Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
«Ўзпахтасаноат» акциядорлик жамияти корхоналарида ишлаб чиқарилган пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Пахтачилик тармоғини бошқариш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 28 ноябрдаги ПҚ-3408-сон ҳамда «2018 йилнинг январь-августида 2017 йил пахта ҳосилидан пахта толасини ишлаб чиқариш ва етказиб беришнинг асосий кўрсаткичлари тўғрисида» 2018 йил 18 январдаги ПҚ-3483-сон қарорлари ижросини таъминлаш, пахта толасини сотиш механизмини янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Мамлакат иқтисодиётининг тармоқларини талаб юқори бўлган маҳсулот ва хом ашё турлари билан барқарор таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 17 январдаги ПҚ-3479-сон қарорига мувофиқ пахта толасини сотишнинг қуйидаги тартиби белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин:
пахта толаси уни қайта ишлаш бўйича ишлаб чиқариш қувватларига эга бўлган маҳаллий тўқимачилик корхоналарига — биржа савдолари орқали;
Олдинги таҳрирга қаранг.
«Давлат белгиси» ДИЧБ, «Ўзпахтасаноат» АЖ, Ўзбекистон кўрлар жамияти корхоналарига ва Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти муассасаларига — технологик эҳтиёж ва мавжуд ишлаб чиқариш қувватлари доирасида тўғридан-тўғри шартномалар бўйича сотилади.
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 15 августдаги 445-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.08.2022 й., 09/22/445/0739-сон)
2. Белгилаб қўйилсинки:
«Ўзпахтасаноат» АЖ корхоналарида ишлаб чиқарилган пахта толаси экспортга хорижий валютада норезидентларга биржа савдолари орқали ва тўғридан-тўғри контрактлар бўйича сотилади;
«Ўзпахтасаноат» АЖ корхоналарида ишлаб чиқарилган пахта толасини сақлаш ҳамда экспортга ва республика ташкилотларига етказиб бериш фақат пахта терминаллари орқали амалга оширилади;
хорижий харидорлар ҳамда республика ташкилотлари томонидан пахта толасини сифати ва оғирлиги бўйича якуний қабул қилиб олиш пахта терминалларида амалга оширилади.
3. Қуйидагилар:
Пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китоб қилиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Пахта толасини биржа савдоларида сотиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин ва у 2018 йил 1 апрелдан бошлаб амалга киритилсин;
Пахта толасини сертификатлаш ва тортиш тартиби тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
4. Белгилаб қўйилсинки:
ушбу қарор кучга киргунгача «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан пахта толасини экспортга ва республика ташкилотларига сотиш бўйича тузилган контрактлар (шартномалар) улар тузилган вақтда амалда бўлган қонун ҳужжатларига ва контрактлар (шартномалар) мажбуриятларига мувофиқ бажарилиши шарт;
Пахта толасини биржа савдоларида сотиш тартиби тўғрисидаги низом кучга киргунгача пахта толаси уни қайта ишлаш бўйича ишлаб чиқариш қувватларига эга бўлган маҳаллий тўқимачилик корхоналарига «Ўзпахтасаноат» АЖ билан тузилган тўғридан-тўғри шартномалар бўйича етказиб берилади.
5. Пахта толасини биржа савдоларида миллий валютага сотиш маҳаллий тўқимачилик корхоналари томонидан юз фоиз олдиндан тўлов асосида амалга оширилиши маълумот учун қабул қилинсин.
Тижорат банкларига биржа савдоларида пахта толаси сотиб олишни молиялаштириш учун тўқимачилик корхоналарига револьвер асосида қайта тикланадиган кредит линиялари очиш тавсия этилсин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Бунда маҳаллий тўқимачилик корхоналарига пахта толаси биржа савдоларида қуйидагилар асосида миллий валютада сотилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
2017 йилги ҳосил учун — нархининг 15 фоизини олдиндан тўлаш ва якуний ҳисоб-китобни 90 кун мобайнида амалга ошириш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
2018 — 2020 йиллардаги ҳосил учун — нархининг 35 фоизини олдиндан тўлаш ва якуний ҳисоб-китобни 90 кун мобайнида амалга ошириш.
(5-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 16 сентябрдаги ПҚ–4453-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 17.09.2019 й., 07/19/4453/3756-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Бунда мажбуриятнинг бажарилиши неустойка, гаров, қарздорнинг мол-мулкини ушлаб қолиш, кафиллик, кафолат, шу жумладан банк кафолати, закалат ҳамда қонун ҳужжатлари ёки шартномада назарда тутилган бошқача усуллар билан таъминланиши мумкин.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 24 апрелдаги 351-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.04.2019 й., 09/19/351/3009-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
6. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Божхона қўмитаси, «Ўзпахтасаноат» АЖ, пахта толасини сотишда ва ҳисоб-китобларда ушбу қарорда белгиланган талабларга ҳамда амалдаги қонунчилик ҳужжатларига қатъий риоя қилсинлар.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)
7. «Ўзпахтасаноат» АЖ ва «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ пахта тозалаш саноати корхоналарида, пахта терминалларида, шунингдек, пахта толасини темир йўл орқали ташишда ёнғин хавфсизлиги ҳолати юзасидан қатъий назоратни таъминласинлар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
8. Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосарлари Н.С. Отажонов ва З.Т. Мирзаев, «Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмаси, «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари билан биргаликда ўз ишлаб чиқариш эҳтиёжларини етарли ҳажмдаги сифатли хом ашё билан таъминлаш мақсадида пахта хом ашёсини етиштириш, шу жумладан, уни йиғиб-териб олиш ва тозалаш жараёнида пахта тозалаш корхоналари ва ёғ-мой корхоналарининг манфаатдорлигини янада ошириш бўйича тизимли чоралар кўрсинлар.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 20 апрелдаги 341-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 22.04.2019 й., 09/19/341/2992-сон)
9. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 4-иловага мувофиқ баъзи қарорлари 2018 йил 1 апрелдан бошлаб ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
10. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.
11. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — «Ўзагротехсаноатхолдинг» АЖ бошқаруви раиси Н.С. Отажонов ва «Ўзпахтасаноат» АЖ бошқаруви раиси А.И. Максудов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2018 йил 12 февраль,
106-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 февралдаги 106-сон қарорига
1-ИЛОВА
Пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китоб қилиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом пахта толасини сотиш ҳамда ҳисоб-китоб қилиш тартиби ва механизмини белгилайди.
«Ўзпахтасаноат» АЖ ва пахта тозалаш корхоналари ўртасида пахта толаси учун ҳисоб-китоблар ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ схема бўйича амалга оширилади.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
етказиб берувчилар — «Ўзпахтасаноат» АЖ таркибига кирадиган пахта тозалаш корхоналари;
EXW — «Франко завод» — ex works — маҳсулот шартномада кўрсатилган етказиб берувчининг омборидан «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан олиб кетилади;
CFR — Узоқ Шарқ — cost and freight — маҳсулот шартномада кўрсатилган харидорнинг портигача етказиб берилади, бунда асосий ташишдаги суғурта, тушириш ва қайта ортиш хизматлари ҳақи харидор томонидан тўланади;
«А» индекси — халқаро пахта биржасининг ўртача қийматида аниқланадиган, бир фунт оғирлигига цент қийматида белгиланадиган пахта толасининг нархи;
«Cotton Outlook» бюллетени — Халқаро пахта уюшмасининг нашри, бунда халқаро трейдерлар (сотувчилар), якуний харидорлар ва пахта толаси ишлаб чиқарувчилардан ўтказиладиган сўровномага асосан экспорт қилувчи турли мамлакатлар пахта толасининг кунлик нархи белгиланади;
Ўзбекистон компоненти — Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқариладиган ва сотиладиган пахта толасининг котировкаси номи;
ц/ф — 1 фунт (453,59 граммга тенг бўлган оғирлик ўлчови) оғирликдаги пахта толасининг цент қийматидаги нархи белгиси;
3. Етказиб берувчилар томонидан ишлаб чиқарилган пахта толаси улар ўртасида тузилган воситачилик шартномасига мувофиқ уни пахта терминалларига (кейинги ўринларда терминаллар деб аталади) етказган ҳолда «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан сотилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
4. Пахта толасини етказиб бериш ва ишлаб чиқариш тўғрисида тасдиқланган топшириққа мувофиқ «Давлат белгиси» ДИЧБ, «Ўзпахтасаноат» АЖ ва Ўзбекистон кўрлар жамияти корхоналари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти муассасаларига пахта толаси, сотиш билан боғлиқ харажатларни ва воситачилик ҳақини ҳисобга олган ҳолда, улгуржи прейскурант нархи бўйича миллий валютада «Ўзпахтасаноат» АЖ билан тузиладиган тўғридан-тўғри контрактлар (шартномалар) бўйича сотилади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 15 августдаги 445-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.08.2022 й., 09/22/445/0739-сон)
5. «Ўзпахтасаноат» АЖ учун пахта толасини сотиш бўйича умумий белгиланган солиқларни тўловчи комиссионер тўловчи сифатида Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ва давлат мақсадли жамғармаларига солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни тўлаш тартиби қўлланилади.
