1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 30-avgustda qabul qilingan “Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi 269-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 9-10, 180-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 309-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 3-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

ansambllar — tarixan tarkib topgan hududda aniq koʻzga tashlanadigan, atrof manzarasi bilan umumiyligi yoki aloqadorligi tarixiy, arxeologik, meʼmoriy, estetik yoki ijtimoiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan, ijtimoiy, maʼmuriy, diniy, ilmiy, oʻquv-taʼlim, istehkom, saroy, turarjoy, savdo, ishlab chiqarish va boshqa ahamiyatga molik hamda rassomlik, haykaltaroshlik, amaliy bezak sanʼati, meʼmorchilik asarlari bilan bogʻliqlikda alohida yoki oʻzaro birgalikda turgan yodgorliklar, imoratlar va inshootlar guruhlari, shuningdek tarixiy tarhlarning hamda manzilgohlar imoratlarining qoldiqlari, landshaft arxitekturasi va bogʻ-rogʻ sanʼati asarlari (bogʻlar, istirohat bogʻlari, xiyobonlar, sayilgohlar);

diqqatga sazovor joylar — inson va tabiat ijodining mushtarak mahsuli, shuningdek tarixiy, arxeologik, shaharsozlik, estetik, etnologik yoki antropologik qimmatga ega boʻlgan hududlar, shu jumladan xalq hunarmandchiligi maskanlari, tarixiy manzilgohlar yoki shaharsozlik tarhi markazlari va tarixiy (shu jumladan harbiy) voqealar, yodgorliklar, atoqli tarixiy shaxslarning hayoti bilan bogʻliq boʻlgan imoratlar, xotira joylari, tabiiy landshaftlar, shuningdek koʻhna shaharlar, shahristonlar, manzilgohlar, qarorgohlar imoratlarining madaniy qatlamlari, qoldiqlari, marosimlar bajo etiladigan joylar;

yodgorliklar — tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzgacha madaniy qimmatga ega boʻlgan ayrim imoratlar, binolar va inshootlar, ular bilan bogʻliq boʻlgan rassomlik, haykaltaroshlik, amaliy bezak sanʼati asarlari hamda shu imoratlar, binolar va inshootlarning tarixan tarkib topgan hududlari, shuningdek memorial uylar, kvartiralar, qabristonlar, maqbaralar va ayrim qabrlar, monumental sanʼat asarlari, fan va texnika (shu jumladan harbiy texnika) obyektlari, antropologiya, etnografiya, numizmatika, epigrafika, kartografiya, fotografiya materiallari, kinofilmlar, audio-, video yozuvlar hamda boshqa jismlardagi yozuvlar, adabiyot va sanʼat asarlari, arxiv, qoʻlyozma va chizma hujjatlar, qadimgi qoʻlyozma kitoblar, harf terish usulida chiqarilgan dastlabki kitoblar, nodir va noyob nashrlar, notalar, muqaddas buyumlar va memorial xususiyatga ega boʻlgan ashyolar, tosh haykallar, qoyaga oʻyib solingan tasvirlar, arxeologiya yodgorliklari;

madaniy meros obyektlari — moddiy va nomoddiy madaniy meros obyektlari;

moddiy madaniy meros obyektlari — tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzgacha madaniy qimmatga ega boʻlgan ansambllar, diqqatga sazovor joylar va yodgorliklar;

nomoddiy madaniy meros obyektlari — tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzgacha madaniy qimmatga ega boʻlgan urf-odatlar, xalq ijodiyoti (soʻz, raqs, musiqa, tomosha sanʼati), shuningdek ular hamda xalq badiiy hunarmandchiligi va amaliy sanʼati bilan bogʻliq bilimlar, koʻnikmalar, asbob-anjomlar, artefaktlar, madaniy makonlar”;

2) 4-moddadagi “Madaniy meros”, “madaniy meros” degan soʻzlar tegishincha “Moddiy madaniy meros”, “moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 6-moddaning:

toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini va Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritish tartibini belgilaydi”;

oltinchi xatboshisidagi “madaniy meros obyektlarining” degan soʻzlar “moddiy madaniy meros obyektlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ruscha matni yettinchi xatboshisidagi “opredelyayet” degan soʻz “ustanavlivayet” degan soʻz bilan almashtirilsin;

