlarida; Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligida (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Transport vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar transport boshqarmalarida) tashuvchilarda bir nusxadan saqlash uchun yetarli boʻlgan nusxalarda tuziladi. Muntazam xalqaro avtobus yoʻnalishi hujjatlari yoʻnalish hududlari orqali oʻtadigan davlat vakolatli organlarida hamda tashuvchilarda bir nusxadan saqlash uchun yetarli boʻlgan nusxalarda tuziladi. (27-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) 28. Yoʻnalish hujjatlari zaruriyatga koʻra, yoʻlovchi oqimlarini oʻrganish asosida, harakat sxemasi va avtobuslarning texnik tavsifi oʻzgarganda qayta koʻrib chiqiladi va tasdiqlanadi. V. Sayohat-ekskursiya, maxsus tashishlar va bir martalik buyurtmalar boʻyicha tashishlar 29. Sayohat-ekskursiya, maxsus yoki bir martalik tashishlar uchun tashkilotlar, korxonalar va fuqarolarga avtobuslar ajratishga shartnomalarni va bir martalik buyurtmalarni rasmiylashtirish avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagaj tashish qoidalariga, boshqa normativ hujjatlarga muvofiq tashuvchilar tomonidan amalga oshiriladi. Shartnomalar va buyurtmalar buyurtmachidan borish joyi, borish yoʻnalishi, toʻxtash joyi, tashilayotgan yoʻlovchilar soni, tashish uchun masʼul shaxs (guruh rahbari, ekskursovod) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar olingandan keyin rasmiylashtiriladi. Avtobusning buyurtmachida boʻlishi muddati, tashish uchun masʼul shaxsning familiyasi yoʻl varaqasiga kiritilishi kerak. 30. Har biriga 30 kishidan ortiq odam sigʻadigan ikki yoki undan ortiq avtobuslarda, har biriga 30 kishidan kam odam sigʻadigan yoʻlovchilar tashilganda ularning harakati kolonna bilan amalga oshiriladi. Tashuvchi tomonidan yoʻlovchilar va bagaj tashish qoidalariga, avtobuslardan foydalanish qoidalariga, boshqa normativ hujjatlarga, harakat xavfsizligi va xavfsizlik texnikasi talablariga rioya qilinishi ustidan nazorat qilish uchun masʼul boʻlgan shaxs belgilanadi. Kolonnalarni yoʻllarda harakatlanish xavfsizligi davlat xizmati transport vositalari bilan kuzatib borish haqidagi qaror ichki ishlar boshqarmalari rahbarlari, harakat xavfsizligi xizmati avtomobillari bilan kuzatib borish haqidagi qaror esa — tashuvchilar tomonidan qabul qilinadi. Turistlar avtobuslari xavfsizlik talablariga (taxograf va navigatsiya qurilmalari, majburiy va (yoki) ixtiyoriy sugʻurta polislari, yorugʻlik qaytaruvchi maxsus moslama (liniya), ikki nafar haydovchi va ularda mobil aloqa mavjudligi) javob bergan taqdirda kuzatib borilmaydi. (30-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 21-avgustdagi 406-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2023-y., 09/23/406/0625-son) 31. Tashuvchi avtobuslari harakatining tasdiqlangan yoʻnalishlariga muvofiq kelmaydigan maxsus tashishlar (vaxta, mehnatkashlarni ishlab chiqarish obyektlariga, qishloq xoʻjaligi ishlariga tashib borish) YHXDX hududiy organlari ruxsati bilan amalga oshiriladi. Bir martalik tashishlarga buyurtmalar tashuvchida moʻljallanayotgan yoʻnalishning yoʻl sharoitlari haqida axborot mavjud boʻlgan yoki bunday axborot buyurtmachidan olingandan keyin qabul qilinadi. Buyurtmachi berilgan maʼlumotlarning ishonchliligi uchun toʻliq javob beradi. Agar yoʻnalishdagi yoʻl sharoitlari yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlamasa, avtobuslar ajratilmaydi. 32. Bir martalik buyurtmalar boʻyicha sayohat-ekskursiya tashishlarida buyurtmachi tashkilot rahbarlari: guruh rahbarini tanlash, tayyorlash va harakat xavfsizligi va texnika xavfsizligi masalalari boʻyicha yoʻl-yoʻriq berilishini; sayyohlar, bolalar guruhlari bilan yoʻlda oʻzini tutish va avtobusdan foydalanish qoidalari boʻyicha yoʻl-yoʻriq berilishini; guruh rahbarini yoʻlovchilarning tasdiqlangan roʻyxati, YHXDXni bolalar tashilishi toʻgʻrisidagi bildirishnoma nusxasi bilan; haydovchilarni joy bilan (guruh xususiy sektorda joylashtirilganda alohida xona bilan); avtobusni uning saqlanishini taʼminlovchi sharoitlarda toʻxtash joyi bilan taʼminlashlari shart. Koʻrsatib oʻtilgan shartlar bajarilmaganda tashishlarga ruxsat berilmaydi. 33. Viloyat (respublika) tashqarisiga sayohat-ekskursiyalarga muntazam olib borilgan hollarda buyurtmachi tashkilot (tashuvchi) avtobusning saqlanishini, orqaga qaytishga tayyor ekanligini, boshqa viloyatlar (respublikalar) hududida avtobusga texnik xizmat koʻrsatish imkoniyatini nazarda tutishi kerak. 34. Guruhlarning rahbarlari avtobus harakati, unga chiqish va tushish paytida hamda bekatlarda yoʻlovchilar orasida, ayniqsa bolalar orasida zarur tartibni taʼminlashga majburdirlar. 35. Tashuvchi: haydovchilarga yoʻnalish xususiyatlari toʻgʻrisida yoʻl-yoʻriq berishga, harakat xavfsizligini taʼminlashga, sayohat-ekskursiyaga tashishga — shuningdek sayohlar va ekskursiyachilarga xizmat koʻrsatish qoidalari, bolalarni tashishda — bunday tashishlarni amalga oshirish qoidalari toʻgʻrisida yoʻl-yoʻriq berishga, bu haqda yoʻl varaqasi hamda haydovchilar tarkibiga yoʻl-yoʻriq berish jurnalida qayd etishga; avtobusning korxonaga qaytishining nazorat vaqtini tayinlashga, nazorat vaqti tamom boʻlgandan keyin ikki soatdan soʻng avtobus qayerda ekanligini aniqlash chora-tadbirlarini koʻrishga majburdir. 36. Sayohat ekskursiyalarga olib boruvchi yoki bir martalik buyurtmalar boʻyicha tashishlarni amalga oshiruvchi haydovchilar, agar ular yoʻlovchilar tashish qoidalariga, yoʻl harakati qoidalariga zid boʻlmasa, yoʻnalish oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlmasa, tashish uchun masʼullarning (guruh rahbarlarining) koʻrsatmalarini bajarishga majburdir. 37. Maxsus tashishlarni tashkil etishda tashuvchi: yoʻnalishni tanlashga (imkoni boricha qattiq qoplamali yoʻllar boʻyicha); buyurtmachi bilan birgalikda tashish uchun avtobus modelini tanlashga, yoʻnalish masofasini belgilashga va harakat tezligini normallashtirishga, xavfsizlik taʼminlanishini, haydovchilarning mehnati va dam olishi belgilangan rejimini hisobga olgan holda avtobuslar harakati jadvalini tuzishga va tasdiqlashga; mazkur Talablarni hisobga olgan holda tashish uchun zarur boʻlgan avtobuslar sonini aniqlashga; buyurtmachi bilan birgalikda yoʻnalish hujjatlarini tuzishga, ularni davlat avtomobil nazorati bilan kelishishga majburdir. VI. Bolalarni tashish 38. Bolalarni (16 yoshgacha boʻlgan) tashishni tashkil etish Avtomobil transportida yoʻlovchilar va bagajni tashish qoidalariga hamda mazkur Talablarga muvofiq ravishda amalga oshiriladi. 39. Bolalarni avtobuslarda tashish sutkaning yorugʻ paytida yaqin masofani yoritadigan chiroqlar yoqilgan holda amalga oshirilishi kerak. Harakat tezligi yoʻl, meteorologiya va boshqa sharoitlarga koʻra haydovchi (kuzatib borilganda — uning taʼminlanishi uchun masʼul boʻlgan shaxs) tomonidan tanlanadi. Bunda barcha hollarda harakat tezligi soatiga 60 kilometrdan oshmasligi kerak. 40. Sayohat-ekskursiyalarga olib borishga va bolalarni tashishga bir martalik buyurtmalarga shartnomalar tashuvchilar tomonidan guruhga oʻqituvchilar yoki maxsus tayinlangan katta yoshdagi kishilar hamkorlik qilishi sharti bilan tuziladi. Avtobuslar kolonnasi bilan tashilayotgan bolalarga hamrohlik qilish uchun tibbiy xodimlar ajratish toʻgʻrisidagi masala joylarda sogʻliqni saqlash organlari tomonidan qabul qilinadi. Bolalar, umumtaʼlim maktablari va oʻrta maxsus taʼlim muassasalari oʻquvchilarining ekskursiya qilish, turistik-ekskursiya qilish safarlarini tashkil etish uchun taʼlim muassasasi maʼmuriyati (tashkilotchi) joʻnab ketish sanasini, yoʻnalishni va joʻnab ketuvchilar sonini koʻrsatgan holda tegishli ravishda tuman (shahar) xalq taʼlimi boʻlimiga yoki oʻrta maxsus taʼlim boshqarmasiga murojaat qiladi. Bolalar, umumtaʼlim maktablari va oʻrta maxsus taʼlim muassasalari oʻquvchilarining ekskursiya qilish, turistik va boshqa guruhlari joʻnab ketishi toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish, qoidaga koʻra, joʻnab ketish sanasigacha 3 sutkadan kechikmay qabul qilinadi. Joʻnab ketish uchun tuman (shahar) xalq taʼlimi boʻlimi yoki oʻrta maxsus taʼlim boshqarmasining ruxsatnomasi olingandan keyin taʼlim muassasasi maʼmuriyati (tashkilotchi) tashuvchi bilan shartnoma tuzadi. Taʼlim muassasasi maʼmuriyati (tashkilotchi) tashuvchi bilan shartnoma tuzilganidan keyin joʻnab ketish sanasigacha uch ish kunidan kechikmay harakatlanish sanasi va qatnov yoʻlini, shuningdek, barcha yoʻlovchilar roʻyxatini, avtobuslar toʻgʻrisidagi (mansubliligi, markasi, davlat roʻyxatdan oʻtkazish raqami belgisi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni koʻrsatgan holda hamrohlikni tashkil etish uchun buyurtmanomani Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmatiga kiritadi. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmati tomonidan boriladigan qatnov yoʻlida ob-havo yoki yoʻl sharoitlarining nomuvofiqligi, shu jumladan, borish punktiga harakatlanishda cheklanishlar mavjudligi, shuningdek, transport vositalari va haydovchilar malakasining yoʻl harakati xavfsizligi talablariga nomuvofiqligi holatlarida hamrohlik qilish rad etilishi haqida qaror qabul qilinishi mumkin. (40-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 22-maydagi 424-sonli qaroriga asosan ikkinchi — oltinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 23.05.2019-y., 09/19/424/3170-son) 41. Maktab yoshigacha boʻlgan bolalarni shaharlararo sayohat-ekskursiyalarga olib borish taqiqlanadi. 42. Qishloq joylarda muntazam ravishda bolalarni avtobuslarda tashishni tashkil etishda tashuvchilar: bolalarni borish joyiga oʻz vaqtida yetkazishni taʼminlovchi maxsus qatnovlarni nazarda tutishga, ushbu qatnovlar koʻp boʻlishiga yoʻl qoʻymaslikka majburdir. Bunday tashishlar bajarilishini, avtomobil yoʻllari holatini, bolalarni tushirish va chiqarish punktlarini muntazam nazorat qilishga; yoʻnalishlarda bolalarni tashiyotgan avtobuslarning oʻtish vaqti koʻrsatilgan maxsus toʻxtash belgilari oʻrnatishga majburdir. VII. Avtobus yoʻnalishlaridagi avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻldan oʻtish joylari, paromlar, bekatlar va boshqa inshootlar 43. Avtobus yoʻnalishlari oʻtadigan avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻldan oʻtish joylari, parom orqali oʻtish joylarining texnik holati, ularning muhandislik jihozlanishi qurilish normalari va qoidalari, avtomobil yoʻllarini tuzatish va saqlashning texnik qoidalari, boshqa normativ hujjatlar bilan belgilangan harakat xavfsizligi talablarini qanoatlantirishi kerak. (44-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 29-maydagi 398-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 01.06.2018-y., 09/18/398/1288-son) 45. Yoʻl, kommunal tashkilotlari, boshqa tashkilotlar transport harakatini qiyinlashtiruvchi avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar va boshqalarni qurish, rekonstruksiya qilish va tuzatish boʻyicha rejali tadbirlarni oʻtkazishda: bu haqda 10 kundan kechikmay tegishli davlat avtomobil nazorati organlarini xabardor qilishga, ularga tuzatish-qurilish ishlarini bajarish davrida aylanib oʻtishning kelishilgan variantlarini taqdim etishga; aylanib oʻtish yoʻlini yoʻl harakatini tashkil etishning zarur texnik vositalari bilan jihozlab, ularni xavfsiz harakat uchun yaroqli holga keltirishga majburdir. 46. Avtobus yoʻnalishlari oʻtadigan avtomobil yoʻllarini yopish bilan bogʻliq tuzatish ishlari va ishlarning boshqa turlarini bajarishga ruxsatnomalar hokimliklar tomonidan beriladi. Ruxsatnoma bunday ishlarni bajarish joyi, vaqti, harakatni tartibga solishning vaqtinchalik texnik vositalarini joylashtirish davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati organlari bilan kelishilgan sxemasi mavjud boʻlgan taqdirda beriladi. 47. Avtobuslar muntazam harakat qiladigan avtomobil yoʻllari, koʻchalarni tuzatish va saqlash yoʻl, kommunal tashkilotlar va ushbu yoʻllar tasarrufida boʻlgan boshqa tashkilotlar tomonidan avtomobil yoʻllarini tuzatish va saqlashning texnik qoidalariga, yoʻllardan foydalanish qoidalariga, Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari va idoralarining normativ hujjatlariga, shuningdek hokimliklar tomonidan belgilangan talablarga muvofiq oʻtkaziladi. Avtomobil yoʻllari, koʻchalarni qishda saqlash (ularni qordan tozalash, yaxmalakka qarshi kurash) tartibga soluvchi hujjatlar asosida amalga oshiriladi. 48. Avtomobil yoʻllarining qish davridagi holati va qatnovga yaroqliligi toʻgʻrisida ushbu yoʻllar tasarrufida boʻlgan yoʻl tashkilotlari va boshqa tashkilotlar yoʻl harakati qatnashchilarini tegishli yoʻl belgilari oʻrnatilganligi haqida oʻz vaqtida xabardor qilishga majburdirlar. 49. Yoʻl harakatini tartibga solishning texnik vositalarini oʻrnatish va ulardan foydalanish yoʻllar tasarrufida boʻlgan tegishli yoʻl tashkilotlari va boshqa tashkilotlar, shuningdek ichki ishlar organlarining ixtisoslashtirilgan montaj-foydalanish boʻlinmalari (shaharlarda va boshqa aholi punktlarida) tomonidan amalga oshiriladi. Boshqa hollarda bunday ish ichki ishlar organlarining koʻrsatib oʻtilgan boʻlinmalari tomonidan ushbu yoʻllar balansida boʻlgan tashkilotlar va idoralarning mablagʻlari hisobiga amalga oshirilishi mumkin. Tartibga solishning texnik vositalarini oʻrnatish yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmatining yozma koʻrsatmasi yoki ruxsatnomasiga koʻra davlat standartlari talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak. 50. Tashuvchilar, vokzallar va avtostansiyalar, avtobuslarning haydovchilari yoʻl, kommunal organlari va boshqa organlarga tasarrufida avtomobil yoʻllari, koʻchalar, temir yoʻldan oʻtish joylari, parom bilan oʻtish joylarining holatidagi, muhandislik uskunalaridagi harakat xavfsizligiga xavf soluvchi kamchiliklar toʻgʻrisida tasarrufida ular boʻlgan organlarga hamda davlat avtomobil nazoratlariga darhol maʼlum qilishlari kerak. Avtobuslarda yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchi tashuvchilarda haydovchilarning yoʻl sharoitlarini, yoʻnalishdagi harakatni tashkil etish tizimini yaxshilashga oid takliflarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun maxsus jurnallar yuritilishi kerak. Avtobus bekatlari 51. Avtobus bekatlarining joylashishini tanlash qurilish normalari va qoidalari talablaridan kelib chiqib tashish buyurtmachisi va yoʻl tashkilotlari tegishli xizmatlari tomonidan amalga oshiriladi. Bunda yoʻlovchilarga eng koʻp qulaylikni taʼminlash, avtobus bekatlari koʻrinib turishi zarurligi hamda ularning hududida transport vositalari harakati va piyodalar xavfsizligi shartlariga rioya etilishi kerak. Avtobus bekatlari joylashgan joy shahar (tuman) bosh meʼmori, yoʻl harakati xavfsizligi davlat xizmati bilan, temir yoʻldan oʻtish joylari hududida esa — temir yoʻl boʻlinmalari bilan kelishiladi va hokimliklar tomonidan tasdiqlanadi. Shaharlarda avtobus bekatlarini obodonlashtirish hokimliklar tomonidan, avtomobil yoʻllarida yoʻl tashkilotlari tomonidan normativ hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshiriladi. 52. Hokimliklar va yoʻl organlari qurilish normalari va qoidalariga muvofiq shaharlarda va aholi punktlarida sutkaning qorongʻi vaqtida avtobus bekatlari hamda ularning atrofi yoritilishini tashkil etishni taʼminlashi kerak. 53. Avtobus bekatlarini saqlash va tozalash tartibi hokimliklar, shuningdek ushbu ishni amalga oshiruvchi korxona va tashkilotlar tomonidan belgilanadi. Toʻxtash pavilyonlari va chiqish maydonlarini, oʻtish-tezlik polosalalarini qordan tozalash shart. Temir yoʻldan kesib oʻtish 54. Avtobus yoʻnalishlarini belgilashda yoʻlning temir yoʻlni kesib oʻtishini istisno etuvchi yechimlar qidirilishi kerak. Bunday yechimga kelish imkoni boʻlmagan istisno hollarda shlagbaumli va shlagbaumsiz amaldagi oʻtish joylarida avtobus harakatini (doimiy yoki vaqtincha) ochishga har bir alohida holatda yoʻl boʻlimi boshligʻining yoki oʻtish joyi boʻysunishida boʻlgan boshqa tashkilotning ruxsati bilan yoʻl qoʻyiladi. Bunda shlagbaumsiz oʻtish joylarida avtobus harakatiga ular avtomatik svetofor signalizatsiyasi bilan jihozlangandan keyin ruxsat beriladi. Shlagbaumsiz, avtomatik svetofor signalizatsiyasi oʻrnatilmagan oʻtish joylari boʻyicha avtobus yoʻnalishlarini joriy etish taqiqlanadi. 55. Temir yoʻldan kechib oʻtish yoʻllari kesib oʻtish joylarini qurish va ularga xizmat koʻrsatish yoʻriqnomasiga qatʼiy muvofiq holda saqlanadi va jihozlanadi. 56. “Oʻzbekiston temir yoʻllari” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi temir yoʻllari umumiy foydalaniladigan avtomobil yoʻllari bilan kesishgan kesib oʻtish yoʻllari umumiy foydalaniladigan kesib oʻtish yoʻllari hisoblanadi va kompaniya mablagʻlari hisobiga saqlanadi. Idoraviy kesib oʻtish temir yoʻllari umumiy foydalaniladigan yoʻllar yoki alohida korxonalarning yoʻllari bilan kesib oʻtish yoʻllari kesib oʻtish temir yoʻllariga qarashli boʻlgan tashkilotlar hisobiga yoxud ulardan foydalanuvchi tashkilotlar hisobiga saqlanadi. 57. “Oʻzbekiston temir yoʻllari” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi va uning boʻlinmalari, tasarrufida temir yoʻllar boʻlgan vazirliklar va idoralar avtobusda yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchi boshqa vazirliklarni, shuningdek davlat avtomobil nazoratini avtobusda yoʻlovchilar tashish yoʻnalishlarida transport vositalari oʻtishi qoidalari buzilayotgan yoki qiyinlashayotgan temir yoʻlni kesib oʻtish yoʻllari yoki yoʻllarni rekonstruksiya va tuzatish boʻyicha rejali tadbirlar toʻgʻrisida 5 kun oldin xabardor qilishlari kerak. 58. Temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari orqali yoki ularda transport vositalari oʻtishi buzilganda yoki qiyinlashganda tuzatish ishlarini bajarish vaqtida ularni aylanib oʻtishdagi harakat tartibi tuzatishni amalga oshiruvchi tashkilotlar, davlat avtomobil nazorati bilan oʻtish joyining piyodalar yuradigan qismini tuzatishda esa tegishli yoʻl tashkilotlari bilan kelishiladi. Temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari orqali avtobuslar harakati Yoʻl harakati qoidalari talablarini qatʼiy bajargan holda alohida ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilishi kerak. 59. Temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari hududida toʻxtash punktlari eng yaqin temir yoʻl relsidan kamida 100 m masofada joylashtirilishi, ularning texnik yechimi esa avtobus toʻxtagan taqdirda transportning asosiy harakat yoʻli boʻylab toʻsiqsiz harakatini taʼminlashi kerak. Koʻpriklar, kesishgan yoʻl ustidan oʻtkazilgan koʻndalang yoʻllar, estakadalar va boshqa sunʼiy inshootlar 60. Avtobus yoʻnalishlaridagi koʻpriklar, kesishgan yoʻl ustidan oʻtkazilgan koʻndalang yoʻllar, estakadalar va boshqa sunʼiy inshootlar qurilish normalari va qoidalari hamda boshqa normativ hujjatlar bilan belgilangan harakat xavfsizligi talablariga muvofiq boʻlishi kerak. VIII. Yoʻllarni tekshirish 61. Ochilishi rejalashtirilayotgan yoʻnalishlarining harakat xavfsizligi talablariga muvofiqligini aniqlash hokimliklar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Transport vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar transport boshqarmalari tomonidan tasdiqlanadigan manfaatdor tashkilotlar (transport, yoʻl, kommunal va boshqa), shuningdek yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmasi vakillaridan iborat komissiyalar tomonidan amalga oshiriladi. Komissiyalar aʼzolari oʻz vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha ishlab turgan va yangidan ochilayotgan yoʻnalishlarning harakat xavfsizligi talablariga muvofiqligini baholash uchun shaxsan javobgar boʻladilar. Komissiyalar yangi yoʻnalish ochish yuzasidan quyidagi choralarni amalga oshiradi: a) yoʻnalish boʻyicha yoʻlovchilarning tashishga boʻlgan ehtiyojini aniqlaydi; b) harakat sxemasini belgilaydi va avtomobil yoʻli sharoitini oʻrganadi hamda yoʻnalishni qonunchilikda belgilangan harakat xavfsizligi talablariga mos boʻlishini aniqlaydi; v) yoʻnalish boʻylab sinov qatnovlarini amalga oshiradi; g) yoʻnalishni ochish yoki ochmaslik yuzasidan asoslangan xulosa tayyorlaydi. (61-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 62. Yoʻnalishlarning harakat xavfsizligi talablariga muvofiqligi: transport tashkiloti yoki yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchi boshqa tashkilotlar tomonidan taqdim etiladigan yoʻnalish toʻgʻrisidagi axborot; yoʻl, kommunal tashkilotlar hamda ixtiyorida yoʻllar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari va boshqalar boʻlgan boshqa tashkilotlar tomonidan taqdim etiladigan yoʻnalishdagi yoʻl sharoitlari haqidagi maʼlumotlar (yoʻl chetlari oʻtish joylari parametrlari va ularning holati, yoʻl rejasi va profili elementlari, harakat tigʻizligi va tarkibi, sunʼiy inshootlar, temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari, parom va muzliklar orqali oʻtish yoʻllarining holati, harakatni tashkil etish vositalari mavjudligi va boshqalar); davlat avtomobil nazoratining yoʻl-transport hodisalari koʻp boʻladigan joylar, ularning sabablari toʻgʻrisidagi maʼlumotlari; yoʻnalishda ishlovchi haydovchilardan soʻrab-surishtirish; yoʻnalishni bevosita tekshirish asosida baholanadi. Tegishli tashkilot rahbarlari koʻrsatib oʻtilgan axborotni komissiyalarga oʻz vaqtida taqdim etishga majburdir. 63. Tekshirish davomida harakat sharoitlariga koʻra yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlash boʻyicha normativ hujjatlar talablarini qoniqtirmaydigan uchastkalarni aniqlashda harakat uchun xavf tugʻdiruvchi aniq yoʻl omillari aniqlanadi, yoʻlning parametrlari, uning texnik toifasi aniqlanishi kerak, yoʻnalishning va uning ayrim bosqichlarining uzunligi oʻlchanadi. 64. Tekshirish natijalariga koʻra yoʻnalishlarning harakat xavfsizligi talablariga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida komissiyaning xulosasi beriladi. Xulosaga, shuningdek, harakat sharoitlarini yaxshilashga va yoʻnalishda yoʻl-transport hodisalarining oldini olishga qaratilgan kechiktirib boʻlmaydigan va istiqboldagi tadbirlarni oʻtkazish boʻyicha komissiyaning takliflari ham kiritiladi. Tekshirish xulosasi yoʻnalish hujjatlari bilan birgalikda bir nusxasi Transport vazirligi yoki uning hududiy boʻlinmalarida va ikkinchi nusxasi tashuvchida saqlanadi. (64-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 65. Tekshirish dalolatnomalari yoʻnalishni ochish yoki yoʻnalishdan foydalanishni davom ettirish masalasini hal etish, yoʻlovchilar tashishni takomillashtirish va ularning xavfsizligini oshirish chora-tadbirlarini koʻrish, avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar holatidagi asbob-uskunalaridagi va saqlanishidagi kamchiliklarni bartaraf etish ustidan nazoratni tashkil etish uchun tegishli hokimliklarga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligiga (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Transport vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar transport boshqarmalariga), Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi boʻlinmalari va YHXDXga beriladi. (65-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-maydagi 271-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son) 66. Dalolatnoma nusxalari kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni amalga oshirish va ishlarni rejalashtirishda hisobga olish yoʻl, kommunal tashkilotlarga hamda ixtiyorida avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari mavjud boʻlgan boshqa tashkilotlarga yuboriladi. Dalolatnomalar nusxalari shuningdek harakatlanadigan tarkibning yoʻl sharoitlariga muvofiqligini taʼminlash, haydovchilarga yoʻl-yoʻriq berishda foydalanish, avtobuslar harakati tezligini normalash uchun avtokorxonaga hamda nazorat uchun YHXDXga beriladi. 67. Zimmalariga dalolatnomada qayd etilgan kamchiliklarni bartaraf etish yuklangan tashkilotlar rahbarlari yoʻnalishni ochish yoki undan foydalanishni davlat ettirish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan organlarga moʻljallangan ishlarning bajarilishi toʻgʻrisidagi axborotni muntazam taqdim etishlari kerak. IX. Umumiy foydalaniladigan yoʻnalishlarni ochish, yopish va vaqtincha toʻxtatib turish (IX bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 671. Umumiy foydalaniladigan yoʻnalishlarni ochish, oʻzgartirish va yopish quyidagicha amalga oshiriladi: a) Nukus va Toshkent shahri hamda viloyatlarning maʼmuriy markazlari boʻlgan shaharlardagi shahar avtobus va yoʻnalishli taksi yoʻnalishlari — hududlarning jamoat transporti bosh rejalariga muvofiq ishlab chiqilgan yoʻnalishlar tarmogʻi asosida shahar hokimliklari huzurida tuziladigan komissiyalar tomonidan; b) shahar atrofi va viloyat ichi shaharlararo yoʻnalishlar: muntazam tashishni amalga oshirish niyatida boʻlgan tashuvchilar va fuqarolarning arizalari; xalq deputatlari viloyat, shahar, tuman Kengashlari, hokimliklar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va jamoatchilik vakillarining takliflari asosida hokimliklar huzurida tuziladigan komissiyalar tomonidan; v) shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar — Transport vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. (671-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 18-martdagi 116-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son) 672. Vakolatli organlar tomonidan mavjud yoʻnalishni ochish, oʻzgartirish yoki yopish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqishda quyidagilar eʼtiborga olinadi: a) yoʻnalishlar tarmogʻida olib borilgan oʻrganishlar asosida mavjud yoʻnalishlarni optimallashtirish zarurati; b) avtomobil yoʻllari, koʻchalar, sunʼiy inshootlar, temir yoʻl kesishmalari, yoʻllarni tartibga solish elementlarining ekspluatatsiya holati va texnik xizmat koʻrsatish darajasining yoʻl harakati xavfsizligi va yoʻlovchilar harakati talablariga mosligi (mos kelmasligi); v) Transport vazirligining tegishli hududiy boshqarmalari hamda tashuvchilar tomonidan oʻrganishlar asosida aniqlangan va vakolatli organning dalolatnomasi bilan tasdiqlangan barqaror yoʻlovchi oqimining mavjudligi (yoʻqligi); g) yoʻnalishlarda yoʻl harakati xavfsizligini va yoʻlovchilar harakatini taʼminlash, shuningdek yoʻl harakati sharoitlarini yaxshilash va yoʻl-transport hodisalarining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni koʻrish imkoniyati mavjudligi (mavjud emasligi); d) bir-birini takrorlovli yoʻnalishlarning mavjudligi (mavjud emasligi). Yoʻnalishlarning harakatlanish jadvalini (jadvallarini) ishlab chiqish va oʻzgartirish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqishda yoʻnalish boʻyicha aniqlangan va vakolatli organning dalolatnomasi bilan tasdiqlangan yoʻlovchi oqimini hisobga olinadi. Yoʻnalishga qoʻyilgan avtobuslarning umumiy sigʻimi yoʻnalishdagi umumiy yoʻlovchilar oqimidan kam boʻlmasligi kerak. 673. Yoʻnalishlarni ochish, oʻzgartirish va yopish toʻgʻrisidagi ariza (taklif) quyidagi hujjatlar ilova qilingan holda vakolatli organga yuboriladi: a) yoʻnalishning amaldagi pasporti; b) oʻzgartirilayotgan yoʻnalish boʻyicha transport vositalarining toifasi, jadvallar soni, harakatlanish jadvali va yangi yoʻnalish sxemasini oʻz ichiga olgan taklif; v) ushbu Nizomning 2-bandida koʻrsatilgan shartlarni hisobga olgan holda yoʻnalishni ochish, oʻzgartirish va yopishning maqsadga muvofiqligini asoslash. 674. Vakolatli organ arizani (taklifni) unga ilova qilingan hujjatlar bilan birga roʻyxatdan oʻtkazadi va oʻn ish kunida koʻrib chiqilishini taʼminlaydi. Arizani (taklifni) koʻrib chiqish natijalari boʻyicha vakolatli organ yoʻnalishni ochish, oʻzgartirish yoki yopish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Vakolatli organ qarori asosida yoʻnalishlar pasportiga va ushbu yoʻnalishlar boʻyicha amaldagi shartnomalarga tegishli oʻzgartirishlar kiritiladi. 675. Yangi yoʻnalish tashkil etilgan kundan boshlab toʻqson kundan kechiktirmay muntazam tashishlarni amalga oshirish huquqini olish uchun ochiq tenderga qoʻyilishi kerak. 676. Transport vazirligi tomonidan yoʻlovchi tashish yoʻnalishlarining elektron reyestri yuritiladi. Vakolatli organlar tomonidan yoʻnalishlarni ochish, oʻzgartirish va yopish toʻgʻrisidagi qarorlar qabul qilingandan boshlab besh ish kunida Transport vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalariga elektron reyestrga kiritish uchun taqdim etiladi. Transport vazirligi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan yoʻnalishlarni ochish, oʻzgartirish yoki yopish toʻgʻrisidagi qarorlar uch ish kunida elektron reyestrga kiritiladi. Maʼlumotlar elektron reyestrga kiritilgan kundan boshlab yoʻnalish ochilgan, oʻzgartirilgan yoki yopilgan deb hisoblanadi. (672 — 676-bandlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 18-martdagi 116-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son) 68. Yangi yoʻnalishlarini ochishda yoʻl harakati xavfsizligi maqsadida temir yoʻldan kesib oʻtishni inkor qiluvchi yechim izlanishi kerak. Agar buning iloji boʻlmagan taqdirda avtotransport vositalarining temir yoʻl kesishmasi orqali harakatlanishiga yoʻnalishni tekshiruvchi komissiya taqdimnomasiga koʻra, temir yoʻl boshligʻi yoki temir yoʻllarni kesib oʻtish yoʻllari tasarrufida boʻlgan tashkilot rahbarining ruxsati bilan yoʻl qoʻyiladi. Shaharlarda umumiy uzunligiga koʻra bir-birini 50 foizdan koʻp boʻlgan masofa oraligʻida takrorlovchi avtobus bilan yoʻnalishli taksi yoʻnalishlari ochilishiga yoʻl qoʻyilmaydi; Shahar va shahar atrofida yangi yoʻnalishlarni tashkil qilishda yoʻnalish sxemasi bir-birini 50 foizdan koʻp boʻlgan masofa oraligʻida takrorlash holatlarini inkor qiluvchi yechim izlanishi kerak. Bunda avtobus yoʻnalishlari ustuvor ahamiyatga ega boʻladi. (68-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 69. Vaqtinchalik (mavsumiy) yoʻnalishlari, agar: past qoplamali yoʻllar boʻylab avtotransport harakatini ochish talab etilsa; avtotransportlarning ogʻirlik parametrlari va hajmlarining avtomobil yoʻllari haqiqiy toifalariga muvofiqligini taʼminlash imkoniyati boʻlmasa; avtomobil yoʻllari, koʻchalar uchastkalari boʻylab, sunʼiy inshoot, temir yoʻldan kesib oʻtish yoʻllari va parom orqali oʻtish boʻyicha ularning texnik holati, muhandislik uskunalari, saqlash darajasi normativ hujjatlar talablaridan chetga chiqilganda avtotransport harakatini ochish zarur boʻlganda tashkil etilishi mumkin. (69-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 70. Vaqtinchalik yoʻnalishlarni ochishda yoʻnalishning amal qilish muddati (davri), shuningdek avtotransport harakati xavfsizligini taʼminlash maqsadida tashuvchilar, yoʻl, kommunal va boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshirilishi zarur boʻlgan chora-tadbirlar kompleksi aniq koʻrsatilishi kerak. (70-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 71. Yoʻnalishlarni yopish uning harakat xavfsizligi talablariga yoxud faoliyat koʻrsatishi maqsadga muvofiq boʻlmagan taqdirda amalga oshiriladi. (71-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 72. Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda (tabiiy hodisalar sababli yoʻllar, yoʻl inshootlari buzilishi, yoʻl yoki meteorologiya sharoitlarining harakat xavfsizligi taʼminlab boʻlmaydigan darajagacha yomonlashishi, issiqlik, gaz, elektr kommunikatsiyalarida va boshqa kommunikatsiyalardagi avariyalar) tashuvchilar, yoʻl, kommunal tashkilotlar yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmalari, joylardagi davlat hokimiyati organlari yoki Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasi avtotransportlar harakatini darhol toʻxtatish huquqiga egadirlar, ayni paytda bu haqda tegishli tashuvchilar, yoʻl, kommunal xoʻjaligi tashkilotlariga, yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmalariga xabar beriladi. (72-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 15-dekabrdagi 668-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.12.2023-y., 09/23/668/0945-son) Avtotransport harakatini vaqtincha toʻxtatish tartibi yoʻnalishlarni ochish va yopish vakolatlari berilgan organlar tomonidan belgilanadi. (72-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 73. Yoʻl, kommunal tashkilotlar, avtokorxonalar, davlat avtomabil nazoratlari, gidrometerologiya xizmatlari, YHXDX boʻlinmalari, yoʻlovchilar avtovokzallari, avtostansiyalari harakat uchun xavfli boʻlgan tabiiy ofatlar toʻgʻrisidagi ogohlantirish olinganligi toʻgʻrisida darhol bir-birlariga xabar qiladilar. Dovullar toʻgʻrisida ogohlantirish olingach tashuvchilar, avtovokzallar, avtostansiyalar tabiiy ofat mintaqasida avtobuslarda yoʻlovchilar tashishni amalga oshiruvchi barcha avtokorxonalarni, xususiy shaxslarni harakatning vaqtincha toʻxtatilganligi toʻgʻrisida zudlik bilan xabardor qilish chora-tadbirlarini koʻrishlari shart. 74. Yangi yoʻnalishlarning ochilganligi, ishlab turganlari yopilganligi, ularning oʻzgartirilganligi, avtobuslar harakati vaqtincha toʻxtatib turilishi toʻgʻrisida tashuvchilar, avtovokzallar, avtostansiyalar aholini, manfaatdor tashkilotlarni xabardor qiladi. (74-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 75. Avtobus yoʻnalishlarini tekshirish boʻyicha komissiya tarkibi mahalliy ijro hokimiyati organlari qarorlari bilan tuziladi. Komissiyalar xulosalari asosida yoʻnalishni ochish boʻyicha qarorlar yoʻnalishning tegishliligi boʻyicha: a) shahar, shahar atrofi va shaharlararo-viloyatlar ichidagi yoʻnalishlarda — Transport vazirligining hududiy boʻlinmalari boshliqlari; b) shaharlararo-viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishlarda — Transport vaziri tomonidan qabul qilinadi. (75-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) 76. Vakolatli organning yoʻnalishni ochish boʻyicha ijobiy qaroriga asosan yoʻnalishlar hujjatlari (pasporti) ishlab chiqiladi. Muntazam yoʻnalishlar yoʻl, ob-havo va boshqa sharoitlar oqibatida hamda uzoq davr mobaynida (kamida 1 yil) tashuvchisiz qolgan taqdirda vaqtincha toʻxtatib turiladi. Muntazam yoʻnalishlarni vaqtincha toʻxtatib turish boʻyicha qarorlar yoʻnalishlarni ochish va yopish boʻyicha vakolatga ega organ tomonidan qabul qilinadi. (76-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) X. Avtobus haydovchilari tomonidan mehnat va dam olish tartibiga rioya qilinishini nazorat qilish 77. Avtobusda tashuvlarni amalga oshiruvchi korxonalar koʻl ostidagi barcha hujjatlardan: haydovchining ish grafigi, yoʻl varaqasi, shaxsiy nazorat kitobchasi, taxograf yozuvlarining tahlili natijalaridan foydalangan holda avtobus haydovchisini boshqaruv vaqti, ish va dam olish vaqtini nazorat qilib boradi. Mehnat va dam olish tartibi buzilgan hollarda korxona darhol ularni bartaraf etishi va kelgusida ularga yoʻl qoʻymasligi kerak. 