6. Етказиб берувчилар ва «Ўзпахтасаноат» АЖ ўртасидаги пахта толасини сотиш бўйича ўзаро муносабатлар ушбу Низом, бошқа қонун ҳужжатлари ва икки томонлама воситачилик шартномалари билан тартибга солинади.
2-боб. Пахта толасига нарх белгилаш тартиби
7. Воситачилик шартномаси шартларига мувофиқ «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан етказиб берувчиларга ҳақ тўлаш жаҳон бозоридаги конъюнктурадан қатъи назар EXW — «Франко завод» шартларида Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан тасдиқланган прейскурант улгуржи нарх бўйича миллий валютада амалга оширилади.
«Ўзпахтасаноат» АЖнинг воситачилик ҳақи сотиладиган пахта толаси қийматидан 1 фоизни (ҚҚС ҳисобга олинмасдан) ташкил қилади.
8. «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан экспортга сотиладиган пахта толасига нархлар «Cotton Outlook» бюллетенида эълон қилинадиган «А» индекси ва унинг Ўзбекистон компоненти котировкаларининг ўртача миқдоридан, Ўзбекистон компоненти эълон қилинмаганда эса — «А» индекс + 3,0 ц/ф котировкасидан келиб чиқиб, CFR — Узоқ Шарқ портлари шартларида «Биринчи» навли, «Ўрта» классли, 4 типли, 36 кодли (базис нарх) пахта толасининг 1 тоннаси учун белгиланади. Мазкур нархлардан келиб чиқиб ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ бошқа навлар, класслар, кодларнинг нархлари аниқланади. Нархларни белгилаш тартиби, тўлаш ва етказиб бериш шартлари пахта толасининг экспорт контрактлари (шартномалари)да белгиланади.
9. Пахта толасини сотиш бўйича «Ўзпахтасаноат» АЖнинг харажатлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
суғурталаш (ташишда ва сақлашда) бўйича харажатлар, етказиб берувчи омборидан ташиш, тушириш, терминалда пахта толасини сақлаш, уни харидорга юклаб жўнатиш, CFR — Узоқ шарқ портлари шартларида етказиш (жумладан фитосанитария сертификати бериш ва республика ҳудудида ҳарбий қўриқлаш ва транспорт-экспедиторлик хизматлари бўйича тўловлар), фумигация хизматлари, CFR — Узоқ Шарқ портлари шартларида етказиб беришда — портлар томонидан белгиланган, портларда норматив муддатларда сақлаш хизмати;
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишилган тарифлар бўйича пахта толасини сертификатлаш ва ўлчаш бўйича харажатлар;
пахта толасини декларациялаш ва божхонада расмийлаштириш харажатлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
банк харажатлари (кафолатлар, маблағларни ўтказганлик учун банк комиссиялари, жўнатиш ҳужжатларини текшириш ва бошқа харажатлар, шу жумладан, банк кредитлари бўйича фоизларни тўлаш харажатлари), шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш жамғармаси (кейинги ўринларда Жамғарма деб аталади) ва унинг молиявий агентининг, етказиб берувчилар билан ҳисоб-китоб қилиш учун олинадиган қарз маблағлари харажатлари;
(9-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 10 майдаги 350-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 14.05.2018 й., 09/18/350/1206-сон)
«Ўзпахтасаноат» АЖнинг воситачилик ҳақи.
Пахта толасини сотиш билан боғлиқ харажатларни чегириш ҳар бир нав, класс, тур ва код аниқлангандан сўнг амалга оширилади.
10. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Иқтисодиёт вазирлиги ва «Ўзпахтасаноат» АЖ билан биргаликда ҳар йили 1 августга қадар пахта толасини экспортга ва республика ташкилотларига сотиш бўйича «Ўзпахтасаноат» АЖ харажатларининг чекланган миқдори ҳисоблаб чиқилади ва тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритилади. Бунда ҳақиқатда етказилган зарарга боғлиқ ҳолда тасдиқланган чекланган миқдорлар доирасида харажатларнинг алоҳида моддаларини ошириб, бошқа харажат моддаларини қисқартиришга йўл қўйилади.
11. «Cotton Outlook» бюллетенида эълон қилинадиган пахта толасига жаҳон нархлари («А» индекси ва унинг Ўзбекистон компоненти котировкаларининг ўртача миқдори CFR — Узоқ Шарқ портлари шартларида) амалда бўлган даврда тасдиқланган прейскурант улгуржи нархлар паст бўлганда пахта толасини етказиш ва ишлаб чиқариш тўғрисида тасдиқланган топшириқда назарда тутилган параметрлардан ошмайдиган ҳажмларда амалга оширилади.
12. Пахта толаси учун жаҳон нархларининг амалда бўлиш даврларида:
Олдинги таҳрирга қаранг.
тасдиқланган улгуржи прейскурант нархлардан паст даражада бўлганда, қўшилган қиймат солиғини ҳисобга олган ҳолда, республика ташкилотлари учун пахта толасини сотишда пахта тозалаш заводлари амалда юклаб жўнатиш кунида биржада ҳақиқатда юзага келган нархлардан келиб чиқиб, қўшилган қиймат солиғини қуйидаги формула бўйича ҳисоблайди: 15/115 га кўпайтирилган ҳақиқий сотиш нархи (қўшилган қиймат солиғи = ҳақиқий сотиш нархи х 15/115);
(12-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 25 декабрдаги 1032-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 26.12.2019 й., 09/19/1032/4260-сон)
тасдиқланган улгуржи прейскурант нархлардан юқори бўлган даврда республика ташкилотларига сотишда қўшилган қиймат солиғи ҳисобга олинган ҳолда прейскурант улгуржи нархдан келиб чиқиб қўшилган қиймат солиғи ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
121. 2019 йил ҳосилидан бошлаб республика ташкилотларига пахта толасини сотишда қўшилган қиймат солиғи жаҳон бозорларида шаклланган нархлардан қатъи назар, пахта толасининг амалдаги сотиш нархидан келиб чиққан ҳолда қуйидаги формула бўйича ҳисоблайди: 15/115 га кўпайтирилган ҳақиқий сотиш нархи (қўшилган қиймат солиғи = ҳақиқий сотиш нархи × 15/115).
(121-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 25 декабрдаги 1032-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 26.12.2019 й., 09/19/1032/4260-сон)
3-боб. Пахта толасини юклаб жўнатиш ва ҳисоб-китоб қилиш тартиби
13. Пахта толаси терминалларга EXW — «Франко завод» шартларда етказилади.
Терминаллар «Ўзпахтасаноат» АЖнинг жўнатиш йўриқномаларидан қатъи назар, пахта толасини ташиш, масъул сақлашга тўсиқсиз қабул қилиш, маҳсулот қабул қилингандан у экспортга ёки республика ташкилотларига қадар етказилгунгача мажбурий суғурталашни амалга оширадилар.
Пахта толасини терминалгача ташиш ва суғурталаш бўйича харажатлар пахта толасини сотишдан олинган маблағлар ҳисобидан «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан қопланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
14. Пахта толаси сифати ва массаси аккредитацияланган сертификатлаштириш органининг мувофиқлик сертификатида (инспекция далолатномасида) кўрсатилган кўрсаткичларга мувофиқ бўлмаганда, мазкур масала бўйича келишмовчиликлар унинг вакилини жалб қилган ҳолда ҳал этилади. Толанинг сифати ва массаси бўйича келишмовчиликлар тасдиқланганда, бу билан боғлиқ барча қўшимча харажатлар аккредитацияланган сертификатлаштириш органининг ҳисобига киритилади, етказиб берувчи, «Ўзпахтасаноат» АЖ пахта-тўқимачилик ишлаб чиқаришлари ва кластерлари ташкилотчилари ҳамда харидор ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар далолатномалар кўриб чиқилганидан кейин 5 кун муддатда мазкур партиянинг ҳақиқатдаги сифати ва массаси асосида амалга оширилади.
(14-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)
15. Муайян йил ҳосили бўйича ўзаро солиштирма далолатномалари тегишли йил пахта толасини юклаб жўнатиш тугагандан сўнг 30 кун мобайнида тузилади.
Ҳосил бўйича якуний ҳисоб-китоблар тузилган шартномаларга мувофиқ муддат мобайнида амалга оширилади.
Муайян йил ҳосили бўйича пахта толасини сотиш якунлари бўйича жаҳон ва ички нархлар ўртасидаги салбий фарқ ҳосил бўлган тақдирда «Ўзпахтасаноат» АЖ кейинги йил 31 октябрга қадар ўзаро ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун салбий фарқ суммасининг якуний ҳисоб-китобини ишлаб чиқади ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига тақдим этади.
Қопланадиган салбий фарқ суммасини ҳисоблашда мазкур Низомнинг 9-бандини ҳисобга олиб чекланган харажатлардан ошган қисм ва мазкур Низомда назарда тутилмаган харажатлар ҳисобдан чиқарилади.
16. «Ўзпахтасаноат» АЖ етказиб берувчилар билан ҳисоб-китобларни пахта толасини сотиш контрактлари бўйича тушган маблағлар, қарз маблағлари, шунингдек, салбий фарқни қоплашга ажратилган маблағлар ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширади.
17. «Ўзпахтасаноат» АЖ пахта толасини ишлаб чиқариш ва етказиб бериш бўйича тасдиқланган топшириқ параметрларига мувофиқ пахта толасини сотишни амалга оширади.
Пахта толасининг жаҳон нархлари:
тасдиқланган прейскурант улгуржи нархларидан паст бўлган даврда — сотиш бўйича харажатлар ва воситачилик ҳақларини ҳисобга олган ҳолда «Ўзпахтасаноат» АЖда ҳосил бўлган салбий тафовут суммаси — тугалланган контрактлар бўйича ҳисоб-китоблар асосида белгиланган тартибда Жамғарма томонидан қопланади;
тасдиқланган улгуржи прейскурант нархларидан юқори бўлган даврда — ҳар чоракда ҳисоблаб чиқиладиган сотиш бўйича харажатлар ва воситачилик ҳақларини ҳисобга олган ҳолда, шунингдек, тегишли йил ҳосили бўйича пахта толасини сотиш якунларига кўра «Ўзпахтасаноат» АЖда ҳосил бўлган ижобий тафовут суммаси — Жамғарманинг айланма маблағларини тўлдириш учун Жамғармага йўналтирилади.
4-боб. Якунловчи қоида
18. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китобларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги Низомга
1-ИЛОВА
«Ўзпахтасаноат» АЖ ва пахта тозалаш корхоналари ўртасида пахта толаси учун ҳисоб-китобларни амалга ошириш
СХЕМАСИ
Пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китоб қилиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Пахта толасининг навлари, класслари, типлари, нархлари ва кодларини аниқлашда қўлланиладиган коэффициентлар

