Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Хусусий тадбиркорлик, кичик ва ўрта бизнесни ривожлантиришни янада рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1998 йил 9 апрелдаги ПФ-1987-сон Фармонини бажариш юзасидан ҳамда тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш ва мувофиқлаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида кичик ва ўрта бизнес субъектлари учун кафолатлар ва имтиёзларнинг 1-иловага мувофиқ кенг тизими белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

Кичик ва ўрта бизнес субъектларини ташкил этиш, рўйхатдан ўтказиш ва уларнинг фаолияти тартибини мураккаблаштирувчи идоравий ҳужжатларни чиқариш, Ҳукумат қарорларида назарда тутилмаган қўшимча маълумотномалар ва ҳужжатларни талаб қилиш тақиқлансин.

2. Давлат бошқаруви органлари, кредит-молия муассасалари, суғурта ташкилотларига ва ҳукуматга қарашли бўлмаган ташкилотларга 2-иловага мувофиқ кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича вазифаларнинг амалга оширилиши учун масъулият юкланиши белгилаб қўйилсин.

Давлат ҳокимияти маҳаллий органларининг, шунингдек иловада кўрсатилган вазирликлар, идоралар ва тузилмаларнинг раҳбарлари уларнинг фаолияти улар кичик ва ўрта бизнес, хусусий тадбиркорликнинг ривожлантирилишига қанчалик самарали кўмаклашаётганликларига қараб баҳоланиши тўғрисида огоҳлантирилсинлар.

3. Ўзбекистон Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар палатасига Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар ҳудудий палаталари ҳузурида хўжалик ҳисобидаги Кичик ва ўрта тадбиркорликни ахборот-маслаҳат билан қўллаб-қувватлаш марказлари ташкил қилиш тавсия этилсин, уларга қуйидаги функциялар юклансин:

тадбиркорлик соҳасидаги дастурлар ва лойиҳаларни самарали амалга ошириш учун тадбиркорлик субъектларини иқтисодий, ҳуқуқий, ишлаб чиқариш-технология ва бошқа зарур ахборотлар билан таъминлаш;

таъсис ҳужжатларини, бизнес-режаларни, кредитлар олиш учун буюртманомаларни ишлаб чиқишда, бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботини ташкил этишда, аудиторлик текширишларни ўтказишда, маслаҳат хизматларининг бошқа турларини кўрсатишда кичик ва ўрта бизнес субъектларига, хусусий тадбиркорларга ҳар томонлама ёрдам бериш;

юридик хизматлар кўрсатиш, хусусий тадбиркорларнинг, кичик ва ўрта бизнес субъектларининг солиқ, молия, банк, суғурта ва бошқа тузилмалар билан ўзаро ҳамкорлигига кўмаклашиш;

инвестиция таклифларининг техник-иқтисодий асослашларини, кичик ва ўрта тадбиркорлик учун инвестиция лойиҳаларини танлов бўйича танлаб олишда қатнашиш учун зарур бўлган ҳужжатларни ҳамда уларни молиявий таъминлаш ҳисоб-китобларини тайёрлаш.

Ўзбекистон Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар палатаси Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси билан биргаликда Кичик ва ўрта тадбиркорликни ахборот-маслаҳат билан қўллаб-қувватлаш ҳудудий марказларининг намунавий низомини, тузилмасини ва штат жадвалини икки ҳафта муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.

4. Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлигининг республика кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари буюртмаларини шакллантириш ҳамда хорижий кредит линияларига танлов асосида киритиш учун республика минтақаларида чет эл кичик технологиялари ва ихчам асбоб-ускуналарининг, уларни етказиб берган ва намойиш этган ҳолда, кўргазма-тақдимотларини ўтказиш тўғрисидаги таклифи қабул қилинсин.

Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда республика минтақаларида 1998 йилнинг сентябри — 1999 йилнинг февралида кўргазма-тақдимотларни ўтказишнинг аниқ муддатларини икки ой муддатда белгиласин, кўргазмаларни ўтказишнинг ташкилий-техник шарт-шароитларини, уларда тадбиркорлик субъектларини қатнашишга кенг жалб этишни, оммавий ахборот воситаларида тегишли рекламалар берилишини таъминласин.

