Жумҳуриятнинг етилган иқтисодий ва ижтимоий муаммоларини ҳал этиш фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишни кучайтиришни, жиноятчиликка қарши кураш, жамоат тартибини сақлаш юзасидан кечиктирмай чора-тадбирлар кўриш зарурлигини тақозо этади. Бундай шароитларда милиция ходимлари хавфсизлигини, уларнинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш ғоят муҳим аҳамият касб этади. Милиция ходимларини ўлдириш, қуролини олиб қўйиш мақсадида уларга ҳужум қилиш, уларнинг хизмат фаолиятига аралашиш ҳоллари оз эмас. Бу эса меҳнаткашларнинг адолатли норозилигини келтириб чиқармоқда.

Милиция ходимларининг ҳуқуқий ва ижтимоий ҳимояланганлигини кучайтириш мақсадида, Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши қарор қилади:

I. 1. Милиция ходимлари давлат ҳокимиятининг вакили эканлиги, давлатнинг алоҳида ҳимоясида бўлиши белгилаб қўйилсин. Милиция ходимининг қонуний талабларини барча фуқаролар ва мансабдор шахслар бажаришга мажбурдирлар.

Милиция ходими қонуний талабини бажармаслик, шунингдек, уни ҳақоратлаш, унга қаршилик кўрсатиш, дўқ-пўписа қилиш, зўрлик ишлатиш ва унинг ҳаётига тажовуз қилиш, шунингдек, милиция ходимининг зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришига тўсқинлик қилувчи бошқа хатти-ҳаракатларни қилиш Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган жавобгарликка олиб келади.

2. Милиция ходимининг кўрсатмалари фуқароларнинг, у ҳуқуқбузар, жабрланувчи ёки гувоҳ бўлишидан қатъий назар, кўрсатмалари билан тенг равишда далилий аҳамиятга эгадир.

Зарур мудофаа, ўта зарурат бўлган ҳолатда ёки касбига кўра ўринли таваккалчилик қилиш ҳолатда милиция ходими томонидан содир этилган хатти-ҳаракатлар гарчанд Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексида кўзда тутилган жиноий ҳаракатлар кўринишида бўлса ҳам, жиноят деб ҳисобланмайди.

3. Милиция ходими турар-жой майдони тақсимлашда, уйга телефон ўрнатишда, мактабгача болалар тарбия муассасаларидан ўрин беришда имтиёзлардан, транспортнинг барча турларига навбатсиз билет сотиб олиш, меҳмонхонага жойлашиш ҳуқуқидан фойдаланади, шунингдек, ижтимоий-маиший таъминотнинг бошқа масалаларини ҳал этишда халқ депутатлари маҳаллий Советларининг қарорларида кўзда тутилган тартибда имтиёзлардан фойдаланади. Милиция ходимининг ҳаёти тегишли бюджет маблағлари ҳисобидан давлат ижтимоий суғуртасидан албатта ўтказилиши керак.

Милиция ходими ўз хизмат вазифасини ёки ижтимоий бурчини бажараётганлиги муносабати билан унинг мулкига етказилган зарар тегишли бюджет маблағлари ҳисобидан тўла ҳажмда тўланади, сўнгра суд орқали бу зарар айбдордан ундириб олинади.

4. Милиция ходими тартибни сақлаш ва фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ўз хизмат вазифаларини бажараётганида қасддан ўлдирилганда унинг оиласига тегишли бюджет маблағлари ҳисобидан унинг эллик ойлик даромади миқдорида бир йўла нафақа берилиб, сўнгра бу пул айбдорлардан ундириб олиниши белгилаб қўйилсин. Ўз боқувчисини йўқотганлиги муносабати билан ҳалок бўлганнинг оиласига қонунда кўрсатилганига мувофиқ пенсия белгилансин.

Милиция ходимига у ўзининг профессионал фаолияти билан шуғуллана олмайдиган даражада оғир тан жароҳатлари етказилганда тегишли бюджет маблағларидан 25 ойлик даромади миқдорида пул тўланиб, сўнгра бу пул айбдорлардан ундириб олиниши, шунингдек, унинг мансаб оклади билан пенсияси ўртасидаги фарқ тўланиши белгилаб қўйилсин.

Енгилроқ тан жароҳатлари етказилганда тегишли бюджет маблағлари ҳисобидан 5 ойлик даромади миқдорида пул тўланиб, сўнгра бу пул айбдорлардан ундириб олиниши белгилансин.

II. Ўзбекистон ССРнинг 1985 йил 13 декабрдаги Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон ССРнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги Кодексига (Ўзбекистон ССР Олий Советининг Ведомостлари, 1985 йил, № 35, 411-модда) қуйидаги ўзгартишлар ва қўшимчалар киритилсин:

1) 187-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Милиция ходимининг ҳуқуқбузарликни тўхтатиш, ҳужжатларни текшириш учун тақдим этиш тўғрисидаги, милицияга бориш, транспорт воситасини тўхтатиш, жабрланувчиларга ёрдам кўрсатиш ҳақидаги қонуний талабларини бажармаслик, ёхуд милиция ходимининг қонуний талабларига бошқача тарзда бўйсунмаслик, шунингдек, жамоат тартибини сақлаш ва фуқароларнинг ҳуқуқ ҳамда эркинликларини таъминлаш бўйича ўз вазифаларини амалга ошираётган бошқа шахсларнинг қонуний талабларини бажармаслик, —

фуқароларга эллик сўмдан икки юз сўмгача миқдорда жарима солинишига олиб келади.

