1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.07.00 Yerlarning ayrim toifalari va turlarining huquqiy rejimi / 11.03.07.01 Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Qishloq xoʻjaligi]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksi va “Yaylovlar toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini “Yoshlar va biznesni qoʻllab-quvvatlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida” 2024-yil 21-fevraldagi PF-37-son Farmoniga muvofiq, shuningdek, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanishning samarali tizimini joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
tuproq unumdorligini saqlash va oshirish, almashlab ekishni suvdan foydalanish manbalarini hisobga olgan holda tashkil etish orqali qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish;
tuproq unumdorligini saqlash va oshirish, suvdan foydalanish manbalarini hisobga olgan holda yaylovlar almashinishini yoʻlga qoʻyish orqali yaylovlardan oqilona foydalanish;
qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini baholash va uning natijasi boʻyicha xulosani shakllantirish.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.05.00 Yerdan foydalanishni va muhofaza qilish sohasini rejalashtirish va meʼyorlash;
2.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.07.00 Yerlarning ayrim toifalari va turlarining huquqiy rejimi / 11.03.07.01 Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar]
2. Belgilansinki:
qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanilganligi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 14-yanvardagi 22-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va uning hududiy boʻlinmalarining yer tuzish va yerdan foydalanish boʻyicha xodimlari tomonidan aniqlanadi;
qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan yerlarni almashlab ekish rejasiga hamda yaylovlar almashinishi rejasiga muvofiq yerdan foydalanuvchilar tomonidan oqilona foydalaniladi;
tuman (Quvasoy shahar) hokimliklariga Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining tuman (Quvasoy shahar) boʻlimlari xulosasiga asosan yerdan foydalanuvchilarning qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibiga rioya qilmaganligi hamda yerning normativ qiymatidan kelib chiqqan holda, yer uchastkasining ijara muddatiga hisoblangan qoʻshimcha toʻlovlarni toʻlamaganligi uchun ularning yerga boʻlgan ijara huquqini bekor qilish yuzasidan sudga toʻgʻridan-toʻgʻri daʼvo arizasini kiritish huquqi beriladi.
[OKOZ:
1.12.00.00.00 Axborot va axborotlashtirish / 12.04.00.00 Axborotlashtirish. Axborot tizimlari, texnologiyalari va ularni taʼminlash vositalari / 12.04.02.00 Axborot tizimlari, texnologiyalari va ularni taʼminlash vositalari]
3. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda uch oy muddatda:
“E-ijara” axborot tizimida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini baholash va uning natijasi boʻyicha xulosani shakllantirishning elektron tizimini yaratsin;
ushbu qarorning mazmun-mohiyati va ahamiyatini qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanuvchilar oʻrtasida keng tushuntirilishini taʼminlasin.
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.05.00 Normativ-huquqiy hujjatlarni eʼlon qilish va kuchga kirishi]
4. Ushbu qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2024-yil 30-dekabr,
914-son
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-dekabrdagi 914-son qaroriga ILOVA
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan (shu jumladan, yaylovlardan) oqilona foydalanish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 36-moddasiga muvofiq yerdan oqilona foydalanilmaganda, yer uchastkasiga boʻlgan huquqni bekor qilishning aniq holatlarini belgilash maqsadida ishlab chiqilgan.
