O‘zbekiston Respublikasining “Elektron tijorat to‘g‘risida”gi, “Elektron to‘lovlar to‘g‘risida”gi, “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi qonunlarini amalga oshirish va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 30-yanvardagi 21-sonli “Elektron tijoratni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorining 1-bandiga muvofiq hamda zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda elektron savdoni rivojlantirish maqsadida qaror qilamiz:

1. Elektron shakldagi kontraktlar va elektron tijoratda qo‘llaniladigan hujjatlarning boshqa namunaviy shakllarini tayyorlash tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.

Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 30-yanvardagi 21-sonli “Elektron tijoratni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq zamonaviy axborot texnologiyalarini qo‘llagan holda elektron shakldagi kontraktlar va elektron tijoratda qo‘llaniladigan hujjatlarning boshqa namunaviy shakllarini tayyorlash talablarini belgilaydi.

1. Elektron tijoratda kontraktlar tomonlarning kontrakt shartlarini kelishishi va elektron hujjatni elektron tijorat tomonlari o‘rtasida ularni almashish (nomuayyan shaxslar doirasiga yozish yoki jo‘natish) yo‘li bilan shakllantirish orqali rasmiylashtiriladi.

Elektron hujjatlarni shakllantirishda tomonlarning kelishuvi bo‘yicha umumiy qabul qilingan va normativ huquqiy hujjatlarda belgilangan tijorat faoliyatida qo‘llaniladigan (xat, ogohlantirish, ma’lumot, ro‘yxatli yozuv, oferta, aksept, shartnoma, bitim, bayonnoma va boshqa hujjat turlari), matnli yoki boshqa hujjatli ma’lumot (yozuv, xabar, fayl, sayt, ma’lumotlar bazasi, ma’lumotlar bazasida yozuv) aylanishi va elektron namoyishning har qanday mumkin bo‘lgan shakllari (formatlar)dan foydalanilishi mumkin.

Elektron hujjatlarni shakllantirishda uning elektron namoyishida foydalaniladigan shakllar (formatlar) aniq uzatish va hujjat olish, uni qayta ishlash, hujjatning to‘liqligini va maqsadini tekshirish imkoniyati, saqlash va axborot tizimida qidirish, shuningdek jo‘natuvchining identifikatsiyasini, tuzish va olish vaqti, namoyish etish va hujjatli axborotni bir xilda tushunishni ta’minlashi kerak.

2. Elektron tijoratda kontraktlar va elektron tijoratni rasmiylashtirish va amalga oshirish bilan bog‘liq elektron hujjatlarning boshqa namunaviy shakllari mazmuni va shakli bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi, “Xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligida O‘zbekiston Respublikasi xo‘jalik subyektlari tomonidan tuziladigan eksport kontraktlari (shartnoma va bitimlar)ni ro‘yxatga olish va import kontraktlari (shartnoma va bitimlar)ni ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom (2006-yil 3-iyul, ro‘yxat raqami 1588) va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan talablarga muvofiq bo‘lishi kerak.

3. Elektron tijoratni amalga oshirishda qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat yoki tomonlarning kelishuvi hujjatni o‘z imzosi bilan tasdiqlashni talab qilsa, elektron hujjat agar elektron tijorat tomonlari Elektron raqamli imzoni (keyingi o‘rinlarda ERI deb yuritiladi) o‘rnatish protsedurasi bajarganidan so‘ng imzolangan deb hisoblanadi.

4. Elektron hujjat elektron tijorat tomonlari tarafidan tan olinadi, agar:

Elektron hujjatda ERI asilligi tasdiqlansa;

ERI kaliti sertifikati ERI asilligi tasdiqlanadigan vaqtda yoki elektron hujjatni imzolash vaqtida imzolash vaqtini aniqlovchi dalillar mavjud bo‘lganda;

ERI elektron hujjatda ERI kaliti sertifikatida ko‘rsatilgan maqsadlarda foydalaniladi.

5. Qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat kontrakt yoki boshqa hujjat qog‘ozda taqdim etilishini yoki saqlanishini talab qilgan holda, ushbu talab elektron hujjatga nisbatan bajarilgan hisoblanadi, agar:

ERI ro‘yxatdan o‘tkazish Markazi tomonidan yuridik va jismoniy shaxslarning murojaatlari bo‘yicha elektron hujjatlarda ERI asilligi tasdiqlangan bo‘lsa;

ERI ro‘yxatdan o‘tkazish Markazi tomonidan ERI imzolangan qog‘ozda elektron hujjatlar nusxalari guvohlantirilgan bo‘lsa.

6. ERI hujjatda elektron hujjatning boshqa tomon yoki uchinchi shaxslar oldida to‘liqligi, aniqligi va hujjatli axborotini o‘zgarmasligini ta’minlovchi himoyalash protseduralari bilan funksional birlashishi mumkin.

7. Kontraktga qo‘shimcha talablar quyidagilarni o‘z ichiga olishi lozim:

a) kontrakt va tomonlarning kontrakt bo‘yicha majburiyatlarini ijro etish bilan bog‘liq boshqa hujjatlarni imzolash usuli;

b) tomonlar o‘rtasida kontrakt bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarishda elektron hujjatlarni almashish tartibi;

v) ERIdan foydalanish yoki hujjatni imzolagan vakolatli shaxsni identifikatsiyalash, shuningdek hujjatning aniqligini tekshirish tartibi;

g) elektron hujjatlarga havola va ko‘rsatkichlar kontraktga kiritiladigan tomonlar belgilagan axborot tizimida mavjud yoki Internet tarmog‘idagi saytda, boshqa ochiq yoki korporativ tarmoqlarda belgilangan;

d) tomonlar yozishmalari tartibi yoki kontrakt bo‘yicha majburiyatlarni bajarish bilan bog‘liq boshqa hujjatli axborotni saqlash;

e) tomonlarning o‘z personal ma’lumotlariga, yozishmalar va kontrakt bo‘yicha majburiyatlarni bajarish bilan bog‘liq boshqa hujjatli axborotlarga kirishini ta’minlash tartibi.

8. Kontraktning ba’zi shartlari tomonlarning kelishilgan harakati bo‘yicha belgilangan shaklda (formatda)gi tomonlarning birini axborot tizimidagi ma’lumotlar bazasiga kiritiladigan kontraktning ajralmas qismi sifatida alohida elektron hujjat bilan rasmiylashtirilishi mumkinligi kontraktda nazarda tutilishi mumkin.

9. Kontraktda tomonlar kontraktni imzolagandan va rasmiylashtirgandan keyin yuridik kuchga ega bo‘lgan va bahslar yuzaga kelganda tomonlar unga havola etishi mumkin bo‘lgan nusxa sifatida axborot tizimi ma’lumotlar bazasiga yoki boshqa ishonchli tomonga (Internet tarmog‘i orqali kirishni ta’minlash orqali) saqlash uchun yuborishi nazarda tutilishi mumkin.

Bunda kontrakt shartlariga qo‘shimcha ravishda quyidagilar kiritilishi lozim:

a) tomonlardan birining saqlash shartnomasini tuzish majburiyati va uni tuzish tartibi;

b) saqlash va saqlash uchun berilgan hujjatga tomonlarning kira olishi shartlari;

v) hujjatning joylashgan joyiga havola.

10. O‘z nomidan muayyan shaxslar doirasiga oferta yuborish yoki oferta taklif qilishda sotuvchilar, yetkazib beruvchilar, ijro etuvchilar va elektron tijoratning boshqa tomonlari o‘zi haqida axborot taqdim etishga majburdirlar.

