Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Мева-сабзавот, картошка ва полиз маҳсулотларини харид қилиш ва улардан фойдаланиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2016 йил 12 апрелдаги ПҚ-2520-сон қарорини бажариш юзасидан, шунингдек янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш юзасидан давлат буюртмасини шакллантириш ва бажаришнинг самарали механизмини жорий этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш юзасидан давлат буюртмаси тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. «Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компанияси, «Ўзвиносаноат-холдинг» холдинг компанияси, «Ўзбекозиқовқатзахира» уюшмаси, «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси ички ва ташқи бозорлар конъюнктурасининг чуқур маркетинг тадқиқотлари натижаларини ҳисобга олган ҳолда ҳар йили 1 августгача бўлган муддатда келгуси йил учун давлат буюртмасига биноан асосий турлари бўйича янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилишга эҳтиёжнинг прогноз ҳажмлари ишлаб чиқилишини таъминласинлар.

3. «Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компанияси, «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси:

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Адлия вазирлиги билан келишган ҳолда ўн кун муддатда — давлат буюртмаси доирасида янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилишга доир намунавий контрактация шартномалари, уларда харид қилинадиган маҳсулотлар ҳажмларини ва турларини, етказиб бериш жадвалларини, нархларни шакллантиришнинг бозор шартларини, ҳисоб-китоблар тизимини, томонларнинг жавобгарлиги чораларини ва низоларни ҳал қилиш тартибини назарда тутган ҳолда, ишлаб чиқилишини ва тасдиқланишини;

ҳар йили Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси тугаган кундан бошлаб бир ҳафта муддатда — янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш ҳамда улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмаси балансини ишлаб чиқиш учун зарур бўлган барча материалларнинг Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлигига тақдим этилишини таъминласинлар.

4. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳар йили Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси тугаган кундан бошлаб 20 кундан кечикмай келгуси йил учун янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш ҳамда улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмаси балансини ишлаб чиқсинлар ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритсинлар.

5. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси, Ўзбекистон Фермерлари кенгаши Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари билан биргаликда қишлоқ хўжалиги экинларини вилоятлар, туманлар ва фермер хўжаликлари бўйича жойлаштиришда мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш ҳамда улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмаси баланси параметрларини ҳисобга олсинлар.

6. «Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компанияси, «Ўзвиносаноат-холдинг» холдинг компанияси, «Ўзбекозиқовқатзахира» уюшмаси, «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси раҳбарлари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси ва вилоят ҳокимлари зиммасига мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш ҳамда улардан фойдаланиш бўйича давлат буюртмаси бажарилиши юзасидан шахсий масъулият юклансин.

7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Вазирлар Маҳкамасининг Қишлоқ ва сув хўжалиги, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш ҳамда истеъмол товарлари масалалари ахборот-таҳлил департаментига юклансин.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Мева-сабзавот, картошка ва полиз маҳсулотларини харид қилиш ва улардан фойдаланиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2016 йил 12 апрелдаги ПҚ-2520-сон қарорига мувофиқ янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка ва полиз маҳсулотлари ва узум (кейинги ўринларда мева-сабзавот маҳсулотлари деб аталади) харид қилиш ва улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмасини шакллантириш ҳамда бажариш тартиби ва механизмини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш ҳамда улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмаси (кейинги ўринларда давлат буюртмаси деб аталади) — кейинчалик саноат йўли билан қайта ишлаш, қиш-баҳор даврига ғамлаш, шунингдек экспорт қилиш учун фермер ва деҳқон хўжаликлари ўртасида мева-сабзавот маҳсулотлари етиштириш ҳажмларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш;

етказиб берувчилар — фермер ва деҳқон хўжаликлари;

буюртмачилар — «Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК, «Ўзвиносаноат-холдинг» ХКнинг қайта ишлаш корхоналари, «Ўзбекозиқовқатзахира» уюшмасининг тайёрлаш ва сақлаш учун ғамлаш бўйича корхоналари, «Ўзагроэкспорт» АЖнинг ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияларининг ташкилотлари — экспорт қилувчилар.

