Ҳужжат кучини йўқотган 22.02.2021 26.03.1994 йилдаги 164-сон
Joriy versiya
22.02.2021
05.02.1999
01.01.1996
26.03.1994
Ko‘rinish
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 26.03.1994 йилдаги 164-сон
Kuchga kirish sanasi
26.03.1994
Joriy versiya
22.02.2021
05.02.1999
01.01.1996
26.03.1994
Ko‘rinish
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
Ҳужжат кучини йўқотган 22.02.2021
Ҳужжат 26.03.1994 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА БУХГАЛТЕРИЯ ҲИСОБИ ВА ҲИСОБОТИ ТЎҒРИСИДАГИ НИЗОМНИ ТАСДИҚЛАШ ҲАМДА БУХГАЛТЕРИЯ ҲИСОБИ СЧЁТЛАРИ ТИЗИМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ҲАҚИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистан Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 22 февралдаги 87-сонли «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз аҳамиятини йўқотган айрим қарорларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида (Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўз аҳамиятини йўқотган қонунчилик ҳужжатларини қайта кўриб чиқиш тизимини жорий этиш орқали мамлакатда ишбилармонлик муҳитини яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 27 сентябрдаги ПФ-6075-сон Фармони)»ги қарорига асосан ўз кучини йўқотган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши Раёсатининг «Бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни лойиҳаси ҳақида» 1993 йил 20 апрелдаги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудида корхоналар ва ташкилотлар учун, уларнинг мулкчилик шаклларидан қатъи назар, бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботининг ягона методологик асосини қарор топтириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қуйидагилар тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи тўғрисидаги Низом 1-иловага мувофиқ ва у 1994 йил 1 январдан бошлаб амалга киритилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхоналар ва муассасалар молия-хўжалик фаолиятининг бухгалтерия ҳисоби счётлари режаси, 2-иловага мувофиқ.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Республика вазирликлари, идоралари, корпорациялари, уюшмалари, ташкилотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзларига бўйсунувчи ташкилот ва корхоналар бухгалтерия ҳисоби счётларидаги маблағлар қолдиқларини Ўзбекистон Республикасида бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи тўғрисидаги тасдиқланган Низомга мувофиқлаштиришни таъминласинлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Молия-хўжалик фаолиятининг бухгалтерия ҳисоби счётлари режасини 1994 йил 1 январдан бошлаб амалга киритсинлар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ўзбекистон Республикаси Давлат матбуот қўмитаси республика вазирликлари, идоралари, корпорациялари, уюшмалари, бирлашмалари, корхоналари, муассасалари ва ташкилотларининг талабномалари бўйича Корхоналарнинг молия-хўжалик фаолияти бухгалтерия ҳисоби счётлари режаси нусхаларининг кўпайтирилишини таъминласин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. СССР Министрлар Советининг «Бухгалтерия ҳисоботлари ва баланслар тўғрисида Низомни тасдиқлаш тўғрисида» 1979 йил 29 июндаги 633-сон қарори юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1979 йил 12 июлдаги 484-сон қарори 1994 йилнинг 1 январидан бошлаб ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Бош вазир ўринбосари Б.С. Ҳамидов зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. МУТАЛОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1994 йил 26 март,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг
1994 йил 26 мартдаги 164-сон қарорига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси ҳудудида юридик шахс ҳисобланган корхона ва ташкилотлар, улар кимга бўйсуниши ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар, (шу жумладан, чет эл инвестициялари иштирокида ташкил этилган корхоналар)*, шунингдек, асосий фаолияти бюджетдан маблағ билан таъминланадиган муассаса ва ташкилотлар** учун бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботининг ягона методологик асосини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Кейинги ўринларда «корхоналар» деб аталади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Кейинги ўринларда «муассасалар» деб аталади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Низом бухгалтерия ҳисобини ташкил этиш ва юритиш, бухгалтерия ҳисоботини тузиш ва тақдим этиш, шунингдек, ушбу масалалар бўйича корхона ва муассасаларнинг бухгалтерия маълумотларидан ички ва ташқи фойдаланувчилар билан, шу жумладан, давлат бошқаруви органлари билан ўзаро муносабатлар тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур Низомга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги барча корхона ва муассасалар томонидан бажарилиши шарт бўлган бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи бўйича норматив ҳужжатларни ишлаб чиқади ва нашр этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Корхона, муассаса ўз мулки, мажбуриятлари ва хўжалик операцияларининг бухгалтерия ҳисобини натурал ўлчовлар асосидаги пул ифодасида ялписига, узлуксиз, ҳужжатли ва ўзаро боғлиқ ҳолда акс эттириш йўли билан юритишга мажбурдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қуйидагилар бухгалтерия ҳисобининг асосий вазифалари ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор раҳбарлик қилиш ва бошқарувни амалга ошириш учун, шунингдек, инвесторлар, маҳсулот етказиб берувчилар, харидорлар, кредиторлар, солиқ, молия ва банк органлари ҳамда бошқа манфаатдор ташкилотлар ва шахслар фойдаланишлари учун зарур бўладиган корхона, муассасанинг хўжалик юритиш жараёнлари ва фаолиятининг натижалари тўғрисидаги тўлиқ ва ишончли ахборотни шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мол-мулкнинг мавжудлиги ва ҳаракати, моддий, меҳнат ва молиявий ресурслардан тасдиқланган нормалар, нормативлар ва сметаларга мувофиқ фойдаланилиши устидан назоратни таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хўжалик-молия фаолиятидаги салбий ҳолатларнинг ўз вақтида олдини олиш ички хўжалик имкониятларини ўз вақтида аниқлаш ва сафарбар қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Корхона, муассаса бухгалтерия ҳисобини ташкил этишни амалга ошира бориб:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
корхонанинг тури ва хўжалик юритишнинг аниқ шарт-шароитларини эътиборга олган ҳолда, бухгалтерия ишининг ташкилий шаклини мустақил белгилайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида илгари амалда бўлган ёки Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ёки вазирликлар ва идоралар томонидан Молия вазирлиги билан келишилган ҳолда ишлаб чиқилган шакл ва усулларга асосланиб, мазкур Низомда белгиланган умумий услубий принципларга, шунингдек, маълумотлар билан ишлаш технологиясига албатта риоя қилган ҳолда бухгалтерия ҳисоби усулларини белгилайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ички ишлаб чиқариш ҳисоби, ҳисоботи ва назорат қилиш тизимини ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Корхона, муассаса ўзининг таркибий бўлинмасини ва хўжаликлар (ёрдамчи қишлоқ хўжалиги, уй-жой-коммунал хўжалиги, транспорт ва бошқалар)ни, шунингдек, филиал, ваколатхона, бўлим ва корхона таркибига кирувчи бошқа мустақил бўлинмаларни алоҳида балансга ажратиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. Бухгалтерия ҳисобини юритишнинг асосий қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Корхона, муассаса мулк, мажбурият ва хўжалик юритиш операцияларининг бухгалтерия ҳисобини бухгалтерия ҳисоби счётлари режасига мувофиқ икки марта қайд этиш усули билан олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Бухгалтерия ҳисобини юритишда корхона, муассаса томонидан қуйидагилар таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур Низом қоидалари ва хўжалик юритиш шарт-шароитларидан келиб чиққан ҳолда алоҳида хўжалик операцияларини акс эттириш ва мулкни баҳолаш бўйича бухгалтерия ҳисоботи сиёсати (услубиёти)га ҳисобот йили давомида риоя қилиш. Ҳисоб-китоб сиёсатининг ўтган йилга нисбатан бўлган ўзгаришининг йиллик бухгалтерия ҳисоботида изоҳланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олишда ҳисобот даврида мазкур даврда амалга оширилган барча хўжалик операцияларининг, шунингдек, мол-мулкни ашёвий рўйхатга олиш натижаларининг ва мажбуриятларнинг тўлиқ акс эттирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