Навлар ва класслар бўйича пахта толаси нархини қайта ҳисоблаш

КОЭФФИЦИЕНТЛАРИ

(база — «Биринчи» нав, «Ўрта» класс)

I нав
(Биринчи)

Олий

1,050

II нав
(Иккинчи)

Олий

1,020

Яхши

1,040

Яхши

0,990

Ўрта

1,000

Ўрта

0,955

Оддий

0,965

Оддий

0,920

Ифлос

0,925

Ифлос

0,880

III нав
(Учинчи)

Олий

0,990

IV нав
(Тўртинчи)

Олий

0,950

Яхши

0,965

Яхши

0,850

Ўрта

0,930

Ўрта

0,800

Оддий

0,885

Оддий

0,750

Ифлос

0,840

Ифлос

0,700

V нав
(Бешинчи)

Олий

0,750

Яхши

0,650

Ўрта

0,550

Оддий

0,500

Ифлос

0,450

Тур ва кодлар бўйича пахта толаси нархларини қайта ҳисоблаш

КОЭФФИЦИЕНТЛАРИ

Узун толали

Тола тури

1а

1б

1

2

3

Узунлиги (дюйм)

1,11/32

1,5/16

1,9/32

1,1/4

1,7/32

1,3/16

Коди

43

42

41

40

39

38

Коэффициент

1,6080

1,4699

1,4008

1,2331

1,1147

Ўрта толали

Тола тури

1а

1б

1

2

3

Узунлиги (дюйм)

1,11/32

1,5/16

1,9/32

1,1/4

1,7/32

1,3/16

Код

43

42

41

40

39

38

Коэффициент

1,0956

1,0765

1,0574

1,0383

1,0191


Тола тури

4

5

6

Узунлиги (дюйм)