3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
almashlab ekish — maʼlum vaqt davomida yer uchastkalari boʻyicha qishloq xoʻjaligi ekinlarini ilmiy asoslangan holda navbatlab ekish;
dala — qishloq xoʻjaligi maqsadlarida foydalaniladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi ekinlarini yetishtirish va/yoki chorva mollarini boqish (oʻtlatish) uchun foydalaniladigan alohida kontur raqami bilan belgilangan va alohida chegara belgilariga ega boʻlgan yer maydoni birligi;
yerdan foydalanuvchilar — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan doimiy yoki ijara asosida foydalanish huquqiga ega boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxslar;
yerlar degradatsiyasi — yerlarning tabiiy-xoʻjalik ahamiyatining pasayishiga olib keluvchi tabiiy va antropogen taʼsirlar natijasida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar holatining yomonlashishi;
tuproq unumdorligining sezilarli pasayishi — tuproq sifatini baholash, agrokimyoviy va/yoki agromeliorativ tadqiqotlar natijalari taqqoslanganda, tuproq unumdorligi koʻrsatkichining pasayishi;
umumiy yaylov maydoni boʻyicha foydalanish meʼyori — Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 19-avgustdagi 689-son qarori bilan tasdiqlangan Yaylovlarda chorva mollarini oʻtlatishda eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish normalarini belgilash, yaylovlar almashinishini taʼminlash va yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq umumiy yaylov maydoni boʻyicha aniqlangan eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish meʼyori;
chorva hayvonlari koʻchib yurish (yoyib) tartibida boqiladigan (oʻtlatiladigan) yaylovlar — aholi punktidan uzoqdagi hududlarda chorva hayvonlarini koʻchib yurish (yoyib) tartibida boqish (oʻtlatish) uchun foydalaniladigan yaylovlar;
yaylovlar almashinishi — yaylovlarni boshqarish va ulardan foydalanish rejasiga muvofiq yaylovlardan davriy va navbat bilan foydalanish hamda uning mahsuldorlik holatini saqlash uchun xizmat qiladigan tizim;
yaylovlarda boqiladigan (oʻtlatiladigan) chorva hayvonlari (keyingi oʻrinlarda — chorva hayvonlari) — yirik shoxli mollar, qoʻylar, echkilar, otlar, tuyalar va boshqalar;
yaylovlarning oziqa (yem-xashak) hajmi — yaylovlar maydoni birligi boʻyicha yaylov oʻtlarining mahsuldorligi;
yaylovlardan oqilona foydalanish — tabiiy meʼyorlarga (umumiy yaylovlarda eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish meʼyoriga) rioya qilish orqali va ekologik muhimligini hisobga olgan holda, yaylovlarning normal holatini saqlash va qayta tiklash imkonini yaratgan holda, yaylovlarning oziqa (yem-xashak) resurslaridan samarali foydalanish;
qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish — yer maydonlarida tuproq unumdorligining pasayishi va meliorativ holatining yomonlashishiga yoʻl qoʻymaslik hamda mahsuldorlikning zarur koʻrsatkichlariga erishish maqsadida yerdan foydalanuvchilar tomonidan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan (shu jumladan, yaylovlardan) oqilona foydalanishni taʼminlanishi.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.01.00 Asosiy qoidalar;
2.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.02.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilishning boshqaruvi. Yerga oid munosabatlarni tartibga solish yuzasidan davlat organlarining vakolatlari;
3.21.00.00.00 Oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha kompleks tusdagi hujjatlar / 21.03.00.00 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari]
4. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanilganligi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 14-yanvardagi 22-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va uning hududiy boʻlinmalarining yer tuzish va yerdan foydalanish boʻyicha xodimlari tomonidan aniqlanadi.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.01.00 Asosiy qoidalar]
5. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish quyidagilar mezonlar boʻyicha baholanadi:
tuproq unumdorligini saqlash va oshirish (haydalma qatlamida umumiy gumus, harakatchan fosfor va almashinuvchan kaliyning maqbul darajasini taʼminlash);
asosiy qishloq xoʻjaligi ekinlarining hosildorligini belgilangan darajada saqlash va oshirish;
suvdan foydalanish manbalarini hisobga olgan holda almashlab ekish;
yaylovlar almashinishini hisobga olgan holda yaylovlardan foydalanish;
tuproqning unumdorligi va meliorativ holatini saqlash va oshirish;
chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarishda yaylovlardagi maqbul (optimal) foydalanish meʼyorini taʼminlash;
yerlarning xoʻjalik aylanmasidan (foydalanishdan) chiqib ketishining oldini olish, yerlarni begona oʻtlar va butasimon daraxtlar qoplashiga hamda ularning maishiy va ishlab chiqarish chiqindilari bilan ifloslanishiga yoʻl qoʻymaslik;
yerga ishlov berishda qishloq xoʻjaligi ekinlarini angʻiz qoldiqlari va ikkilamchi mahsulotlarni yoqishga yoʻl qoʻymaslik;
dala chetlariga, bogʻlar va tokzorlarning qator oralariga, shu jumladan, kanallar, sugʻorish va kollektor-drenaj tarmoqlari atrofidagi maydonlarga maqbul ekinlarni ekib daromad olish (sugʻorish suvlari bilan taʼminlangan yerlarda);
ichki sugʻorish tarmoqlari va zovurlarni oʻz vaqtida tozalash.
