Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
«Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда гендер тенгликни таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. «Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларининг гендер-ҳуқуқий экспертизаси давлат органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан фаолиятнинг тегишли йўналишлари бўйича ўтказилиши белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
2. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги:
Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази билан биргаликда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказадиган давлат органлари ва бошқа ташкилотларда гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш бўйича амалий семинарларни мунтазам ташкил этсин;
манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси адлия вазири Р.Қ. Давлетов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2020 йил 30 март,
192-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 30 мартдаги 192-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
гендер-ҳуқуқий экспертиза — норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ҳамда уларнинг лойиҳаларини хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатларини таъминлаш принципларига мувофиқлиги юзасидан таҳлил қилиш;
юридик хизмат — давлат органи ва ташкилоти фаолиятини ҳуқуқий таъминлаш мақсадида қонунчиликда белгиланган меъёр ва мезонларга мувофиқ мажбурий тартибда ташкил этиладиган ёки жорий қилинадиган мустақил таркибий тузилма ёхуд лавозим;
жинс бўйича бевосита камситиш — жамият ҳаёти ва фаолиятининг барча соҳаларида хотин-қизлар ва эркакларнинг ҳуқуқлари ҳамда эркинликларини тан олмасликка қаратилган ҳар қандай тарзда фарқлаш, истисно этиш ёки чеклаш, шу жумладан оилавий ҳолати, ҳомиладорлиги, оилавий мажбуриятлари туфайли камситиш, шунингдек, шаҳвоний шилқимлик қилиш, тенг меҳнат ва малака учун ҳар хил ҳақ тўлаш;
жинс бўйича билвосита камситиш — бир жинсдаги шахсларни бошқа жинсдаги шахсларга нисбатан ноқулайроқ ҳолатга тушириб қўядиган вазиятларни, ҳолатларни ёки мезонларни яратиш, шу жумладан гендер тенгсизликни оммавий ахборот воситалари, таълим, маданият орқали тарғиб этиш, муайян жинсдаги шахслар учун салбий оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган шарт-шароитлар ёхуд талабларни белгилаш;
адлия органлари — Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари, туман (шаҳар) адлия бўлимлари.
3. Жинсий мансублигидан қатъи назар, шахсларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари, имкониятлари ва жавобгарликларини белгилашда юзага келиши мумкин бўлган номутаносибликларни бартараф этиш мақсадида жамият ҳаёти ва фаолиятининг барча соҳалари, шу жумладан сиёсат, иқтисодиёт, ҳуқуқ, мафкура ва маданият, таълим ҳамда илм-фан соҳаларини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказилади.
4. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизаси:
жинс бўйича бевосита ва билвосита камситиш имконини яратадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ёки унинг лойиҳасини хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатларини таъминлаш принципларига (кейинги ўринларда — гендер тенглик принциплари) мувофиқ эмаслигини аниқлашга;
жинси бўйича бевосита ёки билвосита камситиш имконини яратадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини қабул қилиш оқибатларини умумий баҳолашга;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қўллаш жараёнида юзага келиши мумкин бўлган ва камситиш хусусиятига эга хавфларни аниқлашга;
жинси бўйича бевосита ёки билвосита камситишга йўл қўядиган ва аниқланган нормаларни бартараф этишга йўналтирилган тавсияларни ишлаб чиқишга қаратилгандир.
5. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари гендер-ҳуқуқий экспертизасининг вазифалари қуйидагилардан иборат:
гендер соҳасидаги норматив-ҳуқуқий тартибга солиш билан боғлиқ ҳамда қабул қилинадиган қарорларнинг асослилигини ва ишончлилигини таъминловчи объектив фактларни белгилаш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари қабул қилинишининг юзага келиши мумкин бўлган оқибатларини инсон ҳуқуқлари ва гендер тенгликка риоя этиш, шунингдек, амалда қўллаш механизмларини кафолатлаш ва таъминлаш нуқтаи назаридан таҳлил қилиш ва баҳолаш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларидаги қоидаларнинг гендер тенглик принципларига салбий таъсирининг олдини олиш (огоҳлантириш);
гендер тенгликни таъминлаш соҳасидаги қонунчиликни такомиллаштиришга қаратилган таклифлар ишлаб чиқиш;
гендер-ҳуқуқий экспертиза соҳасида махсус билимларни талаб қиладиган масалаларни тушунтириш.
6. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизаси қуйидаги асосий принципларни ҳисобга олган ҳолда ўтказилади:
гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказишнинг мажбурийлиги — жамият ҳаёти ва фаолиятининг барча соҳаларини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини ҳеч қандай мустасносиз гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш;
қонунийлик — норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормалари ва уларнинг лойиҳаларининг қоидаларини юқори юридик кучга эга бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқлигини таъминлаш;
мустақиллик — гендер-ҳуқуқий экспертизани лойиҳа ишлаб чиқувчи таркибий бўлинма бўйсунувида бўлмаган ва бевосита норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасининг ишлаб чиқилишида қатнашмаган экспертлар томонидан ўтказиш;
холислик — гендер-ҳуқуқий экспертизани холис, қонунчилик, назарий ва амалий асосга таяниб, тегишли мутахассислик доирасида ҳар томонлама ва тўлиқ ўтказиш;
комплекслик — эксперт томонидан гендер-ҳуқуқий экспертизани норматив-ҳуқуқий ҳужжат ва унинг лойиҳасининг барча қисмларини ҳисобга олган ҳолда ўтказиш.
2-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер-ҳуқуқий экспертизаси
7. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер-ҳуқуқий экспертизаси давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг (кейинги ўринларда — давлат органлари) таклифларига асосан ишлаб чиқиладиган ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан ҳар уч йилда бир маротаба йилнинг I чорагида тасдиқланадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер-ҳуқуқий экспертизасини ўтказиш режасига (кейинги ўринларда — режа) мувофиқ давлат органлари томонидан улар фаолиятининг тегишли йўналишлари асосида ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ схема бўйича ўтказилади.
Давлат органлари томонидан улар фаолиятининг тегишли йўналишлари бўйича режага киритилмаган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидалар аниқланган тақдирда, ушбу номувофиқлик бартараф этилиши учун гендер-ҳуқуқий экспертиза белгиланган тартибда ўтказилади.
8. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги режа лойиҳасини шакллантириш мақсадида давлат органларига ўз таклифларини тақдим этишлари учун сўров юборади.
Давлат органлари сўровда кўрсатилган муддатларда гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш учун ўз фаолиятининг тегишли йўналишлари бўйича қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхатини биринчи раҳбар (истисно ҳолларда — унинг биринчи ўринбосари) имзоси билан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига тақдим этади.
9. Режа лойиҳасига давлат органларининг таклифлари билан биргаликда Адлия вазирлигининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қўллаш амалиётининг таҳлили асосида ишлаб чиқилган таклифлари ҳам киритилиши мумкин.
Ишлаб чиқилган режа лойиҳаси Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланишидан олдин Ўзбекистон Республикаси Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссияси (кейинги ўринларда — Комиссия) билан келишилиши зарур.
10. Режани ишлаб чиқишда давлат органлари ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қуйидагилардан фойдаланиши мумкин:
жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари;
жамоатчилик назорати субъектларининг таклиф ва тавсиялари;
оммавий ахборот воситаларида чоп этилган нашрлар ва бошқа материалларни ўрганиш натижалари.
11. Режада қуйидагилар акс эттирилади:
гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказилиши лозим бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар номи;
гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказиш учун масъул давлат органи;
гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказиш муддати.
12. Давлат органлари норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер-ҳуқуқий экспертизасини режада белгиланган муддатларда ва мазкур Низомнинг 4-бобида белгиланган талабларга мувофиқ ўтказади.
13. Гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер тенглик принципларига мувофиқлиги ёки мувофиқ эмаслиги юзасидан тайёрланган таҳлилий ахборот ва таклифларни ўз ичига олган хулоса давлат органлари томонидан режада белгиланган муддатларда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига тақдим этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
14. Давлат органларининг гендер-ҳуқуқий экспертиза натижалари бўйича хулосасида норматив-ҳуқуқий ҳужжат нормалари айнан қайси қонунчилик ҳужжатларига ёки гендер тенглик принципларига номувофиқ эканлиги ва зарурат бўлганда, мисоллар ва тегишли соҳада ҳуқуқни қўллаш амалиётининг таҳлили натижалари билан мустаҳкамланган ҳолда, бу номувофиқлик нимада ифодаланганлиги акс эттирилиши лозим.