даромадлар ва харажатларнинг ҳисобот даврига тўғри қўшилганлиги. Мазкур Низомда ўзгача тартиб назарда тутилмаган бўлса, келиб тушган ва тўланган вақтидан қатъи назар, қўшилган харажатлар ва даромадлар ҳисобот даври даромадлари ва харажатлари сифатида тан олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобга олишда ишлаб чиқариш жорий харажатлари (муомала харажатлари)нинг ва капитал маблағларнинг ажратиб берилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар ойнинг 1 кунига келиб аналитик ҳисоб маълумотларининг синтетик ҳисоб счётларидаги айланма ва қолдиқ маблағларга мувофиқ келиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хўжалик операцияларини ҳужжатлаштириш ва уларни бухгалтерия ҳисобида акс эттириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Хўжалик операцияларининг амалга оширилганлиги қайд этиладиган дастлабки ҳужжатлар бухгалтерия ҳисоби регистрларига ёзиш учун асос бўлиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастлабки ҳужжатларда, шу жумладан, қоғоздаги ва машинадаги ахборотда қуйидаги тафсилот (реквизит)лар бўлиши шарт: ҳужжат (шакл)нинг номи, шаклнинг коди; ҳужжат тузилган сана; хўжалик операциясининг мазмуни; хўжалик операциясининг ўлчов бирликлари (натура ва пул ифодасида); хўжалик операциясининг амалга оширилиши ва тўғри расмийлаштирилиши учун масъул мансабдор шахсларнинг шахсий имзолари ҳамда исм ва фамилиялари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Операциянинг хусусияти ва ахборот устида ишлаш технологиясига кўра дастлабки ҳужжатларга қўшимча реквизитлар киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастлабки ҳужжатлар операция амалга оширилган пайтда, агар бунинг имкони бўлмаса, операция тугаши биланоқ тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳужжатларнинг ўз вақтида, тўғри тузилиши, ҳужжатлардаги маълумотларнинг ишончлилиги, шунингдек, уларни бухгалтерия ҳисобида акс эттириш учун белгиланган муддатларда тақдим этилиши учун жавобгарлик ушбу ҳужжатларни тузган ва имзолаган шахслар зиммасида бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ҳисоб-китобда акс эттириш учун қабул қилинган дастлабки ҳужжатлардаги ахборотлар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан тасдиқланадиган ёки вазирлик ва идораларнинг умумий услубий принципларга амал қилиб Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишилган ҳолда ишлаб чиққан ҳисоб регистрларида йиғилади ва тартибга келтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхона, муассаса томонидан муайян давр мобайнида амалга оширилган хўжалик операциялари тўғрисидаги ахборотлар ҳисоб регистрларидан гуруҳлаштирилган ҳолда бухгалтерия ҳисоботига ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Дастлабки ҳужжатлар ва ҳисоб регистрларида изоҳланмаган тузатишларга йўл қўйилмайди. Тузатиш ҳужжатни имзолаган шахслар имзоси билан тузатиш киритилган сана кўрсатилган ҳолда тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Касса ва банк ҳужжатларига тузатишлар киритилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Дастлабки ҳужжатлар, ҳисоб регистрлари, бухгалтерия ҳисоботи белгиланган тартибга мувофиқ сақланиши шарт. Улар билан ишлаш вақтида сақланишини ва уларнинг ўз вақтида архивга топширилишини таъминлаш учун жавобгарлик бош бухгалтер зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мулк, мажбуриятлар ва хўжалик операцияларини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Мулк, мажбурият ва хўжалик операциялари бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида акс эттириш учун баҳоланиши лозим. Баҳолаш амалда қилинган харажатларни жамлаштириш йўли билан пул ифодасида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Корхона, муассаса мулкни ва хўжалик операцияларини баҳолашни Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалда бўлган валютада амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Корхона, муассасанинг валюта счётлари бўйича бухгалтерия ҳисобидаги ёзувлар, шунингдек, уларнинг чет эл валютасидаги операциялари бўйича ёзувлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалда бўлган валютада, чет эл валютасини Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг операция амалга оширилган кундаги курси бўйича қайта ҳисоблаш йўли билан аниқланадиган суммаларда, амалга оширилади. Айни пайтда ушбу ёзувлар ҳисоб-китоблар ва тўловлар валютасида ҳам амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхона, муассасада мулк, мажбуриятлар ва хўжалик операцияларининг бухгалтерия ҳисобини бутун бирликкача яхлитланган суммаларда олиб боришга йўл қўйилади. Мазкур ҳолатларда суммалардаги юзага келадиган фарқлар корхонанинг хўжалик фаолияти натижаларига ёки муассасанинг маблағ билан таъминлаш (фондлар)ни кўпайтириш (камайтириш)га ўтказилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ашёвий рўйхатдан ўтказиш (инвентаризация)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Корхона, муассасанинг бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи маълумотларининг ишончлилигини таъминлаш мақсадида у мулкни ва молиявий мажбуриятларни ашёвий рўйхат (инвентаризация)дан ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ҳисобот йилидаги ашёвий рўйхат (инвентаризация)дан ўтказишлар сони, уларни ўтказиш саналари, улардан ҳар бирида текшириш ўтказилаётганда мулк ва мажбуриятлар рўйхати корхона, муассаса томонидан белгиланади. Мажбурий равишда рўйхат (инвентаризация)дан ўтказиш ҳоллари бундан мустаснодир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Қуйидаги ҳолларда ашёвий рўйхат (инвентаризация)дан ўтказиш мажбурийдир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мулкни ижарага беришда ва давлат тасарруфидан чиқаришда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йиллик бухгалтерия ҳисоботини тузиш олдидан, ҳисобот йилининг 1 октябридан сўнг рўйхатдан ўтказилган мулк бундан мустаснодир. Бинолар, иншоотлар ва асосий воситаларнинг бошқа кўчмас объектлари ашёвий рўйхатдан икки-уч йилда бир марта, кутубхона фондлари эса беш йилда бир марта ўтказилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пул маблағлари, пул ҳужжатлари, бойликлар ва қатъий ҳисобда турадиган расмий иш қоғозлари ойда 1 марта, ёнилғи-мойлаш материаллари, озиқ-овқат маҳсулотлари йилнинг ҳар чорагида, қимматбаҳо металлар тармоқ йўриқномаларига мувофиқ ашёвий рўйхатдан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Айрим жойларда ва ишнинг хусусияти мавсумий бўлган корхоналарда ишлаб чиқариш захиралари ва товарларни ашёвий рўйхатдан ўтказиш уларнинг қолдиқлари энг кам бўлган даврда амалга оширилиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
моддий жавобгар шахслар алмашганда (ишларни топшириш ва қабул қилиш кунида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўғирликлар ёки суиистеъмолликлар, шунингдек, қимматбаҳо нарсаларнинг бузилиши ҳоллари аниқланганда дарҳол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғин ёки табиий офат содир бўлганда — ёнғин ёки табиий офат тугагандан сўнг дарҳол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий воситалар ва товар-моддий бойликлар қайта баҳоланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
корхона тугатилганда ёки қайта ташкил этилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Ашёвий рўйхатдан ўтказиш ва бошқа текширувлар вақтида аниқланган ҳақиқий мавжуд мулк ҳамда бухгалтерия ҳисоби маълумотлари ўртасидаги фарқлар қуйидагича тартибга солинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ортиқча мулк ва пул маблағлари тегишли равишда молиявий натижаларга ёки маблағ билан таъминлаш (фондлар)ни кўпайтиришга кирим қилинади, кейинчалик унинг сабаблари ва айбдор шахслар аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
товар-моддий бойликларнинг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда тасдиқланган нормалар доирасида табиий камайиши корхона, муассаса раҳбарининг кўрсатмаси бўйича тегишли равишда ишлаб чиқариш ва муомала харажатларига ўтказилган ҳолда ҳисобдан чиқарилади. Табиий камайиш нормалари фақат ҳақиқий камомад мавжуд бўлган ҳоллардагина қўлланилади. Табиий камайиш нормалари бўлмаган ҳолларда эса у нормадан ортиқча камомад деб ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