Mazkur band talablari bajarilmagan holatlarda, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan va yaylovlardan oqilona foydalanilmagan hisoblanadi.
6. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanishni baholash uchun yerdan foydalanuvchilarda quyidagi hujjatlar mavjud boʻlishi shart:
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.07.00 Hisob. Hisobot. Statistika (shuningdek, 07.29.00.00 ga qarang)]
a) qishloq xoʻjaligi faoliyati toʻgʻrisidagi yillik statistika hisoboti shakllari boʻyicha statistika maʼlumotlari.
Bunda qishloq xoʻjaligi faoliyati toʻgʻrisidagi yillik statistika hisoboti shakllari boʻyicha statistika maʼlumotlari yerdan foydalanuvchilarning soʻrovnomalariga asosan tuman statistika boʻlimlari tomonidan begʻaraz taqdim etiladi;
b) mazkur Nizomga 1-ilovaga muvofiq shakldagi almashlab ekish rejasi;
v) mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakldagi yaylovlar almashinishi rejasi;
g) xoʻjalik ichida yer tuzish loyihasi (dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini aniqlash bundan mustasno).
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.02.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilishning boshqaruvi. Yerga oid munosabatlarni tartibga solish yuzasidan davlat organlarining vakolatlari]
7. Xoʻjalik ichida yer tuzish loyihasi yerdan foydalanuvchilarning murojaatiga asosan “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan xoʻjalik shartnomalari asosida ishlab chiqiladi hamda tuman (Quvasoy shahar) hokimining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi.
2-bob. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi
8. Yerdan foydalanuvchilar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishda umumiy foydalanish uchun chop etilgan ilmiy-tadqiqot institutlarining ilmiy asoslangan tavsiyalari asosida ishlab chiqilgan va tasdiqlangan almashlab ekish rejasiga muvofiq almashlab ekishga rioya qiladi.
Yerdan foydalanuvchilar yaylovlardan foydalanishda eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish meʼyorining 20 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi qishloq xoʻjaligi hayvonlarining mavjudligini va uning belgilangan meʼyordan oshib ketmasligini taʼminlaydi.
9. Xoʻjalikning ixtisoslashuvi va yerni ijaraga olish shartnomasiga muvofiq yetishtiriladigan ekinlarning rotatsiyasi boʻyicha tanlangan almashlab ekish tizimiga bogʻliq holda qishloq xoʻjaligi ekinlarining toʻliq vegetatsiyaga muvofiq davrni oʻz ichiga olgan almashlab ekish rejasi yerdan foydalanuvchilar tomonidan ishlab chiqilib, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi tomonidan tasdiqlanadi va bir nusxasi ushbu tashkilotda saqlanadi.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.21.00 Tuproqlarni eroziyadan, ifloslanishdan, botqoqlanishdan, suv bosishidan va boshqa salbiy jarayonlardan himoya qilish;
2.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.23.00 Yer melioratsiyasi]
10. Tuproq unumdorligining quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha pasayishiga yoʻl qoʻyilmaydi:
sugʻoriladigan tuproqlarning unumdor qatlamida (0 — 30 sm) umumiy gumus (>0,8%) miqdorini, harakatchan fosfor (>30 mg/kg) va almashinuvchan kaliyning (>200 mg/kg) tuproqdagi miqdorlarini kam taʼminlangan darajadan tushirmaslik;
ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq tuproqning gumus va oziqa elementlari bilan taʼminlanganligining kam koʻrsatkichlariga ega boʻlgan yerlarni kengaytirmaslik;
qonunchilik hujjatlari bilan tasdiqlangan talablarga muvofiq yerlarni maksimal ruxsat etilgan konsentratsiyasidan yuqori darajada mineral oʻgʻitlar va pestitsidlar bilan ifloslantirmaslik;
eroziya natijasida yuqori gumus qatlam qalinligining 5 santimetrdan ortiq pasayishi;
tuproqning 30 santimetrgacha boʻlgan qatlamida zaharli tuzlar umumiy miqdorining koʻpayishiga (xlor 0,01 foizdan, sulfat 0,03-0,04 foizdan ortiq, tuproqdagi shoʻrlanish darajasini umumiy maydonning 5 foizdan oshirmaslik) yoʻl qoʻymaslik;
qishloq xoʻjaligi maqsadlari uchun berilgan yerlarni qishloq xoʻjaligi foydalanishidan chiqarib yubormaslik.