(14-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
15. Давлат органларининг гендер-ҳуқуқий экспертиза натижалари ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ шаклдаги гендер-ҳуқуқий экспертиза хулосасида акс эттирилади ва тегишли биринчи раҳбар (истисно ҳолларда — унинг биринчи ўринбосари) томонидан имзоланади.
Давлат органлари томонидан ўтказилган гендер-ҳуқуқий экспертиза натижалари бўйича қабул қилинган хулосанинг сифати учун уни ишлаб чиқувчи давлат органи жавобгар ҳисобланади.
Давлат органларининг гендер-ҳуқуқий экспертиза натижалари бўйича хулосасида келтирилган таклиф ва эътирозлар тавсиявий хусусиятга эга.
16. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги давлат органлари томонидан тақдим этилган хулосаларни бир ой муддатда тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатда гендер тенглик принципларига номувофиқлиги нуқтаи назаридан ўрганади ва унинг натижаларига кўра хулосаларни мақсадга мувофиқ ёки мақсадга мувофиқ эмас деб топади.
17. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлардаги гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидалар бўйича тайёрланган умумлаштирилган хулосаларни кўриб чиқиш ва тегишли қарор қабул қилиш учун Комиссияга режада белгиланган муддатларда тақдим этади.
18. Тақдим этилган умумлаштирилган хулосаларнинг таҳлили асосида тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатда гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидалар мавжуд деб топилган ҳолларда, уларни бартараф этиш мақсадида Комиссия мазкур норматив-ҳуқуқий ҳужжатни бажариш ва уни қўллаш учун масъул бўлган давлат органларига тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қайта кўриб чиқиш ҳамда унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича аниқ муддатини кўрсатган ҳолда топшириқ бериш ҳуқуқига эга.
3-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг гендер-ҳуқуқий экспертизаси
19. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг (кейинги ўринларда — лойиҳа) гендер-ҳуқуқий экспертизаси ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ схема бўйича ишлаб чиқувчи ва ҳуқуқий экспертиза доирасида адлия органлари томонидан ўтказилади.
20. Ишлаб чиқувчи томонидан лойиҳанинг гендер-ҳуқуқий экспертизасини ўтказиш натижалари тегишли лойиҳа бўйича юридик хизматнинг ҳуқуқий хулосасида акс эттирилади.
Лойиҳа гендер тенглик принципларига номувофиқ бўлса, юридик хизмат лойиҳани тегишли эътирозлар билан қайта ишлаш учун лойиҳани ишлаб чиқиш бўйича масъул бўлган ишлаб чиқувчининг таркибий бўлинмасига қайтаради.
21. Лойиҳа юридик хизмат томонидан гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказилганидан кейин биринчи раҳбар (истисно ҳолларда — унинг биринчи ўринбосари) томонидан имзоланади ва белгиланган тартибда манфаатдор органлар ва ташкилотларга келишиш учун юборилади.
Келишиш жараёнида манфаатдор органлар ва ташкилотлар лойиҳани гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиши ва шу бўйича ўзларининг таклиф ва эътирозларини ишлаб чиқувчига билдириши мумкин.
22. Барча манфаатдор органлар ва ташкилотлар билан келишилгандан сўнг ишлаб чиқувчи лойиҳани адлия органларига ҳуқуқий экспертизадан ва унинг доирасида гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш учун юборади.
Лойиҳани ҳуқуқий экспертизадан Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси, Вазирлар Маҳкамасининг Регламентлари ҳамда бошқа тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган муддатларда ўтказилади.
23. Адлия органлари лойиҳанинг ҳуқуқий экспертизаси доирасида уни гендер тенглик принципларига мувофиқлиги ва жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситиш ҳолатлари вужудга келишига шарт-шароитлар яратадиган қоидалар ва нормаларни аниқлаш юзасидан ҳамда мазкур Низомнинг 4-бобида белгиланган талабларга мувофиқ гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказади.