товар-моддий бойликлар, пул маблағлари ва бошқа мулк камомадлари, шунингдек, табиий нормадан ортиқча бузилишлар айбдор шахслар ҳисобига ўтказилади. Суиистеъмол қилишлар оқибатида йўл қўйилган камомад ва йўқотишлар аниқланган тақдирда тегишли ҳужжатлар камомадлар ва йўқотишлар аниқлангандан сўнг 5 кун ичида тергов органларига оширилиши лозим, аниқланган камомад ва йўқотиш суммасига эса фуқаролик даъвоси қўзғатилади. Айбдорлар аниқланмаган ва айбдорлардан зарарни ундириб олиш суд томонидан рад этилган ҳолларда камомад ва бузилиш натижасидаги зарарлар корхонанинг ишлаб чиқариш, Муомала харажатларини ёки маблағ билан таъминлаш (фондлар)ни камайтириш билан ҳисобдан чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Бухгалтерия ҳисобини ташкил қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Бухгалтерия ҳисоби ташкил қилиниши учун корхона, муассаса раҳбари жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Раҳбар бухгалтерия ҳисобини тўғри юритиш учун зарур шарт-шароитларни яратиши, бош бухгалтернинг ҳисобга олиш учун ҳужжатлар ва маълумотларни расмийлаштириш ҳамда тақдим этиш тартиби борасидаги талабларини корхона, муассасанинг ҳисобга олишга алоқадор барча бўлинма ва хизматлари, ходимлари томонидан сўзсиз бажарилишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Корхона, муассасада бухгалтерия ҳисоби корхона, муассасанинг мустақил таркибий бўлинмаси (хизмати) бўлган бухгалтерия ёки бош бухгалтер бошчилик қиладиган марказлаштирилган бухгалтерия орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бухгалтерия хизмати бўлмаган корхона, муассасада бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи ихтисослаштирилган ташкилот ёки тегишли мутахассис томонидан шартнома асосида амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Корхона, муассаса, марказлаштирилган бухгалтериянинг бош бухгалтери корхона раҳбари томонидан,, юқори турувчи орган бўлган ҳолларда эса унинг раҳбари ва бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи бошқармаси (бўлими)нинг бошлиғи билан келишилган ҳолда вазифага тайинланади ёки ундан озод қилинади ҳамда бевосита корхона раҳбарига, бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботини ташкил қилиш масалалари бўйича юқори турувчи органнинг бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи бошқармаси (бўлими)нинг бошлиғи (бош бухгалтер)га бўйсунади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Бош бухгалтер лавозимига махсус олий маълумотга эга бўлган шахслар тайинланадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Айрим ҳолларда бош бухгалтер лавозимига бухгалтерия-молия соҳасида камида беш йил раҳбарлик иш стажи бўлган олий маълумотли бўлмаган шахс тайинланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Корхона, муассаса, марказлаштирилган бухгалтериянинг бош бухгалтери мазкур Низомга, белгиланган тартибда тасдиқланадиган норматив актларга амал қилади, у уларда ифодаланган бухгалтерия ҳисобининг умумий услубий принципларига риоя қилиниши учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Бош бухгалтер корхона, муассаса томонидан амалга ошириладиган барча хўжалик операцияларининг назорат қилинишини ва бухгалтерия ҳисоби счётларида акс эттирилишини, тезкор маълумотлар тақдим этилишини, бухгалтерия ҳисоботининг белгиланган муддатларда тузилишини, ички хўжалик резервларини аниқлаш ва сафарбар қилиш мақсадида бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи маълумотлари асосида корхона, муассасанинг хўжалик-молиявий фаолиятини иқтисодий таҳлил қилишни (бошқа бўлинма ва хизматлар билан биргаликда) таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Бош бухгалтер корхона, муассаса раҳбари билан биргаликда товар-моддий бойликлар ва пул маблағларини қабул қилиш ва бериш учун асос бўлиб ҳисобланадиган ҳужжатларни, шунингдек, ҳисоб-китоб, кредит ва молиявий мажбуриятларни ҳамда хўжалик шартномаларини имзолайди. Кўрсатиб ўтилган ҳужжатлар бош бухгалтер имзосисиз ҳақиқий ҳисобланмайди ва ижро этиш учун қабул қилинмайди. Имзо чекиш ҳуқуқи фақат корхона, муассаса раҳбарининг ёзма фармойиши билан ваколат берилган шахсларга берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Корхона, муассаса бош бухгалтерининг қонунга хилоф ҳамда шартнома ва молия интизомини бузувчи операциялар бўйича ҳужжатларни ижро этиш учун қабул қилиши ва расмийлаштириши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай ҳужжатлар тўғрисида бош бухгалтер корхона, муассаса раҳбарига ёзма маълумот беради. Корхона, муассаса раҳбарининг ёзма фармойиши ёки кўрсатилган ҳужжатларни ҳисобга қабул қилиш тўғрисидаги ҳужжатда иккинчи имзоси бор бўлган тақдирда, уни бош бухгалтер ижро этади. Бажарилган операцияларнинг ноқонунийлиги бўйича тўлиқ жавобгарлик корхона, муассаса раҳбарига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Моддий жавобгар шахслар (кассир, омбор мудири ва бошқалар)ни ишга тайинлаш, бошқа ишга ўтказиш ҳамда вазифасидан озод қилиш бош бухгалтер билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Штатда кассир лавозими бўлмаган кичик корхона (кооператив)ларда кассир вазифасини корхона раҳбарининг ёзма фармойиши билан бошқа ходим (бош бухгалтер ва ҳисоб-китоб бухгалтеридан ташқари) бажариши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Бош бухгалтер лавозимидан озод қилинганда ишлар янги тайинланган бош бухгалтерга (тайинланиши керак бўлган ходим йўқ бўлса корхона, муассаса раҳбарининг буйруғи билан тайинланган ходимга) топширилади, бунда бухгалтерия ҳисобининг ҳолати, ҳисоб-китоб маълумотларининг ишончлилиги текширилади, корхона, муассаса раҳбари томонидан тасдиқланадиган тегишли далолатнома тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Бухгалтерия ҳисоботи ва унга қўйиладиган асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Корхона, муассасанинг бухгалтерия ҳисоботи ҳисобга олиш жараёнининг якунловчи босқичи ҳисобланади. Ҳисоботда корхона, муассасанинг ҳисобот давридаги мулкий ва молиявий ҳолати, хўжалик фаолиятининг натижалари ўсиб борувчи якун билан акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Бухгалтерия ҳисоботининг намунавий шакллари ва уларни тўлдириш бўйича йўриқномалар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси ва Қорақалпоғистон Республикаси вазирликлари ва идоралари Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишган ҳолда намунавий шаклларга қўшимча равишда тармоқнинг корхоналари ва муассасалари учун бухгалтерия ҳисоботининг ихтисослаштирилган шаклларини белгилашлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Юридик шахс ҳисобланган корхона, муассаса мулк таркиби ва унинг ташкил этилиши манбаларини (алоҳида балансда бўлган хўжалик, ишлаб чиқариш, филиал, ваколатхона, бўлим ва бошқа алоҳида бўлинмалар мулкини ҳам қўшган ҳолда) акс эттирувчи бухгалтерия ҳисоботини тузади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Корхона, муассасаларга хизмат кўрсатувчи марказлаштирилган бухгалтерия ушбу корхона, муассасалар мол-мулкининг таркиби ва ташкил бўлиш манбаларини акс эттирувчи бухгалтерия ҳисоботини тузади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Вазирликлар, идоралар ва хўжалик бошқарувининг бошқа органлари ўзларига бўйсунувчи корхоналар, муассасалар бўйича йиғма бухгалтерия ҳисоботини тузадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Барча корхоналар учун 1 январдан 31 декабргача бўлган давр ҳисобот йили ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Янги ташкил қилинаётган корхона, муассасалар учун юридик шахс ҳуқуқини олган кундан бошлаб 31 декабрни ҳам ўз ичига олган давр, 1 октябрдан кейин ташкил қилинган корхоналар учун келгуси йилнинг 31 декабрини ҳам ўз ичига олган давр биринчи ҳисобот йили ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Бухгалтерия ҳисоботида ёритилган ахборотлар синтетик ва аналитик ҳисоб маълумотномаларига асосланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йил бошидаги қолдиқ балансининг маълумотлари ҳисобот йилидан олдинги давр учун тасдиқланган якуний баланс маълумотларига мос келиши керак. Ҳисобот йилининг 1 январида бўлган йил бошидаги қолдиқ баланси ўзгарган тақдирда унинг сабаблари тушунтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Жорий йилга ҳам, ўтган йилга ҳам тегишли бўлган бухгалтерия ҳисоботларига ўзгартиришлар киритиш (улар тасдиқлангандан сўнг) унинг маълумотларидаги хатоликлар аниқланган ҳисобот даври учун тузилаётган ҳисоботда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бухгалтерия ҳисоботидаги хатоларнинг тўғриланганлиги уни имзолаган шахсларнинг хато тузатилган сана кўрсатилган ҳолдаги имзолари билан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бухгалтерия ҳисоботи моддаларини баҳолаш қоидалари.