1.5/32

1.1/8

1.3/32

1.1/16

1.1/32

Код

37

36

35

34

33

Коэффициент

1,0000

0,9865

0,9737

0,9618

Узун толали навдаги пахта толасини экспортга сотиш уни сотиш вақтидаги жаҳон бозори нархлар конъюнктурасига мувофиқ белгиланадиган нархлар бўйича «Ўзпахтасаноат» АЖ томонидан амалга оширилади. Бунда улгуржи-прейскурант ва сотиш нархи ўртасида шаклланган фарқдан (салбий ёки ижобий) мазкур Низомнинг 17-бандида назарда тутилган тартибга мувофиқ фойдаланилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 февралдаги 106-сон қарорига
2-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Пахта толасини биржа савдоларида сотиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом пахта толасини биржа савдоларида маҳаллий истеъмолчиларга сотиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
сотувчи — пахта толасини ишлаб чиқарувчи, шунингдек, чет элдан импорт ҳисобидан сотиш учун олиб келувчи ва биржа савдолари орқали сотувчи ташкилотлар;
харидор — қайта ишлаш қувватларига эга бўлган республика тўқимачилик корхоналари, шунингдек, ишлаб чиқариш қувватлари ҳисобга олинган ҳолда, ўз маҳсулотини қайта ишлашда пахта толасидан фойдаланиш зарурлиги муносабати билан юридик шахс ташкил этган бошқа ташкилотлар;
биржа битими — биржа савдоларининг натижаси бўйича тузилган ва белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилган биржа товари олди-сотди шартномаси;
биржа аъзолари — биржа томонидан белгиланган тартибда биржа савдоларида иштирок этиш ҳамда дилерлар ва брокерлар сифатида биржа битимларини тузиш ҳуқуқига эга бўлган юридик шахслар;
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Биржалар ва биржа фаолияти тўғрисида»ги Қонуни.
дилер — биржа битимларини ўз номидан ва ҳисобидан тузувчи юридик шахс, биржа аъзоси;
брокер — мижознинг (сотувчи ёки харидорнинг) топшириғига асосан ва унинг ҳисобидан биржа битимларини тузувчи юридик шахс, биржа аъзоси;
трейдер — биржа аъзоси номидан биржа савдоларида иштирок этувчи ва биржа битимларини тузиш ҳуқуқига эга биржа аъзоси ходими;
биржа савдоларининг электрон тизими (кейинги ўринларда — БСЭТ) — биржа аъзоларига аниқ вақт режимида биржа савдоларида иштирок этиш имкониятини берадиган, дастурий-аппарат воситалари мажмуини ўз ичига олган ахборот тизими;
ҳисоб-китоб-клиринг палатаси (кейинги ўринларда — ҲККП) — клиринг электрон тизими орқали биржа битимлари (кейинги ўринларда — битим) бўйича клиринг, ҳисоб-китоб ва ўзаро ҳисоб-китобларни амалга оширишни таъминловчи биржанинг таркибий бўлинмаси;
аванс — сотувчи ва харидор томонидан киритиладиган, биржа воситачилик йиғимини ва томонларнинг закалатини ўз ичига оладиган сумма.
3. Биржа савдоларида пахта толаси уни ишлаб чиқарувчи ташкилотлар, шунингдек, пахта толасини ички бозорда сотиш учун чет элдан импорт ҳисобига олиб келадиган ташкилотлар (Ўзбекистон Республикаси резидентлари ёки норезидентлари) томонидан сотилади.
4. Қайта ишлаш қувватларига эга бўлган республика корхоналари биржа савдоларида пахта толаси харидорлари ҳисобланади. Ишлаб чиқариш қувватлари ҳисобга олинган ҳолда, ўз маҳсулотини қайта ишлашда пахта толасидан фойдаланиш зарурлиги муносабати билан юридик шахс ташкил этган бошқа ташкилотлар ҳам харидор сифатида иштирок этишлари мумкин.
Пахта толасини қайта ишлаш қуввати мавжудлиги тўғрисида биржага туман (шаҳар) ҳокимликларининг тавсияларини тақдим этган харидорлар савдоларга қўйилади.
Тавсиялар мавжуд ишлаб чиқариш қувватларини ўрганиш йўли билан мурожаат қилинган пайтдан бошлаб мажбурий тартибда ўн кун мобайнида берилади ва бир йил мобайнида ҳақиқий ҳисобланади.
Тавсияларни олгандан сўнг корхонанинг ишлаб чиқариш қуввати ўзгарган тақдирда, туман (шаҳар) ҳокимликларига беш иш куни ичида хабар берилиши шарт.
Тавсияларни бериш муддати тамом бўлгандан кейин улар олингунга қадар харидорнинг туман (шаҳар) ҳокимлигига мурожаат қабул қилинган сана ҳақида белги қўйилган мурожаати ва ҳокимликка юборилган ёзма билдиришнома аризада қайд этилган ишлаб чиқариш қувватлари доирасида савдоларда иштирок этиш учун асос ҳисобланади.
Бунда тавсиялар ўз вақтида берилмаганлиги ёки нохолисона берилганлиги оқибатлари учун тегишли ҳокимлик жавоб беради.
5. Пахта толаси биржа савдоларида ушбу Низомга иловага мувофиқ схема бўйича сотилади.
6. Харидорлар томонидан биржа савдоларида сотиб олинган пахта толасидан фақат ишлаб чиқариш мақсадлари учун фойдаланилади.
2-боб. Пахта толаси ҳажмларини шакллантириш, биржа савдоларига тайёргарлик кўриш ва ўтказиш тартиби
7. Пахта толасини сотувчи ташкилотлар ўз эҳтиёжидан ортган пахта толасини биржа савдоларига ўзлари мустақил равишда қўяди.
8. Пахта толасининг биржа савдолари намунавий биржа контрактлари асосида амалга оширилади, унда пахта толасининг жойлашуви, лот миқдори, нави, типи, класси мажбурий тарзда акс эттирилади.
9. Биржа савдолари амалдаги қонунчилик ҳужжатларига, биржа савдолари ва ҳисоб-китоб-клиринг операцияларини ўтказиш қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Биржа савдолари ва ҳисоб-китоб-клиринг операциялари қоидалари биржа, биржа аъзолари, сотувчи ва харидорлар учун мажбурий ҳисобланади.
10. Сотувчи ва харидорлар биржа савдоларида мустақил равишда биржа билан тузилган шартномага мувофиқ дилер сифатида ёки брокер номидан трейдерлар орқали мустақил иштирок этадилар.
11. Тўланган аванс суммасига мувофиқ ҳар бир савдо бўйича сотувчи ва харидорларни савдоларга қўйиш ва улардан четлатиш, биржа савдолари ғолибларини аниқлаш ва биржа битимларини рўйхатдан ўтказиш БСЭТ томонидан амалга оширилади.
Пахта толасини сотувга қўйиш, шу жумладан, ушбу маҳсулотга кичик ҳажмларда эҳтиёжи бўлган корхоналарга ҳам сотиб олиш имкониятини яратиш керак.
Бунда лотлар 1 тоннадан бўлиши керак.
3-боб. Маҳсулотнинг бошланғич нархларини ҳамда биржа савдолари қатнашчилари ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар ва маҳсулотни юклаб жўнатиш механизмини белгилаш
12. Базавий сифатли («Биринчи» нав, «Ўрта» классли, 4 тип) пахта толаси учун бошланғич нарх ҳар куни сотувчи томонидан Нью-Йорк товар биржасининг биржада навбатдаги савдолардан олдинги кундаги энг яқин етказиб бериш ойи учун фьючерс котировкаси қийматидан ошмайдиган нархда белгиланади.
Бошқа навлар, класслар, типлар ва кодлар учун бошланғич нарх Пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китоб қилиш тартиби тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ коэффициентлар қўлланган ҳолда аниқланади.
Бунда «Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмаси ҳар биржа савдолари ўтказиладиган кунда соат 9-15 га қадар биржа савдоларидан олдинги кундаги Нью-Йорк товар биржасининг энг яқин етказиб бериш ойи учун фьючерс котировкаси миқдоридан келиб чиққан ҳолда, пахта толасининг 1 тоннаси учун миллий валютада ҳисобланган нархлари тўғрисидаги маълумотни ўз расмий веб-сайтига жойлаштиради.
13. Сотувчи ва харидор ҲККПдаги ўзларининг шахсий ҳисобварақларига аванс сифатида қуйидаги закалат пулларини киритадилар:
сотувчи — савдоларга қўйиладиган маҳсулот қийматининг 1 фоизи миқдорида;
харидор — биржа битимининг мўлжалланаётган суммасининг 1 фоизи миқдорида.
14. Харидорлар:
биржада аванс билан таъминланган ҳажмлардаги маҳсулотни сотиб олишга битимлар тузиш;
пахта толасини текшириш ва маҳсулотни харид қилиш бўйича битим шартларига мувофиқ миқдорда ва сифатда танлаш;
товарни қабул қилиш-топшириш далолатномаси имзолангунига қадар (биржа битимида келишилган уни етказиб бериш шартларини бажариш) пахта толаси сақланадиган жойларда уни текшириш (танлаш) далолатномасини тузишни талаб қилиш ҳуқуқига эга.
15. Биржа савдолари қоидаларига мувофиқ олди-сотди шартномаси биржа томонидан биржа битимини электрон рўйхатга олиш кунида уни бажариш учун биржа аъзоларига тақдим этилади.
16. Харидор беш иш куни мобайнида биржанинг иккиламчи талаб қилиб олгунча депозит ҳисобрақамига тузилган биржа битимига мувофиқ молиявий мажбуриятларни тўлиқ қоплаш учун маблағлар ўтказиши шарт.
17. ҲККП олди-сотди шартномасига мувофиқ зарур маблағлар тушгандан кейин бир иш кунида ушбу Низом талабларига мувофиқ сотувчининг шахсий кабинетига тўланган битимлар тўғрисидаги реестрни юбориши шарт.
18. Сотувчи ҲККПдан сотиб олувчи томонидан олдиндан тўлов тўлангани тўғрисидаги маълумотни олгандан кейин маҳсулотни харидорга етказиб беришнинг биржа битимида келишилган шартларида етказиб беради.
Сотувчи товарни етказиб бериш бўйича биржа битимида келишилган шартларни бажаргандан сўнг сотувчи ва харидор рўйхатдан ўтказилган биржа битими бўйича маҳсулотни топшириш-қабул қилиш тўғрисида далолатнома тузадилар.
19. Харидорга маҳсулотни топшириш-қабул қилиш (юклаб жўнатиш) биржа битимларида назарда тутилган ҳажм ва муддатларга мувофиқ амалга оширилади.
Ушбу Низомда назарда тутилган маблағларни ўтказиш билан боғлиқ харажатлар сотувчи банкида — сотувчи томонидан, харидор банкида — харидор томонидан амалга оширилади.
4-боб. Якунловчи қоидалар
20. Биржа савдосини ташкил этиш, шартнома мажбуриятларини бажариш ва ҲККП хизмат кўрсатиш жараёнида пайдо бўладиган низолар ва келишмовчиликлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.
21. Ушбу Низомдан келиб чиқиб, сотувчилар ёки харидорлар томонидан уларга юклатилган мажбуриятлар бажарилмаган тақдирда, айбдор томондан иккинчи тараф фойдасига жарима сифатида закалат пуллари ушлаб қолинади. Бунда сотувчи томонидан харидор фойдасига ундириладиган жарима миқдори шартноманинг умумий қийматидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.
22. Мазкур Низом талаблари бузилишда айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Пахта толасини биржа савдоларида сотиш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
Пахта толасини биржа савдоларида сотиш
СХЕМАСИ

Босқичлар

Масъул ижрочилар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Туман (шаҳар) ҳокимликлари

Харидор мурожаатига асосан пахта толасини қайта ишлаш қуввати мавжудлиги тўғрисида тавсия беради.

Ўн кун мобайнида

2-босқич

Харидор

Пахта толасини қайта ишлаш қуввати мавжудлиги тўғрисидаги тавсияни биржага тақдим этади.

Заруриятга кўра

3-босқич

Сотувчи, харидор, биржа

Сотувчи (харидор) билан биржа ўртасида мустақил шартнома тузади.