24. Адлия органлари томонидан лойиҳани гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш натижалари ҳуқуқий экспертиза бўйича тегишли хулосада акс эттирилади, унда гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган нормаларнинг мавжудлиги тўғрисида асослантирилган маълумот берилади ва лойиҳани қайта ишлаш зарурлиги тўғрисида таклифлар ёки бундай нормалар йўқлиги кўрсатилади.
25. Лойиҳаларнинг гендер-ҳуқуқий экспертизаси натижалари бўйича билдирилган эътирозлар мажбурий тусга эга ва бартараф этилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
26. Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидаларнинг аниқланиши қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиш учун асос ҳисобланади.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
4-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказишнинг талаблари
27. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари гендер-ҳуқуқий экспертизадан қуйидаги талаблар асосида ўтказилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормалари ва қоидаларини ҳамда уларнинг лойиҳаларини Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, «Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни, қонунда белгиланган тартибда кучга кирган халқаро шартномалар ҳамда хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқлар ҳамда имкониятларни таъминлаш масалаларини тартибга солувчи бошқа қонунчилик ҳужжатлари нормаларига мувофиқлиги нуқтаи назаридан гендер таҳлилдан ўтказиш;
(27-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормалари ва қоидалари ҳамда уларнинг лойиҳаларининг гендер тенглик принципларининг ҳар бир таркибий қисми (тенг ҳуқуқлар, тенг жавобгарлик, тенг имкониятлар, тенг мажбуриятлари) билан ўзаро мувофиқлигини таъминлаш. Бунда сиёсий, иқтисодий, меҳнат ва бошқа ижтимоий муносабатларда амалдаги тенгликка эришишга қаратилган, бироқ жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситиш ҳисобланмайдиган нормалар ва вақтинча махсус чораларни инобатга олиш лозим;
таҳлил қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларида қўлланиладиган атамаларнинг тўғри маънода ишлатилишини текшириш.
28. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер таҳлили қуйидагиларни ўз ичига олади:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари қабул қилиниши натижасида ҳар хил жинсдаги шахслар учун турли оқибатларни келтириб чиқарувчи қоидаларни аниқлаш ва тартибга солиш соҳасини олдиндан таҳлил қилиш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини қабул қилиш натижасида юзага келиши мумкин бўлган узоқ муддатли оқибатларни баҳолаш;
тегишли тавсияларни ишлаб чиқиш.
29. Гендер таҳлил ўтказиш давомида тегишли ҳужжат билан тартибга солинадиган ижтимоий муносабатлар соҳасида камситилиш ҳолатидаги жинслардан бирини қўллаб-қувватлаш учун гендер сиёсати амалга оширилишини таъминлашга доир вақтинча махсус чораларни белгиловчи нормаларни лойиҳаларга ҳамда тегишли ўзгартириш ва қўшимчаларни амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга киритиш имкониятини аниқлаш зарур.
30. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказишда қуйидагиларга эътибор қаратиш лозим:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларининг гендер тенгликка эришиш соҳасидаги давлат сиёсатига мослиги;
мамлакатдаги жорий гендер ҳолат, лойиҳа қоидаларининг хотин-қизлар ва эркакларнинг турли ижтимоий-иқтисодий ҳолати ва ролига таъсири.
Олдинги таҳрирга қаранг.
31. Гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказишда давлат органлари илмий-таълим муассасалари мутахассислари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари вакилларини, шунингдек, фуқароларни шартнома асосида жалб қилишга ҳақли. Ушбу тадбирлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда тасдиқланадиган бюджетдан ташқари жамғармалар маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади.
(31-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
5-боб. Гендер-ҳуқуқий экспертиза ўтказилаётганда қўлланиладиган ахборот
32. Гендер-ҳуқуқий экспертиза ўтказилаётганда ҳам расмий, ҳам норасмий ахборотдан фойдаланилади.
33. Расмий ахборотга қуйидагилар киради:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар;
халқаро шартномалар;
расмий нашрлар, жумладан, Интернет жаҳон ахборот тармоғининг расмий ресурслари;
статистик маълумот ва ҳисоботлар;
суд амалиёти.