5. Белгилаб қўйилсинки, кичик технологиялар ва ихчам асбоб-ускуналардан фойдаланган ҳолда хорижий кредит линиялари бўйича намунавий инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқишни хорижий кредит линияларининг ваколатли ижрочи банкларининг кредит бериш шартларидан келиб чиққан ҳолда «Ўзинвестлойиҳа» компанияси Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги билан биргаликда амалга оширади.

Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки, «Асака» банки бир ой муддатда, бошқа тижорат банклари уларда хорижий кредит линиялари очилишига қараб кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари ўртасида уларнинг намунавий лойиҳалар учун тегишли кредитлар олиши бўйича танловлар ўтказиш тартибини ишлаб чиқсинлар ҳамда уларни Ўзбекистон Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар палатаси, Деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмаси аъзоларига етказсинлар.

6. Лойиҳаларни танлаб олиш ва ўрта тадбиркорликни ривожлантириш учун хорижий кредитлар бериш тартиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилансинки, кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари томонидан хорижий кредитлардан ўз вақтида ва мақсадли фойдаланилишини назорат қилиш тижорат банкларига юкланади.

7. Белгилаб қўйилсинки:

хорижий кредитларни олиш шартларини бажариш учун зарур бўлган кичик ва ўрта бизнес субъектидаги етишмаётган маблағларнинг бир қисми Бизнес-фонд томонидан унинг кичик ва ўрта корхоналарнинг устав жамғармаларида қатнашишлари йўли билан давлат мулкини хусусийлаштиришдан (улар ҳисобига илгари берилган кредитлар бўйича қайтариладиган суммаларни ҳисобга олган ҳолда) ҳосил бўладиган маблағлардан тўлдирилиши мумкин;

кичик ва ўрта бизнес субъекти томонидан хорижий кредит линияси бўйича гаровни суғурталаш юзасидан суғурта мукофотининг 50 фоизи суғурта компанияларига Бизнес-фонд, Деҳқон ва фермер хўжаликларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси томонидан тўланиши керак.

Бизнес-фонд ва бюджетдан ташқари бошқа жамғармалар ҳар чоракда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига хорижий кредит линиялари бўйича лойиҳаларни амалга ошириш билан боғлиқ маблағларнинг ҳаракати тўғрисида ҳисобот тақдим этадилар.

8. Хорижий кредит линияларининг ваколатли ижрочи банкларига кичик ва ўрта бизнес субъектида гаров таъминоти етарли бўлмаган тақдирда:

келгуси ҳосил учун фьючерс контрактларини ёки кредит ҳисобига сотиб олинган асбоб-ускуналар билан ишлаб чиқарилган маҳсулотни;

кредит ҳисобига сотиб олинадиган, кейинчалик кимошди савдосида сотиладиган ёки ўзининг гаров эгаси ҳуқуқини сотиш чоғида лизингга бериладиган хорижий ихчам асбоб-ускуналарни гаров сифатида қабул қилиш тавсия этилсин.

9. Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки ва Ўзбекистон банклар уюшмасининг:

уларнинг «Мадад» суғурта агентлигининг устав жамғармасига ҳар бири 25,0 миллион сўмдан ва «Бизнес-фонд» устав жамғармасига 75,0 миллион сўмдан улуш қўшишлари тўғрисидаги;

тижорат банклари томонидан кичик ва ўрта корхоналарга хорижий кредит линияларига киритиш учун инвестиция лойиҳаларини экспертизадан ўтказиш ва танлаб олиш бўйича бепул хизматлар кўрсатилиши тўғрисидаги ташаббуслари маъқуллансин.

10. Ўзбекистон Республикаси Макроиқтисодиёт ва статистика вазирлиги 1998 йилнинг иккинчи ярмидан бошлаб ҳар чоракда кичик ва ўрта тадбиркорлик корхоналарини ташкил этиш ва тугатишнинг аҳволини, шунингдек ҳудудлар ва тармоқлар бўйича улар фаолиятининг асосий кўрсаткичларини акс эттирувчи статистик ахборотни белгиланган тартибда ишлаб чиқсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига 4-иловага мувофиқ ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритилсин.

Вазирлар Маҳкамасининг «Кичик ва ўрта тадбиркорликни ривожлантириш учун хорижий кредитлар беришни ташкил этиш масалалари тўғрисида» 1997 йил 7 февралдаги 67-сон қарори ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

12. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ў.Султонов зиммасига юклансин.