Биржа савдоларида иштирок этишдан аввал

4-босқич

«Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмаси

Пахта толасининг 1 тоннаси учун миллий валютада ҳисобланган нархлар тўғрисидаги маълумотни расмий веб-сайтга жойлаштиради.

Ҳар биржа савдолари ўтказиладиган кунда соат 9-15 га қадар

5-босқич

Сотувчи

Ўз эҳтиёжидан ортган пахта толасини биржа савдоларига мустақил равишда қўйади.

Биржа савдоларида иштирок этишдан аввал

6-босқич

Сотувчи, харидор

Ҳисоб-китоб-клиринг палатасидаги шахсий ҳисобварақларига аванс сифатида закалат пулларини киритади.

Биржа савдоларида иштирок этишдан аввал

7-босқич

Сотувчи, харидор

Биржада аванс билан таъминланган ҳажмлардаги маҳсулотни сотиб олишга битимлар тузади.

Биржа савдолари вақтида

8-босқич

Харидор

Биржанинг депозит ҳисоб-рақамига тузилган биржа битимига мувофиқ молиявий мажбуриятларни тўлиқ қоплаш учун маблағлар ўтказади.

Беш иш куни мобайнида

9-босқич

Биржа

Ҳисоб-китоб-клиринг палатаси олди-сотди шартномасига мувофиқ зарур маблағлар тушгандан кейин сотувчининг шахсий кабинетига тўланган битимлар тўғрисидаги реестрни юборади.

Бир иш куни

10-босқич

Сотувчи

Ҳисоб-китоб-клиринг палатасидан сотиб олувчи томонидан олдиндан тўлов тўлангани тўғрисидаги маълумотни олгандан кейин маҳсулотни харидорга етказиб беради.

Биржа битими шартлари асосида

11-босқич

Сотувчи, харидор

Сотувчи ва харидор рўйхатдан ўтказилган биржа битими бўйича маҳсулотни топшириш-қабул қилиш тўғрисида далолатнома тузади.