34. Норасмий ахборотга қуйидагилар киради:
оммавий ахборот воситаларининг хабарлари;
илмий нашрлар;
Интернет жаҳон ахборот тармоғининг норасмий ресурслари.
6-боб. Гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказувчи экспертнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
35. Гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказадиган эксперт:
Олдинги таҳрирга қаранг.
қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари предметига тааллуқли бўлган ҳужжатлар билан танишиш;
(35-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказиш учун зарур бўлган қўшимча ҳужжатларни сўраб олиш;
гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари нормаларини аниқлаштириш ва улар бўйича тегишли тушунтиришларни олиш ҳуқуқига эга.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Эксперт қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
(35-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
36. Гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказадиган эксперт:
Олдинги таҳрирга қаранг.
гендер-ҳуқуқий экспертизани ташкил этиш ва ўтказишнинг қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган талабларига риоя қилиш;
(36-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
ўзини ўзи рад этиш учун асослар мавжуд бўлган тақдирда, бу ҳақда ўзининг раҳбарига дарҳол маълум қилиш;
гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказиш муносабати билан ўзига маълум бўлган маълумотларни ошкор қилмаслик;
тақдим этилган ҳужжатларнинг сақланишини таъминлашга мажбур.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Эксперт қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятларни ҳам олиши мумкин.
(36-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
7-боб. Якунловчи қоида
37. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартибининг
СХЕМАСИ
|
|
Субъектлар |
|
Тадбирлар |
|
Ижро муддати | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1-босқич |
|
Адлия вазирлиги |
|
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш режа (кейинги ўринларда — режа) лойиҳасини шакллантириш мақсадида давлат органларига ўз таклифларини тақдим этишлари учун сўров юборади. |
|
Режа лойиҳасини шакллантиришдан олдин |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2-босқич |
|
Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар |
|
Давлат органлари гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш учун ўз фаолиятининг тегишли йўналишлари бўйича қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхатини биринчи раҳбар (истисно ҳолларда — унинг биринчи ўринбосари) имзоси билан Адлия вазирлигига тақдим этади. |
|
Адлия вазирлиги сўровига асосан унда кўрсатилган муддатларда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3-босқич |
|
Адлия вазирлиги |
|
1. Давлат органлари томонидан берилган таклифларни умумлаштиради. 2. Режа лойиҳасига норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қўллаш амалиётини таҳлили асосида ишлаб чиқилган таклифларни киритиши мумкин. 3. Режа лойиҳасини тасдиқлашдан олдин Ўзбекистон Республикаси Гендер тенгликни таъминлаш бўйича комиссиясига (кейинги ўринларда — Комиссия) келишиш учун тақдим этади. 4. Режани тасдиқлайди. |
|
Ҳар уч йилда бир маротаба йилнинг |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4-босқич |
|
Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар |
|
1. Режада белгиланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказади. 2. Гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг гендер тенглик принципларига мувофиқлиги ёки мувофиқ эмаслиги юзасидан тайёрланган таҳлилий ахборот ва таклифларни ўз ичига олган хулосани Адлия вазирлигига тақдим этади. |
|
Режада белгиланган муддатларда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5-босқич |
|
Адлия вазирлиги |
|
1. Давлат органлари томонидан тақдим этилган хулосаларни тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатда гендер тенглик принципларига номувофиқлиги нуқтаи назаридан ўрганади. 2. Ўрганиш натижаларига кўра, хулосаларни мақсадга мувофиқ ёки мақсадга мувофиқ эмас деб топади. |
|
Бир ой муддатда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6-босқич |
|
Адлия вазирлиги |
|
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлардаги гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидалар бўйича тайёрланган ва умумлаштирилган хулосаларни кўриб чиқиш ва тегишли қарор қабул қилиш учун Комиссияга тақдим этади. |
|
Режада белгиланган муддатда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7-босқич |
|
Комиссия |
|
Умумлаштирилган хулосаларнинг таҳлили асосида тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатда гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидалар мавжуд деб топилган ҳолларда, уларни бартараф этиш мақсадида мазкур норматив-ҳуқуқий ҳужжатни бажариш ва қўллаш учун масъул бўлган давлат органларига тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қайта кўриб чиқиш ҳамда унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича аниқ муддатини кўрсатган ҳолда топшириқ бериш ҳуқуқига эга. |
|
Заруратга кўра |
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
|
НОРМАТИВ-ҲУҚУҚИЙ ҲУЖЖАТЛАРНИНГ ГЕНДЕР-ҲУҚУҚИЙ | ||||
| | | | | |
| 1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат тури. ___________________________________________________________________________________________ 2. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат номи ва реквизитлари. ___________________________________________________________________________________________ 3. Гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказувчи давлат органи. ___________________________________________________________________________________________ 4. Гендер-ҳуқуқий экспертизани ўтказиш учун асос. ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ 5. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатда аниқланган гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган қоидалар ва уларни бартараф этиш учун тайёрланган таклифлар.* ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ | ||||
| | | | | |
| | | | | |
| Раҳбар | | | |
________________ |
| 20___ йил «_____» _______________ | | |
( имзо ) | |
Олдинги таҳрирга қаранг.