Капитал ва молиявий қўйилмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Капитал қўйилмалар таркибига қурилиш-монтаж ишлари, асбоб-ускуна, инвентар сотиб олиш харажатлари, бошқа капитал ишлар ва харажатлар (лойиҳа-қидирув, геология-қидирув ва бурғулаш ишлари, қурилиш муносабати билан ер участкалари ажратиш ва кўчириш ишлари, янги қурилаётган корхоналар учун кадрлар тайёрлаш харажатлари) киритилади. Капитал қўйилмалар балансда иморат солувчи (буюртмачи) учун ҳақиқий харажатлар бўйича акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Капитал қурилишнинг доимий фойдаланишга топширилгунга қадар вақтинча фойдаланилаётган объектлари асосий воситалар таркибига киритилмайди. Бу объектлар бўйича харажатлар бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида тугалланмаган капитал қўйилмалар сифатида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Корхона, муассасанинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ва унинг ташқарисидаги молиявий қўйилмалари (қийматли қоғозлар ҳолидаги инвестициялари ва бошқа корхоналарнинг устав фондлари, облигациялар, берилган қарзлар ва шу кабилар) балансда ҳақиқий харажатлар бўйича акс эттирилади. Бунда облигациялар ва шунга ўхшаш қийматли қоғозларни сотиб олиш бўйича ҳақиқий харажатлар суммаси ва номинал қиймати ўртасидаги фарқ унинг муомалада бўлиш муддати мобайнида хўжалик фаолияти натижаларига бир меъёрда ўтказиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосий воситалар ва номоддий активлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Корхона, муассасанинг асосий воситалари меҳнат воситалари сифатида ишлатиладиган ва узоқ вақт мобайнида моддий ишлаб чиқариш соҳасида ҳам, ноишлаб чиқариш соҳасида ҳам натура шаклида фойдаланиладиган моддий-ашёвий бойликларнинг мажмуидан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Асосий воситаларга бинолар, иншоотлар, узатиш қурилмалари, иш ва куч машиналари ҳамда ускуналар, ўлчов ҳамда бошқарувчи прибор ва қурилмалар, ҳисоблаш техникаси, транспорт воситалари, асбоблар, ишлаб чиқариш ва хўжалик анжомлари ҳамда ашёлари, иш ҳайвонлари ва маҳсулдор чорва моллари, кўп йиллик ўсимликлар, қиймати 100000 сўмдан юқори бўлган хўжалик ичидаги ва бошқа турдаги асосий воситалар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосий воситалар таркибига, шунингдек, ерларни яхшилашга сарфланган капитал қўйилмалар (мелиорация, ерларнинг захини қочириш, ирригация ва бошқа ишлар) ҳамда асосий воситалар таркибига киритиладиган ижарага олинган бинолар; иншоотлар, асбоб-ускуналар ва бошқа объектлар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўп йиллик экинларга ва ерларни яхшилашга қилинган капитал қўйилмалар ҳар йили, барча ишлар мажмуининг тугалланишидан қатъи назар, фойдаланишга қабул қилинган майдонларга тегишли харажатлар суммасида асосий воситалар таркибига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Асосий воситаларга тааллуқли бўлган ижарага олинган бинолар, иншоотлар, асбоб-ускуналар ва бошқа объектларга қилинган тугалланган капитал сарфлар (агар ижара шартномасида бошқача тартиб кўзда тутилмаган бўлса) ижарачи ҳақиқий харажатлар суммаси миқдорида ўзининг асосий воситалари таркибига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Белгиланган қонунчиликка риоя қилинган ҳолда корхона томонидан мулк сифатида сотиб олинган ер участкалари бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида ҳақиқий сотиб олиш харажатлари бўйича акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Корхона, муассасанинг асосий воситалари бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида бошланғич қийматида, яъни уларни сотиб олиш, қуриш ва тайёрлаш учун қилинган ҳақиқий харажатлари бўйича акс эттирилади. Асосий воситаларнинг бошланғич қиймати фақат шу объектларга нисбатан қўшимча қурилиш, жиҳозлаш, таъмирлаш амалга оширилган ва тегишли объектлар қисман тугатилган ҳолларда, шунингдек, қайта баҳоланганда ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхона асосий воситаларининг қиймати улардан фойдаланишнинг норматив муддати давомида қонунда белгиланган тартибда тасдиқланган нормалар бўйича эскириш (амортизация)ни ҳисоблаш ва ишлаб чиқариш, (муомала) харажатларига ўтказиш йўли билан қопланади, Асосий воситаларнинг жамланган эскириши бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида алоҳида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Асосий воситалар сотилган ва бошқа усулда рўйхатдан чиқарилган ҳолларда бу ишлар бўйича зарар ёки даромад корхона хўжалик фаолияти натижаларига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Бюджетдан маблағ билан таъминланадиган муассасаларда асосий воситалар бўйича эскириш ҳисобланади ва у ҳисоботда кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Қуйидагилар корхоналарда асосий воситаларга киритилмайди ва оборотдаги маблағлар таркибида, муассасаларда эса арзон баҳо буюмлар ва бошқа бойликлар таркибида ҳисобга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) қийматидан қатъи назар, бир йилдан кам муддатда ишлатиладиган буюмлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ишлатилиш муддатидан қатъи назар, бир донасининг қиймати харид баҳоси бўйича 100000 сўм атрофида бўлган буюмлар, бундан қийматидан қатъи назар, асосий воситалар қаторига киритиладиган қишлоқ хўжалиги машиналари ва асбоб-ускуналари, қурилишнинг механизациялашган асбоблари, шунингдек, иш ҳайвонлари ва маҳсулдор чорва моллари мустаснодир. Раҳбар буюмлари оборотдаги маблағлар таркибида ҳисобга олиш учун ҳисобот йилида буюм қийматининг оз миқдорини белгилаш ҳуқуқига эга;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ишлатиш муддати ва қийматидан қатъи назар, ов қуроллари (траллар, ёйма тўрлар, тўрлар, гардишга тортилган тўрлар ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) бензомоторли арралар, новда қирқгичлар, оқизиш троси, мавсумий йўллар, кесилган дарахтлар ташиладиган йўлларнинг шохобчалари, ўрмонлардаги фойдаланиш муддати икки йилгача бўлган вақтинчалик бинолар (кўчма иситиладиган уйчалар, буғ қозонхоналари, арра ўткирлаш устахоналари, ёнилғи қуйиш тармоқлари ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) қийматидан қатъи назар, махсус асбоблар ва махсус мосламалар (муайян буюмларни кенг кўламда ишлаб чиқариш ёки якка тартибдаги буюртмаларни тайёрлаш учун мўлжалланган махсус асослар ва мосламалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) қиймати ва ишлатилиш муддатидан қатъи назар, махсус кийим ва махсус пойабзал, шунингдек, кўрпа-тўшаклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) қийматидан ва ишлатилиш муддатидан қатъи назар, корхона ишчиларига бериш учун мўлжалланган (форма) кийим, бюджетдан маблағ билан таъминланадиган соғлиқни сақлаш, маориф, ижтимоий таъминот ва бошқа муассасалардаги кийим ва пойабзаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) қўшимча харажатлар таркибида қурилиш-монтаж ишлари таннархига киритиладиган вақтинчалик иншоотлар (титулга киритилмаган), мослама ва қурилмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) товар-моддий бойликларни омборларда сақлашга ёки технологик жараёнларни амалга оширишда фойдаланиш учун мўлжалланган, қиймати «б» кичик бандда белгиланган лимит доирасида бўлган идиш (тара), харид ёки тайёрлаш нархи бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) қийматидан қатъи назар, ижара (прокат)га беришга мўлжалланган буюмлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) ёш чорва моллари ёки бўрдоқига боқилаётган моллар, паррандалар, қуёнлар, мўйнали ҳайвонлар, асалари оилалари, шунингдек, тажрибадаги ҳайвонлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) экиш материали сифатида кўчатзорларда ўстирилаётган кўп йиллик кўчатлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. 47-бандда назарда тутилган фойдаланишда бўлган меҳнат воситалари ҳамда ашёларининг қиймати (эскириш ҳисобланмайдиган «д» ва «к» кичик бандлар, шунингдек, «л» ва «м» кичик бандларда келтирилаётганлар бундан мустасно) корхона томонидан улар фойдаланишга омбордан берилганда қийматининг 50% ҳажмида эскиришни ҳисоблаб ва қолган 50% миқдоридаги қийматини (бу буюмларнинг қийматини фойдаланиш мумкин бўлган баҳо бўйича чегириб) яроқсизлиги туфайли ишдан чиққанда ёки юқорида айтиб ўтилган меҳнат воситалари ва ашёлари фойдаланишга берилганда эскиришни 100% миқдорида ҳисоблаш йўли билан қопланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар бирининг қиймати белгиланган лимитнинг йигирмадан бир миқдорида бўлган арзон баҳо буюмлар ишлаб чиқаришга ёки фойдаланишга берилиш жараёнида харажатлар ҳисобига ҳисобдан чиқарилиши мумкин. Ушбу буюмлардан фойдаланилганда, уларнинг сақланишини таъминлаш мақсадида, корхона ва муассасаларда уларнинг ҳаракати бўйича тегишли ҳисоб ва назорат ташкил қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Махсус асбоблар ва махсус мосламаларнинг қиймати, уларни тайёрлаш (сотиб олиш) ва режалаштирилган маҳсулотни ишлаб чиқариш харажатлари сметасидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланган смета ставкаси ёки белгиланган норма асосида қопланади. Якка тартибдаги буюртмаларни тайёрлашда ёки кўплаб ишлаб чиқаришда фойдаланиш учун мўлжалланган махсус асбоб ва махсус мосламалар қийматини уларни ишлаб чиқаришга бериш вақтида тўлиқ қоплашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ижара (прокат)га бериладиган буюмларнинг қиймати, уларнинг ишлатиш муддатларидан келиб чиққан ҳолда, эскирганлигини қўшиб ҳисоблаш йўли билан қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. 