Биржа битими шартлари бажарилгандан сўнг

(2-илова матни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 30 сентябрдаги 556-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.09.2022 й., 09/22/556/0879-сон)
Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 февралдаги 106-сон қарорига
3-ИЛОВА
Пахта толасини сертификатлаш ва оғирлигини тортиб кўриш тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
1. Ушбу Низом пахта толасини республиканинг пахта толасини қайта ишловчи корхоналарига (кейинги ўринларда харидорлар деб аталади) етказиб беришда аккредитациядан ўтган сертификатлаш идоралари (кейинги ўринларда бажарувчи деб аталади) томонидан пахта-тўқимачилик ишлаб чиқаришлари ва кластерлари ташкилотчилари ва бошқа корхоналар (кейинги ўринларда буюртмачи деб аталади) буюртманомаларига мувофиқ пахта тозалаш корхоналарида пахта толаси сифатини тойлари бўйича баҳолаш, уни сертификатлаш ҳамда пахта тозалаш корхоналарида (кейинги ўринларда етказиб берувчи деб аталади) унинг оғирлигини тортиб кўриш тартибини белгилайди.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 30 майдаги 223-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.06.2023 й., 09/23/223/0305-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
2. Пахта толаси мажбурий тартибда сертификатлаштирилади, пахта-тўқимачилик ишлаб чиқариши ва кластерлари доирасида ўз эҳтиёжлари учун ишлаб чиқарилаётган пахта толаси бундан мустасно.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 25 декабрдаги 1032-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 26.12.2019 й., 09/19/1032/4260-сон)
3. Ушбу Низомда қуйидаги атамалар ва тушунчалардан фойдаланилади:
SITC (НVI — Нigh Volume Instrument) — пахта толасини узунлиги, узунлиги бўйича бирхилдалиги, пишиқлиги, узилиш бўйича узунлиги, микронейр, ранги ва ифлосланганлиги кўрсаткичларини ўлчайдиган Standardized Instruments for Testing of Cotton бўйича пахта толаси синовларининг стандартлаштирилган ўлчов тизими номининг қисқача ифодаланиши;
классер усули — белгиланган тартибда тасдиқланган ташқи кўриниши намуналарини таққослаш йўли билан нави ва класси бўйича пахта толасини органолептик баҳолаш, қўлда штапель қўйиш йўли билан штапель узунлигини аниқлаш;
ташқи кўриниши намуналари — белгиланган тартибда тасдиқланган пахта толасининг ранги, доғлар мавжудлиги, таркиби ва муайян нав ва классдаги пахта толаси учун хос бўлган ифлосланганлиги бўйича сифат тавсифларининг йиғиндисидан иборат бўлган намуналар.
4. Oʻz DSt 604 «Пахта толаси. Техник шартлар» (кейинги ўринларда Oʻz DSt 604 деб аталади) мувофиқлик талабларига сертификатлаш бўйича хизматларни Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги бажарувчи унинг томонидан аккредитация соҳасида кўрсатилганга мувофиқ амалга оширади.
5. Бажарувчи қуйидаги ишларни амалга оширади:
пахта тозалаш заводларида унинг прессдан чиқишида ҳар қайси пахта толаси тойидан синаб кўриш учун намуналар олиш;
танлаб олинган намуналарни идентификациялаш;
намуналарни синаб кўриш учун минтақавий лабораторияга етказиб бериш;
намунани синаб кўриш;
пахта терминалларига (кейинги ўринларда терминаллар деб аталади) етказиб бериладиган пахта толаси партиясининг сифати (типи, нави) бўйича бирхилдалиги юзасидан мувофиқлик сертификатини расмийлаштириш, сертификатни пахта толасини етказиб берувчига бериш;
сифати (типи, нави) бўйича бир хил пахта толаси партиясига мувофиқлик сертификатини расмийлаштириш ва уни буюртмачига бериш;
етказиб берувчи билан биргаликда пахта толаси партиясидаги тойнинг оғирлигини тортиб кўриш ва тойнинг оғирлиги юзасидан далолатномани расмийлаштириш;
терминалларда пахта толаси тойининг сифати ва оғирлиги юзасидан харидор, етказиб берувчи ва буюртмачи вакиллари билан келишмовчиликларни ҳал этиш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
6. Пахта толасини сертификатлаш ва тойнинг оғирлигини тортиб кўриш бўйича хизматлар учун тўловни буюртмачи бажарувчи билан икки томонлама шартномалар асосида пахта толаси ҳажмини (партиясини) бажарилган ишлар далолатномалари ва бажарувчи томонидан берилган ҳисоб-китоб асосида мувофиқлик сертификатини (инспекция далолатномасини) ва тойлар оғирлигини тортиб кўриш далолатномасини бериш факти бўйича амалга оширади.
Пахта толасини сертификатлаштириш ва пахта толаси тойларининг оғирлигини тортиб кўриш бўйича кўрсатилган хизматлар учун тўловлар ўрнатилган тартибда тасдиқланган нархлар бўйича амалга оширилади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 24 сентябрдаги 759-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.09.2018 й., 09/18/759/2026-сон)
2-боб. Тойдаги пахта толасини синаб кўриш учун танлаб олиш, уларни идентификация қилиш ва минтақавий лабораторияга етказиб бериш
7. Пахта толасини пахта тозалаш корхонасида пресслаш жараёнида тойнинг қавариқ томонида пресс плитасига ўрнатилган махсус пичоқ билан кертиклар ҳосил қилинади.
8. Тойнинг кертиклар ҳосил қилинган қисмидан синаб кўриш учун намуна олиш бажарувчининг вакили томонидан амалга оширилади.
9. Синаб кўриш учун намуна олиш Oʼz DSt 614 «Пахта толаси. Намуна олиш усуллари»га (кейинги ўринларда Oʼz DSt 614 деб аталади) мувофиқ амалга оширилади. Ҳар қайси намунага той тартиб рақамининг штрихли коди билан биркадан қирқиб олинадиган купон қўйилади, у минтақа коди, пахта тозалаш корхонасининг коди, пахта корхонасидаги тойнинг изчил тартиб рақамидан иборат бўлади.
Олинган намуналарни бажарувчининг вакили полиэтилен пакетга жойлайди ёхуд қоғозга ёки плёнкага ўрайди, сўнгра бажарувчининг минтақа лабораториясига ташиш учун ўралган намуналарни тартиб билан ва зич қилиб жойлайди.
Қоп намуналарнинг ташиш жараёнида бир-бири билан аралашиб кетмаслиги учун зич ҳолда жойланган бўлиши керак.
Қопга ёрлиқ қўйилади, унда пахта тозалаш корхонасининг тартиб рақами, ундан пахта толаси ишлаб чиқарилган саноат ва селекция нави ва пахта хом ашёси класси, пахта толаси партиясининг тартиб рақами (изчил рақамлаш тизимига ўтгунга қадар), намуналар олинган тойнинг тартиб рақамлари, намуна олинган сана, бажарувчининг имзоси қўйилган ҳолда унинг фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилади.
Пахта толаси ишлаб чиқарилган пахта хом ашёси партиясининг тартиб рақами, саноат ва селекция нави ва пахта хом ашёси класси тўғрисидаги маълумотларни бажарувчига етказиб берувчи тақдим этади.
Ушбу Низомга 1-иловага* мувофиқ шакл бўйича бажарувчи вакиллари томонидан расмийлаштирилган пахта толаси намунасини олиш далолатномаси бажарувчининг вакиллари томонидан имзоланади.
10. Штрихли код қўйилган биркаларни бажарувчи ёки етказиб берувчи тайёрлайди. Изчил штрих кодлар акс этган биркалар Oʼz DSt 841 «Пахта толаси, пахта линти, пахта тозалаш заводларининг таркибида ўлик пахта ва калта момиқ мавжуд бўлган чиқиндилари. Жойлаш, маркировкалаш, ташиш ва сақлаш»га (кейинги ўринларда Oʼz DSt 841 деб аталади) мувофиқ кипга маҳкамланади.
11. Олинган намунани синовлар учун минтақавий лабораторияларга етказиб беришни бажарувчи амалга оширади. Намуналар жойланган қопларни минтақавий лабораторияга етказиб бергунгача уларни етказиб берувчи белгиланган тартибда пахта тозалаш корхонасида сақлайди.
12. Пахта толаси намуналари синовлардан кейин бажарувчининг лабораторияларида пахта толасининг партияси харидор томонидан узил-кесил қабул қилиб олинган ва юклаб жўнатилган вақтгача бажарувчининг лабораторияларида сақланади, лекин бу муддат мувофиқлик сертификати амал қиладиган муддатдан кўп бўлмаслиги керак. Мувофиқлик сертификатининг амал қилиш муддати тугагач намуна олиш такроран амалга оширилади. Харидор томонидан пахта толаси партиясини узил-кесил қабул қилиш ва уни юклаб жўнатишдан кейин пахта толаси намуналари бажарувчи томонидан етказиб берувчига қайтарилади.
3-боб. Пахта тозалаш заводларида пахта толаси тойининг оғирлигини тортиб кўриш
13. Пахта толасининг ҳар бир тойи оғирлигини тортиб кўриш пахта тозалаш корхонасининг пресслаш цехида етказиб берувчининг тарозиларида бажарувчи ва етказиб берувчининг вакиллари томонидан амалга оширилади.
Тойлар бўйича тортиб кўриш натижалари бўйича ушбу Низомга 2-иловага* мувофиқ шакл бўйича пахта толаси тойларининг оғирлиги тўғрисида далолатнома расмийлаштирилади, у бажарувчи ва етказиб берувчининг ҳақиқий муҳри билан тасдиқланади. Унинг бир нусхаси буюртмачининг вакилига берилади, етказиб берувчи тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномаси асосида счёт-сертификатни расмийлаштиради. Тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномасининг амал қилиш муддати мувофиқлик сертификатининг амал қилиш муддати тугагач тамом бўлади.
14. Oʻz DSt 841га мувофиқ етказиб берувчининг пресслаш цехида фойдаланиладиган тарозилари тортиб кўришда йўл қўйиладиган кўпи билан ±0,5 кг. нуқсонли бўлиши керак (синаш шкаласининг бўлиниш бирлиги — кўпи билан 0,2 кг). Тортиб кўриш натижаси вергулдан кейин биринчи белгигача бўлган аниқлик билан ёзиб қўйилиши керак.
15. Терминалда тола партиясини назорат бўйича тортиб кўришда тойнинг ўртача массаси ±1,0 кг. дан ортиқ миқдорда фарқ қилмаса, той бўйича тортиб кўриш далолатномасида кўрсатилган тойнинг ўртача массасидан тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномаси маълумотлари тўғри деб ҳисобланади. Бунда бажарувчи ва етказиб берувчининг тойлар бўйича тортиб кўриш натижалари ўзгартирилмайди.