3. Давлат буюртмаси кейинчалик фойдаланиш мақсадларига қараб:

а) қуввати давлат статистика ҳисоботи маълумотлари асосида ҳисобга олинадиган ишлаб чиқаришнинг технологик цикли хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда «Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК, «Ўзвиносаноатхолдинг» ХКнинг қайта ишлаш корхоналари қувватларидан тўлиқ фойдаланишни назарда тутган ҳолда кейинчалик саноат йўли билан қайта ишлаш, шу жумладан қуритилган мева-сабзавот маҳсулотлари ишлаб чиқариш учун;

б) минтақалардаги аҳоли сонини ва сақлаш учун мавжуд сиғимларни ҳисобга олган ҳолда мева-сабзавот маҳсулотларини қиш-баҳор даврига ғамлаш учун;

в) ички ва ташқи бозорлар конъюнктурасини, республика бўйича экспорт қилишнинг прогноз кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда экспорт қилиш учун эҳтиёж ҳажмларини ўз ичига олади.

4. Давлат буюртмаси календарь йилга шакллантирилади ва етказиб берувчилар томонидан етиштириладиган мева-сабзавот маҳсулотлари ҳажмларининг бир қисмини ташкил этади ҳамда маҳсулотларни етиштириш ва давлат буюртмасидан ортиқча ички ва ташқи бозорларда сотишда уларни чекламайди.

5. Мева-сабзавот маҳсулотларини харид қилиш юзасидан давлат буюртмасини ўз вақтида шакллантириш ва бажариш учун:

кейинчалик саноат йўли билан қайта ишлаш юзасидан — «Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК, «Ўзвиносаноат-холдинг» ХК;

қиш-баҳор даврига ғамлаш юзасидан — «Ўзбекозиқовқатзахира» уюшмаси;

экспортга етказиб бериш юзасидан — «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси масъул ҳисобланадилар.

6. Буюртмачилар давлат буюртмаси бўйича маҳсулотларга эҳтиёжнинг ҳисоблаб чиқилган ҳажмлари юзасидан ишончли ва тўлақонли ахборот тақдим этилиши учун жавоб берадилар. Давлат буюртмаси ҳажмлари ҳисоб-китобларини тайёрлашда буюртмачилар давлат статистика органлари, Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг фойдаланиш мумкин бўлган барча маълумотларидан, ташқи бозорларнинг ҳолати тўғрисидаги таҳлилий ахборотдан, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлигидан олинган ахборотдан, шунингдек ички ва ташқи бозорлар конъюнктурасининг чуқур маркетинг тадқиқотларидан фойдаланадилар.

7. Янги мева-сабзавот маҳсулотларини харид қилиш ва улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмаси балансини ишлаб чиқиш ва бажарилиши мониторингини олиб бориш иловага мувофиқ схемага биноан амалга оширилади.

8. Тасдиқланадиган балансга киритиш учун давлат буюртмаси кўрсаткичлари ҳар йили ўтказиладиган Халқаро мева-сабзавот ярмаркасининг натижаларига кўра аниқланади ва кейинчалик вилоятлар, туманлар ва фермер хўжаликлари бўйича давлат буюртмаси юзасидан қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштириш бўйича қарорлар қабул қилиш учун асос бўлиб хизмат қилади.

Давлат буюртмасини бажариш учун минтақада ва (ёки) туманда етиштириладиган мева-сабзавот маҳсулотлари ҳажми етарли бўлмаган тақдирда бошқа минтақалардан ва (ёки) туманлардан ортиқча етиштирилган ҳажмни жалб этишга йўл қўйилади.

9. Давлат буюртмаси доирасида мева-сабзавот маҳсулотлари харид қилиш, шу жумладан Халқаро мева-сабзавот ярмаркасига тайёргарлик кўриш даврида, шунингдек ярмаркалар оралиғидаги даврда етказиб берувчилар билан тузиладиган контрактация шартномалари асосида амалга оширилади.