* Хулосада норматив-ҳуқуқий ҳужжат нормалари айнан қайси қонунчилик ҳужжатларига ёки гендер тенглик принципларига номувофиқ эканлиги масалалари қайд этилади. Зарурат бўлганда, мисоллар ва тегишли соҳада ҳуқуқни қўллаш амалиётининг таҳлилий натижалари акс эттирилиши лозим.
(изоҳ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
|
Босқичлар |
|
Субъектлар |
|
Тадбирлар |
|
Ижро муддати |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1-босқич |
|
Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар (ишлаб чиқувчи) |
|
1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини (кейинги ўринларда — лойиҳа) гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш натижалари тегишли лойиҳа бўйича юридик хизматнинг ҳуқуқий хулосасида акс эттирилади. 2. Лойиҳа гендер тенглик принципларига номувофиқ бўлса, юридик хизмат лойиҳани тегишли эътирозлар билан қайта ишлаш учун масъул бўлган тегишли таркибий бўлинмага қайтаради. |
|
Заруратга кўра |
|
|
||||||
|
2-босқич |
Ишлаб чиқувчи |
Лойиҳа юридик хизмат томонидан гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказилганидан кейин биринчи раҳбар (истисно ҳолларда — унинг биринчи ўринбосари) томонидан имзоланади ва белгиланган тартибда манфаатдор органлар ва ташкилотларга келишиш учун юборилади. |
Лойиҳа бўйича юридик хизматнинг ҳуқуқий хулосаси олингандан кейин | |||
|
|
||||||
|
3-босқич |
Манфаатдор органлар ва ташкилотлар |
Келишиш жараёнида лойиҳани гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиши ва шу бўйича ўзларининг таклиф ва эътирозларини ишлаб чиқувчига билдиришлари мумкин. |
Заруратга кўра | |||
|
|
||||||
|
4-босқич |
Ишлаб чиқувчи |
Адлия органларига ҳуқуқий экспертизадан ва унинг доирасида гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш учун юборади. |
Манфаатдор органлар ва ташкилотлар билан келишилгандан сўнг | |||
|
|
||||||
|
5-босқич |
Адлия органлари |
1. Лойиҳани ҳуқуқий экспертиза доирасида унинг гендер тенглиги принципларига мувофиқлиги ва жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситиш ҳолатлари вужудга келишига шарт-шароитлар яратадиган қоидалар ва нормаларни аниқлаш юзасидан гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказади. 2. Лойиҳани гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш натижалари ҳуқуқий экспертиза бўйича тегишли хулосада акс эттирилади, унда гендер тенглик принципларига мувофиқ бўлмаган нормаларнинг мавжудлиги тўғрисида асослантирилган маълумот берилади ва лойиҳани қайта ишлаш зарурлиги тўғрисида таклифлар ёки бундай нормалар йўқлиги кўрсатилади. |
Президент Администрацияси ва Вазирлар Маҳкамасининг регламентларида ҳамда бошқа тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган муддатларда |
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2020 й., 09/20/192/0386-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