11. Yerdan foydalanuvchilar asosiy qishloq xoʻjaligi ekinlari, bogʻlar va tokzorlar tuproqlarining bir bonitet balliga nisbatan hisoblangan normativ hosildorligiga muvofiq ularning hosildorligini taʼminlashi shart.
12. Yerdan foydalanuvchilar chorvachilik maqsadlari uchun qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishda quyidagi miqdorlarda qishloq xoʻjaligi hayvonlarining mavjudligini taʼminlaydi:
eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish meʼyorining 20 foizidan pasaytirmaslik;
eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish meʼyoridan oshirmaslik.
3-bob. Yaylovlardan oqilona foydalanish tartibi
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.02.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilishning boshqaruvi. Yerga oid munosabatlarni tartibga solish yuzasidan davlat organlarining vakolatlari]
13. Yaylovlardan oqilona foydalanish quyidagi tadbirlarni oʻz ichiga oladi:
yaylovlar almashinishi va suvdan foydalanish manbalarini hisobga olgan holda yaylovlardan foydalanish;
Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 19-avgustdagi 689-son qarori bilan tasdiqlangan Yaylovlarda chorva mollarini oʻtlatishda eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish normalarini belgilash, yaylovlar almashinishini taʼminlash va yuritish tartibi toʻgʻrisida nizomga muvofiq umumiy yaylov maydoni boʻyicha aniqlangan eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish meʼyorini taʼminlash;
yaylovlar almashinishi rejasiga muvofiq yaylovlardan foydalanish;
yaylovlarning qishloq xoʻjaligida foydalanishdan chiqib ketishining oldini olish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish, shu jumladan, yerlarni begona oʻtlar va butasimon daraxtlar qoplashiga hamda maishiy va ishlab chiqarish chiqindilari bilan ifloslanishiga yoʻl qoʻymaslik.
14. Yerdan foydalanuvchilar yaylovlardan foydalanishda eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish normasidan oshmagan miqdorda qishloq xoʻjaligi hayvonlari boqilishini taʼminlaydi.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.02.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilishning boshqaruvi. Yerga oid munosabatlarni tartibga solish yuzasidan davlat organlarining vakolatlari]
15. Eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish normasini taʼminlash maqsadida qishloq xoʻjaligi hayvonlari bosh soni va yerdan foydalanuvchilar foydalanishida boʻlgan yaylovlarning oziqa mahsuldorligi toʻgʻrisidagi axborotlardan foydalaniladi.
Yerdan foydalanuvchilarga tegishli boʻlgan qishloq xoʻjaligi hayvonlarining bosh soni miqdorini hisoblash uchun qishloq xoʻjaligi hayvonlarini roʻyxatga olish boʻyicha maʼlumotlar bazasidan olingan maʼlumotlar hamda yerlarni masofadan zondlash oʻtkazilgan vaqtdagi axborotlar qabul qilinadi.
Yerdan foydalanuvchilarga tegishli boʻlgan qishloq xoʻjaligi hayvonlarining bosh soni toʻgʻrisida qishloq xoʻjaligi hayvonlarini roʻyxatga olish boʻyicha maʼlumotlar bazasida maʼlumotlar boʻlmagan hollarda, chorva mollarini xatlovdan oʻtkazish va monitoring qilish asosida aniq maʼlumotlarni olishga ruxsat etiladi.
16. Yaylovlardan oqilona foydalanish tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi tomonidan tasdiqlangan Yaylovlarni boshqarish va undan foydalanish rejasi bilan tartibga solinadi.