78. Avtobuslar yoʻl-transport hodisalarining oldini olish maqsadida ish beruvchi tomonidan haydovchilarni yoʻnalishdagi harakat vaqtida charchogʻini aniqlash qurilmalari bilan jihozlanishi zarur. 79. Haydovchining mehnat va dam olish tartibini taʼminlamagan ish beruvchilar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida koʻrsatilgan tartibda javobgarlikka tortiladilar. 80. Oʻzbekiston Respublikasi Oʻlchov vositalari davlat reyestriga kiritilgan va belgilangan tartibda qiyoslashdan oʻtkazilgan taxograflardan foydalanishga ruxsat etiladi. Liniyaga taxografi yoʻq yoki taxograf nosoz holda avtobuslarni chiqargan ish beruvchilar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 81. Korxona haydovchining haqiqiy ishlash va dam olish tartibini tasdiqlovchi hujjatlarni, taxograf yozuvlarini, foydalanilgan shaxsiy nazorat kitobchalarini oxirgi yozuv qayd etilgan kundan boshlab oʻn ikki oy davomida saqlashi va nazoratchi talabiga muvofiq unga taqdim etishi kerak. 82. Har bir avtobus haydovchisi kun davomida shaxsiy nazorat kitobchasiga dam olish soatlarini qayd etib borishi kerak. U oʻz yonida nazorat kitobchasini olib yurishi va nazoratchi talabiga koʻra taqdim etishi shart. Agar avtobus elektron yoki raqamli nazorat moslamasi (taxograf) bilan jihozlangan boʻlsa, nazorat kitobchasi boʻlishi talab etilmaydi. 83. Avtobus haydovchilarining smenalar orasidagi dam olish vaqtini aniqlash yoʻl varaqasidagi haqiqiy garajdan chiqish maʼlumotlari bilan avvalgi kun uchun garajga kirib kelganlik maʼlumotlarini taqqoslash yoʻli bilan Chipta-hisob va yoʻl varaqalarini toʻldirish boʻyicha yoʻriqnomaga mos ravishda amalga oshiriladi. (X bob Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-dekabrdagi 738-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2003-y., 21-son, 204-modda; 2006-y., 22-son, 194-modda; 2011-y., 7-8-son, 58-modda, 20-21-son, 201-modda; 45-46-son, 470-modda; 2012-y., 22-son, 244-modda; 2014-y., 2-son, 20-modda; 2017-y., 28-son, 649-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 01.06.2018-y., 09/18/396/1287-son, 01.06.2018-y., 09/18/398/1288-son, 11.06.2018-y., 09/18/434/1339-son, 21.09.2018-y., 09/18/748/2024-son, 23.05.2019-y., 09/19/424/3170-son; 08.05.2020-y., 09/20/271/0565-son; 28.12.2020-y., 09/20/810/1673-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.12.2021-y., 09/21/738/1133-son; 19.01.2022-y., 09/22/28/0041-son; 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son; 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son; 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son; 22.08.2023-y., 09/23/406/0625-son; 18.12.2023-y., 09/23/668/0945-son; 04.06.2026-y., 09/26/276/0559-son) |
Постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан Об утверждении правил перевозки пассажиров и багажа автомобильным транспортом и требований по обеспечению безопасности пассажирских перевозок автобусами и маршрутными такси в Республике Узбекистан Во исполнение Закона Республики Узбекистан «Об автомобильном транспорте», в целях дальнейшего формирования правовых основ деятельности автомобильного транспорта в Республике Узбекистан Кабинет Министров постановляет: 1. Утвердить: Правила перевозки пассажиров и багажа автомобильным транспортом в Республике Узбекистан согласно приложению № 1; Требования по обеспечению безопасности пассажирских перевозок автобусами и маршрутными такси в Республике Узбекистан согласно приложению № 2. 2. Установить, что требования пункта 15 приложения № 2 к настоящему постановлению по обязательному оснащению контрольными приборами (тахографами) вступают в силу с 1 января 2004 года. 3. Признать утратившим силу постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан от 31 июля 1997 г. № 378 «Об утверждении требований по обеспечению безопасности автобусных перевозок в Республике Узбекистан». 4. Контроль за выполнением настоящего постановления возложить на Первого заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан К.Н. Туляганова. Премьер-министр Республики Узбекистан У. СУЛТАНОВ г. Ташкент, 4 ноября 2003 г., № 482 ПРАВИЛА перевозки пассажиров и багажа автомобильным транспортом Глава I. Общие положения 1. Настоящие Правила перевозки пассажиров и багажа автомобильным транспортом (далее — Правила) разработаны в соответствии с законами Республики Узбекистан «Об автомобильном транспорте», «О городском пассажирском транспорте», «О безопасности дорожного движения», «О защите прав потребителей» и распространяются на перевозки пассажиров и багажа, осуществляемые автомобильным транспортом в Республике Узбекистан. 2. Перевозки пассажиров и багажа автомобильным транспортом осуществляются при наличии соответствующей лицензии, договора (контракта) на оказание услуг пассажирским транспортом на регулярных маршрутах, заключенного в установленном порядке по результатам тендера. 3. Размеры тарифов на перевозки пассажиров и багажа определяются в порядке, установленном настоящими Правилами и другими актами законодательства. 4. Международные автомобильные перевозки пассажиров и багажа регламентируются также международными договорами Республики Узбекистан. 5. Реквизиты проездных билетов, путевых и билетно-учетных листов, паспортов маршрутов, автовокзалов (автостанций), формы и инструктивно-методические документы, касающиеся перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом, утверждаются Министерством транспорта Республики Узбекистан. (пункт 5 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) Глава II. Перевозки пассажиров и багажа § 1. Основные понятия 6. В Правилах используются следующие основные понятия: автобус — автотранспортное средство, предназначенное для перевозки пассажиров, багажа и имеющее более 8 мест для посадки, не считая место водителя; автовокзал (автостанция) — организация, осуществляющая транспортно-экспедиционную, перевозочную деятельность и другие услуги пассажирам; автопавильон — сооружение на автомобильной дороге для обслуживания пассажиров; багажный автомобиль — автомобиль, предназначенный для перевозки багажа; багаж — вещи, упакованные для отправления и перемещаемые пассажиром в этом же автобусе; багажная квитанция — документ, подтверждающий прием багажа для перевозки; билет — документ строгой отчетности, удостоверяющий право пассажира на пользование автобусом за плату и подтверждающий заключение публичного договора перевозки между пассажиром и перевозчиком; (абзац восьмой пункта 6 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 16 февраля 2011 года № 34 — СЗ РУ, 2011 г., № 7-8, ст. 58) водитель — лицо, управляющее автотранспортным средством; дорога — обустроенная и используемая для движения транспортных средств полоса земли либо поверхность искусственного сооружения; кладь ручная — упакованные для перевозки вещи, перевозимые пассажиром бесплатно; легковой автомобиль — автотранспортное средство, предназначенное для перевозки пассажиров, багажа и имеющее не более 8 мест для посадки, не считая место водителя; линейное такси — легковое автотранспортное средство, оказывающее услуги по перевозке по заявкам пассажиров за плату по показанию прибора со специальным приложением, обеспечивающего функции таксометра, имеющее не более четырех мест для сидения, не считая места водителя; агрегатор — юридическое лицо, оказывающее перевозчикам пассажиров линейного такси интерактивные услуги по поиску клиентов; маршрутный автобус — автобус, предназначенный для перевозки пассажиров и багажа по установленному маршруту; маршрутное такси — автотранспортное средство (микроавтобус или легковой автомобиль), предназначенное для перевозки пассажиров на регулярных маршрутах с организацией остановок по требованию пассажиров; маршрут — установленный путь следования автотранспортных средств между определенными пунктами; паспорт маршрута (маршрутная документация) — документы, характеризующие основные сведения о маршруте (допускается наличие паспорта маршрута в электронной форме); пассажир — физическое лицо, пользующееся услугами перевозчика в соответствии с заключенным договором перевозки; перрон — площадка для посадки и высадки пассажиров на автовокзалах (автостанциях), имеющая возвышение от уровня дорожного покрытия; перевозчик — юридическое лицо, владеющее автотранспортным средством на праве собственности или других вещных правах, оказывающее на коммерческой основе услуги по перевозке пассажиров, багажа и имеющее на это специальное разрешение (лицензию); (абзац двадцатый пункта 6 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 мая 2006 года № 98 — Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2006 г., № 22, ст. 194) расписание движения — график (таблица), содержащий сведения о времени, месте и последовательности выполнения рейса; рейс — путь автотранспортного средства от начального до конечного пункта маршрута; специальные маршруты — перевозка работников организаций к месту работы и обратно; схема маршрута — графическое изображение маршрута условными обозначениями; тариф — установленная величина оплаты перевозки пассажиров и багажа; трафарет — указатель для информирования пассажиров о маршруте; регулярные маршруты — установленный путь следования автотранспортных средств между определенными пунктами в соответствии с утвержденной схемой маршрута, графиком движения, тарификацией стоимости проезда. § 2. Виды перевозок и их организация 7. Пассажирские перевозки подразделяются на следующие виды: а) городские; б) пригородные; в) междугородные; г) международные. Пассажиры перевозятся: а) в маршрутных автобусах; б) в автобусах и легковых автомобилях, предоставляемых юридическим и физическим лицам по их заявкам (заказам) или иным договорам перевозки; в) в линейных такси; г) в маршрутных такси. 8. Движение маршрутных автобусов и маршрутных такси организуется по расписаниям: а) на городских маршрутах — хокимиятами городов или Министерством транспорта Республики Каракалпакстан, управлениями транспорта областей и г. Ташкента; б) на пригородных и внутриобластных междугородных маршрутах — хокимиятами областей или Министерством транспорта Республики Каракалпакстан, управлениями транспорта областей; в) на межобластных-междугородных и международных маршрутах — Министерством транспорта Республики Узбекистан. (пункт 8 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) 9. Организация (открытие) новых маршрутов производится в установленном актами законодательства порядке: а) городских, пригородных и внутриобластных маршрутов — территориальными подразделениями Министерства транспорта Республики Узбекистан (далее — Министерство транспорта); б) межобластных междугородных маршрутов — Министерством транспорта; в) международных маршрутов — Министерством транспорта по согласованию с уполномоченным органом в сфере транспорта зарубежных стран. 10. На каждый вновь открываемый и эксплуатируемые маршруты Министерством транспорта или его территориальными подразделениями соответственно разрабатывается и утверждается паспорт маршрута (в том числе в электронном виде), включающий в себя: а) титульный лист с основными показателями маршрута; б) схему маршрута (с указанием остановочных пунктов, участков дорог, представляющих опасность для движения, железнодорожных переездов, путепроводов и т. п.). В схемах междугородных-межобластных и международных маршрутов, кроме этого, указываются места отдыха, пунктов приема пищи); (подпункт «б» пункта 10 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 2 ноября 2011 года № 294 — СЗ РУ, 2011 г., № 45-46, ст. 470) в) протокол замера расстояния и хронометража времени движения автотранспортного средства; г) расписание движения автотранспортного средства по маршруту; д) тарификацию стоимости проезда. 11. Отдельным категориям пассажиров предоставляется право льготного (включая бесплатный) проезда в транспорте. Категории пассажиров, имеющих право льготного проезда, и порядок предоставления этих льгот устанавливаются законодательством. 12. При проезде в автотранспортных средствах на регулярных пассажирских маршрутах пассажир обязан приобрести проездной билет, хранить его в течение всего времени поездки и предъявлять его по первому требованию лиц, производящих контроль. 13. Пассажиры приобретают проездные билеты в кассах или у кондуктора (водителя). 14. В случае неисправности автотранспортного средства на линии выданные пассажирам проездные документы действительны для проезда в другом автотранспортном средстве этого же маршрута. Пересадка пассажиров в другое автотранспортное средство производится водителем неисправного автотранспортного средства. Утерянные пассажирами билеты не возобновляются, а уплаченные за них деньги не возвращаются. 15. В автобусе запрещается: а) проезд пассажиров в нетрезвом состоянии; б) употребление алкогольной и табачной продукции; (подпункт «б» пункта 15 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 мая 2012 года № 148 — СЗ РУ, 2012 г., № 22, ст. 244) в) открывание окон без разрешения водителя (кондуктора); г) высовываться из окна; д) провоз пожароопасных, взрывчатых, отравляющих, ядовитых, зловонных, радиоактивных веществ и предметов, а также оружия и предметов, которые могут быть использованы в качестве холодного оружия, в открытом (не зачехленном) виде; (подпункт «д» пункта 15 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 26 декабря 2020 года № 810 — Национальная база данных законодательства, 28.12.2020 г., № 09/20/810/1673 — Вступает в силу с 29 марта 2021 года) е) провоз предметов и вещей габаритом более 100 см х 50 см х 30 см или весом одного места свыше 60 кг, а также длинномерных предметов длиной более 200 см; ж) провоз предметов и вещей, загрязняющих салон или одежду пассажиров; з) провоз собак без намордника и других животных. § 3. Требования к транспортным средствам, осуществляющим пассажирские перевозки 16. Техническое состояние и оборудование автотранспортных средств должны отвечать требованиям соответствующих стандартов и правил технической эксплуатации. 17. Автотранспортные средства должны иметь экипировку в соответствии с Государственным стандартом Узбекистана Dst 974/2000. § 4. Требования к водителям, осуществляющим пассажирские перевозки 18. Водители, осуществляющие пассажирские перевозки автомобильным транспортом, должны отвечать требованиям, предусмотренным государственными стандартами Узбекистана и иными законодательными актами. 19. При работе на линии водители автобусов и маршрутных такси, осуществляющих регулярные рейсы, должны иметь: удостоверение (свидетельство), подтверждающее право осуществления следования автотранспортного средства по данному маршруту согласно договору; соответствующую лицензию (лицензионную карточку); маршрутную документацию; путевой и билетно-учетный листы; отметки в путевых листах о прохождении технического осмотра автотранспортного средства и медицинского осмотра водителей перед выездом на линию, проводимых в установленном порядке; расписание движения и схему маршрута (на пригородных, междугородных и международных маршрутах — с указанием в нем времени прохождения населенных пунктов, времени и места обеда, отдыха, ночлега). (абзац восьмой пункта 19 исключен постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 21 августа 2023 года № 406) § 5. Учет работы автотранспортных средств, осуществляющих пассажирские перевозки 20. Основными документами для учета работы автотранспортных средств, осуществляющих пассажирские перевозки, являются: а) путевой лист автотранспортного средства; б) билетно-учетный лист автотранспортных средств городского, пригородного и междугородного сообщения (кроме линейного такси); в) наряд на работу автобуса и легковых автомобилей по заявкам (заказам) и иными договорами; г) ведомость продажи билетов (кроме линейного такси). 21. Бланки путевых и билетно-учетных листов и нарядов на работу автотранспортных средств по заявкам (заказам) и иным договорам учитываются и хранятся у перевозчика по правилам учета и хранения бланков строгой отчетности. 22. Исправления и помарки в путевых документах не допускаются. Водитель обязан следить за правильностью всех записей в путевых документах, производимых в гараже, в пути следования, при заездах на промежуточные пункты и на конечных пунктах. Глава III. Перевозка пассажиров и багажа на городских маршрутах § 1. Общие положения 23. Маршруты городского пассажирского транспорта подразделяются на: а) городские обычные, скорые, экспрессные и дополнительные в часы «пик»; б) городские автобусные маршруты, выходящие за пределы городской черты на расстояние до 5 км либо не более чем до 12 км в соответствии с генеральными планами развития транспортной и дорожно-транспортной инфраструктуры городов, утверждёнными в установленном порядке. в) маршрутное такси. Городские маршруты должны обеспечивать транспортную связь жилых и промышленных районов города (городского поселка) с организациями культурно-бытового и спортивно-оздоровительного назначения, вокзалами, аэропортами, автостанциями, станциями метро, железнодорожными платформами, пристанями и т. п. 24. В соответствии со спецификой обслуживания населения городские маршруты могут иметь несколько режимов работы: а) маршруты постоянные, действующие в течение установленного периода суток, дней недели, месяцев; б) маршруты сезонные, организуемые в период функционирования зон отдыха, спортивно-оздоровительных комплексов, ярмарок и т. п.; в) специальные маршруты; г) маршруты временные, вводимые при возникновении непредвиденных ситуаций на улично-дорожной сети, закрытии отдельных участков, транспортных узлов и площадей. § 2. Оплата проезда проездными карточками 25. Предварительная продажа проездных карточек производится в специально созданных пунктах продажи, а также через организации торговли и непосредственно у перевозчиков. Проездная карточка не дает права на бесплатную перевозку багажа. Проездные карточки подразделяются по сериям, видам транспорта и действительны для проезда всех категорий пассажиров, а льготные — для пенсионеров, лиц с инвалидностью, студентов и учащихся. Проездные карточки всех серий и видов, используемые на городском транспорте, не действительны на такси, пригородных и междугородных (межобластных и международных) маршрутах. § 3. Условия проезда 26. Посадка и высадка пассажиров может осуществляться только на остановочных пунктах. При наличии на маршруте остановок «по требованию», пассажир должен заблаговременно известить водителя о необходимости остановки автотранспортного средства. 