47-бандда назарда тутилган буюм ва бойликлар бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида дастлабки қиймати, яъни уларни сотиб олиш, ўрнатиш ёки тайёрлаш учун қилинган ҳақиқий харажатлар бўйича акс эттирилади. Корхонада бу буюм ва бойликларнинг эскириш суммаси ҳисоб ва ҳисоботда алоҳида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Корхона, муассасанинг номоддий активлари таркибида корхона, муассасанинг ер, сув, бошқа табиий ресурслар, саноат объектлари ва ақлий (интеллектуал) мулкдан фойдаланиш ва шунга ўхшаш ҳуқуқлари акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Номоддий активлар ҳисоб ва ҳисоботда сотиб олиш харажатлари суммасидан акс эттирилади ва уларнинг бошланғич қиймати корхона томонидан уларнинг белгиланган фойдаланиш муддатларидан, келиб чиққан ҳолда аниқланган нормалар бўйича ишлаб чиқариш ва муомала харажатларига ўтказиб борилади. Фойдаланиш муддатини аниқлаш мумкин бўлмаган номоддий активлар бўйича эскириш нормаси ўн йил ҳисобида белгиланади (корхонанинг фаолият муддатидан ошмаган ҳолда). Номоддий активларнинг эскириши алоҳида ҳисобга олинади ва ҳисоботда алоҳида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хом ашё, материаллар, тайёр маҳсулот ва товарлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Хом ашё, асосий ва ёрдамчи материаллар, ёқилғи, харид қилинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар, эҳтиёт қисмлар, маҳсулот (товар)ларни жойлаш ва ташишда фойдаланиладиган тара (идиш)лар ва бошқа моддий ресурслар ҳисобга олишда ва ҳисоботда уларнинг ҳақиқий таннархи бўйича акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Моддий ресурсларнинг ҳақиқий қиймати ўз ичига бу ресурсларни етказиб берувчидан кредитга сотиб олинган учун фоиз тўловлари, устама баҳо (устама)лар, таъминловчи ва ташқи иқтисодий ташкилотларга тўланган воситачилик тўловлари, товар биржалари хизматларининг қиймати, божхона тўловлари, чет ташкилотлар томонидан амалга ошириладиган ташиш, сақлаш ва етказиб бериш харажатлари киритилган сарфлардан келиб чиққан ҳолда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Тайёр маҳсулот балансда ишлаб чиқариш жараёнида асосий воситалардан фойдаланиш, хом ашё, материаллар, ёқилғи, энергия, меҳнат ресурслари харажатлари ва маҳсулотни ишлаб чиқариш харажатларини ўз ичига олган ҳақиқий ишлаб чиқариш таннархи бўйича акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Чакана савдо корхоналаридаги товарлар балансда чакана (сотиш) нархи бўйича, савдо ва сотиш-таъминлаш корхоналарининг улгуржи омбор ва базаларидаги товарларнинг чакана (сотиш) нархида ёки харид қиймати бўйича акс эттирилади. Харид қиймати ва чакана (сотиш) нархи ўртасидаги фарқ ҳисоботда алоҳида модда билан ажратиб кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. 51, 52 ва 53-бандларда кўрсатилган бойликларнинг нархи йил давомида пасайган бўлса ёки маънавий эскирган ёхуд бошланғич сифатини қисман йўқотган бўлса, ҳисобот йили охирида тузилган бухгалтерия балансида уларнинг нархи дастлабки тайёрлов (харид) қийматидан пасайган ҳолларда нархлар ўртасидаги фарқни хўжалик фаолияти натижаларига ўтказиб, сотилиши мумкин бўлган нархда акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тугалланмаган ишлаб чиқариш ва келгуси давр харажатлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Технология жараёнида назарда тутилган барча босқич (даража)лардан, шунингдек, бутланмаган, синов ва техник қабулдан ўтмаган буюмлар тугалланмаган ишлаб чиқаришга киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Кўплаб ва кенг кўламда ишлаб чиқаришдаги тугалланмаган ишлаб чиқариш балансда норматив (режа)даги ишлаб чиқариш таннархи ёки харажатларнинг бевосита моддалари бўйича, шунингдек, хом ашё, материаллар ва ярим тайёр маҳсулотлар қиймати бўйича акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳсулот бир марта ишлаб чиқарилган ҳолларда тугалланмаган ишлаб чиқариш балансда ҳақиқий ишлаб чиқариш харажатлари бўйича акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Ҳисобот даврида қилинган, лекин кейинги ҳисобот даврларига тааллуқли харажатлар, ҳисоботда кейинги давр харажатлари сифатида алоҳида модда билан акс эттирилади ва улар тааллуқли бўлган муддат мобайнида ишлаб чиқариш ва муомала харажатларига ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фондлар ва резервлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Устав фонди ўзида корхонани ташкил қилиш вақтида унинг таъсис ҳужжатларида белгиланган миқдорларда фаолият кўрсатишини таъминлаш учун қатнашчилар (мулкдорлар) мол-мулкдаги улушларининг (пул бирлигидаги) йиғиндисини ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Устав фонди ва қатнашчи (мулкдор)ларнинг устав фондидаги улушлари бўйича ҳақиқий қарзлари алоҳида ҳисобга олинади ва ҳисоботда алоҳида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Корхона қонунга биноан кўзда тутилмаган зарарлар ва нобудгарчиликларни қоплаш учун фойда ҳисобидан резерв фондини ташкил қилади. Бу фонднинг фойдаланилмаган маблағлар қолдиғи кейинги йилга ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Корхона бошқа корхоналар, муассасалар, шунингдек, алоҳида шахслар билан ҳисо6-китоблар бўйича шубҳали қарзлар резервларини (бу резервларни хўжалик фаолияти натижаларига ўтказган ҳолда) ташкил қилиши мумкин. Корхонанинг тузилган шартномаларда белгиланган муддатда тўланмаган ва тегишли кафолатлар билан таъминланмаган дебитор қарзлари шубҳали қарзлар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Шубҳали қарзлар резерви ҳисобот йили охирида корхона дебитор қарзларини ашёвий рўйхатга олиш натижалари асосида ташкил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Резерв миқдори ҳар бир шубҳали қарз бўйича қарздорнинг молиявий ҳолати (тўлов қобилияти) ва қарзнинг тўлиқ ёки қисман тўланиши эҳтимолини баҳолаш орқали белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар шубҳали қарзлар резерви ташкил қилинган йилдан кейинги йил охиригача бу резервнинг қайсидир бирон бир қисмидан фойдаланилмаган бўлса, сарф қилинмаган сумма тегишли йилнинг фойдасига қўшилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Келгуси давр харажатларини ҳисобот йили ишлаб чиқариш ва муомала харажатларига бир маромда киритиш мақсадида корхона: асосий воситаларни тузатиш харажатлари, саноатнинг мавсумий тармоқларида тайёргарлик ишлари бўйича ишлаб чиқариш харажатлари, ижарага бериладиган буюмларни тузатиш бўйича келгуси давр харажатлари, ходимларнинг келгусидаги меҳнат таътилларига ҳақ тўлаш, кўп йиллик меҳнати учун ҳар йили тўланадиган тақдирлаш пули каби резервларни ташкил қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дебитор ва кредиторлар билан ҳисоб-китоблар, бошқа моддалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Дебиторлар ва кредиторлар билан ҳисоб-китоблар ҳар бир томоннинг ўз ҳисоботида бухгалтерия ёзувларидан келиб чиқувчи ва уни тўғри деб ҳисобловчи суммаларда акс эттирилади. Норозиликлар пайдо бўлган тақдирда манфаатдор томон белгиланган муддатларда тегишли келишмовчиликларни ҳал этиш ваколати берилган органларга кўриб чиқиш учун зарур материалларни тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Ҳисоботда акс эттириладиган молия, солиқ органлари, банк муассасалари билан ҳисоб-китоблар суммаси улар билан келишилган ва ўхшаш бўлиши керак. Балансда ушбу ҳисоб-китоблар бўйича тартибга келтирилмаган суммаларни қолдиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Корхона ва муассасаларнинг валюта счётлари бўйича маблағларининг қолдиғи, бошқа пул маблағлари (пул ҳужжатлари билан биргаликда), қийматли қоғозлар, хорижий валютадаги дебитор ва кредитор қарзлар ҳисоботда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалада бўлган валютада, ҳисобот даврининг охирги санасигача қадар амалда бўлган Ўзбекистон Марказий банки