16. Терминалда бажарувчи ва етказиб берувчининг тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномасида кўрсатилган маълумотлар билан тойнинг ўртача массаси бўйича ±1,0 кг. дан ортиқлиги аниқланган тақдирда буюртмачи бу ҳақда маълум қилади, шундан сўнг бажарувчи ва етказиб берувчининг вакиллари харидор ёки буюртмачи вакили билан биргаликда қайта тортиб кўриш учун икки кун муддатда етиб келиши керак. Етказиб берувчи қайта тортиб кўриш далолатномалари асосида счёт-сертификатга ўзгартиришлар киритади.
Масса бўйича тафовут тасдиқланган тақдирда бажарувчи ўз ҳисобидан такрорий тортиб кўришни амалга оширади. Етказиб берувчи ва буюртмачи бажарувчининг пахта толасининг 100 фоиз баҳсли ҳажмини такрорий тортиб кўриш асосида тузилган далолатномалари асосида ҳақиқий массани ҳисобга олган ҳолда ўзаро ҳисоб-китобларни амалга оширади.
Масса бўйича тафовутлар тасдиқланмаган тақдирда тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномаларининг маълумотлари ўзгаришсиз қолади, қўшимча харажатлар эса буюртмачи ҳисобига киритилади, кейинчалик харидорнинг харажатларига ўтказилади.
17. Бажарувчининг вакили 100 фоиз қайта тортиб кўришни ўтказиш учун икки кун муддатда терминалга келмаган тақдирда, бажарувчи ушбу Низомнинг 6-бобига мувофиқ жавобгар бўлади, харидор томонидан жалб этилган бетараф назорат қилувчи ташкилотнинг пахта толаси тойи массаси бўйича маълумотлари эса етказиб берувчи ва буюртмачи ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар учун якуний ҳисобланади.
18. Бажарувчи пахта тозалаш корхонасида ва терминалда пахта толаси тойнинг сифати ва массасини танлаб назорат қилиш ҳамда натижалар қониқарсиз бўлган тақдирда синовлар протоколининг дастлабки ҳужжатларини ёки бажарувчи ва етказиб берувчи томонидан тузилган тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномасини бекор қилиш ҳуқуқига эга.
4-боб. Пахта толасини синаш
Олдинги таҳрирга қаранг.
19. Пахта толаси ҳар бир тўдаси намлигининг массавий улушини аниқлаш учун бажарувчининг вакили томонидан пахта толасини пресслашдан олдин олинган намуналарни О`z DSt 634 «Пахта толаси. Намликнинг массовий улушини аниқлаш усуллари»га кўра бажарувчининг пахта тозалаш корхоналарида жойлашган синов лабораториясида ушбу Низомнинг 3-иловага* мувофиқ шакл бўйича амалга оширилади.
(19-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 24 сентябрдаги 759-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.09.2018 й., 09/18/759/2026-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Пахта толасининг ҳар бир тойидан олинган намуналарни синаб кўришни мутахассислар Oʻz DSt 604 га мувофиқ НVI усули ва классер усули билан бажарувчининг минтақавий лабораториясида амалга оширадилар. Синашлар натижасида пахта толасининг юқори ўртача узунлиги (типи), нави ва класси, микронейр кўрсаткичи, солиштирма узилиши кучи ва узунлиги бўйича бирхиллик индекси, шунингдек, пахта толаси намуналаридаги сифат нуқсонлари (чигит, линт, ёғ, ҳид ва шу кабилар) ва бошқа аралашмалар мавжудлиги аниқланади.
(19-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 30 майдаги 223-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.06.2023 й., 09/23/223/0305-сон)
«Биринчи» (I) ва «Иккинчи» (II) ўрта толали навлар пахта толаси учун микронейр кўрсаткичи, солиштирма узилиш кучи ва узунлиги бўйича бирхиллик индекси синаб кўрилган партиядаги барча тойларнинг ўртача кўрсаткичлар маълумотлари бўйича аниқланади.
SITC (НVI) усули ва классер усули бўйича барча маълумотлар белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилади ва бажарувчининг маълумотлари миллий базасида сақланади.
Лабораторияда пахта толасининг нави ва классини баҳолашнинг классер усулида етказиб берувчининг вакиллари иштирок этиши мумкин.
20. Пахта толаси сифатини тойлар бўйича синов натижалари ушбу Низомга 4-иловага* мувофиқ шакл бўйича синовлар далолатномаси билан расмийлаштирилади. Синовлар далолатномасида, шунингдек, пахта толасининг Oʻz DSt 604 талабларига мувофиқлиги ёки номувофиқлиги ҳақидаги маълумотлар ҳам кўрсатилади. Синовлар далолатномасида номувофиқлик бўлган тақдирда ушбу Низомга 5-илова* бўйича пахта толаси сифати нуқсонлари кодлари кўрсатилади.
Бажарувчи буюртмачининг буюртманомаси бўйича унга SITC НVI тизими бўйича синалган тола партияси натижаларининг электрон кўчирмасини бериш мумкин.
Синовлар далолатномасини НVI, классер тизимида сифат назорати бўйича бўлим бошлиғи имзолайди ва бажарувчининг минтақавий лабораторияси бошлиғи тасдиқлайди.
Синовлар далолатномасининг бир нусхасини бажарувчи етказиб берувчининг вакилига беради.
5-боб. Мувофиқлик сертификатини расмийлаштириш ва бериш
21. Синовлар далолатномасида кўрсатилган тойлар бўйича синовлар натижалари асосида, пахта тозалаш корхонасида етказиб берувчи ёхуд терминалда етказиб берувчи ёки буюртмачи пахта толаси партиясининг учта классигача қатнашишга қўйилган саноат ва селекция нави типи бўйича бир хил толаларни комплектлайди, комплектланган партиянинг брутто массасини ва кондицион массасини аниқлайди.
Минтақавий лаборатория комплектланган партия учун ушбу Низомга 6-иловага* мувофиқ шакл бўйича пахта толаси синовлари протоколини расмийлаштиради. Синовлар протоколини бажарувчининг вакиллари имзолайдилар.
Бажарувчининг минтақавий лабораториядаги ваколатли вакили (сертификатлаш бўйича мутахассис) синовлар протоколи асосида пахта толасининг синалган партиясига учта дубликат нусхаси билан бирга мувофиқлик сертификатларини расмийлаштиради, уни белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказади ва минтақавий лаборатория муҳри (хизмат кўрсатиш белгиси) билан тасдиқлайди. Дубликатнинг асл нусхаси ва бир нусхаси етказиб берувчининг вакилига берилади. Дубликат нусхаларининг биттаси буюртмачига юборилади, биттаси минтақавий лабораторияда қолади.
Мувофиқлик сертификати давлат тилида, рус ёхуд инглиз тилларида тўлдирилади.
Сертификат рўйхатдан ўтказилган вақтдан бошлаб кучга киради. Сертификатнинг амал қилиш муддати Oʻz DSt 841 бўйича пахта толасини ташиш ва сақлаш шартларига риоя қилинган тақдирда 6 ойни ташкил этади.
Мувофиқлик сертификатининг ушбу амал қилиш муддати ўтгач бажарувчи сертификатлаш тартибини белгиланган тартибда амалга оширади.
22. Мувофиқлик сертификати ҳар бир комплектланган пахта толаси партиясига алоҳида берилади. Бунда пахта толаси партиясининг сифати ва миқдори тўғрисидаги маълумотлар ушбу Низомга 7-иловага* мувофиқ шакл бўйича мувофиқлик сертификатига иловада келтирилади. Буюртмачи билан келишув бўйича мувофиқлик сертификати бир неча партия учун берилиши мумкин.
23. Пахта толаси терминалга юклаб жўнатилаётганда етказиб берувчи юклаб жўнатиш ҳужжатлари орасига мувофиқлик сертификатининг асл нусхасини ва унга иловани жойлаши шарт.
Изчил тартибда рақамлаш тизимига ўтилганда пахта толаси тойини терминалларга мувофиқлик сертификатисиз (инспекция далолатномасисиз) етказиб беришга йўл қўйилмайди.
24. Пахта толасининг бир нечта класси (кўпи билан учта) мавжуд бўлган партиясига мувофиқлик сертификатлари нусхалари ҳар қайси класс учун алоҳида берилиши мумкин.
25. Мувофиқлик сертификати қуйидаги ҳолатларда берилмайди:
пахта толаси намуналарида чигит, линт, пахтани қайта ишлаш чиқитлари, ёғли тола, ортиқча нам тола, чиринди ҳиди ёки толанинг нави ва классини баҳолаш классер усули бўйича ўтказилаётган пахта толаси расмий намуналарида мавжуд бўлмаган бошқа аралашмалар бор бўлганда;
пахта толаси тегишли саноат навининг чекланган «Ифлос» классидагидан ортиқча ифлос бўлган тақдирда;
тола ёки унинг ташқи кўриниши пахта толасининг эталон намунасига мувофиқ бўлмаган рангда бўлганда;
ўртача ва узун толали пахта толаси аралаш бўлганда;
тола партиясида турли саноат навларидаги мансуб тойлар мавжуд бўлганда;
той зарур даражада маркировка қилинмаганда, жойлаштирилмаганда, ифлос бўлганда, той сиртига сув текканда, шунингдек, ушбу пахта толаси партияси учун ҳужжатлар мавжуд бўлмаганда.
26. Пахта толасининг O'z DSt 604 талабларига жавоб бермаслиги, ушбу Низомнинг 25-бандида санаб ўтилган белгилар бўйича мувофиқлик сертификати берилиши мумкин бўлмаганда бажарувчи ушбу Низомга 8-иловага* мувофиқ шакл бўйича номувофиқлик ҳақидаги билдиришномани икки нусхада расмийлаштиради.
Билдиришномани бажарувчининг вакиллари имзолайди, минтақавий лаборатория муҳри (хизмат кўрсатиш белгиси) билан тасдиқлайди.
Билдиришноманинг бир нусхаси пахта тозалаш корхонаси вакилига берилади, иккинчи нусхаси минтақавий лабораторияда қолади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Пахта толаси намуналарида калта момиқ ва пахтани қайта ишлаш аралашган чиқитлари мавжуд бўлганда маҳсулот сертификатланмайди, инспекция далолатномаси расмийлаштирилмайди ва бу ҳақда буюртмачига асосланган хабарнома берилади.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 24 сентябрдаги 759-сонли қарорига асосан тўртинчи хатбоши билан тўлдирилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.09.2018 й., 09/18/759/2026-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(26-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 11 декабрдаги 653-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)