27. Посадка и высадка пассажиров маршрутного или линейного такси осуществляется по требованию пассажиров с соблюдением правил дорожного движения. 28. При посадке в автобус пассажир обязан оплатить (подтвердить) проезд одним из следующих способов: путём валидации транспортной карты посредством её прикладывания к валидатору; с использованием банковской карты, смартфона и иных видов бесконтактной электронной оплаты (посредством технологий NFC, QR, Biometric, BLE, UWB и других внедряемых технологий); путём подтверждения права на льготный либо бесплатный проезд посредством прикладывания социальной/транспортной карты к валидатору. 281. Неоплата (неподтверждение) стоимости проезда в установленный срок в соответствии с пунктом 28 настоящих Правил считается безбилетным проездом пассажира и влечёт привлечение к административной ответственности в установленном порядке. 29. На городских автобусных маршрутах пассажир имеет право провозить с собой бесплатно детей в возрасте до семи лет. 30. Для пассажиров с детьми дошкольного возраста, беременных женщин, лиц с инвалидностью и престарелых граждан в салоне автобуса отводится 6 передних мест в зависимости от его вместимости. Иные пассажиры, занимающие эти места, должны освободить их для указанных лиц. 31. Водитель обязан отправлять автобус от остановки только с закрытыми дверями после полного окончания высадки и посадки пассажиров, четко и правильно объявлять остановки, а при изменении маршрута следования объявлять об этом на каждом остановочном пункте. Переполнение салона автобуса сверх установленной общей вместимости, установленной для конкретного типа автобуса, не допускается. § 4. Перевозка ручной клади и багажа 32. Пассажир имеет право перевозить с собой бесплатно ручную кладь и музыкальный инструмент размером до 60 см х 40 см х 20 см и весом не более 20 килограммов, длинномерные предметы до 150 см, а также мелких животных и птиц в клетках, коляску (детскую, для лиц с инвалидностью и др.), мелкий садовый инвентарь, детские санки. 33. Провоз багажа размером от 60 см х 40 см х 20 см. до 100 см х 50 см х 30 см и длинномерных предметов длиной от 150 см до 200 см, а также багажа весом свыше 20 килограммов, независимо от габаритов, осуществляется за плату в соответствии с тарифом. 34. Багаж, габариты которого превышают хотя бы один из максимальных размеров, указанных в пункте 33, считается не соответствующим установленным параметрам. 35. Упаковка и перевозка багажа должны полностью исключать возможность причинения какого-либо ущерба пассажирам и автотранспортному средству. 36. Стоимость провоза багажа устанавливается в том же порядке, что и стоимость проезда пассажира. Глава IV. Перевозка пассажиров и багажа на пригородных, междугородных и международных маршрутах § 1. Общие положения 37. В соответствии со спецификой обслуживания населения пригородные, междугородные и международные маршруты могут иметь несколько режимов работы: а) маршруты постоянные, действующие в течение установленного периода суток, дней недели, месяцев; б) маршруты сезонные, организуемые в период функционирования зон отдыха, спортивно-оздоровительных комплексов, ярмарок и т. п.; в) маршруты специальные, организуемые организациями для перевозки рабочих, специалистов и служащих к месту работы и обратно. 38. Остановочные пункты на пригородных маршрутах размещаются и оснащаются с учетом обеспечения безопасного и удобного подхода пассажиров и требований законодательства и должны иметь: а) асфальтированные площадки для размещения павильона и асфальтированные дорожки для подхода пассажиров к остановке; б) павильон для укрытия пассажиров от дождя, снега, ветра; в) указатель остановки с названием; г) указатель маршрутов, в котором проставляются: номера маршрутов, наименование их конечных пунктов (по направлениям движения), расписание отправлений автобусов с этого пункта при интервале движения свыше 30 минут. При интервале движения автобусов по маршруту менее 30 минут вместо расписания может быть дана таблица интервалов движения, содержащая время первого и последнего отправления автобусов и величины интервалов движения по периодам суток. 39. Остановочные пункты пригородных маршрутов должны находиться в местах, наиболее удобных для пассажиров: а) конечные пункты пригородных маршрутов в городе должны быть приближены к крупным пассажирообразующим пунктам (железнодорожным вокзалам и станциям, речным портам, рынкам, конечным станциям метрополитена и т. п.); б) в городе остановочные пункты пригородных маршрутов должны быть совмещены с остановочными пунктами маршрутов городского пассажирского транспорта и согласованы с городскими уполномоченными органами по управлению транспортом; в) расстояние между остановочными пунктами пригородных маршрутов, расположенных в границах населенных пунктов, должно быть в пределах 1,0 км, в остальных случаях — в среднем 1,5 км; г) остановочные пункты в пригороде должны находиться в каждом населенном пункте, расположенном на трассе маршрута. а) билетные кассы с указанием режима их работы; б) перрон для посадки-высадки пассажиров в зоне остановочного пункта; в) площадки для стоянки автотранспортных средств; г) таблицы стоимости проезда и провоза багажа; д) схему маршрутов; е) расписание движения междугородных (международных) автотранспортных средств; ж) санитарный узел. 41. В автопавильонах, не имеющих кассовой продажи билетов, и на остановочных пунктах междугородных (международных) маршрутов вывешиваются расписания движения автотранспортных средств через данный остановочный пункт. § 2. Оплата проезда На пригородных маршрутах: 42. Билеты на проезд в автобусах пригородных маршрутов продаются водителями (кондукторами при их наличии), а на остановочных пунктах маршрута, где организована кассовая продажа билетов, — кассирами. 43. Пассажир, едущий в автобусе, имеет право провозить с собой бесплатно детей в возрасте до семи лет. 44. Приобретенные пассажирами на пригородные маршруты в кассах текущей продажи билеты могут быть возвращены за 5 мин. до отправления автобуса, если иное не обговорено при продаже билета и не указано на билете. На междугородных и международных маршрутах: 45. Пассажир имеет право приобрести билеты на проезд в автотранспортном средстве: а) на рейсы текущего дня — в кассах начальных пунктов междугородных (международных) маршрутов в день отправления автобуса; б) в кассах промежуточных пунктов — с момента получения сведений о наличии свободных мест в автобусе; в) у водителей — при посадке в автобус до отправления его от остановочного пункта там, где кассовая продажа билетов не организована; г) в кассах предварительной продажи (на начальных и конечных пунктах, а также в пунктах, организованных транспортно-экспедиторскими и иными заинтересованными организациями) — начиная с момента организации продажи билетов не менее чем за 10 суток до отправления автотранспортного средства с прекращением предварительной продажи накануне дня отправления. В кассах начальных и промежуточных пунктов продажа билетов на рейсы текущего дня прекращается за 5 минут до отправления автобуса. 46. За бронирование билетов с пассажира, в том числе и имеющего право на льготный проезд, может взиматься плата, включаемая в стоимость билета. Автовокзал (автостанция) или перевозчик по своему усмотрению может предоставлять скидку за покупку билетов в кассах предварительной продажи в зависимости от срока заблаговременной покупки, с условием обязательной установки на месте продажи и в салоне автотранспортного средства объявления об условиях и величине скидок. 47. Билеты могут быть заказаны предварительно почтовой открыткой, телеграммой, по телефону, электронной почте или Интернету. В заказе указываются: фамилия заказчика, дата и время выезда, пункт назначения, количество билетов, способ получения (с доставкой или без доставки на дом). При заказе билета с доставкой на дом указывается адрес заказчика, а при наличии служебного или домашнего телефона — его номер. Приобретение и получение билета также может быть организовано электронным способом в соответствии с законодательством. 48. За доставку заказанных билетов на дом с пассажира может взиматься плата, в подтверждение чего ему вручается квитанция, в которой указываются наименование транспортной организации и дата выдачи квитанции. Запись производится разборчиво, а дата выдачи проставляется компостером или штемпелем. 49. Заказанные и оплаченные пассажиром билеты хранятся в кассе предварительной продажи до момента их востребования пассажиром. Заказанные, но не оплаченные пассажиром билеты хранятся в кассе предварительной продажи и должны быть востребованы пассажиром не позднее, чем за один час до отправления автобуса, если иное не установлено соглашением сторон или не обговорено во время заказа билета. Невостребованные билеты передаются для реализации в кассы текущей продажи. 50. Пассажир имеет право провозить с собой бесплатно одного ребенка в возрасте до пяти лет — без предоставления отдельного места, в возрасте от пяти до десяти лет — с 50-процентной скидкой от полной стоимости билета — с предоставлением отдельного места и при перевозке двух и более детей, в возрасте до десяти лет, один из них перевозится бесплатно, остальные — с 50-процентной скидкой от полной стоимости билета с предоставлением отдельных мест. § 3. Условия проезда 52. При перевозках на междугородных маршрутах количество пассажиров в автотранспортном средстве не должно превышать числа мест для сидения. 53. При организации пассажирских перевозок, когда продолжительность работы водителя составляет более 9 часов или протяженность маршрута составляет 400 и более километров, на автомобиле должно быть оборудовано место для отдыха водителя и в рейс должно быть направлено два водителя. 54. Водитель автотранспортного средства обязан на контрольных пунктах в автовокзалах (автостанциях) и автокассах либо на конечных пунктах, предусмотренных графиком движения, делать отметку в билетно-учетном листе о времени прибытия и убытия, а также о количестве проданных билетов. 55. Перевозка на междугородных маршрутах осуществляется через автовокзалы (автостанции) или специально организованные перевозчиками пункты отправки и прибытия с обязательным обилечиванием пассажиров. На междугородных и международных автобусных маршрутах пассажиры подлежат обязательному страхованию в установленном законодательством порядке. 56. При осуществлении перевозок через автовокзалы (автостанции) перевозчик обязан: производить подачу автобусов на автовокзал (автостанцию) не позднее, чем за 20 минут до отправления автобуса в рейс; предоставлять дежурному диспетчеру удостоверения водителей на право управления, путевой и билетно-учетный листы, расписание движения и схему маршрута; обеспечить наличие лицензии (лицензионной карточки) на используемом в работе автотранспортном средстве. 57. Дежурный диспетчер автовокзала (автостанции) после соответствующей проверки документов у водителя обязан: а) дать указание: кассирам о реализации билетов на транспортное средство; диктору о сообщении необходимой информации пассажирам; дежурным по перрону о подготовке места для обеспечения посадки пассажиров; б) произвести регистрацию данных о водителе(ях) и автотранспортном средстве в специальном журнале с указанием маршрута следования, количестве отправляемых пассажиров и общей суммы выручки от реализации билетов на рейс. 58. Перевозчик после выезда из автовокзала (автостанции) обязан руководствоваться схемой маршрута и соблюдать скоростной режим с обязательным заездом на промежуточные автовокзалы (автостанции) и автокассы, предусмотренные в расписаниях движения. 59. После завершения выполнения рейса водитель прибывает в место расположения перевозчика или на автовокзал (автостанцию), предусмотренный в расписаниях движения. 60. Посадка пассажиров в автотранспортное средство на автовокзалах (автостанциях) и остановочных пунктах с кассовой продажей билетов производится только при предъявлении билетов, приобретенных в кассах. Билеты действительны только на обозначенные в них день и рейс автобуса, если иное не обговорено соглашением сторон и не объявлено при реализации билетов. 61. Дежурный по посадке проверяет в момент посадки наличие у пассажиров проездных билетов. В пунктах, где нет дежурного по посадке, проверка билетов производится водителем. 62. На междугородных и международных маршрутах, если иное не оговорено соглашением сторон и не объявлено при реализации билетов: а) при опоздании на автотранспортное средство в пределах трех часов, а вследствие болезни или несчастного случая — в течение трех суток с момента отправления автотранспортного средства, на которое был приобретен билет, по желанию пассажира проездной документ может быть возобновлен с доплатой 25 процентов стоимости билета или ему возвращается уплаченная стоимость проезда за вычетом 25 процентов стоимости билета. Опоздание пассажира на автобус вследствие болезни или несчастного случая должно быть подтверждено справкой лечебного учреждения или актом о несчастном случае; б) при возврате билета в кассу автовокзала (автостанции) не позднее, чем за 2 часа до отправления автотранспортного средства, пассажиру возвращается стоимость билета за вычетом платы за его предварительную продажу. При возврате билета позже этого срока, но до отправления автотранспортного средства возвращается стоимость оплаченного билета за вычетом 15 процентов его стоимости и платы за предварительную продажу; в) при задержке отправления автотранспортного средства против расписания более, чем на 1 час, при предоставлении пассажиру места в автотранспортном средстве менее высокого класса, чем то, на которое был продан билет, а также при непредоставлении ему указанного в билете места он имеет право вернуть билет в кассу до отправления автотранспортного средства и получить обратно полную стоимость билета, включающую плату за его предварительную продажу. При согласии пассажира на проезд в автотранспортном средстве более низкого класса ему возвращается разница между оплаченной суммой и причитающейся платой за проезд. Возврат денег производится по распоряжению начальника (или дежурного) автовокзала (автостанции), пункта отправления автотранспортных средств. Билет погашается наложением на его обратной стороне штемпеля «возврат» с указанием времени сдачи билета пассажиром и размера возвращаемой стоимости проезда. Деньги выдаются кассиром под роспись пассажира в ведомости для приема билетов и возврата денег, в которой указываются дата, номер рейса, наименование маршрута, номер и стоимость билета. Погашенный билет и другие документы (квитанция об уплате за предварительную продажу, багажный билет и т. п.), служащие для возврата денег, вместе с ведомостью прилагаются к отчету кассира. 63. Если вместо автотранспортного средства, намеченного расписанием, предоставляется автотранспортное средство, стоимость проезда в котором выше, то пассажир, купивший билет до объявления об этом, имеет право проезда по этому билету без доплаты. С момента объявления о замене автобуса билеты продаются по установленному более высокому тарифу с соответствующим предупреждением пассажиров. 64. Если пассажир в пути следования по своей вине отстал от автотранспортного средства, в котором он следовал, то билет на следующий рейс не переоформляется и деньги за непроследованное расстояние не возвращаются. 65. При возврате организациями предварительно приобретенных ими проездных документов в кассы автовокзалов (автостанций) не позднее, чем за 3 суток до отправления автотранспортного средства, им возвращается стоимость проездных документов за вычетом платы за их предварительную продажу, если иное не обговорено соглашением сторон и не указано в билете. При возврате проездных документов позже этого срока удерживается 15 процентов стоимости проезда. Удержание сумм стоимости проезда независимо от сроков возврата проездных документов не производится при возвращении проездных документов после отмены отправления автотранспортного средства. 