1. Мазкур Тартиб Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Хусусий тадбиркорлик, кичик ва ўрта бизнесни ривожлантиришни янада рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1998 йил 9 апрелдаги ПФ-1987-сон Фармонига мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда кичик ва ўрта тадбиркорликни ривожлантириш учун берилган хорижий банклар кредит линиялари доирасида лойиҳаларни танлаб олиш ва маблағ билан таъминлашни бошлаш механизмини белгилаб беради.

2. Хорижий кредит линиялари ҳисобига маблағ билан таъминлашнинг устувор ҳуқуқига:

— экспортга мўлжалланган маҳсулотлар;

— қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ва бошқа маҳаллий хом ашё ресурсларини қайта ишлаш бўйича;

— машинасозлик ва электрон саноати учун деталлар ва узеллар;

— кундалик эҳтиёждаги халқ истеъмол товарларини ишлаб чиқаришни назарда тутадиган инвестиция лойиҳалари эга бўлади.

3. Хорижий кредит линиялари ҳисобига инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун кредитлар кичик ва ўрта бизнес субъектлари: кичик фирмаларга, кичик ва ўрта корхоналарга берилади.

4. Хорижий кредит линиялари ҳисобига инвестиция лойиҳаларини маблағ билан таъминлаш тадбиркорлик субъекти танловига кўра намунавий ёки якка тартибдаги лойиҳалар бўйича амалга оширилади.

5. Кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига кредит олиш учун зарур бўлган техник-иқтисодий ва юридик ҳужжатларнинг тўлиқ пакетини ишлаб чиқиш ва танлаб олиш бўйича хизматларнинг тўлиқ комплексини тақдим этиш:

— намунавий лойиҳалар бўйича — «Ўзинвестлойиҳа» республика инжиниринг компанияси, Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги ва тижорат банклари томонидан;

— якка тартибдаги лойиҳалар бўйича — «Ўзинвестлойиҳа» компанияси ва тижорат банклари томонидан амалга оширилади.

6. Лойиҳани экспертиза қилиш, танлов ўтказиш ва лойиҳани тегишли кредит линиясига киритиш ушбу кредит линияси берилган ваколатли банк томонидан амалга оширилади.

7. Хорижий кредит линиялари бўйича кичик технологиялар ва ихчам асбоб-ускуналардан фойдаланган ҳолда намунавий инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқишни хорижий кредит линияларининг ижрочи ваколатли банкларининг кредитлаш шартларидан келиб чиққан ҳолда «Ўзинвестлойиҳа» компанияси Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги билан биргаликда амалга оширади.

Намунавий лойиҳа қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:

харид қилинадиган асбоб-ускуналарнинг техник-иқтисодий параметрлари;

асбоб-ускуналардан фойдаланиш шартлари;

лойиҳа самарадорлигини баҳолаш;

лойиҳани қарзга олинган маблағлар ҳисобига маблағ билан таъминлаш ва қарзни узишнинг асосий шартлари.

8. Ваколатли банк икки ҳафта муддатда намунавий лойиҳаларни уларнинг иқтисодий самарадорлигини аниқлаш мақсадида дастлабки экспертизадан ўтказади. Дастлабки экспертиза натижаси ижобий бўлган тақдирда намунавий лойиҳалар Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги ва ваколатли банк раҳбарияти томонидан тасдиқланади.

9. Намунавий лойиҳа тасдиқлангандан кейин ваколатли банк намунавий лойиҳалар тўғрисидаги ахборотларни ва ушбу лойиҳаларни амалга ошириш учун кредитлар берилиши юзасидан танлов (тендер) ўтказиш шартларини оммавий ахборот воситаларида эълон қилади ёки кичик ва ўрта бизнес субъектларига етказади.

10. Имкониятга эга бўлган қарз олувчи (кичик ёки ўрта тадбиркорлик субъекти) лойиҳа мақсадини кўрсатган ҳолда ўз буюртманомасини ёки ўзи танлаган намунавий лойиҳани хорижий кредит линияси берилган ваколатли банк бўлинмасига беради. Буюртманомага банк белгилаган талабларга мувофиқ кредитни таъминлаш бўйича ҳужжатлар пакети илова қилинади.