4) 7-moddaning:

uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, asrash, targʻib qilish va ulardan foydalanish davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda qatnashadi;

moddiy madaniy meros obyektlarini ilmiy va ilmiy-texnik tadqiq etish, konservatsiyalash, taʼmirlash hamda hozirgi zamonda foydalanishga moslashtirish boʻyicha davlat dasturlarini amalga oshiradi”;

yettinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini va Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritadi”;

5) 10-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Madaniy meros obyektlarini davlat tomonidan muhofaza qilish:

tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlarni davlat hisobiga olish, hamda Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini va Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritish;

madaniy meros obyektlarining ilmiy va ilmiy-texnik tadqiq etilishini rivojlantirish;

madaniy meros obyektlarini tarixiy-madaniy ekspertizadan oʻtkazish;

moddiy madaniy meros obyektlari muhofaza tegralarining loyihalarini ishlab chiqish;

moddiy madaniy meros obyektlari joylashgan yerlarda yer qazish, yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlari va boshqa ishlarni, moddiy madaniy meros obyektlarini asrash boʻyicha ishlarni oʻtkazish, shuningdek moddiy madaniy meros obyektlarida ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar oʻtkazish uchun ruxsatnomalar berish;

alohida tartibga solinishi lozim boʻlgan va moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish bilan bogʻliq shaharsozlik faoliyati obyektlarining chegaralarini belgilash;

moddiy madaniy meros obyektlarida muhofaza belgilarini oʻrnatish;

madaniy meros obyektlari holatining monitoringini amalga oshirish.

Madaniy meros obyektlarini davlat tomonidan muhofaza qilish qonun hujjatlariga muvofiq boshqa chora-tadbirlar orqali ham taʼminlanishi mumkin”;

6) 11 va 12-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastri Davlat kadastrlari yagona tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi hamda u moddiy madaniy meros obyektlarining geografik joylashuvi, huquqiy maqomi, miqdor, sifat tavsiflari va bahosi toʻgʻrisidagi yangilanib turiladigan maʼlumotlar va hujjatlar tizimidan iborat boʻladi.

Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini yuritishga quyidagilar kiradi:

moddiy madaniy meros obyektlariga doir mulk huquqi va boshqa huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish;

moddiy madaniy meros obyektlarining miqdor va sifat tavsiflarini hisobga olish;

moddiy madaniy meros obyektlarini sifat va qiymat jihatidan baholash;

kadastr axborotini tizimga solish, saqlash va yangilab borish;

moddiy madaniy meros obyektlarining holati haqida hisobotlar tuzish;

Davlat kadastrlari yagona tizimiga kiritish uchun tegishli axborot taqdim etish;

foydalanuvchilarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda kadastr axboroti bilan taʼminlash.

Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxati nomoddiy madaniy meros obyektlari toʻgʻrisidagi yangilanib turiladigan maʼlumotlar koʻrsatilgan hisobga olish hujjatidan iborat boʻladi.

Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritishga quyidagilar kiradi:

nomoddiy madaniy meros obyektini identifikatsiya qilish;

tegishli nomoddiy madaniy meros obyektlarining tarmoqlari, yoʻnalishlari, janrlari va uslublarini tasniflash;

nomoddiy madaniy meros obyektlarini doimiy ravishda tiklovchi shaxslarni, guruhlarni koʻrsatish;

maʼlumotlarni tizimga solish, saqlash va yangilab borish;

nomoddiy madaniy meros obyektlarining sifat holatini aniqlash va uning natijalari boʻyicha hisobotlar tuzish.

Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini va Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatini yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlarni Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga yoki Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning takliflari asosida amalga oshiriladi.

Tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlarni Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga yoki Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida tarixiy-madaniy ekspertiza xulosasi olingan kundan eʼtiboran mazkur obyektlar aniqlangan madaniy meros obyektlari jumlasiga kiritiladi.

Arxeologiya yodgorliklari topilgan paytidan eʼtiboran aniqlangan moddiy madaniy meros obyektlari jumlasiga kiritiladi.

Tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzgacha madaniy qimmatga ega boʻlgan yangi aniqlangan moddiy madaniy meros obyektlari Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritilishi toʻgʻrisidagi masala hal qilingungacha ushbu Qonun talablariga muvofiq muhofaza qilinishi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi aniqlangan moddiy madaniy meros obyektining mulkdorini mazkur obyekt Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritilganligi toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran oʻttiz kun ichida xabardor qilishi shart”;

7) 13 va 14-moddalardagi “Madaniy meros”, “madaniy meros” degan soʻzlar tegishincha “Moddiy madaniy meros”, “moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8) 15-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi:

madaniy meros obyekti Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga yoki Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilishini asoslash;

moddiy madaniy meros obyektining toifasini belgilash;

moddiy madaniy meros obyektining toifasi oʻzgartirilishini asoslash;

moddiy madaniy meros obyektini Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastridan chiqarish;

moddiy madaniy meros obyektlari muhofaza tegralari loyihalarining shaharsozlik va loyihalash hujjatlariga, shuningdek moʻljallanayotgan yer qazish, yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlari va boshqa ishlarning moddiy madaniy meros obyektlarini asrash talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.

Madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan tashkil etiladi va amalga oshiriladi”;

9) 16-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tarixiy-madaniy ekspertiza obyektlari quyidagilardir:

xoʻjalik jihatidan oʻzlashtirilishi lozim boʻlgan yer uchastkalari, agar ularda moddiy madaniy meros obyektlari joylashgan boʻlsa;

madaniy meros obyektlari Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga yoki Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilishini asoslovchi materiallar;

moddiy madaniy meros obyektlari Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastridan chiqarilishini asoslovchi materiallar;

moddiy madaniy meros obyektining toifasi belgilanishini yoki oʻzgartirilishini asoslovchi materiallar;

ushbu Qonunda belgilangan hollarda shaharsozlik va loyiha hujjatlari;

moddiy madaniy meros obyektlariga bevosita yoki bilvosita taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan yer qazish, yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlari va boshqa ishlarni asoslovchi hujjatlar”;

10) 17-moddaning nomi va birinchi qismidagi “Madaniy meros” degan soʻzlar “Moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11) 18-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, mahalliy davlat hokimiyati organlari Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga yoki Nomoddiy madaniy meros obyektlarining roʻyxatiga kiritilgan madaniy meros obyektlari holatini nazorat qilib turishi hamda moddiy madaniy meros obyektlarining asralishi yuzasidan joriy va istiqbol dasturlarini ishlab chiqish maqsadida besh yilda bir marta moddiy madaniy meros obyektlarining holatini koʻrikdan oʻtkazishi va ularni qayd etib qoʻyishi shart”;

12) 19-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Tarix, sanʼat, fan, estetika, etnologiya yoki antropologiya nuqtai nazaridan har tomonlama beqiyos qimmatga ega boʻlgan madaniy meros obyektlari Umumjahon madaniy va tabiiy merosini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi konvensiya hamda Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiyada belgilangan tartibda tegishincha Umumjahon madaniy merosi roʻyxatiga yoki Insoniyat nomoddiy madaniy merosining reprezentativ roʻyxatiga kiritish yoʻli bilan jahon madaniy merosi obyektlari jumlasiga kiritilishi mumkin.

Madaniy meros obyektlari tarixiy-madaniy ekspertizasining xulosasi asosida madaniy meros obyektlarini Umumjahon madaniy merosi roʻyxatiga yoki Insoniyat nomoddiy madaniy merosining reprezentativ roʻyxatiga kiritish toʻgʻrisidagi takliflar hamda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha tashkiloti (YUNESKO) huzuridagi Umumjahon merosi qoʻmitasi va Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish boʻyicha hukumatlararo qoʻmita talablariga muvofiq rasmiylashtirilgan hujjatlar yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining YUNESKO ishlari boʻyicha Milliy komissiyasiga yuboriladi”;

13) 20-moddaning matni kuyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Moddiy madaniy meros obyektlarini asrash chora-tadbirlari ularni konservatsiyalash, tuzatish, taʼmirlash, hozirgi zamonda foydalanishga moslashtirishni, shuningdek ular bilan bogʻliq ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalash hamda ishlab chiqarish ishlarini oʻz ichiga oladi.

Moddiy madaniy meros obyektini konservatsiyalash — moddiy madaniy meros obyektini mavjud koʻrinishida asrash va uning holati yomonlashuvining oldini olish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalash hamda ishlab chiqarish ishlari majmui.

Moddiy madaniy meros obyektini tuzatish — moddiy madaniy meros obyektining muhofaza mazmunini tashkil etuvchi oʻziga xos xususiyatlarini oʻzgartirmagan holda obyektni foydalanish holatida saqlab turish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalash hamda ishlab chiqarish ishlari majmui.