66. Выплата стоимости возвращенных неиспользованных билетов и других проездных документов производится по месту приобретения проездных документов. § 3. Перевозка ручной клади и багажа 67. Сдаваемый к перевозке багаж должен быть в исправной упаковке. На принятый к перевозке багаж выдается багажный билет. В зависимости от параметров багажного отсека автомобиля перевозчик вправе увеличить число мест и вес багажа, принимаемого к перевозке, без превышения общей вместимости и грузоподъемности автомобиля. На пригородных маршрутах: 68. Пассажир имеет право перевозить с собой бесплатно ручную кладь размером до 60 см х 40 см х 20 см и весом не более 20 килограммов, длинномерные предметы до 150 см, а также мелких животных и птиц в клетках, коляску (детскую, для лиц с инвалидностью и др.), мелкий садовый инвентарь, детские санки. 69. В автобусах с багажным отделением (отсеком), осуществляющих пригородные перевозки и экспрессные перевозки авиапассажиров в аэропорты и между аэропортами, пассажир имеет право провозить с собой за плату два места багажа размером не более 100 см х 50 см х 30 см каждое, и длинномерные предметы размером от 150 до 200 см. 70. Багаж, габариты которого превышают хотя бы один из максимальных размеров, указанных в пункте 69, считается не соответствующим установленным параметрам. 71. Билеты на провоз багажа в автотранспортных средствах пригородных маршрутов продаются водителями (кондукторами при их наличии), а на конечных пунктах маршрутов, где организована кассовая продажа билетов, — кассирами (перронными контролерами). На междугородных и международных маршрутах: 72. Пассажир имеет право перевозить с собой в автотранспортных средствах междугородных (международных) маршрутов: а) бесплатно — одно место ручной клади размером 60 см х 40 см х 20 см и весом не более 30 килограммов, в том числе мелких животных и птиц в клетках или одну пару лыж (детские санки), длинномерный предмет размером до 150 см; б) в автобусах без багажного отделения (отсека) за плату согласно тарифу одно место багажа размером не более 100 см х 50 см х 30 см и весом не более 60 килограммов; в) в автобусах, имеющих багажное отделение (отсек), за плату — два места багажа размером не более 100 см х 50 см х 30 см весом не более 60 килограммов каждый и длинномерные предметы размером от 150 см до 200 см. 73. Багаж, габариты которого превышают хотя бы один из максимальных размеров, указанных в пункте 72, считается не соответствующим установленным параметрам. § 4. Перевозка багажа в багажных автомобилях 74. На междугородных (международных) маршрутах, где организовано движение багажных (грузовых) автомобилей, пассажир имеет право сдать багаж к перевозке на багажном автомобиле. 75. Прием багажа пассажиров к перевозке на багажных автомобилях производится при предъявлении проездных билетов. На каждый проездной билет (полный или детский) может быть принят багаж общим весом, не превышающим 150 кг. В зависимости от параметров багажного автомобиля перевозчик вправе увеличить число мест и вес багажа, принимаемого к перевозке. 76. Сдаваемый к перевозке багаж по своим размерам, упаковке и свойствам не должен затруднять погрузку и размещение в багажном автомобиле, а также причинять вред багажу других пассажиров. Тара и упаковка должны обеспечивать цельность и сохранность багажа на все время перевозки. Багаж, упаковка которого имеет недостатки, которые не вызывают опасений утраты или порчи багажа, может приниматься к перевозке с отметкой об этих недостатках в перевозочных документах. 77. Пассажир, желающий отправить багаж на багажном автомобиле, должен предъявить его к сдаче заблаговременно, но не позднее 20 минут до отправления багажного автомобиля. 78. В подтверждение приема багажа к перевозке пассажиру выдается багажная квитанция установленного образца. 79. Пассажир имеет право при сдаче багажа к перевозке объявить его ценность с уплатой установленного тарифа в зависимости от стоимости сдаваемого багажа. 80. Багаж выдается в пункте назначения предъявителю багажной квитанции. 81. Принятый к перевозке отдельно от пассажира багаж должен быть доставлен в пункт назначения не позднее дня прибытия пассажира в этот пункт по расписанию. 82. Не востребованный пассажиром багаж хранится автовокзалом (автостанцией) или перевозчиком в пункте назначения в течение 30 дней после предусмотренного срока доставки. За хранение багажа взимается плата по тарифам. По истечении 30 дней после предусмотренного срока доставки невостребованный багаж может быть продан, а вырученная от продажи сумма распределена в порядке, установленном законодательством. § 5. Оформление сдачи на хранение забытых пассажирами вещей 83. Забытые пассажирами вещи подлежат обязательной сдаче водителем по окончании рейса, смены дежурному автовокзала (автостанции) или дежурному диспетчеру перевозчика, а при отсутствии их — в центр государственных услуг в установленном порядке. 84. Дежурный автовокзала (автостанции), дежурный диспетчер перевозчика обязан в присутствии лица, доставившего найденные вещи, составить акт в двух экземплярах с перечнем забытых вещей. 85. После составления акта вещи подлежат сдаче на склад под расписку кладовщика на обоих экземплярах акта, один из которых остается у перевозчика, а другой передается кладовщику вместе с вещами. 86. Дежурный автовокзала (автостанции) или дежурный диспетчер перевозчика обязан дать пассажиру разъяснения по вопросу, касающемуся розыска забытых им в автотранспортном средстве вещей. Глава V. Пассажирские автовокзалы (автостанции) 87. Автовокзалы (автостанции) организуются в населенных пунктах и трассах автомобильных дорог для обслуживания пассажиров и оперативного руководства автобусным движением на маршрутах международного, междугородного и пригородного автобусного сообщения, размещения служебных помещений эксплуатационной службы и помещений для отдыха водителей. Каждый автовокзал (автостанция) должен иметь свой паспорт установленного образца. Паспорт выдается Министерством транспорта Республики Каракалпакстан, управлениями транспорта областей и г. Ташкента. (абзац второй пункта 87 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) 88. Автовокзалы (автостанции) подразделяются на определенные категории и классы. Положение о пассажирских автовокзалах (автостанциях), регламентирующее порядок их отнесения к категориям и классам, функции, технологический процесс работы утверждается Министерством транспорта Республики Узбекистан. (пункт 88 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) Глава VI. Перевозка пассажиров в автобусах и легковых автомобилях, предоставляемых физическим и юридическим лицам по их заявкам (заказам) или иным договорам перевозки § 1. Общие положения 89. Перевозчик предоставляет физическим и юридическим лицам автобусы и легковые автомобили по их заявкам (заказам) или иным договорам перевозки. 90. Автобусы и легковые автомобили по заявкам (заказам) или иным договорам перевозки за пределы города предоставляются по направлениям действующей маршрутной сети перевозчика, по другим направлениям, не совпадающим с действующими маршрутами, — с предварительным проведением с водителями инструктажа по безопасности движения. 91. Отклонение от установленного маршрута следования, превышение скорости движения, перевозка в автотранспортном средстве сверх установленных норм вместимости, нарушение режима труда и отдыха водителей категорически запрещается. 92. В заявке (заказе), договоре перевозки заказчик должен указать место назначения, маршрут следования, места остановки, количество перевозимых пассажиров, фамилию, имя, отчество лица, ответственного за перевозку (руководителя группы, экскурсовода), продолжительность нахождения автотранспортного средства у заказчика. 93. Заявки на организацию перевозок детей принимаются перевозчиками к выполнению при условии сопровождения групп преподавателями или специально назначенными взрослыми (один взрослый на не более чем 15 детей). При перевозках групп детей школьного возраста для их сопровождения выделяются медицинские работники. 94. При массовых перевозках детей принимаются дополнительные меры по обеспечению безопасности детей, установленные Правилами дорожного движения. § 2. Оплата проезда 95. Размеры тарифов на перевозки пассажиров и багажа автобусами и легковыми автомобилями, выделяемыми по заявкам (заказам) или иным договорам перевозки, устанавливаются на договорной основе между перевозчиком и клиентом. Оплата работы выделяемых автобусов и легковых автомобилей может быть установлена по повременному или сдельным тарифам. 96. Время пользования автобусом и легковым автомобилем исчисляется с момента выхода его из гаража и до момента возвращения в гараж, за вычетом времени отдыха водителя, что обуславливается при оформлении заявок (заказов) или иных договоров перевозки. Глава VII. Перевозка пассажиров и багажа линейными такси § 1. Общие положения 97. Линейные такси предназначены для обслуживания населения городскими, пригородными, междугородными и международными перевозками в порядке индивидуального пользования. 98. Посадка в линейные такси и высадка из него пассажиров возможна: а) на специально оборудованных стоянках линейных такси, организованных в местах скопления людей, на прилегающих к автовокзалам (автостанциям), вокзалам и аэропортам территориях; б) на участках улично-дорожной сети, где разрешена остановка соответствующего подвижного состава; в) в местах подачи линейных такси по заказам пассажиров. § 2. Оплата проезда 99. Размеры тарифов на перевозки пассажиров и провоз багажа линейными такси устанавливается перевозчиком. При этом агрегаторами могут устанавливаться тарифы «Стандарт», "Бизнес", «Эконом», «Комфорт» в зависимости от видов автотранспортных средств, оказывающих услуги линейного такси в городе Ташкенте. 100. Проезд оплачивается пассажиром по показаниям таксометра после окончания поездки и выгрузки багажа, независимо от количества ехавших с ним пассажиров и перевозимого багажа. Расчет с водителем производится наличными деньгами либо средствами с банковских пластиковых карточек с использованием расчетного терминала либо посредством электронной оплаты через интернет. (абзац первый пункта 100 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 9 июня 2018 года № 434 — Национальная база данных законодательства, 11.06.2018 г., № 09/18/434/1339) В случае найма линейного такси на стоянке несколькими пассажирами (с согласия первого в очереди) или посадки попутных пассажиров при согласии пассажира, нанявшего такси, общая сумма платы за проезд распределяется между пассажирами пропорционально расстоянию, проследованному каждым пассажиром. 101. При посадке пассажиров в линейное такси водитель обязан оказать содействие в укладке багажа, а по окончании поездки напомнить пассажиру о выгрузке его вещей и багажа. При предварительном заказе линейного такси водитель обязан обеспечить подачу автомобиля ко времени, указанному в наряде. § 3. Условия проезда 102. На обозначенных стоянках линейные такси нанимаются в порядке общей очереди. 103. Заказы на подачу линейных такси в черте города принимаются диспетчером по телефону и лично от пассажиров. Стоимость подачи линейного такси по заказу оплачивается заказчиком в соответствии с установленным тарифом по показанию таксометра. 104. Простой линейного такси в ожидании пассажира по его просьбе осуществляется за отдельную плату по взаимному соглашению сторон. § 4. Перевозка ручной клади и багажа 105. В багажном отделении линейного такси допускается провоз багажа только при закрытом багажнике. В салоне линейного такси разрешается перевозить различные предметы и вещи, которые свободно проходят через дверные проемы автомобиля (без снятия ограничителей), не портят и не загрязняют обивку салона и его оборудование, не мешают водителю управлять автомобилем и пользоваться зеркалом заднего вида. Допускается провоз кошек, собак в намордниках при наличии поводков и подстилок, мелких животных в корзинах, сумках и птиц в клетках. Глава VIII. Перевозки воинских пассажиров автомобильным транспортом 106. К воинским пассажирам относятся лица, оформившие проезд по воинским перевозочным документам Национальной гвардии Республики Узбекистан, Министерства обороны Республики Узбекистан, Министерства внутренних дел Республики Узбекистан, Службы государственной безопасности, Пограничных войск Службы государственной безопасности Республики Узбекистан и члены их семей, записанные в этих документах. (пункт 106 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 20 сентября 2018 года № 748 — Национальная база данных законодательства, 21.09.2018 г., № 09/18/748/2024) 107. Перевозки воинских пассажиров выполняются по воинским перевозочным документам с последующим расчетом за них централизованно через Центральный банк Республики Узбекистан соответственно Национальной гвардией, Министерством обороны, Министерством внутренних дел, Службой государственной безопасности и Пограничными войсками Службы государственной безопасности Республики Узбекистан. (абзац первый пункта 107 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 20 сентября 2018 года № 748 — Национальная база данных законодательства, 21.09.2018 г., № 09/18/748/2024) Воинские перевозки могут также оплачиваться в общеустановленном порядке чеками из лимитированных книжек Центрального банка, платежными поручениями, акцептованными банком, или наличными деньгами. 108. Воинские перевозочные документы принимаются на всех автовокзалах (автостанциях) на территории Республики Узбекистан. Воинские перевозочные документы, оформленные на перевозку воинскими частями и учреждениями Национальной гвардии, Министерства обороны, Министерства внутренних дел, Службы государственной безопасности и Пограничных войск Службы государственной безопасности Республики Узбекистан, должны иметь отличительные признаки, определяющие их принадлежность соответствующему министерству или ведомству. (абзац второй пункта 108 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 20 сентября 2018 года № 748 — Национальная база данных законодательства, 21.09.2018 г., № 09/18/748/2024) 109. Воинские перевозочные документы предназначены для получения билетов на проезд пассажиров и перевозку багажа автомобильным транспортом в пригородном, внутриобластном, межобластном и международном сообщениях. К воинским перевозочным документам относятся: а) требование — для перевозки воинских грузов и домашних вещей автомобильным транспортом; б) требование — для получения билетов на одиночно следующих людей или воинских команд численностью более двух человек на проезд автомобильным транспортом во внутриобластных и межобластных сообщениях; в) талон багажный — для перевозки багажа. Талоны багажные обмениваются на багажные билеты или квитанции в кассах автовокзалов (автостанций) отправления. Все виды воинских перевозочных документов обмениваются на билеты общей формы, на багажные билеты или квитанции только в билетных кассах пункта отправления. Глава IX. Общие положения для пассажиров, пользующихся правом льготного или бесплатного проезда 110. Проезд лиц, имеющих право на бесплатный или льготный проезд, допускается в маршрутных автобусах, независимо от их принадлежности и форм собственности. Такие лица обязаны при входе в автобус предъявлять соответствующий документ, дающий право бесплатного или льготного проезда. 111. Для пассажиров, совершающих поездки бесплатно, а также пользующихся льготами на проезд, обязательны правила и условия перевозок, действующие на автомобильном транспорте. 112. Провоз багажа и оплата за услуги пассажиром, имеющим право на бесплатный или льготный проезд в автобусах, производится на общих основаниях. Глава X. Ответственность перевозчиков, пассажиров и лиц, подавших заявку (заказ) или заключивших иной договор перевозки, претензии и иски § 1. Ответственность перевозчика 113. Перевозчики в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения обязательств, вытекающих из договора перевозки пассажиров и багажа, несут материальную ответственность в порядке, предусмотренном настоящими Правилами и иным законодательством. 114. Перевозчики несут материальную ответственность и возмещают ущерб за утрату, недостачу, порчу или повреждение принятого к перевозке багажа, если не докажут, что утрата, недостача, порча или повреждение произошли не по их вине. Ущерб, причиненный при перевозке багажа, возмещается перевозчиком в следующем размере: в случае утраты или недостачи багажа — в размере стоимости утраченного или недостающего груза или багажа; в случае повреждения (порчи) багажа — в размере суммы, на которую понизилась его стоимость, а при невозможности восстановления поврежденного (испорченного) багажа — в размере его стоимости; в случае утраты багажа, сданного к перевозке с объявлением его ценности, — в размере объявленной стоимости багажа. 115. При непредоставлении перевозчиком автобусов и легковых автомобилей, работа которых оплачивается по повременному тарифу, в количестве, предусмотренном принятой к исполнению заявке (заказом) или иным договором перевозки, или при опоздании подачи этих автобусов и легковых автомобилей, перевозчик уплачивает заказчику 10% стоимости пользования автобусами и легковыми автомобилями, исходя из времени пользования, указанного в заявке (заказе) или договоре, если иное не предусмотрено соглашением сторон. 