27. O'z DSt 604 талабларига жавоб бермайдиган ҳар бир пахта толаси партияси синовлари натижалари юзасидан ушбу Низомга 9-иловага* мувофиқ шакл бўйича пахта толасининг инспекция далолатномаси расмийлаштирилади. Уни бажарувчининг вакиллари имзолайдилар, минтақавий лаборатория бошлиғи тасдиқлайди, унга бажарувчининг минтақавий лабораторияси ҳақиқий муҳри (хизмат кўрсатиш белгиси) қўйилади.
* 1 — 9-иловалар рус тилидаги матнда берилган.
Ташқи кўриниши (ранги ва ифлосланганлиги) бўйича тасдиқланган стандарт намуналарга мувофиқ бўлмаган пахта толаси партиясига инспекция далолатномасини расмийлаштиришда ушбу партиянинг нави ва класси уни қабул қилиб олишда харидор билан келишган ҳолда бажарувчи ва етказиб берувчи томонидан аниқланади.
Инспекция далолатномаси мувофиқлик сертификати ўрнига пахта толаси сифати тўғрисидаги ҳужжат ҳисобланади.
Oʻz DSt 604 талабларига мувофиқ бўлмаган тола учун берилган инспекция далолатномалари бажарувчи томонидан белгиланган тартибда ҳисобга олинади ва рўйхатдан ўтказилади.
28. Ўтказилган текширишлар натижаларига кўра харидор томонидан терминалда сифати ва миқдори бўйича қабул қилиб олиш далолатномаси имзоланади. Харидорлар томонидан имзоланган сифати ва миқдори бўйича қабул қилиб олиш далолатномалари нусхалари буюртмачилар томонидан ҳар куни бажарувчи ва етказиб берувчининг минтақавий лабораториясига берилади.
29. Буюртмачи, етказиб берувчи ёки харидор пахта толасини сертификатлаш ва тортиб кўриш натижаларидан норози бўлган тақдирда уларнинг апелляциялари амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ кўриб чиқилади.
6-боб. Бажарувчининг жавобгарлиги
Олдинги таҳрирга қаранг.
30. Бажарувчи ўзи синаб кўрган пахта толаси тўдаси ҳажмининг нави, класси, узунлиги ва микронейрини, намликнинг масса нисбати, солиштирма узилиш кучи ва узунлик бўйича бирхиллик индексини (той ичидаги бракдан ташқари) аниқлаш бўйича хизматлар кўрсатишда шартномавий мажбуриятларини зарур даражада бажарилиши учун қуйидагилар бўйича мулкий жавоб беради:
(30-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 24 сентябрдаги 759-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.09.2018 й., 09/18/759/2026-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
пахта толасини сақлаш, етказиб бериш, терминалдан пахта тозалаш заводига қайтариш;
(30-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 24 сентябрдаги 759-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.09.2018 й., 09/18/759/2026-сон)
рекламацияларни, даъволарни қонун ҳужжатларига мувофиқ иқтисодий судда кўриб чиқиш билан боғлиқ харажатлар бундан мустасно.
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси.
31. Харидорнинг терминалларда тойнинг ўртача массасининг ҳақиқий тафовути ±1,0 кг. дан ортиқлиги юзасидан эътирозлари тасдиқланган тақдирда, бажарувчи буюртмачига унинг тойни қайтадан тортиб кўриш бўйича хизматлари ва уларнинг нормативдан ортиқча сақлангани учун, той массасидаги тафовут қийматидан ташқари харажатларини тўлайди, шунингдек, айбдор шахсларга нисбатан қонун ҳужжатларига мувофиқ зарур чоралар кўради.
Агар бажарувчи Ўзбекистон Республикаси терминалларида қайтадан тортиб кўришда:
тортиб кўришдаги хатолик йўл қўйиладиган ±0,5 кг. миқдоридаги нормадан ортиқча бўлган тарозилардан фойдаланилганлигини ёки той массаси, вергулдан кейинги дастлабки ўнинчи белгини ҳисобга олмасдан, килограммлардаги бутун миқдоргача яхлитлаб ёзилганлигини;
тарозилар ваколатли органларнинг текшириш тўғрисидаги гувоҳномаларига эга бўлмаганлигини;
тойлар Oʻz DSt 841 стандарти бузилган ҳолда тарозида тортилганлиги, ташилганлиги ва сақланганлигини исботлаб берган тақдирда той массаси бўйича эътирозлар қондирилмайди.
32. Харидорнинг сертификатлаш ва тортиб кўришлар натижалари юзасидан эътирозлари тасдиқланмаган тақдирда, эътирозларни кўриб чиқиш бўйича барча харажатларни буюртмачи тўлайди, кейинчалик улар харидорларнинг ҳисоб рақамига ўтказилади.
33. Харажатларни тўлаш бўйича буюртмачи ва бажарувчи ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
7-боб. Буюртмачининг жавобгарлиги
34. Буюртмачи пахта толасини терминаллардан белгиланган тартибда расмийлаштирилган мувофиқлик сертификатисиз (инспекция далолатномасисиз) терминалда тойлар бўйича тортиб кўриб далолатномасисиз ҳамда сифати ва массаси бўйича қабул қилиб олиш далолатномасисиз юклаб жўнатишга ҳақли эмас.
35. Буюртмачи харидорлар билан ўзи тузадиган контрактларда фақат Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги терминалларда пахта толасининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида харидорнинг вакиллари томонидан қабул қилиб олинган пахта толаси партиялари бўйича, той ичидаги бракдан ташқари, сифат ва массаси юзасидан эътироз билдиришга ҳақли эмаслиги шарти билан сифати ва массаси бўйича қабул қилиб олинишини назарда тутади.
36. Пахта толасининг той ичидаги браки бўйича бирон-бир баҳсли масалани Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида кўриб чиқиш зарурати пайдо бўлган тақдирда, буюртмачи етказиб берувчининг мутахассисларига виза олишда кўмаклашиши керак.
37. Буюртмачи бажарувчига терминалларда доимий ваколатхона учун бино бериши керак. Пахта толасини экспорт қилиш билан боғлиқ масалаларни ўз вақтида ва дарҳол ҳал этиш мақсадида буюртмачи терминалларда бажарувчининг вакилларига терминалларга тушадиган, харидорлар қабул қилиб оладиган, терминаллардан юклаб жўнатиладиган пахта толаси партиялари ҳақида ахборот тақдим этиши керак.
38. Буюртмачи той массасини бажарувчи ва етказиб берувчи тортиб кўргандан кейин той массасини қайта текшириш учун буюртмачи томонидан жалб этиладиган инспекция компанияларидан улар қўллайдиган тарозилардаги нуқсонлар ва ваколатли органлар томонидан тарозиларнинг текширилгани тўғрисидаги гувоҳноманинг мавжудлиги ҳақидаги маълумотларни талаб қилишига ҳақли.
8-боб. Етказиб берувчининг жавобгарлиги
39. Етказиб берувчи:
пахта толаси тойини тортиб кўриш учун пресслаш цехида, шунингдек, Oʻz DSt 841 стандарти талабларига мувофиқ бўлган пахта толаси тойини назорат тартибида тортиб кўриш учун пахта тозалаш заводининг тайёр маҳсулотларини сақлаш майдончаларида тарозилар ўрнатилишини;
тарозиларнинг тўғри ишлашини назорат қилиш учун стандарт тарози тошлари билан;
терминалларга типи ва нави бўйича бир хил, бошқа аралашмаларсиз, нохуш ҳидсиз, ортиқча намсиз ва шу каби вагон нормаси пахта толаси етказиб берилишини таъминлашга доир барча чора-тадбирлар кўрилишини;
пичоқли қурилмалар билан намуналар қирқилган жойларда тойлар идишлари қайта тикланишини;
пахта тозалаш заводлари прессларидаги пичоқ қурилмаларининг мақбул ҳолатда бўлишини ва уларнинг ўз вақтида алмаштириб турилишини;
пахта толаси намуналарини сақлаш ва зарур ҳужжатларни расмийлаштириш учун бажарувчини пахта тозалаш заводида жой билан;
Oʻz DSt 841 стандартига мувофиқ бўлган пахта толаси идишга жойлаштирилишини, тойлар маркировка қилинишини, ташилиши ва сақланишини таъминлаши керак.
40. Етказиб берувчи пахта толасини терминалларга белгиланган тартибда расмийлаштирилган мувофиқлик сертификатисиз (инспекция далолатномасисиз) ва тойлар бўйича тортиб кўриш далолатномасисиз юклаб жўнатишга ҳақли эмас.
Изчил рақамлаш тизимига ўтилганда пахта толаси тойларини терминалларга мувофиқлик сертификатисиз (инспекция далолатномасисиз) етказиб беришга йўл қўйилади.
41. Тойлар ичида брак аниқланган тақдирда етказиб берувчи ушбу ҳажмларни сотиш ва қайтариш билан боғлиқ барча харажатлар бўйича мулкий жавобгар бўлади.
42. Тойнинг ўртача массасидаги тафовутнинг ±1,0 кг. дан ортиқчалиги юзасидан харидорнинг буюртмачига эътирозлари тасдиқланган тақдирда, етказиб берувчи ва буюртмачи ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар пахта толаси партиясининг ҳақиқий массаси бўйича амалга оширилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 февралдаги 106-сон қарорига
4-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 2018 йил 1 апрелдан бошлаб ўз кучини йўқотган деб эътироф этилаётган баъзи қарорлари
РУЙХАТИ
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Пахта толасини сотиш ва ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш тўғрисида» 2016 йил 30 августдаги 286-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2016 й., 8-сон, 82-модда).
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек баъзиларини ўз кучини йўқотган деб эътироф этиш тўғрисида» 2017 йил 9 октябрдаги 810-сон қарорига 1-илованинг 31-банди.
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар киритиш, шунингдек баъзи қарорларини ўз кучини йўқотган деб эътироф этиш тўғрисида» 2018 йил 19 январдаги 34-сон қарорига 1-илованинг 37-банди.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 14.02.2018 й., 09/18/106/0696-сон, 14.05.2018 й., 09/18/350/1206-сон, 16.08.2018 й., 09/18/664/1766-сон, 25.09.2018 й., 09/18/759/2026-сон, 13.11.2018 й., 09/18/923/2180-сон; 22.04.2019 й., 09/19/341/2992-сон; 25.04.2019 й., 09/19/351/3009-сон; 13.07.2019 й., 09/19/575/3415-сон, 17.09.2019 й., 07/19/4453/3756-сон; 26.12.2019 й., 09/19/1032/4260-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.08.2022 й., 09/22/445/0739-сон, 30.09.2022 й., 09/22/556/0879-сон; 01.06.2023 й., 09/23/223/0305-сон; 13.12.2023 й., 09/23/653/0931-сон)