17. Yaylovlarning oziqa mahsuldorligi pasayishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi:
yaylovlarni qishloq xoʻjaligi hayvonlarini boqish (oʻtlatish) boʻyicha alohida uchastkalarga ajratish (boʻlish);
yaylovlarning joylashishi va vaqt (yil, mavsum) boʻyicha yil mavsumi davomida almashinishi;
qishloq xoʻjaligi hayvonlari kiritilmaydigan va boqilmaydigan (oʻtlatilmaydigan) hamda har yili yaylovlar almashinishidan qoldiriladigan yer uchastkasi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.14.00.00 Qishloq xoʻjaligi / 09.14.09.00 Qishloq xoʻjaligi tarmoqlari / 09.14.09.07 Chorvachilik. Qorakoʻlchilik;
2.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.07.00.00 Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va foydalanish / 11.07.04.00 Hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanish va muhofaza qilish ustidan nazorat]
18. Hududlarning tabiiy va xoʻjalik sharoitiga bogʻliq holda yaylovlarda qishloq xoʻjaligi hayvonlarini boqish (oʻtlatish)ning quyidagi tizimlaridan foydalaniladi:
koʻchib yurish tartibida (yoyib) boqiladigan (oʻtlatiladigan) yaylovlar;
yil davomida boqiladigan (oʻtlatiladigan) yaylovlar.
Qishloq xoʻjaligi hayvonlari koʻchib yurish tartibida (yoyib) boqiladigan (oʻtlatiladigan) mintaqalarga bogʻliq holda bahor, yoz va kuz oylarida boqiladi hamda qish oylarida molxona sharoitida oziqlantiriladi.
Yerdan foydalanuvchilar hududning tabiiy-iqlim sharoitiga bogʻliq holda yaylovlardan yil davomida foydalanadi. Yerdan foydalanuvchilar noqulay iqlim sharoitida chorvachilik binolaridan foydalanadi va dagʻal oziqa bazasining yetarli darajadagi zaxirasini yaratadi.
4-bob. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish hamda uning natijasiga koʻra xulosani shakllantirish tartibi
19. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻzining hududiy boʻlinmalari bilan birgalikda har yili 10-fevralga qadar yerdan foydalanuvchilar kesimida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan (shu jumladan, yaylovlardan) oqilona foydalanish holatini oʻrganish boʻyicha kalendar rejalarni ishlab chiqadi, tasdiqlaydi hamda Qishloq xoʻjaligi vazirligining www.agro.uz rasmiy saytiga joylashtiradi.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.07.00 Yerlarning ayrim toifalari va turlarining huquqiy rejimi / 11.03.07.01 Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar]
20. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish hamda uning natijasiga koʻra xulosani shakllantirish boʻyicha ishchi guruh (keyingi oʻrinlarda — Ishchi guruh) tuziladi.
Ishchi guruhga “Oʻzdaverloyiha” instituti, Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti, Respublika agrokimyoviy tahlil markazi hamda ularning hududiy (mintaqaviy) boʻlinmalari xodimlari jalb etiladi.
21. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish natijalari ushbu Nizomning 5-bandida keltirilgan mezonlar boʻyicha baholanadi.
22. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish boʻyicha xulosalar Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti, Respublika agrokimyoviy tahlil markazi yoki ularning hududiy (mintaqaviy) boʻlinmalari tomonidan oʻtkazilgan tuproq tadqiqotlari natijalariga muvofiq tayyorlanadi.
23. Yaylovlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish boʻyicha xulosalar “Oʻzdaverloyiha” instituti yoki uni hududiy boʻlinmalari tomonidan oʻtkazilgan geobotanik tadqiqotlar va yaylovlar monitoringi natijalariga muvofiq tayyorlanadi.
[OKOZ:
1.12.00.00.00 Axborot va axborotlashtirish / 12.04.00.00 Axborotlashtirish. Axborot tizimlari, texnologiyalari va ularni taʼminlash vositalari / 12.04.02.00 Axborot tizimlari, texnologiyalari va ularni taʼminlash vositalari]
24. Ishchi guruh har bir yerdan foydalanuvchi kesimida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish hamda uning natijasiga koʻra xulosani qabul qilish boʻyicha dalolatnomani rasmiylashtiradi va “E-ijara” axborot tizimiga kiritadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining www.agro.uz rasmiy saytiga joylashtiradi.
25. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish holatini oʻrganish hamda uning natijasiga koʻra xulosa elektron shaklda tayyorlanadi va avtomatik ravishda tuman (Quvasoy shahar) hokimligining “E-ijara” axborot tizimidagi kabinetiga yuboriladi.