116. За задержку в отправлении автотранспортного средства для перевозки пассажиров или опоздании в прибытии в пункт назначения, за исключением перевозок в городском сообщении, перевозчик уплачивает пассажиру неустойку в форме штрафа, если не докажет, что задержка или опоздание имели место вследствие обстоятельств непреодолимой силы или иных причин, не зависящих от перевозчика. По факту задержки отправления автотранспортного средства для перевозки пассажиров или опоздания в прибытии в пункт назначения дежурным диспетчером автовокзала (автостанции) составляется акт. В акте указываются время отправления (прибытия) автотранспортного средства по утвержденным расписаниям и фактическое время отправления (прибытия). Акт подписывается дежурным диспетчером и двумя пассажирами. В случае отсутствия на автовокзале (автостанции) дежурного диспетчера акт подписывается не менее чем тремя пассажирами. Размер штрафа, выплачиваемого пассажиру за задержку отправления (прибытия) автотранспортного средства, определяется в зависимости от ее продолжительности из расчета 10% от стоимости билета за первый полный час (60 минут) задержки отправления (прибытия), а за каждые последующие 15 минут задержки отправления (прибытия) — из расчета 3% от стоимости билета. Общая сумма штрафа не должна превышать 50 процентов от стоимости билета. Штраф выплачивается пассажиру самим перевозчиком или по письменному указанию начальника или дежурного автовокзала (автостанции). Выплата пассажиру штрафа не освобождает перевозчика от обязанности возместить пассажиру убытки, понесенные им вследствие задержки отправления автотранспортного средства или его опоздания в прибытии в пункт назначения в соответствии с действующим законодательством. В случае отказа пассажира от перевозки по причине задержки отправления автотранспортного средства перевозчик обязан возвратить пассажиру провозную плату и другие понесенные им расходы. 117. Перевозчик несет ответственность за причинение вреда жизни или здоровью пассажира в соответствии законодательством. § 2. Ответственность пассажиров и лиц, подавших заявку (заказ) или заключивших иной договор перевозки 118. Пассажиры несут материальную ответственность за порчу или повреждение оборудования и инвентаря автотранспортных средств в соответствии с законодательством. 119. Лицо, предъявившее при контроле билет или удостоверение, не дающие права на проезд или провоз багажа в данном автотранспортном средстве, относится к категории безбилетных пассажиров. Поддельные, неправильно оформленные или оформленные на другое лицо проездные билеты и удостоверения подлежат изъятию контролирующим лицом. 120. Штрафы налагаются уполномоченными на то работниками автомобильного транспорта или органами внутренних дел в порядке, предусмотренном Кодексом Республики Узбекистан об административной ответственности. 121. При уплате пассажиром штрафа ему выдается квитанция установленной формы с указанием взысканной суммы. Уплата штрафа не освобождает пассажира от приобретения проездного билета или оплаты провоза багажа. При невозможности определения пункта начала поездки пассажира, не имеющего билета на проезд или провоз багажа, стоимость проезда и провоза багажа исчисляется по расстоянию от начального пункта отправления до пункта следования. 122. При отказе лиц, подавших заявку (заказ) или заключивших иной договор перевозки, полностью или частично использовать автобусы и легковые автомобили, работа которых оплачивается по повременному тарифу, в количестве, предусмотренном заявкой (заказом) или договором, указанные лица уплачивают перевозчику 10% стоимости пользования автобусами и легковыми автомобилями, исходя из времени пользования, указанного в заявке (заказе) или договоре. § 3. Претензии, иски 123. Претензии, возникающие в процессе перевозки пассажиров и багажа, могут быть предъявлены к перевозчику пункта отправления или назначения по усмотрению заявителя претензии. К претензионному заявлению должны быть приложены документы, подтверждающие претензию. 124. Претензии к перевозчику могут быть предъявлены в течение шести месяцев, а претензии об уплате штрафов — в течение 45 дней. Указанные сроки исчисляются: а) со дня выдачи багажа — по претензиям о возмещении за порчу, повреждение или недостачу багажа; б) по истечении 10 суток после наступления сроков доставки багажа — по претензиям о возмещении за утрату багажа; в) со дня наступления события, послужившего основанием для предъявления претензии — во всех остальных случаях. 125. Перевозчик обязан рассмотреть заявленную претензию и уведомить заявителя о ее удовлетворении в следующие сроки со дня получения претензии: а) в течение 3 месяцев — по претензиям, возникшим из перевозок в автомобильном сообщении; б) в течение 6 месяцев — по претензиям, возникшим из перевозок в прямом, смешанном сообщении; в) в течение 45 дней — по претензиям об уплате штрафов. При частичном удовлетворении или отклонении претензий перевозчик должен указать в уведомлении об этом мотивы принятого решения и возвратить заявителю приложенные к претензии документы. В случае удовлетворения претензии в полной сумме приложенные к заявлению документы не возвращаются. 126. Иски, вытекающие из перевозки пассажиров и багажа, могут быть предъявлены в суд. ТРЕБОВАНИЯ по обеспечению безопасности пассажирских перевозок автобусами и маршрутными такси в Республике Узбекистан I. Общие положения 1. Требования являются документом, устанавливающим порядок обеспечения безопасности движения при пассажирских перевозках автобусами и маршрутными такси. 2. Настоящие Требования распространяются и имеют обязательную силу для: Министерства транспорта и его структурных подразделений, принимающих решения об открытии новых автобусных маршрутов и продолжении эксплуатации действующих; министерств и ведомств, перевозчиков, независимо от форм собственности, осуществляющих автобусные перевозки своим автотранспортом или заключающих договоры на перевозку с предприятиями (организациями), не входящими в их систему; туристско-экскурсионных организаций Республики Узбекистан; министерств, ведомств, обеспечивающих строительство, реконструкцию, ремонт и содержание автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений, железнодорожных переездов, паромных переправ; дорожных, коммунальных, других организаций, осуществляющих установку и эксплуатацию технических средств регулирования дорожного движения; организаций системы гидрометеорологии, информирующих перевозчиков и дорожные организации, государственные службы безопасности дорожного движения о неблагоприятных изменениях погодных условий; Государственной службы безопасности дорожного движения, осуществляющей контроль за соблюдением нормативов и правил в области обеспечения безопасности дорожного движения, проводящей мероприятия по регулированию и организации дорожного движения; организаций системы Министерства здравоохранения Республики Узбекистан, обеспечивающих проведение предрейсовых и послерейсовых медицинских осмотров водителей; Инспекции по надзору в сфере транспорта при Министерстве транспорта Республики Узбекистан, осуществляющего контроль за соблюдением органами управления и хозяйствующими субъектами нормативно-правовых актов по организации и обеспечению безопасности автомобильных перевозок. Настоящие Требования не распространяются на Службу государственной безопасности, Министерство обороны, Министерство внутренних дел и Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан. (пункт 2 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) 3. Безопасность автобусных перевозок непосредственно на маршрутах обеспечивается: водителями автобусов; перевозчиками, независимо от форм собственности, осуществляющими автобусные перевозки; дорожно-эксплуатационными, коммунальными, другими организациями (предприятиями), в ведении которых находятся автомобильные дороги, улицы, искусственные сооружения, железнодорожные переезды, паромные переправы, технические средства регулирования дорожного движения; подразделениями государственной службы безопасности дорожного движения (ГСБДД). 4. Основными задачами перевозчиков, независимо от форм собственности, осуществляющих автобусные перевозки, при обеспечении ими безопасности являются: укомплектование автобусов водителями, имеющими соответствующую квалификацию; проведение в установленные сроки занятий по Правилам дорожного движения и повышение профессионального мастерства водителей; организация контроля за своевременным прохождением водителями медицинского переосвидетельствования и регулярного медицинского осмотра перед осуществлением перевозок; своевременное проведение стажировки и инструктажа водителей; обеспечение водителей схемами автобусных маршрутов, а также информацией о погодных условиях на маршруте, изменении состояния дорог и организации дорожного движения; контроль за соблюдением водителями допустимой продолжительности рабочего времени, а также организацией их отдыха и питания; содержание автобусов в технически исправном состоянии; рациональная организация перевозок; проведение нормирования пассажиропотока, скоростей движения и составление расписаний движения с учетом обеспечения безопасности, соблюдения труда и отдыха водителей; контроль за использованием автобусов, соблюдением водителями расписания движения по маршруту и Правил дорожного движения; обеспечение наличия лицензионной карточки на каждом автотранспортном средстве, находящемся в эксплуатации; соблюдение законодательных и нормативно-правовых актов в области обеспечения безопасности дорожного движения. 5. Основными задачами Инспекции по надзору в сфере транспорта при Министерстве транспорта Республики Узбекистан в обеспечении безопасности пассажирских перевозок на регулярных маршрутах являются: контроль за соблюдением нормативно-правовых актов по организации и обеспечению безопасности автомобильных перевозок; контроль за соблюдением лицензионных требований и условий при осуществлении автомобильных перевозок; контроль за соблюдением иностранными и национальными перевозчиками основных условий и положений международных соглашений и конвенций в области автомобильного транспорта, участницей которых является Республика Узбекистан; контроль за соблюдением режима труда и отдыха водителей, правил перевозки пассажиров и грузов автомобильным транспортом, требований по обеспечению безопасности автомобильных перевозок, весогабаритных параметров; (пункт 5 дополнен абзацем пятым постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 9 июня 2018 года № 434 — Национальная база данных законодательства, 11.06.2018 г., № 09/18/434/1339) контроль за соблюдением условий тендерных договоров, создание равных условий функционирования для перевозчиков всех форм собственности. 6. Основными задачами дорожно-эксплуатационных, коммунальных, железнодорожных и других организаций (предприятий) в обеспечении безопасности автобусных перевозок являются: содержание находящихся в их ведении автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений, железнодорожных переездов, паромных переправ, дорожных знаков, других средств регулирования движения в технически исправном состоянии, обеспечивающем беспрепятственное и безопасное движение; оперативное выявление опасных участков дорог, принятие мер к устранению в установленные сроки источников опасности или, в случае невозможности этого, к закрытию автобусного движения; своевременное выполнение мероприятий по устранению недостатков в оборудовании и содержании автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений, железнодорожных переездов, паромных переправ, установленных комиссиями по обследованию автобусных маршрутов. 7. Основной задачей подразделений ГСБДД по обеспечению безопасности автобусных перевозок является осуществление контроля за соблюдением участниками движения нормативов и правил, регламентирующих: поведение и взаимоотношения участников дорожного движения; квалификацию водителей автобусов; техническое состояние автобусов; содержание автомобильных дорог, улиц, дорожных сооружений и железнодорожных переездов; порядок установки и содержания дорожных знаков, других технических средств регулирования дорожного движения; порядок оперативного выявления и устранения опасных участков на автомобильных дорогах, улицах; установление причин дорожно-транспортных происшествий (ДТП), принятие мер к их ликвидации. В случае невыполнения указанных нормативов и правил, регламентирующих автобусные перевозки, ГСБДД принимаются меры к их устранению и, при необходимости, к закрытию автобусного движения. 8. Руководители перевозчиков независимо от форм собственности, осуществляющие или обеспечивающие автобусные перевозки, несут персональную ответственность за невыполнение настоящих Требований, в соответствии с действующим законодательством. II. Требования, предъявляемые к водителям при организации автобусных перевозок 9. К управлению автобусами, предназначенными для перевозки пассажиров, допускаются водители, имеющие соответствующую категорию (квалификацию), достигшие 21-летнего возраста и прошедшие медицинский осмотр. 10. На междугородные, горные маршруты, а также туристско-экскурсионные перевозки по разовым заказам и перевозки детей допускаются лица, непрерывно работающие в качестве водителя автобуса последние три года. 11. На международные маршруты допускаются лица, непрерывно работающие в качестве водителя последние три года и имеющие свидетельство о профессиональной компетенции в области международных автомобильных пассажирских перевозок. 12. Водитель автобуса должен соответствовать требованиям Государственного стандарта Узбекистана Dst 974/2000, Правил перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом. III. Техническое состояние и использование автобусов 13. Техническое состояние и оборудование автобусов должны отвечать требованиям соответствующих стандартов, правил технической эксплуатации, Положения о техническом обслуживании и ремонте подвижного состава автомобильного транспорта, инструкций предприятий-изготовителей и другой нормативно-технической документации. Информирование подразделений Государственной службы безопасности дорожного движения или подразделений по обеспечению безопасного туризма Министерства внутренних дел Республики Узбекистан для организации сопровождения автобусов, передвигающихся по межобластным, междугородным и международным маршрутам, схемам маршрутов туристского направления в ночное время, осуществляется перевозчиком в срок не менее чем за 12 часов до выезда. (пункт 13 дополнен абзацем вторым постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 22 мая 2019 года № 424 — Национальная база данных законодательства, 23.05.2019 г., № 09/19/424/3170) 14. На автомобильных дорогах I—III категорий разрешается работа автобусов всех типов и моделей. На автомобильных дорогах IV и V категорий разрешается работа автобусов с осевой нагрузкой до 6 тонн. 15. Автобусы, используемые на горных и приравненных к ним маршрутах, должны быть оборудованы передними противотуманными фарами и фонарями заднего хода, упорами для подкладывания под колеса не менее 2 шт. На автобусах, выделенных для туристско-экскурсионных перевозок, устанавливается лобовой указатель «туристский» или «экскурсионный», а для специальных перевозок по разовым заказам — «заказной». На всех автобусах, осуществляющих перевозку детей, должен быть установлен опознавательный знак, предусмотренный правилами дорожного движения. Автобусы, осуществляющие междугородные-межобластные и международные пассажирские перевозки, должны быть оборудованы контрольными приборами (тахографами) с пломбами сервисной мастерской, а в международном сообщении также должны иметь отличительный знак Республики Узбекистан. (абзац пятый пункта 15 утратил силу в соответствии с постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 мая 2006 года № 98 — Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2006 г., № 22, ст. 194) IV. Организация перевозок пассажиров 16. Автобусные перевозки пассажиров и багажа осуществляются с соблюдением Правил перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом и иного законодательства. 17. Регулярные (рейсовые) пассажирские автобусные маршруты размещаются между перевозчиками независимо от форм собственности на тендерной основе. 18. Право перевозок пассажиров на регулярном маршруте имеет перевозчик, заключивший с уполномоченным органом договор, предоставляющий право оказания услуг по пассажирским перевозкам на маршрутах. Работа на регулярном (рейсовом) маршруте по перевозке пассажиров без заключения договора не допускается. 19. Организаторы автобусных перевозок (руководители автопредприятий) должны иметь соответствующее свидетельство о профессиональной компетенции в области автомобильных перевозок, выдаваемой в порядке, установленном Министерством транспорта Республики Узбекистан. (пункт 19 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) 20. Допустимое время управления, перерывов, ежедневного и еженедельного отдыха водителей междугородных — межобластных и международных маршрутов определяется в соответствии с международными нормами. 21. Расписание движения при осуществлении автобусных перевозок должно составляться перевозчиком на основе нормативных значений скорости движения на отдельных этапах маршрутов, при условии, что эти скорости соответствуют показателям, разрешенным правилами дорожного движения, дорожными знаками. 22. При перевозках на городских и пригородных маршрутах количество пассажиров в автобусе не должно превышать их полной вместимости, а при перевозках на междугородных, международных, горных, туристско-экскурсионных маршрутах, перевозках детей и разовых перевозках — числа мест сидения. 