Кичик ва ўрта тадбиркорликни ахборот-маслаҳат билан қўллаб-қувватлаш ҳудудий марказлари қарз олувчига тендерда қатнашиш учун буюртманомаларни расмийлаштиришда амалий ёрдам кўрсатадилар.

11. Кредит олишга буюртманомаларни кўриб чиқиш ва тендер ғолибини аниқлаш учун ваколатли банк муассасасида Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар палатаси раҳбари бошчилигида доимий ишловчи танлов комиссияси тузилади, унинг таркибига қуйидагиларнинг ҳужжатларни имзолаш ваколатига эга бўлган вакиллари киради:

ваколатли банк (икки овозга эга);

Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар палатаси, Деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмаси;

Кичик ва ўрта тадбиркорликни ахборот-маслаҳат билан қўллаб-қувватлаш ҳудудий марказлари;

Бизнес-фонд;

суғурта агентликлари («Ўзбекинвест», «Мадад», «ЎзинвестАИГ», «ЎзАИГ», «Ўзагросуғурта»);

бошқа манфаатдор ташкилотлар.

12. Ваколатли банк манфаатдор ташкилотлар билан биргаликда бир ой муддатда:

а) тадбиркор томонидан тақдим этилган ҳужжатларни кўриб чиқади, ундаги мавжуд ишлаб чиқариш базасининг айтилган мақсадларга ва белгиланган устуворликларга мувофиқлигини текширади;

б) кредитни бериш, ундан мақсадли фойдаланишни назорат қилиш ва унинг ўз вақтида қайтаришни таъминлашнинг техник ва ташкилий тартибини ишлаб чиқади;

в) экспорт хулосалари билан бирга, кредитлар олишга буюртманомаларни танлов комиссиясига кўриб чиқиш учун тақдим этади.

13. Танлов комиссияси танловни якунлайди ва унинг ғолибини эълон қилади, унга лойиҳанинг қисқача тавсифномаси, кредиторларнинг барча талабларини таъминлаш бўйича ўтказилган ишлар қайд этилган тегишли хулосани беради.

14. Танлов комиссиясининг барча аъзолари томонидан имзоланган ва унинг раиси томонидан тасдиқланган хулоса банкнинг кредит қўмитаси кўриб чиқиши ва кредит бериш тўғрисида қарор қабул қилиниши учун асос ҳисобланади.

15. Имкониятга эга бўлган қарз олувчи томонидан ваколатли банкка ҳужжатлар тўлиқ пакети билан буюртманома берилган санадан то тегишли кредит шартномасини имзолашгача бўлган энг кўп муддат икки ойдан ошмаслиги керак.

16. Комиссия имкониятга эга бўлган қарз олувчининг хорижий кредит олиш шартларини бажариш учун зарур бўлган ўз маблағлари етарли эмаслиги тўғрисида хулоса чиқарган тақдирда кичик тадбиркорлик субъекти корхонанинг устав жамғармасини Бизнес-фонд маблағи ҳисобига кўпайтиришга ҳақлидир.

Танлов комиссияси қарз олувчининг устав жамғармасини кўпайтириш шартлари ва тартибини ишлаб чиқади, улар ваколатли банкда тузилган танлов комиссиясининг барча аъзолари томонидан имзоланади ва унинг раиси томонидан тасдиқланади.

Ишлаб чиқилган тартибга мувофиқ Бизнес-фонд бир ой муддатда корхона устав жамғармасига ўз улушини қўшишга мажбурдир.

17. Имкониятга эга бўлган қарз олувчининг мулкини, шу жумладан кредитни таъминлаш учун гаровга қўйилган мулкини суғурталаш, мазкур Тартибнинг 11-бандида кўрсатилган суғурта агентликларидан бирортаси томонидан, уларнинг уставларига қатъий мувофиқ равишда амалга оширилади.

18. Кичик ва ўрта тадбиркорлик субъекти якка тартибдаги лойиҳани маблағ билан таъминлашни олиш истагида у тегишли буюртманома билан «Ўзинвестлойиҳа» компаниясига ёки банкларда ташкил этилган, хорижий кредит линияларга хизмат кўрсатувчи инжиниринг компанияларига техник-иқтисодий асосланишни ишлаб чиқиш, бизнес-режа ва хорижий банкнинг кредит линиясига киритиш учун зарур бўлган бошқа техник ҳужжатларни ишлаб чиқиш тўғрисида мурожаат қилади.