Moddiy madaniy meros obyektini taʼmirlash — moddiy madaniy meros obyektining tarixiy va estetik qimmatini aniqlash hamda saqlab qolish va uning but saqlanishini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalash hamda ishlab chiqarish ishlari majmui.

Moddiy madaniy meros obyektini hozirgi zamonda foydalanishga moslashtirish — moddiy madaniy meros obyektining tarixiy-badiiy qimmatini va asralishini oʻzgartirmasdan uning tarixiy-madaniy qimmatga ega boʻlgan unsurlarini taʼmirlash asosida undan hozirgi zamonda foydalanishga shart-sharoit yaratish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalash hamda ishlab chiqarish ishlari majmui.

Nomoddiy madaniy meros obyektlarini asrash chora-tadbirlari ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, hujjatlashtirish, targʻib qilish va ragʻbatlantirish ishlarini oʻz ichiga oladi.

Moddiy madaniy meros obyektini asrashga doir ishlar Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan beriladigan ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi”;

14) 21-modda kuyidagi tahrirda bayon etilsin:

Yoʻqotilgan moddiy madaniy meros obyekti alohida tarixiy, ilmiy, badiiy, shaharsozlik yoki oʻzgacha ijtimoiy ahamiyatga molik boʻlgan hollarda yoʻqotilgan moddiy madaniy meros obyekti taʼmirlash usullari orqali asli holiga keltiriladi.

Yoʻqotilgan nomoddiy madaniy meros obyekti alohida tarixiy, ilmiy, badiiy yoki oʻzgacha ijtimoiy ahamiyatga molik boʻlgan hollarda yoʻqotilgan nomoddiy madaniy meros obyekti ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, taʼmirlash usullari orqali asli holiga keltiriladi.

Yoʻqotilgan madaniy meros obyektini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan asli holiga keltirish toʻgʻrisidagi qarorni Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligining madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi xulosasi asosidagi taqdimnomasiga binoan manfaatdor organlar va tashkilotlarning fikrini hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qabul qiladi”;

15) ruscha matnining 22-moddasidagi “pamyatnikov arxeologii” degan soʻzlar “arxeologicheskix pamyatnikov” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

16) V bobning nomidagi “MADANIY MEROS” degan soʻzlar “MODDIY MADANIY MEROS” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

17) 23 — 28-moddalardagi “Madaniy meros”, “madaniy meros” degan soʻzlar tegishincha “Moddiy madaniy meros”, “moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

18) 29-moddaning:

birinchi qismidagi “Madaniy meros”, “madaniy meros” degan soʻzlar tegishincha “Moddiy madaniy meros”, “moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ruscha matni uchinchi qismidagi “opredelyayutsya” degan soʻz “ustanavlivayutsya” degan soʻz bilan almashtirilsin;

19) 30-modda matnidagi va 32-moddaning birinchi qismidagi “madaniy meros” degan soʻzlar “moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

20) 33-moddaning:

birinchi va ikkinchi qismlaridagi “madaniy meros”, “Madaniy meros” degan soʻzlar tegishincha “moddiy madaniy meros”, “Moddiy madaniy meros” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismidagi “madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish boʻyicha” va “madaniy meros obyektlarini saqlash uchun” degan soʻzlar tegishincha “moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish boʻyicha” va “moddiy madaniy meros obyektlarini saqlash uchun” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

21) 34-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Madaniy meros obyektlarini davlat tomonidan muhofaza qilish boʻyicha faoliyatni moliyalashtirish manbalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va budjetdan tashqari mablagʻlardir.

Yuridik va jismoniy shaxslarning mulki boʻlgan moddiy madaniy meros obyektlarining muhofaza qilinishi va ulardan foydalanilishi mulkdorlar va foydalanuvchilarning mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

Moddiy madaniy meros obyektlarini foydalanishga berishdan, xizmatlar koʻrsatishdan, yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy ajratmalari hamda xayriyalaridan tushgan mablagʻlar qonun hujjatlariga muvofiq moddiy madaniy-meros obyektlarini muhofaza qilish, asrash va targʻib qilishga hamda moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishda band boʻlgan xodimlarni moddiy ragʻbatlantirish uchun sarflanadi”.

2-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.