23. Для работы на междугородных-межобластных и международных автобусных маршрутах допускаются только автобусы, имеющие багажные отсеки. При организации автобусных перевозок, когда продолжительность работы водителя управления автобусом составляет более 9 часов или протяженность маршрута составляет 400 и более километров, на автобусе должно быть оборудовано место для отдыха водителя и в рейс должно быть направлено два водителя. Запрещается организация пассажирских перевозок автотранспортными средствами на междугородных межобластных и международных маршрутах с одним водителем на маршрутах протяженностью 400 и более км. 24. В расписании движения автобусов, осуществляющих междугородные-межобластные, международные туристско-экскурсионные перевозки, в обязательном порядке предусматривается отдых водителя не менее 15 минут через каждые 1,5 часа управления либо 45 минут через 4,5 часа управления. 25. Водитель автобуса обязан на контрольных пунктах (автовокзалах, автостанциях, диспетчерских пунктах) в случаях, если они предусмотрены расписанием движения, делать отметку в билетно-учетном листе о времени прибытия и убытия. 26. При возникновении неисправностей в автобусе, угрожающих безопасности дорожного движения, а также при ухудшении самочувствия водителя движение автобуса должно быть немедленно прекращено. Информация об этом передается диспетчеру ближайшего автовокзала (автостанции) либо перевозчику, который обязан принять меры по замене автобуса или водителя с целью обеспечения выполнения перевозки. 27. Маршрутная документация составляется в количестве экземпляров, необходимом для хранения по одному экземпляру: в хокимияте области (города); в органах ГСБДД областей, по территории которых проходит маршрут; в Министерстве транспорта Республики Узбекистан (Министерстве транспорта Республики Каракалпакстан, управлениях транспорта областей и г. Ташкента); у перевозчиков. Маршрутная документация регулярного международного автобусного маршрута составляется в количестве экземпляров, необходимом для хранения по одному экземпляру у компетентных органов государств, по территории которых проходит маршрут, и у перевозчиков. (пункт 27 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) 28. Маршрутная документация пересматривается и переутверждается по мере необходимости на основании обследования пассажиропотоков, при изменении схемы движения и технических характеристик автобусов. V. Туристско-экскурсионные, специальные перевозки и перевозки по разовым заказам 29. Оформление договоров и разовых заказов на выделение автобусов организациям, предприятиям и гражданам для осуществления туристско-экскурсионных, специальных или разовых перевозок производится перевозчиками в соответствии с правилами перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом, другими нормативными документами. Договоры и заказы оформляются по получении от заказчика сведений с места назначения, о маршруте следования, местах остановок, числе перевозимых пассажиров, лице, ответственном за перевозку (руководитель группы, экскурсовод). Продолжительность нахождения автобуса у заказчика, фамилия ответственного за перевозку должны быть внесены в путевой лист. 30. При осуществлении перевозок двумя и более автобусами, вместимостью более 30 человек каждый, и тремя и более автобусами, вместимостью менее 30 человек каждый, их движение осуществляется колонной под сопровождением. Перевозчиком назначается лицо, ответственное за контроль за соблюдением правил перевозок пассажиров и багажа, правил пользования автобусами, других нормативных документов, требований безопасности движения и техники безопасности. Решение о сопровождении колонн транспортными средствами государственной службы безопасности дорожного движения принимается руководителями управлений внутренних дел, а автомобилями службы безопасности движения — перевозчиками. Туристические автобусы не сопровождаются при условии, что данные автобусы отвечают требованиям безопасности (имеются тахограф и навигационный устройства, полисы обязательного и (или) добровольного страхования, специальная светоотражающая раскраска (линия), два водителя и наличие у них мобильной связи). 31. Специальные перевозки (вахтовые, доставка трудящихся на производственные объекты, сельскохозяйственные работы) по маршруту, не совпадающему с утвержденными маршрутами движения автобусов перевозчика, осуществляются с разрешения территориальных органов службы ГСБДД. (абзац первый пункта 31 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 мая 2018 года № 398 — Национальная база данных законодательства, 01.06.2018 г., № 09/18/398/1288) Заказы на разовые перевозки принимаются при наличии у перевозчика информации о дорожных условиях на намечаемом маршруте или получении ее от заказчика. Заказчик несет полную ответственность за достоверность представленных данных. Если дорожные условия на маршруте не обеспечивают безопасность перевозки пассажиров, автобусы не выделяются. 32. При туристско-экскурсионных перевозках по разовым заказам руководители организации-заказчика обязаны обеспечить: подбор, подготовку и инструктаж руководителя группы по вопросам безопасности движения и технике безопасности; проведение инструктажа туристов, групп детей о правилах поведения в пути следования и пользования автобусом; руководителя группы заверенным организацией списком пассажиров, копией уведомления государственной службы безопасности дорожного движения о перевозке детей; водителей местами (отдельной комнатой при размещении группы в частном секторе), питанием; стоянку автобуса в условиях, обеспечивающих его сохранность. При невыполнении указанных условий перевозки не разрешаются. 33. В случаях регулярных туристско-экскурсионных перевозок за пределы области (республики) организация-заказчик (перевозчик) должна предусмотреть сохранность, подготовку автобуса к обратному рейсу, возможность его технического обслуживания на территории других областей (республик). 34. Руководители групп обязаны обеспечить надлежащий порядок среди пассажиров, особенно детей, во время движения, посадки, высадки из автобуса и при остановках. 35. Перевозчик обязан: проинструктировать водителей об особенностях маршрута, обеспечении безопасности движения, при туристско-экскурсионных перевозках — также о правилах обслуживания туристов и экскурсантов, при перевозках детей — о правилах осуществления таких перевозок, сделать запись об этом в путевом листе и журнале инструктажа водительского состава; назначить контрольное время возвращения автобуса в предприятие, через 2 часа после истечения контрольного времени принять меры к установлению места нахождения автобуса. 36. Водители, осуществляющие туристско-экскурсионные перевозки или перевозки по разовым заказам, обязаны выполнять указания ответственных за перевозку (руководителей групп) в случае, если они не противоречат правилам перевозки пассажиров, правилам дорожного движения, не связаны с изменением маршрута. 37. При организации специальных перевозок перевозчик обязан: выбрать маршрут (по возможности по дорогам с твердым покрытием); выбрать модель автобуса для перевозки совместно с заказчиком, провести замер протяженности маршрута и нормирование скоростей движения, составить и утвердить график движения автобусов с учетом обеспечения безопасности, установленного режима труда и отдыха водителей; определить необходимое для перевозки количество автобусов с учетом настоящих Требований; составить совместно с заказчиком схему движения автобуса, согласовать ее с государственной службой безопасности дорожного движения. VI. Перевозки детей 38. Организация перевозки детей (до 16 лет) производится в соответствии с Правилами перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом и настоящими Требованиями. 39. Перевозка детей автобусами должна осуществляться в светлое время суток, с включенным ближним светом фар. Скорость движения выбирается водителем (а при сопровождении — старшим за его обеспечение), в зависимости от дорожных, метеорологических и других условий. При этом во всех случаях она не должна превышать 60 км/час. 40. Договор на туристско-экскурсионные перевозки и разовые заказы на перевозки детей заключаются перевозчиками при условии сопровождения группы преподавателями или специально назначенными взрослыми. Для сопровождения детей, перевозимых колонной автобусов, решение о выделении медицинских работников принимается органами здравоохранения на местах. Для организации экскурсионных, туристско-экскурсионных поездок детей, учащихся общеобразовательных школ и средних специальных образовательных учреждений администрация учебного заведения (организатор) обращается в районный (городской) отдел народного образования или управление среднего специального образования, соответственно, с указанием даты выезда, маршрута и количества участников выезда. Принятие решений о выезде экскурсионных, туристских и других групп детей, учащихся общеобразовательных школ и средних специальных образовательных учреждений осуществляется, как правило, не позднее 3 суток до даты выезда. После получения разрешения районного (городского) отдела народного образования или управления среднего специального образования на выезд администрация учебного заведения (организатор) заключает договор с перевозчиком. Администрация учебного заведения (организатор) после заключения договора с перевозчиком не позднее трех рабочих дней до даты отправления вносит заявку в Государственную службу безопасности дорожного движения Министерства внутренних дел Республики Узбекистан для организации сопровождения с указанием даты и маршрута движения, списка всех пассажиров, а также сведений об автобусах (принадлежность, марка, государственный регистрационный номерной знак). Государственной службой безопасности дорожного движения Министерства внутренних дел Республики Узбекистан может быть принято решение об отказе в сопровождении в случаях несоответствия погодных или дорожных условий на маршруте следования, в том числе наличия ограничений проезда к пункту назначения, а также несоответствия транспортных средств и квалификации водителей требованиям безопасности дорожного движения. (пункт 40 дополнен абзацами вторым — шестым постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 22 мая 2019 года № 424 — Национальная база данных законодательства, 23.05.2019 г., № 09/19/424/3170) 41. Междугородные туристско-экскурсионные перевозки детей дошкольного возраста запрещаются. 42. При организации регулярных автобусных перевозок детей в сельской местности перевозчики обязаны: предусматривать специальные рейсы, обеспечивающие своевременную доставку детей до места назначения, не допуская перегруза этих рейсов. Систематически контролировать выполнение таких перевозок, состояние автомобильных дорог, пунктов посадки и высадки детей; устанавливать на маршрутах специальные остановочные знаки с указанием времени прохождения автобусов, осуществляющих перевозку детей. VII. Автомобильные дороги, улицы, искусственные сооружения, железнодорожные переезды, паромные переправы, остановки и другие сооружения на автобусных маршрутах 43. Техническое состояние автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений, железнодорожных переездов, паромных переправ, по которым проходят автобусные маршруты, их инженерное оборудование должны удовлетворять требованиям безопасности движения, установленным СНиП, техническим правилам ремонта и содержания автомобильных дорог, другим нормативным документам. (пункт 44 утратил силу постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 мая 2018 года № 398 — Национальная база данных законодательства, 01.06.2018 г., № 09/18/398/1288) 45. Дорожные, коммунальные, другие организации при проведении плановых мероприятий по строительству, реконструкции и ремонту автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений и т. д., затрудняющих движение транспорта, обязаны: не позднее, чем за 10 дней проинформировать об этом соответствующие органы государственной службы безопасности дорожного движения, предоставив им на согласование варианты объездных путей на период проведения ремонтно-строительных работ; привести объезд в пригодное для безопасного движения состояние, обустроив его необходимыми техническими средствами организации дорожного движения. 46. Разрешения на проведение ремонтных и других видов работ, связанных с закрытием автомобильных дорог, по которым проходят автобусные маршруты, выдаются хокимиятами. Разрешение выдается при наличии согласования места, времени проведения таких работ, схемы расстановки временных технических средств регулирования движения с органами государственной службы безопасности дорожного движения. 47. Ремонт и содержание автомобильных дорог, улиц с регулярным автобусным движением проводятся дорожными, коммунальными и другими организациями, в ведении которых они находятся, в соответствии с техническими правилами ремонта и содержания автомобильных дорог, правилами эксплуатации дорог, нормативными документами министерств и ведомств Республики Узбекистан, а также требованиями, определенными хокимиятами. Зимнее содержание автомобильных дорог и улиц (очистке от снега, борьба с гололедом), осуществляется на основании регламентирующих документов. 48. О состоянии и проезжаемости автомобильных дорог в зимний период дорожные и другие организации, в ведении которых они находятся, обязаны своевременно информировать участников дорожного движения установкой соответствующих дорожных знаков. 49. Установка и эксплуатация технических средств регулирования дорожного движения должны производиться соответствующими дорожными и другими организациями, в ведении которых находятся дороги, а также специализированными эксплуатационными подразделениями органов внутренних дел (в городах и других населенных пунктах). В иных случаях такая работа может осуществляться указанными подразделениями органов внутренних дел за счет средств организаций и ведомств, на балансе которых находятся дороги. Установка технических средств регулирования должна производиться в соответствии с требованиями ГОСТа по предписанию или с разрешения государственной службы безопасности дорожного движения. 50. Перевозчики, автовокзалы и автостанции, водители автобусов должны немедленно сообщить в дорожные, коммунальные и другие органы, в ведении которых находятся автомобильные дороги, улицы, железнодорожные переезды, паромные переправы, а также в государственные службы безопасности дорожного движения о недостатках в их состоянии, инженерном оборудовании и содержании, угрожающих безопасности движения. У перевозчиков, осуществляющих автобусные перевозки, должны быть заведены специальные журналы для регистрации предложений водителей по улучшению дорожных условий, систем организации движения на маршруте. Автобусные остановки 51. Выбор местоположения автобусных остановок производится соответствующими службами заказчика перевозок и дорожных организаций, исходя из требований СНиП. При этом должны быть соблюдены условия обеспечения максимального удобства пассажиров, необходимой видимости автобусных остановок и безопасности движения транспортных средств и пешеходов в их зоне. Местоположение автобусных остановок согласовывается главным архитектором города (района), государственной службой безопасности дорожного движения, а в зоне железнодорожных переездов — и с отделениями железной дороги и утверждается хокимиятами. Обустройство автобусных остановок в городах осуществляется хокимиятами, на автомобильных дорогах — дорожными организациями в соответствии с требованиями нормативных документов. 52. Хокимияты и дорожные органы должны обеспечивать организацию освещения автобусных остановок и подходов к ним в городах и населенных пунктах в темное время суток в соответствии с требованиями СНиП. 53. Порядок содержания и уборки автобусных остановок, а также предприятия и организации, осуществляющие эту работу, определяются хокимиятами. Расчистка от снега остановочных павильонов и посадочных площадок, переходно-скоростных полос производится обязательно. Железнодорожные переезды 54. При установлении автобусных маршрутов должны изыскиваться решения, исключающие их прохождение через железнодорожные переезды. В исключительных случаях, когда найти такое решение не представляется возможным, открытие автобусного движения (постоянное или временное) на действующих переездах со шлагбаумами и без шлагбаумов допускается в каждом отдельном случае с разрешения начальника отделения дороги или другой организации, в ведении которой находятся переезды. При этом ввод автобусного движения на переездах без шлагбаумов разрешается только после оборудования их автоматической светофорной сигнализацией. Запрещается введение автобусных маршрутов по переездам без шлагбаумов, не оборудованных автоматической светофорной сигнализацией. 55. Железнодорожные переезды содержатся и оборудуются в строгом соответствии с Инструкцией по устройству и обслуживанию переездов. 56. Переезды на пересечении железнодорожных путей ГАЖК «Узбекистон темир йуллари» с автомобильными дорогами общего пользования являются переездами общего пользования и содержатся за счет средств компании. Переезды на пересечениях ведомственных подъездных железнодорожных путей с дорогами общего пользования или дорогами отдельных предприятий содержатся за счет организаций, в ведении которых находятся подъездные железнодорожные пути либо организаций, пользующихся ими. Переезды на пересечениях железнодорожных путей с подъездными дорогами отдельных предприятий или организаций являются переездами необщего пользования и содержатся за счет организаций или предприятий, пользующихся этими переездами. 