белгилаган хорижий валюта курси бўйича қайта ҳисобланган суммада акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Қарздор томонидан тан олинган жарималар, пенялар ва неустойкалар ҳамда уларни ундириб олиш юзасидан суддан, хўжалик судидан олинган қарорлар хўжалик фаолияти (молиявий таъминлаш) натижаларига киритилади ва улар ундириб олингунга ёки тўлангунга қадар дебиторлар ёки кредиторлар моддалари бўйича тегишли равишда олувчи ва тўловчининг ҳисоботида акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Даъво қўзғатиш муддати ўтиб кетган дебитор қарзлари, ундириб олиниши мумкин бўлмаган бошқа қарзлар корхона, муассаса раҳбарининг қарори билан ҳисобдан чиқарилади ва тегишли равишда шубҳали қарзлар резерви счётига ёки агар ҳисобот давридан аввалги даврда қарзлар суммаси ушбу Низомнинг 61-бандида кўзда тутилган тартибда резервлаштирилмаган бўлса, хўжалик фаолияти натижаларига ёхуд молиявий таъминлаш (фондлар)нинг камайишига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарзнинг қарздорнинг тўлов қобилиятсизлиги натижасида зарарга ўтказилиши қарздорликнинг йўқотилишини билдирмайди. Ушбу қарз қайд этилган даврдан бошлаб беш йил давомида, уни қарздорнинг мулкий аҳволи ўзгарган тақдирда ундириш имкониятини кузатиш мақсадида, балансда акс эттирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Даъво қўзғатиш муддати тугаган кредитор ва депонент қарзларининг суммаси хўжалик фаолияти натижаларига ёки маблағ билан таъминлаш (фондлар)нинг кўпайишига киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Табиий офатлар натижасида қопланмай қолган зарарлар корхона, муассаса раҳбарининг қарори билан резерв фонди маблағлари ҳисобига ёки ҳисобот йилининг хўжалик фаолияти натижалари (агар корхонада резерв фонди ташкил қилинмаса ёхуд фонд етарли бўлмаса), ёхуд маблағ билан таъминлашни камайтириш ҳисобига ўчирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхонанинг фойдаси (зарари)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Баланс фойда (зарар) ўзида корхонанинг маҳсулот (ишлар, хизматлар), асосий воситалар, бошқа мулкини сотишдан олган фойдаси (зарар)дан ва амалга оширилмаган операциялардан ташқари олинган, шу операциялар бўйича қилинган харажатлар суммасига камайган даромадларни ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Маҳсулот (ишлар, хизматлар) ва товарларни сотишдан олинадиган фойда маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни қўшилган қиймат солиғисиз, акцизларсиз, республикадан четга чиқариладиган маҳсулот ва хом ашё ресурсларидан солиқсиз, амалдаги баҳоларда сотиш тушумлари билан уни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатлари ўртасидаги тафовут сифатида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳсулотни сотишдан тушган пул тўлов амалга оширилгандан сўнг (нақд пулсиз ҳисоб-китобларда — банк муассасасидаги счётга маблағ келиб тушганда, нақд пулли ҳисоб китобларда — маблағлар кассага келиб тушганда) ёки товарлар юклаб жўнатилиб, харидорга ҳисоб-китоб ҳужжатлари тақдим этилгандан сўнг аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳсулотни сотишдан тушган пулни аниқлаш усулини корхона, хўжалик юритиш шарт-шароитлари ва тузилган шартномалардан келиб чиққан ҳолда, ҳисобот йили учун ҳисобга олиш сиёсатини қабул қилиш вақтида белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Ҳисобот йилида аниқланган, аммо ўтган йиллардаги операцияларга тааллуқли фойда ёки зарар ҳисобот йили хўжалик фаолияти натижаларига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Ҳисобот даврида олинган, бироқ навбатдаги ҳисобот даврларига тааллуқли даромадлар ҳисобга олиш ва ҳисоботда алоҳида модда билан келгуси давр даромадлари сифатида акс эттирилади. Даромадлар улар тааллуқли бўлган ҳисобот даври бошланиши билан хўжалик фаолияти натижаларига киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Баланс фойда (зарар) йил мобайнида бухгалтерия балансида алоҳида моддаларда муфассал акс эттирилади: баланснинг пассив қисмида олинган фойда, баланснинг актив қисмида эса унинг аванс тариқасида фойдаланилиши ёки ҳақиқий кўрилган зарар акс эттирилади. Йиллик ҳисоботда баланснинг валютасига фақатгина ҳисобот йилининг қопланмаган зарари ёки тақсимланмаган фойдаси киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бухгалтерия ҳисоботини тақдим этиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Корхона (хорижий инвестиция қатнашган корхоналардан ташқари) йил чораги ва йиллик бухгалтерия ҳисоботини қуйидагиларга мажбурий тартибда тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мулкдорларга (давлат мулкини бошқариш ваколати берилган органларга; таъсис ҳужжатларига биноан — қатнашувчиларга, таъсис этувчиларга);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат солиқ инспекцияси органига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат статистика органига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
амалдаги қонунга биноан корхона фаолиятининг айрим томонларини текшириш ва тегишли ҳисобот олиш вазифаси юклатилган бошқа давлат органларига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Корхона (чет эл инвестициялари қатнашган корхоналардан ташқари) йиллик бухгалтерия ҳисоботини ҳисобот йилидан кейинги йилнинг 1 апрелидан кечикмай, йил чораги ҳисоботини ҳисобот даври тугагандан сўнг 30 кундан кечикмай тақдим этади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Чет эл инвестициялари қатнашган корхона йиллик бухгалтерия ҳисоботини ҳисобот йилидан кейинги йилнинг 15 мартида тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Бюджетдан маблағ билан таъминланадиган муассаса харажатлар сметаси ижроси тўғрисидаги ойлик, йил чораги ва йиллик бухгалтерия ҳисоботларини юқори органга унинг томонидан белгиланган муддатларда тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирликлар, идоралар ва бошқа бошқарув органлари бюджет ҳисобидаги муассасалар харажатлари сметасининг ижроси тўғрисидаги йиғма ойлик, йил чораги ва йиллик бухгалтерия ҳисоботларини тегишли равишда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига ва молия органларига улар томонидан белгиланган муддатларда тақдим этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Бир шаҳардаги корхона, муассаса учун унинг мансублигига кўра ҳақиқий берилган куни, бошқа шаҳардаги корхона, муассаса учун почта корхонаси штемпелида кўрсатилган жўнатиш санаси бухгалтерия ҳисоботи тақдим этилган сана ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоботни тақдим этиш куни дам олиш кунига тўғри келиб қолган ҳолларда ҳисоботни тақдим этиш муддати навбатдаги биринчи иш кунига кўчирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Бухгалтерия ҳисоботи корхона, муассасанинг раҳбари ва бош бухгалтери томонидан имзоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бухгалтерия ҳисоби ихтисослашган ташкилот ёки мутахассис томонидан шартнома асосида олиб бориладиган корхона, муассасаларда бухгалтерия ҳисоботи корхона, муассаса раҳбари ва бухгалтерия ҳисобини олиб борувчи мутахассис томонидан имзоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Корхона, муассасанинг йиллик бухгалтерия ҳисоботи Низомда кўзда тутилган манзилга тақдим этилгунга қадар, таъсис ҳужжатлари билан белгиланадиган тартибда кўриб чиқилади ва тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Корхона ва муассасаларнинг хўжалик фаолияти натижалари, мулкий ва молиявий аҳволи тўғрисидаги йиллик бухгалтерия ҳисоботи манфаатдор фойдаланувчилар (биржалар, харидорлар, мол етказиб берувчилар ва бошқалар) учун ошкора эълон қилиниши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эълон қилинган ҳисоботнинг ишончлилигини аудитор ташкилот тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Вазирликлар ва идоралар ўз тасарруфидаги корхоналар бўйича йиғма бухгалтерия ҳисоботини ҳисобот даври тугагандан сўнг 45 кундан кечикмай, йиллик ҳисоботни эса ҳисобот йилидан кейинги йилнинг 25 мартидан кечиктирмай тақдим этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Корхоналар томонидан ихтиёрий асосда ташкил этилган хўжалик бошқаруви органлари йиғма бухгалтерия ҳисоботини таъсис ҳужжатларида белгиланган тартибда тузадилар ва кўрсатилган манзилга тақдим этадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг
1994 йил 26 мартдаги 164-сон қарорига
2 ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Корхоналар молия-хўжалик фаолиятининг бухгалтерия ҳисоби счётлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЕЖАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Счётлар номи