5-bob. Yakunlovchi qoida
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.24.00 Yerga oid qonunchilik hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik]
26. Ushbu Nizom talablarini buzganlikda aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda javob beradilar.
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA
“TASDIQLAYMAN”
______________ tuman (Quvasoy shahar)
Qishloq xoʻjaligi boʻlimi boshligi
_______________________________
___(imzo)______________(F.I.O.)____
20___ yil “___” ___________
Almashlab ekish rejasi
Yer uchastkasining kontur raqami
Ekin yerlari maydoni,
gektar
Almashlab ekish rejasini tuzishgacha boʻlgan yillardagi ekinlar
Qishloq xoʻjaligi ekinlarining rejalashtirilayotgan davrda joylashishi
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
20__ yil
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA
“TASDIQLAYMAN”
______________ tuman (Quvasoy shahar)
Qishloq xoʻjaligi boʻlimi boshligi
_______________________________
___(imzo)______________(F.I.O.)____
20___ yil “___” ___________
Yaylovlarni almashinish kalendar rejasi
Yaylovdan foydalanuvchining kadastr raqami
Kontur raqami
(almashlab boqish uchastkasi raqami)
Yillar boʻyicha foydalanilishi
2025-yil
2026-yil
2027-yil
2028-yil
2029-yil
2030-yil
Toʻldirish uchun misol:
11:05:10:01:05:9424
1015 (1)
bahor
kuz
boqilmaydi
yoz
bahor
kuz
11:05:10:01:05:9424
1016 (2)
yoz
bahor
kuz
boqilmaydi
yoz
bahor
11:05:10:01:05:9424
1017 (3)
boqilmaydi
yoz
bahor
kuz
boqilmaydi
yoz
11:05:10:01:05:9424
1018 (4)
kuz
boqilmaydi
yoz
bahor
kuz
boqilmaydi
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA
Tuproqning gumus va oziqa elementlari bilan taʼminlanganlik koʻrsatkichlari
T/r
Hududlar nomlari
Tuproqlar tipi
Gumus bilan taʼminlanganligi, foiz
Oziqa elementlari bilan taʼminlanganligi, milligramm/kilogramm
juda kam
(<0,4)
kam
(0,41 — 0,8)
oʻrtacha
(0,81 — 1,2)
koʻproq
(1,2 — 1,6)
koʻp
(1,61 — 2,0)
yuqori
(>2,0)
harakatchan fosfor
almashinuvchi kaliy
juda kam
(<15)
kam
(16 — 30)
oʻrtacha
(31 — 45)
koʻp
(46 — 60)
juda koʻp
(>60)
juda kam
(<100)
kam
(101 — 200)
oʻrtacha
(201 — 300)
koʻp
(301 — 400)
juda koʻp
(>400)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
1.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi
Sur qoʻngʻir
52 634
251 740
110 461
18 639
240
766
293 758
125 062
15 529
1795
550
24 787
222 995
137 751
42 416
8 746
Taqir oʻtloqi
Oʻtloqi taqir
Choʻl qumli
Oʻtloqi choʻl qumli
Oʻtloqi alyuvial
Oʻtloqi, botqoq-oʻtloqi allyuvial
Sur qoʻngʻir
Taqir oʻtloqi
Oʻtloqi taqir
Choʻl qumli
2.
Andijon viloyati
Toʻq tusli boʻz
687
16241
68582
84091
42160
23593
65894
94441
43448
14708
16861
5282
130395
65058
24331
10287
Tipik boʻz
Oʻtloqi allyuvial
Botqoq oʻtloqi
Oʻtloqi saz
Boʻz oʻtloqi
Oʻtloqi botqoq
Och tusli boʻz
Saz oʻtloqi
Oʻtloqi
Oʻtloqi boʻz
Botqoqli
3.
Buxoro viloyati
Oʻtloqi
7431
105832
91058
12361
2023
1332
160570
49368
7267
2262
569
19987
170562
24828
3694
966
Oʻtloqi allyuvial
Botqoq-Oʻtloqi
Oʻtloqi botqoq
Choʻl oʻtloqi
Oʻtloqi taqir
Taqir oʻtloqi
Sur tusli qoʻngʻir
Sur tusli qoʻngʻir oʻtloqi
Choʻl qumli oʻtloqi
Taqir oʻtloqi dasht
Oʻtloqi choʻl
Allyuvial oʻtloqi
Oʻtloqi choʻl qumli
Botqoq
4.