Худди шу хатти-ҳаракатлар маъмурий жазо қўллангач, бир йил давомида такрор содир этилса, —

фуқароларга ва мансабдор шахсларга беш юз сўмгача миқдорда жарима солинишига ёки ўн беш суткагача муддатга маъмурий ҳибсга олишга олиб келади».

2) Кодекс қуйидаги мазмунда бўлган 187-1, 187-2, 187-3, 187-4- моддалар билан тўлдирилсин:

Милиция ходими, терговчи, суриштирувчи ишларини амалга ошираётган шахсни ёки жиноятчиликка қарши кураш, жамоат тартибини сақлаш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза этиш юзасидан ўз вазифаларини адо этаётган бошқа шахсларни хатти-ҳаракат билан, оғзаки ёки ёзма тарзда ҳақоратлаш ёхуд уларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи бошқа ҳаракатларни атайин содир этиш, —

уч юз сўмдан беш юз сўмгача миқдорда жарима солинишига ёхуд иш ҳақининг йигирма фоизини ушлаб қолган ҳолда икки ой муддатгача ахлоқ тузатиш ишларига жалб этишга олиб келади.

Милиция ходимлари ўз хизмат вазифалари ёки хизмат бурчларини адо этаётганларида уларнинг қонуний фармойишларини ёки талабларини бажармасликка исталган кўринишда ошкора даъват қилиш, шунингдек, милиция ходимларига оммавий равишда бўйсунмасликни келтириб чиқариш мақсадида бўҳтон уйдирмаларни тарқатиш, —

уч юз сўмдан минг сўмгача миқдорда жарима солинишига ёки ўн беш суткагача муддатга маъмурий ҳибсга олишга олиб келади.

Милицияга кўрсатилган вақтда узрли сабабсиз келмаслик, милиция ходимини атайин ёлғон хабар билан чақириш, унинг хизмат фаолияти билан боғлиқ бўлган қонуний топшириғини бажармаслик ёки ўз вақтида бажармаслик шаклида милицияга ҳурматсизлик қилиш, —

уч юз сўмгача миқдорда жарима солинишига олиб келади.

Корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг мансабдор шахслари ҳуқуқбузарлик содир этишга олиб келувчи сабаблар ва шарт-шароитларини бартараф этиш юзасидан милициянинг ёзма таклифларини бажариш чора-тадбирларини кўрмаслиги, —

беш юз сўмгача миқдорда жарима солинишига олиб келади»;

3) 187-1, 187-2, 187-3, 187-4-моддаларда назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар халқ судьяси томонидан ёлғиз ўзи, материал тушган кундан бошлаб уч кун давомида кўриб чиқилиши белгилаб қўйилсин.

4) Кодекснинг 232-моддаси «187» рақамидан сўнг «187-1, 187-2, 187-3, 187-4» рақамлари билан тўлдирилсин;

5) 273-модданинг учинчи қисмидаги «Майда хулиганлик қилган, жамоат тартибига ва фуқароларнинг хавфсизлигига таҳдид соладиган материалларни тайёрлаган ва тарқатган, шунингдек худди шу мақсадларда миш-мишлар ва уйдирмаларни тарқатган, йиғилишлар, митинглар, кўча юришлари ва намойишлар уюштириш ҳамда ўтказиш тартибини бузган, моллар ёки бошқа буюмларни қонунсиз сотган ёхуд майда спекуляция қилган шахслар» деган сўзлар «170, 171, 177, 177-1, 187, 187-1, 187-2, 187-3, 187-4, 188-1- моддаларда назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этган шахслар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

III. Ўзбекистон ССРнинг 1959 йил 21 майдаги Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон ССР Жиноят кодексига (Ўзбекистон ССР Олий Советининг Ведомостлари, 1959 йил, № 6, 2-модда) қуйидаги ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритилсин:

1) 192-1,193-1,194-1-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Милиция ходими ёки бошқа шахслар жиноятчиликка қарши кураш, жамоат тартибини сақлаш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш бўйича ўз хизмат вазифаларини бажараётганларида уларга қаршилик кўрсатиш, —

икки йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш ёки икки минг сўмгача миқдорда жарима солиш билан жазоланади.

Зўрлик ишлатиб ёки зўрлик ишлатиш хавфини солиб қилинган худди шу ҳаракатлар, шунингдек, бу шахсларнинг хизмат вазифасини ёки ижтимоий бурчини бажаришдан бош тортишга ёки очиқ-ойдин ғайриқонуний хатти-ҳаракатлар қилишга исталган шаклда мажбур қилиш, —

икки йилдан беш йилгача муддатга озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.