Счётларнинг рақами

Субсчётларнинг рақами ва номи

I бўлим. Асосий воситалар ва бошқа узоқ муддатли қўйилмалар

Асосий воситалар 01 Асосий воситалар турлари бўйича
Асосий воситаларнинг эскириши 02 1. Ўзига тегишли асосий воситаларнинг эскириши
2. Узоқ муддатли ижарага олинадиган асосий воситаларнинг эскириши
Узоқ муддатли ижарага олинадиган асосий воситалар 03
Номатериал активлар 04 Номатериал активларнинг турлари бўйича
Номатериал активларнинг эскириши 05
Узоқ муддатли молиявий қўйилмалар 06 1. Пайлар ва акциялар
2. Облигациялар
3. Берилган қарзлар
Ўрнатиладиган асбоб ускуналар 07 1. Мамлакатимизда ишлаб чиқарилган ўрнатиладиган асбоб-ускуналар
2. Чет элдан келтирилган ўрнатиладиган асбоб-ускуналар
Капитал қўйилмалар 08 1. Асосий воситаларни қуриш ва сотиб олиш
2. Асосий воситалар қийматини оширмайдиган харажатлар
3. Ёш молларни асосий подага ўтказиш
4. Катта ёшдаги молларни сотиб олиш
5. Бепул олинган чорва молларини келтириш харажатлари
Ижара мажбуриятлари тушуми 09