57. ГАЖК «Узбекистон темир йуллари» и ее подразделения, министерства и ведомства, в ведении которых находятся железные дороги, должны заранее, за 5 дней, информировать другие министерства, осуществляющие автобусные перевозки, а также государственную службу безопасности дорожного движения о плановых мероприятиях по реконструкции и ремонту железнодорожных переездов или пути, при которых нарушается или затрудняется пропуск транспортных средств на маршрутных автобусных перевозках. 58. Порядок движения через железнодорожные переезды или обход их на время выполнения работ по ремонту устройств на них, при котором нарушается или затрудняется пропуск транспортных средств, согласовывается с организациями, производящими ремонт, с государственной службой безопасности дорожного движения, а при ремонте проезжей части переезда и с соответствующими дорожными организациями. Движение автобусов через железнодорожные переезды должно производиться с особой осторожностью, со строгим соблюдением требований Правил дорожного движения. 59. Остановочные пункты в зоне железнодорожных переездов должны размещаться на расстоянии не ближе 100 м от крайнего рельса, а их техническое решение должно обеспечивать беспрепятственное движение транспорта по основным полосам движения в случае остановки автобуса. Мосты, путепроводы, эстакады и другие искусственные сооружения 60. Мосты, путепроводы, эстакады и другие искусственные сооружения, находящиеся на автобусных маршрутах, должны удовлетворять требованиям безопасности движения, установленным СНиП и другими нормативными документами. VIII. Обследование дорог 61. Определение соответствия планируемых к открытию маршрутов требованиям безопасности движения осуществляется комиссиями из представителей заинтересованных организаций (транспортных, дорожных, коммунальных и других), а также управления безопасности дорожного движения, утверждаемыми хокимиятами, Советом Министров Республики Каракалпакстан, Комитетом по автомобильным дорогам при Министерстве транспорта, Министерством транспорта Республики Каракалпакстан, управлениями транспорта областей и г. Ташкента. Члены комиссии по вопросам, входящим в их компетенцию, несут персональную ответственность за оценку соответствия действующих и вновь открываемых маршрутов требованиям безопасности движения. Комиссия по вновь открываемым маршрутам: а) определяет потребность в перевозке пассажиров по маршруту; б) определяет схему движения и изучает условия автомобильной дороги, а также определяет соответствие маршрута требованиям безопасности движения, установленным законодательством; в) осуществляет пробные рейсы по маршруту; г) подготавливает обоснованное заключение по открытию или не открытию маршрута. 62. Соответствие маршрутов требованиям безопасности движения оценивается на основании: информации о маршруте, представляемой транспортной организации или другой организацией, осуществляющей перевозку пассажиров; данных о дорожных условиях на маршруте (параметрах и состоянии проезжей части обочин, элементах плана и профиля дороги, интенсивности и составе движения, состоянии искусственных сооружений, железнодорожных переездов, паромных и ледовых переправ, наличии средств организации движения и т. п.), представляемых дорожными, коммунальными и другими организациями, в ведении которых находятся дороги, искусственные сооружения, железнодорожные переезды и т. д.; сведений государственной службы безопасности дорожного движения о местах концентрации дорожно-транспортных происшествий, их причинах; опроса водителей, работающих на маршруте; непосредственного обследования маршрута. Руководители соответствующих организаций обязаны своевременно представлять комиссиям указанную информацию. 63. В ходе обследования при выявлении участков, которые по условиям движения не удовлетворяют требованиям нормативных документов по обеспечению безопасности перевозок, определяются конкретные дорожные факторы, представляющие опасность для движения, должны уточняться параметры дороги, ее техническая категория, проводиться замеры протяженности маршрута и отдельных его этапов. 64. По результатам обследования выдается заключение комиссии о соответствии или несоответствии маршрута требованиям безопасности движения. В заключение вносятся также предложения комиссии по проведению неотложных и перспективных мероприятий, направленных на улучшение условий движения и предупреждение дорожно-транспортных происшествий на маршруте. Один экземпляр заключения по обследованию вместе с маршрутной документацией хранится в Министерстве транспорта или его территориальных подразделениях, а второй экземпляр — у перевозчика. 65. Акты обследования передаются в соответствующие хокимияты, Совет Министров Республики Каракалпакстан, Министерство транспорта Республики Узбекистан (Министерство транспорта Республики Каракалпакстан, управления транспорта областей и г. Ташкента), подразделения Комитета по автомобильным дорогам при Министерстве транспорта и государственной службы безопасности дорожного движения для решения вопроса об открытии или продолжении эксплуатации маршрута, принятия мер к совершенствованию перевозок и повышению их безопасности, организации контроля за устранением недостатков в состоянии, оборудования и содержания автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений. (пункт 65 в редакции постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 8 мая 2020 года № 271 — Национальная база данных законодательства, 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565) 66. Копии актов направляются в дорожные, коммунальные и другие организации, в ведении которых находятся автомобильные дороги, улицы, искусственные сооружения, железнодорожные переезды, для проведения неотложных мероприятий по устранению недостатков и учета при планировании работ. Копии актов передаются также перевозчику для обеспечения соответствия подвижного состава дорожным условиям, использования при проведении инструктажей водителей, нормирования скоростей движения автобусов и для контроля в государственную службу безопасности дорожного движения. 67. Руководители организаций, на которые возложено устранение отмеченных в акте недостатков, должны регулярно докладывать органам, принявшим решение об открытии или продолжении эксплуатации маршрута, о ходе намеченных работ. IX. Открытие, закрытие и временное приостановление маршрутов общего пользования 671. Открытие, изменение и закрытие маршрутов общего пользования осуществляется: а) по городским автобусным маршрутам и маршрутам маршрутного такси в городах Нукус и Ташкент, а также городах, являющихся административными центрами областей, — комиссиями, создаваемыми при городских хокимиятах, на основании сети маршрутов, разработанной в соответствии с генеральными планами общественного транспорта территорий; б) по пригородным и внутриобластным междугородным маршрутам — комиссиями, создаваемыми при хокимиятах на основании: заявлений перевозчиков и граждан, намеревающихся осуществлять регулярные перевозки; предложений областных, городских, районных Кенгашей народных депутатов, хокимиятов, органов самоуправления граждан и представителей общественности; в) по междугородным и международным маршрутам — Министерством транспорта. 672. Уполномоченные органы при рассмотрении вопроса об открытии, изменении или закрытии маршрута, принимают во внимание: а) необходимость оптимизации существующих маршрутов на основании изучений, проведенных в сети маршрутов; б) соответствие (несоответствие) эксплуатационного состояния и уровня технического обслуживания автомобильных дорог, улиц, искусственных сооружений, железнодорожных переездов, элементов регулирования дорог требованиям безопасности дорожного движения и передвижения пассажиров; в) наличие (отсутствие) стабильного пассажиропотока, определенного на основании изучений соответствующих территориальных управлений Министерства транспорта и перевозчиков, а также утвержденного актами уполномоченного органа; г) наличие (отсутствие) возможности осуществления мероприятий, направленных на обеспечение безопасности дорожного движения и передвижения пассажиров на маршрутах, а также улучшение условий дорожного движения и предупреждение дорожно-транспортных происшествий; д) наличие (отсутствие) повторяющих друг друга маршрутов. При рассмотрении вопроса о разработке и изменении графика (графиков) движения маршрутов учитывается пассажиропоток, определенный по маршруту и утвержденный актом уполномоченного органа. Общая вместимость автобусов, выпущенных на маршрут, не должна быть меньше общего пассажиропотока по данному маршруту. 673. Заявление (предложение) об открытии, изменении и закрытии маршрутов направляется в уполномоченный орган с приложением следующих документов: а) действующий паспорт маршрута; б) предложение с указанием категории транспортных средств по изменяемому маршруту, количества графиков, графика движения и схемы нового маршрута; в) обоснование целесообразности открытия, изменения и закрытия маршрута с учетом условий, указанных в пункте 2 настоящих Требований. 674. Уполномоченный орган регистрирует заявление (предложение) с прилагаемыми к нему документами и обеспечивает его рассмотрение в течение десяти рабочих дней. По результатам рассмотрения заявления (предложения) уполномоченный орган принимает решение об открытии, изменении или закрытии маршрута. На основании решения уполномоченного органа в паспорт маршрутов и действующие договоры по данным маршрутам вносятся соответствующие изменения. 675. Открытый тендер для получения права на осуществление регулярных перевозок должен быть объявлен не позднее девяноста дней со дня организации нового маршрута. 676. Министерство транспорта ведет электронный реестр маршрутов перевозки пассажиров. Решения об открытии, изменении и закрытии маршрутов представляются уполномоченными органами в течение пяти рабочих дней со дня принятия в Министерство транспорта или его территориальные управления для включения в электронный реестр. Решения об открытии, изменении или закрытии маршрутов вносятся в электронный реестр Министерством транспорта и его территориальными управлениями в течение трех рабочих дней. Маршрут считается открытым, измененным или закрытым со дня внесения данных в электронный реестр. 68. В целях безопасности дорожного движения при открытии новых маршрутов должны максимально изыскиваться решения, исключающие прохождение маршрутов через железнодорожные переезды. В случаях, когда это невозможно, открытие движения автотранспортных средств через железнодорожные переезды допускается с разрешения начальника железной дороги или руководителя организации, в ведении которой находятся переезды, по представлению комиссии, проводившей обследование маршрута. В городах не допускается открытие маршрутов автобусов и маршрутных такси, дублирующих друг друга на протяжении дистанции, составляющей более 50 процентов от общей протяженности. При организации новых городских и пригородных маршрутов должны изыскиваться решения, исключающие случаи дублирования схем маршрутов на промежутке дистанции, составляющей более 50 процентов. При этом автобусные маршруты имеют приоритетное значение. 69. Временные (сезонные) маршруты могут быть организованы, если: требуется открыть автотранспортное движение по дорогам с низшими типами покрытий; отсутствует возможность обеспечения соответствия весовых параметров и габаритов автотранспорта фактическим категориям автомобильных дорог; необходимо открыть автотранспортное движение по участкам автомобильных дорог, улиц, через искусственные сооружения, железнодорожные переезды и паромные переправы при неполном соответствии их технического состояния, инженерного оборудования, уровня содержания требованиям нормативных документов. 70. При открытии временного маршрута должен быть четко определен срок (период) действия этого маршрута, а также комплекс мероприятий, которые необходимо осуществить перевозчиками, дорожными, коммунальными и другими организациями в целях обеспечения безопасности движения автотранспорта. 71. Закрытие маршрута производится в случае его несоответствия требованиям безопасности дорожного движения либо нецелесообразности его дальнейшего функционирования. 72. В случаях, не терпящих отлагательства (разрушение дорог, дорожных сооружений, вызванное природными явлениями, ухудшение дорожных или метеорологических условий до уровня, при котором невозможно обеспечить безопасность движения, аварии на тепловых, газовых, электрических и других коммуникациях), перевозчики, дорожные, коммунальные организации, управления безопасности дорожного движения, органы государственной власти на местах или Инспекция по надзору в сфере транспорта при Министерстве транспорта вправе немедленно прекратить автотранспортное движение с одновременным информированием об этом соответствующих перевозчиков, дорожных, коммунальных организаций, управлений безопасности дорожного движения. Порядок временного прекращения движения автотранспорта определяется органами, наделенными полномочиями по открытию и закрытию маршрутов. 73. Дорожные, коммунальные организации, гидрометеослужба, подразделения ГСБДД, пассажирские автовокзалы, автостанции и перевозчики незамедлительно информируют друг друга о получении от гидрометеослужбы штормовых предупреждений о стихийных бедствиях, опасных для движения. При получении штормового предупреждения перевозчики, автовокзалы, автостанции обязаны предпринять меры по незамедлительному оповещению всех автопредприятий, частных лиц, осуществляющих автобусные перевозки в районе стихийного бедствия, о временном закрытии движения. 74. Об открытии новых, закрытии действующих маршрутов, их изменении, а также временном прекращении движения автобусов перевозчики, автовокзалы, автостанции информируют население, заинтересованные организации. 75. Состав комиссии по обследованию автобусных маршрутов создается решениями органов исполнительной власти на местах. На основе заключений комиссий решения об открытии маршрутов по принадлежности маршрутов принимаются: а) городских, пригородных и междугородных внутриобластных маршрутов - начальниками территориальных подразделений Министерства транспорта; б) междугородных межобластных и международных маршрутов - министром транспорта. 76. На основании положительного решения уполномоченного органа по открытию маршрута разрабатывается маршрутная документация (паспорт). Регулярные маршруты временно приостанавливаются в связи с дорожными, погодными и другими условиями, а также в случае отсутствия перевозчика в течение длительного периода (не менее 1 года). Решения о временном приостановлении регулярных маршрутов принимаются органом, уполномоченным по открытию и закрытию маршрутов. X. Осуществление контроля за соблюдением порядка труда и отдыха водителями автобусов 77. Предприятия, осуществляющие автобусные перевозки, с использованием всех имеющихся документов: график работы водителя, путевой лист, персональная контрольная книжка, результаты анализа записей тахографа — осуществляют контроль за временем управления, временем работы и отдыха водителя автобуса. В случае нарушения порядка труда и отдыха, предприятие должно незамедлительно устранить их и не допускать их в будущем. 78. В целях предупреждения дорожно-транспортных происшествий автобусы должны быть оборудованы работодателем устройствами по определению усталости водителей во время движения по маршруту. 79. Работодатели, не обеспечившие порядок труда и отдыха водителя, привлекаются к ответственности в порядке, установленном законодательством Республики Узбекистан 80. Разрешается использовать тахографы, включенные в Государственный реестр средств измерений и прошедшие поверку в установленном порядке. Работодатели, выпустившие на линию автобусы без тахографа или с неисправным тахографом, несут ответственность в порядке, установленном актами законодательства. 81. Предприятие должно хранить документы, подтверждающие фактическое время работы и отдыха водителя, записи тахографа, используемую персональную контрольную книжку в течение двенадцати месяцев с момента внесения последней записи и предъявлять контролеру по его требованию. 82. Каждый водитель автобуса в течение дня должен вносить часы отдыха в персональную контрольную книжку. Он должен носить при себе контрольную книжку и предъявлять по требованию контролера. В случае если автобус оборудован электронным или цифровым контрольным устройством (тахограф), наличие контрольной книжки не требуется. 83. Определение времени отдыха водителей автобуса между сменами осуществляется в соответствии с Инструкцией по заполнению билетно-учетных и путевых листов путем сопоставления сведений в путевом листе о фактическом выезде из гаража со сведениями о возвращении в гараж в предыдущий день. (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2003 г., № 21, ст. 204; 2006 г., № 22, ст. 194; 2011 г., № 7-8, ст. 58, № 20-21, ст. 201, № 45-46, ст. 470; 2012 г., № 22, ст. 244; 2014 г., № 2, ст. 20; 2017 г., № 28, ст. 649; Национальная база данных законодательства, 01.06.2018 г., № 09/18/396/1287, 01.06.2018 г., № 09/18/398/1288, 11.06.2018 г., № 09/18/434/1339, 21.09.2018 г., № 09/18/748/2024, 23.05.2019 г., № 09/19/424/3170; 08.05.2020 г., № 09/20/271/0565; 28.12.2020 г., № 09/20/810/1673) |