19. Ҳужжатларнинг тўлиқ пакетини тайёрлаш тугагач «Ўзинвестлойиҳа» компанияси (тегишли инжиниринг компанияси) қуйидагиларни тузади:

а) кредиторларнинг барча талабларини таъминлаш бўйича ўтказилган ишлар, лойиҳанинг қисқача тавсифномаси берилган хулоса;

б) тегишли кредит линиясини ижро этиш ваколатига эга бўлган банкка тавсиянома, мазкур лойиҳани ушбу линияга киритиш учун батафсил асослар билан;

в) корхонанинг тавсияномани тайёрлаш пайтида тузилган техник паспорти.

Юқорида кўрсатилган ҳужжатларга уларни банкка жўнатишда қуйидагилар илова қилиниши керак:

шаклланган устав капиталининг миқдори тўғрисида хизмат кўрсатадиган банкдан кўчирма;

гаров шартномасининг нотариал тасдиқланган нусхаси, агар у талаб қилинса;

нотариал тасдиқланган суғурта полиси.

20. «Ўзинвестлойиҳа» компаниясининг, тижорат банкларидаги тегишли инжиниринг компанияларининг якка тартибдаги лойиҳаларни тайёрлаш бўйича хизматлари қиймати кичик бизнес субъекти хоҳишига кўра унга берилаётган кредит суммасига киритилиши мумкин.

21. Якка тартибдаги лойиҳани ишлаб чиқишга буюртманома берилган санадан то «Ўзинвестлойиҳа» компаниясида (тегишли инжиниринг компаниясида) ҳужжатлар тўлиқ пакети тайёрлашгача бўлган энг кўп муддат икки ойдан ошмаслиги керак.

22. Имкониятга эга бўлган қарз олувчининг якка тартибдаги лойиҳани маблағ билан таъминлаш юзасидан буюртманомасини тижорат банкида кўриб чиқиш намунавий лойиҳалар учун назарда тутилган тартибда амалга оширилади.

1. Вазирлар Маҳкамасининг «Хусусий тадбиркорлик ва кичик бизнесни қўллаб-қувватлаш Фонди (Бизнес-фонд)ни ташкил этиш ҳамда унинг фаолияти масалалари тўғрисида» 1995 йил 26 июлдаги 291-сон қарорида:

а) 2-бандда:

биринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён қилинсин: «Белгилаб қўйилсинки, Бизнес-фонд томонидан жалб этиладиган маблағлардан қайтариб бериш асосида қуйидаги асосий вазифаларни ҳал этиш учун фойдаланилади:».

охирги хатбоши қуйидаги таҳрирда баён қилинсин: «кичик ва ўрта бизнес корхоналари устав сармоясида қатнашиш»;

б) 4-иловада:

иккинчи ва учинчи бўлимларнинг биринчи бандлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;

иккинчи бўлимнинг 2-бандидаги биринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён қилинсин: «Имтиёзли кредит бериш жалб этилган ва Бизнес-фонднинг ўз маблағлари ҳисобига иқтисодиётнинг қуйидаги тармоқларидаги кичик ва ўрта бизнес субъектлари инвестиция лойиҳаларини маблағ билан таъминлаш учун Бизнес-фонд томонидан очиладиган кредит йўналишларини банклар томонидан ўзлаштириш йўли билан амалга оширилади:»;

учинчи бўлимнинг 2-бандида (2 ва 3-хатбошиларда) ва 3-бандида «Ўзтадбиркорбанк» сўзи «кредит линиясига хизмат кўрсатувчи банклар» сўзлари билан алмаштирилсин;

4-банддаги «ва «Ўзтадбиркорбанк» сўзлари чиқариб ташлансин.

2. Вазирлар Маҳкамасининг «Мадад» агентлигини ташкил этиш ва унинг фаолияти масалалари тўғрисида» 1995 йил 26 июлдаги 292-сон қарорида:

а) 3-банд «субъектларини» сўзларидан кейин «(шу жумладан кичик ва ўрта бизнес корхоналари томонидан олинадиган кредитларни таъминлаш учун қўйилган гаровларни)» сўзлари билан тўлдирилсин;

б) 4-иловадаги матнда «Бизнес-фонд» сўзлари «кичик ва ўрта бизнес корхоналарига кредит берувчи банк» сўзлари билан алмаштирилсин.