II бўлим. Ишлаб чиқариш захиралари

Материаллар 10 1. Хом ашё ва материаллар
2. Сотиб олинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар, конструкциялар ва деталлар
3. Ёқилғи
4. Идишлар ва идишбоп материаллар
5. Эҳтиёт қисмлар
6. Бошқа материаллар
7. Қайта ишлаш учун четга берилган материаллар
8. Қурилиш материаллари
Ўстиришдаги ва боқувдаги чорва моллари 11
Арзонбаҳо ва тез эскирувчи буюмлар 12 1. Захирада турган арзонбаҳо ва тез эскирузчи буюмлар
2. Фойдаланилаётган арзонбаҳо ва тез эскирувчи буюмлар
3. Вақтинчалик (титулсиз) иншоотлар
Арзонбаҳо ва тез эскирувчи буюмларнинг эскириши 13
Моддий бойликларни қайта баҳолаш 14
Материалларни тайёрлаш ва сотиб олиш 15
Материаллар қийматидаги фарқлар 16
17
18
19

III бўлим. Ишлаб чиқариш харажатлари

Асосий ишлаб чиқариш 20
Ўз ишлаб чиқаришининг ярим тайёр маҳсулотлари 21
22
Ёрдамчи ишлаб чиқаришлар 23
24
Умумий ишлаб чиқариш харажатлари 25
Умумхўжалик харажатлари 26
27
Ишлаб чиқаришдаги брак 28
Хизмат кўрсатадиган ишлаб чиқаришлар ва хўжаликлар 29
Нокапитал ишлар 30 1. Вақтинчалик (титулли) иншоотларни қуриш
2. Вақтинчалик (титулсиз) иншоотларни қуриш
3. Бошқа нокапитал ишлар
Келгуси давр харажатлари 31
32
33
34
35
36
Маҳсулотлар (ишлар, хизматлар) ишлаб чиқариш 37
38
39

IV бўлим. Тайёр маҳсулот, товарлар ва сотиш

Тайёр маҳсулот 40
Товарлар 41 1. Омборлардаги товарлар
2. Чакана савдодаги товарлар
3. Товар билан банд бўлган ва бўш идишлар
4. Сотиб олинган буюмлар
5. Ижарадаги буюмлар
Савдо устамаси 42 1. Савдо устамаси (чегирма, қўшимча)
2. Транспорт харажатларини қоплашга мол етказиб берувчиларнинг чегирмаси
Тижорат харажатлари 43
Муомала чиқимлари 44
Юклаб жўнатилган товарлар 45
Маҳсулотлар (ишлар, хизматлар)ни сотиш 46
Асосий воситаларни сотиш ва уларнинг бошқача тарзда ҳисобдан чиқиб кетиши 47
Бошқа активларни сотиш 48
49

V бўлим. Пул маблағлари

Касса 50
Ҳисоб-китоб счёти 51
Валюта счёти 52 1. Республика ичидаги валюта счётлари
2. Чет элдаги валюта счётлари
53
54
Банклардаги махсус счётлар 55 1. Аккредитивлар
2. Чек дафтарчалари
Пул ҳужжатлари 56
Йўлдаги пул жўнатмалари 57
Қисқа муддатли молиявий қўйилмалар 58 1. Облигация ва бошқа қийматли қоғозлар
2. Депозитлар
3. Берилган қарзлар
59

VI бўлим. Ҳисоб-китоблар

Маҳсулот етказиб берувчилар ва пудратчилар билан ҳисоб-китоблар 60
Берилган аванслар бўйича ҳисоб-китоблар 61
Харидорлар ва буюртмачилар билан ҳисоб-китоблар 62 1. Инкассо қилиш тартибидаги ҳисоб-китоблар
2. Режали тўловлар бўйича ҳисоб-китоблар
3. Олинган векселлар
Даъволар бўйича ҳисоб-китоблар 63
Олинган аванслар бўйича ҳисоб-китоблар 64
Мулкий ва шахсий суғурта бўйича ҳисоб-китоблар 65
66
Бюджетдан ташқари тўловлар бўйича ҳисоб-китоблар 67 Тўлов турлари бўйича
Бюджет билан ҳисоб-китоблар 68 Тўлов турлари бўйича
Ижтимоий суғурта бўйича ҳисоб-китоблар 69 1. Ижтимоий суғурта бўйича ҳисоб-китоблар
2. Пенсия таъминоти бўйича ҳисоб-китоблар
3. Тиббий суғурта бўйича ҳисоб-китоблар
Меҳнатга ҳақ тўлаш бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар 70
Ҳисобдор шахслар билан ҳисоб-китоблар 71
72
Бошқа операциялар бўйича ходимлар билан ҳисоб-китоблар 73 1. Кредитга сотилган товарлар учун ҳисоб-китоблар
2. Берилган қарзлар бўйича ҳисоб-китоблар
3. Моддий зарарларнинг ўрнини қоплаш бўйича ҳисоб-китоблар
74
Муассислар билан ҳисоб-китоблар 75 1. Устав фондига улуш қўшиш бўйича ҳисоб-китоблар
2. Даромадлар бўйича ҳисоб-китоблар
Ҳар хил дебиторлар ва кредиторлар билан ҳисоб-китоблар 76
77
Шўъба корхоналар билан ҳисоб-китоблар 78
Хўжалик ички ҳисоб-китоблари 79 1. Ажратилган мол-мулк бўйича
2. Жорий операциялар бўйича

VII бўлим. Молиявий натижалар ва фойдадан фойдаланиш

Фойда ва зарарлар 80
Фойданинг ишлатилиши 81 1. Фойдадан бюджетга тўловлар
2. Фойдадан бошқа мақсадларда фойдаланиш
Шубҳали қарзлар бўйича резервлар 82
Келгуси давр даромадлари 83 1. Келгуси давр ҳисобидан олинган даромадлар
2. Ўтган йилларда аниқланган камомадлар бўйича қарзларнинг келгусидаги тушумлари
3. Айбдор шахслардан ундириб олиниши керак бўлган сумма билан бойликлар камомади бўйича баланс қиймат ўртасидаги фарқ
Бойликларнинг бузилиши оқибатидаги камомадлар ва нобудгарчиликлар 84

VIII бўлим. Фондлар ва резервлар

Устав фонди 85
Резерв фонди 86
Тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар) 87 1. Ҳисобот йилининг тақсимланмаган фойдаси (зарари)
2. Ўтган йилларнинг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари)
Махсус мақсадларга мўлжалланган фондлар 88?? Фондлар турлари бўйича
Резервлар турлари бўйича
Келгусидаги харажатлар ва тўловлар резерви 89

IХ бўлим. Кредитлар ва маблағ билан таъминлаш

Банкларнинг қисқа муддатли кредитлари 90 Кредитлар турлари бўйича
91
Банкларнинг узоқ муддатли кредитлари 92 Кредитлар турлари бўйича
Ходимлар учун банк кредитлари 93 Кредитлар турлари бўйича
Қисқа муддатли қарзлар 94
Узоқ муддатли қарзлар 95
Мақсадли маблағ билан таъминлаш ва тушумлар 96
Ижара мажбуриятлари 97
98
99

Балансдан ташқари счётлар

Ижарага олинган асосий воситалар 001
Масъулиятли сақлаш учун қабул қилинган товар-моддий бойликлар 002
Қайта ишлаш учун қабул қилинган материаллар 003
Комиссияга қабул қилинган товарлар 004
Монтаж қилиш учун қабул қилинган асбоб-ускуналар 005
Қатъий ҳисобда турадиган расмий иш қоғозлари 006
Тўловга ноқобил дебиторларнинг зарар ҳисобига ўтказилган қарзи 007
Мажбуриятларни ва (олинган) тўловларни таъминлаш 008
Мажбуриятларни ва (берилган) тўловларни таъминлаш 009
Кейинги таҳрирга қаранг.
Markaz haqida
Sayt yangiliklari
Saytda reklama
RSS
© O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qoshidagi “Adolat” milliy huquqiy axborot markazi davlat muassasasi