11. Elektron tijoratda ishtirok etuvchi tomon to‘g‘risidagi axborot quyidagi majburiy ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi:

a) yuridik yakka tartibdagi tashkiliy-huquqiy shakli ko‘rsatilgan to‘liq nomi yoki xususiy tadbirkorning familiyasi, ismi va sharifi;

b) yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning manzili va davlat ro‘yxatidan o‘tganligi haqida ma’lumot, soliq to‘lovchining identifikatsion raqami, elektron manzili, pochta manzili va telefoni hamda agar mavjud bo‘lsa, saytining nomi;

v) O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilgan holatlarda — litsenziya mavjudligi to‘g‘risida ma’lumot (litsenziyalovchi organning nomi, uning muddati, litsenziya raqami);

g) taklif qilinadigan yoki buyurtma beriladigan mahsulotlar, ishlar yoki xizmatlar ro‘yxati, ularni taqdim etish shartlari;

d) O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida va savdo qoidalarida nazarda tutilgan holatlarda — mahsulotlar, ish va xizmatlarning sertifikatlanganligi to‘g‘risida guvohnomalar;

e) hisob-kitob tartibi;

j) bank rekvizitlari;

z) elektron tijoratni rasmiylashtirish va amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan boshqa ma’lumotlar;

i) ERI sertifikatining ro‘yxat raqami, guvohnoma bergan markazning reyestridagi imzo kaliti sertifikatining amal qilishining boshlanish va tugash vaqti;

y) ushbu ochiq kalitli elektron raqamli imzo foydalaniladigan elektron raqamli imzo vositalarining nomi;

k) ERI sertifikatini beruvchi guvohnoma bergan ERIni ro‘yxatdan o‘tkazish Markazining nomi va joylashgan joyi;

l) elektron hujjat elektron raqamli imzo bilan yuridik ahamiyatga ega bo‘ladigan munosabatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar.

12. Sotib oluvchi yoki buyurtmachi to‘g‘risidagi axborot quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

a) yuridik shaxsning tashkiliy-huquqiy shakli ko‘rsatilgan to‘liq nomi yoki xususiy tadbirkorning familiyasi, ismi va sharifi;

b) yuridik shaxs yoki xususiy tadbirkorning manzili va davlat ro‘yxatidan o‘tganligi haqida ma’lumot, soliq to‘lovchining identifikatsion raqami, elektron manzili, pochta manzili va telefoni hamda agar mavjud bo‘lsa, saytining nomi;

v) iste’molchining shaxsiy ma’lumotlari to‘g‘risida axborot;

g) elektron tijoratni amalga oshirishda zarur bo‘lgan boshqa ma’lumotlar;

d) ERI sertifikatining ro‘yxat raqami, guvohnoma bergan markazning reyestridagi imzo kaliti sertifikatining amal qilishining boshlanish va tugash vaqti;

e) ushbu ochiq kalitli elektron raqamli imzo foydalaniladigan elektron raqamli imzo vositalarining nomi;

j) ERI sertifikatini beruvchi guvohnoma bergan ERIni ro‘yxatdan o‘tkazish Markazining nomi va joylashgan joyi;

z) elektron hujjat elektron raqamli imzo bilan yuridik ahamiyatga ega bo‘ladigan munosabatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar.

13. Elektron tijoratda iste’molchining shaxsiy ma’lumotlari to‘g‘risidagi axborot, faqat ularsiz sotuvchi amalga oshirilayotgan elektron tijorat bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajara olmaydigan ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi kerak.

Iste’molchining shaxsiy ma’lumotlari to‘g‘risidagi axborot quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

a) familiyasi, ismi, sharifi;

b) telefon raqami;

v) elektron manzili (e-mail);

g) manzili (yetkazib berish, yashash);

d) bank hisob raqami, bank kartasi yoki boshqa to‘lov vositalarining rekvizitlari;

e) soliq to‘lovchining identifikatsion raqami;

j) elektron tijorat bo‘yicha majburiyatlarni bajarish uchun zarur bo‘lgan boshqa ma’lumotlar.