Милиция ходимини, терговчини, суриштирув ишларини олиб бораётган шахсни ёки жиноятчиликка қарши кураш, жамоат тартибини, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза этиш соҳасидаги вазифаларини бажараётган бошқа шахсларни оғзаки ёки ёзма тарзда ҳақорат қилиш, ёхуд уларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи бошқа хатти-ҳаракатларни содир этиш, худди шу ҳаракатлар учун маъмурий жавобгарлик қўллангач бир йил давомида такрор содир қилинган бўлса, —

бир йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш ёки минг сўмгача миқдорда жарима солиш билан жазоланади.

Милиция ходими, суриштирув ишларини олиб бораётган шахс, терговчи ҳаётига, шунингдек, жамоат тартибини сақлаш ва жиноятчиликка қарши кураш бўйича ўз хизмат вазифаси ёки ижтимоий бурчини бажараётган бошқа шахслар ҳаётига тажовуз қилиш, —

беш йилдан ўн йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади.

Худди шу ҳаракатлар бир гуруҳ шахслар томонидан олдиндан тил бириктириб ёхуд қурол ёки бошқа предметларни қўллаш орқали содир этилса, —

ўн йилдан ўн беш йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади»;

2) Кодекс қуйидаги мазмунда бўлган 194-2, 194-3, 194-4, 194-5, 194-6-моддалар билан тўлдирилсин:

Милиция ходимига ёки бошқа шахсларга улар ўз хизмат вазифасини ёки ижтимоий бурчини адо этаётганда қасддан енгил тан жароҳатлари етказиш, уни дўппослаш, шунингдек, жамоат тартибини, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилаётган бошқа шахсларга нисбатан шундай хатти-ҳаракатларни содир этиш, —

икки йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш ёки икки минг сўмгача миқдорда жарима солиш билан жазоланади.

Милиция ходимига у ўз хизмат вазифасини ёки хизмат бурчини адо этаётганда оғирроқ ва оғир тан жароҳати етказиш, шунингдек жамоат тартибини, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилаётган бошқа шахсларга нисбатан шундай ҳаракатларни содир этиш, —

уч йилдан ўн йилгача озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади.

Милиция ходими ўз хизмат вазифасини ёки ижтимоий бурчини бажараётганда уни ўлдириш, тан жароҳатлари етказиш, мол-мулкини йўқ қилиш билан қўрқитиш ёки бошқа ғайриқонуний хатти-ҳаракатлар содир этиш билан қўрқитиш, —

икки йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш ёки икки минг сўмгача миқдорда жарима солиш билан жазоланади.

Милиция ходими ўз хизмат вазифаси ёки ижтимоий бурчини бажараётганда уни атайлаб ўлдириш, —

ўн йилдан ўн беш йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш ёки ўлим жазоси билан жазоланади.

Милиция ходими, суриштирув ишларини амалга ошираётган ёки дастлабки тергов олиб бораётган шахснинг фаолиятига уларнинг ўз хизмат вазифаларини ўз вақтида, тўлиқ бажаришларига тўсқинлик қилиш мақсадида қонунга хилоф равишда аралашиш, —

икки йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш ёки худди шу муддатга ахлоқ тузатиш ишларига жалб этиш ёхуд уч юз сўмдан минг сўмгача миқдорда жарима солиш билан жазоланади.

Жиноятчиликка қарши кураш ва жамоат тартибини сақлаш вазифаларини ўз вақтида ва тўлиқ амалга оширишга тўсқинлик қилиш мақсадида милиция ходимининг мол-мулкига қасддан шикаст етказиш ёки уни йўқ қилиш, —

уч йилдан беш йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади.

Ўт қўйиш ёки бошқа кўпчилик учун хавфли усул билан содир этилган ёки одамларнинг нобуд бўлишига ёхуд ўзга оғир оқибатларга олиб келган бундай ҳаракатлар, —

саккиз йилдан ўн беш йилгача муддатга озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади.

3) 7-1-модданинг иккинчи қисмидаги «милиция ходими ёки халқ дружиначисининг ҳаётига тажовуз қилиш (194-1-модда)» сўзлари «милиция ходимининг ҳаётига тажовуз қилиш (194-1-модда); милиция ходимини атайлаб ўлдириш (194-4-модда)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

23-1-модданинг биринчи қисми биринчи ва иккинчи бандларидаги «жамоат тартибини сақлаш бўйича хизмат ёки жамоат фаолиятини бажараётганда милиция ходими ёки халқ дружиначиси ҳаётига тажовуз қилиш (194-1-модда)», деган сўзлар «милиция ходимининг ҳаётига тажовуз қилиш (194-1-модда)», милиция ходимини атайлаб ўлдириш (194-4-модда)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

IV. Ўзбекистон ССРнинг 1959 йил 28 майдаги Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон ССРнинг Жиноят-процессуал кодекси (Ўзбекистон ССР Олий Советининг Ведомостлари, № 6, 3-модда) 108-моддасининг учинчи қисмидаги «192—194-1» рақамлари «192—194-6» рақамлари билан алмаштирилсин.