Jizzax viloyati
Boʻz oʻtloqi
2818
62224
147158
52725
9144
1649
199482
66045
8203
1459
531
11076
76557
120518
43465
24104
Och tusli boʻz
Tipik boʻz
oʻtloqi
oʻtloqi boʻz
toʻq tusli boʻz
botqoq oʻtloqi
5.
Qashqadaryo viloyati
Toʻq tusli boʻz
12333
160914
219697
64852
11613
3590
240929
165967
38710
12368
15025
2118
163615
179054
97167
31046
Tipik boʻz
Och tusli boʻz
Boʻz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Sur tusli qoʻngʻir
Sur tusli qoʻngʻir oʻt.
Qumli choʻl
Taqirli
Taqir oʻtloqi
Oʻtloqi
6.
Navoiy viloyati
Tipik boʻz
1 359
29 406
51 980
24 578
3 470
200
35 988
58 009
9 633
3 461
3 901
3 092
55 883
37 418
11 108
3 491
Och tusli boʻz
Boʻz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Sur tusli qoʻngʻir
Sur tusli qoʻngʻir oʻtloqi
choʻl qumli
Choʻl qumli oʻtloqi
Taqir
Taqir oʻtloqi
Oʻtloqi taqir
Oʻtloqi
7.
Namangan viloyati
Toʻk tusli boʻz
3650
43473
112886
60582
14152
5913
153632
61602
14388
4800
6234
21326
163069
42057
9762
4442
Tipik boʻz
Och tusli boʻz
Boʻz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Sur tusli qoʻngʻir oʻtloqi
Oʻtloqi
8.
Samarqand viloyati
Toʻk tusli boʻz
11043
102114
138974
52325
8370
2861
84019
156891
49601
10244
14932
11783
155658
97148
38259
12839
Tipik boʻz
Och tusli boʻz
Boʻz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Oʻtloqi
Oʻtloqi botqoq
Botqoq oʻtloqi
9.
Surxondaryo viloyati
Toʻk tusli boʻz
5942
87893
136923
35876
6831
3052
164122
78184
19323
5299
9589
2015
109534
74193
54855
35920
Tipik boʻz
Och tusli boʻz
Boʻz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Sur tusli qoʻngʻir
Sur tusli qoʻngʻir oʻtloqi
Qumli choʻl
Taqirli
Taqir oʻtloqi
Oʻtloqi
10.
Sirdaryo viloyati
Oʻtloqi
1303
91594
133728
26500
1865
41
173605
71564
7571
1755
535
8992
107855
106558
26131
5494
Boʻz oʻtloqi
Oʻtloqi boʻz
Oʻtloqi allyuvial
Botqoq oʻtloqi
Oʻtloqi botqoq
Och tusli boʻz
Tipik boʻz
11.
Toshkent viloyati
Togʻ jigarrang
2665
43488
123379
100254
45472
27844
116144
141497
47662
14943
22856
5260
111192
109926
75811
40912
Toʻq tusli boʻz
Tipik boʻz
Boʻz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Oʻtloqi
Oʻtloqi-botqoq
Botqoq-oʻtloqi
12.
Fargʻona viloyati
Toʻq tusli boʻz
6043
47896
99046
89411
39296
28688
159624
99234
25130
9738
16654
17344
223276
46571
13015
10173
Tipik boʻz
Och tusli boʻz
Buz-oʻtloqi
Oʻtloqi-boʻz
Kolmatoj
Oʻtloqi taqirli
Oʻtloqi
Oʻtloqi-saz
Saz-oʻtloqi
Oʻtloqi saz-alivial
13.
Xorazm viloyati
Sur-qoʻngʻir
9623
82230
108277
27223
7601
5133
100352
93965
25872
8356
11541
6160
200392
26521
4186
2829
Oʻtloqi alivial
Botqoq oʻtloqi
Oʻtloqi botqoq
Izoh. Sugʻoriladigan tuproqlar tarkibidagi gumus, harakatchan fosfor va alamashinuvchi kaliy miqdorlari konturlar kesimida aniqlanib ularni qiyosiy taqqoslash ham konturlar kesimida hisob-kitob qilinishi shart.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.01.2025-y., 09/25/914/0015-son)