Контрактация шартномаларини рўйхатдан ўтказиш Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 4 сентябрдаги 383-сон қарори билан тасдиқланган Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштирувчилари билан тайёрлов, хизмат кўрсатиш ташкилотлари ўртасида шартномалар тузиш, уларни рўйхатдан ўтказиш, бажариш, шунингдек уларнинг бажарилиши мониторингини олиб бориш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ амалга оширилади.

10. Давлат буюртмаси доирасида маҳсулотларни харид қилишга контрактация шартномаларини тузиш намунавий шакл бўйича амалга оширилади ҳамда харид қилинадиган маҳсулотларнинг ҳажмлари ва турларини, етказиб бериш жадвалларини, нарх белгилашнинг бозор шарт-шароитларини, ҳисоб-китоблар тизимини, тарафларнинг жавобгарлиги чораларини ва низоларни ҳал этиш тартибини мажбурий тартибда назарда тутади.

Ўзаро келишувга кўра, контрактация шартномасининг ўзига хослигини ҳисобга олиб тарафлар унга намунавий контрактация шартномасида назарда тутилмаган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳуқуқига эга.

11. Давлат буюртмаси доирасида мева-сабзавот маҳсулотларини харид қилиш бозор шароитларида кафолатланган контрактацияга эга бўлиши ва контрактация шартномаси қийматининг камида 40 фоизи миқдорида аванс тўлови билан таъминланиши керак.

Олдиндан ҳақ тўлаш ва етказиб берувчилар билан буюртмачилар ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар контрактация шартномасида ва қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда, шаклда ва муддатларда амалга оширилади.

12. Буюртмачилар тузилган контрактация шартномалари бўйича давлат буюртмасига:

ўз айланма маблағлари;

Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкасидан ортиқ бўлмаган ставкалар бўйича тижорат банкларининг кредитлари;

қонун ҳужжатларига мувофиқ мева-сабзавот маҳсулотлари экспортига фьючерс контрактларидан олдиндан ҳақ тўлаш ҳисобига аванс тўлайдилар.

13. «Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК ва «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси ҳар йили Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси тамом бўлган кундан бошлаб бир ҳафта муддатда янги мева-сабзавот маҳсулотлари, картошка, полиз маҳсулотлари ва узум харид қилиш ҳамда улардан фойдаланиш юзасидан давлат буюртмаси балансини ишлаб чиқишни таъминлаш учун барча зарур материалларни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлигига тақдим этадилар, давлат буюртмаси баланси кейинчалик белгиланган тартибда тасдиқланади.

14. «Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК, «Ўзбекозиқовқатзахира» уюшмаси, «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари билан биргаликда:

мева-сабзавот маҳсулотларини қабул қилиш, дастлабки қайта ишлаш, сақлаш ва ташиш бўйича зарур логистика инфратузилмасини ташкил этадилар;

мева-сабзавот маҳсулотларини ўраб-жойлаш учун пластик, картон ўраш-жойлаш материаллари ишлаб чиқарилишини ташкил этадилар;

мева-сабзавот маҳсулотларини қабул қиладилар, транспортда ташийдилар, навларга ажратадилар, калибрлайдилар, ўраб-жойлайдилар, сақлайдилар, қайта ишлайдилар ва ички ва ташқи бозорларга етказиб берадилар. Мева-сабзавот маҳсулотлари етказиб берувчилар томонидан ташилганда транспортда ташиш харажатлари буюртмачилар томонидан қопланади.

15. Қорақалпоғистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, вилоятлар ва туманлар ҳокимликларининг ҳудудларни комплекс ривожлантириш йиғма бошқармалари ва бўлимлари:

«Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК, «Ўзвиносаноат-холдинг» ХК, «Ўзбекозиқовқатзахира» уюшмаси, «Ўзагроэкспорт» АЖ ихтисослаштирилган ташқи савдо компанияси билан биргаликда контрактация шартномалари бажарилиши мониторингини олиб борадилар;

ҳар ойда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлигига ҳамда Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигига мониторинг натижалари бўйича ахборот киритадилар.