14. Bankdan tashqari tizimda chakana to‘lovlarni amalga oshirishda mazkur Nizomning 11-bandda ko‘rsatilgan ma’lumotlardan tashqari quyidagi ma’lumotlar talab qilinadi:

a) ko‘rsatiladigan moliyaviy xizmatlar ro‘yxati, ularni taqdim etish shartlari;

b) foydalanuvchilarni ro‘yxatga olish tartibi;

v) hisob-kitob tartibi;

g) O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilgan hollarda to‘lov o‘tkaziladigan tashkilot va/yoki to‘lov tizimi a’zolarining litsenziyasi mavjudligi to‘g‘risida ma’lumot (litsenziya raqami, amal qilish muddati, litsenziyalovchi organning nomi).

15. Elektron tijorat tashkilotchisi to‘g‘risida axborot ushbu Nizomning 11-bandida ko‘rsatib o‘tilgan ma’lumotlarga qo‘shimcha ravishda elektron tijoratni amalga oshirish qoidalarini o‘z ichiga olishi kerak.

16. Ushbu Nizomning 11-bandida ko‘rsatilgan, elektron protseduralarni ta’minlash bo‘yicha bitim tomonlariga xizmat ko‘rsatuvchi davlat va boshqa nodavlat muassasa va tashkilotlari to‘g‘risidagi axborot o‘z ichiga xizmatlardan foydalanish tartibi va qoidalarini, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilgan hollarda — litsenziya mavjudligi to‘g‘risidagi ma’lumotni (litsenziya raqami, amal qilish muddati, litsenziyalovchi organning nomi) olishi kerak.

17. Elektron tijorat tomonlari agarda O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida o‘zgacha tartib belgilangan bo‘lmasa, o‘zaro kelishgan holda quyidagilarni belgilaydi:

a) har qanday aloqa vositalari orqali elektron hujjatlarni almashish tartibini;

b) kontraktni tuzish bo‘yicha harakatlarni amalga oshirish tartibi;

v) elektron imzoni o‘rnatish usuli va foydalanish tartibi;

g) ofertani joylashtirish, jo‘natish va qabul qilish tartibi;

d) akseptni jo‘natish va chaqirib olish tartibi;

e) axborotning aniqligini tekshirish tartibi;

j) tomonlarning axborot tizimini ta’minlash dasturlaridan foydalanish tartibi.

18. Elektron tijoratni rasmiylashtirish bo‘yicha tomonlarning elektron protseduralari kontraktni to‘laligicha yoki uning alohida shartlarini, tuzishning va elektron tijoratni amalga oshirishning (yozishuv) alohida elementlarini kelishish bo‘yicha elektron hujjatlar almashinuvini o‘z ichiga olishi mumkin. Shuningdek, qonunda, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda yoki tomonlarning kelishuviga muvofiq, aniq turdagi hujjatlarning mazmunini rasmiylashtirish bo‘yicha belgilangan talab va qoidalarga rioya etilishi lozim.

19. Elektron tijoratda elektron hujjatlarni (ma’lumotlarni) almashish bo‘yicha tomonlarning elektron protseduralari sotuvchi tomonidan oferta tartibida taqdim etiladigan va agarda aksept shakli va uni yuborish protseduralari belgilangan bo‘lsa, oluvchi (buyurtmachi) tomonidan hech qanday o‘zgartirish va qo‘shimcha shartlarsiz qabul qilinadigan kontraktni rasmiylashtirishni o‘z ichiga olishi mumkin. Bunda shartnoma turlari bo‘yicha fuqarolik qonunchiligining barcha talablariga rioya etilishi lozim.

20. Elektron bitim tomonlari elektron tijorat va to‘lov tizimi subyektlari o‘rtasida tuzilgan kelishuv belgilangan ularning majburiyatlari doirasida to‘lov tizimi subyektlari bilan hisob-kitobni amalga oshirishlari mumkin.

21. To‘lov tizimidan foydalangan holda hisob-kitoblarni va bank operatsiyalarini amalga oshirish hamda umumiy tashkillashtirish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga va bank faoliyati to‘g‘risidagi qonunchilikka zid kelmasligi lozim.

22. Ushbu Nizom O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan kelishilgan.